卷二【登录】

ok8.org > 《水经注》 > 《卷二》 > 拼音版

又(yòu )南(nán )入(rù )葱(cōng )岭(lǐng )山(shān ),又(yòu )从(cóng )葱(cōng )岭(lǐng )出(chū )而(ér )东(dōng )北(běi )流(liú )。

河(hé )水(shuǐ )重(zhòng )源(yuán )有(yǒu )三(sān ),非(fēi )惟(wéi )二(èr )也(yě )。一(yī )源(yuán )西(xī )出(chū )捐(juān )毒(dú )之(zhī )国(guó )葱(cōng )岭(lǐng )之(zhī )上(shàng )。西(xī )去(qù )休(xiū )循(xún )二(èr )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),皆(jiē )故(gù )塞(sāi )种(zhǒng )也(yě )。南(nán )属(shǔ )葱(cōng )岭(lǐng ),高(gāo )千(qiān )里(lǐ )。《西(xī )河(hé )旧(jiù )事(shì )》曰(yuē ):葱(cōng )岭(lǐng )在(zài )敦(dūn )煌(huáng )西(xī )八(bā )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )山(shān )高(gāo )大(dà ),上(shàng )生(shēng )葱(cōng ),故(gù )曰(yuē )葱(cōng )岭(lǐng )也(yě )。河(hé )源(yuán )潜(qián )发(fā )其(qí )岭(lǐng ),分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),一(yī )水(shuǐ )西(xī )径(jìng )休(xiū )循(xún )国(guó )南(nán ),在(zài )葱(cōng )岭(lǐng )西(xī )。郭(guō )义(yì )恭(gōng )《广(guǎng )志(zhì )》曰(yuē ):休(xiū )循(xún )国(guó )居(jū )葱(cōng )岭(lǐng ),其(qí )山(shān )多(duō )大(dà )葱(cōng )。又(yòu )径(jìng )难(nán )兜(dōu )国(guó )北(běi ),北(běi )接(jiē )休(xiū )循(xún ),西(xī )南(nán )去(qù )厨(chú )宾(bīn )国(guó )三(sān )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )径(jìng )罽(jì )宾(bīn )国(guó )北(běi )。月(yuè )氏(shì )之(zhī )破(pò ),塞(sāi )王(wáng )南(nán )君(jūn )罽(jì )宾(bīn ),治(zhì )循(xún )鲜(xiān )城(chéng )。土(tǔ )地(dì )平(píng )和(hé ),无(wú )所(suǒ )不(bú )有(yǒu ),金(jīn )银(yín )珍(zhēn )宝(bǎo ),异(yì )畜(chù )奇(qí )物(wù ),逾(yú )于(yú )中(zhōng )夏(xià ),大(dà )国(guó )也(yě )。山(shān )险(xiǎn ),有(yǒu )大(dà )头(tóu )痛(tòng )、小(xiǎo )头(tóu )痛(tòng )之(zhī )山(shān ),赤(chì )土(tǔ ),身(shēn )热(rè )之(zhī )阪(bǎn ),人(rén )畜(chù )同(tóng )然(rán )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )径(jìng )月(yuè )氏(shì )国(guó )南(nán )。治(zhì )监(jiān )氏(shì )城(chéng ),其(qí )俗(sú )与(yǔ )安(ān )息(xī )同(tóng )。匈(xiōng )奴(nú )冒(mào )顿(dùn )单(dān )于(yú )破(pò )月(yuè )氏(shì ),杀(shā )其(qí )王(wáng ),以(yǐ )头(tóu )为(wéi )饮(yǐn )器(qì )。国(guó )遂(suí )分(fèn ),远(yuǎn )过(guò )大(dà )宛(wǎn ),西(xī )居(jū )大(dà )夏(xià ),为(wéi )大(dà )月(yuè )氏(shì );其(qí )余(yú )小(xiǎo )众(zhòng )不(bú )能(néng )去(qù )者(zhě ),共(gòng )保(bǎo )南(nán )山(shān )、羌(qiāng )中(zhōng ),号(hào )小(xiǎo )月(yuè )氏(shì ),故(gù )有(yǒu )大(dà )月(yuè )氏(shì )、小(xiǎo )月(yuè )氏(shì )之(zhī )名(míng )也(yě )。又(yòu )西(xī )径(jìng )安(ān )息(xī )国(guó )南(nán ),城(chéng )临(lín )妫(guī )水(shuǐ ),地(dì )方(fāng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),最(zuì )大(dà )国(guó )也(yě )。有(yǒu )商(shāng )贾(jiǎ )车(chē )船(chuán )行(háng )旁(páng )国(guó ),画(huà )革(gé )旁(páng )行(háng )为(wéi )书(shū )记(jì )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )与(yǔ )蜺(ní )罗(luó )跂(qí )噘(juē )水(shuǐ )同(tóng )注(zhù )雷(léi )翥(zhù )海(hǎi )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):蜺(ní )罗(luó )跂(qí )噘(juē )出(chū )阿(ā )耨(nòu )达(dá )山(shān )之(zhī )北(běi ),西(xī )径(jìng )于(yú )阗(tián )国(guó )。《汉(hàn )书(shū )。西(xī )域(yù )传(chuán )》曰(yuē ):于(yú )阗(tián )之(zhī )西(xī ),水(shuǐ )皆(jiē )西(xī )流(liú ),注(zhù )西(xī )海(hǎi )。又(yòu )西(xī )径(jìng )四(sì )大(dà )塔(tǎ )北(běi )。释(shì )法(fǎ )显(xiǎn )所(suǒ )谓(wèi )糺(jiū )尸(shī )罗(luó )国(guó ),汉(hàn )言(yán )截(jié )头(tóu )也(yě )。佛(fó )为(wéi )菩(pú )萨(sà )时(shí ),以(yǐ )头(tóu )施(shī )人(rén ),故(gù )因(yīn )名(míng )国(guó )。国(guó )东(dōng )有(yǒu )投(tóu )身(shēn )饲(sì )饿(è )虎(hǔ )处(chù ),皆(jiē )起(qǐ )塔(tǎ )。又(yòu )西(xī )径(jìng )揵(jiàn )陀(tuó )卫(wèi )国(guó )北(běi )。是(shì )阿(ā )育(yù )王(wáng )子(zǐ )法(fǎ )益(yì )所(suǒ )治(zhì )邑(yì )。佛(fó )为(wéi )菩(pú )萨(sà )时(shí ),亦(yì )于(yú )此(cǐ )国(guó )以(yǐ )眼(yǎn )施(shī )人(rén ),其(qí )处(chù )亦(yì )起(qǐ )大(dà )塔(tǎ )。又(yòu )有(yǒu )弗(fú )楼(lóu )沙(shā )国(guó ),天(tiān )帝(dì )释(shì )变(biàn )为(wéi )牧(mù )牛(niú )小(xiǎo )儿(ér ),聚(jù )土(tǔ )为(wéi )佛(fó )塔(tǎ ),法(fǎ )王(wáng )因(yīn )而(ér )成(chéng )大(dà )塔(tǎ ),所(suǒ )谓(wèi )四(sì )大(dà )塔(tǎ )也(yě )。《法(fǎ )显(xiǎn )传(chuán )》曰(yuē ):国(guó )有(yǒu )佛(fó )钵(bō ),月(yuè )氏(shì )王(wáng )大(dà )兴(xìng )兵(bīng )众(zhòng ),来(lái )伐(fá )此(cǐ )国(guó ),欲(yù )持(chí )钵(bō )去(qù ),置(zhì )钵(bō )象(xiàng )上(shàng ),象(xiàng )不(bú )能(néng )进(jìn );更(gèng )作(zuò )四(sì )轮(lún )车(chē )载(zǎi )钵(bō ),八(bā )象(xiàng )共(gòng )牵(qiān ),复(fù )不(bú )进(jìn )。王(wáng )知(zhī )钵(bō )缘(yuán )未(wèi )至(zhì ),于(yú )是(shì )起(qǐ )塔(tǎ )留(liú )钵(bō )供(gòng )养(yǎng )。钵(bō )容(róng )二(èr )斗(dòu ),杂(zá )色(sè )而(ér )黑(hēi )多(duō ),四(sì )际(jì )分(fèn )明(míng ),厚(hòu )可(kě )二(èr )分(fèn ),甚(shèn )光(guāng )泽(zé )。贫(pín )人(rén )以(yǐ )少(shǎo )花(huā )投(tóu )中(zhōng )便(biàn )满(mǎn );富(fù )人(rén )以(yǐ )多(duō )花(huā )供(gòng )养(yǎng ),正(zhèng )复(fù )百(bǎi )千(qiān )万(wàn )斛(hú ),终(zhōng )亦(yì )不(bú )满(mǎn )。佛(fó )图(tú )调(diào )曰(yuē ):佛(fó )钵(bō ),青(qīng )玉(yù )也(yě ),受(shòu )三(sān )斗(dòu )许(xǔ ),彼(bǐ )国(guó )宝(bǎo )之(zhī )。供(gòng )养(yǎng )时(shí ),愿(yuàn )终(zhōng )日(rì )香(xiāng )花(huā )不(bú )满(mǎn ),则(zé )如(rú )言(yán );愿(yuàn )一(yī )把(bǎ )满(mǎn ),则(zé )亦(yì )便(biàn )如(rú )言(yán )。又(yòu )案(àn )道(dào )人(rén )竺(zhú )法(fǎ )维(wéi )所(suǒ )说(shuō ),佛(fó )钵(bō )在(zài )大(dà )月(yuè )支(zhī )国(guó ),起(qǐ )浮(fú )图(tú ),高(gāo )三(sān )十(shí )丈(zhàng ),七(qī )层(céng ),钵(bō )处(chù )第(dì )二(èr )层(céng ),金(jīn )络(luò )络(luò )锁(suǒ )县(xiàn )钵(bō ),钵(bō )是(shì )青(qīng )石(shí )。或(huò )云(yún )悬(xuán )钵(bō )虚(xū )空(kōng )。须(xū )菩(pú )提(tí )置(zhì )钵(bō )在(zài )金(jīn )机(jī )上(shàng ),佛(fó )一(yī )足(zú )迹(jì )与(yǔ )钵(bō )共(gòng )在(zài )一(yī )处(chù ),国(guó )王(wáng )、臣(chén )民(mín ),悉(xī )持(chí )梵(fàn )香(xiāng )、七(qī )宝(bǎo )、壁(bì )玉(yù )供(gòng )养(yǎng )。塔(tǎ )迹(jì )、佛(fó )牙(yá )、袈(jiā )裟(shā )、顶(dǐng )相(xiàng )舍(shě )利(lì ),悉(xī )在(zài )弗(fú )楼(lóu )沙(shā )国(guó )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):揵(jiàn )陀(tuó )越(yuè )王(wáng )城(chéng )西(xī )北(běi )有(yǒu )钵(bō )吐(tǔ )罗(luó )越(yuè )城(chéng ),佛(fó )袈(jiā )裟(shā )王(wáng )城(chéng )也(yě ),东(dōng )有(yǒu )寺(sì )。重(zhòng )复(fù )寻(xún )川(chuān )水(shuǐ ),西(xī )北(běi )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )河(hé )步(bù )罗(luó )龙(lóng )渊(yuān )。佛(fó )到(dào )渊(yuān )上(shàng )浣(huàn )衣(yī )处(chù ),浣(huàn )石(shí )尚(shàng )存(cún )。其(qí )水(shuǐ )至(zhì )安(ān )息(xī ),注(zhù )雷(léi )翥(zhù )海(hǎi )。又(yòu )曰(yuē ):握(wò )陀(tuó )越(yuè )西(xī ),西(xī )海(hǎi )中(zhōng )有(yǒu )安(ān )息(xī )国(guó )。竺(zhú )枝(zhī )《扶(fú )南(nán )记(jì )》曰(yuē ):安(ān )息(xī )国(guó )去(qù )私(sī )诃(hē )条(tiáo )国(guó )二(èr )万(wàn )里(lǐ ),国(guó )土(tǔ )临(lín )海(hǎi )上(shàng ),即(jí )《汉(hàn )书(shū )》天(tiān )竺(zhú )安(ān )息(xī )国(guó )也(yě )。户(hù )近(jìn )百(bǎi )万(wàn ),最(zuì )大(dà )国(guó )也(yě )。《汉(hàn )书(shū )。西(xī )域(yù )传(chuán )》又(yòu )云(yún ):梨(lí )靬(jiān )、条(tiáo )支(zhī )临(lín )西(xī )海(hǎi )。长(zhǎng )老(lǎo )传(chuán )闻(wén ),条(tiáo )支(zhī )有(yǒu )弱(ruò )水(shuǐ ),西(xī )王(wáng )母(mǔ )亦(yì )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )。自(zì )条(tiáo )支(zhī )乘(chéng )水(shuǐ )西(xī )行(háng ),可(kě )百(bǎi )余(yú )日(rì ),近(jìn )日(rì )所(suǒ )入(rù )也(yě )。或(huò )河(hé )水(shuǐ )所(suǒ )通(tōng )西(xī )海(hǎi )矣(yǐ )。故(gù )《凉(liáng )土(tǔ )异(yì )物(wù )志(zhì )》曰(yuē ):葱(cōng )岭(lǐng )之(zhī )水(shuǐ ),分(fèn )流(liú )东(dōng )西(xī ),西(xī )入(rù )大(dà )海(hǎi ),东(dōng )为(wéi )河(hé )源(yuán ),《禹(yǔ )记(jì )》所(suǒ )云(yún )昆(kūn )仑(lún )者(zhě )焉(yān )。张(zhāng )骞(qiān )使(shǐ )大(dà )宛(wǎn )而(ér )穷(qióng )河(hé )源(yuán ),谓(wèi )极(jí )于(yú )此(cǐ ),而(ér )不(bú )达(dá )于(yú )昆(kūn )仑(lún )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )自(zì )葱(cōng )岭(lǐng )分(fèn )源(yuán ),东(dōng )径(jìng )边(biān )舍(shě )罗(luó )国(guó )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):有(yǒu )国(guó )名(míng )伽(gā )舍(shě )罗(luó )逝(shì )。此(cǐ )国(guó )狭(xiá )小(xiǎo ),而(ér )总(zǒng )万(wàn )国(guó )之(zhī )要(yào )道(dào )无(wú )不(bú )由(yóu )。城(chéng )南(nán )有(yǒu )水(shuǐ ),东(dōng )北(běi )流(liú ),出(chū )罗(luó )逝(shì )西(xī )山(shān )。山(shān )即(jí )葱(cōng )岭(lǐng )也(yě )。径(jìng )岐(qí )沙(shā )谷(gǔ ),出(chū )谷(gǔ )分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ )。一(yī )水(shuǐ )东(dōng )流(liú ),径(jìng )无(wú )雷(léi )国(guó )北(běi )。治(zhì )卢(lú )城(chéng ),其(qí )俗(sú )与(yǔ )西(xī )夜(yè )、子(zǐ )合(hé )同(tóng )。又(yòu )东(dōng )流(liú )径(jìng )依(yī )耐(nài )国(guó )北(běi )。去(qù )无(wú )雷(léi )五(wǔ )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ ),俗(sú )同(tóng )子(zǐ )合(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )蒲(pú )犁(lí )国(guó )北(běi )。治(zhì )蒲(pú )犁(lí )谷(gǔ ),北(běi )去(qù )疏(shū )勒(lè )五(wǔ )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),俗(sú )与(yǔ )子(zǐ )合(hé )同(tóng )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )皮(pí )山(shān )国(guó )北(běi )。治(zhì )皮(pí )山(shān )城(chéng ),西(xī )北(běi )去(qù )莎(shā )车(chē )三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )里(lǐ )。其(qí )一(yī )源(yuán )出(chū )于(yú )阗(tián )国(guó )南(nán )山(shān ),北(běi )流(liú )与(yǔ )葱(cōng )岭(lǐng )所(suǒ )出(chū )河(hé )合(hé ),又(yòu )东(dōng )注(zhù )蒲(pú )昌(chāng )海(hǎi )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )于(yú )阗(tián )河(hé )合(hé )。南(nán )源(yuán )导(dǎo )于(yú )阗(tián )南(nán )山(shān ),俗(sú )谓(wèi )之(zhī )仇(chóu )摩(mó )置(zhì ),自(zì )置(zhì )北(běi )流(liú ),径(jìng )于(yú )阗(tián )国(guó )西(xī )。治(zhì )西(xī )城(chéng ),土(tǔ )多(duō )玉(yù )石(shí ),西(xī )去(qù )皮(pí )山(shān )三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )里(lǐ ),东(dōng )去(qù )阳(yáng )关(guān )五(wǔ )千(qiān )余(yú )里(lǐ )。释(shì )法(fǎ )显(xiǎn )自(zì )乌(wū )帝(dì )西(xī )南(nán )行(háng ),路(lù )中(zhōng )无(wú )人(rén )民(mín ),沙(shā )行(háng )艰(jiān )难(nán ),所(suǒ )径(jìng )之(zhī )苦(kǔ ),人(rén )理(lǐ )莫(mò )比(bǐ )。在(zài )道(dào )一(yī )月(yuè )五(wǔ )日(rì ),得(dé )达(dá )于(yú )阗(tián )。其(qí )国(guó )殷(yīn )庶(shù ),民(mín )笃(dǔ )信(xìn ),多(duō )大(dà )乘(chéng )学(xué ),威(wēi )仪(yí )齐(qí )整(zhěng ),器(qì )钵(bō )无(wú )声(shēng )。城(chéng )南(nán )十(shí )五(wǔ )里(lǐ )有(yǒu )利(lì )刹(shā )寺(sì ),中(zhōng )有(yǒu )石(shí )靴(xuē ),石(shí )上(shàng )有(yǒu )足(zú )迹(jì ),彼(bǐ )俗(sú )言(yán )是(shì )辟(pì )支(zhī )佛(fó )迹(jì )。法(fǎ )显(xiǎn )所(suǒ )不(bú )传(chuán ),疑(yí )非(fēi )佛(fó )迹(jì )也(yě )。又(yòu )西(xī )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )河(hé ),即(jí )《经(jīng )》所(suǒ )谓(wèi )北(běi )注(zhù )葱(cōng )岭(lǐng )河(hé )也(yě )。南(nán )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )于(yú )阗(tián )国(guó )北(běi ),释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):河(hé )水(shuǐ )东(dōng )流(liú )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),至(zhì )于(yú )阗(tián ),屈(qū )东(dōng )北(běi )流(liú )者(zhě )也(yě )。《汉(hàn )书(shū )。西(xī )域(yù )传(chuán )》曰(yuē ):于(yú )阗(tián )已(yǐ )东(dōng ),水(shuǐ )皆(jiē )东(dōng )流(liú )。南(nán )河(hé )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )杆(gǎn )弥(mí )国(guó )北(běi )。治(zhì )扞(gǎn )弥(mí )城(chéng ),西(xī )去(qù )于(yú )阗(tián )三(sān )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )里(lǐ )。南(nán )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )精(jīng )绝(jué )国(guó )北(běi )。西(xī )去(qù )阗(tián )弥(mí )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )里(lǐ )。南(nán )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )且(qiě )末(mò )国(guó )北(běi ),又(yòu )东(dōng ),右(yòu )会(huì )阿(ā )耨(nòu )达(dá )大(dà )水(shuǐ )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):阿(ā )耨(nòu )达(dá )山(shān )西(xī )北(běi )有(yǒu )大(dà )水(shuǐ ),北(běi )流(liú )注(zhù )牢(láo )兰(lán )海(hǎi )者(zhě )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )北(běi )流(liú )径(jìng )且(qiě )末(mò )南(nán )山(shān ),又(yòu )北(běi )径(jìng )旦(dàn )未(wèi )城(chéng )西(xī )。