苏秦说齐闵王【登录】

《战国策》 > 齐五 > 《苏秦说齐闵王》 > 拼音版

苏(sū )秦(qín )说(shuō )齐(qí )闵(mǐn )王(wáng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )用(yòng )兵(bīng )而(ér )喜(xǐ )先(xiān )天(tiān )下(xià )者(zhě )忧(yōu ),约(yuē )结(jié )而(ér )喜(xǐ )主(zhǔ )怨(yuàn )者(zhě )孤(gū )。夫(fū )后(hòu )起(qǐ )者(zhě )藉(jiè )也(yě ),而(ér )远(yuǎn )怨(yuàn )者(zhě )时(shí )也(yě )。是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )从(cóng )事(shì ),必(bì )藉(jiè )于(yú )权(quán )而(ér )务(wù )兴(xìng )于(yú )时(shí )。夫(fū )权(quán )藉(jiè )者(zhě ),万(wàn )物(wù )之(zhī )率(lǜ )也(yě );而(ér )时(shí )势(shì )者(zhě ),百(bǎi )事(shì )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。故(gù )无(wú )权(quán )藉(jiè ),倍(bèi )时(shí )势(shì ),而(ér )能(néng )事(shì )成(chéng )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。

“今(jīn )虽(suī )干(gàn )将(jiāng )、莫(mò )邪(xié ),非(fēi )得(dé )人(rén )力(lì ),则(zé )不(bú )能(néng )割(gē )刿(guì )矣(yǐ )。坚(jiān )箭(jiàn )利(lì )金(jīn ),不(bú )得(dé )弦(xián )机(jī )之(zhī )利(lì ),则(zé )不(bú )能(néng )远(yuǎn )杀(shā )矣(yǐ )。矢(shǐ )非(fēi )不(bú )銛(tiǎn ),而(ér )剑(jiàn )非(fēi )不(bú )利(lì )也(yě ),何(hé )则(zé )?权(quán )藉(jiè )不(bú )在(zài )焉(yān )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?昔(xī )者(zhě )赵(zhào )氏(shì )袭(xí )卫(wèi ),车(chē )舍(shě )人(rén )不(bú )休(xiū )传(chuán ),卫(wèi )国(guó )城(chéng )割(gē )平(píng ),卫(wèi )八(bā )门(mén )土(tǔ )而(ér )二(èr )门(mén )堕(duò )矣(yǐ ),此(cǐ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )形(xíng )也(yě )。卫(wèi )君(jūn )跣(xiǎn )行(háng ),告(gào )迎(yíng )于(yú )魏(wèi )。魏(wèi )王(wáng )身(shēn )被(bèi )甲(jiǎ )底(dǐ )剑(jiàn ),挑(tiāo )赵(zhào )索(suǒ )战(zhàn )。邯(hán )郸(dān )之(zhī )中(zhōng )鹜(wù ),河(hé )、山(shān )之(zhī )间(jiān )乱(luàn )。卫(wèi )得(dé )是(shì )藉(jiè )也(yě ),亦(yì )收(shōu )余(yú )甲(jiǎ )而(ér )北(běi )面(miàn ),残(cán )刚(gāng )平(píng ),堕(duò )中(zhōng )牟(móu )之(zhī )郭(guō )。卫(wèi )非(fēi )强(qiáng )于(yú )赵(zhào )也(yě ),譬(pì )之(zhī )卫(wèi )矢(shǐ )而(ér )魏(wèi )弦(xián )机(jī )也(yě ),藉(jiè )力(lì )魏(wèi )而(ér )有(yǒu )河(hé )东(dōng )之(zhī )地(dì )。赵(zhào )氏(shì )惧(jù ),楚(chǔ )人(rén )救(jiù )赵(zhào )而(ér )伐(fá )魏(wèi ),战(zhàn )于(yú )州(zhōu )西(xī ),出(chū )梁(liáng )门(mén ),军(jūn )舍(shě )林(lín )中(zhōng ),马(mǎ )饮(yǐn )于(yú )大(dà )河(hé )。赵(zhào )得(dé )是(shì )藉(jiè )也(yě ),亦(yì )袭(xí )魏(wèi )之(zhī )河(hé )北(běi ),烧(shāo )棘(jí )沟(gōu ),坠(zhuì )黄(huáng )城(chéng )。