滑稽列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《滑稽列传》 > 拼音版

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“六(liù )艺(yì )于(yú )治(zhì )一(yī )也(yě )。礼(lǐ )以(yǐ )节(jiē )人(rén ),乐(lè )以(yǐ )发(fā )和(hé ),书(shū )以(yǐ )道(dào )事(shì ),诗(shī )以(yǐ )达(dá )意(yì ),易(yì )以(yǐ )神(shén )化(huà ),春(chūn )秋(qiū )以(yǐ )义(yì )。”太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):天(tiān )道(dào )恢(huī )恢(huī ),岂(qǐ )不(bú )大(dà )哉(zāi )!谈(tán )言(yán )微(wēi )中(zhōng ),亦(yì )可(kě )以(yǐ )解(jiě )纷(fēn )。

淳(chún )于(yú )髡(kūn )者(zhě ),齐(qí )之(zhī )赘(zhuì )婿(xù )也(yě )。长(zhǎng )不(bú )满(mǎn )七(qī )尺(chǐ ),滑(huá )稽(jī )多(duō )辩(biàn ),数(shù )使(shǐ )诸(zhū )侯(hóu ),未(wèi )尝(cháng )屈(qū )辱(rǔ )。齐(qí )威(wēi )王(wáng )之(zhī )时(shí )喜(xǐ )隐(yǐn ),好(hǎo )为(wéi )淫(yín )乐(lè )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),沈(shěn )湎(miǎn )不(bú )治(zhì ),委(wěi )政(zhèng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )。百(bǎi )官(guān )荒(huāng )乱(luàn ),诸(zhū )侯(hóu )并(bìng )侵(qīn ),国(guó )且(qiě )危(wēi )亡(wáng ),在(zài )於(yú )旦(dàn )暮(mù ),左(zuǒ )右(yòu )莫(mò )敢(gǎn )谏(jiàn )。淳(chún )于(yú )髡(kūn )说(shuō )之(zhī )以(yǐ )隐(yǐn )曰(yuē ):“国(guó )中(zhōng )有(yǒu )大(dà )鸟(niǎo ),止(zhǐ )王(wáng )之(zhī )庭(tíng ),三(sān )年(nián )不(bú )蜚(fēi )又(yòu )不(bú )鸣(míng ),不(bú )知(zhī )此(cǐ )鸟(niǎo )何(hé )也(yě )?”王(wáng )曰(yuē ):“此(cǐ )鸟(niǎo )不(bú )飞(fēi )则(zé )已(yǐ ),一(yī )飞(fēi )冲(chōng )天(tiān );不(bú )鸣(míng )则(zé )已(yǐ ),一(yī )鸣(míng )惊(jīng )人(rén )。”於(yú )是(shì )乃(nǎi )朝(cháo )诸(zhū )县(xiàn )令(lìng )长(zhǎng )七(qī )十(shí )二(èr )人(rén ),赏(shǎng )一(yī )人(rén ),诛(zhū )一(yī )人(rén ),奋(fèn )兵(bīng )而(ér )出(chū )。诸(zhū )侯(hóu )振(zhèn )惊(jīng ),皆(jiē )还(hái )齐(qí )侵(qīn )地(dì )。威(wēi )行(háng )三(sān )十(shí )六(liù )年(nián )。语(yǔ )在(zài )田(tián )完(wán )世(shì )家(jiā )中(zhōng )。

威(wēi )王(wáng )八(bā )年(nián ),楚(chǔ )大(dà )发(fā )兵(bīng )加(jiā )齐(qí )。齐(qí )王(wáng )使(shǐ )淳(chún )于(yú )髡(kūn )之(zhī )赵(zhào )请(qǐng )救(jiù )兵(bīng ),赍(jī )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn ),车(chē )马(mǎ )十(shí )驷(sì )。淳(chún )于(yú )髡(kūn )仰(yǎng )天(tiān )大(dà )笑(xiào ),冠(guàn )缨(yīng )索(suǒ )绝(jué )。王(wáng )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )少(shǎo )之(zhī )乎(hū )?”髡(kūn )曰(yuē ):“何(hé )敢(gǎn )!”王(wáng )曰(yuē ):“笑(xiào )岂(qǐ )有(yǒu )说(shuō )乎(hū )?”髡(kūn )曰(yuē ):“今(jīn )者(zhě )臣(chén )从(cóng )东(dōng )方(fāng )来(lái ),见(jiàn )道(dào )傍(bàng )有(yǒu )禳(ráng )田(tián )者(zhě ),操(cāo )一(yī )豚(tún )蹄(tí ),酒(jiǔ )一(yī )盂(yú ),祝(zhù )曰(yuē ):‘瓯(ōu )窭(jù )满(mǎn )篝(gōu ),汙(yú )邪(xié )满(mǎn )车(chē ),五(wǔ )穀(yù )蕃(fān )熟(shú ),穰(ráng )穰(ráng )满(mǎn )家(jiā )。’臣(chén )见(jiàn )其(qí )所(suǒ )持(chí )者(zhě )狭(xiá )而(ér )所(suǒ )欲(yù )者(zhě )奢(shē ),故(gù )笑(xiào )之(zhī )。”於(yú )是(shì )齐(qí )威(wēi )王(wáng )乃(nǎi )益(yì )赍(jī )黄(huáng )金(jīn )千(qiān )溢(yì ),白(bái )璧(bì )十(shí )双(shuāng ),车(chē )马(mǎ )百(bǎi )驷(sì )。髡(kūn )辞(cí )而(ér )行(háng ),至(zhì )赵(zhào )。赵(zhào )王(wáng )与(yǔ )之(zhī )精(jīng )兵(bīng )十(shí )万(wàn ),革(gé )车(chē )千(qiān )乘(chéng )。楚(chǔ )闻(wén )之(zhī ),夜(yè )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )去(qù )。

威(wēi )王(wáng )大(dà )说(shuō ),置(zhì )酒(jiǔ )後(hòu )宫(gōng ),召(zhào )髡(kūn )赐(cì )之(zhī )酒(jiǔ )。问(wèn )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )能(néng )饮(yǐn )几(jǐ )何(hé )而(ér )醉(zuì )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )饮(yǐn )一(yī )斗(dòu )亦(yì )醉(zuì ),一(yī )石(shí )亦(yì )醉(zuì )。”威(wēi )王(wáng )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )饮(yǐn )一(yī )斗(dòu )而(ér )醉(zuì ),恶(è )能(néng )饮(yǐn )一(yī )石(shí )哉(zāi )!其(qí )说(shuō )可(kě )得(dé )闻(wén )乎(hū )?”髡(kūn )曰(yuē ):“赐(cì )酒(jiǔ )大(dà )王(wáng )之(zhī )前(qián ),执(zhí )法(fǎ )在(zài )傍(bàng ),御(yù )史(shǐ )在(zài )後(hòu ),髡(kūn )恐(kǒng )惧(jù )俯(fǔ )伏(fú )而(ér )饮(yǐn ),不(bú )过(guò )一(yī )斗(dòu )径(jìng )醉(zuì )矣(yǐ )。若(ruò )亲(qīn )有(yǒu )严(yán )客(kè ),髡(kūn )韝(bèi )鞠(jū )鯱(hǔ ),待(dài )酒(jiǔ )於(yú )前(qián ),时(shí )赐(cì )馀(yú )沥(lì ),奉(fèng )觞(shāng )上(shàng )寿(shòu ),数(shù )起(qǐ ),饮(yǐn )不(bú )过(guò )二(èr )斗(dòu )径(jìng )醉(zuì )矣(yǐ )。若(ruò )朋(péng )友(yǒu )交(jiāo )游(yóu ),久(jiǔ )不(bú )相(xiàng )见(jiàn ),卒(zú )然(rán )相(xiàng )睹(dǔ ),欢(huān )然(rán )道(dào )故(gù ),私(sī )情(qíng )相(xiàng )语(yǔ ),饮(yǐn )可(kě )五(wǔ )六(liù )斗(dòu )径(jìng )醉(zuì )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )州(zhōu )闾(lǘ )之(zhī )会(huì ),男(nán )女(nǚ )杂(zá )坐(zuò ),行(háng )酒(jiǔ )稽(jī )留(liú ),六(liù )博(bó )投(tóu )壶(hú ),相(xiàng )引(yǐn )为(wéi )曹(cáo ),握(wò )手(shǒu )无(wú )罚(fá ),目(mù )眙(yí )不(bú )禁(jìn ),前(qián )有(yǒu )堕(duò )珥(ěr ),後(hòu )有(yǒu )遗(yí )簪(zān ),髡(kūn )窃(qiè )乐(lè )此(cǐ ),饮(yǐn )可(kě )八(bā )斗(dòu )而(ér )醉(zuì )二(èr )参(cān )。日(rì )暮(mù )酒(jiǔ )阑(lán ),合(hé )尊(zūn )促(cù )坐(zuò ),男(nán )女(nǚ )同(tóng )席(xí ),履(lǚ )舄(xì )交(jiāo )错(cuò ),杯(bēi )盘(pán )狼(láng )藉(jiè ),堂(táng )上(shàng )烛(zhú )灭(miè ),主(zhǔ )人(rén )留(liú )髡(kūn )而(ér )送(sòng )客(kè ),罗(luó )襦(rú )襟(jīn )解(jiě ),微(wēi )闻(wén )芗(xiāng )泽(zé ),当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),髡(kūn )心(xīn )最(zuì )欢(huān ),能(néng )饮(yǐn )一(yī )石(shí )。故(gù )曰(yuē )酒(jiǔ )极(jí )则(zé )乱(luàn ),乐(lè )极(jí )则(zé )悲(bēi );万(wàn )事(shì )尽(jìn )然(rán ),言(yán )不(bú )可(kě )极(jí ),极(jí )之(zhī )而(ér )衰(shuāi )。”以(yǐ )讽(fěng )谏(jiàn )焉(yān )。齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )罢(bà )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),以(yǐ )髡(kūn )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )主(zhǔ )客(kè )。宗(zōng )室(shì )置(zhì )酒(jiǔ ),髡(kūn )尝(cháng )在(zài )侧(cè )。