国(guó )治(zhì )且(qiě )末(mò )城(chéng ),西(xī )通(tōng )精(jīng )绝(jué )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),东(dōng )去(qù )鄯(shàn )善(shàn )七(qī )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ ),种(zhǒng )五(wǔ )谷(gǔ ),其(qí )俗(sú )咯(gē )与(yǔ )汉(hàn )同(tóng )。又(yòu )曰(yuē ):且(qiě )末(mò )河(hé )东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )且(qiě )未(wèi )北(běi ),又(yòu )流(liú )而(ér )左(zuǒ )会(huì )南(nán )河(hé ),会(huì )流(liú )东(dōng )逝(shì ),通(tōng )为(wéi )注(zhù )滨(bīn )河(hé )。注(zhù )滨(bīn )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )鄯(shàn )善(shàn )国(guó )北(běi )。治(zhì )伊(yī )循(xún )城(chéng ),故(gù )楼(lóu )兰(lán )之(zhī )地(dì )也(yě )。楼(lóu )兰(lán )王(wáng )不(bú )恭(gōng )于(yú )汉(hàn ),元(yuán )凤(fèng )四(sì )年(nián ),霍(huò )光(guāng )遣(qiǎn )平(píng )乐(lè )监(jiān )傅(fù )介(jiè )子(zǐ )刺(cì )杀(shā )之(zhī ),更(gèng )立(lì )后(hòu )王(wáng )。汉(hàn )又(yòu )立(lì )其(qí )前(qián )王(wáng )质(zhì )子(zǐ )尉(wèi )屠(tú )耆(qí )为(wéi )王(wáng ),更(gèng )名(míng )其(qí )国(guó )为(wéi )鄯(shàn )善(shàn )。百(bǎi )官(guān )祖(zǔ )道(dào )横(héng )门(mén ),王(wáng )自(zì )请(qǐng )天(tiān )子(zǐ )曰(yuē ):身(shēn )在(zài )汉(hàn )久(jiǔ ),恐(kǒng )为(wéi )前(qián )王(wáng )子(zǐ )所(suǒ )害(hài ),国(guó )有(yǒu )伊(yī )循(xún )城(chéng ),土(tǔ )地(dì )肥(féi )美(měi ),愿(yuàn )遣(qiǎn )将(jiāng )屯(tún )田(tián )积(jī )粟(sù ),令(lìng )得(dé )依(yī )威(wēi )重(zhòng )。遂(suí )置(zhì )田(tián )以(yǐ )镇(zhèn )抚(fǔ )之(zhī )。敦(dūn )煌(huáng )索(suǒ )励(lì ),字(zì )彦(yàn )义(yì ),有(yǒu )才(cái )略(luè )。刺(cì )史(shǐ )毛(máo )奕(yì )表(biǎo )行(háng )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )酒(jiǔ )泉(quán )、敦(dūn )煌(huáng )兵(bīng )千(qiān )人(rén ),至(zhì )楼(lóu )兰(lán )屯(tún )田(tián )。起(qǐ )白(bái )屋(wū ),召(zhào )鄯(shàn )善(shàn )、焉(yān )耆(qí )、龟(guī )兹(zī )三(sān )国(guó )兵(bīng )各(gè )千(qiān ),横(héng )断(duàn )注(zhù )滨(bīn )河(hé ),河(hé )断(duàn )之(zhī )日(rì ),水(shuǐ )奋(fèn )势(shì )激(jī ),波(bō )陵(líng )冒(mào )堤(dī )。劢(mài )厉(lì )声(shēng )曰(yuē ):王(wáng )尊(zūn )建(jiàn )节(jiē ),河(hé )堤(dī )不(bú )溢(yì ),王(wáng )霸(bà )精(jīng )诚(chéng ),呼(hū )沱(tuó )不(bú )流(liú ),水(shuǐ )德(dé )神(shén )明(míng ),古(gǔ )今(jīn )一(yī )也(yě )。劢(mài )躬(gōng )祷(dǎo )祀(sì ),水(shuǐ )犹(yóu )未(wèi )减(jiǎn ),乃(nǎi )列(liè )阵(zhèn )被(bèi )杖(zhàng ),鼓(gǔ )噪(zào )欢(huān )叫(jiào )。且(qiě )刺(cì )且(qiě )射(shè ),大(dà )战(zhàn )三(sān )日(rì ),水(shuǐ )乃(nǎi )回(huí )减(jiǎn ),灌(guàn )浸(jìn )沃(wò )衍(yǎn ),胡(hú )人(rén )称(chēng )神(shén )。大(dà )田(tián )三(sān )年(nián ),积(jī )粟(sù )百(bǎi )万(wàn ),威(wēi )服(fú )外(wài )国(guó )。其(qí )水(shuǐ )东(dōng )注(zhù )泽(zé ),泽(zé )在(zài )楼(lóu )兰(lán )国(guó )北(běi )扞(gǎn )泥(ní )城(chéng )。其(qí )俗(sú )谓(wèi )之(zhī )东(dōng )故(gù )城(chéng ),去(qù )阳(yáng )关(guān )于(yú )六(liù )百(bǎi )里(lǐ ),西(xī )北(běi )去(qù )乌(wū )垒(lěi )千(qiān )七(qī )百(bǎi )八(bā )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),至(zhì )墨(mò )山(shān )国(guó )千(qiān )八(bā )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),西(xī )北(běi )去(qù )车(chē )师(shī )干(gàn )八(bā )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )里(lǐ )。土(tǔ )地(dì )沙(shā )卤(lǔ )少(shǎo )田(tián ),仰(yǎng )谷(gǔ )旁(páng )国(guó )。国(guó )出(chū )玉(yù ),多(duō )蓖(bì )苇(wěi )、柽(chēng )柳(liǔ )、胡(hú )桐(tóng )、白(bái )草(cǎo )。国(guó )在(zài )东(dōng )垂(chuí ),当(dāng )白(bái )龙(lóng )堆(duī ),乏(fá )水(shuǐ )草(cǎo ),常(cháng )主(zhǔ )发(fā )导(dǎo ),负(fù )水(shuǐ )担(dān )粮(liáng ),迎(yíng )送(sòng )汉(hàn )使(shǐ )。故(gù )彼(bǐ )俗(sú )谓(wèi )是(shì )泽(zé )为(wéi )牢(láo )兰(lán )海(hǎi )也(yě )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):南(nán )河(hé )自(zì )于(yú )阗(tián )东(dōng )于(yú )北(běi )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),至(zhì )鄯(shàn )善(shàn )入(rù )牢(láo )兰(lán )海(hǎi )者(zhě )也(yě )。北(běi )河(hé )自(zì )岐(qí )沙(shā )东(dōng )分(fèn )南(nán )河(hé ),即(jí )释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》所(suǒ )谓(wèi )二(èr )支(zhī )北(běi )流(liú ),径(jìng )屈(qū )茨(cí )、乌(wū )夷(yí )、禅(chán )善(shàn ),入(rù )牢(láo )兰(lán )海(hǎi )者(zhě )也(yě )。北(běi )河(hé )又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú ),分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),枝(zhī )流(liú )出(chū )焉(yān ),北(běi )河(hé )自(zì )疏(shū )勒(lè )径(jìng )流(liú )南(nán )河(hé )之(zhī )北(běi )。《汉(hàn )书(shū )。西(xī )域(yù )传(chuán )》曰(yuē ):葱(cōng )岭(lǐng )以(yǐ )东(dōng ),南(nán )北(běi )有(yǒu )山(shān ),相(xiàng )距(jù )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),东(dōng )西(xī )六(liù )千(qiān )里(lǐ ),河(hé )出(chū )其(qí )中(zhōng )。暨(jì )于(yú )温(wēn )宿(xiǔ )之(zhī )南(nán ),左(zuǒ )合(hé )枝(zhī )水(shuǐ ),枝(zhī )水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )北(běi )河(hé )于(yú )疏(shū )勒(lè )之(zhī )东(dōng );西(xī )北(běi )流(liú )径(jìng )疏(shū )勒(lè )国(guó )南(nán ),又(yòu )东(dōng )北(běi )与(yǔ )疏(shū )勒(lè )北(běi )山(shān )水(shuǐ )合(hé );水(shuǐ )出(chū )北(běi )溪(xī ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )疏(shū )勒(lè )城(chéng )下(xià )。南(nán )去(qù )莎(shā )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí )里(lǐ ),有(yǒu )市(shì )列(liè ),西(xī )当(dāng )大(dà )月(yuè )氏(shì )、大(dà )宛(wǎn )、康(kāng )居(jū )道(dào )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):国(guó )有(yǒu )佛(fó )浴(yù )床(chuáng ),赤(chì )真(zhēn )檀(tán )木(mù )作(zuò )之(zhī ),方(fāng )四(sì )尺(chǐ ),王(wáng )于(yú )宫(gōng )中(zhōng )供(gòng )养(yǎng )。汉(hàn )永(yǒng )平(píng )十(shí )八(bā )年(nián ),耿(gěng )恭(gōng )以(yǐ )戊(wù )己(jǐ )校(xiào )尉(wèi ),为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )左(zuǒ )鹿(lù )蠡(lí )王(wáng )所(suǒ )逼(bī ),恭(gōng )以(yǐ )此(cǐ )城(chéng )侧(cè )涧(jiàn )傍(bàng )水(shuǐ ),自(zì )金(jīn )蒲(pú )迁(qiān )居(jū )此(cǐ )城(chéng ),匈(xiōng )奴(nú )又(yòu )来(lái )攻(gōng )之(zhī ),壅(yōng )绝(jué )涧(jiàn )水(shuǐ )。恭(gōng )于(yú )城(chéng )中(zhōng )穿(chuān )井(jǐng ),深(shēn )一(yī )十(shí )五(wǔ )丈(zhàng ),不(bú )得(dé )水(shuǐ ),吏(lì )士(shì )渴(kě )乏(fá ),笮(zé )马(mǎ )粪(fèn )汁(zhī )饮(yǐn )之(zhī )。恭(gōng )乃(nǎi )仰(yǎng )天(tiān )叹(tàn )曰(yuē ):昔(xī )贰(èr )师(shī )拔(bá )佩(pèi )刀(dāo )刺(cì )山(shān ),飞(fēi )泉(quán )涌(yǒng )出(chū ),今(jīn )汉(hàn )德(dé )神(shén )明(míng ),岂(qǐ )有(yǒu )穷(qióng )哉(zāi )?整(zhěng )衣(yī )服(fú ),向(xiàng )井(jǐng )再(zài )拜(bài ),为(wéi )吏(lì )士(shì )祷(dǎo )之(zhī )。有(yǒu )顷(qǐng ),水(shuǐ )泉(quán )奔(bēn )出(chū ),众(zhòng )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。乃(nǎi )扬(yáng )水(shuǐ )以(yǐ )示(shì )之(zhī ),虏(lǔ )以(yǐ )为(wéi )神(shén ),遂(suí )即(jí )引(yǐn )去(qù )。后(hòu )车(chē )师(shī )叛(pàn ),与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )攻(gōng )恭(gōng ),食(shí )尽(jìn )穷(qióng )困(kùn ),乃(nǎi )煮(zhǔ )铠(kǎi )弩(nǔ ),食(shí )其(qí )筋(jīn )革(gé )。恭(gōng )与(yǔ )士(shì )卒(zú )同(tóng )生(shēng )死(sǐ ),咸(xián )无(wú )二(èr )心(xīn )。围(wéi )恭(gōng )不(bú )能(néng )下(xià ),关(guān )宠(chǒng )上(shàng )书(shū )求(qiú )救(jiù ),建(jiàn )初(chū )元(yuán )年(nián ),章(zhāng )帝(dì )纳(nà )司(sī )徒(tú )鲍(bào )昱(yù )之(zhī )言(yán ),遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )之(zhī )。至(zhì )柳(liǔ )中(zhōng ),以(yǐ )校(xiào )尉(wèi )关(guān )宠(chǒng )分(fèn )兵(bīng )入(rù )高(gāo )昌(chāng )壁(bì ),攻(gōng )交(jiāo )河(hé )城(chéng ),车(chē )师(shī )降(jiàng ),遣(qiǎn )恭(gōng )军(jūn )吏(lì )范(fàn )羌(qiāng )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )千(qiān )人(rén )迎(yíng )恭(gōng )。遇(yù )大(dà )雪(xuě )丈(zhàng )余(yú ),仅(jǐn )能(néng )至(zhì ),城(chéng )中(zhōng )夜(yè )闻(wén )兵(bīng )马(mǎ ),大(dà )恐(kǒng ),羌(qiāng )遥(yáo )呼(hū )曰(yuē ):我(wǒ )范(fàn )羌(qiāng )也(yě )。城(chéng )中(zhōng )皆(jiē )称(chēng )万(wàn )岁(suì ),开(kāi )门(mén )相(xiàng )持(chí )涕(tì )泣(qì )。尚(shàng )有(yǒu )二(èr )十(shí )六(liù )人(rén ),衣(yī )屦(jù )穿(chuān )决(jué ),形(xíng )容(róng )枯(kū )槁(gǎo ),相(xiàng )依(yī )而(ér )还(hái ),枝(zhī )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )莎(shā )车(chē )国(guó )南(nán )。治(zhì )莎(shā )车(chē )城(chéng ),西(xī )南(nán )去(qù )蒲(pú )犁(lí )七(qī )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )开(kāi )西(xī )域(yù ),屯(tún )田(tián )于(yú )此(cǐ )。有(yǒu )铁(tiě )山(shān ),出(chū )青(qīng )玉(yù )。枝(zhī )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )温(wēn )宿(xiǔ )国(guó )南(nán )。治(zhì )温(wēn )宿(xiǔ )城(chéng ),土(tǔ )地(dì )物(wù )类(lèi ),与(yǔ )鄯(shàn )善(shàn )同(tóng )。北(běi )至(zhì )乌(wū )孙(sūn )赤(chì )谷(gǔ )六(liù )百(bǎi )一(yī )十(shí )里(lǐ ),东(dōng )通(tōng )姑(gū )墨(mò )二(èr )百(bǎi )七(qī )十(shí )里(lǐ )。于(yú )此(cǐ ),枝(zhī )河(hé )右(yòu )入(rù )北(běi )河(hé )。北(běi )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )姑(gū )墨(mò )国(guó )南(nán ),姑(gū )墨(mò )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )导(dǎo )姑(gū )墨(mò )西(xī )北(běi ),历(lì )赤(chì )沙(shā )山(shān ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )姑(gū )墨(mò )国(guó )西(xī )。治(zhì )南(nán )城(chéng ),南(nán )至(zhì )于(yú )阗(tián ),马(mǎ )行(háng )十(shí )五(wǔ )日(rì ),土(tǔ )出(chū )铜(tóng )铁(tiě )及(jí )雌(cí )黄(huáng )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),右(yòu )注(zhù )北(běi )河(hé )。北(běi )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )龟(guī )兹(zī )国(guó )南(nán ),又(yòu )东(dōng ),左(zuǒ )合(hé )龟(guī )兹(zī )川(chuān )水(shuǐ ),有(yǒu )二(èr )源(yuán ),西(xī )源(yuán )出(chū )北(běi )大(dà )山(shān )南(nán )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):屈(qū )茨(cí )北(běi )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )有(yǒu )山(shān ),夜(yè )则(zé )火(huǒ )光(guāng ),昼(zhòu )日(rì )但(dàn )烟(yān ),人(rén )取(qǔ )此(cǐ )山(shān )石(shí )炭(tàn ),冶(yě )此(cǐ )山(shān )铁(tiě ),恒(héng )充(chōng )三(sān )十(shí )六(liù )国(guó )用(yòng )。故(gù )郭(guō )义(yì )恭(gōng )《广(guǎng )志(zhì )》云(yún ):龟(guī )兹(zī )能(néng )铸(zhù )冶(yě )。其(qí )水(shuǐ )南(nán )流(liú )径(jìng )赤(chì )沙(shā )山(shān )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):国(guó )北(běi )四(sì )十(shí )里(lǐ ),山(shān )上(shàng )有(yǒu )寺(sì ),名(míng )雀(què )高(gāo )大(dà )清(qīng )净(jìng )。又(yòu )出(chū )山(shān )东(dōng )南(nán )流(liú ),枝(zhī )水(shuǐ )左(zuǒ )派(pài )焉(yān )。又(yòu )东(dōng )南(nán ),水(shuǐ )流(liú )三(sān )分(fèn ),右(yòu )二(èr )水(shuǐ )俱(jù )东(dōng )南(nán )流(liú ),注(zhù )北(běi )河(hé )。东(dōng )川(chuān )水(shuǐ )出(chū )龟(guī )兹(zī )东(dōng )北(běi ),历(lì )赤(chì )沙(shā )、积(jī )梨(lí )南(nán )流(liú ),枝(zhī )水(shuǐ )右(yòu )出(chū ),西(xī )南(nán )入(rù )龟(guī )兹(zī )城(chéng )。音(yīn )屈(qū )茨(cí )也(yě ),故(gù )延(yán )城(chéng )矣(yǐ ),西(xī )去(qù )姑(gū )墨(mò )六(liù )百(bǎi )七(qī )十(shí )里(lǐ )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )于(yú )轮(lún )台(tái )之(zhī )东(dōng )也(yě )。昔(xī )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )初(chū )通(tōng )西(xī )域(yù ),置(zhì )校(xiào )尉(wèi ),屯(tún )田(tián )于(yú )此(cǐ )。搜(sōu )粟(sù )都(dōu )尉(wèi )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )奏(zòu )言(yán ):故(gù )轮(lún )台(tái )以(yǐ )东(dōng ),地(dì )广(guǎng ),饶(ráo )水(shuǐ )草(cǎo ),可(kě )溉(gài )田(tián )五(wǔ )千(qiān )顷(qǐng )以(yǐ )上(shàng ),其(qí )处(chù )温(wēn )和(hé ),田(tián )美(měi ),可(kě )益(yì )通(tōng )沟(gōu )渠(qú ),种(zhǒng )五(wǔ )谷(gǔ ),收(shōu )获(huò )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )同(tóng )。时(shí )匈(xiōng )奴(nú )弱(ruò ),不(bú )敢(gǎn )近(jìn )西(xī )域(yù ),于(yú )是(shì )徙(xǐ )莎(shā )车(chē ),相(xiàng )去(qù )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),即(jí )是(shì )台(tái )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),右(yòu )会(huì )西(xī )川(chuān )枝(zhī )水(shuǐ ),水(shuǐ )有(yǒu )二(èr )源(yuán ),俱(jù )受(shòu )西(xī )川(chuān ),东(dōng )流(liú )径(jìng )龟(guī )兹(zī )城(chéng )南(nán ),合(hé )为(wéi )一(yī )水(shuǐ )。