故(gù )刚(gāng )平(píng )之(zhī )残(cán )也(yě ),中(zhōng )牟(móu )之(zhī )堕(duò )也(yě ),黄(huáng )城(chéng )之(zhī )坠(zhuì )也(yě ),棘(jí )沟(gōu )之(zhī )烧(shāo )也(yě ),此(cǐ )皆(jiē )非(fēi )赵(zhào )、魏(wèi )之(zhī )欲(yù )也(yě )。然(rán )二(èr )国(guó )劝(quàn )行(háng )之(zhī )者(zhě ),何(hé )也(yě )?卫(wèi )明(míng )于(yú )时(shí )权(quán )之(zhī )藉(jiè )也(yě )。今(jīn )世(shì )之(zhī )为(wéi )国(guó )者(zhě )不(bú )然(rán )矣(yǐ )。兵(bīng )弱(ruò )而(ér )好(hǎo )敌(dí )强(qiáng ),国(guó )罢(bà )而(ér )好(hǎo )众(zhòng )怨(yuàn ),事(shì )败(bài )而(ér )好(hǎo )鞠(jū )之(zhī ),兵(bīng )弱(ruò )而(ér )憎(zēng )下(xià )人(rén )也(yě ),地(dì )狭(xiá )而(ér )好(hǎo )敌(dí )大(dà ),事(shì )败(bài )而(ér )好(hǎo )长(zhǎng )诈(zhà )。行(háng )此(cǐ )六(liù )者(zhě )而(ér )求(qiú )伯(bó ),则(zé )远(yuǎn )矣(yǐ )。

“臣(chén )闻(wén )善(shàn )为(wéi )国(guó )者(zhě ),顺(shùn )民(mín )之(zhī )意(yì ),而(ér )料(liào )兵(bīng )之(zhī )能(néng ),然(rán )后(hòu )从(cóng )于(yú )天(tiān )下(xià )。故(gù )约(yuē )不(bú )为(wéi )人(rén )主(zhǔ )怨(yuàn ),伐(fá )不(bú )为(wéi )人(rén )挫(cuò )强(qiáng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )兵(bīng )不(bú )费(fèi ),权(quán )不(bú )轻(qīng ),地(dì )可(kě )广(guǎng ),欲(yù )可(kě )成(chéng )也(yě )。昔(xī )者(zhě ),齐(qí )之(zhī )与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )伐(fá )秦(qín )、楚(chǔ )也(yě ),战(zhàn )非(fēi )甚(shèn )疾(jí )也(yě ),分(fèn )地(dì )又(yòu )非(fēi )多(duō )韩(hán )、魏(wèi )也(yě ),然(rán )而(ér )天(tiān )下(xià )独(dú )归(guī )咎(jiù )于(yú )齐(qí )者(zhě ),何(hé )也(yě )?以(yǐ )其(qí )为(wéi )韩(hán )、魏(wèi )主(zhǔ )怨(yuàn )也(yě )。且(qiě )天(tiān )下(xià )遍(biàn )用(yòng )兵(bīng )矣(yǐ ),齐(qí )、燕(yàn )战(zhàn ),而(ér )赵(zhào )氏(shì )兼(jiān )中(zhōng )山(shān ),秦(qín )、楚(chǔ )战(zhàn )韩(hán )、魏(wèi )不(bú )休(xiū ),而(ér )宋(sòng )、越(yuè )专(zhuān )用(yòng )其(qí )兵(bīng )。此(cǐ )十(shí )国(guó )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )相(xiàng )敌(dí )为(wéi )意(yì ),而(ér )独(dú )举(jǔ )心(xīn )于(yú )齐(qí )者(zhě ),何(hé )也(yě )?约(yuē )而(ér )好(hǎo )主(zhǔ )怨(yuàn ),伐(fá )而(ér )好(hǎo )挫(cuò )强(qiáng )也(yě )。

“且(qiě )夫(fū )强(qiáng )大(dà )之(zhī )祸(huò ),常(cháng )以(yǐ )王(wáng )人(rén )为(wéi )意(yì )也(yě );夫(fū )弱(ruò )小(xiǎo )之(zhī )殃(yāng ),常(cháng )以(yǐ )谋(móu )人(rén )为(wéi )利(lì )也(yě )。是(shì )以(yǐ )大(dà )国(guó )危(wēi ),小(xiǎo )国(guó )灭(miè )也(yě )。大(dà )国(guó )之(zhī )计(jì ),莫(mò )若(ruò )后(hòu )起(qǐ )而(ér )重(zhòng )伐(fá )不(bú )义(yì )。夫(fū )后(hòu )起(qǐ )之(zhī )籍(jí )与(yǔ )多(duō )而(ér )兵(bīng )劲(jìn ),则(zé )事(shì )以(yǐ )众(zhòng )强(qiáng )适(shì )罢(bà )寡(guǎ )也(yě ),兵(bīng )必(bì )立(lì )也(yě )。