其(qí )後(hòu )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),楚(chǔ )有(yǒu )优(yōu )孟(mèng )。

优(yōu )孟(mèng ),故(gù )楚(chǔ )之(zhī )乐(lè )人(rén )也(yě )。长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ ),多(duō )辩(biàn ),常(cháng )以(yǐ )谈(tán )笑(xiào )讽(fěng )谏(jiàn )。楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )之(zhī )时(shí ),有(yǒu )所(suǒ )爱(ài )马(mǎ ),衣(yī )以(yǐ )文(wén )绣(xiù ),置(zhì )之(zhī )华(huá )屋(wū )之(zhī )下(xià ),席(xí )以(yǐ )露(lù )床(chuáng ),啗(dàn )以(yǐ )枣(zǎo )脯(pú )。马(mǎ )病(bìng )肥(féi )死(sǐ ),使(shǐ )群(qún )臣(chén )丧(sàng )之(zhī ),欲(yù )以(yǐ )棺(guān )椁(guǒ )大(dà )夫(fū )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )。左(zuǒ )右(yòu )争(zhēng )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。王(wáng )下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“有(yǒu )敢(gǎn )以(yǐ )马(mǎ )谏(jiàn )者(zhě ),罪(zuì )至(zhì )死(sǐ )。”优(yōu )孟(mèng )闻(wén )之(zhī ),入(rù )殿(diàn )门(mén )。仰(yǎng )天(tiān )大(dà )哭(kū )。王(wáng )惊(jīng )而(ér )问(wèn )其(qí )故(gù )。优(yōu )孟(mèng )曰(yuē ):“马(mǎ )者(zhě )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )爱(ài )也(yě ),以(yǐ )楚(chǔ )国(guó )堂(táng )堂(táng )之(zhī )大(dà ),何(hé )求(qiú )不(bú )得(dé ),而(ér )以(yǐ )大(dà )夫(fū )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī ),薄(báo ),请(qǐng )以(yǐ )人(rén )君(jūn )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )。”王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )请(qǐng )以(yǐ )彫(diāo )玉(yù )为(wéi )棺(guān ),文(wén )梓(zǐ )为(wéi )椁(guǒ ),楩(pián )枫(fēng )豫(yù )章(zhāng )为(wéi )题(tí )凑(còu ),发(fā )甲(jiǎ )卒(zú )为(wéi )穿(chuān )壙(kuàng ),老(lǎo )弱(ruò )负(fù )土(tǔ ),齐(qí )赵(zhào )陪(péi )位(wèi )於(yú )前(qián ),韩(hán )魏(wèi )翼(yì )卫(wèi )其(qí )後(hòu ),庙(miào )食(shí )太(tài )牢(láo ),奉(fèng )以(yǐ )万(wàn )户(hù )之(zhī )邑(yì )。诸(zhū )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )知(zhī )大(dà )王(wáng )贱(jiàn )人(rén )而(ér )贵(guì )马(mǎ )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )之(zhī )过(guò )一(yī )至(zhì )此(cǐ )乎(hū )!为(wéi )之(zhī )柰(nài )何(hé )?”优(yōu )孟(mèng )曰(yuē ):“请(qǐng )为(wéi )大(dà )王(wáng )六(liù )畜(chù )葬(zàng )之(zhī )。以(yǐ )垅(lǒng )灶(zào )为(wéi )椁(guǒ ),铜(tóng )历(lì )为(wéi )棺(guān ),赍(jī )以(yǐ )姜(jiāng )枣(zǎo ),荐(jiàn )以(yǐ )木(mù )兰(lán ),祭(jì )以(yǐ )粮(liáng )稻(dào ),衣(yī )以(yǐ )火(huǒ )光(guāng ),葬(zàng )之(zhī )於(yú )人(rén )腹(fù )肠(cháng )。”於(yú )是(shì )王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )以(yǐ )马(mǎ )属(shǔ )太(tài )官(guān ),无(wú )令(lìng )天(tiān )下(xià )久(jiǔ )闻(wén )也(yě )。

楚(chǔ )相(xiàng )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )知(zhī )其(qí )贤(xián )人(rén )也(yě ),善(shàn )待(dài )之(zhī )。病(bìng )且(qiě )死(sǐ ),属(shǔ )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“我(wǒ )死(sǐ ),汝(rǔ )必(bì )贫(pín )困(kùn )。若(ruò )往(wǎng )见(jiàn )优(yōu )孟(mèng ),言(yán )我(wǒ )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。”居(jū )数(shù )年(nián ),其(qí )子(zǐ )穷(qióng )困(kùn )负(fù )薪(xīn ),逢(féng )优(yōu )孟(mèng ),与(yǔ )言(yán )曰(yuē ):“我(wǒ ),孙(sūn )叔(shū )敖(áo )子(zǐ )也(yě )。父(fù )且(qiě )死(sǐ )时(shí ),属(shǔ )我(wǒ )贫(pín )困(kùn )往(wǎng )见(jiàn )优(yōu )孟(mèng )。”优(yōu )孟(mèng )曰(yuē ):“若(ruò )无(wú )远(yuǎn )有(yǒu )所(suǒ )之(zhī )。”即(jí )为(wéi )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )衣(yī )冠(guàn ),抵(dǐ )掌(zhǎng )谈(tán )语(yǔ )。岁(suì )馀(yú ),像(xiàng )孙(sūn )叔(shū )敖(áo ),楚(chǔ )王(wáng )及(jí )左(zuǒ )右(yòu )不(bú )能(néng )别(bié )也(yě )。庄(zhuāng )王(wáng )置(zhì )酒(jiǔ ),优(yōu )孟(mèng )前(qián )为(wéi )寿(shòu )。庄(zhuāng )王(wáng )大(dà )惊(jīng ),以(yǐ )为(wéi )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )复(fù )生(shēng )也(yě ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。优(yōu )孟(mèng )曰(yuē ):“请(qǐng )归(guī )与(yǔ )妇(fù )计(jì )之(zhī ),三(sān )日(rì )而(ér )为(wéi )相(xiàng )。”庄(zhuāng )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。三(sān )日(rì )後(hòu ),优(yōu )孟(mèng )复(fù )来(lái )。王(wáng )曰(yuē ):“妇(fù )言(yán )谓(wèi )何(hé )?”孟(mèng )曰(yuē ):“妇(fù )言(yán )慎(shèn )无(wú )为(wéi ),楚(chǔ )相(xiàng )不(bú )足(zú )为(wéi )也(yě )。如(rú )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )之(zhī )为(wéi )楚(chǔ )相(xiàng ),尽(jìn )忠(zhōng )为(wéi )廉(lián )以(yǐ )治(zhì )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )得(dé )以(yǐ )霸(bà )。今(jīn )死(sǐ ),其(qí )子(zǐ )无(wú )立(lì )锥(zhuī )之(zhī )地(dì ),贫(pín )困(kùn )负(fù )薪(xīn )以(yǐ )自(zì )饮(yǐn )食(shí )。必(bì )如(rú )孙(sūn )叔(shū )敖(áo ),不(bú )如(rú )自(zì )杀(shā )。”因(yīn )歌(gē )曰(yuē ):“山(shān )居(jū )耕(gēng )田(tián )苦(kǔ ),难(nán )以(yǐ )得(dé )食(shí )。起(qǐ )而(ér )为(wéi )吏(lì ),身(shēn )贪(tān )鄙(bǐ )者(zhě )馀(yú )财(cái ),不(bú )顾(gù )耻(chǐ )辱(rǔ )。身(shēn )死(sǐ )家(jiā )室(shì )富(fù ),又(yòu )恐(kǒng )受(shòu )赇(qiú )枉(wǎng )法(fǎ ),为(wéi )奸(jiān )触(chù )大(dà )罪(zuì ),身(shēn )死(sǐ )而(ér )家(jiā )灭(miè )。贪(tān )吏(lì )安(ān )可(kě )为(wéi )也(yě )!念(niàn )为(wéi )廉(lián )吏(lì ),奉(fèng )法(fǎ )守(shǒu )职(zhí ),竟(jìng )死(sǐ )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )非(fēi )。廉(lián )吏(lì )安(ān )可(kě )为(wéi )也(yě )!楚(chǔ )相(xiàng )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )持(chí )廉(lián )至(zhì )死(sǐ ),方(fāng )今(jīn )妻(qī )子(zǐ )穷(qióng )困(kùn )负(fù )薪(xīn )而(ér )食(shí ),不(bú )足(zú )为(wéi )也(yě )!”於(yú )是(shì )庄(zhuāng )王(wáng )谢(xiè )优(yōu )孟(mèng ),乃(nǎi )召(zhào )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )子(zǐ ),封(fēng )之(zhī )寝(qǐn )丘(qiū )四(sì )百(bǎi )户(hù ),以(yǐ )奉(fèng )其(qí )祀(sì )。後(hòu )十(shí )世(shì )不(bú )绝(jué )。此(cǐ )知(zhī )可(kě )以(yǐ )言(yán )时(shí )矣(yǐ )。

