死伪篇【登录】

《论衡》 > 卷二十一 > 《死伪篇》 > 拼音版

传(chuán )曰(yuē ):“周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )杀(shā )其(qí )臣(chén )杜(dù )伯(bó )而(ér )不(bú )辜(gū ),宣(xuān )王(wáng )将(jiāng )田(tián )於(yú )囿(yòu ),杜(dù )伯(bó )起(qǐ )於(yú )道(dào )左(zuǒ ),执(zhí )彤(tóng )弓(gōng )而(ér )射(shè )宣(xuān )王(wáng ),宣(xuān )王(wáng )伏(fú )而(ér )死(sǐ )。赵(zhào )简(jiǎn )公(gōng )杀(shā )其(qí )臣(chén )庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )而(ér )不(bú )辜(gū ),简(jiǎn )公(gōng )将(jiāng )入(rù )於(yú )桓(huán )门(mén ),庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )起(qǐ )於(yú )道(dào )左(zuǒ ),执(zhí )彤(tóng )杖(zhàng )而(ér )捶(chuí )之(zhī ),毙(bì )於(yú )车(chē )下(xià )。”二(èr )者(zhě ),死(sǐ )人(rén )为(wéi )鬼(guǐ )之(zhī )验(yàn );鬼(guǐ )之(zhī )有(yǒu )知(zhī ),能(néng )害(hài )人(rén )之(zhī )效(xiào )也(yě )。无(wú )之(zhī ),奈(nài )何(hé )?曰(yuē ):人(rén )生(shēng )万(wàn )物(wù )之(zhī )中(zhōng ),物(wù )死(sǐ )不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),人(rén )死(sǐ )何(hé )故(gù )独(dú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )?如(rú )以(yǐ )人(rén )贵(guì )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),则(zé )死(sǐ )者(zhě )皆(jiē )当(dāng )为(wéi )鬼(guǐ )。杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )何(hé )独(dú )为(wéi )鬼(guǐ )也(yě )?如(rú )以(yǐ )被(bèi )非(fēi )辜(gū )者(zhě )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),世(shì )间(jiān )臣(chén )子(zǐ )被(bèi )非(fēi )辜(gū )者(zhě )多(duō )矣(yǐ ),比(bǐ )干(gàn )、子(zǐ )胥(xū )之(zhī )辈(bèi )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ )。夫(fū )杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )无(wú )道(dào )忿(fèn )恨(hèn ),报(bào )杀(shā )其(qí )君(jūn )。罪(zuì )莫(mò )大(dà )於(yú )弑(shì )君(jūn ),则(zé )夫(fū )死(sǐ )为(wéi )鬼(guǐ )之(zhī )尊(zūn )者(zhě )当(dāng )复(fù )诛(zhū )之(zhī ),非(fēi )杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )所(suǒ )敢(gǎn )为(wéi )也(yě )。凡(fán )人(rén )相(xiàng )伤(shāng ),憎(zēng )其(qí )生(shēng ),恶(è )见(jiàn )其(qí )身(shēn ),故(gù )杀(shā )而(ér )亡(wáng )之(zhī )。见(jiàn )杀(shā )之(zhī )家(jiā ),诣(yì )吏(lì )讼(sòng )其(qí )仇(chóu ),仇(chóu )人(rén )亦(yì )恶(è )见(jiàn )之(zhī )。生(shēng )死(sǐ )异(yì )路(lù ),人(rén )鬼(guǐ )殊(shū )处(chù )。如(rú )杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )怨(yuàn )宣(xuān )王(wáng )、简(jiǎn )公(gōng ),不(bú )宜(yí )杀(shā )也(yě ),当(dāng )复(fù )为(wéi )鬼(guǐ ),与(yǔ )己(jǐ )合(hé )会(huì )。人(rén )君(jūn )之(zhī )威(wēi ),固(gù )严(yán )人(rén )臣(chén ),营(yíng )卫(wèi )卒(zú )使(shǐ )固(gù )多(duō )众(zhòng ),两(liǎng )臣(chén )杀(shā )二(èr )君(jūn ),二(èr )君(jūn )之(zhī )死(sǐ ),亦(yì )当(dāng )报(bào )之(zhī ),非(fēi )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )深(shēn )计(jì ),憎(zēng )恶(è )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。如(rú )两(liǎng )臣(chén )神(shén ),宜(yí )知(zhī )二(èr )君(jūn )死(sǐ )当(dāng )报(bào )己(jǐ );如(rú )不(bú )知(zhī )也(yě ),则(zé )亦(yì )不(bú )神(shén )。不(bú )神(shén )胡(hú )能(néng )害(hài )人(rén )?世(shì )多(duō )似(sì )是(shì )而(ér )非(fēi ),虚(xū )伪(wěi )类(lèi )真(zhēn ),故(gù )杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )之(zhī )语(yǔ ),往(wǎng )往(wǎng )而(ér )存(cún )。

晋(jìn )惠(huì )公(gōng )改(gǎi )葬(zàng )太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )。秋(qiū ),其(qí )仆(pú )狐(hú )突(tū )适(shì )下(xià )国(guó ),遇(yù )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )趋(qū )登(dēng )仆(pú )车(chē )而(ér )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“夷(yí )吾(wú )无(wú )礼(lǐ ),余(yú )得(dé )请(qǐng )於(yú )帝(dì )矣(yǐ ),将(jiāng )以(yǐ )晋(jìn )畀(bì )秦(qín ),秦(qín )将(jiāng )祀(sì )余(yú )。”狐(hú )突(tū )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī ),神(shén )不(bú )歆(xīn )非(fēi )类(lèi ),民(mín )不(bú )祀(sì )非(fēi )族(zú ),君(jūn )祀(sì )无(wú )乃(nǎi )殄(tiǎn )乎(hū )!且(qiě )民(mín )何(hé )罪(zuì ),失(shī )刑(xíng )乏(fá )祀(sì ),君(jūn )其(qí )图(tú )之(zhī )!”太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“诺(nuò ),吾(wú )将(jiāng )复(fù )请(qǐng )。七(qī )日(rì ),新(xīn )城(chéng )西(xī )偏(piān ),将(jiāng )有(yǒu )巫(wū )者(zhě ),而(ér )见(jiàn )我(wǒ )焉(yān )。”许(xǔ )之(zhī ),遂(suí )不(bú )见(jiàn )。及(jí )期(qī ),狐(hú )突(tū )之(zhī )新(xīn )城(chéng )西(xī )偏(piān )巫(wū )者(zhě )之(zhī )舍(shě ),复(fù )与(yǔ )申(shēn )生(shēng )相(xiàng )见(jiàn )。申(shēn )生(shēng )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“帝(dì )许(xǔ )罚(fá )有(yǒu )罪(zuì )矣(yǐ ),毙(bì )之(zhī )於(yú )韩(hán )。”其(qí )後(hòu )四(sì )年(nián ),惠(huì )公(gōng )与(yǔ )秦(qín )穆(mù )公(gōng )战(zhàn )於(yú )韩(hán )地(dì ),为(wéi )穆(mù )公(gōng )所(suǒ )获(huò ),竟(jìng )如(rú )其(qí )言(yán )。非(fēi )神(shén )而(ér )何(hé )?曰(yuē ):此(cǐ )亦(yì )杜(dù )伯(bó )、庄(zhuāng )子(zǐ )义(yì )之(zhī )类(lèi )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?夫(fū )改(gǎi )葬(zàng ),私(sī )怨(yuàn )也(yě );上(shàng )帝(dì ),公(gōng )神(shén )也(yě )。以(yǐ )私(sī )怨(yuàn )争(zhēng )於(yú )公(gōng )神(shén ),何(hé )肯(kěn )听(tīng )之(zhī )?帝(dì )许(xǔ )以(yǐ )晋(jìn )畀(bì )秦(qín ),狐(hú )突(tū )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),申(shēn )生(shēng )从(cóng )狐(hú )突(tū )之(zhī )言(yán ),是(shì )则(zé )上(shàng )帝(dì )许(xǔ )申(shēn )生(shēng )非(fēi )也(yě )。神(shén )为(wéi )上(shàng )帝(dì ),不(bú )若(ruò )狐(hú )突(tū ),必(bì )非(fēi )上(shàng )帝(dì ),明(míng )矣(yǐ )。且(qiě )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )求(qiú )私(sī )於(yú )君(jūn )者(zhě ),君(jūn )尊(zūn )臣(chén )卑(bēi ),不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )非(fēi )干(gàn )也(yě )。申(shēn )生(shēng )比(bǐ )於(yú )上(shàng )帝(dì ),岂(qǐ )徒(tú )臣(chén )之(zhī )与(yǔ )君(jūn )哉(zāi )!恨(hèn )惠(huì )公(gōng )之(zhī )改(gǎi )葬(zàng ),干(gàn )上(shàng )帝(dì )之(zhī )尊(zūn )命(mìng ),非(fēi )所(suǒ )得(dé )为(wéi )也(yě )。骊(lí )姬(jī )谮(zèn )杀(shā )其(qí )身(shēn ),惠(huì )公(gōng )改(gǎi )葬(zàng )其(qí )尸(shī )。改(gǎi )葬(zàng )之(zhī )恶(è ),微(wēi )於(yú )杀(shā )人(rén );惠(huì )公(gōng )之(zhī )罪(zuì ),轻(qīng )於(yú )骊(lí )姬(jī )。请(qǐng )罚(fá )惠(huì )公(gōng ),不(bú )请(qǐng )杀(shā )骊(lí )姬(jī ),是(shì )则(zé )申(shēn )生(shēng )憎(zēng )改(gǎi )葬(zàng ),不(bú )怨(yuàn )见(jiàn )杀(shā )也(yě )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )用(yòng )李(lǐ )斯(sī )之(zhī )议(yì ),燔(fán )烧(shāo )诗(shī )书(shū ),後(hòu )又(yòu )坑(kēng )儒(rú )。博(bó )士(shì )之(zhī )怨(yuàn ),不(bú )下(xià )申(shēn )生(shēng );坑(kēng )儒(rú )之(zhī )恶(è ),痛(tòng )於(yú )改(gǎi )葬(zàng )。然(rán )则(zé )秦(qín )之(zhī )死(sǐ )儒(rú ),不(bú )请(qǐng )於(yú )帝(dì ),见(jiàn )形(xíng )为(wéi )鬼(guǐ ),〔诸(zhū )生(shēng )〕会(huì )告(gào )以(yǐ )始(shǐ )皇(huáng )无(wú )道(dào ),李(lǐ )斯(sī )无(wú )状(zhuàng )。

