卷七十三·颜延之【登录】

《宋书》 > 列传 > 《卷七十三·颜延之》 > 拼音版

颜(yán )延(yán )之(zhī ),字(zì )延(yán )年(nián ),琅(láng )邪(xié )临(lín )沂(yí )人(rén )也(yě )。曾(céng )祖(zǔ )含(hán ),右(yòu )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。祖(zǔ )约(yuē ),零(líng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。父(fù )显(xiǎn ),护(hù )军(jūn )司(sī )马(mǎ )。延(yán )之(zhī )少(shǎo )孤(gū )贫(pín ),居(jū )负(fù )郭(guō ),室(shì )巷(xiàng )甚(shèn )陋(lòu )。好(hǎo )读(dú )书(shū ),无(wú )所(suǒ )不(bú )览(lǎn ),文(wén )章(zhāng )之(zhī )美(měi ),冠(guàn )绝(jué )当(dāng )时(shí )。饮(yǐn )酒(jiǔ )不(bú )护(hù )细(xì )行(háng ),年(nián )三(sān )十(shí ),犹(yóu )未(wèi )婚(hūn )。妹(mèi )适(shì )东(dōng )莞(wǎn )刘(liú )宪(xiàn )之(zhī ),穆(mù )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。穆(mù )之(zhī )既(jì )与(yǔ )延(yán )之(zhī )通(tōng )家(jiā ),又(yòu )闻(wén )其(qí )美(měi ),将(jiāng )仕(shì )之(zhī );先(xiān )欲(yù )相(xiàng )见(jiàn ),延(yán )之(zhī )不(bú )往(wǎng )也(yě )。后(hòu )将(jiāng )军(jūn )、吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ )刘(liú )柳(liǔ )以(yǐ )为(wéi )行(háng )参(cān )军(jūn ),因(yīn )转(zhuǎn )主(zhǔ )簿(bù ),豫(yù )章(zhāng )公(gōng )世(shì )子(zǐ )中(zhōng )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )。

义(yì )熙(xī )十(shí )二(èr )年(nián ),高(gāo )祖(zǔ )北(běi )伐(fá ),有(yǒu )宋(sòng )公(gōng )之(zhī )授(shòu ),府(fǔ )遣(qiǎn )一(yī )使(shǐ )庆(qìng )殊(shū )命(mìng ),参(cān )起(qǐ )居(jū );延(yán )之(zhī )与(yǔ )同(tóng )府(fǔ )王(wáng )参(cān )军(jūn )俱(jù )奉(fèng )使(shǐ )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),道(dào )中(zhōng )作(zuò )诗(shī )二(èr )首(shǒu ),文(wén )辞(cí )藻(zǎo )丽(lì ),为(wéi )谢(xiè )晦(huì )、傅(fù )亮(liàng )所(suǒ )赏(shǎng )。宋(sòng )国(guó )建(jiàn ),奉(fèng )常(cháng )郑(zhèng )鲜(xiān )之(zhī )举(jǔ )为(wéi )博(bó )士(shì ),仍(réng )迁(qiān )世(shì )子(zǐ )舍(shě )人(rén )。高(gāo )祖(zǔ )受(shòu )命(mìng ),补(bǔ )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )。雁(yàn )门(mén )人(rén )周(zhōu )续(xù )之(zhī )隐(yǐn )居(jū )庐(lú )山(shān ),儒(rú )学(xué )著(zhe )称(chēng ),永(yǒng )初(chū )中(zhōng ),征(zhēng )诣(yì )京(jīng )师(shī ),开(kāi )馆(guǎn )以(yǐ )居(jū )之(zhī )。高(gāo )祖(zǔ )亲(qīn )幸(xìng ),朝(cháo )彦(yàn )毕(bì )至(zhì ),延(yán )之(zhī )官(guān )列(liè )犹(yóu )卑(bēi ),引(yǐn )升(shēng )上(shàng )席(xí )。上(shàng )使(shǐ )问(wèn )续(xù )之(zhī )三(sān )义(yì ),续(xù )之(zhī )雅(yǎ )仗(zhàng )辞(cí )辩(biàn ),延(yán )之(zhī )每(měi )折(shé )以(yǐ )简(jiǎn )要(yào )。既(jì )连(lián )挫(cuò )续(xù )之(zhī ),上(shàng )又(yòu )使(shǐ )还(hái )自(zì )敷(fū )释(shì ),言(yán )约(yuē )理(lǐ )暢(chàng ),莫(mò )不(bú )称(chēng )善(shàn )。徙(xǐ )尚(shàng )书(shū )仪(yí )曹(cáo )郎(láng ),太(tài )子(zǐ )中(zhōng )舍(shě )人(rén )。

时(shí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )傅(fù )亮(liàng )自(zì )以(yǐ )文(wén )义(yì )之(zhī )美(měi ),一(yī )时(shí )莫(mò )及(jí ),延(yán )之(zhī )负(fù )其(qí )才(cái )辞(cí ),不(bú )为(wéi )之(zhī )下(xià ),亮(liàng )甚(shèn )疾(jí )焉(yān )。庐(lú )陵(líng )王(wáng )义(yì )真(zhēn )颇(pō )好(hǎo )辞(cí )义(yì ),待(dài )接(jiē )甚(shèn )厚(hòu );徐(xú )羡(xiàn )之(zhī )等(děng )疑(yí )延(yán )之(zhī )为(wéi )同(tóng )异(yì ),意(yì )甚(shèn )不(bú )悦(yuè )。少(shǎo )帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )为(wéi )正(zhèng )员(yuán )郎(láng ),兼(jiān )中(zhōng )书(shū ),寻(xún )徙(xǐ )员(yuán )外(wài )常(cháng )侍(shì ),出(chū )为(wéi )始(shǐ )安(ān )太(tài )守(shǒu )。领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )晦(huì )谓(wèi )延(yán )之(zhī )曰(yuē ):“昔(xī )荀(xún )勖(xù )忌(jì )阮(ruǎn )咸(xián ),斥(chì )为(wéi )始(shǐ )平(píng )郡(jùn ),今(jīn )卿(qīng )又(yòu )为(wéi )始(shǐ )安(ān ),可(kě )谓(wèi )二(èr )始(shǐ )。”黄(huáng )门(mén )郎(láng )殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )俗(sú )恶(è )俊(jùn )异(yì ),世(shì )疵(cī )文(wén )雅(yǎ )。”延(yán )之(zhī )之(zhī )郡(jùn ),道(dào )经(jīng )汨(mì )潭(tán ),为(wéi )湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )纪(jì )祭(jì )屈(qū )原(yuán )文(wén )以(yǐ )致(zhì )其(qí )意(yì ),曰(yuē ):

恭(gōng )承(chéng )帝(dì )命(mìng ),建(jiàn )CM旧(jiù )楚(chǔ )。访(fǎng )怀(huái )沙(shā )之(zhī )渊(yuān ),得(dé )捐(juān )佩(pèi )之(zhī )浦(pǔ )。弭(mǐ )节(jiē )罗(luó )潭(tán ),舣(yǐ )舟(zhōu )汨(mì )渚(zhǔ ),敬(jìng )祭(jì )楚(chǔ )三(sān )闾(lǘ )大(dà )夫(fū )屈(qū )君(jūn )之(zhī )灵(líng ):

兰(lán )薰(xūn )而(ér )摧(cuī ),玉(yù )贞(zhēn )则(zé )折(shé )。物(wù )忌(jì )坚(jiān )芳(fāng ),人(rén )讳(huì )明(míng )洁(jié )。曰(yuē )若(ruò )先(xiān )生(shēng ),逢(féng )辰(chén )之(zhī )缺(quē )。温(wēn )风(fēng )迨(dài )时(shí ),飞(fēi )霜(shuāng )急(jí )节(jiē )。嬴(yíng )、芊(qiān )遘(gòu )纷(fēn ),昭(zhāo )、怀(huái )不(bú )端(duān )。谋(móu )折(shé )仪(yí )、尚(shàng ),贞(zhēn )蔑(miè )椒(jiāo )、兰(lán )。身(shēn )绝(jué )郢(yǐng )阙(què ),迹(jì )遍(biàn )湘(xiāng )干(gàn )。比(bǐ )物(wù )荃(quán )荪(sūn ),连(lián )类(lèi )龙(lóng )鸾(luán )。声(shēng )溢(yì )金(jīn )石(shí ),志(zhì )华(huá )日(rì )月(yuè )。如(rú )彼(bǐ )树(shù )芬(fēn ),实(shí )颖(yǐng )实(shí )发(fā )。望(wàng )汨(mì )心(xīn )欷(xī ),瞻(zhān )罗(luó )思(sī )越(yuè )。藉(jiè )用(yòng )可(kě )尘(chén ),昭(zhāo )忠(zhōng )难(nán )阙(què )。

