白话译文【登录】

《古文观止》 > 齐宣王见颜斶(颜斶说齐王) > 《白话译文》 > 拼音版

齐(qí )宣(xuān )王(wáng )召(zhào )见(jiàn )颜(yán )斶(chù ),说(shuō ):“颜(yán )斶(chù )上(shàng )前(qián )来(lái )!”颜(yán )斶(chù )也(yě )说(shuō ):“大(dà )王(wáng )上(shàng )前(qián )来(lái )!”宣(xuān )王(wáng )很(hěn )不(bú )高(gāo )兴(xìng )。左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )臣(chén )说(shuō ):“大(dà )王(wáng )是(shì )人(rén )君(jūn ),颜(yán )斶(chù )(你(nǐ ))是(shì )人(rén )臣(chén )。大(dà )王(wáng )说(shuō )‘颜(yán )斶(chù )上(shàng )前(qián )来(lái )’,(你(nǐ ))也(yě )说(shuō )‘大(dà )王(wáng )上(shàng )前(qián )来(lái )’,(这(zhè )样(yàng ))可(kě )以(yǐ )吗(ma )?”颜(yán )斶(chù )回(huí )答(dá )说(shuō ):“我(wǒ )上(shàng )前(qián )是(shì )趋(qū )炎(yán )附(fù )势(shì ),大(dà )王(wáng )上(shàng )前(qián )是(shì )礼(lǐ )贤(xián )下(xià )士(shì )。与(yǔ )其(qí )让(ràng )我(wǒ )趋(qū )炎(yán )附(fù )势(shì ),不(bú )如(rú )让(ràng )大(dà )王(wáng )礼(lǐ )贤(xián )下(xià )士(shì )。”宣(xuān )王(wáng )生(shēng )气(qì )地(dì )变(biàn )了(le )脸(liǎn )色(sè )说(shuō ):“王(wáng )尊(zūn )贵(guì ),还(hái )是(shì )士(shì )尊(zūn )贵(guì )?”(颜(yán )斶(chù ))回(huí )答(dá )说(shuō ):“士(shì )尊(zūn )贵(guì ),王(wáng )不(bú )尊(zūn )贵(guì )。”宣(xuān )王(wáng )不(bú )说(shuō )话(huà ),很(hěn )不(bú )高(gāo )兴(xìng )。

左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )臣(chén )说(shuō ):“大(dà )王(wáng )拥(yōng )有(yǒu )千(qiān )乘(chéng )大(dà )国(guó )的(de )土(tǔ )地(dì ),天(tiān )下(xià )的(de )士(shì )人(rén ),仁(rén )义(yì )者(zhě )都(dōu )来(lái )到(dào )齐(qí )国(guó ),甘(gān )心(xīn )为(wéi )大(dà )王(wáng )服(fú )务(wù ),四(sì )方(fāng )诸(zhū )侯(hóu )没(méi )有(yǒu )谁(shuí )敢(gǎn )不(bú )服(fú )从(cóng )(大(dà )王(wáng ))。现(xiàn )在(zài )士(shì )人(rén )中(zhōng )那(nà )些(xiē )高(gāo )尚(shàng )的(de )人(rén ),也(yě )就(jiù )被(bèi )称(chēng )作(zuò )匹(pǐ )夫(fū ),(以(yǐ ))平(píng )民(mín )(身(shēn )份(fèn ))居(jū )住(zhù )在(zài )乡(xiāng )间(jiān )(而(ér )已(yǐ ))。士(shì )人(rén )这(zhè )样(yàng )下(xià )贱(jiàn )呀(ya ),也(yě )真(zhēn )是(shì )够(gòu )可(kě )以(yǐ )了(le )。”