周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )有(yǒu )疾(jí )不(bú )豫(yù ),周(zhōu )公(gōng )请(qǐng )命(mìng ),设(shè )三(sān )坛(tán )同(tóng )一(yī )墠(chǎn ),植(zhí )璧(bì )秉(bǐng )圭(guī ),乃(nǎi )告(gào )於(yú )太(tài )王(wáng )、王(wáng )季(jì )、文(wén )王(wáng )。史(shǐ )乃(nǎi )策(cè )祝(zhù ),辞(cí )曰(yuē ):“予(yǔ )仁(rén )若(ruò )考(kǎo ),多(duō )才(cái )多(duō )艺(yì ),能(néng )事(shì )鬼(guǐ )神(shén )。乃(nǎi )元(yuán )孙(sūn )某(mǒu ),不(bú )若(ruò )旦(dàn )多(duō )才(cái )多(duō )艺(yì ),不(bú )能(néng )事(shì )鬼(guǐ )神(shén )。”鬼(guǐ )神(shén )者(zhě ),谓(wèi )三(sān )王(wáng )也(yě )。即(jí )死(sǐ )人(rén )无(wú )知(zhī ),不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )神(shén )。周(zhōu )公(gōng ),圣(shèng )人(rén )也(yě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )言(yán )审(shěn ),则(zé )得(dé )幽(yōu )冥(míng )之(zhī )实(shí );得(dé )幽(yōu )冥(míng )之(zhī )实(shí ),则(zé )三(sān )王(wáng )为(wéi )鬼(guǐ )神(shén ),明(míng )矣(yǐ )。曰(yuē ):实(shí )〔圣(shèng )〕人(rén )能(néng )神(shén )乎(hū )?不(bú )能(néng )神(shén )也(yě )?如(rú )神(shén ),宜(yí )知(zhī )三(sān )王(wáng )之(zhī )心(xīn ),不(bú )宜(yí )徒(tú )审(shěn )其(qí )为(wéi )鬼(guǐ )也(yě )。周(zhōu )公(gōng )请(qǐng )命(mìng ),史(shǐ )策(cè )告(gào )祝(zhù ),祝(zhù )毕(bì )辞(cí )已(yǐ ),不(bú )知(zhī )三(sān )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )与(yǔ )不(bú ),乃(nǎi )卜(bo )三(sān )龟(guī ),三(sān )龟(guī )皆(jiē )吉(jí ),然(rán )後(hòu )乃(nǎi )喜(xǐ )。能(néng )知(zhī )三(sān )王(wáng )有(yǒu )知(zhī )为(wéi )鬼(guǐ ),不(bú )能(néng )知(zhī )三(sān )王(wáng )许(xǔ )己(jǐ )与(yǔ )不(bú ),须(xū )卜(bo )三(sān )龟(guī ),乃(nǎi )知(zhī )其(qí )实(shí )。定(dìng )其(qí )为(wéi )鬼(guǐ ),须(xū )有(yǒu )所(suǒ )问(wèn ),然(rán )後(hòu )知(zhī )之(zhī )。死(sǐ )人(rén )有(yǒu )知(zhī )无(wú )知(zhī ),与(yǔ )其(qí )许(xǔ )人(rén )不(bú )许(xǔ )人(rén ),一(yī )实(shí )也(yě )。能(néng )知(zhī )三(sān )王(wáng )之(zhī )必(bì )许(xǔ )己(jǐ ),则(zé )其(qí )谓(wèi )三(sān )王(wáng )为(wéi )鬼(guǐ ),可(kě )信(xìn )也(yě );如(rú )不(bú )能(néng )知(zhī ),谓(wèi )三(sān )王(wáng )为(wéi )鬼(guǐ ),犹(yóu )世(shì )俗(sú )人(rén )也(yě );与(yǔ )世(shì )俗(sú )同(tóng )知(zhī ),则(zé )死(sǐ )人(rén )之(zhī )实(shí )未(wèi )可(kě )定(dìng )也(yě )。且(qiě )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )请(qǐng )命(mìng ),用(yòng )何(hé )得(dé )之(zhī ),以(yǐ )至(zhì )诚(chéng )得(dé )之(zhī )乎(hū )?以(yǐ )辞(cí )正(zhèng )得(dé )之(zhī )也(yě )?如(rú )以(yǐ )至(zhì )诚(chéng ),则(zé )其(qí )请(qǐng )〔命(mìng )〕之(zhī )说(shuō ),精(jīng )诚(chéng )致(zhì )鬼(guǐ ),不(bú )顾(gù )辞(cí )之(zhī )是(shì )非(fēi )也(yě )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )请(qǐng )雨(yǔ )之(zhī )法(fǎ ),设(shè )土(tǔ )龙(lóng )以(yǐ )感(gǎn )气(qì )。夫(fū )土(tǔ )龙(lóng )非(fēi )实(shí ),不(bú )能(néng )致(zhì )雨(yǔ ),仲(zhòng )舒(shū )用(yòng )之(zhī )致(zhì )精(jīng )诚(chéng ),不(bú )顾(gù )物(wù )之(zhī )伪(wěi )真(zhēn )也(yě )。然(rán )则(zé )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )请(qǐng )命(mìng ),犹(yóu )仲(zhòng )舒(shū )之(zhī )请(qǐng )雨(yǔ )也(yě );三(sān )王(wáng )之(zhī )非(fēi )鬼(guǐ ),犹(yóu )聚(jù )土(tǔ )之(zhī )非(fēi )龙(lóng )也(yě )。