元(yuán )嘉(jiā )三(sān )年(nián ),羡(xiàn )之(zhī )等(děng )诛(zhū ),征(zhēng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),寻(xún )转(zhuǎn )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。顷(qǐng )之(zhī ),领(lǐng )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi ),赏(shǎng )遇(yù )甚(shèn )厚(hòu )。延(yán )之(zhī )好(hǎo )酒(jiǔ )疏(shū )诞(dàn ),不(bú )能(néng )斟(zhēn )酌(zhuó )当(dāng )世(shì ),见(jiàn )刘(liú )湛(zhàn )、殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )专(zhuān )当(dāng )要(yào )任(rèn ),意(yì )有(yǒu )不(bú )平(píng ),常(cháng )云(yún ):“天(tiān )下(xià )之(zhī )务(wù ),当(dāng )与(yǔ )天(tiān )下(xià )共(gòng )之(zhī ),岂(qǐ )一(yī )人(rén )之(zhī )智(zhì )所(suǒ )能(néng )独(dú )了(le )!”辞(cí )甚(shèn )激(jī )扬(yáng ),每(měi )犯(fàn )权(quán )要(yào )。谓(wèi )湛(zhàn )曰(yuē ):“吾(wú )名(míng )器(qì )不(bú )升(shēng ),当(dāng )由(yóu )作(zuò )卿(qīng )家(jiā )吏(lì )。”湛(zhàn )深(shēn )恨(hèn )焉(yān ),言(yán )于(yú )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng ),出(chū )为(wéi )永(yǒng )嘉(jiā )太(tài )守(shǒu )。延(yán )之(zhī )甚(shèn )怨(yuàn )愤(fèn ),乃(nǎi )作(zuò )《五(wǔ )君(jūn )咏(yǒng )》以(yǐ )述(shù )竹(zhú )林(lín )七(qī )贤(xián ),山(shān )涛(tāo )、王(wáng )戎(róng )以(yǐ )贵(guì )显(xiǎn )被(bèi )黜(chù ),咏(yǒng )嵇(jī )康(kāng )曰(yuē ):“鸾(luán )翮(hé )有(yǒu )时(shí )铩(shā ),龙(lóng )性(xìng )谁(shuí )能(néng )驯(xùn )。”咏(yǒng )阮(ruǎn )籍(jí )曰(yuē ):“物(wù )故(gù )可(kě )不(bú )论(lùn ),途(tú )穷(qióng )能(néng )无(wú )恸(tòng )。”咏(yǒng )阮(ruǎn )咸(xián )曰(yuē ):“屡(lǚ )荐(jiàn )不(bú )入(rù )官(guān ),一(yī )麾(huī )乃(nǎi )出(chū )守(shǒu )。”咏(yǒng )刘(liú )伶(líng )曰(yuē ):“韬(tāo )精(jīng )日(rì )沉(chén )饮(yǐn ),谁(shuí )知(zhī )非(fēi )荒(huāng )宴(yàn )。”此(cǐ )四(sì )句(jù ),盖(gài )自(zì )序(xù )也(yě )。湛(zhàn )及(jí )义(yì )康(kāng )以(yǐ )其(qí )辞(cí )旨(zhǐ )不(bú )逊(xùn ),大(dà )怒(nù )。时(shí )延(yán )之(zhī )已(yǐ )拜(bài ),欲(yù )黜(chù )为(wéi )远(yuǎn )郡(jùn ),太(tài )祖(zǔ )与(yǔ )义(yì )康(kāng )诏(zhào )曰(yuē ):“降(jiàng )延(yán )之(zhī )为(wéi )小(xiǎo )邦(bāng )不(bú )政(zhèng ),有(yǒu )谓(wèi )其(qí )在(zài )都(dōu )邑(yì ),岂(qǐ )动(dòng )物(wù )情(qíng ),罪(zuì )过(guò )彰(zhāng )著(zhe ),亦(yì )士(shì )庶(shù )共(gòng )悉(xī ),直(zhí )欲(yù )选(xuǎn )代(dài ),令(lìng )思(sī )愆(qiān )里(lǐ )闾(lǘ )。犹(yóu )复(fù )不(bú )悛(quān ),当(dāng )驱(qū )往(wǎng )东(dōng )土(tǔ )。乃(nǎi )志(zhì )难(nán )恕(shù ),自(zì )可(kě )随(suí )事(shì )录(lù )治(zhì )。殷(yīn )、刘(liú )意(yì )咸(xián )无(wú )异(yì )也(yě )。”乃(nǎi )以(yǐ )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )车(chē )仲(zhòng )远(yuǎn )代(dài )之(zhī )。

延(yán )之(zhī )与(yǔ )仲(zhòng )远(yuǎn )世(shì )素(sù )不(bú )协(xié ),屏(píng )居(jū )里(lǐ )巷(xiàng ),不(bú )豫(yù )人(rén )间(jiān )者(zhě )七(qī )载(zǎi )。中(zhōng )书(shū )令(lìng )王(wáng )球(qiú )名(míng )公(gōng )子(zǐ ),遗(yí )务(wù )事(shì )外(wài ),延(yán )之(zhī )慕(mù )焉(yān );球(qiú )亦(yì )爱(ài )其(qí )材(cái ),情(qíng )好(hǎo )甚(shèn )款(kuǎn )。延(yán )之(zhī )居(jū )常(cháng )罄(qìng )匮(kuì ),球(qiú )辄(zhé )赡(shàn )之(zhī )。晋(jìn )恭(gōng )思(sī )皇(huáng )后(hòu )葬(zàng ),应(yīng )须(xū )百(bǎi )官(guān ),湛(zhàn )之(zhī )取(qǔ )义(yì )熙(xī )元(yuán )年(nián )除(chú )身(shēn ),以(yǐ )延(yán )之(zhī )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng )。邑(yì )吏(lì )送(sòng )札(zhá ),延(yán )之(zhī )醉(zuì ),投(tóu )札(zhá )于(yú )地(dì )曰(yuē ):“颜(yán )延(yán )之(zhī )未(wèi )能(néng )事(shì )生(shēng ),焉(yān )能(néng )事(shì )死(sǐ )!”闲(xián )居(jū )无(wú )事(shì ),为(wéi )《庭(tíng )诰(gào )》之(zhī )文(wén )。今(jīn )删(shān )其(qí )繁(fán )辞(cí ),存(cún )其(qí )正(zhèng ),著(zhe )于(yú )篇(piān )。曰(yuē ):

《庭(tíng )诰(gào )》者(zhě ),施(shī )于(yú )闺(guī )庭(tíng )之(zhī )内(nèi ),谓(wèi )不(bú )远(yuǎn )也(yě )。吾(wú )年(nián )居(jū )秋(qiū )方(fāng ),虑(lǜ )先(xiān )草(cǎo )木(mù ),故(gù )遽(jù )以(yǐ )未(wèi )闻(wén ),诰(gào )尔(ěr )在(zài )庭(tíng )。若(ruò )立(lì )履(lǚ )之(zhī )方(fāng ),规(guī )鉴(jiàn )之(zhī )明(míng ),已(yǐ )列(liè )通(tōng )人(rén )之(zhī )规(guī ),不(bú )复(fù )续(xù )论(lùn )。今(jīn )所(suǒ )载(zǎi )咸(xián )其(qí )素(sù )畜(chù ),本(běn )乎(hū )性(xìng )灵(líng ),而(ér )致(zhì )之(zhī )心(xīn )用(yòng )。夫(fū )选(xuǎn )言(yán )务(wù )一(yī ),不(bú )尚(shàng )烦(fán )密(mì ),而(ér )至(zhì )于(yú )备(bèi )议(yì )者(zhě ),盖(gài )以(yǐ )网(wǎng )诸(zhū )情(qíng )非(fēi )。古(gǔ )语(yǔ )曰(yuē )得(dé )鸟(niǎo )者(zhě )罗(luó )之(zhī )一(yī )目(mù ),而(ér )一(yī )目(mù )之(zhī )罗(luó ),无(wú )时(shí )得(dé )鸟(niǎo )矣(yǐ )。此(cǐ )其(qí )积(jī )意(yì )之(zhī )方(fāng )。

道(dào )者(zhě )识(shí )之(zhī )公(gōng ),情(qíng )者(zhě )德(dé )之(zhī )私(sī )。公(gōng )通(tōng ),可(kě )以(yǐ )使(shǐ )神(shén )明(míng )加(jiā )向(xiàng );私(sī )塞(sāi ),不(bú )能(néng )令(lìng )妻(qī )子(zǐ )移(yí )心(xīn )。是(shì )以(yǐ )昔(xī )之(zhī )善(shàn )为(wéi )士(shì )者(zhě ),必(bì )捐(juān )情(qíng )反(fǎn )道(dào ),合(hé )公(gōng )屏(píng )私(sī )。

寻(xún )尺(chǐ )之(zhī )身(shēn ),而(ér )以(yǐ )天(tiān )地(dì )为(wéi )心(xīn );数(shù )纪(jì )之(zhī )寿(shòu ),常(cháng )以(yǐ )金(jīn )石(shí )为(wéi )量(liàng )。观(guān )夫(fū )古(gǔ )先(xiān )垂(chuí )戒(jiè ),长(zhǎng )老(lǎo )余(yú )论(lùn ),虽(suī )用(yòng )细(xì )制(zhì ),每(měi )以(yǐ )不(bú )朽(xiǔ )见(jiàn )铭(míng );缮(shàn )筑(zhù )末(mò )迹(jì ),咸(xián )以(yǐ )可(kě )久(jiǔ )承(chéng )志(zhì )。况(kuàng )树(shù )德(dé )立(lì )义(yì ),收(shōu )族(zú )长(zhǎng )家(jiā ),而(ér )不(bú )思(sī )经(jīng )远(yuǎn )乎(hū )。曰(yuē )身(shēn )行(háng )不(bú )足(zú )遗(yí )之(zhī )后(hòu )人(rén )。欲(yù )求(qiú )子(zǐ )孝(xiào )必(bì )先(xiān )慈(cí ),将(jiāng )责(zé )弟(dì )悌(tì )务(wù )为(wéi )友(yǒu )。虽(suī )孝(xiào )不(bú )待(dài )慈(cí ),而(ér )慈(cí )固(gù )植(zhí )孝(xiào );悌(tì )非(fēi )期(qī )友(yǒu ),而(ér )友(yǒu )亦(yì )立(lì )悌(tì )。

