后汉纪一【登录】

《资治通鉴》 > 《后汉纪》·四卷 > 《后汉纪一》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )协(xié )洽(qià )正(zhèng )月(yuè ),尽(jìn )四(sì )月(yuè ),不(bú )满(mǎn )一(yī )年(nián )。

高(gāo )祖(zǔ )睿(ruì )文(wén )圣(shèng )武(wǔ )昭(zhāo )肃(sù )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )天(tiān )福(fú )十(shí )二(èr )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )九(jiǔ )四(sì )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài )朔(shuò ),百(bǎi )官(guān )遥(yáo )辞(cí )晋(jìn )主(zhǔ )于(yú )城(chéng )北(běi ),乃(nǎi )易(yì )素(sù )服(fú )纱(shā )帽(mào ),迎(yíng )契(qì )丹(dān )主(zhǔ ),伏(fú )路(lù )侧(cè )请(qǐng )罪(zuì )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )貂(diāo )帽(mào )、貂(diāo )裘(qiú ),衷(zhōng )甲(jiǎ ),驻(zhù )马(mǎ )高(gāo )阜(fù ),命(mìng )起(qǐ ),改(gǎi )服(fú ),抚(fǔ )慰(wèi )之(zhī )。左(zuǒ )卫(wèi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )安(ān )叔(shū )千(qiān )独(dú )出(chū )班(bān )胡(hú )语(yǔ ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )安(ān )没(méi )字(zì )邪(xié )?汝(rǔ )昔(xī )镇(zhèn )邢(xíng )州(zhōu ),已(yǐ )累(lèi )表(biǎo )输(shū )诚(chéng ),我(wǒ )不(bú )忘(wàng )也(yě )。”叔(shū )千(qiān )拜(bài )谢(xiè )呼(hū )跃(yuè )而(ér )退(tuì )。

晋(jìn )主(zhǔ )与(yǔ )太(tài )后(hòu )已(yǐ )下(xià )迎(yíng )于(yú )封(fēng )丘(qiū )门(mén )外(wài ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )辞(cí )不(bú )见(jiàn )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )入(rù )门(mén ),民(mín )皆(jiē )惊(jīng )呼(hū )而(ér )走(zǒu )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )登(dēng )城(chéng )楼(lóu ),遣(qiǎn )通(tōng )事(shì )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“我(wǒ )亦(yì )人(rén )也(yě ),汝(rǔ )曹(cáo )勿(wù )惧(jù )!会(huì )当(dāng )使(shǐ )汝(rǔ )曹(cáo )苏(sū )息(xī )。我(wǒ )无(wú )心(xīn )南(nán )来(lái ),汉(hàn )兵(bīng )引(yǐn )我(wǒ )至(zhì )此(cǐ )耳(ěr )。”至(zhì )明(míng )德(dé )门(mén ),下(xià )马(mǎ )拜(bài )而(ér )后(hòu )入(rù )宫(gōng )。以(yǐ )其(qí )枢(shū )密(mì )副(fù )使(shǐ )刘(liú )密(mì )权(quán )开(kāi )封(fēng )尹(yǐn )事(shì )。日(rì )暮(mù ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )复(fù )出(chū ),屯(tún )于(yú )赤(chì )冈(gāng )。

戊(wù )子(zǐ ),执(zhí )郑(zhèng )州(zhōu )防(fáng )御(yù )使(shǐ )杨(yáng )承(chéng )勋(xūn )至(zhì )大(dà )梁(liáng ),责(zé )以(yǐ )杀(shā )父(fù )叛(pàn )契(qì )丹(dān ),命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )脔(luán )食(shí )之(zhī )。未(wèi )几(jǐ ),以(yǐ )其(qí )弟(dì )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )将(jiāng )军(jūn )承(chéng )信(xìn )为(wéi )平(píng )卢(lú )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),悉(xī )以(yǐ )其(qí )父(fù )旧(jiù )兵(bīng )授(shòu )之(zhī )。

高(gāo )勋(xūn )诉(sù )张(zhāng )彦(yàn )泽(zé )杀(shā )其(qí )家(jiā )人(rén )于(yú )契(qì )丹(dān )主(zhǔ ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )亦(yì )怒(nù )彦(yàn )泽(zé )剽(piāo )掠(luě )京(jīng )城(chéng ),并(bìng )傅(fù )住(zhù )兒(ér )锁(suǒ )之(zhī )。以(yǐ )彦(yàn )泽(zé )之(zhī )罪(zuì )宣(xuān )示(shì )百(bǎi )官(guān ),问(wèn ):“应(yīng )死(sǐ )否(fǒu )?”皆(jiē )言(yán ):“应(yīng )死(sǐ )。”百(bǎi )姓(xìng )亦(yì )投(tóu )牒(dié )争(zhēng )疏(shū )彦(yàn )泽(zé )罪(zuì )。己(jǐ )丑(chǒu ),斩(zhǎn )彦(yàn )泽(zé )、住(zhù )兒(ér )于(yú )北(běi )市(shì ),仍(réng )命(mìng )高(gāo )勋(xūn )监(jiān )刑(xíng )。彦(yàn )泽(zé )前(qián )所(suǒ )杀(shā )士(shì )大(dà )夫(fū )子(zǐ )孙(sūn ),皆(jiē )绖(dié )杖(zhàng )号(hào )哭(kū ),随(suí )而(ér )诟(gòu )詈(lì ),以(yǐ )杖(zhàng )扑(pū )之(zhī )。勋(xūn )命(mìng )断(duàn )腕(wàn )出(chū )锁(suǒ ),剖(pōu )其(qí )心(xīn )以(yǐ )祭(jì )死(sǐ )者(zhě )。市(shì )人(rén )争(zhēng )破(pò )其(qí )脑(nǎo )取(qǔ )髓(suǐ ),脔(luán )其(qí )肉(ròu )而(ér )食(shí )之(zhī )。

契(qì )丹(dān )送(sòng )景(jǐng )延(yán )广(guǎng )归(guī )其(qí )国(guó ),庚(gēng )寅(yín ),宿(xiǔ )陈(chén )桥(qiáo ),夜(yè ),伺(sì )守(shǒu )者(zhě )稍(shāo )怠(dài ),扼(è )吭(kēng )而(ér )死(sǐ )。