事(shì )不(bú )塞(sāi )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn ),则(zé )利(lì )必(bì )附(fù )矣(yǐ )。大(dà )国(guó )行(háng )此(cǐ ),则(zé )名(míng )号(hào )不(bú )攘(rǎng )而(ér )至(zhì ),伯(bó )王(wáng )不(bú )为(wéi )而(ér )立(lì )矣(yǐ )。小(xiǎo )国(guó )之(zhī )情(qíng ),莫(mò )如(rú )仅(jǐn )静(jìng )而(ér )寡(guǎ )信(xìn )诸(zhū )侯(hóu )。仅(jǐn )静(jìng ),则(zé )四(sì )邻(lín )不(bú )反(fǎn );寡(guǎ )信(xìn )诸(zhū )侯(hóu ),则(zé )天(tiān )下(xià )不(bú )卖(mài ),外(wài )不(bú )卖(mài ),内(nèi )不(bú )反(fǎn ),则(zé )槟(bīn )祸(huò )朽(xiǔ )腐(fǔ )而(ér )不(bú )用(yòng ),币(bì )帛(bó )矫(jiǎo )蠹(dù )而(ér )不(bú )服(fú )矣(yǐ )。小(xiǎo )国(guó )道(dào )此(cǐ ),则(zé )不(bú )祠(cí )而(ér )福(fú )矣(yǐ ),不(bú )贷(dài )而(ér )见(jiàn )足(zú )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):祖(zǔ )仁(rén )者(zhě )王(wáng ),立(lì )义(yì )者(zhě )伯(bó ),用(yòng )兵(bīng )穷(qióng )者(zhě )亡(wáng )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?昔(xī )吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )以(yǐ )强(qiáng )大(dà )为(wéi )天(tiān )下(xià )先(xiān ),强(qiáng )袭(xí )郢(yǐng )而(ér )栖(qī )越(yuè ),身(shēn )从(cóng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )君(jūn ),而(ér )卒(zú )身(shēn )死(sǐ )国(guó )亡(wáng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )戮(lù )者(zhě ),何(hé )也(yě )?此(cǐ )夫(fū )差(chà )平(píng )居(jū )而(ér )谋(móu )王(wáng ),强(qiáng )大(dà )而(ér )喜(xǐ )先(xiān )天(tiān )下(xià )之(zhī )祸(huò )也(yě )。昔(xī )者(zhě )莱(lái )、莒(jǔ )好(hǎo )谋(móu ),陈(chén )、蔡(cài )好(hǎo )诈(zhà ),莒(jǔ )恃(shì )越(yuè )而(ér )灭(miè ),蔡(cài )恃(shì )晋(jìn )而(ér )亡(wáng ),此(cǐ )皆(jiē )内(nèi )长(zhǎng )诈(zhà ),外(wài )信(xìn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )殃(yāng )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),则(zé )强(qiáng )弱(ruò )大(dà )小(xiǎo )之(zhī )祸(huò ),可(kě )见(jiàn )于(yú )前(qián )事(shì )矣(yǐ )。

“语(yǔ )曰(yuē ):‘麒(qí )骥(jì )之(zhī )衰(shuāi )也(yě ),驽(nú )马(mǎ )先(xiān )之(zhī );孟(mèng )贲(bēn )之(zhī )倦(juàn )也(yě ),女(nǚ )子(zǐ )胜(shèng )之(zhī )。’夫(fū )驽(nú )马(mǎ )、女(nǚ )子(zǐ ),筋(jīn )骨(gǔ )力(lì )劲(jìn ),非(fēi )贤(xián )於(yú )麒(qí )骥(jì )、孟(mèng )贲(bēn )也(yě )。何(hé )则(zé )?后(hòu )起(qǐ )之(zhī )藉(jiè )也(yě )。今(jīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )相(xiàng )与(yǔ )也(yě )不(bú )并(bìng )灭(miè ),有(yǒu )而(ér )案(àn )兵(bīng )而(ér )后(hòu )起(qǐ ),寄(jì )怨(yuàn )而(ér )诛(zhū )不(bú )直(zhí ),微(wēi )用(yòng )兵(bīng )而(ér )寄(jì )于(yú )义(yì ),则(zé )亡(wáng )天(tiān )下(xià )可(kě )跼(qú )足(zú )而(ér )须(xū )也(yě )。