水(shuǐ )间(jiān )有(yǒu )故(gù )城(chéng ),盖(gài )屯(tún )校(xiào )所(suǒ )守(shǒu )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )注(zhù )东(dōng )川(chuān ),东(dōng )川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )乌(wū )垒(lěi )国(guó )南(nán )。治(zhì )乌(wū )垒(lěi )城(chéng ),西(xī )去(qù )龟(guī )兹(zī )三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),东(dōng )去(qù )玉(yù )门(mén )阳(yáng )关(guān )二(èr )千(qiān )七(qī )百(bǎi )三(sān )十(shí )八(bā )里(lǐ ),与(yǔ )渠(qú )犁(lí )田(tián )官(guān )相(xiàng )近(jìn ),土(tǔ )地(dì )肥(féi )饶(ráo ),于(yú )西(xī )域(yù )为(wéi )中(zhōng )故(gù )都(dōu )护(hù )治(zhì )焉(yān )。汉(hàn )使(shǐ )持(chí )节(jiē )郑(zhèng )吉(jí ),并(bìng )护(hù )北(běi )道(dào ),故(gù )号(hào )都(dōu )护(hù ),都(dōu )护(hù )之(zhī )起(qǐ ),自(zì )吉(jí )置(zhì )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )注(zhù )大(dà )河(hé )。大(dà )河(hé )又(yòu )东(dōng ),右(yòu )会(huì )敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )水(shuǐ ),其(qí )水(shuǐ )出(chū )焉(yān )耆(qí )之(zhī )北(běi ),敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )山(shān ),在(zài )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )西(xī ),乌(wū )孙(sūn )之(zhī )东(dōng )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )山(shān ),敦(dūn )亮(liàng )之(zhī )水(shuǐ )出(chū )焉(yān ),而(ér )西(xī )流(liú )注(zhù )于(yú )泑(āo )泽(zé )。出(chū )于(yú )昆(kūn )仑(lún )之(zhī )东(dōng )北(běi )隅(yú ),实(shí )惟(wéi )河(hé )源(yuán )者(zhě )也(yě )。二(èr )源(yuán )俱(jù )道(dào ),西(xī )源(yuán )东(dōng )流(liú ),分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),左(zuǒ )水(shuǐ )西(xī )南(nán )流(liú ),出(chū )于(yú )焉(yān )耆(qí )之(zhī )西(xī ),径(jìng )流(liú )焉(yān )耆(qí )之(zhī )野(yě ),屈(qū )而(ér )东(dōng )南(nán )流(liú ),注(zhù )于(yú )敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )渚(zhǔ )。右(yòu )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )流(liú ),又(yòu )分(fèn )为(wéi )二(èr ),左(zuǒ )右(yòu )焉(yān )耆(qí )之(zhī )国(guó )。城(chéng )居(jū )四(sì )水(shuǐ )之(zhī )中(zhōng ),在(zài )河(hé )水(shuǐ )之(zhī )洲(zhōu ),治(zhì )员(yuán )渠(qú )城(chéng ),西(xī )去(qù )乌(wū )垒(lěi )四(sì )百(bǎi )里(lǐ )。南(nán )会(huì )两(liǎng )水(shuǐ ),同(tóng )注(zhù )敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )浦(pǔ )。东(dōng )源(yuán )东(dōng )南(nán )流(liú ),分(fèn )为(wéi )二(èr )水(shuǐ ),涧(jiàn )澜(lán )双(shuāng )引(yǐn ),洪(hóng )湍(tuān )濬(xùn )发(fā ),俱(jù )东(dōng )南(nán )流(liú ),径(jìng )出(chū )焉(yān )耆(qí )之(zhī )东(dōng ),导(dǎo )于(yú )危(wēi )须(xū )国(guó )西(xī )。国(guó )治(zhì )危(wēi )须(xū )城(chéng ),西(xī )去(qù )焉(yān )耆(qí )百(bǎi )里(lǐ )。又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),注(zhù )于(yú )敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )薮(sǒu )。川(chuān )流(liú )所(suǒ )积(jī ),潭(tán )水(shuǐ )斯(sī )涨(zhǎng ),溢(yì )而(ér )为(wéi )海(hǎi )。《史(shǐ )记(jì )》曰(yuē ):焉(yān )耆(qí )近(jìn )海(hǎi )多(duō )鱼(yú )鸟(niǎo );东(dōng )北(běi )隔(gé )大(dà )山(shān )与(yǔ )车(chē )师(shī )接(jiē )。敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )水(shuǐ )自(zì )西(xī )海(hǎi )径(jìng )尉(wèi )犁(lí )国(guó )。国(guó )治(zhì )尉(wèi )犁(lí )城(chéng ),西(xī )去(qù )都(dōu )护(hù )治(zhì )所(suǒ )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),北(běi )去(qù )焉(yān )耆(qí )百(bǎi )里(lǐ )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )出(chū )沙(shā )山(shān )铁(tiě )关(guān )谷(gǔ ),又(yòu )西(xī )南(nán )流(liú ),径(jìng )连(lián )城(chéng )别(bié )注(zhù ),裂(liè )以(yǐ )为(wéi )田(tián )。桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )曰(yuē ):臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )连(lián )城(chéng )以(yǐ )西(xī ),可(kě )遣(qiǎn )屯(tún )田(tián ),以(yǐ )威(wēi )西(xī )国(guó ),即(jí )此(cǐ )处(chù )也(yě )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )屈(qū )而(ér )南(nán ),径(jìng )渠(qú )犁(lí )国(guó )西(xī )。故(gù )《史(shǐ )记(jì )》曰(yuē ):西(xī )有(yǒu )大(dà )河(hé ),即(jí )斯(sī )水(shuǐ )也(yě )。又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),径(jìng )渠(qú )犁(lí )国(guó )。治(zhì )渠(qú )犁(lí )城(chéng ),西(xī )北(běi )去(qù )乌(wū )垒(lěi )三(sān )百(bǎi )三(sān )十(shí )里(lǐ )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )通(tōng )西(xī )域(yù ),屯(tún )渠(qú )犁(lí ),即(jí )此(cǐ )处(chù )也(yě )。南(nán )与(yǔ )精(jīng )绝(jué )接(jiē ),东(dōng )北(běi )与(yǔ )尉(wèi )犁(lí )接(jiē )。又(yòu )南(nán )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):敦(dūn )薨(hōng )之(zhī )水(shuǐ ),西(xī )流(liú )注(zhù )于(yú )泑(āo )泽(zé )。盖(gài )乱(luàn )河(hé )流(liú )自(zì )西(xī )南(nán )注(zhù )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )墨(mò )山(shān )国(guó )南(nán )。治(zhì )墨(mò )山(shān )城(chéng ),西(xī )至(zhì )尉(wèi )犁(lí )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )注(zhù )宾(bīn )城(chéng )南(nán )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )楼(lóu )兰(lán )城(chéng )南(nán )而(ér )东(dōng )注(zhù )。盖(gài )坺(bá )田(tián )士(shì )所(suǒ )屯(tún ),故(gù )城(chéng )禅(chán )国(guó )名(míng )耳(ěr )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )注(zhù )于(yú )泑(āo )泽(zé ),即(jí )《经(jīng )》所(suǒ )谓(wèi )蒲(pú )昌(chāng )海(hǎi )也(yě )。水(shuǐ )积(jī )鄯(shàn )善(shàn )之(zhī )东(dōng )北(běi ),龙(lóng )城(chéng )之(zhī )西(xī )南(nán )。龙(lóng )城(chéng ),故(gù )姜(jiāng )赖(lài )之(zhī )虚(xū ),胡(hú )之(zhī )大(dà )国(guó )也(yě )。蒲(pú )昌(chāng )海(hǎi )溢(yì ),荡(dàng )覆(fù )其(qí )国(guó ),城(chéng )基(jī )尚(shàng )存(cún )而(ér )至(zhì )大(dà )。晨(chén )发(fā )西(xī )门(mén ),暮(mù )达(dá )东(dōng )门(mén )。法(fǎ )其(qí )崖(yá )岸(àn ),余(yú )溜(liū )风(fēng )吹(chuī ),稍(shāo )成(chéng )龙(lóng )形(xíng ),西(xī )面(miàn )向(xiàng )海(hǎi ),因(yīn )名(míng )龙(lóng )城(chéng )。地(dì )广(guǎng )千(qiān )里(lǐ ),皆(jiē )为(wéi )盐(yán )而(ér )刚(gāng )坚(jiān )也(yě )。行(háng )人(rén )所(suǒ )径(jìng ),畜(chù )产(chǎn )皆(jiē )布(bù )毡(zhān )卧(wò )之(zhī ),掘(jué )发(fā )其(qí )下(xià ),有(yǒu )大(dà )盐(yán ),方(fāng )如(rú )巨(jù )枕(zhěn ),以(yǐ )次(cì )相(xiàng )累(lèi ),类(lèi )雾(wù )起(qǐ )云(yún )浮(fú ),寡(guǎ )见(jiàn )星(xīng )日(rì ),少(shǎo )禽(qín ),多(duō )鬼(guǐ )怪(guài )。西(xī )接(jiē )鄯(shàn )善(shàn ),东(dōng )连(lián )三(sān )沙(shā ),为(wéi )海(hǎi )之(zhī )北(běi )隘(ài )矣(yǐ )。故(gù )蒲(pú )昌(chāng )亦(yì )有(yǒu )盐(yán )泽(zé )之(zhī )称(chēng )也(yě )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):不(bú )周(zhōu )之(zhī )山(shān ),北(běi )望(wàng )诸(zhū )毗(pí )之(zhī )山(shān ),临(lín )彼(bǐ )岳(yuè )崇(chóng )之(zhī )山(shān ),东(dōng )望(wàng )泑(āo )泽(zé ),河(hé )水(shuǐ )之(zhī )所(suǒ )潜(qián )也(yě ),其(qí )源(yuán )浑(hún )浑(hún )泡(pào )泡(pào )者(zhě )也(yě )。东(dōng )去(qù )玉(yù )门(mén )阳(yáng )关(guān )千(qiān )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),广(guǎng )轮(lún )四(sì )百(bǎi )里(lǐ )。其(qí )水(shuǐ )澄(chéng )渟(tīng ),冬(dōng )夏(xià )不(bú )减(jiǎn ),其(qí )中(zhōng )洄(huí )湍(tuān )电(diàn )转(zhuǎn ),为(wéi )隐(yǐn )沦(lún )之(zhī )脉(mò )。当(dāng )其(qí )澴(huán )流(liú )之(zhī )上(shàng ),飞(fēi )禽(qín )奋(fèn )翮(hé )于(yú )霄(xiāo )中(zhōng )者(zhě ),无(wú )不(bú )坠(zhuì )于(yú )渊(yuān )波(bō )矣(yǐ )。即(jí )河(hé )水(shuǐ )之(zhī )所(suǒ )潜(qián ),而(ér )出(chū )于(yú )积(jī )石(shí )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )入(rù )塞(sāi ),过(guò )敦(dūn )煌(huáng )、酒(jiǔ )泉(quán )、张(zhāng )掖(yè )郡(jùn )南(nán ),河(hé )自(zì )蒲(pú )昌(chāng ),有(yǒu )隐(yǐn )沦(lún )之(zhī )证(zhèng ),并(bìng )间(jiān )关(guān )入(rù )塞(sāi )之(zhī )始(shǐ )。自(zì )此(cǐ ),《经(jīng )》当(dāng )求(qiú )实(shí )致(zhì )也(yě )。

河(hé )水(shuǐ )重(zhòng )源(yuán ),又(yòu )发(fā )于(yú )西(xī )塞(sāi )之(zhī )外(wài ),出(chū )于(yú )积(jī )石(shí )之(zhī )山(shān )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):积(jī )石(shí )之(zhī )山(shān ),其(qí )下(xià )有(yǒu )石(shí )门(mén ),河(hé )永(yǒng )冒(mào )以(yǐ )西(xī )流(liú ),是(shì )山(shān )也(yě ),万(wàn )物(wù )无(wú )不(bú )有(yǒu )。《禹(yǔ )贡(gòng )》所(suǒ )谓(wèi )导(dǎo )河(hé )自(zì )积(jī )石(shí )也(yě )。山(shān )在(zài )西(xī )羌(qiāng )之(zhī )中(zhōng ),烧(shāo )当(dāng )所(suǒ )居(jū )也(yě )。延(yán )熹(xī )二(èr )年(nián ),西(xī )羌(qiāng )烧(shāo )当(dāng )犯(fàn )塞(sāi ),护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )段(duàn )熲(jiǒng )讨(tǎo )之(zhī ),追(zhuī )出(chū )塞(sāi ),至(zhì )积(jī )石(shí )山(shān ),斩(zhǎn )首(shǒu )而(ér )还(hái )。司(sī )马(mǎ )彪(biāo )曰(yuē ):西(xī )羌(qiāng )者(zhě ),自(zì )析(xī )支(zhī )以(yǐ )西(xī ),滨(bīn )于(yú )河(hé )首(shǒu )左(zuǒ )右(yòu )居(jū )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )屈(qū )而(ér )东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )析(xī )支(zhī )之(zhī )地(dì ),是(shì )为(wéi )河(hé )曲(qǔ )矣(yǐ )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):《禹(yǔ )贡(gòng )》,析(xī )支(zhī )属(shǔ )雍(yōng )州(zhōu ),在(zài )河(hé )关(guān )之(zhī )西(xī ),东(dōng )去(qù )河(hé )关(guān )于(yú )余(yú )里(lǐ ),羌(qiāng )人(rén )所(suǒ )居(jū ),谓(wèi )之(zhī )河(hé )曲(qǔ )羌(qiāng )也(yě )。东(dōng )北(běi )历(lì )敦(dūn )煌(huáng )、酒(jiǔ )泉(quán )、张(zhāng )掖(yè )南(nán )。应(yīng )劭(shào )《地(dì )理(lǐ )风(fēng )俗(sú )记(jì )》曰(yuē ):敦(dūn )煌(huáng ),酒(jiǔ )泉(quán ),其(qí )水(shuǐ )甘(gān )若(ruò )酒(jiǔ )味(wèi )故(gù )也(yě );张(zhāng )掖(yè ),言(yán )张(zhāng )国(guó )臂(bì )掖(yè ),以(yǐ )威(wēi )羌(qiāng )狄(dí )。《说(shuō )文(wén )》曰(yuē ):郡(jùn )制(zhì ),天(tiān )子(zǐ )地(dì )方(fāng )千(qiān )里(lǐ ),分(fèn )为(wéi )百(bǎi )县(xiàn ),县(xiàn )有(yǒu )四(sì )郡(jùn )。故(gù )《春(chūn )秋(qiū )传(chuán )》曰(yuē ):上(shàng )大(dà )夫(fū )县(xiàn ),下(xià )大(dà )夫(fū )郡(jùn )。至(zhì )秦(qín ),始(shǐ )置(zhì )三(sān )十(shí )六(liù )郡(jùn ),以(yǐ )监(jiān )县(xiàn )矣(yǐ )。从(cóng )邑(yì ),君(jūn )声(shēng )。《释(shì )名(míng )》曰(yuē ):郡(jùn ),群(qún )也(yě ),人(rén )所(suǒ )群(qún )聚(jù )也(yě )。黄(huáng )义(yì )仲(zhòng )《十(shí )二(èr )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):郡(jùn )之(zhī )言(yán )君(jūn )也(yě ),改(gǎi )公(gōng )侯(hóu )之(zhī )封(fēng )而(ér )言(yán ),君(jūn )者(zhě ),至(zhì )尊(zūn )也(yě )。郡(jùn )守(shǒu )专(zhuān )权(quán ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )弥(mí )崇(chóng )。今(jīn )郡(jùn )字(zì ),君(jūn )在(zài )其(qí )左(zuǒ ),邑(yì )在(zài )其(qí )右(yòu ),君(jūn )为(wéi )元(yuán )首(shǒu ),邑(yì )以(yǐ )载(zǎi )民(mín ),故(gù )取(qǔ )名(míng )于(yú )君(jūn ),谓(wèi )之(zhī )郡(jùn )。《汉(hàn )官(guān )》曰(yuē ):秦(qín )用(yòng )李(lǐ )斯(sī )议(yì ),分(fèn )天(tiān )下(xià )为(wéi )三(sān )十(shí )六(liù )郡(jùn )。凡(fán )郡(jùn ),或(huò )以(yǐ )列(liè )国(guó ),陈(chén )、鲁(lǔ )、齐(qí )、吴(wú )是(shì )也(yě );或(huò )以(yǐ )旧(jiù )邑(yì ),长(zhǎng )沙(shā )、丹(dān )阳(yáng )是(shì )也(yě );或(huò )以(yǐ )山(shān )陵(líng ),太(tài )山(shān )、山(shān )阳(yáng )是(shì )也(yě );或(huò )以(yǐ )川(chuān )原(yuán ),西(xī )河(hé )、河(hé )东(dōng )是(shì )也(yě );或(huò )以(yǐ )所(suǒ )出(chū ),金(jīn )城(chéng )城(chéng )下(xià )得(dé )金(jīn ),酒(jiǔ )泉(quán )泉(quán )味(wèi )如(rú )酒(jiǔ ),豫(yù )章(zhāng )樟(zhāng )树(shù )生(shēng )庭(tíng ),雁(yàn )门(mén )雁(yàn )之(zhī )所(suǒ )育(yù )是(shì )也(yě );或(huò )以(yǐ )号(hào )令(lìng ),禹(yǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),大(dà )计(jì )东(dōng )冶(yě )之(zhī )山(shān ),因(yīn )名(míng )会(huì )稽(jī )是(shì )也(yě )。河(hé )径(jìng )其(qí )南(nán )而(ér )缠(chán )络(luò )远(yuǎn )矣(yǐ )。河(hé )水(shuǐ )自(zì )河(hé )曲(qǔ ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )南(nán )。汉(hàn )平(píng )帝(dì )时(shí ),王(wáng )莽(mǎng )秉(bǐng )政(zhèng ),欲(yù )耀(yào )威(wēi )德(dé ),以(yǐ )服(fú )远(yuǎn )方(fāng ),讽(fěng )羌(qiāng )献(xiàn )西(xī )海(hǎi )之(zhī )地(dì ),置(zhì )西(xī )海(hǎi )郡(jùn ),而(ér )筑(zhù )五(wǔ )县(xiàn )焉(yān ),周(zhōu )海(hǎi )亭(tíng )隧(suì )相(xiàng )望(wàng )。莽(mǎng )篡(cuàn )政(zhèng )纷(fēn )乱(luàn ),郡(jùn )亦(yì )弃(qì )废(fèi )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )允(yǔn )川(chuān ),而(ér )历(lì )大(dà )榆(yú )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ )北(běi )。