颜(yán )斶(chù )回(huí )答(dá )说(shuō ):“不(bú )对(duì )。我(wǒ )听(tīng )说(shuō )上(shàng )古(gǔ )大(dà )禹(yǔ )之(zhī )时(shí ),诸(zhū )侯(hóu )国(guó )有(yǒu )上(shàng )万(wàn )个(gè )。什(shí )么(me )原(yuán )因(yīn )呢(ne )?(他(tā )们(men )治(zhì )国(guó ))贤(xián )能(néng )的(de )原(yuán )因(yīn ),是(shì )得(dé )力(lì )于(yú )重(zhòng )用(yòng )士(shì )人(rén )。到(dào )了(le )商(shāng )汤(tāng )时(shí )代(dài ),诸(zhū )侯(hóu )(尚(shàng )存(cún ))三(sān )千(qiān )。到(dào )了(le )现(xiàn )在(zài ),面(miàn )向(xiàng )南(nán )方(fāng )称(chēng )王(wáng )的(de ),才(cái )二(èr )十(shí )四(sì )位(wèi )(诸(zhū )侯(hóu ))。由(yóu )此(cǐ )看(kàn )来(lái ),(难(nán )道(dào ))不(bú )是(shì )(由(yóu )于(yú ))政(zhèng )策(cè )的(de )得(dé )失(shī )(造(zào )成(chéng )的(de ))吗(ma )?因(yīn )此(cǐ )《易(yì )传(chuán )》不(bú )是(shì )说(shuō )吗(ma ):‘国(guó )君(jūn )在(zài )统(tǒng )治(zhì )地(dì )位(wèi ),(却(què ))没(méi )有(yǒu )那(nà )种(zhǒng )实(shí )际(jì )的(de )(才(cái )德(dé )),喜(xǐ )欢(huān )(追(zhuī )求(qiú ))那(nà )种(zhǒng )虚(xū )名(míng )的(de )(人(rén )),必(bì )然(rán )用(yòng )傲(ào )慢(màn )奢(shē )侈(chǐ )(的(de )举(jǔ )动(dòng ))行(háng )事(shì )。傲(ào )慢(màn )奢(shē )侈(chǐ ),那(nà )么(me )灾(zāi )祸(huò )就(jiù )会(huì )随(suí )之(zhī )而(ér )来(lái )。因(yīn )此(cǐ )君(jūn )主(zhǔ )不(bú )以(yǐ )多(duō )次(cì )向(xiàng )别(bié )人(rén )请(qǐng )教(jiāo )为(wéi )羞(xiū )耻(chǐ ),不(bú )以(yǐ )向(xiàng )地(dì )位(wèi )低(dī )微(wēi )的(de )人(rén )学(xué )习(xí )为(wéi )愧(kuì )疚(jiù )。以(yǐ )此(cǐ )成(chéng )就(jiù )他(tā )的(de )道(dào )德(dé ),在(zài )后(hòu )世(shì )扬(yáng )名(míng )立(lì )功(gōng )的(de ),尧(yáo )、舜(shùn )、禹(yǔ )、汤(tāng )、周(zhōu )文(wén )王(wáng )(都(dōu ))是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén )。(若(ruò )能(néng ))向(xiàng )上(shàng )看(kàn )清(qīng )事(shì )物(wù )的(de )本(běn )源(yuán ),向(xiàng )下(xià )通(tōng )晓(xiǎo )事(shì )物(wù )的(de )流(liú )变(biàn ),至(zhì )圣(shèng )者(zhě )懂(dǒng )得(dé )(该(gāi ))学(xué )些(xiē )什(shí )么(me ),(那(nà )还(hái )会(huì ))有(yǒu )什(shí )么(me )不(bú )吉(jí )祥(xiáng )的(de )事(shì )情(qíng )呢(ne )?老(lǎo )子(zǐ )说(shuō ):‘虽(suī )然(rán )贵(guì ),一(yī )定(dìng )以(yǐ )贱(jiàn )为(wéi )根(gēn )本(běn );虽(suī )然(rán )高(gāo ),一(yī )定(dìng )以(yǐ )下(xià )为(wéi )基(jī )础(chǔ )。因(yīn )此(cǐ )诸(zhū )侯(hóu )君(jūn )主(zhǔ )自(zì )称(chēng )为(wéi )孤(gū )、寡(guǎ ),这(zhè )大(dà )概(gài )是(shì )(因(yīn )为(wéi )他(tā )们(men )懂(dǒng )得(dé ))贱(jiàn )一(yī )定(dìng )是(shì )(贵(guì )的(de ))根(gēn )本(běn )(的(de )道(dào )理(lǐ ))吧(ba )。’(他(tā )们(men ))并(bìng )不(bú )是(shì )那(nà )种(zhǒng )孤(gū )寡(guǎ )的(de )人(rén ),(孤(gū )寡(guǎ )是(shì )指(zhǐ ))生(shēng )活(huó )困(kùn )窘(jiǒng )、地(dì )位(wèi )卑(bēi )微(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )君(jūn )主(zhǔ )(却(què ))用(yòng )(这(zhè )些(xiē )称(chēng )呼(hū ))自(zì )称(chēng ),难(nán )道(dào )不(bú )是(shì )(谦(qiān )居(jū )于(yú ))别(bié )人(rén )之(zhī )下(xià ),把(bǎ )士(shì )人(rén )看(kàn )得(dé )很(hěn )尊(zūn )贵(guì )(的(de )做(zuò )法(fǎ ))吗(ma )?尧(yáo )传(chuán )位(wèi )给(gěi )舜(shùn ),舜(shùn )传(chuán )位(wèi )给(gěi )禹(yǔ ),周(zhōu )成(chéng )王(wáng )任(rèn )用(yòng )周(zhōu )公(gōng )旦(dàn ),世(shì )世(shì )代(dài )代(dài )称(chēng )(他(tā )们(men )是(shì ))贤(xián )明(míng )的(de )君(jūn )主(zhǔ ),这(zhè )是(shì )因(yīn )为(wéi )(他(tā )们(men ))明(míng )白(bái )士(shì )人(rén )是(shì )可(kě )贵(guì )的(de )。”