辛(xīn )卯(mǎo ),契(qì )丹(dān )以(yǐ )晋(jìn )主(zhǔ )为(wéi )负(fù )义(yì )侯(hóu ),置(zhì )于(yú )黄(huáng )龙(lóng )府(fǔ )。黄(huáng )龙(lóng )府(fǔ ),即(jí )慕(mù )容(róng )氏(shì )和(hé )龙(lóng )城(chéng )也(yě )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )使(shǐ )谓(wèi )李(lǐ )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“闻(wén )重(zhòng )贵(guì )不(bú )用(yòng )母(mǔ )命(mìng )以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ ),可(kě )求(qiú )自(zì )便(biàn ),勿(wù )与(yǔ )俱(jù )行(háng )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“重(zhòng )贵(guì )事(shì )妾(qiè )甚(shèn )谨(jǐn )。所(suǒ )失(shī )者(zhě ),违(wéi )先(xiān )君(jūn )之(zhī )志(zhì ),绝(jué )两(liǎng )国(guó )之(zhī )欢(huān )耳(ěr )。今(jīn )幸(xìng )蒙(méng )大(dà )恩(ēn ),全(quán )生(shēng )保(bǎo )家(jiā ),母(mǔ )不(bú )随(suí )子(zǐ ),欲(yù )何(hé )所(suǒ )归(guī )!”癸(guǐ )巳(sì ),契(qì )丹(dān )迁(qiān )晋(jìn )主(zhǔ )及(jí )其(qí )家(jiā )人(rén )于(yú )封(fēng )禅(chán )寺(sì ),遣(qiǎn )大(dà )同(tóng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng )河(hé )内(nèi )崔(cuī )廷(tíng )勋(xūn )以(yǐ )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )数(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )存(cún )问(wèn ),晋(jìn )主(zhǔ )每(měi )闻(wén )使(shǐ )至(zhì ),举(jǔ )家(jiā )忧(yōu )恐(kǒng )。时(shí )雨(yǔ )雪(xuě )连(lián )旬(xún ),外(wài )无(wú )供(gòng )亿(yì ),上(shàng )下(xià )冻(dòng )馁(něi )。太(tài )后(hòu )使(shǐ )人(rén )谓(wèi )寺(sì )僧(sēng )曰(yuē ):“吾(wú )尝(cháng )于(yú )此(cǐ )饭(fàn )僧(sēng )数(shù )万(wàn ),今(jīn )日(rì )独(dú )无(wú )一(yī )人(rén )相(xiàng )念(niàn )邪(xié )!”僧(sēng )辞(cí )以(yǐ )“虏(lǔ )意(yì )难(nán )测(cè ),不(bú )敢(gǎn )献(xiàn )食(shí )。”晋(jìn )主(zhǔ )阴(yīn )祈(qí )守(shǒu )者(zhě ),乃(nǎi )稍(shāo )得(dé )食(shí )。

是(shì )日(rì ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )自(zì )赤(chì )冈(gāng )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )宫(gōng ),都(dōu )城(chéng )诸(zhū )门(mén )及(jí )宫(gōng )禁(jìn )门(mén ),皆(jiē )以(yǐ )契(qì )丹(dān )守(shǒu )卫(wèi ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )释(shì )兵(bīng )仗(zhàng )。磔(zhé )犬(quǎn )于(yú )门(mén ),以(yǐ )竿(gān )悬(xuán )羊(yáng )皮(pí )于(yú )庭(tíng )为(wéi )厌(yàn )胜(shèng )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )谓(wèi )晋(jìn )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“自(zì )今(jīn )不(bú )修(xiū )甲(jiǎ )兵(bīng ),不(bú )市(shì )战(zhàn )马(mǎ ),轻(qīng )赋(fù )省(shěng )役(yì ),天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng )矣(yǐ )。”废(fèi )东(dōng )京(jīng ),降(jiàng )开(kāi )封(fēng )府(fǔ )为(wéi )汴(biàn )州(zhōu ),尹(yǐn )为(wéi )防(fáng )御(yù )使(shǐ )。乙(yǐ )未(wèi ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )改(gǎi )服(fú )中(zhōng )国(guó )衣(yī )冠(guàn ),百(bǎi )官(guān )起(qǐ )居(jū )皆(jiē )如(rú )旧(jiù )制(zhì )。赵(zhào )延(yán )寿(shòu )、张(zhāng )砺(lì )共(gòng )荐(jiàn )李(lǐ )崧(sōng )之(zhī )才(cái )。会(huì )威(wēi )胜(shèng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )冯(féng )道(dào )自(zì )邓(dèng )州(zhōu )入(rù )朝(cháo ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )素(sù )闻(wén )二(èr )人(rén )名(míng ),皆(jiē )礼(lǐ )重(zhòng )之(zhī )。未(wèi )几(jǐ ),以(yǐ )崧(sōng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )师(shī ),充(chōng )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),道(dào )守(shǒu )太(tài )傅(fù ),于(yú )枢(shū )密(mì )院(yuàn )祗(zhī )候(hòu ),以(yǐ )备(bèi )顾(gù )问(wèn )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )分(fèn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě ),以(yǐ )诏(zhào )书(shū )赐(cì )晋(jìn )之(zhī )籓(bān )镇(zhèn )。晋(jìn )之(zhī )籓(bān )镇(zhèn )争(zhēng )上(shàng )表(biǎo )称(chēng )臣(chén ),被(bèi )召(zhào )者(zhě )无(wú )不(bú )奔(bēn )驰(chí )而(ér )至(zhì )。惟(wéi )彰(zhāng )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ )史(shǐ )匡(kuāng )威(wēi )据(jù )泾(jīng )州(zhōu )不(bú )受(shòu )命(mìng )。匡(kuāng )威(wēi ),建(jiàn )瑭(táng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。雄(xióng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )何(hé )重(zhòng )建(jiàn )斩(zhǎn )契(qì )丹(dān )使(shǐ )者(zhě ),以(yǐ )秦(qín )、成(chéng )、阶(jiē )三(sān )州(zhōu )降(jiàng )蜀(shǔ )。