其(qí )後(hòu )二(èr )百(bǎi )馀(yú )年(nián ),秦(qín )有(yǒu )优(yōu )旃(zhān )。

优(yōu )旃(zhān )者(zhě ),秦(qín )倡(chàng )侏(zhū )儒(rú )也(yě )。善(shàn )为(wéi )笑(xiào )言(yán ),然(rán )合(hé )於(yú )大(dà )道(dào ),秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )时(shí ),置(zhì )酒(jiǔ )而(ér )天(tiān )雨(yǔ ),陛(bì )楯(dùn )者(zhě )皆(jiē )沾(zhān )寒(hán )。优(yōu )旃(zhān )见(jiàn )而(ér )哀(āi )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )欲(yù )休(xiū )乎(hū )?”陛(bì )楯(dùn )者(zhě )皆(jiē )曰(yuē ):“幸(xìng )甚(shèn )。”优(yōu )旃(zhān )曰(yuē ):“我(wǒ )即(jí )呼(hū )汝(rǔ ),汝(rǔ )疾(jí )应(yīng )曰(yuē )诺(nuò )。”居(jū )有(yǒu )顷(qǐng ),殿(diàn )上(shàng )上(shàng )寿(shòu )呼(hū )万(wàn )岁(suì )。优(yōu )旃(zhān )临(lín )槛(kǎn )大(dà )呼(hū )曰(yuē ):“陛(bì )楯(dùn )郎(láng )!”郎(láng )曰(yuē ):“诺(nuò )。”优(yōu )旃(zhān )曰(yuē ):“汝(rǔ )虽(suī )长(zhǎng ),何(hé )益(yì ),幸(xìng )雨(yǔ )立(lì )。我(wǒ )虽(suī )短(duǎn )也(yě ),幸(xìng )休(xiū )居(jū )。”於(yú )是(shì )始(shǐ )皇(huáng )使(shǐ )陛(bì )楯(dùn )者(zhě )得(dé )半(bàn )相(xiàng )代(dài )。

始(shǐ )皇(huáng )尝(cháng )议(yì )欲(yù )大(dà )苑(yuàn )囿(yòu ),东(dōng )至(zhì )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),西(xī )至(zhì )雍(yōng )、陈(chén )仓(cāng )。优(yōu )旃(zhān )曰(yuē ):“善(shàn )。多(duō )纵(zòng )禽(qín )兽(shòu )於(yú )其(qí )中(zhōng ),寇(kòu )从(cóng )东(dōng )方(fāng )来(lái ),令(lìng )麋(mí )鹿(lù )触(chù )之(zhī )足(zú )矣(yǐ )。”始(shǐ )皇(huáng )以(yǐ )故(gù )辍(chuò )止(zhǐ )。

二(èr )世(shì )立(lì ),又(yòu )欲(yù )漆(qī )其(qí )城(chéng )。优(yōu )旃(zhān )曰(yuē ):“善(shàn )。主(zhǔ )上(shàng )虽(suī )无(wú )言(yán ),臣(chén )固(gù )将(jiāng )请(qǐng )之(zhī )。漆(qī )城(chéng )虽(suī )於(yú )百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )费(fèi ),然(rán )佳(jiā )哉(zāi )!漆(qī )城(chéng )荡(dàng )荡(dàng ),寇(kòu )来(lái )不(bú )能(néng )上(shàng )。即(jí )欲(yù )就(jiù )之(zhī ),易(yì )为(wéi )漆(qī )耳(ěr ),顾(gù )难(nán )为(wéi )廕(yìn )室(shì )。”於(yú )是(shì )二(èr )世(shì )笑(xiào )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )故(gù )止(zhǐ )。居(jū )无(wú )何(hé ),二(èr )世(shì )杀(shā )死(sǐ ),优(yōu )旃(zhān )归(guī )汉(hàn ),数(shù )年(nián )而(ér )卒(zú )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):淳(chún )于(yú )髡(kūn )仰(yǎng )天(tiān )大(dà )笑(xiào ),齐(qí )威(wēi )王(wáng )横(héng )行(háng )。优(yōu )孟(mèng )摇(yáo )头(tóu )而(ér )歌(gē ),负(fù )薪(xīn )者(zhě )以(yǐ )封(fēng )。优(yōu )旃(zhān )临(lín )槛(kǎn )疾(jí )呼(hū ),陛(bì )楯(dùn )得(dé )以(yǐ )半(bàn )更(gèng )。岂(qǐ )不(bú )亦(yì )伟(wěi )哉(zāi )!褚(chǔ )先(xiān )生(shēng )曰(yuē ):臣(chén )幸(xìng )得(dé )以(yǐ )经(jīng )术(shù )为(wéi )郎(láng ),而(ér )好(hǎo )读(dú )外(wài )家(jiā )传(chuán )语(yǔ )。窃(qiè )不(bú )逊(xùn )让(ràng ),复(fù )作(zuò )故(gù )事(shì )滑(huá )稽(jī )之(zhī )语(yǔ )六(liù )章(zhāng ),编(biān )之(zhī )於(yú )左(zuǒ )。可(kě )以(yǐ )览(lǎn )观(guān )扬(yáng )意(yì ),以(yǐ )示(shì )後(hòu )世(shì )好(hǎo )事(shì )者(zhě )读(dú )之(zhī ),以(yǐ )游(yóu )心(xīn )骇(hài )耳(ěr ),以(yǐ )附(fù )益(yì )上(shàng )方(fāng )太(tài )史(shǐ )公(gōng )之(zhī )三(sān )章(zhāng )。