明(míng )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )故(gù ),察(chá )于(yú )地(dì )形(xíng )之(zhī )理(lǐ )者(zhě ),不(bú )约(yuē )亲(qīn ),不(bú )相(xiàng )质(zhì )而(ér )固(gù ),不(bú )趋(qū )而(ér )疾(jí ),众(zhòng )事(shì )而(ér )不(bú )反(fǎn ),交(jiāo )割(gē )而(ér )不(bú )相(xiàng )憎(zēng ),惧(jù )强(qiáng )而(ér )加(jiā )以(yǐ )亲(qīn )。何(hé )则(zé )?形(xíng )同(tóng )忧(yōu )而(ér )兵(bīng )趋(qū )利(lì )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?昔(xī )者(zhě )齐(qí )、燕(yàn )战(zhàn )于(yú )桓(huán )之(zhī )曲(qǔ ),燕(yàn )不(bú )胜(shèng ),十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )尽(jìn )。胡(hú )人(rén )袭(xí )燕(yàn )楼(lóu )烦(fán )数(shù )县(xiàn ),取(qǔ )其(qí )牛(niú )马(mǎ )。夫(fū )胡(hú )之(zhī )与(yǔ )齐(qí )非(fēi )素(sù )亲(qīn )也(yě ),而(ér )用(yòng )兵(bīng )又(yòu )非(fēi )约(yuē )质(zhì )而(ér )谋(móu )燕(yàn )也(yě ),然(rán )而(ér )甚(shèn )于(yú )相(xiàng )趋(qū )者(zhě ),何(hé )也(yě )?何(hé )则(zé )形(xíng )同(tóng )忧(yōu )而(ér )兵(bīng )趋(qū )利(lì )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),约(yuē )于(yú )同(tóng )形(xíng )则(zé )利(lì )长(zhǎng ),后(hòu )起(qǐ )则(zé )诸(zhū )侯(hóu )可(kě )趋(qū )役(yì )也(yě )。

“故(gù )明(míng )主(zhǔ )察(chá )相(xiàng ),诚(chéng )欲(yù )以(yǐ )伯(bó )王(wáng )也(yě )为(wéi )志(zhì ),则(zé )战(zhàn )攻(gōng )非(fēi )所(suǒ )先(xiān )。战(zhàn )者(zhě ),国(guó )之(zhī )残(cán )也(yě ),而(ér )都(dōu )县(xiàn )之(zhī )费(fèi )也(yě )。残(cán )费(fèi )已(yǐ )先(xiān ),而(ér )能(néng )从(cóng )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。彼(bǐ )战(zhàn )者(zhě )之(zhī )为(wéi )残(cán )也(yě ),士(shì )闻(wén )战(zhàn )则(zé )输(shū )私(sī )财(cái )而(ér )富(fù )军(jūn )市(shì ),输(shū )饮(yǐn )食(shí )而(ér )待(dài )死(sǐ )士(shì ),令(lìng )折(shé )辕(yuán )而(ér )炊(chuī )之(zhī ),杀(shā )牛(niú )而(ér )觞(shāng )士(shì ),则(zé )是(shì )路(lù )君(jūn )之(zhī )道(dào )也(yě )。中(zhōng )人(rén )祷(dǎo )视(shì ),君(jūn )翳(yì )酿(niàng ),通(tōng )都(dōu )小(xiǎo )县(xiàn )置(zhì )社(shè ),有(yǒu )市(shì )之(zhī )邑(yì )莫(mò )不(bú )止(zhǐ )事(shì )而(ér )奉(fèng )王(wáng ),则(zé )此(cǐ )虚(xū )中(zhōng )之(zhī )计(jì )也(yě )。夫(fū )战(zhàn )之(zhī )明(míng )日(rì ),尸(shī )死(sǐ )扶(fú )伤(shāng ),虽(suī )若(ruò )有(yǒu )功(gōng )也(yě ),军(jūn )出(chū )费(fèi ),中(zhōng )哭(kū )泣(qì ),则(zé )伤(shāng )主(zhǔ )心(xīn )矣(yǐ )。死(sǐ )者(zhě )破(pò )家(jiā )而(ér )葬(zàng ),夷(yí )伤(shāng )者(zhě )空(kōng )财(cái )而(ér )共(gòng )药(yào ),完(wán )者(zhě )内(nèi )酺(pú )而(ér )华(huá )乐(lè ),故(gù )其(qí )费(fèi )与(yǔ )死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )钧(jūn )。