夫(fū )和(hé )之(zhī )不(bú )备(bèi ),或(huò )应(yīng )以(yǐ )不(bú )和(hé );犹(yóu )信(xìn )不(bú )足(zú )焉(yān ),必(bì )有(yǒu )不(bú )信(xìn )。傥(tǎng )知(zhī )恩(ēn )意(yì )相(xiàng )生(shēng ),情(qíng )理(lǐ )相(xiàng )出(chū ),可(kě )使(shǐ )家(jiā )有(yǒu )参(cān )、柴(chái ),人(rén )皆(jiē )由(yóu )、损(sǔn )。夫(fū )内(nèi )居(jū )德(dé )本(běn ),外(wài )夷(yí )民(mín )誉(yù ),言(yán )高(gāo )一(yī )世(shì ),处(chù )之(zhī )逾(yú )默(mò );器(qì )重(zhòng )一(yī )时(shí ),体(tǐ )之(zhī )滋(zī )冲(chōng )。不(bú )以(yǐ )所(suǒ )能(néng )干(gàn )众(zhòng ),不(bú )以(yǐ )所(suǒ )长(zhǎng )议(yì )物(wù ),渊(yuān )泰(tài )入(rù )道(dào ),与(yǔ )天(tiān )为(wéi )人(rén )者(zhě ),士(shì )之(zhī )上(shàng )也(yě )。若(ruò )不(bú )能(néng )遗(yí )声(shēng ),欲(yù )人(rén )出(chū )已(yǐ ),知(zhī )柄(bǐng )在(zài )虚(xū )求(qiú ),不(bú )可(kě )校(xiào )得(dé ),敬(jìng )慕(mù )谦(qiān )通(tōng ),畏(wèi )避(bì )矜(jīn )踞(jù ),思(sī )广(guǎng )监(jiān )择(zé ),从(cóng )其(qí )远(yuǎn )猷(yóu ),文(wén )理(lǐ )精(jīng )出(chū ),而(ér )言(yán )称(chēng )未(wèi )达(dá ),论(lùn )问(wèn )宣(xuān )茂(mào ),而(ér )不(bú )以(yǐ )居(jū )身(shēn ),此(cǐ )其(qí )亚(yà )也(yě )。若(ruò )乃(nǎi )闻(wén )实(shí )之(zhī )为(wéi )贵(guì ),以(yǐ )辩(biàn )画(huà )所(suǒ )克(kè ),见(jiàn )声(shēng )之(zhī )取(qǔ )荣(róng ),谓(wèi )争(zhēng )夺(duó )可(kě )获(huò ),言(yán )不(bú )出(chū )于(yú )户(hù )牖(yǒu ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )道(dào )义(yì )久(jiǔ )立(lì ),才(cái )未(wèi )信(xìn )于(yú )仆(pú )妾(qiè ),而(ér )曰(yuē )我(wǒ )有(yǒu )以(yǐ )过(guò )人(rén ),于(yú )是(shì )感(gǎn )苟(gǒu )锐(ruì )之(zhī )志(zhì ),驰(chí )倾(qīng )觖(jué )之(zhī )望(wàng ),岂(qǐ )悟(wù )已(yǐ )挂(guà )有(yǒu )识(shí )之(zhī )裁(cái ),入(rù )修(xiū )家(jiā )之(zhī )诫(jiè )乎(hū )!记(jì )所(suǒ )云(yún )“千(qiān )人(rén )所(suǒ )指(zhǐ ),无(wú )病(bìng )自(zì )死(sǐ )”者(zhě )也(yě )。行(háng )近(jìn )于(yú )此(cǐ )者(zhě ),吾(wú )不(bú )愿(yuàn )闻(wén )之(zhī )矣(yǐ )。

凡(fán )有(yǒu )知(zhī )能(néng ),预(yù )有(yǒu )文(wén )论(lùn ),不(bú )练(liàn )之(zhī )庶(shù )士(shì ),校(xiào )之(zhī )群(qún )言(yán ),通(tōng )才(cái )所(suǒ )归(guī ),前(qián )流(liú )所(suǒ )与(yǔ ),焉(yān )得(dé )以(yǐ )成(chéng )名(míng )乎(hū )。若(ruò )呻(shēn )吟(yín )于(yú )墙(qiáng )室(shì )之(zhī )内(nèi ),喧(xuān )嚣(xiāo )于(yú )党(dǎng )辈(bèi )之(zhī )间(jiān ),窃(qiè )议(yì )以(yǐ )迷(mí )寡(guǎ )闻(wén ),妲(dá )语(yǔ )以(yǐ )敌(dí )要(yào )说(shuō ),是(shì )短(duǎn )算(suàn )所(suǒ )出(chū ),而(ér )非(fēi )长(zhǎng )见(jiàn )所(suǒ )上(shàng )。适(shì )值(zhí )尊(zūn )朋(péng )临(lín )座(zuò ),稠(chóu )览(lǎn )博(bó )论(lùn ),而(ér )言(yán )不(bú )入(rù )于(yú )高(gāo )听(tīng ),人(rén )见(jiàn )弃(qì )于(yú )众(zhòng )视(shì ),则(zé )慌(huāng )若(ruò )迷(mí )涂(tú )失(shī )偶(ǒu ),黡(yǎn )如(rú )深(shēn )夜(yè )撤(chè )烛(zhú ),衔(xián )声(shēng )茹(rú )气(qì ),腆(tiǎn )默(mò )而(ér )归(guī ),岂(qǐ )识(shí )向(xiàng )之(zhī )夸(kuā )慢(màn ),祗(zhī )足(zú )以(yǐ )成(chéng )今(jīn )之(zhī )沮(jǔ )丧(sàng )邪(xié )!此(cǐ )固(gù )少(shǎo )壮(zhuàng )之(zhī )废(fèi ),尔(ěr )其(qí )戒(jiè )之(zhī )。

夫(fū )以(yǐ )怨(yuàn )诽(fěi )为(wéi )心(xīn )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )达(dá )无(wú )心(xīn )救(jiù )得(dé )丧(sàng ),多(duō )见(jiàn )诮(qiào )耳(ěr )。此(cǐ )盖(gài )臧(zāng )获(huò )之(zhī )为(wéi ),岂(qǐ )识(shí )量(liàng )之(zhī )为(wéi )事(shì )哉(zāi )!是(shì )以(yǐ )德(dé )声(shēng )令(lìng )气(qì ),愈(yù )上(shàng )每(měi )高(gāo ),忿(fèn )言(yán )怼(duì )议(yì ),每(měi )下(xià )愈(yù )发(fā )。有(yǒu )尚(shàng )于(yú )君(jūn )子(zǐ )者(zhě ),宁(níng )可(kě )不(bú )务(wù )勉(miǎn )邪(xié )!虽(suī )曰(yuē )恆(héng )人(rén ),情(qíng )不(bú )能(néng )素(sù )尽(jìn ),故(gù )当(dāng )以(yǐ )远(yuǎn )理(lǐ )胜(shèng )之(zhī ),么(me )算(suàn )除(chú )之(zhī ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )务(wù )自(zì )异(yì ),而(ér )取(qǔ )陷(xiàn )庸(yōng )品(pǐn )乎(hū )。

富(fù )厚(hòu )贫(pín )薄(báo ),事(shì )之(zhī )悬(xuán )也(yě )。以(yǐ )富(fù )厚(hòu )之(zhī )身(shēn ),亲(qīn )贫(pín )薄(báo )之(zhī )人(rén ),非(fēi )可(kě )一(yī )时(shí )同(tóng )处(chù )。然(rán )昔(xī )有(yǒu )守(shǒu )之(zhī )无(wú )怨(yuàn ),安(ān )之(zhī )不(bú )闷(mèn )者(zhě ),盖(gài )有(yǒu )理(lǐ )存(cún )焉(yān )。夫(fū )既(jì )有(yǒu )富(fù )厚(hòu ),必(bì )有(yǒu )贫(pín )薄(báo ),岂(qǐ )其(qí )证(zhèng )然(rán ),时(shí )乃(nǎi )天(tiān )道(dào )。若(ruò )人(rén )皆(jiē )厚(hòu )富(fù ),是(shì )理(lǐ )无(wú )贫(pín )薄(báo )。然(rán )乎(hū )?必(bì )不(bú )然(rán )也(yě )。若(ruò )谓(wèi )富(fù )厚(hòu )在(zài )我(wǒ ),则(zé )宜(yí )贫(pín )薄(báo )在(zài )人(rén )。可(kě )乎(hū )?又(yòu )不(bú )可(kě )矣(yǐ )。道(dào )在(zài )不(bú )然(rán ),义(yì )在(zài )不(bú )可(kě ),而(ér )横(héng )意(yì )去(qù )就(jiù ),谬(miù )生(shēng )希(xī )幸(xìng ),以(yǐ )为(wéi )未(wèi )达(dá )至(zhì )分(fèn )。

蚕(cán )温(wēn )农(nóng )饱(bǎo ),民(mín )生(shēng )之(zhī )本(běn ),躬(gōng )稼(jià )难(nán )就(jiù ),止(zhǐ )以(yǐ )仆(pú )役(yì )为(wéi )资(zī ),当(dāng )施(shī )其(qí )情(qíng )愿(yuàn ),庀(pǐ )其(qí )衣(yī )食(shí ),定(dìng )其(qí )当(dāng )治(zhì ),递(dì )其(qí )优(yōu )剧(jù ),出(chū )之(zhī )休(xiū )飨(xiǎng ),后(hòu )之(zhī )捶(chuí )责(zé ),虽(suī )有(yǒu )劝(quàn )恤(xù )之(zhī )勤(qín ),而(ér )无(wú )沾(zhān )曝(pù )之(zhī )苦(kǔ )。务(wù )前(qián )公(gōng )税(shuì ),以(yǐ )远(yuǎn )吏(lì )让(ràng ),无(wú )急(jí )傍(bàng )费(fèi ),以(yǐ )息(xī )流(liú )议(yì ),量(liàng )时(shí )发(fā )敛(liǎn ),视(shì )岁(suì )穰(ráng )俭(jiǎn ),省(shěng )赡(shàn )以(yǐ )奉(fèng )己(jǐ ),损(sǔn )散(sàn )以(yǐ )及(jí )人(rén ),此(cǐ )用(yòng )天(tiān )之(zhī )善(shàn ),御(yù )生(shēng )之(zhī )得(dé )也(yě )。

率(lǜ )下(xià )多(duō )方(fāng ),见(jiàn )情(qíng )为(wéi )上(shàng );立(lì )长(zhǎng )多(duō )术(shù ),晦(huì )明(míng )为(wéi )懿(yì )。虽(suī )及(jí )仆(pú )妾(qiè ),情(qíng )见(jiàn )则(zé )事(shì )通(tōng );虽(suī )在(zài )畎(quǎn )亩(mǔ ),明(míng )晦(huì )则(zé )功(gōng )博(bó )。若(ruò )夺(duó )其(qí )常(cháng )然(rán ),役(yì )其(qí )烦(fán )务(wù ),使(shǐ )威(wēi )烈(liè )雷(léi )霆(tíng ),犹(yóu )不(bú )禁(jìn )其(qí )欲(yù );虽(suī )弃(qì )其(qí )大(dà )用(yòng ),穷(qióng )其(qí )细(xì )瑕(xiá ),或(huò )明(míng )灼(zhuó )日(rì )月(yuè ),将(jiāng )不(bú )胜(shèng )其(qí )邪(xié )。故(gù )曰(yuē ):“孱(chán )焉(yān )则(zé )差(chà ),的(de )焉(yān )则(zé )暗(àn )。”是(shì )以(yǐ )礼(lǐ )道(dào )尚(shàng )优(yōu ),法(fǎ )意(yì )从(cóng )刻(kè )。优(yōu )则(zé )人(rén )自(zì )为(wéi )厚(hòu ),刻(kè )则(zé )物(wù )相(xiàng )为(wéi )薄(báo )。耕(gēng )收(shōu )诚(chéng )鄙(bǐ ),此(cǐ )用(yòng )不(bú )忒(tuī ),所(suǒ )谓(wèi )野(yě )陋(lòu )而(ér )不(bú )以(yǐ )居(jū )心(xīn )也(yě )。