武(wǔ )帝(dì )时(shí )有(yǒu )所(suǒ )幸(xìng )倡(chàng )郭(guō )舍(shě )人(rén )者(zhě ),发(fā )言(yán )陈(chén )辞(cí )虽(suī )不(bú )合(hé )大(dà )道(dào ),然(rán )令(lìng )人(rén )主(zhǔ )和(hé )说(shuō )。武(wǔ )帝(dì )少(shǎo )时(shí ),东(dōng )武(wǔ )侯(hóu )母(mǔ )常(cháng )养(yǎng )帝(dì ),帝(dì )壮(zhuàng )时(shí ),号(hào )之(zhī )曰(yuē )“大(dà )乳(rǔ )母(mǔ )”。率(lǜ )一(yī )月(yuè )再(zài )朝(cháo )。朝(cháo )奏(zòu )入(rù ),有(yǒu )诏(zhào )使(shǐ )幸(xìng )臣(chén )马(mǎ )游(yóu )卿(qīng )以(yǐ )帛(bó )五(wǔ )十(shí )匹(pǐ )赐(cì )乳(rǔ )母(mǔ ),又(yòu )奉(fèng )饮(yǐn )Я飧(sūn )养(yǎng )乳(rǔ )母(mǔ )。乳(rǔ )母(mǔ )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“某(mǒu )所(suǒ )有(yǒu )公(gōng )田(tián ),原(yuán )得(dé )假(jiǎ )倩(qiàn )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“乳(rǔ )母(mǔ )欲(yù )得(dé )之(zhī )乎(hū )?”以(yǐ )赐(cì )乳(rǔ )母(mǔ )。乳(rǔ )母(mǔ )所(suǒ )言(yán ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )听(tīng )。有(yǒu )诏(zhào )得(dé )令(lìng )乳(rǔ )母(mǔ )乘(chéng )车(chē )行(háng )驰(chí )道(dào )中(zhōng )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),公(gōng )卿(qīng )大(dà )臣(chén )皆(jiē )敬(jìng )重(zhòng )乳(rǔ )母(mǔ )。乳(rǔ )母(mǔ )家(jiā )子(zǐ )孙(sūn )奴(nú )从(cóng )者(zhě )横(héng )暴(bào )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng ),当(dāng )道(dào )掣(chè )顿(dùn )人(rén )车(chē )马(mǎ ),夺(duó )人(rén )衣(yī )服(fú )。闻(wén )於(yú )中(zhōng ),不(bú )忍(rěn )致(zhì )之(zhī )法(fǎ )。有(yǒu )司(sī )请(qǐng )徙(xǐ )乳(rǔ )母(mǔ )家(jiā )室(shì ),处(chù )之(zhī )於(yú )边(biān )。奏(zòu )可(kě )。乳(rǔ )母(mǔ )当(dāng )入(rù )至(zhì )前(qián ),面(miàn )见(jiàn )辞(cí )。乳(rǔ )母(mǔ )先(xiān )见(jiàn )郭(guō )舍(shě )人(rén ),为(wéi )下(xià )泣(qì )。舍(shě )人(rén )曰(yuē ):“即(jí )入(rù )见(jiàn )辞(cí )去(qù ),疾(jí )步(bù )数(shù )还(hái )顾(gù )。”乳(rǔ )母(mǔ )如(rú )其(qí )言(yán ),谢(xiè )去(qù ),疾(jí )步(bù )数(shù )还(hái )顾(gù )。郭(guō )舍(shě )人(rén )疾(jí )言(yán )骂(mà )之(zhī )曰(yuē ):“咄(duō )!老(lǎo )女(nǚ )子(zǐ )!何(hé )不(bú )疾(jí )行(háng )!陛(bì )下(xià )已(yǐ )壮(zhuàng )矣(yǐ ),宁(níng )尚(shàng )须(xū )汝(rǔ )乳(rǔ )而(ér )活(huó )邪(xié )?尚(shàng )何(hé )还(hái )顾(gù )!”於(yú )是(shì )人(rén )主(zhǔ )怜(lián )焉(yān )悲(bēi )之(zhī ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )止(zhǐ )无(wú )徙(xǐ )乳(rǔ )母(mǔ ),罚(fá )谪(zhé )谮(zèn )之(zhī )者(zhě )。

武(wǔ )帝(dì )时(shí ),齐(qí )人(rén )有(yǒu )东(dōng )方(fāng )生(shēng )名(míng )朔(shuò ),以(yǐ )好(hǎo )古(gǔ )传(chuán )书(shū ),爱(ài )经(jīng )术(shù ),多(duō )所(suǒ )博(bó )观(guān )外(wài )家(jiā )之(zhī )语(yǔ )。朔(shuò )初(chū )入(rù )长(zhǎng )安(ān ),至(zhì )公(gōng )车(chē )上(shàng )书(shū ),凡(fán )用(yòng )三(sān )千(qiān )奏(zòu )牍(dú )。公(gōng )车(chē )令(lìng )两(liǎng )人(rén )共(gòng )持(chí )举(jǔ )其(qí )书(shū ),仅(jǐn )然(rán )能(néng )胜(shèng )之(zhī )。人(rén )主(zhǔ )从(cóng )上(shàng )方(fāng )读(dú )之(zhī ),止(zhǐ ),辄(zhé )乙(yǐ )其(qí )处(chù ),读(dú )之(zhī )二(èr )月(yuè )乃(nǎi )尽(jìn )。诏(zhào )拜(bài )以(yǐ )为(wéi )郎(láng ),常(cháng )在(zài )侧(cè )侍(shì )中(zhōng )。数(shù )召(zhào )至(zhì )前(qián )谈(tán )语(yǔ ),人(rén )主(zhǔ )未(wèi )尝(cháng )不(bú )说(shuō )也(yě )。时(shí )诏(zhào )赐(cì )之(zhī )食(shí )於(yú )前(qián )。饭(fàn )已(yǐ ),尽(jìn )怀(huái )其(qí )馀(yú )肉(ròu )持(chí )去(qù ),衣(yī )尽(jìn )汙(yú )。数(shù )赐(cì )缣(jiān )帛(bó ),檐(yán )揭(jiē )而(ér )去(qù )。徒(tú )用(yòng )所(suǒ )赐(cì )钱(qián )帛(bó ),取(qǔ )少(shǎo )妇(fù )於(yú )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )好(hǎo )女(nǚ )。率(lǜ )取(qǔ )妇(fù )一(yī )岁(suì )所(suǒ )者(zhě )即(jí )弃(qì )去(qù ),更(gèng )取(qǔ )妇(fù )。所(suǒ )赐(cì )钱(qián )财(cái )尽(jìn )索(suǒ )之(zhī )於(yú )女(nǚ )子(zǐ )。人(rén )主(zhǔ )左(zuǒ )右(yòu )诸(zhū )郎(láng )半(bàn )呼(hū )之(zhī )“狂(kuáng )人(rén )”。人(rén )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“令(lìng )朔(shuò )在(zài )事(shì )无(wú )为(wéi )是(shì )行(háng )者(zhě ),若(ruò )等(děng )安(ān )能(néng )及(jí )之(zhī )哉(zāi )!”朔(shuò )任(rèn )其(qí )子(zǐ )为(wéi )郎(láng ),又(yòu )为(wéi )侍(shì )谒(yè )者(zhě ),常(cháng )持(chí )节(jiē )出(chū )使(shǐ )。朔(shuò )行(háng )殿(diàn )中(zhōng ),郎(láng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“人(rén )皆(jiē )以(yǐ )先(xiān )生(shēng )为(wéi )狂(kuáng )。”朔(shuò )曰(yuē ):“如(rú )朔(shuò )等(děng ),所(suǒ )谓(wèi )避(bì )世(shì )於(yú )朝(cháo )廷(tíng )间(jiān )者(zhě )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )人(rén ),乃(nǎi )避(bì )世(shì )於(yú )深(shēn )山(shān )中(zhōng )。”时(shí )坐(zuò )席(xí )中(zhōng ),酒(jiǔ )酣(hān ),据(jù )地(dì )歌(gē )曰(yuē ):“陆(lù )沈(shěn )於(yú )俗(sú ),避(bì )世(shì )金(jīn )马(mǎ )门(mén )。宫(gōng )殿(diàn )中(zhōng )可(kě )以(yǐ )避(bì )世(shì )全(quán )身(shēn ),何(hé )必(bì )深(shēn )山(shān )之(zhī )中(zhōng ),蒿(hāo )庐(lú )之(zhī )下(xià )。”金(jīn )马(mǎ )门(mén )者(zhě ),宦(huàn )署(shǔ )门(mén )也(yě ),门(mén )傍(bàng )有(yǒu )铜(tóng )马(mǎ ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē )“金(jīn )马(mǎ )门(mén )”。

