说山训【登录】

ok8.org > 《淮南子》 > 《说山训》 > 拼音版

魄(pò )问(wèn )于(yú )魂(hún )曰(yuē ):“道(dào )何(hé )以(yǐ )为(wéi )体(tǐ )?”曰(yuē ):“以(yǐ )无(wú )有(yǒu )为(wéi )体(tǐ )。”魂(hún )曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )有(yǒu )形(xíng )乎(hū )?”魂(hún )曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )。”“何(hé )得(dé )而(ér )闻(wén )也(yě )?”魂(hún )曰(yuē ):“吾(wú )直(zhí )有(yǒu )所(suǒ )遇(yù )之(zhī )耳(ěr )!视(shì )之(zhī )无(wú )形(xíng ),听(tīng )之(zhī )无(wú )声(shēng ),谓(wèi )之(zhī )幽(yōu )冥(míng )。幽(yōu )冥(míng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )喻(yù )道(dào ),而(ér )非(fēi )道(dào )也(yě )。”魄(pò )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )!乃(nǎi )内(nèi )视(shì )而(ér )自(zì )反(fǎn )也(yě )。”魂(hún )曰(yuē ):“凡(fán )得(dé )道(dào )者(zhě ),形(xíng )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )见(jiàn ),名(míng )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )扬(yáng )。今(jīn )汝(rǔ )已(yǐ )有(yǒu )形(xíng )名(míng )矣(yǐ ),何(hé )道(dào )之(zhī )所(suǒ )能(néng )乎(hū )!”魄(pò )曰(yuē ):“言(yán )者(zhě ),独(dú )何(hé )为(wéi )者(zhě )?”“吾(wú )将(jiāng )反(fǎn )吾(wú )宗(zōng )矣(yǐ )。”魄(pò )反(fǎn )顾(gù ),魂(hún )忽(hū )然(rán )不(bú )见(jiàn ),反(fǎn )而(ér )自(zì )存(cún ),亦(yì )以(yǐ )沦(lún )于(yú )无(wú )形(xíng )矣(yǐ )。

人(rén )不(bú )小(xiǎo )学(xué ),不(bú )大(dà )迷(mí );不(bú )小(xiǎo )慧(huì ),不(bú )大(dà )愚(yú )。人(rén )莫(mò )鉴(jiàn )于(yú )沫(mò )雨(yǔ ),而(ér )鉴(jiàn )于(yú )澄(chéng )水(shuǐ )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )休(xiū )止(zhǐ )不(bú )荡(dàng )也(yě )。詹(zhān )公(gōng )之(zhī )钓(diào ),千(qiān )岁(suì )之(zhī )鲤(lǐ )不(bú )能(néng )避(bì );曾(céng )子(zǐ )攀(pān )柩(jiù )车(chē ),引(yǐn )輴(chūn )者(zhě )为(wéi )之(zhī )止(zhǐ )也(yě );老(lǎo )母(mǔ )行(háng )歌(gē )而(ér )动(dòng )申(shēn )喜(xǐ ),精(jīng )之(zhī )至(zhì )也(yě )。瓠(hù )巴(bā )鼓(gǔ )瑟(sè ),而(ér )淫(yín )鱼(yú )出(chū )听(tīng );伯(bó )牙(yá )鼓(gǔ )琴(qín ),驷(sì )马(mǎ )仰(yǎng )秣(mò );介(jiè )子(zǐ )歌(gē )龙(lóng )蛇(shé ),而(ér )文(wén )君(jūn )垂(chuí )泣(qì )。故(gù )玉(yù )在(zài )山(shān )而(ér )草(cǎo )木(mù )润(rùn ),渊(yuān )生(shēng )珠(zhū )而(ér )岸(àn )不(bú )枯(kū );蚓(yǐn )无(wú )筋(jīn )骨(gǔ )之(zhī )强(qiáng ),爪(zhǎo )牙(yá )之(zhī )利(lì ),上(shàng )食(shí )晞(xī )堁(kè ),下(xià )饮(yǐn )黄(huáng )泉(quán ),用(yòng )心(xīn )一(yī )也(yě )。清(qīng )之(zhī )为(wéi )明(míng ),杯(bēi )水(shuǐ )见(jiàn )眸(móu )子(zǐ );浊(zhuó )之(zhī )为(wéi )暗(àn ),河(hé )水(shuǐ )不(bú )见(jiàn )太(tài )山(shān )。视(shì )目(mù )者(zhě )眩(xuàn ),听(tīng )雷(léi )者(zhě )聋(lóng ),人(rén )无(wú )为(wéi )则(zé )治(zhì ),有(yǒu )为(wéi )则(zé )伤(shāng )。无(wú )为(wéi )而(ér )治(zhì )者(zhě ),载(zǎi )无(wú )也(yě ),为(wéi )者(zhě ),不(bú )能(néng )有(yǒu )也(yě );不(bú )能(néng )无(wú )为(wéi )者(zhě ),不(bú )能(néng )有(yǒu )为(wéi )也(yě )。人(rén )无(wú )言(yán )而(ér )神(shén ),有(yǒu )言(yán )者(zhě )则(zé )伤(shāng )。无(wú )言(yán )而(ér )神(shén )者(zhě )载(zǎi )无(wú ),有(yǒu )言(yán )则(zé )伤(shāng )其(qí )神(shén )。之(zhī )神(shén )者(zhě ),鼻(bí )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )息(xī ),耳(ěr )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )听(tīng ),终(zhōng )女(nǚ )以(yǐ )其(qí )无(wú )用(yòng )者(zhě )为(wéi )用(yòng )矣(yǐ )。物(wù )莫(mò )不(bú )因(yīn )其(qí )所(suǒ )有(yǒu )而(ér )用(yòng )其(qí )所(suǒ )无(wú ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )信(xìn ),视(shì )籁(lài )与(yǔ )竿(gān )。念(niàn )虑(lǜ )者(zhě )不(bú )得(dé )卧(wò ),止(zhǐ )念(niàn )虑(lǜ ),则(zé )有(yǒu )为(wéi )其(qí )所(suǒ )止(zhǐ )矣(yǐ )。两(liǎng )者(zhě )俱(jù )忘(wàng ),则(zé )至(zhì )德(dé )纯(chún )矣(yǐ )。

圣(shèng )人(rén )终(zhōng )身(shēn )言(yán )治(zhì ),所(suǒ )用(yòng )者(zhě )非(fēi )其(qí )言(yán )也(yě ),用(yòng )所(suǒ )以(yǐ )言(yán )也(yě )。歌(gē )者(zhě )有(yǒu )诗(shī ),然(rán )使(shǐ )人(rén )善(shàn )之(zhī )者(zhě ),非(fēi )其(qí )诗(shī )也(yě )。鹦(yīng )鹉(wǔ )能(néng )言(yán ),而(ér )不(bú )可(kě )使(shǐ )长(zhǎng )。是(shì )何(hé )则(zé )?行(háng )其(qí )所(suǒ )言(yán ),而(ér )不(bú )得(dé )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )言(yán )。故(gù )循(xún )迹(jì )者(zhě ),非(fēi )能(néng )生(shēng )迹(jì )者(zhě )也(yě )。神(shén )蛇(shé )能(néng )断(duàn )而(ér )复(fù )续(xù ),而(ér )不(bú )能(néng )使(shǐ )人(rén )勿(wù )断(duàn )也(yě )。神(shén )龟(guī )能(néng )见(jiàn )梦(mèng )元(yuán )王(wáng ),而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )出(chū )渔(yú )者(zhě )之(zhī )笼(lóng )。四(sì )方(fāng )皆(jiē )道(dào )之(zhī )门(mén )户(hù )牖(yǒu )向(xiàng )也(yě ),在(zài )所(suǒ )从(cóng )窥(kuī )之(zhī )。故(gù )钓(diào )可(kě )以(yǐ )教(jiāo )骑(qí ),骑(qí )可(kě )以(yǐ )教(jiāo )御(yù ),御(yù )可(kě )以(yǐ )教(jiāo )刺(cì )舟(zhōu )。越(yuè )人(rén )学(xué )远(yuǎn )射(shè ),参(cān )天(tiān )而(ér )发(fā ),适(shì )在(zài )五(wǔ )步(bù )之(zhī )内(nèi ),不(bú )易(yì )仪(yí )也(yě )。世(shì )已(yǐ )变(biàn )矣(yǐ ),而(ér )守(shǒu )其(qí )故(gù ),譬(pì )犹(yóu )越(yuè )人(rén )之(zhī )射(shè )也(yě )。月(yuè )望(wàng ),日(rì )夺(duó )其(qí )光(guāng ),阴(yīn )不(bú )可(kě )以(yǐ )乘(chéng )阳(yáng )也(yě )。日(rì )出(chū ),星(xīng )不(bú )见(jiàn ),不(bú )能(néng )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng )光(guāng )也(yě )。故(gù )未(wèi )不(bú )可(kě )以(yǐ )强(qiáng )于(yú )本(běn ),指(zhǐ )不(bú )可(kě )以(yǐ )大(dà )于(yú )臂(bì )。下(xià )轻(qīng )上(shàng )重(zhòng ),其(qí )覆(fù )必(bì )易(yì )。一(yī )渊(yuān )不(bú )两(liǎng )鲛(jiāo )。水(shuǐ )定(dìng )则(zé )清(qīng )正(zhèng ),动(dòng )则(zé )失(shī )平(píng )。故(gù )惟(wéi )不(bú )动(dòng ),则(zé )所(suǒ )以(yǐ )无(wú )不(bú )动(dòng )也(yě )。江(jiāng )河(hé )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )长(zhǎng )百(bǎi )谷(gǔ )者(zhě ),能(néng )下(xià )之(zhī )也(yě )。夫(fū )惟(wéi )能(néng )下(xià )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )能(néng )上(shàng )之(zhī )。

天(tiān )下(xià )莫(mò )相(xiàng )憎(zēng )于(yú )胶(jiāo )漆(qī ),而(ér )莫(mò )相(xiàng )爱(ài )于(yú )冰(bīng )炭(tàn )。胶(jiāo )漆(qī )相(xiàng )贼(zéi ),冰(bīng )炭(tàn )相(xiàng )息(xī )也(yě )。墙(qiáng )之(zhī )坏(huài ),愈(yù )其(qí )立(lì )也(yě );冰(bīng )之(zhī )泮(pàn ),愈(yù )其(qí )凝(níng )也(yě ),以(yǐ )其(qí )反(fǎn )宗(zōng )。