初(chū ),杜(dù )重(zhòng )威(wēi )既(jì )以(yǐ )晋(jìn )军(jūn )降(jiàng )契(qì )丹(dān ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )悉(xī )收(shōu )其(qí )铠(kǎi )仗(zhàng )数(shù )百(bǎi )万(wàn )贮(zhù )恒(héng )州(zhōu ),驱(qū )马(mǎ )数(shù )万(wàn )归(guī )其(qí )国(guó ),遣(qiǎn )重(zhòng )威(wēi )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )从(cóng )己(jǐ )而(ér )南(nán )。及(jí )河(hé ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )以(yǐ )晋(jìn )兵(bīng )之(zhī )众(zhòng ),恐(kǒng )其(qí )为(wéi )变(biàn ),欲(yù )悉(xī )以(yǐ )胡(hú )骑(qí )拥(yōng )而(ér )纳(nà )之(zhī )河(hé )流(liú )。或(huò )谏(jiàn )曰(yuē ):“晋(jìn )兵(bīng )在(zài )他(tā )所(suǒ )者(zhě )尚(shàng )多(duō ),彼(bǐ )闻(wén )降(jiàng )者(zhě )尽(jìn )死(sǐ ),必(bì )皆(jiē )拒(jù )命(mìng )为(wéi )患(huàn )。不(bú )若(ruò )且(qiě )抚(fǔ )之(zhī ),徐(xú )思(sī )其(qí )策(cè )。”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )乃(nǎi )使(shǐ )重(zhòng )威(wēi )以(yǐ )其(qí )众(zhòng )屯(tún )陈(chén )桥(qiáo )。会(huì )久(jiǔ )雪(xuě ),官(guān )无(wú )所(suǒ )给(gěi ),士(shì )卒(zú )冻(dòng )馁(něi ),咸(xián )怨(yuàn )重(zhòng )威(wēi ),相(xiàng )聚(jù )而(ér )泣(qì )。重(zhòng )威(wēi )每(měi )出(chū ),道(dào )旁(páng )人(rén )皆(jiē )骂(mà )之(zhī )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )犹(yóu )欲(yù )诛(zhū )晋(jìn )兵(bīng )。赵(zhào )延(yán )寿(shòu )言(yán )于(yú )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )亲(qīn )冒(mào )矢(shǐ )石(shí )以(yǐ )取(qǔ )晋(jìn )国(guó ),欲(yù )自(zì )有(yǒu )之(zhī )乎(hū ),将(jiāng )为(wéi )他(tā )人(rén )取(qǔ )之(zhī )乎(hū )?”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )变(biàn )色(sè )曰(yuē ):“朕(zhèn )举(jǔ )国(guó )南(nán )征(zhēng ),五(wǔ )年(nián )不(bú )解(jiě )甲(jiǎ ),仅(jǐn )能(néng )得(dé )之(zhī ),岂(qǐ )为(wéi )他(tā )人(rén )乎(hū )!”延(yán )寿(shòu )曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )南(nán )有(yǒu )唐(táng ),西(xī )有(yǒu )蜀(shǔ ),常(cháng )为(wéi )仇(chóu )敌(dí ),皇(huáng )帝(dì )亦(yì )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”延(yán )寿(shòu )曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )东(dōng )自(zì )沂(yí )、密(mì ),西(xī )及(jí )秦(qín )、凤(fèng ),延(yán )袤(mào )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),边(biān )于(yú )吴(wú )、蜀(shǔ ),常(cháng )以(yǐ )兵(bīng )戍(shù )之(zhī )。南(nán )方(fāng )暑(shǔ )湿(shī ),上(shàng )国(guó )之(zhī )人(rén )不(bú )能(néng )居(jū )也(yě )。他(tā )日(rì )车(chē )驾(jià )北(běi )归(guī ),以(yǐ )晋(jìn )国(guó )如(rú )此(cǐ )之(zhī )大(dà ),无(wú )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī ),吴(wú )、蜀(shǔ )必(bì )相(xiàng )与(yǔ )乘(chéng )虚(xū )入(rù )寇(kòu ),如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )非(fēi )为(wéi )他(tā )人(rén )取(qǔ )之(zhī )乎(hū )?”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )知(zhī )也(yě )。然(rán )则(zé )奈(nài )何(hé )?”延(yán )寿(shòu )曰(yuē ):“陈(chén )桥(qiáo )降(jiàng )卒(zú ),可(kě )分(fèn )以(yǐ )戍(shù )南(nán )边(biān ),则(zé )吴(wú )、蜀(shǔ )不(bú )能(néng )为(wéi )患(huàn )矣(yǐ )。”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“吾(wú )昔(xī )在(zài )上(shàng )党(dǎng ),失(shī )于(yú )断(duàn )割(gē ),悉(xī )以(yǐ )唐(táng )兵(bīng )授(shòu )晋(jìn )。既(jì )而(ér )返(fǎn )为(wéi )仇(chóu )雠(chóu ),北(běi )向(xiàng )与(yǔ )吾(wú )战(zhàn ),辛(xīn )勤(qín )累(lèi )年(nián ),仅(jǐn )能(néng )胜(shèng )之(zhī )。今(jīn )幸(xìng )入(rù )吾(wú )手(shǒu ),不(bú )因(yīn )此(cǐ )时(shí )悉(xī )除(chú )之(zhī ),岂(qǐ )可(kě )复(fù )留(liú )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )患(huàn )乎(hū )?”延(yán )寿(shòu )曰(yuē ):“曏(shǎn )留(liú )晋(jìn )兵(bīng )于(yú )河(hé )南(nán ),不(bú )质(zhì )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),故(gù )有(yǒu )此(cǐ )忧(yōu )。今(jīn )若(ruò )悉(xī )徙(xǐ )其(qí )家(jiā )于(yú )恒(héng )、定(dìng )、云(yún )、朔(shuò )之(zhī )间(jiān ),每(měi )岁(suì )分(fèn )番(fān )使(shǐ )戍(shù )南(nán )边(biān ),何(hé )忧(yōu )其(qí )为(wéi )变(biàn )哉(zāi )!