宣(xuān )王(wáng )说(shuō ):“唉(āi )呀(ya )!君(jūn )子(zǐ )怎(zěn )么(me )能(néng )侮(wǔ )慢(màn )呢(ne ),我(wǒ )是(shì )自(zì )找(zhǎo )不(bú )痛(tòng )快(kuài )呀(ya )!到(dào )现(xiàn )在(zài )(我(wǒ )才(cái ))听(tīng )到(dào )了(le )君(jūn )子(zǐ )的(de )高(gāo )论(lùn )。希(xī )望(wàng )您(nín )收(shōu )下(xià )(我(wǒ ))做(zuò )学(xué )生(shēng )。”颜(yán )斶(chù )辞(cí )谢(xiè ),(要(yào ))离(lí )开(kāi ),说(shuō ):“玉(yù )生(shēng )在(zài )山(shān )中(zhōng ),(一(yī )经(jīng ))雕(diāo )琢(zhuó )就(jiù )破(pò )坏(huài )(本(běn )色(sè ))了(le ),不(bú )是(shì )(经(jīng )过(guò )雕(diāo )琢(zhuó )就(jiù ))不(bú )宝(bǎo )贵(guì )了(le ),但(dàn )是(shì )那(nà )璞(pú )玉(yù )(就(jiù ))不(bú )(再(zài )有(yǒu )本(běn )真(zhēn )的(de ))完(wán )美(měi )了(le )。士(shì )人(rén )生(shēng )在(zài )偏(piān )僻(pì )乡(xiāng )野(yě ),(一(yī )经(jīng ))推(tuī )举(jǔ )选(xuǎn )拔(bá )就(jiù )享(xiǎng )有(yǒu )禄(lù )位(wèi )了(le ),不(bú )是(shì )(享(xiǎng )有(yǒu )禄(lù )位(wèi )就(jiù ))不(bú )尊(zūn )贵(guì )显(xiǎn )达(dá )了(le ),但(dàn )是(shì )(他(tā )的(de ))身(shēn )体(tǐ )和(hé )精(jīng )神(shén )(就(jiù ))不(bú )(再(zài ))完(wán )整(zhěng )独(dú )立(lì )。发(fā )号(hào )施(shī )令(lìng )的(de )是(shì )大(dà )王(wáng ),竭(jié )尽(jìn )忠(zhōng )心(xīn )直(zhí )言(yán )进(jìn )谏(jiàn )的(de )是(shì )颜(yán )斶(chù )。(我(wǒ ))阐(chǎn )述(shù )主(zhǔ )要(yào )的(de )意(yì )见(jiàn )已(yǐ )经(jīng )很(hěn )详(xiáng )尽(jìn )了(le ),希(xī )望(wàng )您(nín )能(néng )允(yǔn )许(xǔ )我(wǒ )回(huí )去(qù )。”于(yú )是(shì )(颜(yán )斶(chù ))行(háng )再(zài )拜(bài )礼(lǐ )辞(cí )谢(xiè )离(lí )去(qù )。

阅读:25552

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库