故(gù )民(mín )之(zhī )所(suǒ )费(fèi )也(yě ),十(shí )年(nián )之(zhī )田(tián )而(ér )不(bú )偿(cháng )也(yě )。军(jūn )之(zhī )所(suǒ )出(chū ),矛(máo )戟(jǐ )折(shé ),鐶(huán )弦(xián )绝(jué ),伤(shāng )弩(nǔ ),破(pò )车(chē ),罢(bà )马(mǎ ),亡(wáng )矢(shǐ )之(zhī )大(dà )半(bàn )。甲(jiǎ )兵(bīng )之(zhī )具(jù ),官(guān )之(zhī )所(suǒ )私(sī )出(chū )也(yě ),士(shì )大(dà )夫(fū )之(zhī )所(suǒ )匿(nì ),厮(sī )养(yǎng )士(shì )之(zhī )所(suǒ )窃(qiè ),十(shí )年(nián )之(zhī )田(tián )而(ér )不(bú )偿(cháng )也(yě )。天(tiān )下(xià )有(yǒu )此(cǐ )再(zài )费(fèi )者(zhě ),而(ér )能(néng )从(cóng )诸(zhū )侯(hóu )寡(guǎ )矣(yǐ )。攻(gōng )城(chéng )之(zhī )费(fèi ),百(bǎi )姓(xìng )理(lǐ )襜(chān )蔽(bì ),举(jǔ )冲(chōng )橹(lǔ ),家(jiā )杂(zá )总(zǒng ),身(shēn )窟(kū )穴(xué ),中(zhōng )罢(bà )于(yú )刀(dāo )金(jīn )。而(ér )士(shì )困(kùn )于(yú )土(tǔ )功(gōng ),将(jiāng )不(bú )释(shì )甲(jiǎ ),期(qī )数(shù )而(ér )能(néng )拔(bá )城(chéng )者(zhě )为(wéi )亟(jí )耳(ěr )。上(shàng )倦(juàn )于(yú )教(jiāo ),士(shì )断(duàn )于(yú )兵(bīng ),故(gù )三(sān )下(xià )城(chéng )而(ér )能(néng )胜(shèng )敌(dí )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):彼(bǐ )战(zhàn )攻(gōng )者(zhě ),非(fēi )所(suǒ )先(xiān )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?昔(xī )智(zhì )伯(bó )瑶(yáo )攻(gōng )范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì ),杀(shā )其(qí )君(jūn ),灭(miè )其(qí )国(guó ),又(yòu )西(xī )围(wéi )晋(jìn )阳(yáng ),吞(tūn )兼(jiān )二(èr )国(guó ),而(ér )忧(yōu )一(yī )主(zhǔ ),此(cǐ )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )盛(shèng )也(yě )。然(rán )而(ér )智(zhì )伯(bó )卒(zú )身(shēn )死(sǐ )国(guó )亡(wáng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )者(zhě ),何(hé )谓(wèi )也(yě )?兵(bīng )先(xiān )战(zhàn )攻(gōng ),而(ér )灭(miè )二(èr )子(zǐ )患(huàn )也(yě )。日(rì )者(zhě ),中(zhōng )山(shān )悉(xī )起(qǐ )而(ér )迎(yíng )燕(yàn )、赵(zhào ),南(nán )战(zhàn )于(yú )长(zhǎng )子(zǐ ),败(bài )赵(zhào )氏(shì );北(běi )战(zhàn )于(yú )中(zhōng )山(shān ),克(kè )燕(yàn )军(jūn ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )。夫(fū )中(zhōng )山(shān )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )国(guó )也(yě ),而(ér )敌(dí )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )二(èr ),再(zài )战(zhàn )北(běi )胜(shèng ),此(cǐ )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )上(shàng )节(jiē )也(yě )。然(rán )而(ér )国(guó )遂(suí )亡(wáng ),君(jūn )臣(chén )于(yú )齐(qí )者(zhě ),何(hé )也(yě )?不(bú )啬(sè )于(yú )战(zhàn )攻(gōng )之(zhī )患(huàn )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),战(zhàn )攻(gōng )之(zhī )败(bài ),可(kě )见(jiàn )于(yú )前(qián )事(shì )。