含(hán )生(shēng )之(zhī )氓(máng ),同(tóng )祖(zǔ )一(yī )气(qì ),等(děng )级(jí )相(xiàng )倾(qīng ),遂(suí )成(chéng )差(chà )品(pǐn ),遂(suí )使(shǐ )业(yè )习(xí )移(yí )其(qí )天(tiān )识(shí ),世(shì )服(fú )没(méi )其(qí )性(xìng )灵(líng )。至(zhì )夫(fū )愿(yuàn )欲(yù )情(qíng )嗜(shì ),宜(yí )无(wú )间(jiān )殊(shū ),或(huò )役(yì )人(rén )而(ér )养(yǎng )给(gěi ),然(rán )是(shì )非(fēi )大(dà )意(yì ),不(bú )可(kě )侮(wǔ )也(yě )。隅(yú )奥(ào )有(yǒu )灶(zào ),齐(qí )侯(hóu )蔑(miè )寒(hán ),犬(quǎn )马(mǎ )有(yǒu )秩(zhì ),管(guǎn )、燕(yàn )轻(qīng )饥(jī )。若(ruò )能(néng )服(fú )温(wēn )厚(hòu )而(ér )知(zhī )穿(chuān )弊(bì )之(zhī )苦(kǔ ),明(míng )周(zhōu )之(zhī )德(dé );厌(yàn )滋(zī )旨(zhǐ )而(ér )识(shí )寡(guǎ )嗛(qiàn )之(zhī )急(jí ),仁(rén )恕(shù )之(zhī )功(gōng )。岂(qǐ )与(yǔ )夫(fū )比(bǐ )肌(jī )肤(fū )于(yú )草(cǎo )石(shí ),方(fāng )手(shǒu )足(zú )于(yú )飞(fēi )走(zǒu )者(zhě ),同(tóng )其(qí )意(yì )用(yòng )哉(zāi )!罚(fá )慎(shèn )其(qí )滥(làn ),惠(huì )戒(jiè )其(qí )偏(piān )。罚(fá )滥(làn )则(zé )无(wú )以(yǐ )为(wéi )罚(fá ),惠(huì )偏(piān )则(zé )不(bú )如(rú )无(wú )惠(huì ),虽(suī )尔(ěr )眇(miǎo )末(mò ),犹(yóu )扁(biǎn )庸(yōng )保(bǎo )之(zhī )上(shàng ),事(shì )思(sī )反(fǎn )己(jǐ ),动(dòng )类(lèi )念(niàn )物(wù ),则(zé )其(qí )情(qíng )得(dé ),而(ér )人(rén )心(xīn )塞(sāi )矣(yǐ )。

抃(biàn )博(bó )蒱(pú )塞(sāi ),会(huì )众(zhòng )之(zhī )事(shì ),谐(xié )调(diào )哂(shěn )谑(xuè ),适(shì )坐(zuò )之(zhī )方(fāng ),然(rán )失(shī )敬(jìng )致(zhì )侮(wǔ ),皆(jiē )此(cǐ )之(zhī )由(yóu )。方(fāng )其(qí )克(kè )瞻(zhān ),弥(mí )丧(sàng )端(duān )俨(yǎn ),况(kuàng )遭(zāo )非(fēi )鄙(bǐ ),虑(lǜ )将(jiāng )丑(chǒu )折(shé )。岂(qǐ )若(ruò )拒(jù )其(qí )容(róng )而(ér )简(jiǎn )其(qí )事(shì ),静(jìng )其(qí )气(qì )而(ér )远(yuǎn )其(qí )意(yì ),使(shǐ )言(yán )必(bì )诤(zhèng )厌(yàn ),宾(bīn )友(yǒu )清(qīng )耳(ěr );笑(xiào )不(bú )倾(qīng )妩(wǔ ),左(zuǒ )右(yòu )悦(yuè )目(mù )。非(fēi )鄙(bǐ )无(wú )因(yīn )而(ér )生(shēng ),侵(qīn )侮(wǔ )何(hé )从(cóng )而(ér )入(rù ),此(cǐ )亦(yì )持(chí )德(dé )之(zhī )管(guǎn )龠(yuè ),尔(ěr )其(qí )谨(jǐn )哉(zāi )。

嫌(xián )惑(huò )疑(yí )心(xīn ),诚(chéng )亦(yì )难(nán )分(fèn ),岂(qǐ )唯(wéi )厚(hòu )貌(mào )蔽(bì )智(zhì )之(zhī )明(míng ),深(shēn )情(qíng )怯(qiè )刚(gāng )之(zhī )断(duàn )而(ér )已(yǐ )哉(zāi )。必(bì )使(shǐ )猜(cāi )怨(yuàn )愚(yú )贤(xián ),则(zé )颦(pín )笑(xiào )入(rù )戾(lì ),期(qī )变(biàn )犬(quǎn )马(mǎ ),则(zé )步(bù )顾(gù )成(chéng )妖(yāo )。况(kuàng )动(dòng )容(róng )窃(qiè )斧(fǔ ),束(shù )装(zhuāng )滥(làn )金(jīn ),又(yòu )何(hé )足(zú )论(lùn )。是(shì )以(yǐ )前(qián )王(wáng )作(zuò )典(diǎn ),明(míng )慎(shèn )议(yì )狱(yù ),而(ér )僭(jiàn )滥(làn )易(yì )意(yì );硃(zhū )公(gōng )论(lùn )璧(bì ),光(guāng )泽(zé )相(xiàng )如(rú ),而(ér )倍(bèi )薄(báo )异(yì )价(jià )。此(cǐ )言(yán )虽(suī )大(dà ),可(kě )以(yǐ )戒(jiè )小(xiǎo )。

游(yóu )道(dào )虽(suī )广(guǎng ),交(jiāo )义(yì )为(wéi )长(zhǎng )。得(dé )在(zài )可(kě )久(jiǔ ),失(shī )在(zài )轻(qīng )绝(jué )。久(jiǔ )由(yóu )相(xiàng )敬(jìng ),绝(jué )由(yóu )相(xiàng )狎(xiá )。爱(ài )之(zhī )勿(wù )劳(láo ),当(dāng )扶(fú )其(qí )正(zhèng )性(xìng );忠(zhōng )而(ér )勿(wù )诲(huì ),必(bì )藏(cáng )其(qí )枉(wǎng )情(qíng )。辅(fǔ )以(yǐ )艺(yì )业(yè ),会(huì )以(yǐ )文(wén )辞(cí ),使(shǐ )亲(qīn )不(bú )可(kě )亵(xiè ),疏(shū )不(bú )可(kě )间(jiān ),每(měi )存(cún )大(dà )德(dé ),无(wú )挟(jiā )小(xiǎo )怨(yuàn )。率(lǜ )此(cǐ )往(wǎng )也(yě ),足(zú )以(yǐ )相(xiàng )终(zhōng )。

酒(jiǔ )酌(zhuó )之(zhī )设(shè ),可(kě )乐(lè )而(ér )不(bú )可(kě )嗜(shì ),嗜(shì )而(ér )非(fēi )病(bìng )者(zhě )希(xī ),病(bìng )而(ér )遂(suí )眚(shěng )者(zhě )几(jǐ )。既(jì )眚(shěng )既(jì )病(bìng ),将(jiāng )蔑(miè )其(qí )正(zhèng )。若(ruò )存(cún )其(qí )正(zhèng )性(xìng ),纾(shū )其(qí )妄(wàng )发(fā ),其(qí )唯(wéi )善(shàn )戒(jiè )乎(hū )?声(shēng )乐(lè )之(zhī )会(huì ),可(kě )简(jiǎn )而(ér )不(bú )可(kě )违(wéi ),违(wéi )而(ér )不(bú )背(bèi )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ ),背(bèi )而(ér )非(fēi )弊(bì )者(zhě )反(fǎn )矣(yǐ )。既(jì )弊(bì )既(jì )背(bèi ),将(jiāng )受(shòu )其(qí )毁(huǐ )。必(bì )能(néng )通(tōng )其(qí )碍(ài )而(ér )节(jiē )其(qí )流(liú ),意(yì )可(kě )为(wéi )和(hé )中(zhōng )矣(yǐ )。

善(shàn )施(shī )者(zhě )岂(qǐ )唯(wéi )发(fā )自(zì )人(rén )心(xīn ),乃(nǎi )出(chū )天(tiān )则(zé )。与(yǔ )不(bú )待(dài )积(jī ),取(qǔ )无(wú )谋(móu )实(shí ),并(bìng )散(sàn )千(qiān )金(jīn ),诚(chéng )不(bú )可(kě )能(néng )。赡(shàn )人(rén )之(zhī )急(jí ),虽(suī )乏(fá )必(bì )先(xiān ),使(shǐ )施(shī )如(rú )王(wáng )丹(dān ),受(shòu )如(rú )杜(dù )林(lín ),亦(yì )可(kě )与(yǔ )言(yán )交(jiāo )矣(yǐ )。

浮(fú )华(huá )怪(guài )饰(shì ),灭(miè )质(zhì )之(zhī )具(jù );奇(qí )服(fú )丽(lì )食(shí ),弃(qì )素(sù )之(zhī )方(fāng )。动(dòng )人(rén )劝(quàn )慕(mù ),倾(qīng )人(rén )顾(gù )盼(pàn ),可(kě )以(yǐ )远(yuǎn )识(shí )夺(duó ),难(nán )用(yòng )近(jìn )欲(yù )从(cóng )。若(ruò )睹(dǔ )其(qí )淫(yín )怪(guài ),知(zhī )生(shēng )之(zhī )无(wú )心(xīn ),为(wéi )见(jiàn )奇(qí )丽(lì ),能(néng )致(zhì )诸(zhū )非(fēi )务(wù ),则(zé )不(bú )抑(yì )自(zì )贵(guì ),不(bú )禁(jìn )自(zì )止(zhǐ )。