羌(qiāng )迷(mí )唐(táng )、钟(zhōng )存(cún )所(suǒ )居(jū )也(yě )。永(yǒng )元(yuán )五(wǔ )年(nián ),贯(guàn )友(yǒu )代(dài )聂(niè )尚(shàng )为(wéi )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),攻(gōng )迷(mí )唐(táng ),斩(zhǎn )获(huò )八(bā )百(bǎi )余(yú )级(jí ),收(shōu )其(qí )熟(shú )麦(mài )数(shù )万(wàn )斛(hú ),于(yú )逢(féng )留(liú )河(hé )上(shàng )筑(zhù )城(chéng )以(yǐ )盛(shèng )麦(mài ),且(qiě )作(zuò )大(dà )船(chuán ),于(yú )河(hé )峡(xiá )作(zuò )桥(qiáo )渡(dù )兵(bīng ),迷(mí )唐(táng )遂(suí )远(yuǎn )依(yī )河(hé )曲(qǔ )。永(yǒng )元(yuán )九(jiǔ )年(nián ),迷(mí )唐(táng )复(fù )与(yǔ )钟(zhōng )存(cún )东(dōng )寇(kòu )而(ér )还(hái )。十(shí )年(nián ),谒(yè )者(zhě )王(wáng )信(xìn )、耿(gěng )谭(tán ),西(xī )击(jī )迷(mí )唐(táng ),降(jiàng )之(zhī ),诏(zhào )听(tīng )还(hái )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ )。迷(mí )唐(táng )谓(wèi )汉(hàn )造(zào )河(hé )桥(qiáo ),兵(bīng )来(lái )无(wú )时(shí ),故(gù )地(dì )不(bú )可(kě )居(jū ),复(fù )叛(pàn ),居(jū )河(hé )曲(qǔ ),与(yǔ )羌(qiāng )为(wéi )仇(chóu ),种(zhǒng )人(rén )与(yǔ )官(guān )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。允(yǔn )川(chuān )去(qù )迷(mí )唐(táng )数(shù )十(shí )里(lǐ ),营(yíng )止(zhǐ ),遣(qiǎn )轻(qīng )兵(bīng )挑(tiāo )战(zhàn ),因(yīn )引(yǐn )还(hái ),迷(mí )唐(táng )追(zhuī )之(zhī ),至(zhì )营(yíng )因(yīn )战(zhàn ),迷(mí )唐(táng )败(bài )走(zǒu )。于(yú )是(shì )西(xī )海(hǎi )及(jí )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ ),无(wú )复(fù )聚(jù )落(luò )。隃(yú )糜(mí )相(xiàng )曹(cáo )凤(fèng )上(shàng )言(yán ):建(jiàn )武(wǔ )以(yǐ )来(lái ),西(xī )戎(róng )数(shù )犯(fàn )法(fǎ ),常(cháng )从(cóng )烧(shāo )当(dāng )种(zhǒng )起(qǐ )。所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )居(jū )大(dà )、小(xiǎo )榆(yú )谷(gǔ ),土(tǔ )地(dì )肥(féi )美(měi ),又(yòu )近(jìn )塞(sāi )内(nèi ),与(yǔ )诸(zhū )种(zhǒng )相(xiàng )傍(bàng ),南(nán )得(dé )钟(zhōng )存(cún ),以(yǐ )广(guǎng )其(qí )众(zhòng ),北(běi )阻(zǔ )大(dà )河(hé ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )固(gù ),又(yòu )有(yǒu )西(xī )海(hǎi )鱼(yú )盐(yán )之(zhī )利(lì ),缘(yuán )山(shān )滨(bīn )河(hé ),以(yǐ )广(guǎng )田(tián )畜(chù ),故(gù )能(néng )强(qiáng )大(dà ),常(cháng )雄(xióng )诸(zhū )种(zhǒng )。今(jīn )党(dǎng )援(yuán )沮(jǔ )坏(huài ),亲(qīn )属(shǔ )离(lí )叛(pàn ),其(qí )余(yú )胜(shèng )兵(bīng ),不(bú )过(guò )数(shù )百(bǎi ),宜(yí )及(jí )此(cǐ )时(shí ),建(jiàn )复(fù )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )县(xiàn ),规(guī )固(gù )二(èr )榆(yú ),广(guǎng )设(shè )屯(tún )田(tián ),隔(gé )塞(sāi )羌(qiāng )胡(hú )交(jiāo )关(guān )之(zhī )路(lù ),殖(zhí )谷(gǔ )富(fù )边(biān ),省(shěng )输(shū )转(zhuǎn )之(zhī )役(yì )。上(shàng )拜(bài )凤(fèng )为(wéi )金(jīn )城(chéng )西(xī )部(bù )都(dōu )尉(wèi ),遂(suí )开(kāi )屯(tún )田(tián )二(èr )十(shí )七(qī )部(bù ),列(liè )屯(tún )夹(jiá )河(hé ),与(yǔ )建(jiàn )成(chéng )相(xiàng )首(shǒu )尾(wěi ),后(hòu )羌(qiāng )反(fǎn ),遂(suí )罢(bà )。案(àn )段(duàn )国(guó )《沙(shā )州(zhōu )记(jì )》,吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )于(yú )河(hé )上(shàng )作(zuò )桥(qiáo ),谓(wèi )之(zhī )河(hé )厉(lì ),长(zhǎng )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )步(bù ),两(liǎng )岸(àn )累(lèi )石(shí )作(zuò )基(jī )陛(bì ),节(jiē )节(jiē )相(xiàng )次(cì ),大(dà )木(mù )从(cóng )横(héng )更(gèng )镇(zhèn )压(yā ),两(liǎng )边(biān )俱(jù )平(píng ),相(xiàng )去(qù )三(sān )丈(zhàng ),并(bìng )大(dà )材(cái )以(yǐ )板(bǎn )横(héng )次(cì )之(zhī ),施(shī )钩(gōu )栏(lán )甚(shèn )严(yán )饰(shì )。桥(qiáo )在(zài )清(qīng )水(shuǐ )川(chuān )东(dōng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )过(guò )陇(lǒng )西(xī )河(hé )关(guān )县(xiàn )北(běi ),洮(táo )水(shuǐ )从(cóng )东(dōng )南(nán )来(lái )流(liú )注(zhù )之(zhī )。

河(hé )水(shuǐ )右(yòu )径(jìng )沙(shā )州(zhōu )北(běi )。段(duàn )国(guó )曰(yuē ):浇(jiāo )河(hé )西(xī )南(nán )百(bǎi )七(qī )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )黄(huáng )沙(shā ),沙(shā )南(nán )北(běi )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ ),东(dōng )西(xī )七(qī )十(shí )里(lǐ ),西(xī )极(jí )大(dà )杨(yáng )川(chuān )。望(wàng )黄(huáng )沙(shā ),犹(yóu )若(ruò )人(rén )委(wěi )于(yú )糒(bèi )于(yú )地(dì ),都(dōu )不(bú )生(shēng )草(cǎo )木(mù ),荡(dàng )然(rán )黄(huáng )沙(shā ),周(zhōu )回(huí )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),沙(shā )州(zhōu )于(yú )是(shì )取(qǔ )号(hào )焉(yān )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )神(shén )爵(jué )二(èr )年(nián ),置(zhì )河(hé )关(guān )县(xiàn ),盖(gài )取(qǔ )河(hé )之(zhī )关(guān )塞(sāi )也(yě )。《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》曰(yuē ):百(bǎi )里(lǐ )曰(yuē )同(tóng ),总(zǒng )名(míng )为(wéi )县(xiàn )。县(xiàn ),玄(xuán )也(yě ),首(shǒu )也(yě ),从(cóng )系(xì )倒(dǎo )首(shǒu ),举(jǔ )首(shǒu )易(yì )偏(piān )矣(yǐ )。言(yán )当(dāng )玄(xuán )静(jìng ),平(píng )谣(yáo )役(yì )也(yě )。《释(shì )名(míng )》又(yòu )曰(yuē ):县(xiàn ),悬(xuán )也(yě ),悬(xuán )于(yú )郡(jùn )矣(yǐ )。黄(huáng )义(yì )仲(zhòng )《十(shí )三(sān )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):县(xiàn ),弦(xián )也(yě ),弦(xián )以(yǐ )贞(zhēn )直(zhí ),言(yán )下(xià )体(tǐ )之(zhī )居(jū ),邻(lín )民(mín )之(zhī )位(wèi ),不(bú )轻(qīng )其(qí )誓(shì ),施(shī )绳(shéng )用(yòng )法(fǎ ),不(bú )曲(qǔ )如(rú )弦(xián ),弦(xián )声(shēng )近(jìn )县(xiàn ),故(gù )以(yǐ )取(qǔ )名(míng ),今(jīn )系(xì )字(zì )在(zài )半(bàn )也(yě )。汉(hàn )高(gāo )帝(dì )六(liù )年(nián ),令(lìng )天(tiān )下(xià )县(xiàn )邑(yì )城(chéng )。张(zhāng )晏(yàn )曰(yuē ):令(lìng )各(gè )自(zì )筑(zhù )其(qí )城(chéng )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú ),入(rù )西(xī )平(píng )郡(jùn )界(jiè ),左(zuǒ )合(hé )二(èr )川(chuān ),南(nán )流(liú )入(rù )河(hé )。又(yòu )东(dōng )北(běi ),济(jì )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )西(xī )南(nán )出(chū )滥(làn )读(dú ),东(dōng )北(běi )流(liú )入(rù )大(dà )谷(gǔ ),谓(wèi )之(zhī )大(dà )谷(gǔ )水(shuǐ )。北(běi )径(jìng )浇(jiāo )河(hé )城(chéng )西(xī )南(nán ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )浇(jiāo )河(hé )故(gù )城(chéng )北(běi ),有(yǒu )二(èr )城(chéng )东(dōng )西(xī )角(jiǎo )倚(yǐ ),东(dōng )北(běi )去(qù )西(xī )平(píng )二(èr )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ )。宋(sòng )少(shǎo )帝(dì )景(jǐng )平(píng )中(zhōng ),拜(bài )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )阿(ā )豺(chái )为(wéi )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、浇(jiāo )河(hé )公(gōng ),即(jí )此(cǐ )城(chéng )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )黄(huáng )川(chuān )城(chéng ),河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )石(shí )城(chéng )南(nán ),左(zuǒ )台(tái )北(běi )谷(gǔ )水(shuǐ )。昔(xī )段(duàn )熲(jiǒng )击(jī )羌(qiāng )于(yú )石(shí )城(chéng ),投(tóu )河(hé )坠(zhuì )坑(kēng )而(ér )死(sǐ )者(zhě )八(bā )百(bǎi )余(yú )人(rén ),即(jí )于(yú )此(cǐ )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )黄(huáng )河(hé )城(chéng )南(nán ),西(xī )北(běi )去(qù )西(xī )平(píng )二(èr )百(bǎi )一(yī )十(shí )七(qī )里(lǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )广(guǎng )违(wéi )城(chéng )北(běi ),右(yòu )合(hé )乌(wū )头(tóu )川(chuān )水(shuǐ ),水(shuǐ )发(fā )远(yuǎn )川(chuān ),引(yǐn )纳(nà )支(zhī )津(jīn ),北(běi )径(jìng )城(chéng )东(dōng )而(ér )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )邯(hán )川(chuān )城(chéng )南(nán )。城(chéng )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu ),历(lì )谷(gǔ )有(yǒu )二(èr )水(shuǐ ),导(dǎo )自(zì )北(běi )山(shān ),南(nán )径(jìng )邯(hán )亭(tíng ),注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),临(lín )津(jīn )溪(xī )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )自(zì )南(nán )山(shān ),北(běi )径(jìng )临(lín )津(jīn )城(chéng )西(xī )而(ér )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )临(lín )津(jīn )城(chéng )北(běi )、白(bái )土(tǔ )城(chéng )南(nán )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):左(zuǒ )南(nán )津(jīn )西(xī )六(liù )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )白(bái )土(tǔ )城(chéng ),城(chéng )在(zài )大(dà )河(hé )之(zhī )北(běi ),而(ér )为(wéi )缘(yuán )河(hé )济(jì )渡(dù )之(zhī )处(chù )。魏(wèi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )淮(huái )破(pò )羌(qiāng ),遮(zhē )塞(sāi )于(yú )白(bái )土(tǔ ),即(jí )此(cǐ )处(chù )矣(yǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),左(zuǒ )会(huì )白(bái )土(tǔ )川(chuān )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )白(bái )土(tǔ )城(chéng )西(xī )北(běi )下(xià ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )白(bái )土(tǔ )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )南(nán )注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )会(huì )两(liǎng )川(chuān ),右(yòu )合(hé )二(èr )水(shuǐ ),参(cān )差(chà )夹(jiá )岸(àn )连(lián )壤(rǎng ),负(fù )险(xiǎn )相(xiàng )望(wàng )。河(hé )北(běi )有(yǒu )层(céng )山(shān ),山(shān )甚(shèn )灵(líng )秀(xiù ),山(shān )峰(fēng )之(zhī )上(shàng ),立(lì )石(shí )数(shù )百(bǎi )丈(zhàng ),亭(tíng )亭(tíng )桀(jié )竖(shù ),竞(jìng )势(shì )争(zhēng )高(gāo ),远(yuǎn )望(wàng ),若(ruò )攒(zǎn )图(tú )之(zhī )托(tuō )霄(xiāo )上(shàng )。其(qí )下(xià )层(céng )岩(yán )峭(qiào )举(jǔ ),壁(bì )岸(àn )无(wú )阶(jiē ),悬(xuán )岩(yán )之(zhī )中(zhōng ),多(duō )石(shí )室(shì )焉(yān )。室(shì )中(zhōng )若(ruò )有(yǒu )积(jī )卷(juàn )矣(yǐ ),而(ér )世(shì )士(shì )罕(hǎn )有(yǒu )津(jīn )达(dá )者(zhě ),因(yīn )谓(wèi )之(zhī )积(jī )书(shū )岩(yán )。岩(yán )堂(táng )之(zhī )内(nèi ),每(měi )时(shí )见(jiàn )神(shén )人(rén )往(wǎng )还(hái )矣(yǐ ),盖(gài )鸿(hóng )衣(yī )羽(yǔ )裳(shang )之(zhī )士(shì ),练(liàn )精(jīng )饵(ěr )食(shí )之(zhī )夫(fū )耳(ěr )。俗(sú )人(rén )不(bú )悟(wù )其(qí )仙(xiān )者(zhě ),乃(nǎi )谓(wèi )之(zhī )神(shén )鬼(guǐ )。彼(bǐ )羌(qiāng )目(mù )鬼(guǐ )曰(yuē )唐(táng )述(shù ),复(fù )因(yīn )名(míng )之(zhī )为(wéi )唐(táng )述(shù )山(shān )。指(zhǐ )其(qí )堂(táng )密(mì )之(zhī )居(jū ),谓(wèi )之(zhī )唐(táng )述(shù )窟(kū ),其(qí )怀(huái )道(dào )宗(zōng )玄(xuán )之(zhī )士(shì ),皮(pí )冠(guàn )净(jìng )发(fā )之(zhī )徒(tú ),亦(yì )往(wǎng )栖(qī )托(tuō )焉(yān )。故(gù )《秦(qín )川(chuān )记(jì )》曰(yuē ):河(hé )峡(xiá )崖(yá )傍(bàng )有(yǒu )二(èr )窟(kū ),一(yī )曰(yuē )唐(táng )述(shù )窟(kū ),高(gāo )四(sì )十(shí )丈(zhàng );西(xī )二(èr )里(lǐ )有(yǒu )时(shí )亮(liàng )窟(kū ),高(gāo )百(bǎi )丈(zhàng ),广(guǎng )二(èr )十(shí )丈(zhàng ),深(shēn )三(sān )十(shí )丈(zhàng ),藏(cáng )古(gǔ )书(shū )五(wǔ )笥(sì )。亮(liàng ),南(nán )安(ān )人(rén )也(yě )。下(xià )封(fēng )有(yǒu )水(shuǐ ),导(dǎo )自(zì )是(shì )山(shān )溪(xī )水(shuǐ ),南(nán )注(zhù )河(hé ),谓(wèi )之(zhī )唐(táng )述(shù )水(shuǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )得(dé )野(yě )亭(tíng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú ),历(lì )研(yán )川(chuān ),谓(wèi )之(zhī )研(yán )川(chuān )水(shuǐ )。又(yòu )东(dōng )北(běi )注(zhù )于(yú )河(hé ),谓(wèi )之(zhī )野(yě )亭(tíng )口(kǒu )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )历(lì )凤(fèng )林(lín )北(běi )。凤(fèng )林(lín ),山(shān )名(míng )也(yě ),五(wǔ )峦(luán )俱(jù )峙(zhì )。耆(qí )彦(yàn )云(yún ):昔(xī )有(yǒu )凤(fèng )乌(wū ),飞(fēi )游(yóu )五(wǔ )峰(fēng ),故(gù )山(shān )有(yǒu )斯(sī )目(mù )矣(yǐ )。《秦(qín )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):枹(bāo )罕(hǎn )原(yuán )北(běi )名(míng )凤(fèng )林(lín )川(chuān ),川(chuān )中(zhōng )则(zé )黄(huáng )河(hé )东(dōng )流(liú )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )漓(lí )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )导(dǎo )源(yuán )塞(sāi )外(wài )羌(qiāng )中(zhōng ),故(gù )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):其(qí )水(shuǐ )出(chū )西(xī )塞(sāi )外(wài ),东(dōng )北(běi )流(liú ),历(lì )野(yě )虏(lǔ )中(zhōng ),径(jìng )消(xiāo )铜(tóng )城(chéng )西(xī ),又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )列(liè )城(chéng )东(dōng )。