“今(jīn )世(shì )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )善(shàn )用(yòng )兵(bīng )者(zhě ),终(zhōng )战(zhàn )比(bǐ )胜(shèng ),而(ér )守(shǒu )不(bú )可(kě )拔(bá ),天(tiān )下(xià )称(chēng )为(wéi )善(shàn ),一(yī )国(guó )得(dé )而(ér )保(bǎo )之(zhī ),则(zé )非(fēi )国(guó )之(zhī )利(lì )也(yě )。臣(chén )闻(wén )战(zhàn )大(dà )胜(shèng )者(zhě ),其(qí )士(shì )多(duō )死(sǐ )而(ér )兵(bīng )益(yì )弱(ruò );守(shǒu )而(ér )不(bú )可(kě )拔(bá )者(zhě ),其(qí )百(bǎi )姓(xìng )罢(bà )而(ér )城(chéng )郭(guō )露(lù )。夫(fū )士(shì )死(sǐ )于(yú )外(wài ),民(mín )残(cán )于(yú )内(nèi ),而(ér )城(chéng )郭(guō )露(lù )于(yú )境(jìng ),则(zé )非(fēi )王(wáng )之(zhī )乐(lè )也(yě )。今(jīn )夫(fū )鹄(hú )的(de )非(fēi )咎(jiù )罪(zuì )于(yú )人(rén )也(yě ),便(biàn )弓(gōng )引(yǐn )弩(nǔ )而(ér )射(shè )之(zhī ),中(zhōng )者(zhě )则(zé )善(shàn ),不(bú )中(zhōng )则(zé )愧(kuì ),少(shǎo )长(zhǎng )贵(guì )贱(jiàn ),则(zé )同(tóng )心(xīn )于(yú )贯(guàn )之(zhī )者(zhě ),何(hé )也(yě )?恶(è )其(qí )示(shì )人(rén )以(yǐ )难(nán )也(yě )。今(jīn )穷(qióng )战(zhàn )比(bǐ )胜(shèng ),而(ér )守(shǒu )必(bì )不(bú )拔(bá ),则(zé )是(shì )非(fēi )徒(tú )示(shì )人(rén )以(yǐ )难(nán )也(yě ),又(yòu )且(qiě )害(hài )人(rén )者(zhě )也(yě ),然(rán )则(zé )天(tiān )下(xià )仇(chóu )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。夫(fū )罢(bà )士(shì )露(lù )国(guó ),而(ér )多(duō )与(yǔ )天(tiān )下(xià )为(wéi )仇(chóu ),则(zé )明(míng )君(jūn )不(bú )居(jū )也(yě );素(sù )用(yòng )强(qiáng )兵(bīng )而(ér )弱(ruò )之(zhī ),则(zé )察(chá )相(xiàng )不(bú )事(shì )。彼(bǐ )明(míng )君(jūn )察(chá )相(xiàng )者(zhě ),则(zé )五(wǔ )兵(bīng )不(bú )动(dòng )而(ér )诸(zhū )侯(hóu )从(cóng ),辞(cí )让(ràng )而(ér )重(zhòng )赂(lù )至(zhì )矣(yǐ )。故(gù )明(míng )君(jūn )之(zhī )攻(gōng )战(zhàn )也(yě ),甲(jiǎ )兵(bīng )不(bú )出(chū )于(yú )军(jūn )而(ér )敌(dí )国(guó )胜(shèng ),冲(chōng )橹(lǔ )不(bú )施(shī )而(ér )边(biān )城(chéng )降(jiàng ),士(shì )民(mín )不(bú )知(zhī )而(ér )王(wáng )业(yè )至(zhì )矣(yǐ )。彼(bǐ )明(míng )君(jūn )之(zhī )从(cóng )事(shì )也(yě ),用(yòng )财(cái )少(shǎo ),旷(kuàng )日(rì )远(yuǎn )而(ér )为(wéi )利(lì )长(zhǎng )者(zhě )。故(gù )曰(yuē ):兵(bīng )后(hòu )起(qǐ )则(zé )诸(zhū )侯(hóu )可(kě )趋(qū )役(yì )也(yě )。