此(cǐ )上(shàng )策(cè )也(yě )。”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )悦(yuè )曰(yuē ):“善(shàn )!惟(wéi )大(dà )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )处(chù )之(zhī )。”由(yóu )是(shì )陈(chén )桥(qiáo )兵(bīng )始(shǐ )得(dé )免(miǎn ),分(fèn )遣(qiǎn )还(hái )营(yíng )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )杀(shā )右(yòu )金(jīn )吾(wú )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )彦(yàn )绅(shēn )、宦(huàn )者(zhě )秦(qín )继(jì )旻(mín ),以(yǐ )其(qí )为(wéi )唐(táng )潞(lù )王(wáng )杀(shā )东(dōng )丹(dān )王(wáng )故(gù )也(yě )。以(yǐ )其(qí )家(jiā )族(zú )赀(zī )财(cái )赐(cì )东(dōng )丹(dān )王(wáng )之(zhī )子(zǐ )永(yǒng )康(kāng )王(wáng )兀(wū )欲(yù )。兀(wū )欲(yù )眇(miǎo )一(yī )目(mù ),为(wéi )人(rén )雄(xióng )健(jiàn )好(hǎo )施(shī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),晋(jìn )主(zhǔ )与(yǔ )李(lǐ )太(tài )后(hòu )、安(ān )太(tài )妃(fēi )、冯(féng )后(hòu )及(jí )弟(dì )睿(ruì )、子(zǐ )延(yán )煦(xù )、延(yán )宝(bǎo )俱(jù )北(běi )迁(qiān ),后(hòu )宫(gōng )左(zuǒ )右(yòu )从(cóng )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。契(qì )丹(dān )遣(qiǎn )三(sān )百(bǎi )骑(qí )援(yuán )送(sòng )之(zhī ),又(yòu )遣(qiǎn )晋(jìn )中(zhōng )书(shū )令(lìng )赵(zhào )莹(yíng )、枢(shū )密(mì )使(shǐ )冯(féng )玉(yù )、马(mǎ )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )李(lǐ )彦(yàn )韬(tāo )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )。晋(jìn )主(zhǔ )在(zài )涂(tú ),供(gòng )馈(kuì )不(bú )继(jì ),或(huò )时(shí )与(yǔ )太(tài )后(hòu )俱(jù )绝(jué )食(shí ),旧(jiù )臣(chén )无(wú )敢(gǎn )进(jìn )谒(yè )者(zhě )。独(dú )磁(cí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )谷(gǔ )迎(yíng )谒(yè )于(yú )路(lù ),相(xiàng )对(duì )泣(qì )下(xià )。谷(gǔ )曰(yuē ):“臣(chén )无(wú )状(zhuàng ),负(fù )陛(bì )下(xià )。”因(yīn )倾(qīng )赀(zī )以(yǐ )献(xiàn )。晋(jìn )主(zhǔ )至(zhì )中(zhōng )度(dù )桥(qiáo ),见(jiàn )杜(dù )重(zhòng )威(wēi )寨(zhài ),叹(tàn )曰(yuē ):“天(tiān )乎(hū )!我(wǒ )家(jiā )何(hé )负(fù ),为(wéi )此(cǐ )贼(zéi )所(suǒ )破(pò )!”恸(tòng )哭(kū )而(ér )去(qù )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),蜀(shǔ )主(zhǔ )以(yǐ )左(zuǒ )千(qiān )牛(niú )卫(wèi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )继(jì )勋(xūn )为(wéi )秦(qín )州(zhōu )宣(xuān )慰(wèi )使(shǐ )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )以(yǐ )前(qián )燕(yàn )京(jīng )留(liú )守(shǒu )刘(liú )晞(xī )为(wéi )西(xī )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),永(yǒng )康(kāng )王(wáng )兀(wū )欲(yù )之(zhī )弟(dì )留(liú )珪(guī )为(wéi )义(yì )成(chéng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),族(zú )人(rén )郎(láng )五(wǔ )为(wéi )镇(zhèn )宁(níng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),兀(wū )欲(yù )姊(zǐ )婿(xù )潘(pān )聿(yù )撚(niǎn )为(wéi )横(héng )海(hǎi )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),赵(zhào )延(yán )寿(shòu )之(zhī )子(zǐ )匡(kuāng )赞(zàn )为(wéi )护(hù )国(guó )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),汉(hàn )将(jiāng )张(zhāng )彦(yàn )超(chāo )为(wéi )雄(xióng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),史(shǐ )佺(quán )为(wéi )彰(zhāng )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),客(kè )省(shěng )副(fù )使(shǐ )刘(liú )晏(yàn )僧(sēng )为(wéi )忠(zhōng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),前(qián )护(hù )国(guó )节(jiē )度(dù )使(shǐ )侯(hóu )益(yì )为(wéi )凤(fèng )翔(xiáng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),权(quán )知(zhī )凤(fèng )翔(xiáng )府(fǔ )事(shì )焦(jiāo )继(jì )勋(xūn )为(wéi )保(bǎo )大(dà )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。晞(xī ),涿(zhuō )州(zhōu )人(rén )也(yě )。既(jì )而(ér )何(hé )重(zhòng )建(jiàn )附(fù )蜀(shǔ ),史(shǐ )匡(kuāng )威(wēi )不(bú )受(shòu )代(dài ),契(qì )丹(dān )势(shì )稍(shāo )沮(jǔ )。