考(kǎo )《地(dì )说(shuō )》无(wú )目(mù ),盖(gài )出(chū )自(zì )戎(róng )方(fāng )矣(yǐ )。左(zuǒ )合(hé )列(liè )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )西(xī )北(běi )溪(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )列(liè )城(chéng )北(běi ),右(yòu )入(rù )漓(lí )水(shuǐ ),城(chéng )居(jū )二(èr )水(shuǐ )之(zhī )会(huì )也(yě )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )可(kě )石(shí )孤(gū )城(chéng )西(xī ),西(xī )戎(róng )之(zhī )名(míng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )北(běi ),右(yòu )合(hé )黑(hēi )城(chéng )溪(xī )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )北(běi )山(shān )下(xià ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )黑(hēi )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )南(nán ),枝(zhī )水(shuǐ )左(zuǒ )出(chū )焉(yān )。又(yòu )东(dōng )南(nán )入(rù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )榆(yú )城(chéng )东(dōng ),榆(yú )城(chéng )溪(xī )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )素(sù )和(hé )细(xì )越(yuè )西(xī )北(běi )山(shān )下(xià ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )细(xì )越(yuè )川(chuān ),夷(yí )俗(sú )乡(xiāng )名(míng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )南(nán )出(chū )狄(dí )周(zhōu )峡(xiá ),东(dōng )南(nán )右(yòu )合(hé )黑(hēi )城(chéng )溪(xī )之(zhī )枝(zhī )津(jīn ),津(jīn )水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )溪(xī )水(shuǐ ),东(dōng )北(běi )径(jìng )黑(hēi )城(chéng )东(dōng ),东(dōng )北(běi )注(zhù )之(zhī )榆(yú )溪(xī ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )榆(yú )城(chéng )南(nán ),东(dōng )北(běi )注(zhù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )石(shí )门(mén )口(kǒu ),山(shān )高(gāo )险(xiǎn )峻(jùn )绝(jué ),对(duì )岸(àn )若(ruò )门(mén ),故(gù )峡(xiá )得(dé )厥(jué )名(míng )矣(yǐ )。疑(yí )即(jí )皋(gāo )兰(lán )山(shān )门(mén )也(yě )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )狩(shòu )三(sān )年(nián ),骠(biāo )骑(qí )霍(huò )去(qù )病(bìng )出(chū )陇(lǒng )西(xī ),至(zhì )皋(gāo )兰(lán ),谓(wèi )是(shì )山(shān )之(zhī )关(guān )塞(sāi )也(yě )。应(yīng )劭(shào )《汉(hàn )书(shū )音(yīn )义(yì )》曰(yuē ):皋(gāo )兰(lán )在(zài )陇(lǒng )西(xī )白(bái )石(shí )县(xiàn )塞(sāi )外(wài ),河(hé )名(míng )也(yě )。孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):山(shān )关(guān )名(míng )也(yě )。今(jīn )是(shì )山(shān )去(qù )河(hé )不(bú )远(yuǎn ),故(gù )论(lùn )者(zhě )疑(yí )目(mù )河(hé )山(shān )之(zhī )间(jiān )矣(yǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi ),皋(gāo )兰(lán )山(shān )水(shuǐ )自(zì )山(shān )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì )注(zhù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),白(bái )石(shí )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī )北(běi )山(shān )下(xià ),东(dōng )南(nán )流(liú ),枝(zhī )津(jīn )东(dōng )注(zhù )焉(yān )。白(bái )石(shí )川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )南(nán )径(jìng )白(bái )石(shí )城(chéng )西(xī )而(ér )注(zhù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )白(bái )石(shí )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )曰(yuē )顺(shùn )砾(lì )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):白(bái )石(shí )县(xiàn )在(zài )狄(dí )道(dào )西(xī )北(běi )二(èr )百(bǎi )八(bā )十(shí )五(wǔ )里(lǐ ),漓(lí )水(shuǐ )径(jìng )其(qí )北(běi )。今(jīn )漓(lí )水(shuǐ )径(jìng )其(qí )南(nán ),而(ér )不(bú )出(chū )其(qí )北(běi )也(yě )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )白(bái )石(shí )山(shān )北(běi )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):白(bái )石(shí )山(shān )在(zài )东(dōng )。罗(luó )溪(xī )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )南(nán )山(shān )下(xià )。东(dōng )入(rù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),左(zuǒ )合(hé )罕(hǎn )南(nán )溪(xī )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )罕(hǎn )西(xī ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )罕(hǎn )南(nán )注(zhù )之(zhī )。《十(shí )二(èr )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):广(guǎng )大(dà )贩(fàn )在(zài )枹(bāo )罕(hǎn )西(xī )北(běi ),罕(hǎn )在(zài )焉(yān )。昔(xī )慕(mù )容(róng )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )自(zì )燕(yàn )历(lì )阴(yīn )山(shān )西(xī )驰(chí ),而(ér )创(chuàng )居(jū )于(yú )此(cǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )枹(bāo )罕(hǎn )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):故(gù )枹(bāo )罕(hǎn )侯(hóu )邑(yì )也(yě )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):枹(bāo )罕(hǎn )县(xiàn )在(zài )郡(jùn )西(xī )二(èr )百(bǎi )一(yī )十(shí )里(lǐ )。漓(lí )水(shuǐ )在(zài )城(chéng )南(nán )门(mén )前(qián )东(dōng )过(guò )也(yě )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi ),故(gù )城(chéng )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )有(yǒu )二(èr )源(yuán ),南(nán )源(yuán )出(chū )西(xī )南(nán )山(shān )下(xià ),东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )金(jīn )纽(niǔ )大(dà )岭(lǐng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )一(yī )故(gù )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )北(běi )与(yǔ )北(běi )水(shuǐ )会(huì )。北(běi )源(yuán )自(zì )西(xī )南(nán )径(jìng )故(gù )城(chéng )北(běi ),右(yòu )入(rù )南(nán )水(shuǐ )。乱(luàn )流(liú )东(dōng )北(běi )注(zhù )漓(lí )水(shuǐ )。漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi ),左(zuǒ )合(hé )白(bái )石(shí )川(chuān )之(zhī )枝(zhī )津(jīn ),水(shuǐ )上(shàng )承(chéng )白(bái )石(shí )川(chuān ),东(dōng )径(jìng )白(bái )石(shí )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )绝(jué )罕(hǎn )溪(xī ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )枹(bāo )罕(hǎn )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )入(rù )漓(lí )水(shuǐ ),漓(lí )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )出(chū )峡(xiá ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):漓(lí )水(shuǐ )出(chū )白(bái )石(shí )县(xiàn )西(xī )塞(sāi )外(wài ),东(dōng )至(zhì )枹(bāo )罕(hǎn )入(rù )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )径(jìng )左(zuǒ )南(nán )城(chéng )南(nán )。《十(shí )二(èr )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):石(shí )城(chéng )西(xī )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )左(zuǒ )南(nán )城(chéng )者(zhě )也(yě ),津(jīn )亦(yì )取(qǔ )名(míng )焉(yān )。大(dà )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )赤(chì )岸(àn )北(běi ),即(jí )河(hé )夹(jiá )岸(àn )也(yě )。《秦(qín )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):枹(bāo )罕(hǎn )有(yǒu )河(hé )夹(jiá )岸(àn ),岸(àn )广(guǎng )四(sì )十(shí )丈(zhàng ),义(yì )熙(xī )中(zhōng ),乞(qǐ )佛(fó )于(yú )此(cǐ )河(hé )上(shàng )作(zuò )飞(fēi )桥(qiáo ),桥(qiáo )高(gāo )五(wǔ )十(shí )丈(zhàng ),三(sān )年(nián )乃(nǎi )就(jiù )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),洮(táo )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):水(shuǐ )出(chū )塞(sāi )外(wài )羌(qiāng )中(zhōng )。《沙(shā )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):洮(táo )水(shuǐ )与(yǔ )垫(diàn )江(jiāng )水(shuǐ )俱(jù )出(chū )嵹(jiàng )台(tái )山(shān ),山(shān )南(nán )即(jí )垫(diàn )江(jiāng )源(yuán ),山(shān )东(dōng )则(zé )桃(táo )水(shuǐ )源(yuán )。《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》曰(yuē ):白(bái )水(shuǐ )出(chū )蜀(shǔ )。郭(guō )景(jǐng )纯(chún )注(zhù )云(yún ):从(cóng )临(lín )桃(táo )之(zhī )西(xī )倾(qīng )山(shān )东(dōng )南(nán )流(liú )入(rù )汉(hàn ),而(ér )至(zhì )垫(diàn )江(jiāng ),故(gù )段(duàn )国(guó )以(yǐ )为(wéi )垫(diàn )江(jiāng )水(shuǐ )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )同(tóng )出(chū )一(yī )山(shān ),故(gù )知(zhī )嵹(jiàng )台(tái ),西(xī )倾(qīng )之(zhī )异(yì )名(míng )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )中(zhōng )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )者(zhě ),始(shǐ )是(shì )东(dōng )燕(yàn )慕(mù )容(róng )之(zhī )枝(zhī )庶(shù ),因(yīn )氏(shì )其(qí )字(zì ),以(yǐ )为(wéi )首(shǒu )类(lèi )之(zhī )种(zhǒng )号(hào )也(yě ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )野(yě )虏(lǔ )。自(zì )洮(táo )嵹(jiàng )南(nán )北(běi )三(sān )百(bǎi )里(lǐ )中(zhōng ),地(dì )草(cǎo )遍(biàn )是(shì )龙(lóng )须(xū ),而(ér )无(wú )樵(qiáo )柴(chái )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )洮(táo )阳(yáng )曾(céng )城(chéng )北(běi )。《沙(shā )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):嵹(jiàng )城(chéng )东(dōng )北(běi )三(sān )百(bǎi )里(lǐ )有(yǒu )曾(céng )城(chéng ),城(chéng )临(lín )洮(táo )水(shuǐ )者(zhě )也(yě )。建(jiàn )初(chū )二(èr )年(nián ),羌(qiāng )攻(gōng )南(nán )部(bù )都(dōu )尉(wèi )于(yú )临(lín )洮(táo ),上(shàng )遣(qiǎn )行(háng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )防(fáng )与(yǔ )长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi )耿(gěng )恭(gōng )救(jiù )之(zhī ),诸(zhū )羌(qiāng )退(tuì )聚(jù )洮(táo )阳(yáng ),即(jí )此(cǐ )城(chéng )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )洪(hóng )和(hé )山(shān )南(nán ),城(chéng )在(zài )四(sì )山(shān )中(zhōng )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )迷(mí )和(hé )城(chéng )北(běi ),羌(qiāng )名(míng )也(yě )。又(yòu )东(dōng )径(jìng )甘(gān )枳(zhǐ )亭(tíng ),历(lì )望(wàng )曲(qǔ )。在(zài )临(lín )洮(táo )西(xī )南(nán ),去(qù )龙(lóng )桑(sāng )城(chéng )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )临(lín )跳(tiào )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi )。禹(yǔ )治(zhì )洪(hóng )水(shuǐ ),西(xī )至(zhì )洮(táo )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng ),见(jiàn )长(zhǎng )人(rén ),受(shòu )黑(hēi )玉(yù )书(shū )于(yú )斯(sī )水(shuǐ )上(shàng )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú ),屈(qū )而(ér )径(jìng )索(suǒ )西(xī )城(chéng )西(xī )。建(jiàn )初(chū )二(èr )年(nián ),马(mǎ )防(fáng )、耿(gěng )恭(gōng )从(cóng )五(wǔ )溪(xī )祥(xiáng )谷(gǔ )出(chū )索(suǒ )西(xī ),与(yǔ )羌(qiāng )战(zhàn ),破(pò )之(zhī ),筑(zhù )索(suǒ )西(xī )城(chéng ),徙(xǐ )陇(lǒng )西(xī )南(nán )部(bù )都(dōu )尉(wèi )居(jū )之(zhī ),俗(sú )名(míng )赤(chì )水(shuǐ )城(chéng ),亦(yì )曰(yuē )临(lín )洮(táo )东(dōng )城(chéng )也(yě )。《沙(shā )州(zhōu )记(jì )》曰(yuē ):从(cóng )东(dōng )洮(táo )至(zhì )西(xī )洮(táo )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ )者(zhě )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )屈(qū )而(ér )北(běi ),径(jìng )龙(lóng )桑(sāng )城(chéng )西(xī )而(ér )西(xī )北(běi )流(liú )。马(mǎ )防(fáng )以(yǐ )建(jiàn )初(chū )二(èr )年(nián ),从(cóng )安(ān )故(gù )五(wǔ )溪(xī )出(chū )龙(lóng )桑(sāng ),开(kāi )通(tōng )旧(jiù )路(lù )者(zhě )也(yě ),俗(sú )名(míng )龙(lóng )城(chéng )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )径(jìng )步(bù )和(hé )亭(tíng )东(dōng ),步(bù )和(hé )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )山(shān )下(xià ),东(dōng )北(běi )流(liú )出(chū )山(shān ),径(jìng )步(bù )和(hé )亭(tíng )北(běi ),东(dōng )北(běi )注(zhù )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )出(chū )门(mén )峡(xiá ),历(lì )求(qiú )厥(jué )川(chuān ),蕈(xùn )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )桑(sāng )岚(lán )西(xī )溪(xī ),东(dōng )流(liú )历(lì )桑(sāng )岚(lán )川(chuān ),又(yòu )东(dōng )径(jìng )蕈(xùn )川(chuān )北(běi ),东(dōng )入(rù )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )历(lì )峡(xiá ),径(jìng )偏(piān )桥(qiáo ),出(chū )夷(yí )始(shǐ )梁(liáng ),右(yòu )合(hé )蕈(xùn )垲(kǎi )川(chuān )水(shuǐ )。水(shuǐ )东(dōng )南(nán )出(chū )石(shí )底(dǐ )横(héng )下(xià ),北(běi )历(lì )蕈(xùn )垲(kǎi )川(chuān ),西(xī )北(běi )注(zhù )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )桑(sāng )城(chéng )东(dōng ),又(yòu )北(běi )会(huì )蓝(lán )川(chuān )水(shuǐ )。