时(shí )会(huì )聚(jù )宫(gōng )下(xià )博(bó )士(shì )诸(zhū )先(xiān )生(shēng )与(yǔ )论(lùn )议(yì ),共(gòng )难(nán )之(zhī )曰(yuē ):“苏(sū )秦(qín )、张(zhāng )仪(yí )一(yī )当(dāng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),而(ér )都(dōu )卿(qīng )相(xiàng )之(zhī )位(wèi ),泽(zé )及(jí )後(hòu )世(shì )。今(jīn )子(zǐ )大(dà )夫(fū )修(xiū )先(xiān )王(wáng )之(zhī )术(shù ),慕(mù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )义(yì ),讽(fěng )诵(sòng )诗(shī )书(shū )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。著(zhe )於(yú )竹(zhú )帛(bó ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )海(hǎi )内(nèi )无(wú )双(shuāng ),即(jí )可(kě )谓(wèi )博(bó )闻(wén )辩(biàn )智(zhì )矣(yǐ )。然(rán )悉(xī )力(lì )尽(jìn )忠(zhōng )以(yǐ )事(shì )圣(shèng )帝(dì ),旷(kuàng )日(rì )持(chí )久(jiǔ ),积(jī )数(shù )十(shí )年(nián ),官(guān )不(bú )过(guò )侍(shì )郎(láng ),位(wèi )不(bú )过(guò )执(zhí )戟(jǐ ),意(yì )者(zhě )尚(shàng )有(yǒu )遗(yí )行(háng )邪(xié )?其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?”东(dōng )方(fāng )生(shēng )曰(yuē ):“是(shì )固(gù )非(fēi )子(zǐ )所(suǒ )能(néng )备(bèi )也(yě )。彼(bǐ )一(yī )时(shí )也(yě ),此(cǐ )一(yī )时(shí )也(yě ),岂(qǐ )可(kě )同(tóng )哉(zāi )!夫(fū )张(zhāng )仪(yí )、苏(sū )秦(qín )之(zhī )时(shí ),周(zhōu )室(shì )大(dà )坏(huài ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )朝(cháo ),力(lì )政(zhèng )争(zhēng )权(quán ),相(xiàng )禽(qín )以(yǐ )兵(bīng ),并(bìng )为(wéi )十(shí )二(èr )国(guó ),未(wèi )有(yǒu )雌(cí )雄(xióng ),得(dé )士(shì )者(zhě )彊(jiāng ),失(shī )士(shì )者(zhě )亡(wáng ),故(gù )说(shuō )听(tīng )行(háng )通(tōng ),身(shēn )处(chù )尊(zūn )位(wèi ),泽(zé )及(jí )後(hòu )世(shì ),子(zǐ )孙(sūn )长(zhǎng )荣(róng )。今(jīn )非(fēi )然(rán )也(yě )。圣(shèng )帝(dì )在(zài )上(shàng ),德(dé )流(liú )天(tiān )下(xià ),诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )服(fú ),威(wēi )振(zhèn )四(sì )夷(yí ),连(lián )四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài )以(yǐ )为(wéi )席(xí ),安(ān )於(yú )覆(fù )盂(yú ),天(tiān )下(xià )平(píng )均(jūn ),合(hé )为(wéi )一(yī )家(jiā ),动(dòng )发(fā )举(jǔ )事(shì ),犹(yóu )如(rú )运(yùn )之(zhī )掌(zhǎng )中(zhōng )。贤(xián )与(yǔ )不(bú )肖(xiāo ),何(hé )以(yǐ )异(yì )哉(zāi )?方(fāng )今(jīn )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà ),士(shì )民(mín )之(zhī )众(zhòng ),竭(jié )精(jīng )驰(chí )说(shuō ),并(bìng )进(jìn )辐(fú )凑(còu )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。悉(xī )力(lì )慕(mù )义(yì ),困(kùn )於(yú )衣(yī )食(shí ),或(huò )失(shī )门(mén )户(hù )。使(shǐ )张(zhāng )仪(yí )、苏(sū )秦(qín )与(yǔ )仆(pú )并(bìng )生(shēng )於(yú )今(jīn )之(zhī )世(shì ),曾(céng )不(bú )能(néng )得(dé )掌(zhǎng )故(gù ),安(ān )敢(gǎn )望(wàng )常(cháng )侍(shì )侍(shì )郎(láng )乎(hū )!传(chuán )曰(yuē ):‘天(tiān )下(xià )无(wú )害(hài )菑(zī ),虽(suī )有(yǒu )圣(shèng )人(rén ),无(wú )所(suǒ )施(shī )其(qí )才(cái );上(shàng )下(xià )和(hé )同(tóng ),虽(suī )有(yǒu )贤(xián )者(zhě ),无(wú )所(suǒ )立(lì )功(gōng )。’故(gù )曰(yuē )时(shí )异(yì )则(zé )事(shì )异(yì )。虽(suī )然(rán ),安(ān )可(kě )以(yǐ )不(bú )务(wù )修(xiū )身(shēn )乎(hū )?诗(shī )曰(yuē ):‘鼓(gǔ )锺(zhōng )于(yú )宫(gōng ),声(shēng )闻(wén )于(yú )外(wài )。鹤(hè )鸣(míng )九(jiǔ )皋(gāo ),声(shēng )闻(wén )于(yú )天(tiān )。’。苟(gǒu )能(néng )修(xiū )身(shēn ),何(hé )患(huàn )不(bú )荣(róng )!太(tài )公(gōng )躬(gōng )行(háng )仁(rén )义(yì )七(qī )十(shí )二(èr )年(nián ),逢(féng )文(wén )王(wáng ),得(dé )行(háng )其(qí )说(shuō ),封(fēng )於(yú )齐(qí ),七(qī )百(bǎi )岁(suì )而(ér )不(bú )绝(jué )。此(cǐ )士(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )日(rì )夜(yè )孜(zī )孜(zī ),修(xiū )学(xué )行(háng )道(dào ),不(bú )敢(gǎn )止(zhǐ )也(yě )。今(jīn )世(shì )之(zhī )处(chù )士(shì ),时(shí )虽(suī )不(bú )用(yòng ),崛(jué )然(rán )独(dú )立(lì ),塊(kuài )然(rán )独(dú )处(chù ),上(shàng )观(guān )许(xǔ )由(yóu ),下(xià )察(chá )接(jiē )舆(yú ),策(cè )同(tóng )范(fàn )蠡(lí ),忠(zhōng )合(hé )子(zǐ )胥(xū ),天(tiān )下(xià )和(hé )平(píng ),与(yǔ )义(yì )相(xiàng )扶(fú ),寡(guǎ )偶(ǒu )少(shǎo )徒(tú ),固(gù )其(qí )常(cháng )也(yě )。子(zǐ )何(hé )疑(yí )於(yú )余(yú )哉(zāi )!”於(yú )是(shì )诸(zhū )先(xiān )生(shēng )默(mò )然(rán )无(wú )以(yǐ )应(yīng )也(yě )。

建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )後(hòu )閤(gě )重(zhòng )栎(lì )中(zhōng )有(yǒu )物(wù )出(chū )焉(yān ),其(qí )状(zhuàng )似(sì )麋(mí )。以(yǐ )闻(wén ),武(wǔ )帝(dì )往(wǎng )临(lín )视(shì )之(zhī )。问(wèn )左(zuǒ )右(yòu )群(qún )臣(chén )习(xí )事(shì )通(tōng )经(jīng )术(shù )者(zhě ),莫(mò )能(néng )知(zhī )。诏(zhào )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )视(shì )之(zhī )。朔(shuò )曰(yuē ):“臣(chén )知(zhī )之(zhī ),原(yuán )赐(cì )美(měi )酒(jiǔ )粱(liáng )饭(fàn )大(dà )飧(sūn )臣(chén ),臣(chén )乃(nǎi )言(yán )。”诏(zhào )曰(yuē ):“可(kě )。”已(yǐ )又(yòu )曰(yuē ):“某(mǒu )所(suǒ )有(yǒu )公(gōng )田(tián )鱼(yú )池(chí )蒲(pú )苇(wěi )数(shù )顷(qǐng ),陛(bì )下(xià )以(yǐ )赐(cì )臣(chén ),臣(chén )朔(shuò )乃(nǎi )言(yán )。”诏(zhào )曰(yuē ):“可(kě )。”於(yú )是(shì )朔(shuò )乃(nǎi )肯(kěn )言(yán ),曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )驺(zōu )牙(yá )者(zhě )也(yě )。远(yuǎn )方(fāng )当(dāng )来(lái )归(guī )义(yì ),而(ér )驺(zōu )牙(yá )先(xiān )见(jiàn )。其(qí )齿(chǐ )前(qián )後(hòu )若(ruò )一(yī ),齐(qí )等(děng )无(wú )牙(yá ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )驺(zōu )牙(yá )。”其(qí )後(hòu )一(yī )岁(suì )所(suǒ ),匈(xiōng )奴(nú )混(hún )邪(xié )王(wáng )果(guǒ )将(jiāng )十(shí )万(wàn )众(zhòng )来(lái )降(jiàng )汉(hàn )。乃(nǎi )复(fù )赐(cì )东(dōng )方(fāng )生(shēng )钱(qián )财(cái )甚(shèn )多(duō )。

至(zhì )老(lǎo ),朔(shuò )且(qiě )死(sǐ )时(shí ),谏(jiàn )曰(yuē ):“诗(shī )云(yún )‘营(yíng )营(yíng )青(qīng )蝇(yíng ),止(zhǐ )于(yú )蕃(fān )。恺(kǎi )悌(tì )君(jūn )子(zǐ ),无(wú )信(xìn )谗(chán )言(yán )。谗(chán )言(yán )罔(wǎng )极(jí ),交(jiāo )乱(luàn )四(sì )国(guó )’。原(yuán )陛(bì )下(xià )远(yuǎn )巧(qiǎo )佞(nìng ),退(tuì )谗(chán )言(yán )。”帝(dì )曰(yuē ):“今(jīn )顾(gù )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )多(duō )善(shàn )言(yán )?”怪(guài )之(zhī )。居(jū )无(wú )几(jǐ )何(hé ),朔(shuò )果(guǒ )病(bìng )死(sǐ )。传(chuán )曰(yuē ):“鸟(niǎo )之(zhī )将(jiāng )死(sǐ ),其(qí )鸣(míng )也(yě )哀(āi );人(rén )之(zhī )将(jiāng )死(sǐ ),其(qí )言(yán )也(yě )善(shàn )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