“臣(chén )之(zhī )所(suǒ )闻(wén ),攻(gōng )战(zhàn )之(zhī )道(dào )非(fēi )师(shī )者(zhě ),虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )军(jūn ),比(bǐ )之(zhī )堂(táng )上(shàng );虽(suī )有(yǒu )阖(hé )闾(lǘ )、吴(wú )起(qǐ )之(zhī )将(jiāng ),禽(qín )之(zhī )户(hù )内(nèi );千(qiān )丈(zhàng )之(zhī )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )尊(zūn )俎(zǔ )之(zhī )间(jiān );百(bǎi )尺(chǐ )之(zhī )冲(chōng ),折(shé )之(zhī )衽(rèn )席(xí )之(zhī )上(shàng )。故(gù )钟(zhōng )鼓(gǔ )竽(yú )瑟(sè )之(zhī )音(yīn )不(bú )绝(jué ),地(dì )可(kě )广(guǎng )而(ér )欲(yù )可(kě )成(chéng );和(hé )乐(lè )倡(chàng )优(yōu )侏(zhū )儒(rú )之(zhī )笑(xiào )不(bú )之(zhī ),诸(zhū )侯(hóu )可(kě )同(tóng )日(rì )而(ér )致(zhì )也(yě )。故(gù )名(míng )配(pèi )天(tiān )地(dì )不(bú )为(wéi )尊(zūn ),利(lì )制(zhì )海(hǎi )内(nèi )不(bú )为(wéi )厚(hòu )。故(gù )夫(fū )善(shàn )为(wéi )王(wáng )业(yè )者(zhě ),在(zài )劳(láo )天(tiān )下(xià )而(ér )自(zì )佚(yì ),乱(luàn )天(tiān )下(xià )而(ér )自(zì )安(ān ),诸(zhū )侯(hóu )无(wú )成(chéng )谋(móu ),则(zé )其(qí )国(guó )无(wú )宿(xiǔ )忧(yōu )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )?佚(yì )治(zhì )在(zài )我(wǒ ),劳(láo )乱(luàn )在(zài )天(tiān )下(xià ),则(zé )王(wáng )之(zhī )道(dào )也(yě )。锐(ruì )兵(bīng )来(lái )则(zé )拒(jù )之(zhī ),患(huàn )至(zhì )则(zé )趋(qū )之(zhī ),使(shǐ )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )成(chéng )谋(móu ),则(zé )其(qí )国(guó )无(wú )宿(xiǔ )忧(yōu )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )矣(yǐ )?昔(xī )者(zhě )魏(wèi )王(wáng )拥(yōng )士(shì )千(qiān )里(lǐ ),带(dài )甲(jiǎ )三(sān )十(shí )六(liù )万(wàn ),其(qí )强(qiáng )而(ér )拔(bá )邯(hán )郸(dān ),西(xī )围(wéi )定(dìng )阳(yáng ),又(yòu )从(cóng )十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )天(tiān )子(zǐ ),以(yǐ )西(xī )谋(móu )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )恐(kǒng )之(zhī ),寝(qǐn )不(bú )安(ān )席(xí ),食(shí )不(bú )甘(gān )昧(mèi ),令(lìng )于(yú )境(jìng )内(nèi ),尽(jìn )堞(dié )中(zhōng )为(wéi )战(zhàn )具(jù ),竟(jìng )为(wéi )守(shǒu )备(bèi ),为(wéi )死(sǐ )士(shì )置(zhì )将(jiāng ),以(yǐ )待(dài )魏(wèi )氏(shì )。卫(wèi )鞅(yāng )谋(móu )于(yú )秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):‘夫(fū )魏(wèi )氏(shì )其(qí )功(gōng )大(dà ),而(ér )令(lìng )行(háng )于(yú )天(tiān )下(xià ),有(yǒu )十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu )而(ér )朝(cháo )天(tiān )子(zǐ ),其(qí )与(yǔ )必(bì )众(zhòng )。故(gù )以(yǐ )一(yī )秦(qín )而(ér )敌(dí )大(dà )魏(wèi ),恐(kǒng )不(bú )如(rú )。王(wáng )何(hé )不(bú )使(shǐ )臣(chén )见(jiàn )魏(wèi )王(wáng ),则(zé )臣(chén )请(qǐng )必(bì )北(běi )魏(wèi )矣(yǐ )。’