水(shuǐ )源(yuán )出(chū )求(qiú )厥(jué )川(chuān )西(xī )北(běi )溪(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )蓝(lán )川(chuān ),历(lì )桑(sāng )城(chéng )北(běi ),东(dōng )入(rù )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )外(wài )羌(qiāng )城(chéng )西(xī ),又(yòu )北(běi )径(jìng )和(hé )博(bó )城(chéng )东(dōng ),城(chéng )在(zài )山(shān )内(nèi ),左(zuǒ )合(hé )和(hé )博(bó )川(chuān )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )城(chéng )西(xī )南(nán )山(shān )下(xià ),东(dōng )北(běi )径(jìng )和(hé )博(bó )城(chéng )南(nán ),东(dōng )北(běi )注(zhù )于(yú )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )北(běi )径(jìng )安(ān )故(gù )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》,陇(lǒng )西(xī )之(zhī )属(shǔ )县(xiàn )也(yě )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):县(xiàn )在(zài )郡(jùn )南(nán )四(sì )十(shí )七(qī )里(lǐ ),盖(gài )延(yán )转(zhuǎn )击(jī )狄(dí )道(dào )安(ān )故(gù )五(wǔ )溪(xī )反(fǎn )羌(qiāng ),大(dà )破(pò )之(zhī ),即(jí )此(cǐ )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )狄(dí )道(dào )故(gù )城(chéng )西(xī )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):今(jīn )曰(yuē )武(wǔ )始(shǐ )也(yě )。洮(táo )水(shuǐ )在(zài )城(chéng )西(xī )北(běi )流(liú )。又(yòu )北(běi ),陇(lǒng )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),即(jí )《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》所(suǒ )谓(wèi )滥(làn )水(shuǐ )也(yě )。水(shuǐ )出(chū )鸟(niǎo )鼠(shǔ )山(shān )西(xī )北(běi )高(gāo )城(chéng )岭(lǐng ),西(xī )径(jìng )陇(lǒng )坻(dǐ )。其(qí )山(shān )岸(àn )崩(bēng )落(luò )者(zhě ),声(shēng )闻(wén )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),故(gù )扬(yáng )雄(xióng )称(chēng )响(xiǎng )若(ruò )坻(dǐ )颓(tuí )是(shì )也(yě )。又(yòu )西(xī )北(běi )历(lì )白(bái )石(shí )山(shān )下(xià )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):狄(dí )道(dào )东(dōng )有(yǒu )白(bái )石(shí )山(shān )。滥(làn )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )径(jìng )武(wǔ )街(jiē )城(chéng )南(nán ),又(yòu )西(xī )北(běi )径(jìng )狄(dí )道(dào )故(gù )城(chéng )东(dōng )。《百(bǎi )官(guān )表(biǎo )》曰(yuē ):县(xiàn )有(yǒu )蛮(mán )夷(yí )谓(wèi )之(zhī )道(dào ),公(gōng )主(zhǔ )所(suǒ )食(shí )曰(yuē )邑(yì )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):反(fǎn )舌(shé )左(zuǒ )衽(rèn ),不(bú )与(yǔ )华(huá )同(tóng ),须(xū )有(yǒu )译(yì )言(yán ),乃(nǎi )通(tōng )也(yě )。汉(hàn )陇(lǒng )西(xī )郡(jùn )治(zhì ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )置(zhì )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):有(yǒu )陇(lǒng )堆(duī )在(zài )其(qí )东(dōng ),故(gù )曰(yuē )陇(lǒng )西(xī )也(yě )。《神(shén )仙(xiān )传(chuán )》曰(yuē ):封(fēng )君(jūn )达(dá ),陇(lǒng )西(xī )人(rén ),服(fú )炼(liàn )水(shuǐ )银(yín ),年(nián )百(bǎi )岁(suì ),视(shì )之(zhī )如(rú )年(nián )三(sān )十(shí )许(xǔ ),骑(qí )青(qīng )牛(niú ),故(gù )号(hào )青(qīng )牛(niú )道(dào )士(shì )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )郡(jùn )县(xiàn )之(zhī )名(míng ),郡(jùn )曰(yuē )厌(yàn )戎(róng ),县(xiàn )曰(yuē )操(cāo )虏(lǔ )也(yě )。昔(xī )马(mǎ )援(yuán )为(wéi )陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu ),六(liù )年(nián ),为(wéi )狄(dí )道(dào )开(kāi )渠(qú ),引(yǐn )水(shuǐ )种(zhǒng )秔(jīng )稻(dào ),而(ér )郡(jùn )中(zhōng )乐(lè )业(yè ),即(jí )此(cǐ )水(shuǐ )也(yě )。滥(làn )水(shuǐ )又(yòu )西(xī )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )右(yòu )合(hé )二(èr )水(shuǐ ),左(zuǒ )会(huì )大(dà )夏(xià )川(chuān )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )山(shān ),二(èr )源(yuán )合(hé )舍(shě )而(ér )乱(luàn )流(liú ),径(jìng )金(jīn )纽(niǔ )城(chéng )南(nán )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):大(dà )夏(xià )县(xiàn )西(xī )有(yǒu )故(gù )金(jīn )纽(niǔ )城(chéng ),去(qù )县(xiàn )四(sì )十(shí )里(lǐ ),本(běn )都(dōu )尉(wèi )治(zhì )。又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )大(dà )夏(xià )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )顺(shùn )夏(xià )。《晋(jìn )书(shū )地(dì )道(dào )记(jì )》曰(yuē ):县(xiàn )有(yǒu )禹(yǔ )庙(miào ),禹(yǔ )所(suǒ )出(chū )也(yě )。又(yòu )东(dōng )北(běi )出(chū )山(shān ),注(zhù )于(yú )洮(táo )水(shuǐ )。洮(táo )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),翼(yì )带(dài )三(sān )水(shuǐ ),乱(luàn )流(liú )北(běi )入(rù )河(hé )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):洮(táo )水(shuǐ )北(běi )至(zhì )枹(bāo )罕(hǎn ),东(dōng )入(rù )河(hé )是(shì )也(yě )。又(yòu )东(dōng )过(guò )金(jīn )城(chéng )允(yǔn )吾(wú )县(xiàn )北(běi ),金(jīn )城(chéng ),郡(jùn )治(zhì )也(yě )。汉(hàn )昭(zhāo )帝(dì )始(shǐ )元(yuán )六(liù )年(nián )置(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )西(xī )海(hǎi )也(yě )。莽(mǎng )又(yòu )更(gèng )允(yǔn )吾(wú )为(wéi )修(xiū )远(yuǎn )县(xiàn )。河(hé )水(shuǐ )径(jìng )其(qí )南(nán ),不(bú )在(zài )其(qí )北(běi ),南(nán )有(yǒu )湟(huáng )水(shuǐ )出(chū )塞(sāi )外(wài ),东(dōng )径(jìng )西(xī )王(wáng )母(mǔ )石(shí )室(shì )、石(shí )釜(fǔ )、西(xī )海(hǎi )盐(yán )池(chí )北(běi ),故(gù )阚(kàn )駰(yīn )口(kǒu ):其(qí )西(xī )即(jí )湟(huáng )水(shuǐ )之(zhī )源(yuán )也(yě )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):湟(huáng )水(shuǐ )所(suǒ )出(chū )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )龙(lóng )夷(yí )城(chéng ),故(gù )西(xī )零(líng )之(zhī )地(dì )也(yě ),《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):城(chéng )在(zài )临(lín )羌(qiāng )新(xīn )县(xiàn )西(xī )三(sān )百(bǎi )一(yī )十(shí )里(lǐ )。王(wáng )莽(mǎng )纳(nà )西(xī )零(líng )之(zhī )献(xiàn ),以(yǐ )为(wéi )西(xī )海(hǎi )郡(jùn ),治(zhì )此(cǐ )城(chéng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )卑(bēi )禾(hé )羌(qiāng )海(hǎi )北(běi ),有(yǒu )盐(yán )池(chí )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):县(xiàn )西(xī )有(yǒu )卑(bēi )禾(hé )羌(qiāng )海(hǎi )者(zhě )也(yě ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )青(qīng )海(hǎi ),东(dōng )去(qù )西(xī )平(píng )二(èr )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )东(dōng )流(liú )径(jìng )湟(huáng )中(zhōng )城(chéng )北(běi ),故(gù )小(xiǎo )月(yuè )氏(shì )之(zhī )地(dì )也(yě )。《十(shí )二(èr )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):西(xī )平(píng )、张(zhāng )掖(yè )之(zhī )间(jiān ),大(dà )月(yuè )氏(shì )之(zhī )别(bié ),小(xiǎo )月(yuè )氏(shì )之(zhī )国(guó )。范(fàn )晔(yè )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )》曰(yuē ):湟(huáng )中(zhōng )月(yuè )氏(shì )胡(hú )者(zhě ),其(qí )王(wáng )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )杀(shā ),余(yú )种(zhǒng )分(fèn )散(sàn ),西(xī )逾(yú )葱(cōng )岭(lǐng ),其(qí )弱(ruò )者(zhě )南(nán )入(rù )山(shān ),从(cóng )羌(qiāng )居(jū )止(zhǐ ),故(gù )受(shòu )小(xiǎo )月(yuè )氏(shì )之(zhī )名(míng )也(yě )。《后(hòu )汉(hàn )。西(xī )羌(qiāng )传(chuán )》曰(yuē ):羌(qiāng )无(wú )弋(yì )爱(ài )剑(jiàn )者(zhě ),秦(qín )厉(lì )公(gōng )时(shí ),以(yǐ )奴(nú )隶(lì )亡(wáng )入(rù )三(sān )河(hé ),羌(qiāng )怪(guài )为(wéi )神(shén ),推(tuī )以(yǐ )为(wéi )豪(háo )。河(hé )、湟(huáng )之(zhī )间(jiān )多(duō )禽(qín )兽(shòu ),以(yǐ )射(shè )猎(liè )为(wéi )事(shì ),遂(suí )见(jiàn )敬(jìng )信(xìn ),依(yī )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。其(qí )曾(céng )孙(sūn )忍(rěn ),因(yīn )留(liú )湟(huáng )中(zhōng ),为(wéi )湟(huáng )中(zhōng )羌(qiāng )也(yě )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),右(yòu )控(kòng )四(sì )水(shuǐ ),导(dǎo )源(yuán )四(sì )溪(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )湟(huáng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )赤(chì )城(chéng )北(běi ),而(ér )东(dōng )入(rù )经(jīng )戎(róng )峡(xiá )口(kǒu ),右(yòu )合(hé )羌(qiāng )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )南(nán )山(shān )下(xià ),径(jìng )护(hù )羌(qiāng )城(chéng )东(dōng ),故(gù )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )治(zhì )。又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )临(lín )羌(qiāng )城(chéng )西(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )湟(huáng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )临(lín )羌(qiāng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )封(fēng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )封(fēng )孙(sūn )都(dōu )为(wéi )侯(hóu )国(guó ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )监(jiān )羌(qiāng )也(yě )。谓(wèi )之(zhī )绥(suí )戎(róng )城(chéng ),非(fēi )也(yě )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),卢(lú )溪(xī )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )西(xī )南(nán )卢(lú )川(chuān ),东(dōng )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )临(lín )羌(qiāng )新(xīn )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):临(lín )羌(qiāng )新(xīn )县(xiàn )在(zài )郡(jùn )西(xī )百(bǎi )八(bā )十(shí )里(lǐ ),湟(huáng )水(shuǐ )径(jìng )城(chéng )南(nán )也(yě )。城(chéng )有(yǒu )东(dōng )、西(xī )门(mén ),西(xī )北(běi )隅(yú )有(yǒu )子(zǐ )城(chéng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),右(yòu )合(hé )溜(liū )溪(xī )、伏(fú )溜(liū )、石(shí )杜(dù )、蠡(lí )四(sì )川(chuān ),东(dōng )北(běi )流(liú )注(zhù )之(zhī )。左(zuǒ )会(huì )临(lín )羌(qiāng )溪(xī )水(shuǐ )。水(shuǐ )发(fā )新(xīn )县(xiàn )西(xī )北(běi ),东(dōng )南(nán )流(liú ),历(lì )县(xiàn )北(běi ),东(dōng )南(nán )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),龙(lóng )驹(jū )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )右(yòu )出(chū )西(xī )南(nán )山(shān )下(xià ),东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )龙(lóng )驹(jū )城(chéng ),北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),长(zhǎng )宁(níng )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )松(sōng )山(shān ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )晋(jìn )昌(chāng )城(chéng ),晋(jìn )昌(chāng )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。长(zhǎng )宁(níng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán ),养(yǎng )女(nǚ )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )发(fā )养(yǎng )女(nǚ )北(běi )山(shān ),有(yǒu )二(èr )源(yuán ),皆(jiē )长(zhǎng )湍(tuān )远(yuǎn )发(fā ),南(nán )总(zǒng )一(yī )川(chuān ),径(jìng )养(yǎng )女(nǚ )山(shān ),谓(wèi )之(zhī )养(yǎng )女(nǚ )川(chuān )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):长(zhǎng )宁(níng )亭(tíng )北(běi )有(yǒu )养(yǎng )女(nǚ )岭(lǐng ),即(jí )浩(hào )亹(wěi )山(shān ),西(xī )平(píng )之(zhī )北(běi )山(shān )也(yě )。乱(luàn )流(liú )出(chū )峡(xiá ),南(nán )径(jìng )长(zhǎng )宁(níng )亭(tíng )东(dōng )。城(chéng )有(yǒu )东(dōng )、西(xī )门(mén ),东(dōng )北(běi )隅(yú )有(yǒu )金(jīn )城(chéng ),在(zài )西(xī )平(píng )西(xī )北(běi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē )六(liù )十(shí )里(lǐ ),远(yuǎn )矣(yǐ )。长(zhǎng )宁(níng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )与(yǔ )一(yī )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )西(xī )山(shān ),东(dōng )南(nán )流(liú )。水(shuǐ )南(nán )山(shān )上(shàng ),有(yǒu )风(fēng )伯(bó )祠(cí ),春(chūn )秋(qiū )祭(jì )之(zhī )。其(qí )水(shuǐ )东(dōng )南(nán )径(jìng )长(zhǎng )宁(níng )亭(tíng )南(nán ),东(dōng )入(rù )长(zhǎng )宁(níng )水(shuǐ )。长(zhǎng )宁(níng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )流(liú ),注(zhù )于(yú )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),牛(niú )心(xīn )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )出(chū )西(xī )南(nán )远(yuǎn )山(shān ),东(dōng )北(běi )流(liú ),径(jìng )牛(niú )心(xīn )堆(duī )东(dōng ),又(yòu )北(běi )径(jìng )西(xī )平(píng )亭(tíng )西(xī ),东(dōng )北(běi )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )西(xī )平(píng )城(chéng )北(běi )。东(dōng )城(chéng ),即(jí )故(gù )亭(tíng )也(yě )。汉(hàn )景(jǐng )帝(dì )六(liù )年(nián ),封(fēng )陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu )北(běi )地(dì )公(gōng )孙(sūn )浑(hún )邪(xié )为(wéi )侯(hóu )国(guó )。