武(wǔ )帝(dì )时(shí ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )者(zhě ),卫(wèi )后(hòu )兄(xiōng )也(yě ),封(fēng )为(wéi )长(zhǎng )平(píng )侯(hóu )。从(cóng )军(jūn )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),至(zhì )余(yú )吾(wú )水(shuǐ )上(shàng )而(ér )还(hái ),斩(zhǎn )首(shǒu )捕(bǔ )虏(lǔ ),有(yǒu )功(gōng )来(lái )归(guī ),诏(zhào )赐(cì )金(jīn )千(qiān )斤(jīn )。将(jiāng )军(jūn )出(chū )宫(gōng )门(mén ),齐(qí )人(rén )东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng )以(yǐ )方(fāng )士(shì )待(dài )诏(zhào )公(gōng )车(chē ),当(dāng )道(dào )遮(zhē )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )车(chē ),拜(bài )谒(yè )曰(yuē ):“原(yuán )白(bái )事(shì )。”将(jiāng )军(jūn )止(zhǐ )车(chē )前(qián ),东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng )旁(páng )车(chē )言(yán )曰(yuē ):“王(wáng )夫(fū )人(rén )新(xīn )得(dé )幸(xìng )於(yú )上(shàng ),家(jiā )贫(pín )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )得(dé )金(jīn )千(qiān )斤(jīn ),诚(chéng )以(yǐ )其(qí )半(bàn )赐(cì )王(wáng )夫(fū )人(rén )之(zhī )亲(qīn ),人(rén )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī )必(bì )喜(xǐ )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )奇(qí )策(cè )便(biàn )计(jì )也(yě )。”卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )之(zhī )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )幸(xìng )告(gào )之(zhī )以(yǐ )便(biàn )计(jì ),请(qǐng )奉(fèng )教(jiāo )。”於(yú )是(shì )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )乃(nǎi )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )为(wéi )王(wáng )夫(fū )人(rén )之(zhī )亲(qīn )寿(shòu )。王(wáng )夫(fū )人(rén )以(yǐ )闻(wén )武(wǔ )帝(dì )。帝(dì )曰(yuē ):“大(dà )将(jiāng )军(jūn )不(bú )知(zhī )为(wéi )此(cǐ )。”问(wèn )之(zhī )安(ān )所(suǒ )受(shòu )计(jì )策(cè ),对(duì )曰(yuē ):“受(shòu )之(zhī )待(dài )诏(zhào )者(zhě )东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng )。”诏(zhào )召(zhào )东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng ),拜(bài )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )都(dōu )尉(wèi )。东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng )久(jiǔ )待(dài )诏(zhào )公(gōng )车(chē ),贫(pín )困(kùn )饥(jī )寒(hán ),衣(yī )敝(bì ),履(lǚ )不(bú )完(wán )。行(háng )雪(xuě )中(zhōng ),履(lǚ )有(yǒu )上(shàng )无(wú )下(xià ),足(zú )尽(jìn )践(jiàn )地(dì )。道(dào )中(zhōng )人(rén )笑(xiào )之(zhī ),东(dōng )郭(guō )先(xiān )生(shēng )应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“谁(shuí )能(néng )履(lǚ )行(háng )雪(xuě )中(zhōng ),令(lìng )人(rén )视(shì )之(zhī ),其(qí )上(shàng )履(lǚ )也(yě ),其(qí )履(lǚ )下(xià )处(chù )乃(nǎi )似(sì )人(rén )足(zú )者(zhě )乎(hū )?”及(jí )其(qí )拜(bài )为(wéi )二(èr )千(qiān )石(shí ),佩(pèi )青(qīng )緺(guā )出(chū )宫(gōng )门(mén ),行(háng )谢(xiè )主(zhǔ )人(rén )。故(gù )所(suǒ )以(yǐ )同(tóng )官(guān )待(dài )诏(zhào )者(zhě ),等(děng )比(bǐ )祖(zǔ )道(dào )於(yú )都(dōu )门(mén )外(wài )。荣(róng )华(huá )道(dào )路(lù ),立(lì )名(míng )当(dāng )世(shì )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )衣(yī )褐(hè )怀(huái )宝(bǎo )者(zhě )也(yě )。当(dāng )其(qí )贫(pín )困(kùn )时(shí ),人(rén )莫(mò )省(shěng )视(shì );至(zhì )其(qí )贵(guì )也(yě ),乃(nǎi )争(zhēng )附(fù )之(zhī )。谚(yàn )曰(yuē ):“相(xiàng )马(mǎ )失(shī )之(zhī )瘦(shòu ),相(xiàng )士(shì )失(shī )之(zhī )贫(pín )。”其(qí )此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )邪(xié )?

王(wáng )夫(fū )人(rén )病(bìng )甚(shèn ),人(rén )主(zhǔ )至(zhì )自(zì )往(wǎng )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“子(zǐ )当(dāng )为(wéi )王(wáng ),欲(yù )安(ān )所(suǒ )置(zhì )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“原(yuán )居(jū )洛(luò )阳(yáng )。”人(rén )主(zhǔ )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。洛(luò )阳(yáng )有(yǒu )武(wǔ )库(kù )、敖(áo )仓(cāng ),当(dāng )关(guān )口(kǒu ),天(tiān )下(xià )咽(yān )喉(hóu )。自(zì )先(xiān )帝(dì )以(yǐ )来(lái ),传(chuán )不(bú )为(wéi )置(zhì )王(wáng )。然(rán )关(guān )东(dōng )国(guó )莫(mò )大(dà )於(yú )齐(qí ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )齐(qí )王(wáng )。”王(wáng )夫(fū )人(rén )以(yǐ )手(shǒu )击(jī )头(tóu ),呼(hū )“幸(xìng )甚(shèn )”。王(wáng )夫(fū )人(rén )死(sǐ ),号(hào )曰(yuē )“齐(qí )王(wáng )太(tài )后(hòu )薨(hōng )”。

昔(xī )者(zhě ),齐(qí )王(wáng )使(shǐ )淳(chún )于(yú )髡(kūn )献(xiàn )鹄(hú )於(yú )楚(chǔ )。出(chū )邑(yì )门(mén ),道(dào )飞(fēi )其(qí )鹄(hú ),徒(tú )揭(jiē )空(kōng )笼(lóng ),造(zào )诈(zhà )成(chéng )辞(cí ),往(wǎng )见(jiàn )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“齐(qí )王(wáng )使(shǐ )臣(chén )来(lái )献(xiàn )鹄(hú ),过(guò )於(yú )水(shuǐ )上(shàng ),不(bú )忍(rěn )鹄(hú )之(zhī )渴(kě ),出(chū )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),去(qù )我(wǒ )飞(fēi )亡(wáng )。吾(wú )欲(yù )刺(cì )腹(fù )绞(jiǎo )颈(jǐng )而(ér )死(sǐ )。恐(kǒng )人(rén )之(zhī )议(yì )吾(wú )王(wáng )以(yǐ )鸟(niǎo )兽(shòu )之(zhī )故(gù )令(lìng )士(shì )自(zì )伤(shāng )杀(shā )也(yě )。鹄(hú ),毛(máo )物(wù ),多(duō )相(xiàng )类(lèi )者(zhě ),吾(wú )欲(yù )买(mǎi )而(ér )代(dài )之(zhī ),是(shì )不(bú )信(xìn )而(ér )欺(qī )吾(wú )王(wáng )也(yě )。欲(yù )赴(fù )佗(tuó )国(guó )奔(bēn )亡(wáng ),痛(tòng )吾(wú )两(liǎng )主(zhǔ )使(shǐ )不(bú )通(tōng )。故(gù )来(lái )服(fú )过(guò ),叩(kòu )头(tóu )受(shòu )罪(zuì )大(dà )王(wáng )。”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn ),齐(qí )王(wáng )有(yǒu )信(xìn )士(shì )若(ruò )此(cǐ )哉(zāi )!”厚(hòu )赐(cì )之(zhī ),财(cái )倍(bèi )鹄(hú )在(zài )也(yě )。