秦(qín )王(wáng )许(xǔ )诺(nuò )。卫(wèi )鞅(yāng )见(jiàn )魏(wèi )王(wáng )曰(yuē ):‘大(dà )王(wáng )之(zhī )功(gōng )大(dà )矣(yǐ ),令(lìng )行(háng )于(yú )天(tiān )下(xià )矣(yǐ )。今(jīn )大(dà )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )从(cóng )十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu ),非(fēi )宋(sòng )、卫(wèi )也(yě ),则(zé )邹(zōu )、鲁(lǔ )、陈(chén )、蔡(cài ),此(cǐ )固(gù )大(dà )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )鞭(biān )箠(chuí )使(shǐ )也(yě ),不(bú )足(zú )以(yǐ )王(wáng )天(tiān )下(xià )。大(dà )王(wáng )不(bú )若(ruò )北(běi )取(qǔ )燕(yàn ),东(dōng )伐(fá )齐(qí ),则(zé )赵(zhào )必(bì )从(cóng )矣(yǐ );西(xī )取(qǔ )秦(qín ),南(nán )伐(fá )楚(chǔ ),则(zé )韩(hán )必(bì )从(cóng )矣(yǐ )。大(dà )王(wáng )有(yǒu )伐(fá )齐(qí )、楚(chǔ )心(xīn ),而(ér )从(cóng )天(tiān )下(xià )之(zhī )志(zhì ),则(zé )王(wáng )业(yè )见(jiàn )矣(yǐ )。大(dà )王(wáng )不(bú )如(rú )先(xiān )行(háng )王(wáng )服(fú ),然(rán )后(hòu )图(tú )齐(qí )、楚(chǔ )。’魏(wèi )王(wáng )说(shuō )于(yú )卫(wèi )鞅(yāng )之(zhī )言(yán )也(yě ),故(gù )身(shēn )广(guǎng )公(gōng )宫(gōng ),制(zhì )丹(dān )衣(yī )柱(zhù ),建(jiàn )九(jiǔ )斿(yóu ),从(cóng )七(qī )星(xīng )之(zhī )旟(yú )。此(cǐ )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )位(wèi )也(yě ),而(ér )魏(wèi )王(wáng )处(chù )之(zhī )。于(yú )是(shì )齐(qí )、楚(chǔ )怒(nù ),诸(zhū )侯(hóu )奔(bēn )齐(qí ),齐(qí )人(rén )伐(fá )魏(wèi ),杀(shā )其(qí )太(tài )子(zǐ ),覆(fù )其(qí )十(shí )万(wàn )之(zhī )军(jūn )。魏(wèi )王(wáng )大(dà )恐(kǒng ),跣(xiǎn )行(háng )按(àn )兵(bīng )于(yú )国(guó ),而(ér )东(dōng )次(cì )于(yú )齐(qí ),然(rán )后(hòu )天(tiān )下(xià )乃(nǎi )舍(shě )之(zhī )。当(dāng )是(shì )时(shí ),秦(qín )王(wáng )垂(chuí )拱(gǒng )受(shòu )河(hé )西(xī )之(zhī )外(wài ),而(ér )不(bú )以(yǐ )德(dé )魏(wèi )王(wáng )。故(gù )曰(yuē )卫(wèi )鞅(yāng )之(zhī )始(shǐ )与(yǔ )秦(qín )王(wáng )计(jì )也(yě ),谋(móu )约(yuē )不(bú )下(xià )席(xí ),言(yán )于(yú )尊(zūn )俎(zǔ )之(zhī )间(jiān ),谋(móu )成(chéng )于(yú )堂(táng )上(shàng ),而(ér )魏(wèi )将(jiāng )以(yǐ )禽(qín )于(yú )齐(qí )矣(yǐ );冲(chōng )橹(lǔ )未(wèi )施(shī ),而(ér )西(xī )河(hé )之(zhī )外(wài )入(rù )于(yú )秦(qín )矣(yǐ )。此(cǐ )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )比(bǐ )之(zhī )堂(táng )上(shàng ),禽(qín )将(jiāng )户(hù )内(nèi ),拔(bá )城(chéng )于(yú )尊(zūn )俎(zǔ )之(zhī )间(jiān ),折(shé )冲(chōng )席(xí )上(shàng )者(zhě )也(yě )。”

阅读:26734

打赏捐助〔Donate〕>>>

《苏秦说齐闵王》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库