晋(jìn )荀(xún )偃(yǎn )伐(fá )齐(qí ),不(bú )卒(zú )事(shì ),而(ér )还(hái )。瘅(dān )疽(jū )生(shēng ),疡(yáng )於(yú )头(tóu ),及(jí )著(zhe )雍(yōng )之(zhī )地(dì ),病(bìng ),目(mù )出(chū ),卒(zú )而(ér )视(shì ),不(bú )可(kě )唅(hán )。范(fàn )宣(xuān )子(zǐ )浣(huàn )而(ér )抚(fǔ )之(zhī ),曰(yuē ):“事(shì )吴(wú )敢(gǎn )不(bú )如(rú )事(shì )主(zhǔ )。”犹(yóu )视(shì )。宣(xuān )子(zǐ )睹(dǔ )其(qí )不(bú )瞑(míng ),以(yǐ )为(wéi )恨(hèn )其(qí )子(zǐ )吴(wú )也(yě )。人(rén )情(qíng )所(suǒ )恨(hèn ),莫(mò )不(bú )恨(hèn )子(zǐ ),故(gù )言(yán )吴(wú )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī ),犹(yóu )视(shì )者(zhě ),不(bú )得(dé )所(suǒ )恨(hèn )也(yě )。栾(luán )怀(huái )子(zǐ )曰(yuē ):“其(qí )为(wéi )未(wèi )卒(zú )事(shì )於(yú )齐(qí )故(gù )也(yě )乎(hū )?”乃(nǎi )复(fù )抚(fǔ )之(zhī ),曰(yuē ):“主(zhǔ )苟(gǒu )死(sǐ ),所(suǒ )不(bú )嗣(sì )事(shì )於(yú )齐(qí )者(zhě ),有(yǒu )如(rú )河(hé )。”乃(nǎi )瞑(míng )受(shòu )唅(hán )。伐(fá )齐(qí )不(bú )卒(zú ),苟(gǒu )偃(yǎn )所(suǒ )恨(hèn )也(yě ),怀(huái )子(zǐ )得(dé )之(zhī ),故(gù )目(mù )瞑(míng )受(shòu )含(hán ),宣(xuān )子(zǐ )失(shī )之(zhī ),目(mù )张(zhāng )口(kǒu )噤(jìn )。曰(yuē ):荀(xún )偃(yǎn )之(zhī )病(bìng )卒(zú ),苦(kǔ )目(mù )出(chū )。目(mù )出(chū )则(zé )口(kǒu )噤(jìn ),口(kǒu )噤(jìn )则(zé )不(bú )可(kě )含(hán )。新(xīn )死(sǐ )气(qì )盛(shèng ),本(běn )病(bìng )苦(kǔ )目(mù )出(chū ),宣(xuān )子(zǐ )抚(fǔ )之(zhī )早(zǎo ),故(gù )目(mù )不(bú )瞑(míng ),口(kǒu )不(bú )阆(láng )。少(shǎo )久(jiǔ )气(qì )衰(shuāi ),怀(huái )子(zǐ )抚(fǔ )之(zhī ),故(gù )目(mù )瞑(míng )口(kǒu )受(shòu )唅(hán )。此(cǐ )自(zì )荀(xún )偃(yǎn )之(zhī )病(bìng ),非(fēi )死(sǐ )精(jīng )神(shén )见(jiàn )恨(hèn )於(yú )口(kǒu )目(mù )也(yě )。凡(fán )人(rén )之(zhī )死(sǐ ),皆(jiē )有(yǒu )所(suǒ )恨(hèn )。志(zhì )士(shì )则(zé )恨(hèn )义(yì )事(shì )未(wèi )立(lì ),学(xué )士(shì )则(zé )恨(hèn )问(wèn )多(duō )不(bú )及(jí ),农(nóng )夫(fū )则(zé )恨(hèn )耕(gēng )未(wèi )畜(chù )谷(gǔ ),商(shāng )人(rén )则(zé )恨(hèn )货(huò )财(cái )未(wèi )殖(zhí ),仕(shì )者(zhě )则(zé )恨(hèn )官(guān )位(wèi )未(wèi )极(jí ),勇(yǒng )者(zhě )则(zé )恨(hèn )材(cái )未(wèi )优(yōu )。天(tiān )下(xià )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )欲(yù )乎(hū ),然(rán )而(ér )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )恨(hèn ),必(bì )〔以(yǐ )〕目(mù )不(bú )瞑(míng )者(zhě )为(wéi )有(yǒu )所(suǒ )恨(hèn ),夫(fū )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),死(sǐ )皆(jiē )不(bú )瞑(míng )也(yě )。且(qiě )死(sǐ )者(zhě )精(jīng )魂(hún )消(xiāo )索(suǒ ),不(bú )复(fù )闻(wén )人(rén )之(zhī )言(yán )。不(bú )能(néng )闻(wén )人(rén )之(zhī )言(yán ),是(shì )谓(wèi )死(sǐ )也(yě )。离(lí )形(xíng )更(gèng )自(zì )为(wéi )鬼(guǐ ),立(lì )於(yú )人(rén )傍(bàng ),虽(suī )〔闻(wén )〕人(rén )之(zhī )言(yán ),已(yǐ )与(yǔ )形(xíng )绝(jué ),安(ān )能(néng )复(fù )入(rù )身(shēn )中(zhōng ),瞑(míng )目(mù )阆(láng )口(kǒu )乎(hū )?能(néng )入(rù )身(shēn )中(zhōng )以(yǐ )尸(shī )示(shì )恨(hèn ),则(zé )能(néng )不(bú )〔死(sǐ )〕,与(yǔ )形(xíng )相(xiàng )守(shǒu )。案(àn )世(shì )人(rén )论(lùn )死(sǐ ),谓(wèi )其(qí )精(jīng )神(shén )有(yǒu )若(ruò ),能(néng )更(gèng )以(yǐ )精(jīng )魂(hún )立(lì )形(xíng )见(jiàn )面(miàn ),使(shǐ )尸(shī )若(ruò )生(shēng )人(rén )者(zhě ),误(wù )矣(yǐ )。楚(chǔ )成(chéng )王(wáng )废(fèi )太(tài )子(zǐ )商(shāng )臣(chén ),欲(yù )立(lì )王(wáng )子(zǐ )职(zhí )。商(shāng )臣(chén )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )宫(gōng )甲(jiǎ )围(wéi )王(wáng )。王(wáng )请(qǐng )食(shí )熊(xióng )蹯(fán )而(ér )死(sǐ ),弗(fú )听(tīng )。王(wáng )缢(yì )而(ér )死(sǐ )。谥(shì )之(zhī )曰(yuē )“灵(líng )”,不(bú )瞑(míng );曰(yuē )“成(chéng )”,乃(nǎi )瞑(míng )。夫(fū )为(wéi )“灵(líng )”不(bú )瞑(míng );为(wéi )“成(chéng )”乃(nǎi )瞑(míng ),成(chéng )王(wáng )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )效(xiào )也(yě )。谥(shì )之(zhī )曰(yuē )“灵(líng )”,心(xīn )恨(hèn ),故(gù )目(mù )不(bú )瞑(míng );更(gèng )谥(shì )曰(yuē )“成(chéng )”,心(xīn )喜(xǐ )乃(nǎi )瞑(míng )。精(jīng )神(shén )闻(wén )人(rén )之(zhī )议(yì ),见(jiàn )人(rén )变(biàn )易(yì )其(qí )谥(shì ),故(gù )喜(xǐ )目(mù )瞑(míng )。本(běn )不(bú )病(bìng )目(mù ),人(rén )不(bú )抚(fǔ )慰(wèi ),目(mù )自(zì )翕(xī )张(zhāng ),非(fēi )神(shén )而(ér )何(hé )?曰(yuē ):此(cǐ )复(fù )荀(xún )偃(yǎn )类(lèi )也(yě )。虽(suī )不(bú )病(bìng )目(mù ),亦(yì )不(bú )空(kōng )张(zhāng )。成(chéng )王(wáng )於(yú )时(shí )缢(yì )死(sǐ ),气(qì )尚(shàng )盛(shèng ),新(xīn )绝(jué ),目(mù )尚(shàng )开(kāi ),因(yīn )谥(shì )曰(yuē )“灵(líng )”。少(shǎo )久(jiǔ )气(qì )衰(shuāi ),目(mù )适(shì )欲(yù )瞑(míng ),连(lián )更(gèng )曰(yuē )“成(chéng )”。目(mù )之(zhī )视(shì )瞑(míng ),与(yǔ )谥(shì )之(zhī )为(wéi )“灵(líng )”,偶(ǒu )应(yīng )也(yě )。时(shí )人(rén )见(jiàn )其(qí )应(yīng )“成(chéng )”乃(nǎi )瞑(míng ),则(zé )谓(wèi )成(chéng )王(wáng )之(zhī )魂(hún )有(yǒu )所(suǒ )知(zhī )。〔有(yǒu )所(suǒ )知(zhī ),〕则(zé )宜(yí )终(zhōng )不(bú )瞑(míng )也(yě )。何(hé )则(zé )?太(tài )子(zǐ )杀(shā )己(jǐ ),大(dà )恶(è )也(yě );加(jiā )谥(shì )为(wéi )“灵(líng )”,小(xiǎo )过(guò )也(yě )。不(bú )为(wéi )大(dà )恶(è )怀(huái )忿(fèn ),反(fǎn )为(wéi )小(xiǎo )过(guò )有(yǒu )恨(hèn ),非(fēi )有(yǒu )神(shén )之(zhī )效(xiào ),见(jiàn )示(shì )告(gào )人(rén )之(zhī )验(yàn )也(yě )。夫(fū )恶(è )谥(shì )非(fēi )“灵(líng )”则(zé )“厉(lì )”也(yě ),纪(jì )於(yú )竹(zhú )帛(bó ),为(wéi )“灵(líng )”、“厉(lì )”者(zhě )多(duō )矣(yǐ ),其(qí )尸(shī )未(wèi )敛(liǎn )之(zhī )时(shí ),未(wèi )皆(jiē )不(bú )暝(míng )也(yě )。岂(qǐ )世(shì )之(zhī )死(sǐ )君(jūn )不(bú )恶(è ),而(ér )独(dú )成(chéng )王(wáng )憎(zēng )之(zhī )哉(zāi )?何(hé )其(qí )为(wéi )“灵(líng )”者(zhě )众(zhòng ),不(bú )瞑(míng )者(zhě )寡(guǎ )也(yě )?