晋(jìn )昌(chāng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )赵(zhào )在(zài )礼(lǐ )入(rù )朝(cháo ),其(qí )裨(bì )将(jiāng )留(liú )长(zhǎng )安(ān )者(zhě )作(zuò )乱(luàn ),节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ )建(jiàn )人(rén )李(lǐ )肃(sù )讨(tǎo )诛(zhū )之(zhī ),军(jūn )府(fǔ )以(yǐ )安(ān )。

晋(jìn )主(zhǔ )之(zhī )绝(jué )契(qì )丹(dān )也(yě ),匡(kuāng )国(guó )节(jiē )度(dù )使(shǐ )刘(liú )继(jì )勋(xūn )为(wéi )宣(xuān )徽(huī )北(běi )院(yuàn )使(shǐ ),颇(pō )预(yù )其(qí )谋(móu )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )入(rù )汴(biàn ),继(jì )勋(xūn )入(rù )朝(cháo ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )责(zé )之(zhī )。时(shí )冯(féng )道(dào )在(zài )殿(diàn )上(shàng ),继(jì )勋(xūn )急(jí )指(zhǐ )道(dào )曰(yuē ):“冯(féng )道(dào )为(wéi )首(shǒu )相(xiàng ),与(yǔ )景(jǐng )延(yán )广(guǎng )实(shí )为(wéi )此(cǐ )谋(móu )。臣(chén )位(wèi )卑(bēi ),何(hé )敢(gǎn )发(fā )言(yán )!”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )叟(sǒu )非(fēi )多(duō )事(shì )者(zhě ),勿(wù )妄(wàng )引(yǐn )之(zhī )!”命(mìng )锁(suǒ )继(jì )勋(xūn ),将(jiāng )送(sòng )黄(huáng )龙(lóng )府(fǔ )。赵(zhào )在(zài )礼(lǐ )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“契(qì )丹(dān )主(zhǔ )尝(cháng )言(yán )庄(zhuāng )宗(zōng )之(zhī )乱(luàn )由(yóu )我(wǒ )所(suǒ )致(zhì )。我(wǒ )此(cǐ )行(háng )良(liáng )可(kě )忧(yōu )。”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )遣(qiǎn )契(qì )丹(dān )将(jiāng )述(shù )轧(zhá )、奚(xī )王(wáng )拽(zhuài )刺(cì )、勃(bó )海(hǎi )将(jiāng )高(gāo )谟(mó )翰(hàn )戍(shù )洛(luò )阳(yáng ),在(zài )礼(lǐ )入(rù )谒(yè ),拜(bài )于(yú )庭(tíng )下(xià ),拽(zhuài )刺(cì )等(děng )皆(jiē )踞(jù )坐(zuò )受(shòu )之(zhī )。乙(yǐ )卯(mǎo ),在(zài )礼(lǐ )至(zhì )郑(zhèng )州(zhōu ),闻(wén )继(jì )勋(xūn )被(bèi )锁(suǒ ),大(dà )惊(jīng ),夜(yè ),自(zì )经(jīng )于(yú )马(mǎ )枥(lì )间(jiān )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )闻(wén )在(zài )礼(lǐ )死(sǐ ),乃(nǎi )释(shì )继(jì )勋(xūn ),继(jì )勋(xūn )忧(yōu )愤(fèn )而(ér )卒(zú )。刘(liú )晞(xī )在(zài )契(qì )丹(dān )尝(cháng )为(wéi )枢(shū )密(mì )使(shǐ )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),诟(gòu )奚(xī )王(wáng )曰(yuē ):“赵(zhào )在(zài )礼(lǐ )汉(hàn )家(jiā )大(dà )臣(chén ),尔(ěr )北(běi )方(fāng )一(yī )酋(qiú )长(zhǎng )耳(ěr ),安(ān )得(dé )慢(màn )之(zhī )如(rú )此(cǐ )!”立(lì )于(yú )庭(tíng )下(xià )以(yǐ )挫(cuò )之(zhī )。由(yóu )是(shì )洛(luò )人(rén )稍(shāo )安(ān )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )广(guǎng )受(shòu )四(sì )方(fāng )贡(gòng )献(xiàn ),大(dà )纵(zòng )酒(jiǔ )作(zuò )乐(lè ),每(měi )谓(wèi )晋(jìn )臣(chén )曰(yuē ):“中(zhōng )国(guó )事(shì ),我(wǒ )皆(jiē )知(zhī )之(zhī );吾(wú )国(guó )事(shì ),汝(rǔ )曹(cáo )弗(fú )知(zhī )也(yě )。”

赵(zhào )延(yán )寿(shòu )请(qǐng )给(gěi )上(shàng )国(guó )兵(bīng )廪(lǐn )食(shí ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“吾(wú )国(guó )无(wú )此(cǐ )法(fǎ )。”乃(nǎi )纵(zòng )胡(hú )骑(qí )四(sì )出(chū ),以(yǐ )牧(mù )马(mǎ )为(wéi )名(míng ),分(fèn )番(fān )剽(piāo )掠(luě ),谓(wèi )之(zhī )“打(dǎ )草(cǎo )谷(gǔ )”。丁(dīng )壮(zhuàng )毙(bì )于(yú )锋(fēng )刃(rèn ),老(lǎo )弱(ruò )委(wěi )以(yǐ )沟(gōu )壑(hè ),自(zì )东(dōng )、西(xī )南(nán )畿(jī )及(jí )郑(zhèng )、滑(huá )、曹(cáo )、濮(pú ),数(shù )百(bǎi )里(lǐ )间(jiān ),财(cái )畜(chù )殆(dài )尽(jìn )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )谓(wèi )判(pàn )三(sān )司(sī )刘(liú )旬(xún )曰(yuē ):“契(qì )丹(dān )兵(bīng )三(sān )十(shí )万(wàn ),既(jì )平(píng )晋(jìn )国(guó ),应(yīng )有(yǒu )优(yōu )赐(cì ),速(sù )宜(yí )营(yíng )办(bàn )。”时(shí )府(fǔ )库(kù )空(kōng )竭(jié ),旬(xún )不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū ),请(qǐng )括(kuò )借(jiè )都(dōu )城(chéng )士(shì )民(mín )钱(qián )帛(bó ),自(zì )将(jiāng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )不(bú )免(miǎn )。又(yòu )分(fèn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén )诣(yì )诸(zhū )州(zhōu )括(kuò )借(jiè ),皆(jiē )迫(pò )以(yǐ )严(yán )诛(zhū ),人(rén )不(bú )聊(liáo )生(shēng )。其(qí )实(shí )无(wú )所(suǒ )颁(bān )给(gěi ),皆(jiē )蓄(xù )之(zhī )内(nèi )库(kù ),欲(yù )辇(niǎn )归(guī )其(qí )国(guó )。于(yú )是(shì )内(nèi )外(wài )怨(yuàn )愤(fèn ),始(shǐ )患(huàn )苦(kǔ )契(qì )丹(dān ),皆(jiē )思(sī )逐(zhú )之(zhī )矣(yǐ )。