夫(fū )数(shù )相(xiàng )者(zhě ),必(bì )有(yǒu )之(zhī )征(zhēng ),既(jì )闻(wén )之(zhī )术(shù )人(rén ),又(yòu )验(yàn )之(zhī )吾(wú )身(shēn ),理(lǐ )可(kě )得(dé )而(ér )论(lùn )也(yě )。人(rén )者(zhě )兆(zhào )气(qì )二(èr )德(dé ),禀(bǐng )体(tǐ )五(wǔ )常(cháng )。二(èr )德(dé )有(yǒu )奇(qí )偶(ǒu ),五(wǔ )常(cháng )有(yǒu )胜(shèng )杀(shā ),及(jí )其(qí )为(wéi )人(rén ),宁(níng )无(wú )叶(yè )沴(lì )。亦(yì )犹(yóu )生(shēng )有(yǒu )好(hǎo )丑(chǒu ),死(sǐ )有(yǒu )夭(yāo )寿(shòu ),人(rén )皆(jiē )知(zhī )其(qí )悬(xuán )天(tiān );至(zhì )于(yú )丁(dīng )年(nián )乖(guāi )遇(yù ),中(zhōng )身(shēn )迂(yū )合(hé )者(zhě ),岂(qǐ )可(kě )易(yì )地(dì )哉(zāi )!是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )道(dào )命(mìng )愈(yù )难(nán ),识(shí )道(dào )愈(yù )坚(jiān )。

古(gǔ )人(rén )耻(chǐ )以(yǐ )身(shēn )为(wéi )溪(xī )壑(hè )者(zhě ),屏(píng )欲(yù )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。欲(yù )者(zhě ),性(xìng )之(zhī )烦(fán )浊(zhuó ),气(qì )之(zhī )蒿(hāo )蒸(zhēng ),故(gù )其(qí )为(wéi )害(hài ),则(zé )熏(xūn )心(xīn )智(zhì ),耗(hào )真(zhēn )情(qíng ),伤(shāng )人(rén )和(hé ),犯(fàn )天(tiān )性(xìng )。虽(suī )生(shēng )必(bì )有(yǒu )之(zhī ),而(ér )生(shēng )之(zhī )德(dé ),犹(yóu )火(huǒ )含(hán )烟(yān )而(ér )妨(fáng )火(huǒ ),桂(guì )怀(huái )蠹(dù )而(ér )残(cán )桂(guì ),然(rán )则(zé )火(huǒ )胜(shèng )则(zé )烟(yān )灭(miè ),蠹(dù )壮(zhuàng )则(zé )桂(guì )折(shé )。故(gù )性(xìng )明(míng )者(zhě )欲(yù )简(jiǎn ),嗜(shì )繁(fán )者(zhě )气(qì )惛(hūn ),去(qù )明(míng )即(jí )惛(hūn ),难(nán )以(yǐ )生(shēng )矣(yǐ )。其(qí )以(yǐ )中(zhōng )外(wài )群(qún )圣(shèng ),建(jiàn )言(yán )所(suǒ )黜(chù ),儒(rú )道(dào )众(zhòng )智(zhì ),发(fā )论(lùn )是(shì )除(chú )。然(rán )有(yǒu )之(zhī )者(zhě )不(bú )患(huàn )误(wù )深(shēn ),故(gù )药(yào )之(zhī )者(zhě )恆(héng )苦(kǔ )术(shù )浅(qiǎn ),所(suǒ )以(yǐ )毁(huǐ )道(dào )多(duō )而(ér )于(yú )义(yì )寡(guǎ )。顿(dùn )尽(jìn )诚(chéng )难(nán ),每(měi )指(zhǐ )可(kě )易(yì ),能(néng )易(yì )每(měi )指(zhǐ ),亦(yì )明(míng )之(zhī )末(mò )。

廉(lián )嗜(shì )之(zhī )性(xìng )不(bú )同(tóng ),故(gù )畏(wèi )慕(mù )之(zhī )情(qíng )或(huò )异(yì ),从(cóng )事(shì )于(yú )人(rén )者(zhě ),无(wú )一(yī )人(rén )我(wǒ )之(zhī )心(xīn ),不(bú )以(yǐ )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )善(shàn )谋(móu )人(rén ),为(wéi )有(yǒu )明(míng )矣(yǐ )。不(bú )以(yǐ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )务(wù )失(shī )我(wǒ ),能(néng )有(yǒu )守(shǒu )矣(yǐ )。己(jǐ )所(suǒ )谓(wèi )然(rán ),而(ér )彼(bǐ )定(dìng )不(bú )然(rán ),弈(yì )棋(qí )之(zhī )蔽(bì );悦(yuè )彼(bǐ )之(zhī )可(kě ),而(ér )忘(wàng )我(wǒ )不(bú )可(kě ),学(xué )颦(pín )之(zhī )蔽(bì )。将(jiāng )求(qiú )去(qù )蔽(bì )者(zhě ),念(niàn )通(tōng )怍(zuò )介(jiè )而(ér )已(yǐ )。

流(liú )言(yán )谤(bàng )议(yì ),有(yǒu )道(dào )所(suǒ )不(bú )免(miǎn ),况(kuàng )在(zài )阙(què )薄(báo ),难(nán )用(yòng )算(suàn )防(fáng )。接(jiē )应(yīng )之(zhī )方(fāng ),言(yán )必(bì )出(chū )己(jǐ )。或(huò )信(xìn )不(bú )素(sù )积(jī ),嫌(xián )间(jiān )所(suǒ )袭(xí ),或(huò )性(xìng )不(bú )和(hé )物(wù ),尤(yóu )怨(yuàn )所(suǒ )聚(jù ),有(yǒu )一(yī )于(yú )此(cǐ ),何(hé )处(chù )逃(táo )毁(huǐ )。苟(gǒu )能(néng )反(fǎn )悔(huǐ )在(zài )我(wǒ ),而(ér )无(wú )责(zé )于(yú )人(rén ),必(bì )有(yǒu )达(dá )鉴(jiàn ),昭(zhāo )其(qí )情(qíng )远(yuǎn ),识(shí )迹(jì )其(qí )事(shì )。日(rì )省(shěng )吾(wú )躬(gōng ),月(yuè )料(liào )吾(wú )志(zhì ),宽(kuān )默(mò )以(yǐ )居(jū ),洁(jié )静(jìng )以(yǐ )期(qī ),神(shén )道(dào )必(bì )在(zài ),何(hé )恤(xù )人(rén )言(yán )。

谚(yàn )曰(yuē ),富(fù )则(zé )盛(shèng ),贫(pín )则(zé )病(bìng )矣(yǐ )。贫(pín )之(zhī )病(bìng )也(yě ),不(bú )唯(wéi )形(xíng )色(sè )粗(cū )黡(yǎn ),或(huò )亦(yì )神(shén )心(xīn )沮(jǔ )废(fèi );岂(qǐ )但(dàn )交(jiāo )友(yǒu )疏(shū )弃(qì ),必(bì )有(yǒu )家(jiā )人(rén )诮(qiào )让(ràng )。非(fēi )廉(lián )深(shēn )识(shí )远(yuǎn )者(zhě ),何(hé )能(néng )不(bú )移(yí )其(qí )植(zhí )。故(gù )欲(yù )蠲(juān )忧(yōu )患(huàn ),莫(mò )若(ruò )怀(huái )古(gǔ )。怀(huái )古(gǔ )之(zhī )志(zhì ),当(dāng )自(zì )同(tóng )古(gǔ )人(rén ),见(jiàn )通(tōng )则(zé )忧(yōu )浅(qiǎn ),意(yì )远(yuǎn )则(zé )怨(yuàn )浮(fú ),昔(xī )有(yǒu )琴(qín )歌(gē )于(yú )编(biān )蓬(péng )之(zhī )中(zhōng )者(zhě ),用(yòng )此(cǐ )道(dào )也(yě )。

夫(fū )信(xìn )不(bú )逆(nì )彰(zhāng ),义(yì )必(bì )出(chū )隐(yǐn ),交(jiāo )赖(lài )相(xiàng )尽(jìn ),明(míng )有(yǒu )相(xiàng )照(zhào )。一(yī )面(miàn )见(jiàn )旨(zhǐ ),则(zé )情(qíng )固(gù )丘(qiū )岳(yuè );一(yī )言(yán )中(zhōng )志(zhì ),则(zé )意(yì )入(rù )渊(yuān )泉(quán )。以(yǐ )此(cǐ )事(shì )上(shàng ),水(shuǐ )火(huǒ )可(kě )蹈(dǎo ),以(yǐ )此(cǐ )托(tuō )友(yǒu ),金(jīn )石(shí )可(kě )弊(bì )。岂(qǐ )待(dài )充(chōng )其(qí )荣(róng )实(shí ),乃(nǎi )将(jiāng )议(yì )报(bào ),厚(hòu )之(zhī )篚(fěi )筐(kuāng ),然(rán )后(hòu )图(tú )终(zhōng )。如(rú )或(huò )与(yǔ )立(lì ),茂(mào )思(sī )无(wú )忽(hū )。

禄(lù )利(lì )者(zhě )受(shòu )之(zhī )易(yì ),易(yì )则(zé )人(rén )之(zhī )所(suǒ )荣(róng );蚕(cán )穑(sè )者(zhě )就(jiù )之(zhī )艰(jiān ),艰(jiān )则(zé )物(wù )之(zhī )所(suǒ )鄙(bǐ )。艰(jiān )易(yì )既(jì )有(yǒu )勤(qín )倦(juàn )之(zhī )情(qíng ),荣(róng )鄙(bǐ )又(yòu )间(jiān )向(xiàng )背(bèi )之(zhī )意(yì ),此(cǐ )二(èr )涂(tú )所(suǒ )为(wéi )反(fǎn )也(yě )。以(yǐ )劳(láo )定(dìng )国(guó ),以(yǐ )功(gōng )施(shī )人(rén ),则(zé )役(yì )徒(tú )属(shǔ )而(ér )擅(shàn )丰(fēng )丽(lì );自(zì )埋(mái )于(yú )民(mín ),自(zì )事(shì )其(qí )生(shēng ),则(zé )督(dū )妻(qī )子(zǐ )而(ér )趋(qū )耕(gēng )织(zhī )。必(bì )使(shǐ )陵(líng )侮(wǔ )不(bú )作(zuò ),悬(xuán )企(qǐ )不(bú )萌(méng ),所(suǒ )谓(wèi )贤(xián )鄙(bǐ )处(chù )宜(yí ),华(huá )野(yě )同(tóng )泰(tài )。