郑(zhèng )伯(bó )有(yǒu )贪(tān )愎(bì )而(ér )多(duō )欲(yù ),子(zǐ )皙(xī )好(hǎo )在(zài )人(rén )上(shàng ),二(èr )子(zǐ )不(bú )相(xiàng )得(dé )。子(zǐ )皙(xī )攻(gōng )伯(bó )有(yǒu ),伯(bó )有(yǒu )出(chū )奔(bēn ),驷(sì )带(dài )率(lǜ )国(guó )人(rén )以(yǐ )伐(fá )之(zhī ),伯(bó )有(yǒu )死(sǐ )。其(qí )後(hòu )九(jiǔ )年(nián ),郑(zhèng )人(rén )相(xiàng )惊(jīng )以(yǐ )伯(bó )有(yǒu ),曰(yuē ):“伯(bó )有(yǒu )至(zhì )矣(yǐ )。”则(zé )皆(jiē )走(zǒu ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )往(wǎng )。後(hòu )岁(suì ),人(rén )或(huò )梦(mèng )见(jiàn )伯(bó )有(yǒu )介(jiè )而(ér )行(háng ),曰(yuē ):“壬(rén )子(zǐ ),余(yú )将(jiāng )杀(shā )带(dài )也(yě )。明(míng )年(nián )壬(rén )寅(yín ),余(yú )又(yòu )将(jiāng )杀(shā )段(duàn )也(yě )。”及(jí )壬(rén )子(zǐ )之(zhī )日(rì ),驷(sì )带(dài )卒(zú ),国(guó )人(rén )益(yì )惧(jù )。後(hòu )至(zhì )壬(rén )寅(yín )日(rì ),公(gōng )孙(sūn )段(duàn )又(yòu )卒(zú ),国(guó )人(rén )愈(yù )惧(jù )。子(zǐ )产(chǎn )为(wéi )之(zhī )立(lì )後(hòu )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī ),乃(nǎi )止(zhǐ )矣(yǐ )。其(qí )後(hòu )子(zǐ )产(chǎn )适(shì )晋(jìn ),赵(zhào )景(jǐng )子(zǐ )问(wèn )曰(yuē ):“伯(bó )有(yǒu )犹(yóu )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )乎(hū )?”子(zǐ )产(chǎn )曰(yuē ):“能(néng )。人(rén )生(shēng )始(shǐ )化(huà )曰(yuē )魄(pò ),既(jì )生(shēng )魄(pò ),阳(yáng )曰(yuē )魂(hún )。用(yòng )物(wù )精(jīng )多(duō ),则(zé )魂(hún )魄(pò )强(qiáng ),是(shì )以(yǐ )有(yǒu )精(jīng )爽(shuǎng )至(zhì )於(yú )神(shén )明(míng )。匹(pǐ )夫(fū )匹(pǐ )妇(fù )强(qiáng )死(sǐ ),其(qí )魂(hún )魄(pò )犹(yóu )能(néng )凭(píng )依(yī )人(rén )以(yǐ )为(wéi )淫(yín )厉(lì )。况(kuàng )伯(bó )有(yǒu ),我(wǒ )先(xiān )君(jūn )穆(mù )公(gōng )之(zhī )胄(zhòu ),子(zǐ )良(liáng )子(zǐ )孙(sūn ),子(zǐ )耳(ěr )之(zhī )子(zǐ ),弊(bì )邑(yì )之(zhī )卿(qīng ),从(cóng )政(zhèng )三(sān )世(shì )矣(yǐ )。郑(zhèng )虽(suī )无(wú )腆(tiǎn ),抑(yì )谚(yàn )曰(yuē ):“蕞(zuì )尔(ěr )小(xiǎo )国(guó ),而(ér )三(sān )世(shì )执(zhí )其(qí )政(zhèng )柄(bǐng ),其(qí )用(yòng )物(wù )弘(hóng )矣(yǐ ),取(qǔ )精(jīng )多(duō )矣(yǐ )。其(qí )族(zú )又(yòu )大(dà ),所(suǒ )凭(píng )厚(hòu )矣(yǐ )。而(ér )强(qiáng )死(sǐ ),能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )!”伯(bó )有(yǒu )杀(shā )驷(sì )带(dài )、公(gōng )孙(sūn )段(duàn )不(bú )失(shī )日(rì )期(qī ),神(shén )审(shěn )之(zhī )验(yàn )也(yě )。子(zǐ )产(chǎn )立(lì )其(qí )後(hòu )而(ér )止(zhǐ ),知(zhī )鬼(guǐ )神(shén )之(zhī )操(cāo )也(yě )。知(zhī )其(qí )操(cāo ),则(zé )知(zhī )其(qí )实(shí )矣(yǐ )。实(shí )有(yǒu )不(bú )空(kōng ),故(gù )对(duì )问(wèn )不(bú )疑(yí )。子(zǐ )产(chǎn ),智(zhì )人(rén )也(yě ),知(zhī )物(wù )审(shěn )矣(yǐ )。如(rú )死(sǐ )者(zhě )无(wú )知(zhī ),何(hé )以(yǐ )能(néng )杀(shā )带(dài )与(yǔ )段(duàn )?如(rú )不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),子(zǐ )产(chǎn )何(hé )以(yǐ )不(bú )疑(yí )?曰(yuē ):与(yǔ )伯(bó )有(yǒu )为(wéi )怨(yuàn )者(zhě ),子(zǐ )皙(xī )也(yě )。子(zǐ )皙(xī )攻(gōng )之(zhī ),伯(bó )有(yǒu )奔(bēn ),驷(sì )带(dài )乃(nǎi )率(lǜ )国(guó )人(rén )遂(suí )伐(fá )伯(bó )有(yǒu )。公(gōng )孙(sūn )段(duàn )随(suí )驷(sì )带(dài ),不(bú )造(zào )本(běn )〔仇(chóu )〕,其(qí )恶(è )微(wēi )小(xiǎo )。杀(shā )驷(sì )带(dài )不(bú )报(bào )子(zǐ )皙(xī ),公(gōng )孙(sūn )段(duàn )恶(è )微(wēi ),与(yǔ )带(dài )俱(jù )死(sǐ )。是(shì )则(zé )伯(bó )有(yǒu )之(zhī )魂(hún )无(wú )知(zhī ),为(wéi )鬼(guǐ )报(bào )仇(chóu ),轻(qīng )重(zhòng )失(shī )宜(yí )也(yě )。且(qiě )子(zǐ )产(chǎn )言(yán )曰(yuē ):“强(qiáng )死(sǐ )者(zhě )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )。”何(hé )谓(wèi )强(qiáng )死(sǐ )?谓(wèi )伯(bó )有(yǒu )命(mìng )未(wèi )当(dāng )死(sǐ )而(ér )人(rén )杀(shā )之(zhī )邪(xié )?将(jiāng )谓(wèi )伯(bó )有(yǒu )无(wú )罪(zuì )而(ér )人(rén )冤(yuān )之(zhī )也(yě )?如(rú )谓(wèi )命(mìng )未(wèi )当(dāng )死(sǐ )而(ér )人(rén )杀(shā )之(zhī ),未(wèi )当(dāng )死(sǐ )而(ér )死(sǐ )者(zhě )多(duō )。如(rú )谓(wèi )无(wú )罪(zuì )人(rén )冤(yuān )之(zhī ),被(bèi )冤(yuān )者(zhě )亦(yì )非(fēi )一(yī )。伯(bó )有(yǒu )强(qiáng )死(sǐ )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),比(bǐ )干(gàn )、子(zǐ )胥(xū )不(bú )为(wéi )鬼(guǐ )。春(chūn )秋(qiū )之(zhī )时(shí ),弑(shì )君(jūn )三(sān )十(shí )六(liù )。君(jūn )为(wéi )所(suǒ )弑(shì ),可(kě )谓(wèi )强(qiáng )死(sǐ )矣(yǐ )。典(diǎn )长(zhǎng )一(yī )国(guó ),用(yòng )物(wù )之(zhī )精(jīng )可(kě )谓(wèi )多(duō )矣(yǐ )。继(jì )体(tǐ )有(yǒu )土(tǔ ),非(fēi )直(zhí )三(sān )世(shì )也(yě )。贵(guì )为(wéi )人(rén )君(jūn ),非(fēi )与(yǔ )卿(qīng )位(wèi )同(tóng )也(yě )。始(shǐ )封(fēng )之(zhī )祖(zǔ ),必(bì )有(yǒu )穆(mù )公(gōng )、子(zǐ )良(liáng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。以(yǐ )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )国(guó )君(jūn ),受(shòu )乱(luàn )臣(chén )之(zhī )弑(shì )祸(huò ),其(qí )魂(hún )魄(pò )为(wéi )鬼(guǐ ),必(bì )明(míng )於(yú )伯(bó )有(yǒu ),报(bào )仇(chóu )杀(shā )仇(chóu ),祸(huò )繁(fán )於(yú )带(dài )、段(duàn )。三(sān )十(shí )六(liù )君(jūn )无(wú )为(wéi )鬼(guǐ )者(zhě ),三(sān )十(shí )六(liù )臣(chén )无(wú )见(jiàn )报(bào )者(zhě )。如(rú )以(yǐ )伯(bó )有(yǒu )无(wú )道(dào ),其(qí )神(shén )有(yǒu )知(zhī ),世(shì )间(jiān )无(wú )道(dào )莫(mò )如(rú )桀(jié )、纣(zhòu ),桀(jié )、纣(zhòu )诛(zhū )死(sǐ ),魄(pò )不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )。然(rán )则(zé )子(zǐ )产(chǎn )之(zhī )说(shuō ),因(yīn )成(chéng )事(shì )者(zhě )也(yě )。见(jiàn )伯(bó )有(yǒu )强(qiáng )死(sǐ ),则(zé )谓(wèi )强(qiáng )死(sǐ )之(zhī )人(rén )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )。如(rú )有(yǒu )不(bú )强(qiáng )死(sǐ )为(wéi )鬼(guǐ )者(zhě ),则(zé )将(jiāng )云(yún )不(bú )强(qiáng )死(sǐ )之(zhī )人(rén )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )。子(zǐ )皙(xī )在(zài )郑(zhèng ),与(yǔ )伯(bó )有(yǒu )何(hé )异(yì )?死(sǐ )与(yǔ )伯(bó )有(yǒu )何(hé )殊(shū )?俱(jù )以(yǐ )无(wú )道(dào )为(wéi )国(guó )所(suǒ )杀(shā )。伯(bó )有(yǒu )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),子(zǐ )皙(xī )不(bú )能(néng )。强(qiáng )死(sǐ )之(zhī )说(shuō ),通(tōng )於(yú )伯(bó )有(yǒu ),塞(sāi )於(yú )子(zǐ )皙(xī )。然(rán )则(zé )伯(bó )有(yǒu )之(zhī )说(shuō ),杜(dù )伯(bó )之(zhī )语(yǔ )也(yě )。杜(dù )伯(bó )未(wèi )可(kě )然(rán ),伯(bó )有(yǒu )亦(yì )未(wèi )可(kě )是(shì )也(yě )。