泰(tài )山(shān )之(zhī )容(róng ),巍(wēi )巍(wēi )然(rán )高(gāo ),去(qù )之(zhī )千(qiān )里(lǐ ),不(bú )见(jiàn )捶(chuí )垛(duǒ ),远(yuǎn )之(zhī )故(gù )也(yě )。秋(qiū )豪(háo )之(zhī )未(wèi ),沦(lún )于(yú )不(bú )测(cè )。是(shì )故(gù )小(xiǎo )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )内(nèi )者(zhě ),大(dà )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )外(wài )矣(yǐ )。兰(lán )生(shēng )幽(yōu )谷(gǔ ),不(bú )为(wéi )莫(mò )服(fú )而(ér )不(bú )芳(fāng )。舟(zhōu )在(zài )江(jiāng )海(hǎi ),不(bú )为(wéi )莫(mò )乘(chéng )而(ér )不(bú )浮(fú )。君(jūn )子(zǐ )行(háng )义(yì ),不(bú )为(wéi )莫(mò )知(zhī )而(ér )止(zhǐ )休(xiū )。夫(fū )玉(yù )润(rùn )泽(zé )而(ér )有(yǒu )光(guāng ),其(qí )声(shēng )舒(shū )扬(yáng ),涣(huàn )乎(hū )其(qí )有(yǒu )似(sì )也(yě )。无(wú )内(nèi )无(wú )外(wài ),不(bú )匿(nì )瑕(xiá )秽(huì )。近(jìn )之(zhī )而(ér )濡(rú ),望(wàng )之(zhī )而(ér )隧(suì )。夫(fū )照(zhào )镜(jìng )见(jiàn )眸(móu )子(zǐ ),微(wēi )察(chá )秋(qiū )豪(háo ),明(míng )照(zhào )晦(huì )冥(míng )。故(gù )和(hé )氏(shì )之(zhī )壁(bì ),随(suí )侯(hóu )之(zhī )珠(zhū ),出(chū )于(yú )山(shān )渊(yuān )之(zhī )精(jīng ),君(jūn )子(zǐ )服(fú )之(zhī ),顺(shùn )祥(xiáng )以(yǐ )安(ān )宁(níng ),侯(hóu )王(wáng )宝(bǎo )之(zhī ),为(wéi )天(tiān )下(xià )正(zhèng )。

陈(chén )成(chéng )子(zǐ )恒(héng )之(zhī )劫(jié )子(zǐ )渊(yuān )捷(jié )也(yě ),子(zǐ )罕(hǎn )之(zhī )辞(cí )其(qí )所(suǒ )不(bú )欲(yù )而(ér )得(dé )其(qí )所(suǒ )欲(yù ),孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )见(jiàn )黏(nián )蝉(chán )者(zhě ),自(zì )公(gōng )胜(shèng )之(zhī )倒(dǎo )杖(zhàng )策(cè )也(yě ),卫(wèi )姬(jī )之(zhī )请(qǐng )罪(zuì )于(yú )桓(huán )公(gōng ),子(zǐ )见(jiàn )子(zǐ )夏(xià )曰(yuē ):“何(hé )肥(féi )也(yě )”,魏(wèi )文(wén )侯(hóu )见(jiàn )之(zhī )反(fǎn )被(bèi )裘(qiú )而(ér )负(fù )刍(chú )也(yě ),儿(ér )说(shuō )之(zhī )为(wéi )宋(sòng )王(wáng )解(jiě )闭(bì )结(jié )也(yě ),此(cǐ )皆(jiē )微(wēi )吵(chǎo )可(kě )以(yǐ )观(guān )论(lùn )者(zhě )。人(rén )有(yǒu )嫁(jià )其(qí )子(zǐ )而(ér )教(jiāo )之(zhī )曰(yuē ):“尔(ěr )行(háng )矣(yǐ ),慎(shèn )无(wú )为(wéi )善(shàn )。”曰(yuē ):“不(bú )为(wéi )善(shàn ),将(jiāng )为(wéi )不(bú )善(shàn )邪(xié )?”应(yīng )之(zhī )曰(yuē ):“善(shàn )且(qiě )由(yóu )弗(fú )为(wéi ),况(kuàng )不(bú )善(shàn )乎(hū )!”此(cǐ )全(quán )其(qí )天(tiān )器(qì )者(zhě )。拘(jū )囹(líng )圄(yǔ )者(zhě )以(yǐ )日(rì )为(wéi )修(xiū ),当(dāng )死(sǐ )市(shì )者(zhě ),以(yǐ )日(rì )为(wéi )短(duǎn )。日(rì )之(zhī )修(xiū )短(duǎn )有(yǒu )度(dù )也(yě ),有(yǒu )所(suǒ )在(zài )而(ér )短(duǎn ),有(yǒu )所(suǒ )在(zài )而(ér )修(xiū )也(yě ),则(zé )中(zhōng )不(bú )平(píng )也(yě )。故(gù )以(yǐ )不(bú )平(píng )为(wéi )平(píng )者(zhě ),其(qí )平(píng )不(bú )平(píng )也(yě )。嫁(jià )女(nǚ )于(yú )病(bìng )消(xiāo )者(zhě ),夫(fū )死(sǐ )则(zé )后(hòu )难(nán )复(fù )处(chù )也(yě )。故(gù )沮(jǔ )舍(shě )之(zhī )下(xià )不(bú )可(kě )以(yǐ )坐(zuò ),倚(yǐ )墙(qiáng )之(zhī )傍(bàng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )立(lì )。执(zhí )狱(yù )牢(láo )者(zhě )无(wú )病(bìng ),罪(zuì )当(dāng )死(sǐ )者(zhě )肥(féi )泽(zé ),刑(xíng )者(zhě )多(duō )寿(shòu ),心(xīn )无(wú )累(lèi )也(yě )。良(liáng )医(yī )者(zhě ),常(cháng )治(zhì )无(wú )病(bìng )之(zhī )病(bìng ),故(gù )无(wú )病(bìng )。圣(shèng )人(rén )者(zhě ),常(cháng )治(zhì )无(wú )患(huàn )之(zhī )患(huàn ),故(gù )无(wú )患(huàn )也(yě )。夫(fū )至(zhì )巧(qiǎo )不(bú )用(yòng )剑(jiàn ),善(shàn )闭(bì )者(zhě )不(bú )用(yòng )关(guān )健(jiàn )。淳(chún )于(yú )髠(kūn )之(zhī )告(gào )失(shī )火(huǒ )者(zhě ),此(cǐ )其(qí )类(lèi )。

以(yǐ )清(qīng )入(rù )浊(zhuó )必(bì )困(kùn )辱(rǔ ),以(yǐ )浊(zhuó )入(rù )清(qīng )必(bì )覆(fù )倾(qīng )。君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )善(shàn )也(yě ),犹(yóu )采(cǎi )薪(xīn )者(zhě )见(jiàn )一(yī )芥(jiè )掇(duō )之(zhī ),见(jiàn )青(qīng )葱(cōng )则(zé )拔(bá )之(zhī )。天(tiān )二(èr )气(qì )则(zé )成(chéng )虹(hóng ),地(dì )二(èr )气(qì )则(zé )泄(xiè )藏(cáng ),人(rén )二(èr )气(qì )则(zé )成(chéng )病(bìng )。阴(yīn )阳(yáng )不(bú )能(néng )且(qiě )冬(dōng )且(qiě )夏(xià );月(yuè )不(bú )知(zhī )昼(zhòu ),日(rì )不(bú )知(zhī )夜(yè )。善(shàn )射(shè )者(zhě )发(fā )不(bú )失(shī )的(de ),善(shàn )于(yú )射(shè )矣(yǐ ),而(ér )不(bú )善(shàn )所(suǒ )射(shè )。善(shàn )钓(diào )者(zhě )无(wú )所(suǒ )失(shī ),善(shàn )于(yú )钓(diào )矣(yǐ ),而(ér )不(bú )善(shàn )所(suǒ )钓(diào )。故(gù )有(yǒu )所(suǒ )善(shàn ),则(zé )不(bú )善(shàn )矣(yǐ )。钟(zhōng )之(zhī )与(yǔ )磐(pán )也(yě ),近(jìn )之(zhī )则(zé )钟(zhōng )音(yīn )充(chōng ),远(yuǎn )之(zhī )则(zé )磐(pán )音(yīn )章(zhāng )。物(wù )固(gù )有(yǒu )近(jìn )不(bú )若(ruò )远(yuǎn ),远(yuǎn )不(bú )若(ruò )近(jìn )者(zhě )。今(jīn )曰(yuē )稻(dào )生(shēng )于(yú )水(shuǐ ),而(ér )不(bú )能(néng )生(shēng )于(yú )湍(tuān )懒(lǎn )之(zhī )流(liú );紫(zǐ )芝(zhī )生(shēng )于(yú )山(shān ),而(ér )不(bú )能(néng )生(shēng )于(yú )盘(pán )石(shí )之(zhī )上(shàng );慈(cí )石(shí )能(néng )引(yǐn )铁(tiě ),及(jí )其(qí )于(yú )铜(tóng ),则(zé )不(bú )行(háng )也(yě )。