初(chū ),晋(jìn )主(zhǔ )与(yǔ )河(hé )东(dōng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、中(zhōng )书(shū )令(lìng )、北(běi )平(píng )王(wáng )刘(liú )知(zhī )远(yuǎn )相(xiàng )猜(cāi )忌(jì ),虽(suī )以(yǐ )为(wéi )北(běi )面(miàn )行(háng )营(yíng )都(dōu )统(tǒng ),徒(tú )尊(zūn )以(yǐ )虚(xū )名(míng ),而(ér )诸(zhū )军(jūn )进(jìn )止(zhǐ ),实(shí )不(bú )得(dé )预(yù )闻(wén )。知(zhī )远(yuǎn )因(yīn )之(zhī )广(guǎng )募(mù )士(shì )卒(zú )。阳(yáng )城(chéng )之(zhī )战(zhàn ),诸(zhū )军(jūn )散(sàn )卒(zú )归(guī )之(zhī )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),又(yòu )得(dé )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )财(cái )畜(chù ),由(yóu )是(shì )河(hé )东(dōng )富(fù )强(qiáng )冠(guàn )诸(zhū )镇(zhèn ),步(bù )骑(qí )至(zhì )五(wǔ )万(wàn )人(rén )。

晋(jìn )主(zhǔ )与(yǔ )契(qì )丹(dān )结(jié )怨(yuàn ),知(zhī )远(yuǎn )知(zhī )其(qí )必(bì )危(wēi ),而(ér )未(wèi )尝(cháng )论(lùn )谏(jiàn )。契(qì )丹(dān )屡(lǚ )深(shēn )入(rù ),知(zhī )远(yuǎn )初(chū )无(wú )邀(yāo )遮(zhē )、入(rù )援(yuán )之(zhī )志(zhì )。及(jí )闻(wén )契(qì )丹(dān )入(rù )汴(biàn ),知(zhī )远(yuǎn )分(fèn )兵(bīng )守(shǒu )四(sì )境(jìng )以(yǐ )防(fáng )侵(qīn )轶(yì )。遣(qiǎn )客(kè )将(jiāng )安(ān )阳(yáng )王(wáng )峻(jùn )奉(fèng )三(sān )表(biǎo )诣(yì )契(qì )丹(dān )主(zhǔ ):一(yī ),贺(hè )入(rù )汴(biàn );二(èr ),以(yǐ )太(tài )原(yuán )夷(yí )、夏(xià )杂(zá )居(jū ),戍(shù )兵(bīng )所(suǒ )聚(jù ),未(wèi )敢(gǎn )离(lí )镇(zhèn );三(sān ),以(yǐ )应(yīng )有(yǒu )贡(gòng )物(wù ),值(zhí )契(qì )丹(dān )将(jiāng )刘(liú )九(jiǔ )一(yī )军(jūn )自(zì )土(tǔ )门(mén )西(xī )入(rù )屯(tún )于(yú )南(nán )川(chuān ),城(chéng )中(zhōng )忧(yōu )惧(jù ),俟(sì )召(zhào )还(hái )此(cǐ )军(jūn ),道(dào )路(lù )始(shǐ )通(tōng ),可(kě )以(yǐ )入(rù )贡(gòng )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )赐(cì )诏(zhào )褒(bāo )美(měi ),及(jí )进(jìn )书(shū ),亲(qīn )加(jiā )“儿(ér )”字(zì )于(yú )知(zhī )远(yuǎn )姓(xìng )名(míng )之(zhī )上(shàng ),仍(réng )赐(cì )以(yǐ )木(mù )柺(guǎi )。胡(hú )法(fǎ ),优(yōu )礼(lǐ )大(dà )臣(chén )则(zé )赐(cì )之(zhī ),如(rú )汉(hàn )赐(cì )几(jǐ )仗(zhàng )之(zhī )比(bǐ ),惟(wéi )伟(wěi )王(wáng )以(yǐ )叔(shū )父(fù )之(zhī )尊(zūn )得(dé )之(zhī )。知(zhī )远(yuǎn )又(yòu )遣(qiǎn )北(běi )都(dōu )副(fù )留(liú )守(shǒu )太(tài )原(yuán )白(bái )文(wén )珂(kē )入(rù )献(xiàn )奇(qí )缯(zēng )名(míng )马(mǎ ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )知(zhī )知(zhī )远(yuǎn )观(guān )望(wàng )不(bú )至(zhì ),及(jí )文(wén )珂(kē )还(hái ),使(shǐ )谓(wèi )知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“汝(rǔ )不(bú )事(shì )南(nán )朝(cháo ),又(yòu )不(bú )事(shì )北(běi )朝(cháo ),意(yì )欲(yù )何(hé )所(suǒ )俟(sì )邪(xié )?”蕃(fān )汉(hàn )孔(kǒng )目(mù )官(guān )郭(guō )威(wēi )言(yán )于(yú )知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“虏(lǔ )恨(hèn )我(wǒ )深(shēn )矣(yǐ )!王(wáng )峻(jùn )言(yán )契(qì )丹(dān )贪(tān )残(cán )失(shī )人(rén )心(xīn ),必(bì )不(bú )能(néng )久(jiǔ )有(yǒu )中(zhōng )国(guó )。”或(huò )劝(quàn )知(zhī )远(yuǎn )举(jǔ )兵(bīng )进(jìn )取(qǔ )。知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“用(yòng )兵(bīng )有(yǒu )缓(huǎn )有(yǒu )急(jí ),当(dāng )随(suí )时(shí )制(zhì )宜(yí )。今(jīn )契(qì )丹(dān )新(xīn )降(jiàng )晋(jìn )军(jūn )十(shí )万(wàn ),虎(hǔ )据(jù )京(jīng )邑(yì ),未(wèi )有(yǒu )他(tā )变(biàn ),岂(qǐ )可(kě )轻(qīng )动(dòng )哉(zāi )!且(qiě )观(guān )其(qí )所(suǒ )利(lì )止(zhǐ )于(yú )货(huò )财(cái ),货(huò )财(cái )既(jì )足(zú ),必(bì )将(jiāng )北(běi )去(qù )。况(kuàng )冰(bīng )雪(xuě )已(yǐ )消(xiāo ),势(shì )难(nán )久(jiǔ )留(liú ),宜(yí )待(dài )其(qí )去(qù ),然(rán )后(hòu )取(qǔ )之(zhī ),可(kě )以(yǐ )万(wàn )全(quán )。”