秦(qín )桓(huán )公(gōng )伐(fá )晋(jìn ),次(cì )於(yú )辅(fǔ )氏(shì )。晋(jìn )侯(hóu )治(zhì )兵(bīng )於(yú )稷(jì ),以(yǐ )略(luè )翟(zhái )土(tǔ ),立(lì )黎(lí )侯(hóu )而(ér )还(hái )。及(jí )魏(wèi )颗(kē )败(bài )秦(qín )师(shī )於(yú )辅(fǔ )氏(shì ),获(huò )杜(dù )回(huí )。杜(dù )回(huí ),秦(qín )之(zhī )力(lì )人(rén )也(yě )。初(chū ),魏(wèi )武(wǔ )子(zǐ )有(yǒu )嬖(bì )妾(qiè )无(wú )子(zǐ )。武(wǔ )子(zǐ )疾(jí ),命(mìng )颗(kē )曰(yuē ):“必(bì )嫁(jià )是(shì )妾(qiè )。”病(bìng )困(kùn ),则(zé )更(gèng )曰(yuē ):“必(bì )以(yǐ )是(shì )为(wéi )殉(xùn )。”及(jí )武(wǔ )子(zǐ )卒(zú ),颗(kē )不(bú )殉(xùn )妾(qiè )。人(rén )或(huò )难(nán )之(zhī ),颗(kē )曰(yuē ):“疾(jí )病(bìng )则(zé )乱(luàn ),吾(wú )从(cóng )其(qí )治(zhì )也(yě )。”及(jí )辅(fǔ )氏(shì )之(zhī )役(yì ),魏(wèi )颗(kē )见(jiàn )老(lǎo )人(rén )结(jié )草(cǎo )以(yǐ )亢(kàng )杜(dù )回(huí ),杜(dù )回(huí )踬(zhì )而(ér )颠(diān ),故(gù )获(huò )之(zhī );夜(yè )梦(mèng )见(jiàn )老(lǎo )父(fù )曰(yuē ):“余(yú )是(shì )所(suǒ )嫁(jià )妇(fù )人(rén )之(zhī )父(fù )也(yě )。尔(ěr )用(yòng )先(xiān )人(rén )之(zhī )治(zhì )命(mìng ),是(shì )以(yǐ )报(bào )汝(rǔ )。”夫(fū )嬖(bì )妾(qiè )之(zhī )父(fù )知(zhī )魏(wèi )颗(kē )之(zhī )德(dé ),故(gù )见(jiàn )体(tǐ )为(wéi )鬼(guǐ ),结(jié )草(cǎo )助(zhù )战(zhàn ),神(shén )晓(xiǎo )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )效(xiào )验(yàn )也(yě )。曰(yuē ):夫(fū )妇(fù )人(rén )之(zhī )父(fù )能(néng )知(zhī )魏(wèi )颗(kē )之(zhī )德(dé ),为(wéi )鬼(guǐ )见(jiàn )形(xíng )以(yǐ )助(zhù )其(qí )战(zhàn ),必(bì )能(néng )报(bào )其(qí )生(shēng )时(shí )所(suǒ )善(shàn ),杀(shā )其(qí )生(shēng )时(shí )所(suǒ )恶(è )矣(yǐ )。凡(fán )人(rén )交(jiāo )游(yóu )必(bì )有(yǒu )厚(hòu )薄(báo ),厚(hòu )薄(báo )当(dāng )报(bào ),犹(yóu )〔嫁(jià )〕妇(fù )人(rén )之(zhī )当(dāng )谢(xiè )也(yě )。今(jīn )不(bú )能(néng )报(bào )其(qí )生(shēng )时(shí )所(suǒ )厚(hòu ),独(dú )能(néng )报(bào )其(qí )死(sǐ )後(hòu )所(suǒ )善(shàn ),非(fēi )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )验(yàn ),能(néng )为(wéi )鬼(guǐ )之(zhī )效(xiào )也(yě )。张(zhāng )良(liáng )行(háng )泗(sì )水(shuǐ )上(shàng ),老(lǎo )父(fù )授(shòu )书(shū )。光(guāng )武(wǔ )困(kùn )厄(è )河(hé )北(běi ),老(lǎo )人(rén )教(jiāo )诲(huì )。命(mìng )贵(guì )时(shí )吉(jí ),当(dāng )遇(yù )福(fú )喜(xǐ )之(zhī )应(yīng )验(yàn )也(yě )。魏(wèi )颗(kē )当(dāng )获(huò )杜(dù )回(huí ),战(zhàn )当(dāng )有(yǒu )功(gōng ),故(gù )老(lǎo )人(rén )妖(yāo )象(xiàng )结(jié )草(cǎo )於(yú )路(lù )者(zhě )也(yě )。