水(shuǐ )广(guǎng )者(zhě )鱼(yú )大(dà )。山(shān )高(gāo )者(zhě )木(mù )修(xiū )。广(guǎng )其(qí )地(dì )而(ér )薄(báo )其(qí )德(dé ),譬(pì )犹(yóu )晦(huì )人(rén )为(wéi )器(qì )也(yě ),谍(dié )挺(tǐng )其(qí )土(tǔ )而(ér )不(bú )益(yì )厚(hòu ),破(pò )乃(nǎi )愈(yù )疾(jí )。圣(shèng )人(rén )不(bú )先(xiān )风(fēng )吹(chuī ),不(bú )先(xiān )雷(léi )毁(huǐ ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )动(dòng ),故(gù )无(wú )累(lèi )。月(yuè )盛(shèng )衰(shuāi )于(yú )上(shàng ),则(zé )蠃(luǒ )蛖(bàng )应(yīng )于(yú )下(xià ),同(tóng )气(qì )相(xiàng )动(dòng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )远(yuǎn )。执(zhí )弹(dàn )而(ér )招(zhāo )鸟(niǎo ),挥(huī )税(shuì )而(ér )呼(hū )狗(gǒu ),欲(yù )致(zhì )之(zhī ),顾(gù )反(fǎn )走(zǒu )。故(gù )鱼(yú )不(bú )可(kě )以(yǐ )无(wú )饵(ěr )钓(diào )也(yě ),兽(shòu )不(bú )可(kě )以(yǐ )虚(xū )气(qì )召(zhào )也(yě )。剥(bāo )牛(niú )皮(pí ),鞟(kuò )以(yǐ )为(wéi )鼓(gǔ ),正(zhèng )三(sān )军(jūn )之(zhī )众(zhòng ),然(rán )为(wéi )牛(niú )计(jì )者(zhě ),不(bú )若(ruò )服(fú )于(yú )轭(è )也(yě )。狐(hú )白(bái )之(zhī )裘(qiú ),天(tiān )子(zǐ )被(bèi )之(zhī )而(ér )坐(zuò )庙(miào )堂(táng ),然(rán )为(wéi )狐(hú )计(jì )者(zhě ),不(bú )若(ruò )走(zǒu )于(yú )泽(zé )。亡(wáng )羊(yáng )而(ér )得(dé )牛(niú ),则(zé )莫(mò )不(bú )利(lì )失(shī )也(yě );断(duàn )指(zhǐ )而(ér )免(miǎn )头(tóu ),则(zé )莫(mò )不(bú )利(lì )为(wéi )也(yě )。故(gù )人(rén )之(zhī )情(qíng ),于(yú )利(lì )之(zhī )中(zhōng )则(zé )争(zhēng )取(qǔ )大(dà )焉(yān ),于(yú )害(hài )之(zhī )中(zhōng )则(zé )争(zhēng )取(qǔ )小(xiǎo )焉(yān )。将(jiāng )军(jūn )不(bú )敢(gǎn )骑(qí )白(bái )马(mǎ ),亡(wáng )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )夜(yè )揭(jiē )炬(jù ),保(bǎo )者(zhě )不(bú )敢(gǎn )畜(chù )噬(shì )狗(gǒu )。鸡(jī )知(zhī )将(jiāng )旦(dàn ),鹤(hè )知(zhī )夜(yè )半(bàn ),而(ér )不(bú )免(miǎn )于(yú )鼎(dǐng )俎(zǔ )。山(shān )有(yǒu )猛(měng )兽(shòu ),林(lín )木(mù )为(wéi )之(zhī )不(bú )斩(zhǎn );园(yuán )有(yǒu )螫(shì )虫(chóng ),藜(lí )藿(huò )为(wéi )之(zhī )不(bú )采(cǎi )。为(wéi )儒(rú )而(ér )踞(jù )里(lǐ )闾(lǘ ),为(wéi )墨(mò )而(ér )朝(cháo )吹(chuī )竽(yú ),欲(yù )灭(miè )迹(jì )而(ér )走(zǒu )雪(xuě )中(zhōng ),拯(zhěng )溺(nì )者(zhě )而(ér )欲(yù )无(wú )儒(rú ),是(shì )非(fēi )所(suǒ )行(háng )而(ér )行(háng )所(suǒ )非(fēi )。今(jīn )夫(fū )暗(àn )饮(yǐn )者(zhě ),非(fēi )尝(cháng )不(bú )遗(yí )饮(yǐn )也(yě ),使(shǐ )之(zhī )自(zì )以(yǐ )平(píng ),则(zé )虽(suī )愚(yú )无(wú )失(shī )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )不(bú )同(tóng )于(yú )和(hé )而(ér )可(kě )以(yǐ )成(chéng )事(shì )者(zhě ),天(tiān )下(xià )无(wú )之(zhī )矣(yǐ )。

求(qiú )美(měi )则(zé )不(bú )得(dé )美(měi ),不(bú )求(qiú )美(měi )则(zé )美(měi )矣(yǐ );求(qiú )丑(chǒu )则(zé )不(bú )得(dé )丑(chǒu ),求(qiú )不(bú )丑(chǒu )则(zé )有(yǒu )丑(chǒu )矣(yǐ );不(bú )求(qiú )美(měi )又(yòu )不(bú )求(qiú )丑(chǒu ),则(zé )无(wú )美(měi )无(wú )丑(chǒu )矣(yǐ ),是(shì )谓(wèi )玄(xuán )同(tóng )。申(shēn )徒(tú )狄(dí )负(fù )石(shí )自(zì )沉(chén )于(yú )渊(yuān ),而(ér )溺(nì )者(zhě )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )抗(kàng );弦(xián )高(gāo )诞(dàn )而(ér )存(cún )郑(zhèng ),诞(dàn )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。事(shì )有(yǒu )一(yī )应(yīng ),而(ér )不(bú )可(kě )循(xún )行(háng )。人(rén )有(yǒu )多(duō )言(yán )者(zhě ),犹(yóu )百(bǎi )舌(shé )之(zhī )声(shēng );人(rén )有(yǒu )少(shǎo )言(yán )者(zhě ),犹(yóu )不(bú )脂(zhī )之(zhī )户(hù )也(yě )。六(liù )畜(chù )生(shēng )多(duō )耳(ěr )目(mù )者(zhě )不(bú )详(xiáng ),谶(chèn )书(shū )著(zhe )之(zhī )。百(bǎi )人(rén )抗(kàng )浮(fú ),不(bú )若(ruò )一(yī )人(rén )挈(qiè )而(ér )趋(qū )。物(wù )固(gù )有(yǒu )众(zhòng )而(ér )不(bú )若(ruò )少(shǎo )者(zhě ),引(yǐn )车(chē )者(zhě )二(èr )六(liù )而(ér )后(hòu )之(zhī )。事(shì )固(gù )有(yǒu )相(xiàng )待(dài )而(ér )成(chéng )者(zhě ),两(liǎng )人(rén )俱(jù )溺(nì ),不(bú )能(néng )相(xiàng )拯(zhěng ),一(yī )人(rén )处(chù )陆(lù )则(zé )可(kě )能(néng )。故(gù )同(tóng )不(bú )可(kě )相(xiàng )治(zhì ),必(bì )待(dài )异(yì )而(ér )后(hòu )成(chéng )。千(qiān )年(nián )之(zhī )松(sōng ),下(xià )有(yǒu )获(huò )菩(pú ),上(shàng )有(yǒu )兔(tù )丝(sī );上(shàng )有(yǒu )丛(cóng )蓍(shī ),下(xià )有(yǒu )伏(fú )龟(guī );圣(shèng )人(rén )从(cóng )外(wài )知(zhī )内(nèi ),以(yǐ )见(jiàn )知(zhī )隐(yǐn )也(yě )。喜(xǐ )武(wǔ )非(fēi )侠(xiá )也(yě ),喜(xǐ )文(wén )非(fēi )儒(rú )也(yě ),好(hǎo )方(fāng )非(fēi )医(yī )也(yě ),好(hǎo )马(mǎ )非(fēi )驺(zōu )也(yě ),知(zhī )音(yīn )非(fēi )瞽(gǔ )也(yě ),知(zhī )味(wèi )非(fēi )庖(páo )也(yě ),此(cǐ )有(yǒu )一(yī )概(gài )而(ér )未(wèi )主(zhǔ )名(míng )也(yě )。被(bèi )甲(jiǎ )者(zhě ),非(fēi )为(wéi )十(shí )步(bù )之(zhī )内(nèi )也(yě ),百(bǎi )步(bù )之(zhī )外(wài ),则(zé )争(zhēng )深(shēn )浅(qiǎn ),深(shēn )则(zé )达(dá )五(wǔ )藏(cáng ),浅(qiǎn )则(zé )至(zhì )肤(fū )而(ér )止(zhǐ )矣(yǐ )。死(sǐ )生(shēng )相(xiàng )去(qù ),不(bú )可(kě )为(wéi )道(dào )里(lǐ )。楚(chǔ )王(wáng )亡(wáng )其(qí )猿(yuán ),而(ér )林(lín )木(mù )为(wéi )之(zhī )残(cán );宋(sòng )君(jūn )亡(wáng )其(qí )珠(zhū ),池(chí )鱼(yú )为(wéi )之(zhī )殚(dān );故(gù )泽(zé )失(shī )火(huǒ )而(ér )林(lín )忧(yōu )。上(shàng )求(qiú )材(cái ),臣(chén )残(cán )木(mù );上(shàng )求(qiú )鱼(yú ),臣(chén )于(yú )谷(gǔ ):上(shàng )求(qiú )揖(yī ),而(ér )下(xià )致(zhì )船(chuán );上(shàng )言(yán )若(ruò )丝(sī ),下(xià )言(yán )若(ruò )纶(lún )。上(shàng )有(yǒu )一(yī )善(shàn ),下(xià )有(yǒu )二(èr )誉(yù );上(shàng )有(yǒu )三(sān )衰(shuāi ),下(xià )有(yǒu )九(jiǔ )杀(shā )。大(dà )夫(fū )种(zhǒng )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )强(qiáng )越(yuè ),而(ér )不(bú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )存(cún )身(shēn );苌(cháng )弘(hóng )知(zhī )周(zhōu )之(zhī )所(suǒ )存(cún ),而(ér )不(bú )知(zhī )身(shēn )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng );知(zhī )远(yuǎn )而(ér )不(bú )知(zhī )近(jìn )。畏(wèi )马(mǎ )之(zhī )辟(pì )也(yě )不(bú )敢(gǎn )骑(qí ),惧(jù )车(chē )之(zhī )覆(fù )也(yě )不(bú )敢(gǎn )乘(chéng ),是(shì )以(yǐ )虚(xū )祸(huò )距(jù )公(gōng )利(lì )也(yě )。不(bú )孝(xiào )弟(dì )者(zhě )或(huò )署(shǔ )父(fù )母(mǔ ),生(shēng )子(zǐ )者(zhě )所(suǒ )不(bú )能(néng )任(rèn )其(qí )必(bì )孝(xiào )也(yě ),然(rán )犹(yóu )养(yǎng )而(ér )长(zhǎng )之(zhī )。范(fàn )氏(shì )之(zhī )败(bài ),有(yǒu )窃(qiè )其(qí )钟(zhōng ),负(fù )而(ér )走(zǒu )者(zhě ),然(rán )有(yǒu )声(shēng ),惧(jù )人(rén )闻(wén )之(zhī ),遽(jù )掩(yǎn )其(qí )耳(ěr )。憎(zēng )人(rén )闻(wén )之(zhī )可(kě )也(yě ),自(zì )掩(yǎn )其(qí )耳(ěr ),悖(bèi )矣(yǐ )。升(shēng )之(zhī )不(bú )能(néng )大(dà )于(yú )石(shí )也(yě ),升(shēng )在(zài )石(shí )之(zhī )中(zhōng );夜(yè )之(zhī )不(bú )能(néng )修(xiū )其(qí )岁(suì )也(yě ),夜(yè )在(zài )岁(suì )之(zhī )中(zhōng );仁(rén )义(yì )之(zhī )不(bú )能(néng )大(dà )于(yú )道(dào )德(dé )也(yě ),仁(rén )义(yì )在(zài )道(dào )德(dé )之(zhī )包(bāo )。先(xiān )针(zhēn )而(ér )后(hòu )缕(lǚ ),可(kě )以(yǐ )成(chéng )帷(wéi );先(xiān )缕(lǚ )而(ér )后(hòu )针(zhēn ),不(bú )可(kě )以(yǐ )成(chéng )衣(yī )。针(zhēn )成(chéng )幕(mù ),蔂(léi )成(chéng )城(chéng )。事(shì )之(zhī )成(chéng )败(bài ),必(bì )由(yóu )小(xiǎo )生(shēng ),言(yán )有(yǒu )渐(jiàn )也(yě )。染(rǎn )者(zhě )先(xiān )青(qīng )而(ér )后(hòu )黑(hēi )则(zé )可(kě ),先(xiān )黑(hēi )而(ér )后(hòu )青(qīng )则(zé )不(bú )可(kě )。工(gōng )人(rén )下(xià )漆(qī )而(ér )上(shàng )丹(dān )则(zé )可(kě ),下(xià )丹(dān )而(ér )上(shàng )漆(qī )则(zé )不(bú )可(kě )。万(wàn )事(shì )由(yóu )此(cǐ ),所(suǒ )先(xiān )后(hòu )上(shàng )下(xià ),不(bú )可(kě )不(bú )审(shěn )。