昭(zhāo )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ )张(zhāng )从(cóng )恩(ēn ),以(yǐ )地(dì )迫(pò )怀(huái )、洛(luò ),欲(yù )入(rù )朝(cháo )于(yú )契(qì )丹(dān ),遣(qiǎn )使(shǐ )谋(móu )于(yú )知(zhī )远(yuǎn )。知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“我(wǒ )以(yǐ )一(yī )隅(yú )之(zhī )地(dì ),安(ān )敢(gǎn )抗(kàng )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )!君(jūn )宜(yí )先(xiān )行(háng ),我(wǒ )当(dāng )继(jì )往(wǎng )。”从(cóng )恩(ēn )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。判(pàn )官(guān )高(gāo )防(fáng )谏(jiàn )曰(yuē ):“公(gōng )晋(jìn )室(shì )懿(yì )亲(qīn ),不(bú )可(kě )轻(qīng )变(biàn )臣(chén )节(jiē )。”从(cóng )恩(ēn )不(bú )从(cóng )。左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )守(shǒu )恩(ēn ),与(yǔ )从(cóng )恩(ēn )姻(yīn )家(jiā ),时(shí )在(zài )上(shàng )党(dǎng ),从(cóng )恩(ēn )以(yǐ )副(fù )使(shǐ )赵(zhào )行(háng )迁(qiān )知(zhī )留(liú )后(hòu ),牒(dié )守(shǒu )恩(ēn )权(quán )巡(xún )检(jiǎn )使(shǐ ),与(yǔ )高(gāo )防(fáng )佐(zuǒ )之(zhī ),遂(suí )行(háng )。守(shǒu )恩(ēn ),建(jiàn )立(lì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

荆(jīng )南(nán )节(jiē )度(dù )使(shǐ )高(gāo )从(cóng )诲(huì )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng )于(yú )契(qì )丹(dān ),契(qì )丹(dān )遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )马(mǎ )赐(cì )之(zhī )。从(cóng )诲(huì )亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )河(hé )东(dōng )劝(quàn )进(jìn )。唐(táng )主(zhǔ )立(lì )齐(qí )王(wáng )景(jǐng )遂(suí )为(wéi )皇(huáng )太(tài )弟(dì )。徙(xǐ )燕(yàn )王(wáng )景(jǐng )达(dá )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),领(lǐng )诸(zhū )道(dào )兵(bīng )马(mǎ )元(yuán )帅(shuài )。徙(xǐ )南(nán )昌(chāng )王(wáng )弘(hóng )冀(jì )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),为(wéi )之(zhī )副(fù )。景(jǐng )遂(suí )尝(cháng )与(yǔ )宫(gōng )僚(liáo )燕(yàn )集(jí ),赞(zàn )善(shàn )大(dà )夫(fū )元(yuán )城(chéng )张(zhāng )易(yì )有(yǒu )所(suǒ )规(guī )谏(jiàn ),景(jǐng )遂(suí )方(fāng )与(yǔ )客(kè )传(chuán )玩(wán )玉(yù )怀(huái ),弗(fú )之(zhī )顾(gù ),易(yì )怒(nù )曰(yuē ):“殿(diàn )下(xià )重(zhòng )宝(bǎo )而(ér )轻(qīng )士(shì )。”取(qǔ )杯(bēi )抵(dǐ )地(dì )碎(suì )之(zhī ),众(zhòng )皆(jiē )失(shī )色(sè )。景(jǐng )遂(suí )敛(liǎn )容(róng )谢(xiè )之(zhī ),待(dài )易(yì )益(yì )厚(hòu )。景(jǐng )达(dá )性(xìng )刚(gāng )直(zhí ),唐(táng )主(zhǔ )与(yǔ )宗(zōng )室(shì )近(jìn )臣(chén )饮(yǐn ),冯(féng )延(yán )己(jǐ )、延(yán )鲁(lǔ )、魏(wèi )岑(cén )、陈(chén )觉(jiào )辈(bèi ),极(jí )倾(qīng )谄(chǎn )之(zhī )态(tài ),或(huò )乘(chéng )酒(jiǔ )喧(xuān )笑(xiào )。景(jǐng )达(dá )屡(lǚ )诃(hē )责(zé )之(zhī ),复(fù )极(jí )言(yán )谏(jiàn )唐(táng )主(zhǔ ),以(yǐ )不(bú )宜(yí )亲(qīn )近(jìn )佞(nìng )臣(chén )。延(yán )己(jǐ )以(yǐ )二(èr )弟(dì )立(lì )非(fēi )己(jǐ )意(yì ),欲(yù )以(yǐ )虚(xū )言(yán )德(dé )之(zhī )。尝(cháng )宴(yàn )东(dōng )宫(gōng ),阳(yáng )醉(zuì ),抚(fǔ )景(jǐng )达(dá )背(bèi )曰(yuē ):“尔(ěr )不(bú )可(kě )忘(wàng )我(wǒ )!”景(jǐng )达(dá )大(dà )怒(nù ),拂(fú )衣(yī )入(rù )禁(jìn )中(zhōng )白(bái )唐(táng )主(zhǔ ),请(qǐng )斩(zhǎn )之(zhī )。唐(táng )主(zhǔ )谕(yù )解(jiě ),乃(nǎi )止(zhǐ )。张(zhāng )易(yì )谓(wèi )景(jǐng )达(dá )曰(yuē ):“群(qún )小(xiǎo )交(jiāo )构(gòu ),祸(huò )福(fú )所(suǒ )系(xì )。殿(diàn )下(xià )力(lì )未(wèi )能(néng )去(qù ),数(shù )面(miàn )折(shé )之(zhī ),使(shǐ )彼(bǐ )惧(jù )而(ér )为(wéi )备(bèi ),何(hé )所(suǒ )不(bú )至(zhì )!”自(zì )是(shì )每(měi )游(yóu )宴(yàn ),景(jǐng )达(dá )多(duō )辞(cí )疾(jí )不(bú )预(yù )。

唐(táng )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )贺(hè )契(qì )丹(dān )灭(miè )晋(jìn ),且(qiě )请(qǐng )诣(yì )长(zhǎng )安(ān )修(xiū )复(fù )唐(táng )室(shì )诸(zhū )陵(líng )。契(qì )丹(dān )不(bú )许(xǔ ),而(ér )遣(qiǎn )使(shǐ )报(bào )之(zhī )。