魏(wèi )黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),立(lì )西(xī )平(píng )郡(jùn ),凭(píng )倚(yǐ )故(gù )亭(tíng ),增(zēng )筑(zhù )南(nán )、西(xī )、北(běi )三(sān )城(chéng )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )治(zhì )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )土(tǔ )楼(lóu )南(nán )。楼(lóu )北(běi )依(yī )山(shān )原(yuán ),峰(fēng )高(gāo )三(sān )百(bǎi )尺(chǐ ),有(yǒu )若(ruò )削(xuē )成(chéng )。楼(lóu )下(xià )有(yǒu )神(shén )祠(cí ),雕(diāo )墙(qiáng )故(gù )壁(bì )存(cún )焉(yān )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):西(xī )平(píng )亭(tíng )北(běi )有(yǒu )土(tǔ )楼(lóu )神(shén )祠(cí )者(zhě )也(yě )。今(jīn )在(zài )亭(tíng )东(dōng )北(běi )五(wǔ )里(lǐ )。右(yòu )则(zé )五(wǔ )泉(quán )注(zhù )之(zhī ),泉(quán )发(fā )西(xī )平(píng )亭(tíng )北(běi ),雁(yàn )次(cì )相(xiàng )缀(zhuì ),东(dōng )北(běi )流(liú )至(zhì )土(tǔ )楼(lóu )南(nán ),北(běi )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),右(yòu )合(hé )葱(cōng )谷(gǔ )水(shuǐ )。水(shuǐ )有(yǒu )四(sì )源(yuán ),各(gè )出(chū )一(yī )溪(xī ),乱(luàn )流(liú )注(zhù )于(yú )湟(huáng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )东(dōng )亭(tíng )北(běi ),东(dōng )出(chū )漆(qī )峡(xiá ),山(shān )峡(xiá )也(yě )。东(dōng )流(liú ),右(yòu )则(zé )漆(qī )谷(gǔ )常(cháng )溪(xī )注(zhù )之(zhī ),左(zuǒ )则(zé )甘(gān )夷(yí )川(chuān )水(shuǐ )入(rù )焉(yān )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),安(ān )夷(yí )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )发(fā )远(yuǎn )山(shān ),西(xī )北(běi )流(liú ),控(kòng )引(yǐn )众(zhòng )川(chuān ),北(běi )屈(qū )径(jìng )安(ān )夷(yí )城(chéng )西(xī )北(běi ),东(dōng )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )安(ān )夷(yí )县(xiàn )故(gù )城(chéng )。城(chéng )有(yǒu )东(dōng )、西(xī )门(mén ),在(zài )西(xī )平(píng )亭(tíng )东(dōng )七(qī )十(shí )里(lǐ )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē )四(sì )十(shí )里(lǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),左(zuǒ )合(hé )宜(yí )春(chūn )水(shuǐ )。水(shuǐ )出(chū )东(dōng )北(běi )宜(yí )春(chūn )溪(xī ),西(xī )南(nán )流(liú )至(zhì )安(ān )夷(yí )城(chéng )南(nán ),入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),勒(lè )且(qiě )溪(xī )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )东(dōng )南(nán )勒(lè )且(qiě )溪(xī ),北(běi )流(liú )径(jìng )安(ān )夷(yí )城(chéng )东(dōng ),而(ér )北(běi )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )有(yǒu )勒(lè )且(qiě )之(zhī )名(míng ),疑(yí )即(jí )此(cǐ )号(hào )也(yě )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):金(jīn )城(chéng )河(hé )初(chū )与(yǔ )浩(hào )亹(wěi )河(hé )合(hé ),又(yòu )与(yǔ )勒(lè )且(qiě )河(hé )合(hé )者(zhě )也(yě )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng ),左(zuǒ )则(zé )承(chéng )流(liú )谷(gǔ )水(shuǐ )南(nán )入(rù ),右(yòu )会(huì )达(dá )扶(fú )东(dōng )、西(xī )二(èr )溪(xī )水(shuǐ ),参(cān )差(chà )北(běi )注(zhù ),乱(luàn )流(liú )东(dōng )出(chū ),期(qī )顿(dùn )、鸡(jī )谷(gǔ )二(èr )水(shuǐ )北(běi )流(liú )注(zhù )之(zhī )。又(yòu )东(dōng ),吐(tǔ )那(nà )孤(gū )、长(zhǎng )门(mén )两(liǎng )川(chuān ),南(nán )流(liú )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。六(liù )山(shān ),名(míng )也(yě )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )乐(lè )都(dōu )城(chéng )南(nán ),东(dōng )流(liú ),右(yòu )合(hé )来(lái )谷(gǔ )、乞(qǐ )斤(jīn )二(èr )水(shuǐ ),左(zuǒ )会(huì )阳(yáng )非(fēi )、流(liú )溪(xī )、细(xì )谷(gǔ )三(sān )水(shuǐ ),东(dōng )径(jìng )破(pò )羌(qiāng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )神(shén )爵(jué )二(èr )年(nián )置(zhì ),城(chéng )省(shěng )南(nán )门(mén )。《十(shí )二(èr )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):湟(huáng )水(shuǐ )河(hé )在(zài )南(nán )门(mén )前(qián )东(dōng )过(guò )。六(liù )谷(gǔ )水(shuǐ )自(zì )南(nán ),破(pò )羌(qiāng )川(chuān )自(zì )北(běi ),左(zuǒ )右(yòu )翼(yì )注(zhù )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )小(xiǎo )晋(jìn )兴(xìng )城(chéng )北(běi ),故(gù )都(dōu )尉(wèi )治(zhì )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):允(yǔn )吾(wú )县(xiàn )西(xī )四(sì )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )小(xiǎo )晋(jìn )兴(xìng )城(chéng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )与(yǔ )阁(gé )门(mén )河(hé )合(hé ),即(jí )浩(hào )亹(wěi )河(hé )也(yě )。出(chū )西(xī )塞(sāi )外(wài ),东(dōng )入(rù )塞(sāi ),径(jìng )敦(dūn )煌(huáng )、酒(jiǔ )泉(quán )、张(zhāng )掖(yè )南(nán ),东(dōng )南(nán )径(jìng )西(xī )平(píng )之(zhī )鲜(xiān )谷(gǔ )塞(sāi )尉(wèi )故(gù )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )南(nán )与(yǔ )湛(zhàn )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )有(yǒu )二(èr )源(yuán ),西(xī )水(shuǐ )出(chū )白(bái )岭(lǐng )下(xià ),东(dōng )源(yuán )发(fā )于(yú )白(bái )岸(àn )谷(gǔ ),合(hé )为(wéi )一(yī )川(chuān )。东(dōng )南(nán )流(liú )至(zhì )雾(wù )山(shān ),注(zhù )阁(gé )门(mén )河(hé )。阁(gé )门(mén )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )养(yǎng )女(nǚ )北(běi )山(shān )东(dōng )南(nán ),左(zuǒ )合(hé )南(nán )流(liú )川(chuān )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )北(běi )山(shān ),南(nán )流(liú )入(rù )于(yú )阁(gé )门(mén )河(hé )。阁(gé )门(mén )河(hé )又(yòu )东(dōng )径(jìng )浩(hào )亹(wěi )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。王(wáng )莽(mǎng )改(gǎi )曰(yuē )兴(xìng )武(wǔ )矣(yǐ )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):浩(hào ),读(dú )阁(gé )也(yě )。故(gù )亦(yì )曰(yuē )阁(gé )门(mén )水(shuǐ ),两(liǎng )兼(jiān )其(qí )称(chēng )矣(yǐ ),又(yòu )东(dōng )流(liú )注(zhù )于(yú )湟(huáng )水(shuǐ )。故(gù )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ),浩(hào )亹(wěi )水(shuǐ )东(dōng )至(zhì )允(yǔn )吾(wú )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )允(yǔn )吾(wú )县(xiàn )北(běi )为(wéi )郑(zhèng )伯(bó )津(jīn ),与(yǔ )涧(jiàn )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )令(lìng )居(jū )县(xiàn )西(xī )北(běi )塞(sāi )外(wài ),南(nán )流(liú )径(jìng )其(qí )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )二(èr )年(nián )置(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )罕(hǎn )虏(lǔ )也(yě )。又(yòu )南(nán )径(jìng )永(yǒng )登(dēng )亭(tíng )西(xī ),历(lì )黑(hēi )石(shí )谷(gǔ )南(nán )流(liú ),注(zhù )郑(zhèng )伯(bó )津(jīn )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )允(yǔn )街(jiē )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán )。汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )神(shén )爵(jué )二(èr )年(nián )置(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )修(xiū )远(yuǎn )亭(tíng )也(yě )。县(xiàn )有(yǒu )龙(lóng )泉(quán ),出(chū )允(yǔn )街(jiē )谷(gǔ ),泉(quán )眼(yǎn )之(zhī )中(zhōng ),水(shuǐ )文(wén )成(chéng )交(jiāo )龙(lóng ),或(huò )试(shì )挠(náo )破(pò )之(zhī ),寻(xún )平(píng )成(chéng )龙(lóng )。畜(chù )生(shēng )将(jiāng )饮(yǐn )者(zhě ),皆(jiē )畏(wèi )避(bì )而(ér )走(zǒu ),谓(wèi )之(zhī )龙(lóng )泉(quán ),下(xià )入(rù )湟(huáng )水(shuǐ )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )枝(zhī )阳(yáng )县(xiàn ),逆(nì )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )允(yǔn )吾(wú )县(xiàn )之(zhī )参(cān )街(jiē )谷(gǔ ),东(dōng )南(nán )流(liú )径(jìng )街(jiē )亭(tíng )城(chéng )南(nán ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )阳(yáng )非(fēi )亭(tíng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )广(guǎng )武(wǔ )城(chéng )西(xī ),故(gù )广(guǎng )武(wǔ )都(dōu )尉(wèi )治(zhì )。郭(guō )淮(huái )破(pò )叛(pàn )羌(qiāng ),治(zhì )无(wú )戴(dài ),于(yú )此(cǐ )处(chù )也(yě )。城(chéng )之(zhī )西(xī )南(nán )二(èr )十(shí )许(xǔ )里(lǐ ),水(shuǐ )西(xī )有(yǒu )马(mǎ )蹄(tí )谷(gǔ )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )闻(wén )大(dà )宛(wǎn )有(yǒu )天(tiān )马(mǎ ),遣(qiǎn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )伐(fá )之(zhī ),始(shǐ )得(dé )此(cǐ )马(mǎ ),有(yǒu )角(jiǎo )为(wéi )奇(qí )。故(gù )汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )《天(tiān )马(mǎ )之(zhī )歌(gē )》曰(yuē ):天(tiān )马(mǎ )来(lái )兮(xī )历(lì )无(wú )草(cǎo ),径(jìng )千(qiān )里(lǐ )兮(xī )循(xún )东(dōng )道(dào )。胡(hú )马(mǎ )感(gǎn )北(běi )风(fēng )之(zhī )思(sī ),遂(suí )顿(dùn )羁(jī )绝(jué )绊(bàn ),骤(zhòu )首(shǒu )而(ér )驰(chí ),晨(chén )发(fā )京(jīng )城(chéng ),夕(xī )至(zhì )敦(dūn )煌(huáng )北(běi )塞(sāi )外(wài ),长(zhǎng )鸣(míng )而(ér )去(qù ),因(yīn )名(míng )其(qí )处(chù )曰(yuē )候(hòu )马(mǎ )亭(tíng )。今(jīn )晋(jìn )昌(chāng )郡(jùn )南(nán )及(jí )广(guǎng )武(wǔ )马(mǎ )蹄(tí )谷(gǔ )盘(pán )石(shí )上(shàng ),马(mǎ )迹(jì )若(ruò )践(jiàn )泥(ní )中(zhōng ),有(yǒu )自(zì )然(rán )之(zhī )形(xíng ),故(gù )其(qí )俗(sú )号(hào )曰(yuē )天(tiān )马(mǎ )径(jìng ),夷(yí )人(rén )在(zài )边(biān )效(xiào )刻(kè ),是(shì )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo )之(zhī )迹(jì ),体(tǐ )状(zhuàng )不(bú )同(tóng ),视(shì )之(zhī )便(biàn )别(bié )。逆(nì )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )枝(zhī )阳(yáng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )南(nán ),东(dōng )南(nán )入(rù )于(yú )湟(huáng )水(shuǐ )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):逆(nì )水(shuǐ )出(chū )允(yǔn )吾(wú )东(dōng ),至(zhì )枝(zhī )阳(yáng )入(rù )湟(huáng )。湟(huáng )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )流(liú ),注(zhù )于(yú )金(jīn )城(chéng )河(hé ),即(jí )积(jī )石(shí )之(zhī )黄(huáng )河(hé )也(yě )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):河(hé )至(zhì )金(jīn )城(chéng )县(xiàn ),谓(wèi )之(zhī )金(jīn )城(chéng )河(hé ),随(suí )地(dì )为(wéi )名(míng )也(yě )。释(shì )氏(shì )《西(xī )域(yù )记(jì )》曰(yuē ):牢(láo )兰(lán )海(hǎi )东(dōng )伏(fú )流(liú )龙(lóng )沙(shā )堆(duī ),在(zài )屯(tún )皇(huáng )东(dōng )南(nán )四(sì )百(bǎi )里(lǐ )阿(ā )步(bù )于(yú ),鲜(xiān )卑(bēi )山(shān )。东(dōng )流(liú )至(zhì )金(jīn )城(chéng )为(wéi )大(dà )河(hé )。河(hé )出(chū )昆(kūn )仑(lún ),昆(kūn )仑(lún )即(jí )阿(ā )耨(nòu )达(dá )山(shān )也(yě )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )径(jìng )石(shí )城(chéng )南(nán ),谓(wèi )之(zhī )石(shí )城(chéng )津(jīn )。阚(kàn )駰(yīn )曰(yuē ):在(zài )金(jīn )城(chéng )西(xī )北(běi )矣(yǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )南(nán )径(jìng )金(jīn )城(chéng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )北(běi )。应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):初(chū )筑(zhù )城(chéng )得(dé )金(jīn ),故(gù )曰(yuē )金(jīn )城(chéng )也(yě )。《汉(hàn )书(shū )集(jí )注(zhù )》,薛(xuē )瓒(zàn )云(yún ):金(jīn )者(zhě ),取(qǔ )其(qí )坚(jiān )固(gù )也(yě ),故(gù )墨(mò )子(zǐ )有(yǒu )金(jīn )城(chéng )汤(tāng )池(chí )之(zhī )言(yán )矣(yǐ )。王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )金(jīn )屏(píng )也(yě )。《世(shì )本(běn )》曰(yuē ):鲧(gǔn )作(zuò )城(chéng )。《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》曰(yuē ):城(chéng ),盛(shèng )也(yě ),从(cóng )土(tǔ ),成(chéng )声(shēng )。《管(guǎn )子(zǐ )》曰(yuē ):内(nèi )为(wéi )之(zhī )城(chéng ),城(chéng )外(wài )为(wéi )之(zhī )郭(guō ),郭(guō )外(wài )为(wéi )之(zhī )土(tǔ )阆(láng )。地(dì )高(gāo )则(zé )沟(gōu )之(zhī ),下(xià )则(zé )堤(dī )之(zhī ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )金(jīn )城(chéng )。《十(shí )三(sān )州(zhōu )志(zhì )》曰(yuē ):大(dà )河(hé )在(zài )金(jīn )城(chéng )北(běi )门(mén )。东(dōng )流(liú ),有(yǒu )梁(liáng )泉(quán )注(zhù )之(zhī ),出(chū )县(xiàn )之(zhī )南(nán )山(shān )。案(àn )耆(qí )旧(jiù )言(yán ):梁(liáng )晖(huī ),字(zì )始(shǐ )娥(é ),汉(hàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )后(hòu )。冀(jì )诛(zhū ),入(rù )羌(qiāng )。后(hòu )其(qí )祖(zǔ )父(fù )为(wéi )羌(qiāng )所(suǒ )推(tuī ),为(wéi )渠(qú )帅(shuài )而(ér )居(jū )此(cǐ )城(chéng )。土(tǔ )荒(huāng )民(mín )乱(luàn ),晖(huī )将(jiāng )移(yí )居(jū )枹(bāo )罕(hǎn ),出(chū )顿(dùn )此(cǐ )山(shān ),为(wéi )群(qún )羌(qiāng )围(wéi )迫(pò ),无(wú )水(shuǐ ),晖(huī )以(yǐ )所(suǒ )执(zhí )榆(yú )鞭(biān )竖(shù )地(dì ),以(yǐ )青(qīng )羊(yáng )祈(qí )山(shān ),神(shén )泉(quán )涌(yǒng )出(chū ),榆(yú )木(mù )成(chéng )林(lín )。其(qí )水(shuǐ )自(zì )县(xiàn )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )也(yě )。又(yòu )东(dōng )过(guò )榆(yú )中(zhōng )县(xiàn )北(běi ),昔(xī )蒙(méng )恬(tián )为(wéi )秦(qín )北(běi )逐(zhú )戎(róng )人(rén ),开(kāi )榆(yú )中(zhōng )之(zhī )地(dì )。案(àn )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》,金(jīn )城(chéng )郡(jùn )之(zhī )属(shǔ )县(xiàn )也(yě ),故(gù )徐(xú )广(guǎng )《史(shǐ )记(jì )音(yīn )义(yì )》曰(yuē ):榆(yú )中(zhōng )在(zài )金(jīn )城(chéng ),即(jí )阮(ruǎn )嗣(sì )宗(zōng )《劝(quàn )进(jìn )文(wén )》所(suǒ )谓(wèi )榆(yú )中(zhōng )以(yǐ )南(nán )者(zhě )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )过(guò )天(tiān )水(shuǐ )北(běi )界(jiè ),苑(yuàn )川(chuān )水(shuǐ )出(chū )勇(yǒng )士(shì )县(xiàn )之(zhī )子(zǐ )城(chéng )南(nán )山(shān ),东(dōng )北(běi )流(liú ),历(lì )此(cǐ )成(chéng )川(chuān ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )子(zǐ )城(chéng )川(chuān )。又(yòu )北(běi )径(jìng )牧(mù )师(shī )苑(yuàn ),故(gù )汉(hàn )牧(mù )苑(yuàn )之(zhī )地(dì )也(yě )。羌(qiāng )豪(háo )迷(mí )吾(wú )等(děng )万(wàn )余(yú )人(rén ),到(dào )襄(xiāng )武(wǔ )、首(shǒu )阳(yáng ),平(píng )襄(xiāng )、勇(yǒng )士(shì ),抄(chāo )此(cǐ )苑(yuàn )马(mǎ ),焚(fén )烧(shāo )亭(tíng )驿(yì ),即(jí )此(cǐ )处(chù )也(yě )。又(yòu )曰(yuē ):苑(yuàn )川(chuān )水(shuǐ )地(dì ),为(wéi )龙(lóng )马(mǎ )之(zhī )沃(wò )土(tǔ ),故(gù )马(mǎ )援(yuán )请(qǐng )与(yǔ )田(tián )户(hù )中(zhōng )分(fèn )以(yǐ )自(zì )给(gěi )也(yě )。有(yǒu )东(dōng )、西(xī )二(èr )苑(yuàn )城(chéng ),相(xiàng )去(qù )七(qī )十(shí )里(lǐ )。西(xī )城(chéng ),即(jí )乞(qǐ )佛(fó )所(suǒ )都(dōu )也(yě )。又(yòu )北(běi )入(rù )于(yú )河(hé )也(yě )。