王(wáng )季(jì )葬(zàng )於(yú )滑(huá )山(shān )之(zhī )尾(wěi ),栾(luán )水(shuǐ )击(jī )其(qí )墓(mù ),见(jiàn )棺(guān )之(zhī )前(qián )和(hé )。文(wén )王(wáng )曰(yuē ):“嘻(xī )!先(xiān )君(jūn )必(bì )欲(yù )一(yī )见(jiàn )群(qún )臣(chén )百(bǎi )姓(xìng )也(yě )夫(fū )!故(gù )使(shǐ )栾(luán )水(shuǐ )见(jiàn )之(zhī )於(yú )是(shì )也(yě )。”于(yú )是(shì )也(yě )而(ér )为(wéi )之(zhī )张(zhāng )朝(cháo ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )见(jiàn )之(zhī )三(sān )日(rì )而(ér )後(hòu )更(gèng )葬(zàng )。文(wén )王(wáng ),圣(shèng )人(rén )也(yě ),知(zhī )道(dào )事(shì )之(zhī )实(shí )。见(jiàn )王(wáng )季(jì )棺(guān )见(jiàn ),知(zhī )其(qí )精(jīng )神(shén )欲(yù )见(jiàn )百(bǎi )姓(xìng ),故(gù )出(chū )而(ér )见(jiàn )之(zhī )。曰(yuē ):古(gǔ )今(jīn )帝(dì )王(wáng )死(sǐ ),葬(zàng )诸(zhū )地(dì )中(zhōng ),有(yǒu )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )数(shù ),无(wú )欲(yù )复(fù )出(chū )见(jiàn )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),王(wáng )季(jì )何(hé )为(wéi )独(dú )然(rán )?河(hé )、泗(sì )之(zhī )滨(bīn ),立(lì )〔冢(zhǒng )〕非(fēi )一(yī ),水(shuǐ )湍(tuān )崩(bēng )壤(rǎng ),棺(guān )椁(guǒ )露(lù )见(jiàn ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù ),皆(jiē )欲(yù )复(fù )见(jiàn )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě )乎(hū )?栾(luán )水(shuǐ )击(jī )滑(huá )山(shān )之(zhī )尾(wěi ),犹(yóu )河(hé )、泗(sì )之(zhī )流(liú )湍(tuān )滨(bīn )圻(qí )也(yě )。文(wén )王(wáng )见(jiàn )棺(guān )和(hé )露(lù ),恻(cè )然(rán )悲(bēi )恨(hèn ),当(dāng )先(xiān )君(jūn )欲(yù )复(fù )出(chū )乎(hū ),慈(cí )孝(xiào )者(zhě )之(zhī )心(xīn ),幸(xìng )冀(jì )之(zhī )意(yì ),贤(xián )圣(shèng )恻(cè )怛(dá ),不(bú )暇(xiá )思(sī )论(lùn )。推(tuī )生(shēng )况(kuàng )死(sǐ ),故(gù )复(fù )改(gǎi )葬(zàng )。世(shì )欲(yù )信(xìn )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )言(yán ),则(zé )谓(wèi )王(wáng )季(jì )欲(yù )见(jiàn )姓(xìng )者(zhě )也(yě )。

齐(qí )景(jǐng )公(gōng )将(jiāng )伐(fá )宋(sòng ),师(shī )过(guò )太(tài )山(shān ),公(gōng )梦(mèng )二(èr )丈(zhàng )人(rén )立(lì )而(ér )怒(nù )甚(shèn )盛(shèng )。公(gōng )告(gào )晏(yàn )子(zǐ ),晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“是(shì )宋(sòng )之(zhī )先(xiān ),汤(tāng )与(yǔ )伊(yī )尹(yǐn )也(yě )。”公(gōng )疑(yí )以(yǐ )为(wéi )泰(tài )山(shān )神(shén )。晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“公(gōng )疑(yí )之(zhī ),则(zé )婴(yīng )请(qǐng )言(yán )汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn )之(zhī )状(zhuàng )。汤(tāng )晰(xī ),以(yǐ )长(zhǎng )颐(yí )以(yǐ )髯(rán ),锐(ruì )上(shàng )而(ér )丰(fēng )下(xià ),〔倨(jù )〕身(shēn )而(ér )扬(yáng )声(shēng )。”公(gōng )曰(yuē ):“然(rán ),是(shì )已(yǐ )。”“伊(yī )尹(yǐn )黑(hēi )而(ér )短(duǎn ),蓬(péng )而(ér )髯(rán ),丰(fēng )上(shàng )而(ér )锐(ruì )下(xià ),偻(lǚ )身(shēn )而(ér )下(xià )声(shēng )。”公(gōng )曰(yuē ):“然(rán ),是(shì )已(yǐ )。今(jīn )奈(nài )何(hé )?”晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )汤(tāng )、太(tài )甲(jiǎ )、武(wǔ )丁(dīng )、祖(zǔ )己(jǐ ),天(tiān )下(xià )之(zhī )盛(shèng )君(jūn )也(yě ),不(bú )宜(yí )无(wú )後(hòu )。今(jīn )唯(wéi )宋(sòng )耳(ěr ),而(ér )公(gōng )伐(fá )之(zhī ),故(gù )汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn )怒(nù )。请(qǐng )散(sàn )师(shī )和(hé )於(yú )宋(sòng )。”公(gōng )不(bú )用(yòng ),终(zhōng )伐(fá )宋(sòng ),军(jūn )果(guǒ )败(bài )。夫(fū )汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn )有(yǒu )知(zhī ),恶(è )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )伐(fá )宋(sòng ),故(gù )见(jiàn )梦(mèng )盛(shèng )怒(nù )以(yǐ )禁(jìn )止(zhǐ )之(zhī )。景(jǐng )公(gōng )不(bú )止(zhǐ ),军(jūn )果(guǒ )不(bú )吉(jí )。曰(yuē ):夫(fū )景(jǐng )公(gōng )亦(yì )曾(céng )梦(mèng )见(jiàn )彗(huì )星(xīng ),其(qí )时(shí )彗(huì )星(xīng )不(bú )出(chū ),然(rán )而(ér )梦(mèng )见(jiàn )之(zhī )者(zhě ),见(jiàn )彗(huì )星(xīng )其(qí )实(shí )非(fēi )。梦(mèng )见(jiàn )汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn ),实(shí )亦(yì )非(fēi )也(yě )。或(huò )时(shí )景(jǐng )公(gōng )军(jūn )败(bài )不(bú )吉(jí )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。晏(yàn )子(zǐ )信(xìn )梦(mèng ),明(míng )言(yán )汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn )之(zhī )形(xíng ),景(jǐng )公(gōng )顺(shùn )晏(yàn )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),然(rán )而(ér )是(shì )之(zhī )。秦(qín )并(bìng )天(tiān )下(xià ),绝(jué )伊(yī )尹(yǐn )之(zhī )後(hòu ),遂(suí )至(zhì )於(yú )今(jīn ),汤(tāng )、伊(yī )尹(yǐn )不(bú )祀(sì ),何(hé )以(yǐ )不(bú )怒(nù )乎(hū )?