武(wǔ )帝(dì )时(shí ),徵(zhēng )北(běi )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )诣(yì )行(háng )在(zài )所(suǒ )。有(yǒu )文(wén )学(xué )卒(zú )史(shǐ )王(wáng )先(xiān )生(shēng )者(zhě ),自(zì )请(qǐng )与(yǔ )太(tài )守(shǒu )俱(jù ),“吾(wú )有(yǒu )益(yì )於(yú )君(jūn )”,君(jūn )许(xǔ )之(zhī )。诸(zhū )府(fǔ )掾(yuàn )功(gōng )曹(cáo )白(bái )云(yún ):“王(wáng )先(xiān )生(shēng )嗜(shì )酒(jiǔ ),多(duō )言(yán )少(shǎo )实(shí ),恐(kǒng )不(bú )可(kě )与(yǔ )俱(jù )。”太(tài )守(shǒu )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )意(yì )欲(yù )行(háng ),不(bú )可(kě )逆(nì )。”遂(suí )与(yǔ )俱(jù )。行(háng )至(zhì )宫(gōng )下(xià ),待(dài )诏(zhào )宫(gōng )府(fǔ )门(mén )。王(wáng )先(xiān )生(shēng )徒(tú )怀(huái )钱(qián )沽(gū )酒(jiǔ ),与(yǔ )卫(wèi )卒(zú )仆(pú )射(shè )饮(yǐn ),日(rì )醉(zuì ),不(bú )视(shì )其(qí )太(tài )守(shǒu )。太(tài )守(shǒu )入(rù )跪(guì )拜(bài )。王(wáng )先(xiān )生(shēng )谓(wèi )户(hù )郎(láng )曰(yuē ):“幸(xìng )为(wéi )我(wǒ )呼(hū )吾(wú )君(jūn )至(zhì )门(mén )内(nèi )遥(yáo )语(yǔ )。”户(hù )郎(láng )为(wéi )呼(hū )太(tài )守(shǒu )。太(tài )守(shǒu )来(lái ),望(wàng )见(jiàn )王(wáng )先(xiān )生(shēng )。王(wáng )先(xiān )生(shēng )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )即(jí )问(wèn )君(jūn )何(hé )以(yǐ )治(zhì )北(běi )海(hǎi )令(lìng )无(wú )盗(dào )贼(zéi ),君(jūn )对(duì )曰(yuē )何(hé )哉(zāi )?”对(duì )曰(yuē ):“选(xuǎn )择(zé )贤(xián )材(cái ),各(gè )任(rèn )之(zhī )以(yǐ )其(qí )能(néng ),赏(shǎng )异(yì )等(děng ),罚(fá )不(bú )肖(xiāo )。”王(wáng )先(xiān )生(shēng )曰(yuē ):“对(duì )如(rú )是(shì ),是(shì )自(zì )誉(yù )自(zì )伐(fá )功(gōng ),不(bú )可(kě )也(yě )。原(yuán )君(jūn )对(duì )言(yán ),非(fēi )臣(chén )之(zhī )力(lì ),尽(jìn )陛(bì )下(xià )神(shén )灵(líng )威(wēi )武(wǔ )所(suǒ )变(biàn )化(huà )也(yě )。”太(tài )守(shǒu )曰(yuē ):“诺(nuò )。”召(zhào )入(rù ),至(zhì )于(yú )殿(diàn )下(xià ),有(yǒu )诏(zhào )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“何(hé )於(yú )治(zhì )北(běi )海(hǎi ),令(lìng )盗(dào )贼(zéi )不(bú )起(qǐ )?”叩(kòu )头(tóu )对(duì )言(yán ):“非(fēi )臣(chén )之(zhī )力(lì ),尽(jìn )陛(bì )下(xià )神(shén )灵(líng )威(wēi )武(wǔ )之(zhī )所(suǒ )变(biàn )化(huà )也(yě )。”武(wǔ )帝(dì )大(dà )笑(xiào ),曰(yuē ):“於(yú )呼(hū )!安(ān )得(dé )长(zhǎng )者(zhě )之(zhī )语(yǔ )而(ér )称(chēng )之(zhī )!安(ān )所(suǒ )受(shòu )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“受(shòu )之(zhī )文(wén )学(xué )卒(zú )史(shǐ )。”帝(dì )曰(yuē ):“今(jīn )安(ān )在(zài )?”对(duì )曰(yuē ):“在(zài )宫(gōng )府(fǔ )门(mén )外(wài )。”有(yǒu )诏(zhào )召(zhào )拜(bài )王(wáng )先(xiān )生(shēng )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )丞(chéng ),以(yǐ )北(běi )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )。传(chuán )曰(yuē ):“美(měi )言(yán )可(kě )以(yǐ )市(shì ),尊(zūn )行(háng )可(kě )以(yǐ )加(jiā )人(rén )。君(jūn )子(zǐ )相(xiàng )送(sòng )以(yǐ )言(yán ),小(xiǎo )人(rén )相(xiàng )送(sòng )以(yǐ )财(cái )。”

魏(wèi )文(wén )侯(hóu )时(shí ),西(xī )门(mén )豹(bào )为(wéi )鄴(yè )令(lìng )。豹(bào )往(wǎng )到(dào )鄴(yè ),会(huì )长(zhǎng )老(lǎo ),问(wèn )之(zhī )民(mín )所(suǒ )疾(jí )苦(kǔ )。长(zhǎng )老(lǎo )曰(yuē ):“苦(kǔ )为(wéi )河(hé )伯(bó )娶(qǔ )妇(fù ),以(yǐ )故(gù )贫(pín )。”豹(bào )问(wèn )其(qí )故(gù ),对(duì )曰(yuē ):“鄴(yè )三(sān )老(lǎo )、廷(tíng )掾(yuàn )常(cháng )岁(suì )赋(fù )敛(liǎn )百(bǎi )姓(xìng ),收(shōu )取(qǔ )其(qí )钱(qián )得(dé )数(shù )百(bǎi )万(wàn ),用(yòng )其(qí )二(èr )三(sān )十(shí )万(wàn )为(wéi )河(hé )伯(bó )娶(qǔ )妇(fù ),与(yǔ )祝(zhù )巫(wū )共(gòng )分(fèn )其(qí )馀(yú )钱(qián )持(chí )归(guī )。当(dāng )其(qí )时(shí ),巫(wū )行(háng )视(shì )小(xiǎo )家(jiā )女(nǚ )好(hǎo )者(zhě ),云(yún )是(shì )当(dāng )为(wéi )河(hé )伯(bó )妇(fù ),即(jí )娉(pīng )取(qǔ )。洗(xǐ )沐(mù )之(zhī ),为(wéi )治(zhì )新(xīn )缯(zēng )绮(qǐ )縠(hú )衣(yī ),间(jiān )居(jū )斋(zhāi )戒(jiè );为(wéi )治(zhì )斋(zhāi )宫(gōng )河(hé )上(shàng ),张(zhāng )缇(tí )绛(jiàng )帷(wéi ),女(nǚ )居(jū )其(qí )中(zhōng )。为(wéi )具(jù )牛(niú )酒(jiǔ )饭(fàn )食(shí ),十(shí )馀(yú )日(rì )。共(gòng )粉(fěn )饰(shì )之(zhī ),如(rú )嫁(jià )女(nǚ )床(chuáng )席(xí ),令(lìng )女(nǚ )居(jū )其(qí )上(shàng ),浮(fú )之(zhī )河(hé )中(zhōng )。始(shǐ )浮(fú ),行(háng )数(shù )十(shí )里(lǐ )乃(nǎi )没(méi )。其(qí )人(rén )家(jiā )有(yǒu )好(hǎo )女(nǚ )者(zhě ),恐(kǒng )大(dà )巫(wū )祝(zhù )为(wéi )河(hé )伯(bó )取(qǔ )之(zhī ),以(yǐ )故(gù )多(duō )持(chí )女(nǚ )远(yuǎn )逃(táo )亡(wáng )。以(yǐ )故(gù )城(chéng )中(zhōng )益(yì )空(kōng )无(wú )人(rén ),又(yòu )困(kùn )贫(pín ),所(suǒ )从(cóng )来(lái )久(jiǔ )远(yuǎn )矣(yǐ )。民(mín )人(rén )俗(sú )语(yǔ )曰(yuē )‘即(jí )不(bú )为(wéi )河(hé )伯(bó )娶(qǔ )妇(fù ),水(shuǐ )来(lái )漂(piāo )没(méi ),溺(nì )其(qí )人(rén )民(mín )’云(yún )。”西(xī )门(mén )豹(bào )曰(yuē ):“至(zhì )为(wéi )河(hé )伯(bó )娶(qǔ )妇(fù )时(shí ),原(yuán )三(sān )老(lǎo )、巫(wū )祝(zhù )、父(fù )老(lǎo )送(sòng )女(nǚ )河(hé )上(shàng ),幸(xìng )来(lái )告(gào )语(yǔ )之(zhī ),吾(wú )亦(yì )往(wǎng )送(sòng )女(nǚ )。”皆(jiē )曰(yuē ):“诺(nuò )。”