人(rén )以(yǐ )有(yǒu )惜(xī )为(wéi )质(zhì ),非(fēi )假(jiǎ )严(yán )刑(xíng );有(yǒu )恆(héng )为(wéi )德(dé ),不(bú )慕(mù )厚(hòu )贵(guì )。有(yǒu )惜(xī )者(zhě ),以(yǐ )理(lǐ )葬(zàng );有(yǒu )恆(héng )者(zhě ),与(yǔ )物(wù )终(zhōng )。世(shì )有(yǒu )位(wèi )去(qù )则(zé )情(qíng )尽(jìn ),斯(sī )无(wú )惜(xī )矣(yǐ )。又(yòu )有(yǒu )务(wù )谢(xiè )则(zé )心(xīn )移(yí ),斯(sī )不(bú )恆(héng )矣(yǐ )。又(yòu )非(fēi )徒(tú )若(ruò )此(cǐ )而(ér )已(yǐ ),或(huò )见(jiàn )人(rén )休(xiū )事(shì ),则(zé )勤(qín )蕲(qí )结(jié )纳(nà ),及(jí )闻(wén )否(fǒu )论(lùn ),则(zé )处(chù )彰(zhāng )离(lí )贰(èr ),附(fù )会(huì )以(yǐ )从(cóng )风(fēng ),隐(yǐn )窃(qiè )以(yǐ )成(chéng )衅(xìn ),朝(cháo )吐(tǔ )面(miàn )誉(yù ),暮(mù )行(háng )背(bèi )毁(huǐ ),昔(xī )同(tóng )稽(jī )款(kuǎn ),今(jīn )犹(yóu )叛(pàn )戾(lì ),斯(sī )为(wéi )甚(shèn )矣(yǐ )。又(yòu )非(fēi )唯(wéi )若(ruò )此(cǐ )而(ér )已(yǐ ),或(huò )凭(píng )人(rén )惠(huì )训(xùn ),藉(jiè )人(rén )成(chéng )立(lì ),与(yǔ )人(rén )余(yú )论(lùn ),依(yī )人(rén )扬(yáng )声(shēng ),曲(qǔ )存(cún )禀(bǐng )仰(yǎng ),甘(gān )赴(fù )尘(chén )轨(guǐ )。衰(shuāi )没(méi )畏(wèi )远(yuǎn ),忌(jì )闻(wén )影(yǐng )迹(jì ),又(yòu )蒙(méng )之(zhī ),毁(huǐ )之(zhī )无(wú )度(dù ),心(xīn )短(duǎn )彼(bǐ )能(néng ),私(sī )树(shù )己(jǐ )拙(zhuō ),自(zì )崇(chóng )恆(héng )辈(bèi ),罔(wǎng )顾(gù )高(gāo )识(shí ),有(yǒu )人(rén )至(zhì )此(cǐ ),实(shí )蠹(dù )大(dà )伦(lún )。每(měi )思(sī )防(fáng )避(bì ),无(wú )通(tōng )闾(lǘ )伍(wǔ )。

睹(dǔ )惊(jīng )异(yì )之(zhī )事(shì ),或(huò )无(wú )涉(shè )传(chuán );遭(zāo )卒(zú )迫(pò )之(zhī )变(biàn ),反(fǎn )思(sī )安(ān )顺(shùn )。若(ruò )异(yì )从(cóng )己(jǐ )发(fā ),将(jiāng )尸(shī )谤(bàng )人(rén ),迫(pò )而(ér )又(yòu )迕(wǔ ),愈(yù )使(shǐ )失(shī )度(dù )。能(néng )夷(yí )异(yì )如(rú )裴(péi )楷(kǎi ),处(chù )逼(bī )如(rú )裴(péi )遐(xiá ),可(kě )称(chēng )深(shēn )士(shì )乎(hū )。

喜(xǐ )怒(nù )者(zhě )有(yǒu )性(xìng )所(suǒ )不(bú )能(néng )无(wú ),常(cháng )起(qǐ )于(yú )褊(biǎn )量(liàng ),而(ér )止(zhǐ )于(yú )弘(hóng )识(shí )。然(rán )喜(xǐ )过(guò )则(zé )不(bú )重(zhòng ),怒(nù )过(guò )则(zé )不(bú )威(wēi ),能(néng )以(yǐ )恬(tián )漠(mò )为(wéi )体(tǐ ),宽(kuān )愉(yú )为(wéi )器(qì )者(zhě ),大(dà )喜(xǐ )荡(dàng )心(xīn ),微(wēi )抑(yì )则(zé )定(dìng ),甚(shèn )怒(nù )烦(fán )性(xìng ),小(xiǎo )忍(rěn )即(jí )歇(xiē )。故(gù )动(dòng )无(wú )愆(qiān )容(róng ),举(jǔ )无(wú )失(shī )度(dù ),则(zé )物(wù )将(jiāng )自(zì )悬(xuán ),人(rén )将(jiāng )自(zì )止(zhǐ )。

习(xí )之(zhī )所(suǒ )变(biàn )亦(yì )大(dà )矣(yǐ ),岂(qǐ )唯(wéi )蒸(zhēng )性(xìng )染(rǎn )身(shēn ),乃(nǎi )将(jiāng )移(yí )智(zhì )易(yì )虑(lǜ )。故(gù )曰(yuē ):“与(yǔ )善(shàn )人(rén )居(jū ),如(rú )入(rù )芷(zhǐ )兰(lán )之(zhī )室(shì ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )闻(wén )其(qí )芬(fēn )。”与(yǔ )之(zhī )化(huà )矣(yǐ )。“与(yǔ )不(bú )善(shàn )人(rén )居(jū ),如(rú )入(rù )鲍(bào )鱼(yú )之(zhī )肆(sì ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )臭(chòu )”。与(yǔ )之(zhī )变(biàn )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )古(gǔ )人(rén )慎(shèn )所(suǒ )与(yǔ )处(chù )。唯(wéi )夫(fū )金(jīn )真(zhēn )玉(yù )粹(cuì )者(zhě ),乃(nǎi )能(néng )尽(jìn )而(ér )不(bú )污(wū )尔(ěr )。故(gù )曰(yuē ):“丹(dān )可(kě )灭(miè )而(ér )不(bú )能(néng )使(shǐ )无(wú )赤(chì ),石(shí )可(kě )毁(huǐ )而(ér )不(bú )可(kě )使(shǐ )无(wú )坚(jiān )。”苟(gǒu )无(wú )丹(dān )石(shí )之(zhī )性(xìng ),必(bì )慎(shèn )浸(jìn )染(rǎn )之(zhī )由(yóu )。能(néng )以(yǐ )怀(huái )道(dào )为(wéi )人(rén ),必(bì )存(cún )从(cóng )理(lǐ )之(zhī )心(xīn )。道(dào )可(kě )怀(huái )而(ér )理(lǐ )可(kě )从(cóng ),则(zé )不(bú )议(yì )贫(pín ),议(yì )所(suǒ )乐(lè )尔(ěr )。或(huò )云(yún ):“贫(pín )何(hé )由(yóu )乐(lè )?”此(cǐ )未(wèi )求(qiú )道(dào )意(yì )。道(dào )者(zhě ),瞻(zhān )富(fù )贵(guì )同(tóng )贫(pín )贱(jiàn ),理(lǐ )固(gù )得(dé )而(ér )齐(qí )。自(zì )我(wǒ )丧(sàng )之(zhī ),未(wèi )为(wéi )通(tōng )议(yì ),苟(gǒu )议(yì )不(bú )丧(sàng ),夫(fū )何(hé )不(bú )乐(lè )。

或(huò )曰(yuē ),温(wēn )饱(bǎo )之(zhī )贵(guì ),所(suǒ )以(yǐ )荣(róng )生(shēng ),饥(jī )寒(hán )在(zài )躬(gōng ),空(kōng )曰(yuē )从(cóng )道(dào ),取(qǔ )诸(zhū )其(qí )身(shēn ),将(jiāng )非(fēi )笃(dǔ )论(lùn ),此(cǐ )又(yòu )通(tōng )理(lǐ )所(suǒ )用(yòng )。凡(fán )养(yǎng )生(shēng )之(zhī )具(jù ),岂(qǐ )间(jiān )定(dìng )实(shí ),或(huò )以(yǐ )膏(gāo )腴(yú )夭(yāo )性(xìng ),有(yǒu )以(yǐ )菽(shū )藿(huò )登(dēng )年(nián )。中(zhōng )散(sàn )云(yún ),所(suǒ )足(zú )与(yǔ ),不(bú )由(yóu )外(wài )。是(shì )以(yǐ )称(chēng )体(tǐ )而(ér )食(shí ),贫(pín )岁(suì )愈(yù )嗛(qiàn );量(liàng )腹(fù )而(ér )炊(chuī ),丰(fēng )家(jiā )余(yú )餐(cān )。非(fēi )粒(lì )实(shí )息(xī )耗(hào ),意(yì )有(yǒu )盈(yíng )虚(xū )尔(ěr )。况(kuàng )心(xīn )得(dé )复(fù )劣(liè ),身(shēn )获(huò )仁(rén )富(fù ),明(míng )白(bái )入(rù )素(sù ),气(qì )志(zhì )如(rú )神(shén ),虽(suī )十(shí )旬(xún )九(jiǔ )饭(fàn ),不(bú )能(néng )令(lìng )饥(jī ),业(yè )席(xí )三(sān )属(shǔ ),不(bú )能(néng )为(wéi )寒(hán )。岂(qǐ )不(bú )信(xìn )然(rán )!