水(shuǐ )浊(zhuó )而(ér )鱼(yú ),形(xíng )劳(láo )则(zé )神(shén )乱(luàn )。故(gù )国(guó )有(yǒu )贤(xián )君(jūn ),折(shé )冲(chōng )万(wàn )里(lǐ )。因(yīn )媒(méi )而(ér )嫁(jià ),而(ér )不(bú )因(yīn )媒(méi )而(ér )成(chéng ),因(yīn )人(rén )而(ér )交(jiāo ),不(bú )因(yīn )人(rén )而(ér )亲(qīn )。行(háng )合(hé )趋(qū )同(tóng ),千(qiān )里(lǐ )相(xiàng )从(cóng );行(háng )不(bú )合(hé )趋(qū )不(bú )同(tóng ),对(duì )门(mén )不(bú )通(tōng )。海(hǎi )水(shuǐ )虽(suī )大(dà ),不(bú )受(shòu )胔(zì )芥(jiè )。日(rì )月(yuè )不(bú )应(yīng )非(fēi )其(qí )气(qì ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )容(róng )非(fēi )其(qí )类(lèi )也(yě )。人(rén )不(bú )爱(ài )倕(zhuì )之(zhī )手(shǒu ),而(ér )爱(ài )己(jǐ )之(zhī )指(zhǐ );不(bú )爱(ài )江(jiāng )、汉(hàn )之(zhī )珠(zhū ),而(ér )爱(ài )己(jǐ )之(zhī )钩(gōu )。以(yǐ )束(shù )薪(xīn )为(wéi )鬼(guǐ ),以(yǐ )火(huǒ )烟(yān )为(wéi )气(qì )。以(yǐ )束(shù )薪(xīn )为(wéi )鬼(guǐ ),朅(qiè )而(ér )走(zǒu );以(yǐ )火(huǒ )烟(yān )为(wéi )气(qì ),杀(shā )豚(tún )烹(pēng )狗(gǒu )。先(xiān )事(shì )如(rú )此(cǐ ),不(bú )如(rú )其(qí )后(hòu )。巧(qiǎo )者(zhě )善(shàn )度(dù ),知(zhī )者(zhě )善(shàn )豫(yù )。羿(yì )死(sǐ )桃(táo )部(bù ),不(bú )给(gěi )射(shè );庆(qìng )忌(jì )死(sǐ )剑(jiàn )锋(fēng ),不(bú )给(gěi )搏(bó )。灭(miè )非(fēi )者(zhě )户(hù )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“我(wǒ )实(shí )不(bú )与(yǔ )我(wǒ )谀(yú )乱(luàn )。”谤(bàng )乃(nǎi )愈(yù )起(qǐ )。止(zhǐ )言(yán )以(yǐ )言(yán ),止(zhǐ )事(shì )以(yǐ )事(shì ),譬(pì )犹(yóu )扬(yáng )堁(kè )而(ér )弭(mǐ )尘(chén ),抱(bào )薪(xīn )而(ér )救(jiù )火(huǒ )。流(liú )言(yán )雪(xuě )污(wū ),譬(pì )犹(yóu )以(yǐ )涅(niè )拭(shì )素(sù )也(yě )。矢(shǐ )之(zhī )于(yú )十(shí )步(bù )贯(guàn )兕(sì )甲(jiǎ ),于(yú )三(sān )百(bǎi )步(bù )不(bú )能(néng )入(rù )鲁(lǔ )缟(gǎo );骐(qí )骥(jì )一(yī )日(rì )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )出(chū )致(zhì )释(shì )驾(jià )而(ér )僵(jiāng )。大(dà )家(jiā )攻(gōng )小(xiǎo )家(jiā )则(zé )为(wéi )暴(bào ),大(dà )国(guó )并(bìng )小(xiǎo )国(guó )则(zé )为(wéi )贤(xián )。小(xiǎo )马(mǎ )非(fēi )大(dà )马(mǎ )之(zhī )类(lèi ),小(xiǎo )知(zhī )非(fēi )大(dà )知(zhī )之(zhī )类(lèi )也(yě )。被(bèi )羊(yáng )裘(qiú )而(ér )赁(lìn ),固(gù )其(qí )事(shì )也(yě );貂(diāo )裘(qiú )而(ér )负(fù )笼(lóng ),甚(shèn )可(kě )怪(guài )也(yě )。以(yǐ )洁(jié )白(bái )为(wéi )污(wū )辱(rǔ ),譬(pì )犹(yóu )沐(mù )浴(yù )而(ér )抒(shū )溷(hùn ),薰(xūn )燧(suì )而(ér )负(fù )彘(zhì )。治(zhì )疽(jū )不(bú )择(zé )善(shàn )恶(è )丑(chǒu )肉(ròu )而(ér )并(bìng )割(gē )之(zhī ),农(nóng )夫(fū )不(bú )察(chá )苗(miáo )莠(yǒu )而(ér )并(bìng )耘(yún )之(zhī ),岂(qǐ )不(bú )虚(xū )哉(zāi )。坏(huài )塘(táng )以(yǐ )取(qǔ )龟(guī ),同(tóng )屋(wū )而(ér )求(qiú )狸(lí ),掘(jué )室(shì )而(ér )求(qiú )鼠(shǔ ),割(gē )唇(chún )而(ér )治(zhì )龋(qǔ ):桀(jié )、跖(zhí )之(zhī )徒(tú ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )与(yǔ )。杀(shā )戎(róng )马(mǎ )而(ér )求(qiú )狐(hú )狸(lí ),援(yuán )两(liǎng )鳖(biē )而(ér )失(shī )灵(líng )龟(guī ),断(duàn )右(yòu )臂(bì )而(ér )争(zhēng )一(yī )毛(máo ),折(shé )镆(mò )邪(xié )而(ér )争(zhēng )锥(zhuī )刀(dāo )。用(yòng )智(zhì )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )足(zú )高(gāo )乎(hū )!宁(níng )百(bǎi )刺(cì )以(yǐ )针(zhēn ),无(wú )一(yī )刺(cì )以(yǐ )刀(dāo );宁(níng )一(yī )引(yǐn )重(zhòng ),无(wú )久(jiǔ )持(chí )经(jīng );宁(níng )一(yī )月(yuè )饥(jī ),无(wú )一(yī )旬(xún )饿(è )。万(wàn )人(rén )之(zhī ),愈(yù )于(yú )一(yī )人(rén )之(zhī )隧(suì )。有(yǒu )誉(yù )人(rén )之(zhī )力(lì )俭(jiǎn )者(zhě ),春(chūn )至(zhì )旦(dàn ),不(bú )中(zhōng )员(yuán )呈(chéng ),犹(yóu )谪(zhé )之(zhī )。察(chá )之(zhī ),乃(nǎi )其(qí )母(mǔ )也(yě )。故(gù )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )誉(yù )人(rén ),反(fǎn )为(wéi )损(sǔn )。东(dōng )家(jiā )母(mǔ )死(sǐ ),其(qí )子(zǐ )哭(kū )之(zhī )不(bú )哀(āi )。西(xī )家(jiā )子(zǐ )见(jiàn )之(zhī ),归(guī )谓(wèi )其(qí )母(mǔ )曰(yuē ):“社(shè )何(hé )爱(ài )速(sù )死(sǐ ),吾(wú )必(bì )悲(bēi )哭(kū )社(shè )。”夫(fū )欲(yù )其(qí )母(mǔ )之(zhī )死(sǐ )者(zhě ),虽(suī )死(sǐ )亦(yì )不(bú )能(néng )悲(bēi )哭(kū )矣(yǐ )。谓(wèi )学(xué )不(bú )暇(xiá )者(zhě ),虽(suī )暇(xiá )亦(yì )不(bú )能(néng )学(xué )矣(yǐ )。