郑(zhèng )子(zǐ )产(chǎn )聘(pìn )於(yú )晋(jìn )。晋(jìn )侯(hóu )有(yǒu )疾(jí ),韩(hán )宣(xuān )子(zǐ )逆(nì )客(kè ),私(sī )焉(yān ),曰(yuē ):“寡(guǎ )君(jūn )寝(qǐn )疾(jí ),於(yú )今(jīn )三(sān )月(yuè )矣(yǐ ),并(bìng )走(zǒu )群(qún )望(wàng ),有(yǒu )加(jiā )而(ér )无(wú )瘳(chōu )。今(jīn )梦(mèng )黄(huáng )熊(xióng )入(rù )於(yú )寝(qǐn )门(mén ),其(qí )何(hé )厉(lì )鬼(guǐ )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“以(yǐ )君(jūn )之(zhī )明(míng ),子(zǐ )为(wéi )大(dà )政(zhèng ),其(qí )何(hé )厉(lì )之(zhī )有(yǒu )!昔(xī )尧(yáo )殛(jí )鲧(gǔn )於(yú )羽(yǔ )山(shān ),其(qí )神(shén )为(wéi )黄(huáng )熊(xióng ),以(yǐ )入(rù )於(yú )羽(yǔ )渊(yuān ),实(shí )为(wéi )夏(xià )郊(jiāo ),三(sān )代(dài )祀(sì )之(zhī )。晋(jìn )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),其(qí )或(huò )者(zhě )未(wèi )之(zhī )祀(sì )乎(hū )!”韩(hán )子(zǐ )祀(sì )夏(xià )郊(jiāo ),晋(jìn )侯(hóu )有(yǒu )间(jiān )。黄(huáng )熊(xióng ),鲧(gǔn )之(zhī )精(jīng )神(shén ),晋(jìn )侯(hóu )不(bú )祀(sì ),故(gù )入(rù )寝(qǐn )门(mén )。晋(jìn )知(zhī )而(ér )祀(sì )之(zhī ),故(gù )疾(jí )有(yǒu )间(jiān )。非(fēi )死(sǐ )人(rén )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )验(yàn )乎(hū )?夫(fū )鲧(gǔn )殛(jí )於(yú )羽(yǔ )山(shān ),人(rén )知(zhī )也(yě )。神(shén )为(wéi )黄(huáng )熊(xióng ),入(rù )於(yú )羽(yǔ )渊(yuān ),人(rén )何(hé )以(yǐ )得(dé )知(zhī )之(zhī )?使(shǐ )若(ruò )鲁(lǔ )公(gōng )牛(niú )哀(āi )病(bìng )化(huà )为(wéi )虎(hǔ ),在(zài ),故(gù )可(kě )实(shí )也(yě )。今(jīn )鲧(gǔn )远(yuǎn )殛(jí )於(yú )羽(yǔ )山(shān ),人(rén )不(bú )与(yǔ )之(zhī )处(chù ),何(hé )能(néng )知(zhī )之(zhī )?且(qiě )文(wén )曰(yuē ):“其(qí )神(shén )为(wéi )熊(xióng )。”是(shì )死(sǐ )也(yě )。死(sǐ )而(ér )魂(hún )神(shén )为(wéi )黄(huáng )熊(xióng ),非(fēi )人(rén )所(suǒ )得(dé )知(zhī )也(yě )。人(rén )死(sǐ )世(shì )谓(wèi )鬼(guǐ ),鬼(guǐ )象(xiàng )生(shēng )人(rén )之(zhī )形(xíng ),见(jiàn )之(zhī )与(yǔ )人(rén )无(wú )异(yì ),然(rán )犹(yóu )非(fēi )死(sǐ )人(rén )之(zhī )神(shén ),况(kuàng )熊(xióng )非(fēi )人(rén )之(zhī )形(xíng ),不(bú )与(yǔ )人(rén )相(xiàng )似(sì )乎(hū )?审(shěn )鲧(gǔn )死(sǐ ),其(qí )神(shén )为(wéi )黄(huáng )熊(xióng )。”则(zé )熊(xióng )之(zhī )死(sǐ ),其(qí )神(shén )亦(yì )或(huò )时(shí )为(wéi )人(rén ),人(rén )梦(mèng )见(jiàn )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )知(zhī )非(fēi )死(sǐ )禽(qín )兽(shòu )之(zhī )神(shén )也(yě )?信(xìn )黄(huáng )熊(xióng )谓(wèi )之(zhī )鲧(gǔn )神(shén ),又(yòu )信(xìn )所(suǒ )见(jiàn )之(zhī )鬼(guǐ )以(yǐ )为(wéi )死(sǐ )人(rén )精(jīng )也(yě ),此(cǐ )人(rén )物(wù )之(zhī )精(jīng )未(wèi )可(kě )定(dìng ),黄(huáng )熊(xióng )为(wéi )鲧(gǔn )之(zhī )神(shén )未(wèi )可(kě )审(shěn )也(yě )。且(qiě )梦(mèng ),象(xiàng )也(yě ),吉(jí )凶(xiōng )且(qiě )至(zhì ),神(shén )明(míng )示(shì )象(xiàng ),熊(xióng )罴(pí )之(zhī )占(zhàn ),自(zì )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi )。使(shǐ )鲧(gǔn )死(sǐ ),其(qí )神(shén )审(shěn )为(wéi )黄(huáng )熊(xióng ),梦(mèng )见(jiàn )黄(huáng )熊(xióng ),必(bì )鲧(gǔn )之(zhī )神(shén )乎(hū )?诸(zhū )侯(hóu )祭(jì )山(shān )川(chuān ),设(shè )晋(jìn )侯(hóu )梦(mèng )见(jiàn )山(shān )川(chuān ),〔可(kě )〕复(fù )〔不(bú )〕以(yǐ )祀(sì )山(shān )川(chuān ),山(shān )川(chuān )自(zì )见(jiàn )乎(hū )?人(rén )病(bìng ),多(duō )或(huò )梦(mèng )见(jiàn )先(xiān )祖(zǔ )死(sǐ )人(rén )来(lái )立(lì )其(qí )侧(cè ),可(kě )复(fù )谓(wèi )先(xiān )祖(zǔ )死(sǐ )人(rén )求(qiú )食(shí ),故(gù )来(lái )见(jiàn )形(xíng )乎(hū )?人(rén )梦(mèng )所(suǒ )见(jiàn ),更(gèng )为(wéi )他(tā )占(zhàn ),未(wèi )必(bì )以(yǐ )所(suǒ )见(jiàn )为(wéi )实(shí )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?梦(mèng )见(jiàn )生(shēng )人(rén ),明(míng )日(rì )所(suǒ )梦(mèng )见(jiàn )之(zhī )人(rén ),不(bú )与(yǔ )己(jǐ )相(xiàng )见(jiàn )。夫(fū )所(suǒ )梦(mèng )见(jiàn )之(zhī )人(rén )不(bú )与(yǔ )己(jǐ )相(xiàng )见(jiàn ),则(zé )知(zhī )鲧(gǔn )之(zhī )黄(huáng )熊(xióng )不(bú )入(rù )寝(qǐn )门(mén );不(bú )入(rù ),则(zé )鲧(gǔn )不(bú )求(qiú )食(shí );不(bú )求(qiú )食(shí ),则(zé )晋(jìn )侯(hóu )之(zhī )疾(jí )非(fēi )废(fèi )夏(xià )郊(jiāo )之(zhī )祸(huò );非(fēi )废(fèi )夏(xià )郊(jiāo )之(zhī )祸(huò ),则(zé )晋(jìn )侯(hóu )有(yǒu )间(jiān ),非(fēi )祀(sì )夏(xià )郊(jiāo )之(zhī )福(fú )也(yě )。无(wú )福(fú )之(zhī )实(shí ),则(zé )无(wú )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )验(yàn )矣(yǐ )。亦(yì )犹(yóu )淮(huái )南(nán )王(wáng )刘(liú )安(ān )坐(zuò )谋(móu )反(fǎn )而(ér )死(sǐ ),世(shì )传(chuán )以(yǐ )为(wéi )仙(xiān )而(ér )升(shēng )天(tiān )。本(běn )传(chuán )之(zhī )虚(xū ),子(zǐ )产(chǎn )闻(wén )之(zhī ),亦(yì )不(bú )能(néng )实(shí )。偶(ǒu )晋(jìn )侯(hóu )之(zhī )疾(jí )适(shì )当(dāng )自(zì )衰(shuāi ),子(zǐ )产(chǎn )遭(zāo )言(yán )黄(huáng )熊(xióng )之(zhī )占(zhàn ),则(zé )信(xìn )黄(huáng )熊(xióng )鲧(gǔn )之(zhī )神(shén )矣(yǐ )。

高(gāo )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì )为(wéi )似(sì )我(wǒ )而(ér )欲(yù )立(lì )之(zhī ),吕(lǚ )后(hòu )恚(huì )恨(hèn ),后(hòu )鸩(zhèn )杀(shā )赵(zhào )王(wáng )。其(qí )後(hòu ),吕(lǚ )后(hòu )出(chū ),见(jiàn )苍(cāng )犬(quǎn ),噬(shì )其(qí )左(zuǒ )腋(yè ),怪(guài )而(ér )卜(bo )之(zhī ),赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì )为(wéi )祟(suì ),遂(suí )病(bìng )腋(yè )伤(shāng ),不(bú )愈(yù )而(ér )死(sǐ )。盖(gài )以(yǐ )如(rú )意(yì )精(jīng )神(shén )为(wéi )苍(cāng )犬(quǎn ),见(jiàn )变(biàn )以(yǐ )报(bào )其(qí )仇(chóu )也(yě )。愤(fèn )曰(yuē ):勇(yǒng )士(shì )忿(fèn )怒(nù ),交(jiāo )刃(rèn )而(ér )战(zhàn ),负(fù )者(zhě )被(bèi )创(chuàng ),仆(pú )地(dì )而(ér )死(sǐ )。目(mù )见(jiàn )彼(bǐ )之(zhī )中(zhōng )己(jǐ ),死(sǐ )後(hòu )其(qí )神(shén )尚(shàng )不(bú )能(néng )报(bào ),吕(lǚ )后(hòu )鸩(zhèn )如(rú )意(yì )时(shí ),身(shēn )不(bú )自(zì )往(wǎng ),使(shǐ )人(rén )饮(yǐn )之(zhī ),不(bú )知(zhī )其(qí )为(wéi )鸩(zhèn )毒(dú ),愤(fèn )不(bú )知(zhī )杀(shā )己(jǐ )者(zhě )为(wéi )谁(shuí ),安(ān )能(néng )为(wéi )祟(suì )以(yǐ )报(bào )吕(lǚ )后(hòu )?使(shǐ )死(sǐ )人(rén )有(yǒu )知(zhī ),恨(hèn )者(zhě )莫(mò )过(guò )高(gāo )祖(zǔ )。高(gāo )祖(zǔ )爱(ài )如(rú )意(yì )而(ér )吕(lǚ )后(hòu )杀(shā )之(zhī ),高(gāo )祖(zǔ )魂(hún )怒(nù ),宜(yí )如(rú )雷(léi )霆(tíng ),吕(lǚ )后(hòu )之(zhī )死(sǐ ),宜(yí )不(bú )旋(xuán )日(rì )。岂(qǐ )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )精(jīng ),不(bú )若(ruò )如(rú )意(yì )之(zhī )神(shén ),将(jiāng )死(sǐ )後(hòu )憎(zēng )如(rú )意(yì ),善(shàn )吕(lǚ )后(hòu )之(zhī )杀(shā )也(yě )?