且(qiě )以(yǐ )己(jǐ )为(wéi )度(dù )者(zhě ),无(wú )以(yǐ )自(zì )通(tōng )彼(bǐ )量(liàng )。浑(hún )四(sì )游(yóu )而(ér )干(gàn )五(wǔ )纬(wěi ),天(tiān )道(dào )弘(hóng )也(yě )。振(zhèn )河(hé )海(hǎi )而(ér )载(zǎi )山(shān )川(chuān ),地(dì )道(dào )厚(hòu )也(yě )。一(yī )情(qíng )纪(jì )而(ér )合(hé )流(liú )贯(guàn ),人(rén )灵(líng )茂(mào )也(yě )。昔(xī )之(zhī )通(tōng )乎(hū )此(cǐ )数(shù )者(zhě ),不(bú )为(wéi )剖(pōu )判(pàn )之(zhī )行(háng ),必(bì )广(guǎng )其(qí )风(fēng )度(dù ),无(wú )挟(jiā )私(sī )殊(shū ),博(bó )其(qí )交(jiāo )道(dào ),无(wú )怀(huái )曲(qǔ )异(yì )。故(gù )望(wàng )尘(chén )请(qǐng )友(yǒu ),则(zé )义(yì )士(shì )轻(qīng )身(shēn ),一(yī )遇(yù )拜(bài )亲(qīn ),则(zé )仁(rén )人(rén )投(tóu )分(fèn )。此(cǐ )伦(lún )序(xù )通(tōng )允(yǔn ),礼(lǐ )俗(sú )平(píng )一(yī ),上(shàng )获(huò )其(qí )用(yòng ),下(xià )得(dé )其(qí )和(hé )。

世(shì )务(wù )虽(suī )移(yí ),前(qián )休(xiū )未(wèi )远(yuǎn ),人(rén )之(zhī )适(shì )主(zhǔ ),吾(wú )将(jiāng )反(fǎn )本(běn )。三(sān )人(rén )至(zhì )生(shēng ),暂(zàn )有(yǒu )之(zhī )识(shí ),幼(yòu )壮(zhuàng )骤(zhòu )过(guò ),衰(shuāi )耗(hào )骛(wù )及(jí )。其(qí )间(jiān )夭(yāo )郁(yù ),既(jì )难(nán )胜(shèng )言(yán ),假(jiǎ )获(huò )存(cún )遂(suí ),又(yòu )云(yún )无(wú )几(jǐ )。柔(róu )丽(lì )之(zhī )身(shēn ),亟(jí )委(wěi )土(tǔ )木(mù ),刚(gāng )清(qīng )之(zhī )才(cái ),遽(jù )为(wéi )丘(qiū )壤(rǎng ),回(huí )遑(huáng )顾(gù )慕(mù ),虽(suī )数(shù )纪(jì )之(zhī )中(zhōng )尔(ěr )。以(yǐ )此(cǐ )持(chí )荣(róng ),曾(céng )不(bú )可(kě )留(liú ),以(yǐ )此(cǐ )服(fú )道(dào ),亦(yì )何(hé )能(néng )平(píng )。进(jìn )退(tuì )我(wǒ )生(shēng ),游(yóu )观(guān )所(suǒ )达(dá ),得(dé )贵(guì )为(wéi )人(rén ),将(jiāng )在(zài )含(hán )理(lǐ )。含(hán )理(lǐ )之(zhī )贵(guì ),惟(wéi )神(shén )与(yǔ )交(jiāo ),幸(xìng )有(yǒu )心(xīn )灵(líng ),义(yì )无(wú )自(zì )恶(è ),偶(ǒu )信(xìn )天(tiān )德(dé ),逝(shì )不(bú )上(shàng )惭(cán )。欲(yù )使(shǐ )人(rén )沈(shěn )来(lái )化(huà ),志(zhì )符(fú )往(wǎng )哲(zhé ),勿(wù )谓(wèi )是(shì )赊(shē ),日(rì )凿(záo )斯(sī )密(mì )。著(zhe )通(tōng )此(cǐ )意(yì ),吾(wú )将(jiāng )忘(wàng )老(lǎo ),如(rú )固(gù )不(bú )然(rán ),其(qí )谁(shuí )与(yǔ )归(guī )。值(zhí )怀(huái )所(suǒ )撰(zhuàn ),略(luè )布(bù )众(zhòng )修(xiū );若(ruò )备(bèi )举(jǔ )情(qíng )见(jiàn ),顾(gù )未(wèi )书(shū )一(yī )。赡(shàn )身(shēn )之(zhī )经(jīng ),别(bié )在(zài )田(tián )家(jiā )节(jiē )政(zhèng );奉(fèng )终(zhōng )之(zhī )纪(jì ),自(zì )著(zhe )燕(yàn )居(jū )毕(bì )义(yì )。

刘(liú )湛(zhàn )诛(zhū ),起(qǐ )延(yán )之(zhī )为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )浚(xùn )后(hòu )军(jūn )谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。在(zài )任(rèn )纵(zòng )容(róng ),无(wú )所(suǒ )举(jǔ )奏(zòu )。迁(qiān )国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )、司(sī )徒(tú )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ ),坐(zuò )启(qǐ )买(mǎi )人(rén )田(tián ),不(bú )肯(kěn )还(hái )直(zhí )。尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )荀(xún )赤(chì )松(sōng )奏(zòu )之(zhī )曰(yuē ):“求(qiú )田(tián )问(wèn )舍(shě ),前(qián )贤(xián )所(suǒ )鄙(bǐ )。延(yán )之(zhī )唯(wéi )利(lì )是(shì )视(shì ),轻(qīng )冒(mào )陈(chén )闻(wén ),依(yī )傍(bàng )诏(zhào )恩(ēn ),拒(jù )捍(hàn )余(yú )直(zhí ),垂(chuí )及(jí )周(zhōu )年(nián ),犹(yóu )不(bú )毕(bì )了(le ),昧(mèi )利(lì )苟(gǒu )得(dé ),无(wú )所(suǒ )顾(gù )忌(jì )。延(yán )之(zhī )昔(xī )坐(zuò )事(shì )屏(píng )斥(chì ),复(fù )蒙(méng )抽(chōu )进(jìn ),而(ér )曾(céng )不(bú )悛(quān )革(gé ),怨(yuàn )诽(fěi )无(wú )已(yǐ )。交(jiāo )游(yóu )阘(tà )茸(róng ),沈(shěn )迷(mí )曲(qǔ )蘖(niè ),横(héng )兴(xìng )讥(jī )谤(bàng ),诋(dǐ )毁(huǐ )朝(cháo )士(shì )。仰(yǎng )窃(qiè )过(guò )荣(róng ),增(zēng )愤(fèn )薄(báo )之(zhī )性(xìng );私(sī )恃(shì )顾(gù )盼(pàn ),成(chéng )强(qiáng )梁(liáng )之(zhī )心(xīn )。外(wài )示(shì )寡(guǎ )求(qiú ),内(nèi )怀(huái )奔(bēn )竞(jìng ),干(gàn )禄(lù )祈(qí )迁(qiān ),不(bú )知(zhī )极(jí )已(yǐ ),预(yù )燕(yàn )班(bān )觞(shāng ),肆(sì )骂(mà )上(shàng )席(xí )。山(shān )海(hǎi )含(hán )容(róng ),每(měi )存(cún )遵(zūn )养(yǎng ),爱(ài )兼(jiān )雕(diāo )虫(chóng ),未(wèi )忍(rěn )遐(xiá )弃(qì ),而(ér )骄(jiāo )放(fàng )不(bú )节(jiē ),日(rì )月(yuè )弥(mí )著(zhe )。臣(chén )闻(wén )声(shēng )问(wèn )过(guò )情(qíng ),孟(mèng )轲(kē )所(suǒ )耻(chǐ ),况(kuàng )声(shēng )非(fēi )外(wài )来(lái ),问(wèn )由(yóu )己(jǐ )出(chū ),虽(suī )心(xīn )智(zhì )薄(báo )劣(liè ),而(ér )高(gāo )自(zì )比(bǐ )拟(nǐ ),客(kè )气(qì )虚(xū )张(zhāng ),曾(céng )无(wú )愧(kuì )畏(wèi ),岂(qǐ )可(kě )复(fù )弼(bì )亮(liàng )五(wǔ )教(jiāo ),增(zēng )曜(yào )台(tái )阶(jiē )。请(qǐng )以(yǐ )延(yán )之(zhī )讼(sòng )田(tián )不(bú )实(shí ),妄(wàng )干(gàn )天(tiān )听(tīng ),以(yǐ )强(qiáng )凌(líng )弱(ruò ),免(miǎn )所(suǒ )居(jū )官(guān )。”诏(zhào )可(kě )。

复(fù )为(wéi )秘(mì )书(shū )监(jiān ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn ),太(tài )常(cháng )。时(shí )沙(shā )门(mén )释(shì )慧(huì )琳(lín ),以(yǐ )才(cái )学(xué )为(wéi )太(tài )祖(zǔ )所(suǒ )赏(shǎng )爱(ài ),每(měi )召(zhào )见(jiàn ),常(cháng )升(shēng )独(dú )榻(tà ),延(yán )之(zhī )甚(shèn )疾(jí )焉(yān )。因(yīn )醉(zuì )白(bái )上(shàng )曰(yuē ):“昔(xī )同(tóng )子(zǐ )参(cān )乘(chéng ),袁(yuán )丝(sī )正(zhèng )色(sè )。此(cǐ )三(sān )台(tái )之(zhī )坐(zuò ),岂(qǐ )可(kě )使(shǐ )刑(xíng )余(yú )居(jū )之(zhī )。”上(shàng )变(biàn )色(sè )。延(yán )之(zhī )性(xìng )既(jì )褊(biǎn )激(jī ),兼(jiān )有(yǒu )酒(jiǔ )过(guò ),肆(sì )意(yì )直(zhí )言(yán ),曾(céng )无(wú )遏(è )隐(yǐn ),故(gù )论(lùn )者(zhě )多(duō )不(bú )知(zhī )云(yún )。居(jū )身(shēn )清(qīng )约(yuē ),不(bú )营(yíng )财(cái )利(lì ),布(bù )衣(yī )蔬(shū )食(shí ),独(dú )酌(zhuó )郊(jiāo )野(yě ),当(dāng )其(qí )为(wéi )适(shì ),傍(bàng )若(ruò )无(wú )人(rén )。