见(jiàn )窾(kuǎn )木(mù )浮(fú )而(ér )知(zhī )为(wéi )舟(zhōu ),见(jiàn )飞(fēi )蓬(péng )转(zhuǎn )而(ér )知(zhī )为(wéi )车(chē ),见(jiàn )鸟(niǎo )迹(jì )而(ér )知(zhī )著(zhe )书(shū )。以(yǐ )类(lèi )取(qǔ )之(zhī )。以(yǐ )非(fēi )义(yì )为(wéi )义(yì ),以(yǐ )非(fēi )礼(lǐ )为(wéi )礼(lǐ ),譬(pì )犹(yóu )裸(luǒ )走(zǒu )而(ér )追(zhuī )狂(kuáng )人(rén ),盗(dào )财(cái )而(ér )予(yǔ )乞(qǐ )者(zhě ),窃(qiè )简(jiǎn )而(ér )写(xiě )法(fǎ )律(lǜ ),蹲(dūn )踞(jù )而(ér )诵(sòng )《诗(shī )》《书(shū )》。割(gē )而(ér )舍(shě )之(zhī ),镇(zhèn )邪(xié )不(bú )断(duàn )肉(ròu );执(zhí )而(ér )不(bú )释(shì ),马(mǎ )牦(máo )截(jié )玉(yù )。圣(shèng )人(rén )无(wú )止(zhǐ ),无(wú )以(yǐ )岁(suì )贤(xián )昔(xī ),日(rì )愈(yù )昨(zuó )也(yě )。马(mǎ )之(zhī )似(sì )鹿(lù )者(zhě )千(qiān )金(jīn ),天(tiān )下(xià )无(wú )千(qiān )金(jīn )之(zhī )鹿(lù );玉(yù )待(dài )礛(jiān )诸(zhū )而(ér )成(chéng )器(qì ),有(yǒu )千(qiān )金(jīn )之(zhī )壁(bì )而(ér )无(wú )锱(zī )锤(chuí )之(zhī )礛(jiān )诸(zhū )。受(shòu )光(guāng )于(yú )隙(xì )照(zhào )一(yī )隅(yú ),受(shòu )光(guāng )于(yú )牖(yǒu )照(zhào )北(běi )壁(bì ),受(shòu )光(guāng )于(yú )户(hù )照(zhào )室(shì )中(zhōng )无(wú )遗(yí )物(wù ),况(kuàng )受(shòu )光(guāng )于(yú )宇(yǔ )宙(zhòu )乎(hū )?天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )藉(jiè )明(míng )于(yú )其(qí )前(qián )矣(yǐ )!由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),所(suǒ )受(shòu )者(zhě )小(xiǎo )则(zé )所(suǒ )见(jiàn )者(zhě )浅(qiǎn ),所(suǒ )受(shòu )者(zhě )大(dà )则(zé )所(suǒ )照(zhào )者(zhě )博(bó )。江(jiāng )出(chū )岷(mín )山(shān ),河(hé )出(chū )昆(kūn )仑(lún ),济(jì )出(chū )王(wáng )屋(wū ),颖(yǐng )出(chū )少(shǎo )室(shì ),汉(hàn )出(chū ),分(fèn )流(liú )舛(chuǎn )驰(chí ),注(zhù )于(yú )东(dōng )海(hǎi ),所(suǒ )行(háng )则(zé )异(yì ),嶓(bō )冢(zhǒng ),分(fèn )流(liú )舛(chuǎn )驰(chí ),注(zhù )于(yú )东(dōng )海(hǎi ),所(suǒ )行(háng )则(zé )异(yì ),所(suǒ )归(guī )则(zé )一(yī )。通(tōng )于(yú )学(xué )者(zhě )若(ruò )车(chē )轴(zhóu ),转(zhuǎn )毂(gū )之(zhī )中(zhōng ),不(bú )运(yùn )于(yú )己(jǐ ),与(yǔ )之(zhī )致(zhì )千(qiān )里(lǐ ),终(zhōng )而(ér )复(fù )始(shǐ ),转(zhuǎn )无(wú )穷(qióng )之(zhī )源(yuán )。不(bú )通(tōng )于(yú )学(xué )者(zhě )若(ruò )迷(mí )惑(huò ),告(gào )之(zhī )以(yǐ )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi ),所(suǒ )居(jū )聆(líng )聆(líng ),背(bèi )而(ér )不(bú )得(dé ),不(bú )知(zhī )凡(fán )要(yào )。寒(hán )不(bú )能(néng )生(shēng )寒(hán ),热(rè )不(bú )能(néng )生(shēng )热(rè ),不(bú )寒(hán )不(bú )热(rè ),能(néng )生(shēng )寒(hán )热(rè )。故(gù )有(yǒu )形(xíng )出(chū )于(yú )无(wú )形(xíng ),未(wèi )有(yǒu )天(tiān )地(dì )能(néng )生(shēng )天(tiān )地(dì )者(zhě )也(yě ),至(zhì )深(shēn )微(wēi )广(guǎng )大(dà )矣(yǐ )!雨(yǔ )之(zhī )集(jí )无(wú )能(néng )沾(zhān ),待(dài )其(qí )止(zhǐ )而(ér )能(néng )有(yǒu )濡(rú );矢(shǐ )之(zhī )发(fā )无(wú )能(néng )贯(guàn ),待(dài )其(qí )止(zhǐ )而(ér )能(néng )有(yǒu )穿(chuān )。唯(wéi )止(zhǐ )能(néng )止(zhǐ )众(zhòng )止(zhǐ )。因(yīn )高(gāo )而(ér )为(wéi )台(tái ),就(jiù )下(xià )而(ér )为(wéi )池(chí ),各(gè )就(jiù )其(qí )势(shì ),不(bú )敢(gǎn )更(gèng )为(wéi )。圣(shèng )人(rén )用(yòng )物(wù ),若(ruò )用(yòng )朱(zhū )丝(sī )约(yuē )刍(chú )狗(gǒu )若(ruò )为(wéi )土(tǔ )龙(lóng )以(yǐ )求(qiú )雨(yǔ )。刍(chú )狗(gǒu )待(dài )之(zhī )而(ér )求(qiú )福(fú ),土(tǔ )龙(lóng )待(dài )之(zhī )而(ér )得(dé )食(shí )。