至(zhì )其(qí )时(shí ),西(xī )门(mén )豹(bào )往(wǎng )会(huì )之(zhī )河(hé )上(shàng )。三(sān )老(lǎo )、官(guān )属(shǔ )、豪(háo )长(zhǎng )者(zhě )、里(lǐ )父(fù )老(lǎo )皆(jiē )会(huì ),以(yǐ )人(rén )民(mín )往(wǎng )观(guān )之(zhī )者(zhě )三(sān )二(èr )千(qiān )人(rén )。其(qí )巫(wū ),老(lǎo )女(nǚ )子(zǐ )也(yě ),已(yǐ )年(nián )七(qī )十(shí )。从(cóng )弟(dì )子(zǐ )女(nǚ )十(shí )人(rén )所(suǒ ),皆(jiē )衣(yī )缯(zēng )单(dān )衣(yī ),立(lì )大(dà )巫(wū )後(hòu )。西(xī )门(mén )豹(bào )曰(yuē ):“呼(hū )河(hé )伯(bó )妇(fù )来(lái ),视(shì )其(qí )好(hǎo )丑(chǒu )。”即(jí )将(jiāng )女(nǚ )出(chū )帷(wéi )中(zhōng ),来(lái )至(zhì )前(qián )。豹(bào )视(shì )之(zhī ),顾(gù )谓(wèi )三(sān )老(lǎo )、巫(wū )祝(zhù )、父(fù )老(lǎo )曰(yuē ):“是(shì )女(nǚ )子(zǐ )不(bú )好(hǎo ),烦(fán )大(dà )巫(wū )妪(yù )为(wéi )入(rù )报(bào )河(hé )伯(bó ),得(dé )更(gèng )求(qiú )好(hǎo )女(nǚ ),後(hòu )日(rì )送(sòng )之(zhī )。”即(jí )使(shǐ )吏(lì )卒(zú )共(gòng )抱(bào )大(dà )巫(wū )妪(yù )投(tóu )之(zhī )河(hé )中(zhōng )。有(yǒu )顷(qǐng ),曰(yuē ):“巫(wū )妪(yù )何(hé )久(jiǔ )也(yě )?弟(dì )子(zǐ )趣(qù )之(zhī )!”复(fù )以(yǐ )弟(dì )子(zǐ )一(yī )人(rén )投(tóu )河(hé )中(zhōng )。有(yǒu )顷(qǐng ),曰(yuē ):“弟(dì )子(zǐ )何(hé )久(jiǔ )也(yě )?复(fù )使(shǐ )一(yī )人(rén )趣(qù )之(zhī )!”复(fù )投(tóu )一(yī )弟(dì )子(zǐ )河(hé )中(zhōng )。凡(fán )投(tóu )三(sān )弟(dì )子(zǐ )。西(xī )门(mén )豹(bào )曰(yuē ):“巫(wū )妪(yù )弟(dì )子(zǐ )是(shì )女(nǚ )子(zǐ )也(yě ),不(bú )能(néng )白(bái )事(shì ),烦(fán )三(sān )老(lǎo )为(wéi )入(rù )白(bái )之(zhī )。”复(fù )投(tóu )三(sān )老(lǎo )河(hé )中(zhōng )。西(xī )门(mén )豹(bào )簪(zān )笔(bǐ )磬(qìng )折(shé ),乡(xiāng )河(hé )立(lì )待(dài )良(liáng )久(jiǔ )。长(zhǎng )老(lǎo )、吏(lì )傍(bàng )观(guān )者(zhě )皆(jiē )惊(jīng )恐(kǒng )。西(xī )门(mén )豹(bào )顾(gù )曰(yuē ):“巫(wū )妪(yù )、三(sān )老(lǎo )不(bú )来(lái )还(hái ),柰(nài )之(zhī )何(hé )?”欲(yù )复(fù )使(shǐ )廷(tíng )掾(yuàn )与(yǔ )豪(háo )长(zhǎng )者(zhě )一(yī )人(rén )入(rù )趣(qù )之(zhī )。皆(jiē )叩(kòu )头(tóu ),叩(kòu )头(tóu )且(qiě )破(pò ),额(é )血(xuè )流(liú )地(dì ),色(sè )如(rú )死(sǐ )灰(huī )。西(xī )门(mén )豹(bào )曰(yuē ):“诺(nuò ),且(qiě )留(liú )待(dài )之(zhī )须(xū )臾(yú )。”须(xū )臾(yú ),豹(bào )曰(yuē ):“廷(tíng )掾(yuàn )起(qǐ )矣(yǐ )。状(zhuàng )河(hé )伯(bó )留(liú )客(kè )之(zhī )久(jiǔ ),若(ruò )皆(jiē )罢(bà )去(qù )归(guī )矣(yǐ )。”鄴(yè )吏(lì )民(mín )大(dà )惊(jīng )恐(kǒng ),从(cóng )是(shì )以(yǐ )後(hòu ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )为(wéi )河(hé )伯(bó )娶(qǔ )妇(fù )。

西(xī )门(mén )豹(bào )即(jí )发(fā )民(mín )凿(záo )十(shí )二(èr )渠(qú ),引(yǐn )河(hé )水(shuǐ )灌(guàn )民(mín )田(tián ),田(tián )皆(jiē )溉(gài )。当(dāng )其(qí )时(shí ),民(mín )治(zhì )渠(qú )少(shǎo )烦(fán )苦(kǔ ),不(bú )欲(yù )也(yě )。豹(bào )曰(yuē ):“民(mín )可(kě )以(yǐ )乐(lè )成(chéng ),不(bú )可(kě )与(yǔ )虑(lǜ )始(shǐ )。今(jīn )父(fù )老(lǎo )子(zǐ )弟(dì )虽(suī )患(huàn )苦(kǔ )我(wǒ ),然(rán )百(bǎi )岁(suì )後(hòu )期(qī )令(lìng )父(fù )老(lǎo )子(zǐ )孙(sūn )思(sī )我(wǒ )言(yán )。”至(zhì )今(jīn )皆(jiē )得(dé )水(shuǐ )利(lì ),民(mín )人(rén )以(yǐ )给(gěi )足(zú )富(fù )。十(shí )二(èr )渠(qú )经(jīng )绝(jué )驰(chí )道(dào ),到(dào )汉(hàn )之(zhī )立(lì ),而(ér )长(zhǎng )吏(lì )以(yǐ )为(wéi )十(shí )二(èr )渠(qú )桥(qiáo )绝(jué )驰(chí )道(dào ),相(xiàng )比(bǐ )近(jìn ),不(bú )可(kě )。欲(yù )合(hé )渠(qú )水(shuǐ ),且(qiě )至(zhì )驰(chí )道(dào )合(hé )三(sān )渠(qú )为(wéi )一(yī )桥(qiáo )。鄴(yè )民(mín )人(rén )父(fù )老(lǎo )不(bú )肯(kěn )听(tīng )长(zhǎng )吏(lì ),以(yǐ )为(wéi )西(xī )门(mén )君(jūn )所(suǒ )为(wéi )也(yě ),贤(xián )君(jūn )之(zhī )法(fǎ )式(shì )不(bú )可(kě )更(gèng )也(yě )。长(zhǎng )吏(lì )终(zhōng )听(tīng )置(zhì )之(zhī )。故(gù )西(xī )门(mén )豹(bào )为(wéi )鄴(yè )令(lìng ),名(míng )闻(wén )天(tiān )下(xià ),泽(zé )流(liú )後(hòu )世(shì ),无(wú )绝(jué )已(yǐ )时(shí ),几(jǐ )可(kě )谓(wèi )非(fēi )贤(xián )大(dà )夫(fū )哉(zāi )!

传(chuán )曰(yuē ):“子(zǐ )产(chǎn )治(zhì )郑(zhèng ),民(mín )不(bú )能(néng )欺(qī );子(zǐ )贱(jiàn )治(zhì )单(dān )父(fù ),民(mín )不(bú )忍(rěn )欺(qī );西(xī )门(mén )豹(bào )治(zhì )鄴(yè ),民(mín )不(bú )敢(gǎn )欺(qī )。”三(sān )子(zǐ )之(zhī )才(cái )能(néng )谁(shuí )最(zuì )贤(xián )哉(zāi )?辨(biàn )治(zhì )者(zhě )当(dāng )能(néng )别(bié )之(zhī )。

滑(huá )稽(jī )鸱(chī )夷(yí ),如(rú )脂(zhī )如(rú )韦(wéi )。敏(mǐn )捷(jié )之(zhī )变(biàn ),学(xué )不(bú )失(shī )词(cí )。淳(chún )于(yú )索(suǒ )绝(jué ),赵(zhào )国(guó )兴(xìng )师(shī )。楚(chǔ )优(yōu )拒(jù )相(xiàng ),寝(qǐn )丘(qiū )获(huò )祠(cí )。伟(wěi )哉(zāi )方(fāng )朔(shuò ),三(sān )章(zhāng )纪(jì )之(zhī )。

阅读:24969

打赏捐助〔Donate〕>>>

《滑稽列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库