丞(chéng )相(xiàng )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )田(tián )与(yǔ )故(gù )大(dà )将(jiāng )军(jūn )灌(guàn )夫(fū )怀(huái )酒(jiǔ )之(zhī )恨(hèn ),事(shì )至(zhì )上(shàng )闻(wén )。灌(guàn )夫(fū )系(xì )狱(yù ),窦(dòu )婴(yīng )救(jiù )之(zhī ),势(shì )不(bú )能(néng )免(miǎn )灌(guàn )夫(fū )坐(zuò )法(fǎ ),窦(dòu )婴(yīng )亦(yì )死(sǐ )。其(qí )後(hòu ),田(tián )蚡(fén )病(bìng )甚(shèn ),号(hào )曰(yuē )“诺(nuò )诺(nuò )”,使(shǐ )人(rén )视(shì )之(zhī ),见(jiàn )灌(guàn )夫(fū )、窦(dòu )婴(yīng )惧(jù )坐(zuò )其(qí )侧(cè ),蚡(fén )病(bìng )不(bú )衰(shuāi ),遂(suí )至(zhì )死(sǐ )。曰(yuē ):相(xiàng )杀(shā )不(bú )一(yī )人(rén )也(yě ),杀(shā )者(zhě )後(hòu )病(bìng ),不(bú )见(jiàn )所(suǒ )杀(shā ),田(tián )蚡(fén )见(jiàn )所(suǒ )杀(shā )。田(tián )蚡(fén )独(dú )然(rán )者(zhě ),心(xīn )负(fù )愤(fèn )恨(hèn ),病(bìng )乱(luàn )妄(wàng )见(jiàn )也(yě )。或(huò )时(shí )见(jiàn )他(tā )鬼(guǐ ),而(ér )占(zhàn )鬼(guǐ )之(zhī )人(rén ),闻(wén )其(qí )往(wǎng )时(shí )与(yǔ )夫(fū )、婴(yīng )争(zhēng ),欲(yù )见(jiàn )神(shén )审(shěn )之(zhī )名(míng ),见(jiàn )其(qí )狂(kuáng )“诺(nuò )诺(nuò )”,则(zé )言(yán )夫(fū )、婴(yīng )坐(zuò )其(qí )侧(cè )矣(yǐ )。

淮(huái )阳(yáng )都(dōu )尉(wèi )尹(yǐn )齐(qí ),为(wéi )吏(lì )酷(kù )虐(nuè ),及(jí )死(sǐ ),怨(yuàn )家(jiā )欲(yù )烧(shāo )其(qí )尸(shī ),〔尸(shī )〕亡(wáng )去(qù )归(guī )葬(zàng )。夫(fū )有(yǒu )知(zhī ),故(gù )人(rén )且(qiě )烧(shāo )之(zhī )也(yě );神(shén ),故(gù )能(néng )亡(wáng )去(qù )。曰(yuē ):尹(yǐn )齐(qí )亡(wáng ),神(shén )也(yě ),有(yǒu )所(suǒ )应(yīng )。秦(qín )时(shí )三(sān )山(shān )亡(wáng ),周(zhōu )末(mò )九(jiǔ )鼎(dǐng )沦(lún ),必(bì )以(yǐ )亡(wáng )者(zhě )为(wéi )神(shén ),三(sān )山(shān )、九(jiǔ )鼎(dǐng )有(yǒu )知(zhī )也(yě )?或(huò )时(shí )吏(lì )知(zhī )怨(yuàn )家(jiā )之(zhī )谋(móu ),窃(qiè )举(jǔ )持(chí )亡(wáng ),惧(jù )怨(yuàn )家(jiā )怨(yuàn )己(jǐ ),云(yún )自(zì )去(qù )。凡(fán )人(rén )能(néng )亡(wáng ),足(zú )能(néng )步(bù )行(háng )也(yě )。今(jīn )死(sǐ ),血(xuè )脉(mò )断(duàn )绝(jué ),足(zú )不(bú )能(néng )复(fù )动(dòng ),何(hé )用(yòng )亡(wáng )去(qù )?吴(wú )烹(pēng )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū ),汉(hàn )菹(zū )彭(péng )越(yuè )。烧(shāo )、菹(zū ),一(yī )僇(liáo )也(yě );胥(xū )、越(yuè ),一(yī )勇(yǒng )也(yě )。子(zǐ )胥(xū )、彭(péng )越(yuè )不(bú )能(néng )避(bì )烹(pēng )亡(wáng )菹(zū ),独(dú )谓(wèi )尹(yǐn )齐(qí )能(néng )归(guī )葬(zàng ),失(shī )实(shí )之(zhī )言(yán ),不(bú )验(yàn )之(zhī )语(yǔ )也(yě )。

亡(wáng )新(xīn )改(gǎi )葬(zàng )元(yuán )帝(dì )傅(fù )后(hòu ),发(fā )其(qí )棺(guān ),取(qǔ )玉(yù )柙(xiá )印(yìn )玺(xǐ ),送(sòng )定(dìng )陶(táo ),以(yǐ )民(mín )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )。发(fā )棺(guān )时(shí ),臭(chòu )憧(chōng )於(yú )天(tiān ),洛(luò )阳(yáng )丞(chéng )临(lín )棺(guān ),闻(wén )臭(chòu )而(ér )死(sǐ )。又(yòu )改(gǎi )葬(zàng )定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )丁(dīng )後(hòu ),火(huǒ )从(cóng )藏(cáng )中(zhōng )出(chū ),烧(shāo )杀(shā )吏(lì )士(shì )数(shù )百(bǎi )人(rén )。夫(fū )改(gǎi )葬(zàng )礼(lǐ )卑(bēi ),又(yòu )损(sǔn )夺(duó )珍(zhēn )物(wù ),二(èr )恨(hèn )怨(yuàn ),故(gù )为(wéi )臭(chòu )、出(chū )火(huǒ ),以(yǐ )中(zhōng )伤(shāng )人(rén )。曰(yuē ):臭(chòu )闻(wén )於(yú )天(tiān ),多(duō )藏(cáng )食(shí )物(wù ),腐(fǔ )朽(xiǔ )猥(wěi )发(fā ),人(rén )不(bú )能(néng )堪(kān )毒(dú )愤(fèn ),而(ér )未(wèi )为(wéi )怪(guài )也(yě )。火(huǒ )出(chū )於(yú )藏(cáng )中(zhōng )者(zhě ),怪(guài )也(yě ),非(fēi )丁(dīng )后(hòu )之(zhī )神(shén )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?改(gǎi )葬(zàng )之(zhī )恨(hèn ),孰(shú )与(yǔ )掘(jué )墓(mù )盗(dào )财(cái )物(wù )也(yě )?岁(suì )凶(xiōng )之(zhī )时(shí ),掘(jué )丘(qiū )墓(mù )取(qǔ )衣(yī )物(wù )者(zhě )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )物(wù )数(shù ),死(sǐ )人(rén )〔亡(wáng )〕有(yǒu )知(zhī ),人(rén )夺(duó )其(qí )衣(yī )物(wù ),倮(luǒ )其(qí )尸(shī )骸(hái ),时(shí )不(bú )能(néng )禁(jìn ),後(hòu )亦(yì )不(bú )能(néng )报(bào )。此(cǐ )尚(shàng )微(wēi )贱(jiàn ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )言(yán )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )葬(zàng )於(yú )骊(lí )山(shān ),二(èr )世(shì )末(mò ),天(tiān )下(xià )盗(dào )贼(zéi )掘(jué )其(qí )墓(mù ),不(bú )能(néng )出(chū )臭(chòu )、为(wéi )火(huǒ ),以(yǐ )杀(shā )一(yī )人(rén )。贵(guì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )不(bú )能(néng )为(wéi )神(shén ),丁(dīng )、傅(fù )妇(fù )人(rén ),安(ān )能(néng )为(wéi )怪(guài )?变(biàn )神(shén )非(fēi )一(yī ),发(fā )起(qǐ )殊(shū )处(chù ),见(jiàn )火(huǒ )闻(wén )臭(chòu ),则(zé )谓(wèi )丁(dīng )、傅(fù )之(zhī )神(shén ),误(wù )矣(yǐ )。

阅读:25306

打赏捐助〔Donate〕>>>

《死伪篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库