鲁(lǔ )人(rén )身(shēn )善(shàn )制(zhì )冠(guàn ),妻(qī )善(shàn )织(zhī )履(lǚ ),往(wǎng )徙(xǐ )于(yú )越(yuè )而(ér )大(dà )困(kùn )穷(qióng )。以(yǐ )其(qí )所(suǒ )修(xiū )而(ér )游(yóu )不(bú )用(yòng )之(zhī )乡(xiāng ),譬(pì )若(ruò )树(shù )荷(hé )山(shān )上(shàng ),而(ér )畜(chù )火(huǒ )井(jǐng )中(zhōng )。操(cāo )钓(diào )上(shàng )山(shān ),揭(jiē )斧(fǔ )入(rù )渊(yuān ),欲(yù )得(dé )所(suǒ )求(qiú ),难(nán )也(yě )。方(fāng )车(chē )而(ér )蹠(zhí )越(yuè ),乘(chéng )桴(fú )而(ér )入(rù )胡(hú ),欲(yù )无(wú )穷(qióng ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。楚(chǔ )王(wáng )有(yǒu )白(bái )蝯(yuán ),王(wáng )自(zì )射(shè )之(zhī ),则(zé )搏(bó )矢(shǐ )而(ér )熙(xī )。使(shǐ )养(yǎng )由(yóu )基(jī )射(shè )之(zhī ),始(shǐ )调(diào )弓(gōng )矫(jiǎo )矢(shǐ ),未(wèi )发(fā )而(ér )蝯(yuán )拥(yōng )柱(zhù )号(hào )矣(yǐ )。有(yǒu )先(xiān )中(zhōng )中(zhōng )者(zhě )也(yě )。呙(guō )氏(shì )之(zhī )壁(bì ),夏(xià )后(hòu )之(zhī )璜(huáng ),揖(yī )让(ràng )而(ér )进(jìn )之(zhī ),以(yǐ )合(hé )欢(huān ),夜(yè )以(yǐ )投(tóu )人(rén ),则(zé )为(wéi )怨(yuàn );时(shí )与(yǔ )不(bú )时(shí )。画(huà )西(xī )施(shī )之(zhī )面(miàn ),美(měi )而(ér )不(bú )可(kě )说(shuō );规(guī )孟(mèng )贲(bēn )之(zhī )目(mù ),大(dà )而(ér )不(bú )可(kě )畏(wèi );君(jūn )形(xíng )者(zhě )亡(wáng )焉(yān )。人(rén )有(yǒu )昆(kūn )弟(dì )相(xiàng )分(fèn )者(zhě ),无(wú )量(liàng ),而(ér )众(zhòng )称(chēng )义(yì )焉(yān )。夫(fū )惟(wéi )无(wú )量(liàng ),故(gù )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )量(liàng )也(yě )。登(dēng )高(gāo )使(shǐ )人(rén )欲(yù )望(wàng ),临(lín )深(shēn )使(shǐ )人(rén )欲(yù )窥(kuī ),处(chù )使(shǐ )然(rán )也(yě )。射(shè )者(zhě )使(shǐ )人(rén )端(duān ),钓(diào )者(zhě )使(shǐ )人(rén )恭(gōng ),事(shì )使(shǐ )然(rán )也(yě )。曰(yuē )杀(shā )罢(bà )牛(niú )可(kě )以(yǐ )赎(shú )良(liáng )马(mǎ )之(zhī )死(sǐ ),莫(mò )之(zhī )为(wéi )也(yě )。杀(shā )牛(niú ),必(bì )亡(wáng )之(zhī )数(shù )。以(yǐ )必(bì )亡(wáng )赎(shú )不(bú )必(bì )死(sǐ ),未(wèi )能(néng )行(háng )之(zhī )者(zhě )矣(yǐ )。季(jì )孙(sūn )氏(shì )劫(jié )公(gōng )家(jiā ),孔(kǒng )子(zǐ )说(shuō )之(zhī ),先(xiān )顺(shùn )其(qí )所(suǒ )为(wéi )而(ér )后(hòu )与(yǔ )之(zhī )入(rù )政(zhèng ),曰(yuē ):“举(jǔ )在(zài )与(yǔ )直(zhí ),如(rú )何(hé )而(ér )不(bú )得(dé )?举(jǔ )直(zhí )与(yǔ )枉(wǎng ),勿(wù )与(yǔ )遂(suí )往(wǎng )。”此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )同(tóng )污(wū )而(ér )异(yì )涂(tú )者(zhě )。众(zhòng )曲(qǔ )不(bú )容(róng )直(zhí ),众(zhòng )在(zài )不(bú )容(róng )正(zhèng ),故(gù )人(rén )众(zhòng )则(zé )食(shí )狼(láng ),狼(láng )众(zhòng )则(zé )食(shí )人(rén )。欲(yù )为(wéi )邪(xié )者(zhě ),必(bì )相(xiàng )明(míng )正(zhèng ),欲(yù )为(wéi )曲(qǔ )者(zhě )必(bì )相(xiàng )达(dá )直(zhí )。公(gōng )道(dào )不(bú )立(lì ),私(sī )欲(yù )得(dé )容(róng )者(zhě ),自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),未(wèi )尝(cháng )闻(wén )也(yě )。此(cǐ )以(yǐ )善(shàn )托(tuō )其(qí )丑(chǒu )。众(zhòng )议(yì )成(chéng )林(lín ),无(wú )翼(yì )而(ér )飞(fēi ),三(sān )人(rén )成(chéng )市(shì )虎(hǔ ),一(yī )里(lǐ )能(néng )挠(náo )椎(zhuī )。夫(fū )游(yóu )没(méi )者(zhě ),不(bú )求(qiú )沐(mù )浴(yù ),已(yǐ )自(zì )足(zú )其(qí )中(zhōng )矣(yǐ )。故(gù )食(shí )草(cǎo )之(zhī )兽(shòu )不(bú )疾(jí )易(yì )获(huò ),水(shuǐ )居(jū )之(zhī )虫(chóng ),不(bú )疾(jí )易(yì )水(shuǐ )。行(háng )小(xiǎo )变(biàn )而(ér )不(bú )失(shī )常(cháng )。信(xìn )有(yǒu )非(fēi )礼(lǐ )而(ér )失(shī )礼(lǐ ):尾(wěi )生(shēng )死(sǐ )其(qí )梁(liáng )柱(zhù )之(zhī )下(xià ),此(cǐ )信(xìn )之(zhī )非(fēi )也(yě );孔(kǒng )氏(shì )不(bú )丧(sàng )出(chū )母(mǔ ),此(cǐ )礼(lǐ )之(zhī )失(shī )者(zhě )。曾(céng )子(zǐ )立(lì )孝(xiào ),不(bú )过(guò )胜(shèng )母(mǔ )之(zhī )阎(yán );墨(mò )子(zǐ )非(fēi )乐(lè ),不(bú )入(rù )朝(cháo )歌(gē )之(zhī )邑(yì );曾(céng )子(zǐ )立(lì )廉(lián ),不(bú )饮(yǐn )盗(dào )泉(quán );所(suǒ )谓(wèi )养(yǎng )志(zhì )者(zhě )也(yě )。纣(zhòu )为(wéi )象(xiàng )著(zhe )而(ér )箕(jī )子(zǐ )唏(xī ),鲁(lǔ )以(yǐ )偶(ǒu )人(rén )葬(zàng )而(ér )孔(kǒng )子(zǐ )叹(tàn ),故(gù )圣(shèng )人(rén )见(jiàn )霜(shuāng )而(ér )知(zhī )冰(bīng )。

有(yǒu )鸟(niǎo )将(jiāng )来(lái ),张(zhāng )罗(luó )而(ér )待(dài )之(zhī ),得(dé )鸟(niǎo )者(zhě ),罗(luó )之(zhī )一(yī )目(mù )也(yě );今(jīn )为(wéi )一(yī )目(mù )之(zhī )罗(luó ),则(zé )无(wú )时(shí )得(dé )鸟(niǎo )矣(yǐ )。今(jīn )被(bèi )甲(jiǎ )者(zhě ),以(yǐ )备(bèi )矢(shǐ )之(zhī )至(zhì ),若(ruò )使(shǐ )人(rén )必(bì )知(zhī )所(suǒ )集(jí ),则(zé )悬(xuán )一(yī )札(zhá )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。事(shì )或(huò )不(bú )可(kě )前(qián )规(guī ),物(wù )或(huò )不(bú )可(kě )虑(lǜ )卒(zú )然(rán )不(bú )戒(jiè )而(ér )至(zhì ),故(gù )圣(shèng )人(rén )畜(chù )道(dào )以(yǐ )待(dài )时(shí )。

髠(kūn )屯(tún )犁(lí )牛(niú ),既(jì )[牛(niú )+科(kē )]以(yǐ )[牛(niú )+脩(yǒu )],决(jué )鼻(bí )而(ér )羁(jī ),生(shēng )子(zǐ )而(ér )牺(xī ),尸(shī )祝(zhù )斋(zhāi )戒(jiè )以(yǐ )沉(chén )诸(zhū )河(hé ),河(hé )伯(bó )岂(qǐ )羞(xiū )其(qí )所(suǒ )从(cóng )出(chū ),辞(cí )而(ér )不(bú )享(xiǎng )哉(zāi )!

得(dé )万(wàn )人(rén )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )如(rú )闻(wén )一(yī )言(yán )之(zhī )当(dāng )。得(dé )隋(suí )侯(hóu )之(zhī )珠(zhū ),不(bú )若(ruò )得(dé )事(shì )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )。得(dé )呙(guō )氏(shì )之(zhī )壁(bì ),不(bú )若(ruò )得(dé )事(shì )之(zhī )所(suǒ )适(shì )。

撰(zhuàn )良(liáng )马(mǎ )者(zhě ),非(fēi )以(yǐ )逐(zhú )狐(hú )狸(lí ),将(jiāng )以(yǐ )射(shè )麋(mí )鹿(lù )。砥(dǐ )利(lì )剑(jiàn )者(zhě ),非(fēi )以(yǐ )斩(zhǎn )缟(gǎo )衣(yī ),将(jiāng )以(yǐ )断(duàn )兕(sì )犀(xī )。故(gù )“高(gāo )山(shān )仰(yǎng )止(zhǐ ),景(jǐng )行(háng )行(háng )止(zhǐ )”,向(xiàng )者(zhě )其(qí )人(rén )。见(jiàn )弹(dàn )而(ér )求(qiú )鸮(xiāo )炙(zhì )见(jiàn )卵(luǎn )而(ér )求(qiú )晨(chén )夜(yè ),见(jiàn )磨(mó )而(ér )求(qiú )成(chéng )布(bù ),虽(suī )其(qí )理(lǐ )哉(zāi ),亦(yì )不(bú )病(bìng )暮(mù )。

象(xiàng )解(jiě )其(qí )牙(yá ),不(bú )憎(zēng )人(rén )之(zhī )利(lì )之(zhī )也(yě ),死(sǐ )而(ér )弃(qì )其(qí )招(zhāo )箦(zé ),不(bú )怨(yuàn )人(rén )取(qǔ )之(zhī )。人(rén )能(néng )以(yǐ )所(suǒ )不(bú )利(lì )利(lì )人(rén ),则(zé )可(kě )。

狂(kuáng )者(zhě )东(dōng )走(zǒu ),逐(zhú )者(zhě )亦(yì )东(dōng )走(zǒu ),东(dōng )走(zǒu )则(zé )同(tóng ),所(suǒ )以(yǐ )东(dōng )走(zǒu )则(zé )异(yì )。溺(nì )者(zhě )入(rù )水(shuǐ ),拯(zhěng )之(zhī )者(zhě )亦(yì )入(rù )水(shuǐ ),入(rù )水(shuǐ )则(zé )同(tóng ),所(suǒ )以(yǐ )入(rù )水(shuǐ )者(zhě )则(zé )异(yì )。故(gù )圣(shèng )人(rén )同(tóng )死(sǐ )生(shēng ),愚(yú )人(rén )亦(yì )同(tóng )死(sǐ )生(shēng ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )同(tóng )死(sǐ )生(shēng )通(tōng )于(yú )分(fèn )理(lǐ ),愚(yú )人(rén )之(zhī )同(tóng )死(sǐ )生(shēng )不(bú )知(zhī )利(lì )害(hài )所(suǒ )在(zài )。

徐(xú )偃(yǎn )王(wáng )以(yǐ )仁(rén )义(yì )亡(wáng )国(guó ),国(guó )亡(wáng )者(zhě )非(fēi )必(bì )仁(rén )义(yì );比(bǐ )干(gàn )以(yǐ )忠(zhōng )靡(mí )其(qí )体(tǐ );被(bèi )诛(zhū )者(zhě )非(fēi )必(bì )忠(zhōng )也(yě )。故(gù )寒(hán )颤(chàn ),惧(jù )者(zhě )亦(yì )颤(chàn ),此(cǐ )同(tóng )名(míng )而(ér )异(yì )实(shí )。

明(míng )月(yuè )之(zhī )珠(zhū )出(chū )于(yú )蛖(bàng )蜃(shèn )。周(zhōu )之(zhī )简(jiǎn )圭(guī )生(shēng )于(yú )垢(gòu )石(shí ),大(dà )蔡(cài )神(shén )龟(guī ),出(chū )于(yú )沟(gōu )壑(hè )。

万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),冠(guàn )锱(zī )锤(chuí )之(zhī )冠(guàn ),履(lǚ )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )车(chē )。牛(niú )皮(pí )为(wéi )贱(jiàn ),正(zhèng )三(sān )军(jūn )之(zhī )众(zhòng )。欲(yù )学(xué )歌(gē )讴(ōu )者(zhě ),必(bì )行(háng )徵(zhēng )羽(yǔ )乐(lè )风(fēng );欲(yù )美(měi )和(hé )者(zhě ),必(bì )先(xiān )始(shǐ )于(yú )《阳(yáng )阿(ā )》《采(cǎi )菱(líng )》;此(cǐ )皆(jiē )学(xué )其(qí )所(suǒ )不(bú )学(xué ),而(ér )欲(yù )至(zhì )其(qí )所(suǒ )欲(yù )学(xué )者(zhě )。