又(yòu )东(dōng )北(běi )过(guò )武(wǔ )威(wēi )姐(jiě )围(wéi )县(xiàn )南(nán ),河(hé )水(shuǐ )径(jìng )其(qí )界(jiè )东(dōng )北(běi )流(liú ),县(xiàn )西(xī )南(nán )有(yǒu )泉(quán )源(yuán ),东(dōng )径(jìng )其(qí )县(xiàn )南(nán ),又(yòu )东(dōng )北(běi )入(rù )河(hé )也(yě )。又(yòu )东(dōng )北(běi )过(guò )天(tiān )水(shuǐ )勇(yǒng )士(shì )县(xiàn )北(běi ),《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē ):满(mǎn )福(fú )也(yě ),属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi )治(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )之(zhī )曰(yuē )纪(jì )德(dé )。有(yǒu )水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī ),世(shì )谓(wèi )之(zhī )二(èr )十(shí )八(bā )渡(dù )水(shuǐ )。东(dōng )北(běi )流(liú ),溪(xī )涧(jiàn )萦(yíng )曲(qǔ ),途(tú )出(chū )其(qí )中(zhōng ),径(jìng )二(èr )十(shí )八(bā )渡(dù ),行(háng )者(zhě )勤(qín )于(yú )溯(sù )涉(shè ),故(gù )因(yīn )名(míng )焉(yān )。北(běi )径(jìng )其(qí )县(xiàn )而(ér )下(xià )注(zhù )河(hé )。又(yòu )有(yǒu )赤(chì )晔(yè )川(chuān )水(shuǐ ),南(nán )出(chū )赤(chì )蒿(hāo )谷(gǔ ),北(běi )流(liú )径(jìng )赤(chì )晔(yè )川(chuān ),又(yòu )北(běi )径(jìng )牛(niú )官(guān )川(chuān )。又(yòu )北(běi )径(jìng )义(yì )城(chéng )西(xī )北(běi ),北(běi )流(liú )历(lì )三(sān )城(chéng )川(chuān ),而(ér )北(běi )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )也(yě )。又(yòu )东(dōng )北(běi )过(guò )安(ān )定(dìng )北(běi )界(jiè )麦(mài )田(tián )山(shān )。

河(hé )水(shuǐ )东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )安(ān )定(dìng )祖(zǔ )厉(lì )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )北(běi )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )三(sān )年(nián ),幸(xìng )雍(yōng ),遂(suí )逾(yú )陇(lǒng )登(dēng )空(kōng )同(tóng ),西(xī )临(lín )祖(zǔ )厉(lì )河(hé )而(ér )还(hái ),即(jí )于(yú )此(cǐ )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )之(zhī )曰(yuē )乡(xiāng )礼(lǐ )也(yě )。李(lǐ )斐(fěi )曰(yuē ):音(yīn )赖(lài )。又(yòu )东(dōng )北(běi ),祖(zǔ )厉(lì )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )祖(zǔ )厉(lì )南(nán )山(shān ),北(běi )流(liú )径(jìng )祖(zǔ )厉(lì )县(xiàn )而(ér )西(xī )北(běi )流(liú ),注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )麦(mài )田(tián )城(chéng )西(xī ),又(yòu )北(běi )与(yǔ )麦(mài )田(tián )泉(quán )水(shuǐ )合(hé ),水(shuǐ )出(chū )城(chéng )西(xī )北(běi ),西(xī )南(nán )流(liú )注(zhù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )麦(mài )田(tián )山(shān )西(xī )谷(gǔ ),山(shān )在(zài )安(ān )定(dìng )西(xī )北(běi )六(liù )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )于(yú )黑(hēi )城(chéng )北(běi ),又(yòu )东(dōng )北(běi ),高(gāo )平(píng )川(chuān )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),即(jí )苦(kǔ )水(shuǐ )也(yě )。水(shuǐ )出(chū )高(gāo )平(píng )大(dà )陇(lǒng )山(shān )苦(kǔ )水(shuǐ )谷(gǔ )。建(jiàn )武(wǔ )八(bā )年(nián ),世(shì )祖(zǔ )征(zhēng )隗(wěi )嚣(xiāo ),吴(wú )汉(hàn )从(cóng )高(gāo )平(píng )第(dì )一(yī )城(chéng )苦(kǔ )水(shuǐ )谷(gǔ )人(rén ),即(jí )是(shì )谷(gǔ )也(yě )。东(dōng )北(běi )流(liú )径(jìng )高(gāo )平(píng )县(xiàn )故(gù )城(chéng )东(dōng )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )元(yuán )鼎(dǐng )三(sān )年(nián )置(zhì ),安(ān )定(dìng )郡(jùn )治(zhì )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )更(gèng )名(míng )其(qí )县(xiàn )曰(yuē )铺(pù )睦(mù )。西(xī )十(shí )里(lǐ )有(yǒu )独(dú )阜(fù ),阜(fù )上(shàng )有(yǒu )故(gù )台(tái ),台(tái )侧(cè )有(yǒu )风(fēng )伯(bó )坛(tán ),故(gù )世(shì )俗(sú )呼(hū )此(cǐ )阜(fù )为(wéi )风(fēng )堆(duī )。其(qí )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),龙(lóng )泉(quán )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī ),水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )东(dōng )北(běi )七(qī )里(lǐ )龙(lóng )泉(quán )。东(dōng )北(běi )流(liú ),注(zhù )高(gāo )平(píng )川(chuān )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )出(chū )秦(qín )长(zhǎng )城(chéng ),城(chéng )在(zài )县(xiàn )北(běi )一(yī )十(shí )五(wǔ )里(lǐ )。又(yòu )西(xī )北(běi )流(liú )径(jìng )东(dōng )、西(xī )二(èr )土(tǔ )楼(lóu )故(gù )城(chéng )门(mén ),北(běi )合(hé )一(yī )水(shuǐ )。水(shuǐ )有(yǒu )五(wǔ )源(yuán ),咸(xián )出(chū )陇(lǒng )山(shān )西(xī )。东(dōng )水(shuǐ )发(fā )源(yuán )县(xiàn )西(xī )南(nán )二(èr )十(shí )六(liù )里(lǐ )湫(qiū )渊(yuān ),渊(yuān )在(zài )四(sì )山(shān )中(zhōng )。湫(qiū )水(shuǐ )北(běi )流(liú ),西(xī )北(běi )出(chū )长(zhǎng )城(chéng )北(běi ),与(yǔ )次(cì )水(shuǐ )会(huì ),水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī )南(nán )四(sì )十(shí )里(lǐ )长(zhǎng )城(chéng )西(xī )山(shān )中(zhōng ),北(běi )流(liú )径(jìng )魏(wèi )行(háng )宫(gōng )故(gù )殿(diàn )东(dōng )。又(yòu )北(běi ),次(cì )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。出(chū )县(xiàn )西(xī )南(nán )四(sì )十(shí )里(lǐ )山(shān )中(zhōng ),北(běi )流(liú )径(jìng )行(háng )宫(gōng )故(gù )殿(diàn )西(xī )。又(yòu )北(běi )合(hé )次(cì )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī )南(nán )四(sì )十(shí )八(bā )里(lǐ ),东(dōng )北(běi )流(liú ),又(yòu )与(yǔ )次(cì )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī )南(nán )六(liù )十(shí )里(lǐ )酸(suān )阳(yáng )山(shān ),东(dōng )北(běi )流(liú ),左(zuǒ )会(huì )右(yòu )水(shuǐ ),总(zǒng )为(wéi )一(yī )川(chuān )。东(dōng )径(jìng )西(xī )楼(lóu )北(běi ),东(dōng )注(zhù )苦(kǔ )水(shuǐ )。段(duàn )颎(jiǒng )为(wéi )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi ),于(yú )安(ān )定(dìng )高(gāo )平(píng )苦(kǔ )水(shuǐ )讨(tǎo )羌(qiāng )零(líng ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )千(qiān )级(jí )于(yú )是(shì )水(shuǐ )之(zhī )上(shàng )。苦(kǔ )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )与(yǔ )石(shí )门(mén )水(shuǐ )合(hé )。水(shuǐ )有(yǒu )五(wǔ )源(yuán ),东(dōng )水(shuǐ )导(dǎo )源(yuán )高(gāo )平(píng )县(xiàn )西(xī )八(bā )十(shí )里(lǐ ),西(xī )北(běi )流(liú ),次(cì )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )县(xiàn )西(xī )百(bǎi )二(èr )十(shí )里(lǐ )如(rú )州(zhōu )泉(quán ),东(dōng )北(běi )流(liú ),右(yòu )入(rù )东(dōng )水(shuǐ ),乱(luàn )流(liú )左(zuǒ )会(huì )三(sān )川(chuān ),参(cān )差(chà )相(xiàng )得(dé ),东(dōng )北(běi )同(tóng )为(wéi )一(yī )川(chuān ),混(hún )涛(tāo )历(lì )峡(xiá ),峡(xiá ),即(jí )陇(lǒng )山(shān )之(zhī )北(běi )垂(chuí )也(yě ),谓(wèi )之(zhī )石(shí )门(mén )口(kǒu ),水(shuǐ )曰(yuē )石(shí )门(mén )水(shuǐ ),在(zài )县(xiàn )西(xī )北(běi )八(bā )十(shí )余(yú )里(lǐ )。石(shí )门(mén )之(zhī )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )注(zhù )高(gāo )平(píng )川(chuān )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),自(zì )延(yán )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )西(xī )出(chū )自(zì )延(yán )溪(xī ),东(dōng )流(liú )历(lì )峡(xiá ),谓(wèi )之(zhī )自(zì )延(yán )口(kǒu ),在(zài )县(xiàn )西(xī )北(běi )百(bǎi )里(lǐ )。又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )延(yán )城(chéng )南(nán ),东(dōng )入(rù )高(gāo )平(píng )川(chuān )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )径(jìng )廉(lián )城(chéng )东(dōng )。按(àn )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》,北(běi )地(dì )有(yǒu )廉(lián )县(xiàn )。阚(kàn )駰(yīn )言(yán ),在(zài )富(fù )平(píng )北(běi )。自(zì )昔(xī )匈(xiōng )奴(nú )侵(qīn )汉(hàn ),新(xīn )秦(qín )之(zhī )土(tǔ ),率(lǜ )为(wéi )狄(dí )场(chǎng ),故(gù )城(chéng )旧(jiù )壁(bì ),尽(jìn )从(cóng )胡(hú )目(mù )。地(dì )理(lǐ )沦(lún )移(yí ),不(bú )可(kě )复(fù )识(shí ),当(dāng )是(shì )世(shì )人(rén )误(wù )证(zhèng )也(yě )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),苦(kǔ )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )发(fā )县(xiàn )东(dōng )北(běi )百(bǎi )里(lǐ )山(shān ),流(liú )注(zhù )高(gāo )平(píng )川(chuān )。川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi ),径(jìng )三(sān )水(shuǐ )县(xiàn )西(xī ),肥(féi )水(shuǐ )注(zhù )之(zhī )。水(shuǐ )出(chū )高(gāo )平(píng )县(xiàn )西(xī )北(běi )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )牵(qiān )条(tiáo )山(shān )西(xī ),东(dōng )北(běi )流(liú ),与(yǔ )若(ruò )勃(bó )溪(xī )合(hé )。水(shuǐ )有(yǒu )二(èr )源(yuán ),总(zǒng )归(guī )一(yī )读(dú ),东(dōng )北(běi )流(liú )入(rù )肥(féi )。肥(féi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )流(liú ),违(wéi )泉(quán )水(shuǐ )注(zhù )焉(yān )。泉(quán )流(liú )所(suǒ )发(fā ),导(dǎo )于(yú )若(ruò )勃(bó )溪(xī )东(dōng ),东(dōng )北(běi )流(liú )入(rù )肥(féi )。肥(féi )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )出(chū )峡(xiá ),注(zhù )于(yú )高(gāo )平(píng )川(chuān ),水(shuǐ )东(dōng )有(yǒu )山(shān ),山(shān )东(dōng )有(yǒu )三(sān )水(shuǐ )县(xiàn )故(gù )城(chéng )。本(běn )属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi )治(zhì ),王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )广(guǎng )延(yán )亭(tíng )也(yě ),西(xī )南(nán )去(qù )安(ān )定(dìng )郡(jùn )三(sān )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。议(yì )郎(láng )张(zhāng )矣(yǐ )为(wéi )安(ān )定(dìng )属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi ),治(zhì )此(cǐ )。羌(qiāng )有(yǒu )献(xiàn )金(jīn )马(mǎ )者(zhě ),矣(yǐ )召(zhào )主(zhǔ )簿(bù )张(zhāng )祁(qí )入(rù )于(yú )羌(qiāng )前(qián ),以(yǐ )酒(jiǔ )酹(lèi )地(dì )曰(yuē ):使(shǐ )马(mǎ )如(rú )羊(yáng ),不(bú )以(yǐ )入(rù )厩(jiù );使(shǐ )金(jīn )入(rù )粟(sù ),不(bú )以(yǐ )入(rù )怀(huái )。尽(jìn )还(hái )不(bú )受(shòu ),威(wēi )化(huà )大(dà )行(háng )。县(xiàn )东(dōng )有(yǒu )温(wēn )泉(quán ),温(wēn )泉(quán )东(dōng )有(yǒu )盐(yán )池(chí )。故(gù )《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē )县(xiàn )有(yǒu )盐(yán )官(guān )。今(jīn )于(yú )城(chéng )之(zhī )东(dōng )北(běi )有(yǒu )故(gù )城(chéng );城(chéng )北(běi )有(yǒu )三(sān )泉(quán ),疑(yí )即(jí )县(xiàn )之(zhī )盐(yán )官(guān )也(yě )。高(gāo )平(píng )川(chuān )水(shuǐ )又(yòu )北(běi )入(rù )于(yú )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )又(yòu )东(dōng )北(běi )径(jìng )胸(xiōng )卷(juàn )县(xiàn )故(gù )城(chéng )西(xī )。《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》曰(yuē )河(hé )水(shuǐ )别(bié )出(chū )为(wéi )河(hé )沟(gōu ),东(dōng )至(zhì )富(fù )平(píng ),北(běi )入(rù )河(hé )。河(hé )水(shuǐ )于(yú )此(cǐ )有(yǒu )上(shàng )河(hé )之(zhī )名(míng )也(yě )。

阅读:25936

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷二》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库