二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),上(shàng )表(biǎo )自(zì )陈(chén )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )行(háng )百(bǎi )里(lǐ )者(zhě )半(bàn )于(yú )九(jiǔ )十(shí ),言(yán )其(qí )末(mò )路(lù )之(zhī )难(nán )也(yě )。愚(yú )心(xīn )常(cháng )谓(wèi )为(wéi )虚(xū ),方(fāng )今(jīn )乃(nǎi )知(zhī )其(qí )信(xìn )。臣(chén )延(yán )之(zhī )人(rén )薄(báo )宠(chǒng )厚(hòu ),宿(xiǔ )尘(chén )国(guó )言(yán ),而(ér )雪(xuě )效(xiào )无(wú )从(cóng ),荣(róng )牒(dié )增(zēng )广(guǎng ),历(lì )尽(jìn )身(shēn )雕(diāo ),日(rì )叨(dāo )官(guān )次(cì ),虽(suī )容(róng )载(zǎi )有(yǒu )途(tú ),而(ér )妨(fáng )秽(huì )滋(zī )积(jī )。早(zǎo )欲(yù )启(qǐ )请(qǐng )余(yú )算(suàn ),屏(píng )蔽(bì )丑(chǒu )老(lǎo )。但(dàn )时(shí )制(zhì )行(háng )及(jí ),归(guī )慕(mù )无(wú )赊(shē ),是(shì )以(yǐ )腆(tiǎn )冒(mào )愆(qiān )非(fēi ),简(jiǎn )息(xī )干(gàn )黩(dú )耗(hào )歇(xiē )难(nán )支(zhī ),质(zhì )用(yòng )有(yǒu )限(xiàn ),自(zì )去(qù )夏(xià )侵(qīn )暑(shǔ ),入(rù )此(cǐ )秋(qiū )变(biàn ),头(tóu )齿(chǐ )眩(xuàn )疼(téng ),根(gēn )痼(gù )渐(jiàn )剧(jù ),手(shǒu )足(zú )冷(lěng )痹(bì ),左(zuǒ )胛(jiǎ )尤(yóu )甚(shèn )。素(sù )不(bú )能(néng )食(shí ),顷(qǐng )向(xiàng )减(jiǎn )半(bàn )。本(běn )犹(yóu )赖(lài )服(fú ),比(bǐ )倦(juàn )悸(jì )晚(wǎn ),年(nián )疾(jí )所(suǒ )催(cuī ),顾(gù )景(jǐng )引(yǐn )日(rì )。臣(chén )班(bān )叨(dāo )首(shǒu )卿(qīng ),位(wèi )尸(shī )封(fēng )典(diǎn ),肃(sù )祗(zhī )朝(cháo )校(xiào ),尚(shàng )恧(nǜ )匪(fěi )任(rèn ),而(ér )陵(líng )庙(miào )众(zhòng )事(shì ),有(yǒu )以(yǐ )疾(jí )怠(dài ),宫(gōng )府(fǔ )觐(jìn )慰(wèi ),转(zhuǎn )阙(què )躬(gōng )亲(qīn )。息(xī ){大(dà )}庸(yōng )微(wēi ),过(guò )宰(zǎi )近(jìn )邑(yì ),回(huí )泽(zé )爰(yuán )降(jiàng ),实(shí )加(jiā )将(jiāng )监(jiān ),乞(qǐ )解(jiě )所(suǒ )职(zhí ),随(suí )就(jiù )药(yào )养(yǎng )。伏(fú )愿(yuàn )圣(shèng )慈(cí ),特(tè )垂(chuí )矜(jīn )许(xǔ )。禀(bǐng )恩(ēn )明(míng )世(shì ),负(fù )报(bào )冥(míng )暮(mù ),仰(yǎng )企(qǐ )端(duān )闱(wéi ),上(shàng )恋(liàn )罔(wǎng )极(jí )。”不(bú )许(xǔ )。明(míng )年(nián )致(zhì )事(shì )。元(yuán )凶(xiōng )弑(shì )立(lì ),以(yǐ )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

先(xiān )是(shì ),子(zǐ )竣(jùn )为(wéi )世(shì )祖(zǔ )南(nán )中(zhōng )郎(láng )谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )。及(jí )义(yì )师(shī )入(rù )讨(tǎo ),竣(jùn )参(cān )定(dìng )密(mì )谋(móu ),兼(jiān )造(zào )书(shū )檄(xí )。劭(shào )召(zhào )延(yán )之(zhī ),示(shì )以(yǐ )檄(xí )文(wén ),问(wèn )曰(yuē ):“此(cǐ )笔(bǐ )谁(shuí )所(suǒ )造(zào )?”延(yán )之(zhī )曰(yuē ):“竣(jùn )之(zhī )笔(bǐ )也(yě )。”又(yòu )问(wèn ):“何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?”延(yán )之(zhī )曰(yuē ):“竣(jùn )笔(bǐ )体(tǐ ),臣(chén )不(bú )容(róng )不(bú )识(shí )。”劭(shào )又(yòu )曰(yuē ):“言(yán )辞(cí )何(hé )至(zhì )乃(nǎi )尔(ěr )。”延(yán )之(zhī )曰(yuē ):“竣(jùn )尚(shàng )不(bú )顾(gù )老(lǎo )父(fù ),何(hé )能(néng )为(wéi )陛(bì )下(xià )。”劭(shào )意(yì )乃(nǎi )释(shì ),由(yóu )是(shì )得(dé )免(miǎn )。

世(shì )祖(zǔ )登(dēng )阼(zuò ),以(yǐ )为(wéi )金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),领(lǐng )湘(xiāng )东(dōng )王(wáng )师(shī )。子(zǐ )竣(jùn )既(jì )贵(guì )重(zhòng ),权(quán )倾(qīng )一(yī )朝(cháo ),凡(fán )所(suǒ )资(zī )供(gòng ),延(yán )之(zhī )一(yī )无(wú )所(suǒ )受(shòu ),器(qì )服(fú )不(bú )改(gǎi ),宅(zhái )宇(yǔ )如(rú )旧(jiù )。常(cháng )乘(chéng )羸(léi )牛(niú )笨(bèn )车(chē ),逢(féng )竣(jùn )卤(lǔ )簿(bù ),即(jí )屏(píng )往(wǎng )道(dào )侧(cè )。又(yòu )好(hǎo )骑(qí )马(mǎ ),遨(áo )游(yóu )里(lǐ )巷(xiàng ),遇(yù )知(zhī )旧(jiù )辄(zhé )据(jù )鞍(ān )索(suǒ )酒(jiǔ ),得(dé )酒(jiǔ )必(bì )颓(tuí )然(rán )自(zì )得(dé )。常(cháng )语(yǔ )竣(jùn )曰(yuē ):“平(píng )生(shēng )不(bú )喜(xǐ )见(jiàn )要(yào )人(rén ),今(jīn )不(bú )幸(xìng )见(jiàn )汝(rǔ )。”竣(jùn )起(qǐ )宅(zhái ),谓(wèi )曰(yuē ):“善(shàn )为(wéi )之(zhī ),无(wú )令(lìng )后(hòu )人(rén )笑(xiào )汝(rǔ )拙(zhuō )也(yě )。”表(biǎo )解(jiě )师(shī )职(zhí ),加(jiā )给(gěi )亲(qīn )信(xìn )三(sān )十(shí )人(rén )。

孝(xiào )建(jiàn )三(sān )年(nián ),卒(zú ),时(shí )年(nián )七(qī )十(shí )三(sān )。追(zhuī )赠(zèng )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、特(tè )进(jìn ),金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )如(rú )故(gù )。谥(shì )曰(yuē )宪(xiàn )子(zǐ )。延(yán )之(zhī )与(yǔ )陈(chén )郡(jùn )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )俱(jù )以(yǐ )词(cí )彩(cǎi )齐(qí )名(míng ),自(zì )潘(pān )岳(yuè )、陆(lù )机(jī )之(zhī )后(hòu ),文(wén )士(shì )莫(mò )及(jí )也(yě ),江(jiāng )左(zuǒ )称(chēng )颜(yán )、谢(xiè )焉(yān )。所(suǒ )著(zhe )并(bìng )传(chuán )于(yú )世(shì )。

竣(jùn )别(bié )有(yǒu )传(chuán )。竣(jùn )弟(dì )测(cè ),亦(yì )以(yǐ )文(wén )章(zhāng )见(jiàn )知(zhī ),官(guān )至(zhì )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )傅(fù )义(yì )恭(gōng )大(dà )司(sī )徒(tú )录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn ),蚤(zǎo )卒(zú )。太(tài )宗(zōng )即(jí )位(wèi ),诏(zhào )曰(yuē ):“延(yán )之(zhī )昔(xī )师(shī )训(xùn )朕(zhèn )躬(gōng ),情(qíng )契(qì )兼(jiān )款(kuǎn )。前(qián )记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn )、济(jì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ){大(dà )}伏(fú )勤(qín )蕃(fān )朝(cháo ),绸(chóu )缪(miù )恩(ēn )旧(jiù )。可(kě )擢(zhuó )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。”{大(dà )},延(yán )之(zhī )第(dì )三(sān )子(zǐ )也(yě )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):出(chū )身(shēn )事(shì )主(zhǔ ),虽(suī )义(yì )在(zài )忘(wàng )私(sī ),至(zhì )于(yú )君(jūn )亲(qīn )两(liǎng )事(shì ),既(jì )无(wú )同(tóng )济(jì ),为(wéi )子(zǐ )为(wéi )臣(chén ),各(gè )随(suí )其(qí )时(shí )可(kě )也(yě )。若(ruò )夫(fū )驰(chí )文(wén )道(dào )路(lù ),军(jūn )政(zhèng )恆(héng )仪(yí ),成(chéng )败(bài )所(suǒ )因(yīn ),非(fēi )系(xì )乎(hū )此(cǐ )。而(ér )据(jù )笔(bǐ )数(shù )罪(zuì ),陵(líng )仇(chóu )犯(fàn )逆(nì ),余(yú )彼(bǐ )慈(cí )亲(qīn ),垂(chuí )之(zhī )虎(hǔ )吻(wěn ),以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )忠(zhōng ),无(wú )闻(wén )前(qián )诰(gào )。夫(fū )自(zì )忍(rěn )其(qí )亲(qīn ),必(bì )将(jiāng )忍(rěn )人(rén )之(zhī )亲(qīn );自(zì )忘(wàng )其(qí )孝(xiào ),期(qī )以(yǐ )申(shēn )人(rén )之(zhī )孝(xiào )。食(shí )子(zǐ )放(fàng )鹿(lù ),断(duàn )可(kě )识(shí )矣(yǐ )。《记(jì )》云(yún ):“八(bā )十(shí )者(zhě )一(yī )子(zǐ )不(bú )从(cóng )政(zhèng ),九(jiǔ )十(shí )者(zhě )家(jiā )不(bú )从(cóng )政(zhèng )。”岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )年(nián )薄(báo )桑(sāng )榆(yú ),忧(yōu )患(huàn )将(jiāng )及(jí ),虽(suī )有(yǒu )职(zhí )王(wáng )朝(cháo ),许(xǔ )以(yǐ )辞(cí )事(shì ),况(kuàng )颠(diān )沛(pèi )之(zhī )道(dào ),虑(lǜ )在(zài )未(wèi )测(cè )者(zhě )乎(hū )!自(zì )非(fēi )延(yán )年(nián )之(zhī )辞(cí )允(yǔn )而(ér )义(yì )惬(qiè ),夫(fū )岂(qǐ )或(huò )免(miǎn )。

阅读:22923

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷七十三·颜延之》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库