燿(shuò )蝉(chán )者(zhě )务(wù )在(zài )明(míng )其(qí )火(huǒ );钓(diào )鱼(yú )者(zhě )务(wù )在(zài )芳(fāng )其(qí )饵(ěr )。明(míng )其(qí )火(huǒ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )耀(yào )而(ér )致(zhì )之(zhī )也(yě );芳(fāng )其(qí )饵(ěr )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )诱(yòu )而(ér )利(lì )之(zhī )了(le )。欲(yù )致(zhì )鱼(yú )者(zhě )先(xiān )通(tōng )水(shuǐ ),欲(yù )致(zhì )鸟(niǎo )者(zhě )先(xiān )树(shù )木(mù )。水(shuǐ )积(jī )而(ér )鱼(yú )聚(jù ),木(mù )茂(mào )而(ér )鸟(niǎo )集(jí )。好(hǎo )戈(gē )者(zhě )先(xiān )具(jù )缴(jiǎo )与(yǔ )矰(zēng ),好(hǎo )鱼(yú )者(zhě )先(xiān )具(jù )署(shǔ )与(yǔ )罛(gū ),未(wèi )有(yǒu )无(wú )其(qí )具(jù )而(ér )得(dé )其(qí )利(lì )。遗(yí )人(rén )马(mǎ )而(ér )解(jiě )其(qí )羁(jī ),遗(yí )人(rén )车(chē )而(ér )税(shuì )其(qí )轙(yǐ )。所(suǒ )爱(ài )者(zhě )少(shǎo ),而(ér )所(suǒ )亡(wáng )者(zhě )多(duō ),故(gù )里(lǐ )人(rén )谚(yàn )曰(yuē ):“烹(pēng )牛(niú )而(ér )不(bú )盐(yán ),败(bài )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。”

桀(jié )有(yǒu )得(dé )事(shì ),尧(yáo )有(yǒu )遗(yí )道(dào ),嫫(mó )母(mǔ )有(yǒu )所(suǒ )美(měi ),西(xī )施(shī )有(yǒu )所(suǒ )丑(chǒu )。故(gù )亡(wáng )国(guó )之(zhī )法(fǎ )有(yǒu )可(kě )随(suí )者(zhě ),治(zhì )国(guó )之(zhī )俗(sú )有(yǒu )可(kě )非(fēi )者(zhě )。琬(wǎn )琰(yǎn )之(zhī )玉(yù ),在(zài )洿(wū )泥(ní )之(zhī )中(zhōng ),虽(suī )廉(lián )者(zhě )弗(fú )释(shì );弊(bì )箄(bǐ )甑(zèng )瓾(měng ),在(zài )[礻(shì )+丹(dān )]茵(yīn )之(zhī )上(shàng ),虽(suī )贪(tān )者(zhě )不(bú )搏(bó )。美(měi )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),虽(suī )污(wū )辱(rǔ ),世(shì )不(bú )能(néng )贱(jiàn );恶(è )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),虽(suī )高(gāo )隆(lóng ),世(shì )不(bú )能(néng )贵(guì )。春(chūn )贷(dài )秋(qiū )赋(fù )民(mín )皆(jiē )欣(xīn );春(chūn )赋(fù )秋(qiū )货(huò )众(zhòng )皆(jiē )怨(yuàn );得(dé )失(shī )同(tóng ),喜(xǐ )怒(nù )为(wéi )别(bié ),其(qí )时(shí )异(yì )也(yě )。为(wéi )鱼(yú )德(dé )者(zhě ),非(fēi )挚(zhì )而(ér )入(rù )渊(yuān );为(wéi )蝯(yuán )赐(cì )者(zhě ),非(fēi )负(fù )而(ér )缘(yuán )木(mù ),纵(zòng )之(zhī )其(qí )所(suǒ )而(ér )已(yǐ )。貂(diāo )裘(qiú )而(ér )杂(zá ),不(bú )若(ruò )狐(hú )裘(qiú )而(ér )粹(cuì ),故(gù )人(rén )莫(mò )恶(è )于(yú )无(wú )常(cháng )行(háng )。有(yǒu )相(xiàng )马(mǎ )而(ér )失(shī )马(mǎ )者(zhě ),然(rán )良(liáng )马(mǎ )犹(yóu )在(zài )相(xiàng )之(zhī )中(zhōng )。今(jīn )人(rén )放(fàng )烧(shāo ),或(huò )操(cāo )火(huǒ )往(wǎng )益(yì )之(zhī ),或(huò )接(jiē )水(shuǐ )往(wǎng )救(jiù )之(zhī ),两(liǎng )者(zhě )皆(jiē )未(wèi )有(yǒu )功(gōng ),而(ér )怨(yuàn )德(dé )相(xiàng )去(qù )亦(yì )远(yuǎn )矣(yǐ )。

郢(yǐng )人(rén )有(yǒu )买(mǎi )屋(wū )栋(dòng )者(zhě ),求(qiú )大(dà )三(sān )围(wéi )之(zhī )木(mù ),而(ér )入(rù )予(yǔ )车(chē )毂(gū ),跪(guì )而(ér )度(dù )之(zhī ),巨(jù )虽(suī )可(kě ),而(ér )修(xiū )不(bú )足(zú )。蘧(qú )伯(bó )玉(yù )以(yǐ )德(dé )化(huà ),公(gōng )孙(sūn )鞅(yāng )以(yǐ )刑(xíng )罪(zuì ),所(suǒ )极(jí )一(yī )也(yě )。病(bìng )者(zhě )寝(qǐn )席(xí ),医(yī )之(zhī )用(yòng )针(zhēn )石(shí ),巫(wū )之(zhī )用(yòng )糈(xǔ )籍(jí ),所(suǒ )救(jiù )钧(jūn )也(yě )。貍(mái )头(tóu )愈(yù )鼠(shǔ ),鸡(jī )头(tóu )已(yǐ )瘘(lòu ),虻(méng )散(sàn )积(jī )血(xuè ),斵(zhuó )木(mù )愈(yù )龋(qǔ ),此(cǐ )类(lèi )之(zhī )推(tuī )者(zhě )也(yě )。膏(gāo )之(zhī )杀(shā )鳖(biē ),鹊(què )矢(shǐ )中(zhōng )蝟(wèi ),烂(làn )灰(huī )生(shēng )蝇(yíng ),漆(qī )见(jiàn )蟹(xiè )而(ér )不(bú )于(yú ),此(cǐ )类(lèi )之(zhī )不(bú )推(tuī )者(zhě )也(yě )。推(tuī )与(yǔ )不(bú )推(tuī ),若(ruò )非(fēi )而(ér )是(shì ),若(ruò )是(shì )而(ér )非(fēi ),孰(shú )能(néng )通(tōng )其(qí )微(wēi )!天(tiān )下(xià )无(wú )粹(cuì )白(bái )狐(hú ),而(ér )有(yǒu )粹(cuì )白(bái )之(zhī )裘(qiú ),掇(duō )之(zhī )众(zhòng )白(bái )也(yě )。善(shàn )学(xué )者(zhě ),若(ruò )齐(qí )王(wáng )之(zhī )食(shí )鸡(jī ),必(bì )食(shí )其(qí )蹠(zhí )数(shù )十(shí )而(ér )后(hòu )足(zú )。刀(dāo )便(biàn )剃(tì )毛(máo ),至(zhì )伐(fá )大(dà )木(mù )。非(fēi )斧(fǔ )不(bú )克(kè )。物(wù )固(gù )有(yǒu )以(yǐ )克(kè )适(shì )成(chéng )不(bú )逮(dǎi )者(zhě )。视(shì )方(fāng )寸(cùn )于(yú )牛(niú ),不(bú )知(zhī )其(qí )大(dà )于(yú )羊(yáng );总(zǒng )视(shì )其(qí )体(tǐ ),乃(nǎi )知(zhī )其(qí )大(dà )相(xiàng )去(qù )之(zhī )远(yuǎn )。孕(yùn )妇(fù )见(jiàn )兔(tù )而(ér )子(zǐ )缺(quē )唇(chún ),见(jiàn )麋(mí )而(ér )子(zǐ )四(sì )目(mù )。小(xiǎo )马(mǎ )大(dà )目(mù ),不(bú )可(kě )谓(wèi )大(dà )马(mǎ );大(dà )马(mǎ )之(zhī )目(mù )眇(miǎo ),可(kě )谓(wèi )之(zhī )眇(miǎo )马(mǎ );物(wù )固(gù )有(yǒu )似(sì )然(rán )而(ér )似(sì )不(bú )然(rán )者(zhě )。故(gù )决(jué )指(zhǐ )而(ér )身(shēn )死(sǐ ),或(huò )断(duàn )臂(bì )而(ér )顾(gù )活(huó ),类(lèi )不(bú )可(kě )必(bì )推(tuī )。厉(lì )利(lì )剑(jiàn )者(zhě )必(bì )以(yǐ )柔(róu )抵(dǐ ),击(jī )钟(zhōng )磐(pán )者(zhě )必(bì )以(yǐ )濡(rú )木(mù ),毂(gū )强(qiáng )必(bì )以(yǐ )弱(ruò )辐(fú ),两(liǎng )坚(jiān )不(bú )能(néng )相(xiàng )和(hé ),两(liǎng )强(qiáng )不(bú )能(néng )相(xiàng )服(fú )。故(gù )梧(wú )桐(tóng )断(duàn )角(jiǎo ),马(mǎ )牦(máo )截(jié )玉(yù )。媒(méi )但(dàn )者(zhě ),非(fēi )学(xué )谩(màn )也(yě ),但(dàn )成(chéng )而(ér )生(shēng )不(bú )信(xìn )。立(lì )懂(dǒng )者(zhě ),非(fēi )学(xué )斗(dòu )争(zhēng )也(yě ),慬(jìn )立(lì )而(ér )生(shēng )不(bú )让(ràng )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )入(rù )狱(yù ),为(wéi )其(qí )伤(shāng )恩(ēn )也(yě );不(bú )入(rù )市(shì ),为(wéi )其(qí )侳(zuò )廉(lián )也(yě );积(jī )不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn )者(zhě )也(yě )。

走(zǒu )不(bú )以(yǐ )手(shǒu ),缚(fù )手(shǒu )走(zǒu )不(bú )能(néng )疾(jí );飞(fēi )不(bú )以(yǐ )尾(wěi ),屈(qū )尾(wěi )飞(fēi )不(bú )能(néng )远(yuǎn );物(wù )之(zhī )用(yòng )者(zhě )必(bì )待(dài )不(bú )用(yòng )者(zhě )。故(gù )使(shǐ )之(zhī )见(jiàn )者(zhě ),乃(nǎi )不(bú )见(jiàn )者(zhě )也(yě );使(shǐ )鼓(gǔ )鸣(míng )者(zhě ),乃(nǎi )不(bú )鸣(míng )者(zhě )也(yě )。尝(cháng )一(yī )脔(luán )肉(ròu ),知(zhī )一(yī )镌(juān )之(zhī )味(wèi );悬(xuán )羽(yǔ )与(yǔ )炭(tàn ),而(ér )知(zhī )燥(zào )湿(shī )之(zhī )气(qì );以(yǐ )小(xiǎo )明(míng )大(dà )。见(jiàn )一(yī )叶(yè )落(luò ),而(ér )知(zhī )岁(suì )之(zhī )将(jiāng )暮(mù );睹(dǔ )瓶(píng )中(zhōng )之(zhī )冰(bīng ),而(ér )知(zhī )天(tiān )下(xià )之(zhī )寒(hán );以(yǐ )近(jìn )论(lùn )远(yuǎn )。三(sān )人(rén )比(bǐ )肩(jiān ),不(bú )能(néng )外(wài )出(chū )户(hù );一(yī )人(rén )相(xiàng )随(suí ),可(kě )以(yǐ )通(tōng )天(tiān )下(xià )。足(zú )蹍(zhǎn )地(dì )而(ér )为(wéi )迹(jì ),暴(bào )行(háng )而(ér )为(wéi )影(yǐng ),此(cǐ )易(yì )而(ér )难(nán )。庄(zhuāng )王(wáng )诛(zhū )里(lǐ )史(shǐ ),孙(sūn )叔(shū )敖(áo )冠(guàn )浣(huàn )衣(yī )。文(wén )公(gōng )弃(qì )荏(rěn )席(xí ),后(hòu )霉(méi )黑(hēi ),咎(jiù )犯(fàn )辞(cí )归(guī )。故(gù )桑(sāng )叶(yè )落(luò )而(ér )长(zhǎng )年(nián )悲(bēi )也(yě )。鼎(dǐng )错(cuò )日(rì )用(yòng )而(ér )不(bú )足(zú )贵(guì ),周(zhōu )鼎(dǐng )不(bú )爨(cuàn )而(ér )不(bú )可(kě )贱(jiàn ),物(wù )固(gù )有(yǒu )以(yǐ )不(bú )用(yòng )而(ér )为(wéi )有(yǒu )用(yòng )者(zhě )。地(dì )平(píng )则(zé )水(shuǐ )不(bú )流(liú ),重(zhòng )钩(gōu )则(zé )衡(héng )不(bú )倾(qīng ),物(wù )之(zhī )尤(yóu )必(bì )有(yǒu )所(suǒ )感(gǎn ),物(wù )固(gù )有(yǒu )以(yǐ )不(bú )用(yòng )为(wéi )大(dà )用(yòng )者(zhě )。先(xiān )倮(luǒ )而(ér )浴(yù )则(zé )可(kě ),以(yǐ )浴(yù )而(ér )倮(luǒ )则(zé )不(bú )可(kě );先(xiān )祭(jì )而(ér )后(hòu )飨(xiǎng )则(zé )可(kě ),先(xiān )飨(xiǎng )而(ér )后(hòu )祭(jì )则(zé )不(bú )可(kě );物(wù )之(zhī )先(xiān )后(hòu )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )宜(yí )也(yě )。祭(jì )之(zhī )日(rì )而(ér )言(yán )狗(gǒu )生(shēng ),取(qǔ )妇(fù )夕(xī )而(ér )言(yán )衰(shuāi )麻(má ),置(zhì )酒(jiǔ )之(zhī )日(rì )而(ér )言(yán )上(shàng )家(jiā ),度(dù )江(jiāng )、河(hé )而(ér )言(yán )阳(yáng )侯(hóu )之(zhī )波(bō )。或(huò )曰(yuē )知(zhī )其(qí )且(qiě )赦(shè )也(yě )而(ér )多(duō )杀(shā )人(rén ),或(huò )曰(yuē )知(zhī )其(qí )且(qiě )赦(shè )也(yě )而(ér )多(duō )活(huó )人(rén ),其(qí )望(wàng )赦(shè )同(tóng ),所(suǒ )利(lì )害(hài )异(yì )。故(gù )或(huò )吹(chuī )火(huǒ )而(ér )然(rán ),或(huò )吹(chuī )火(huǒ )而(ér )灭(miè )。所(suǒ )以(yǐ )吹(chuī )者(zhě )异(yì )也(yě )。烹(pēng )牛(niú )以(yǐ )飨(xiǎng )其(qí )里(lǐ ),而(ér )骂(mà )其(qí )东(dōng )家(jiā )母(mǔ ),德(dé )不(bú )报(bào )而(ér )身(shēn )见(jiàn )殆(dài )。文(wén )王(wáng )污(wū )膺(yīng ),鲍(bào )申(shēn )伛(yǔ )背(bèi ),以(yǐ )成(chéng )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )治(zhì )。裨(bì )谌(chén )出(chū )郭(guō )而(ér )知(zhī ),以(yǐ )成(chéng )子(zǐ )产(chǎn )之(zhī )事(shì )。朱(zhū )儒(rú )问(wèn )径(jìng )天(tiān )高(gāo )于(yú )修(xiū )人(rén ),修(xiū )人(rén )曰(yuē ):“不(bú )知(zhī )。”曰(yuē ):“子(zǐ )虽(suī )不(bú )知(zhī ),犹(yóu )近(jìn )之(zhī )于(yú )我(wǒ )。”故(gù )凡(fán )问(wèn )事(shì )必(bì )于(yú )近(jìn )者(zhě )。寇(kòu )难(nán )至(zhì ),躄(bì )者(zhě )告(gào )盲(máng )者(zhě ),盲(máng )者(zhě )负(fù )而(ér )走(zǒu ),两(liǎng )人(rén )皆(jiē )活(huó ),得(dé )其(qí )所(suǒ )能(néng )也(yě )。故(gù )使(shǐ )盲(máng )者(zhě )语(yǔ ),使(shǐ )躄(bì )者(zhě )走(zǒu ),失(shī )其(qí )所(suǒ )也(yě )。郢(yǐng )人(rén )有(yǒu )鬻(yù )其(qí )母(mǔ ),为(wéi )请(qǐng )于(yú )买(mǎi )者(zhě )曰(yuē ):“此(cǐ )母(mǔ )老(lǎo )矣(yǐ ),幸(xìng )善(shàn )食(shí )之(zhī )而(ér )勿(wù )苦(kǔ )。”此(cǐ )行(háng )大(dà )不(bú )义(yì ),而(ér )欲(yù )为(wéi )小(xiǎo )义(yì )者(zhě )。介(jiè )虫(chóng )之(zhī )动(dòng )以(yǐ )固(gù ),贞(zhēn )虫(chóng )之(zhī )动(dòng )以(yǐ )毒(dú )螫(shì ),熊(xióng )羆(pí )动(dòng )以(yǐ )攫(jué )搏(bó ),兄(xiōng )牛(niú )之(zhī )动(dòng )以(yǐ )抵(dǐ )触(chù ),物(wù )莫(mò )措(cuò )其(qí )所(suǒ )修(xiū )而(ér )用(yòng )其(qí )短(duǎn )也(yě )。治(zhì )国(guó )者(zhě )若(ruò )耨(nòu )田(tián ),去(qù )害(hài )苗(miáo )者(zhě )而(ér )已(yǐ )。今(jīn )沐(mù )者(zhě )堕(duò )发(fā ),而(ér )犹(yóu )为(wéi )之(zhī )不(bú )止(zhǐ ),以(yǐ )所(suǒ )去(qù )者(zhě )少(shǎo ),所(suǒ )利(lì )者(zhě )多(duō )。砥(dǐ )石(shí )不(bú )利(lì )而(ér )可(kě )以(yǐ )利(lì )金(jīn ),擏(jǐng )不(bú )正(zhèng )而(ér )可(kě )以(yǐ )正(zhèng )弓(gōng )。物(wù )固(gù )有(yǒu )不(bú )正(zhèng )而(ér )可(kě )以(yǐ )正(zhèng ),不(bú )利(lì )而(ér )可(kě )以(yǐ )利(lì )。力(lì )贵(guì )齐(qí ),知(zhī )贵(guì )捷(jié )。得(dé )之(zhī )同(tóng ),返(fǎn )为(wéi )上(shàng );胜(shèng )之(zhī )同(tóng ),迟(chí )为(wéi )下(xià )。所(suǒ )以(yǐ )贵(guì )镇(zhèn )邪(xié )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )应(yīng )物(wù )而(ér )断(duàn )割(gē )也(yě );靡(mí )勿(wù )释(shì ),牛(niú )车(chē )绝(jué )辚(lín )。为(wéi )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )穷(qióng )于(yú )陈(chén )、蔡(cài )而(ér )废(fèi )六(liù )艺(yì ),则(zé )惑(huò );为(wéi )医(yī )之(zhī )不(bú )能(néng )自(zì )治(zhì )其(qí )病(bìng ),病(bìng )而(ér )不(bú )就(jiù )药(yào ),则(zé )勃(bó )矣(yǐ )。

阅读:26814

打赏捐助〔Donate〕>>>

《说山训》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库