晋(jìn )密(mì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )皇(huáng )甫(fǔ )晖(huī ),棣(dì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )建(jiàn ),皆(jiē )避(bì )契(qì )丹(dān ),帅(shuài )众(zhòng )奔(bēn )唐(táng )。淮(huái )北(běi )贼(zéi )帅(shuài )多(duō )请(qǐng )命(mìng )于(yú )唐(táng )。

唐(táng )虞(yú )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn )韩(hán )熙(xī )载(zǎi )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“陛(bì )下(xià )恢(huī )复(fù )祖(zǔ )业(yè ),今(jīn )也(yě )其(qí )时(shí )。若(ruò )虏(lǔ )主(zhǔ )北(běi )归(guī ),中(zhōng )原(yuán )有(yǒu )主(zhǔ ),则(zé )未(wèi )易(yì )图(tú )也(yě )。”时(shí )方(fāng )连(lián )兵(bīng )福(fú )州(zhōu ),未(wèi )暇(xiá )北(běi )顾(gù )。唐(táng )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )恨(hèn ),唐(táng )主(zhǔ )亦(yì )悔(huǐ )之(zhī )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )召(zhào )晋(jìn )百(bǎi )官(guān )悉(xī )集(jí )于(yú )庭(tíng ),问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )国(guó )广(guǎng )大(dà ),方(fāng )数(shù )万(wàn )里(lǐ ),有(yǒu )君(jūn )长(zhǎng )二(èr )十(shí )七(qī )人(rén )。今(jīn )中(zhōng )国(guó )之(zhī )俗(sú )异(yì )于(yú )吾(wú )国(guó ),吾(wú )欲(yù )择(zé )一(yī )人(rén )君(jūn )之(zhī ),如(rú )何(hé )?”皆(jiē )曰(yuē ):“天(tiān )无(wú )二(èr )日(rì )。夷(yí )、夏(xià )之(zhī )心(xīn ),皆(jiē )愿(yuàn )推(tuī )戴(dài )皇(huáng )帝(dì )。”如(rú )是(shì )者(zhě )再(zài )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )乃(nǎi )曰(yuē ):“汝(rǔ )曹(cáo )既(jì )欲(yù )君(jūn )我(wǒ ),今(jīn )兹(zī )所(suǒ )行(háng ),何(hé )事(shì )为(wéi )先(xiān )?”对(duì )曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )初(chū )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),应(yīng )大(dà )赦(shè )。”二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì )朔(shuò ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )服(fú )通(tōng )天(tiān )冠(guàn )、绛(jiàng )纱(shā )袍(páo ),登(dēng )正(zhèng )殿(diàn ),设(shè )乐(lè )悬(xuán )、仪(yí )卫(wèi )于(yú )庭(tíng )。百(bǎi )官(guān )朝(cháo )贺(hè ),华(huá )人(rén )皆(jiē )法(fǎ )服(fú ),胡(hú )人(rén )仍(réng )胡(hú )服(fú ),立(lì )于(yú )文(wén )武(wǔ )班(bān )中(zhōng )间(jiān )。下(xià )制(zhì )称(chēng )大(dà )辽(liáo )会(huì )同(tóng )十(shí )年(nián ),大(dà )赦(shè )。仍(réng )云(yún ):“自(zì )今(jīn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、刺(cì )史(shǐ ),毋(wú )得(dé )置(zhì )牙(yá )兵(bīng ),市(shì )战(zhàn )马(mǎ )。”

赵(zhào )延(yán )寿(shòu )以(yǐ )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )负(fù )约(yuē ),心(xīn )怏(yàng )怏(yàng ),令(lìng )李(lǐ )崧(sōng )言(yán )于(yú )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“汉(hàn )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )不(bú )敢(gǎn )望(wàng ),乞(qǐ )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。”崧(sōng )不(bú )得(dé )已(yǐ )为(wéi )言(yán )之(zhī )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )于(yú )燕(yàn )王(wáng ),虽(suī )割(gē )吾(wú )肉(ròu ),有(yǒu )用(yòng )于(yú )燕(yàn )王(wáng ),吾(wú )无(wú )所(suǒ )爱(ài )。然(rán )吾(wú )闻(wén )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )当(dāng )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )儿(ér )为(wéi )之(zhī ),岂(qǐ )燕(yàn )王(wáng )所(suǒ )可(kě )为(wéi )也(yě )!”因(yīn )令(lìng )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )迁(qiān )官(guān )。时(shí )契(qì )丹(dān )以(yǐ )恒(héng )州(zhōu )为(wéi )中(zhōng )京(jīng ),翰(hàn )林(lín )承(chéng )旨(zhǐ )张(zhāng )砺(lì )奏(zòu )拟(nǐ )燕(yàn )王(wáng )中(zhōng )京(jīng )留(liú )守(shǒu )、大(dà )丞(chéng )相(xiàng )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),枢(shū )密(mì )使(shǐ )如(rú )故(gù )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )取(qǔ )笔(bǐ )涂(tú )去(qù )“录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )”而(ér )行(háng )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),蜀(shǔ )李(lǐ )继(jì )勋(xūn )与(yǔ )兴(xìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )景(jǐng )攻(gōng )固(gù )镇(zhèn ),拔(bá )之(zhī )。乙(yǐ )丑(chǒu ),何(hé )重(zhòng )建(jiàn )请(qǐng )出(chū )蜀(shǔ )兵(bīng )与(yǔ )阶(jiē )成(chéng )兵(bīng )共(gòng )扼(è )散(sàn )关(guān )以(yǐ )取(qǔ )凤(fèng )州(zhōu ),丙(bǐng )寅(yín ),蜀(shǔ )主(zhǔ )发(fā )山(shān )南(nán )兵(bīng )三(sān )千(qiān )七(qī )百(bǎi )赴(fù )之(zhī )。

刘(liú )知(zhī )远(yuǎn )闻(wén )何(hé )重(zhòng )建(jiàn )降(jiàng )蜀(shǔ ),叹(tàn )曰(yuē ):“戎(róng )狄(dí )凭(píng )陵(líng ),中(zhōng )原(yuán )无(wú )主(zhǔ ),令(lìng )籓(bān )镇(zhèn )外(wài )附(fù ),吾(wú )为(wéi )方(fāng )伯(bó ),良(liáng )可(kě )愧(kuì )也(yě )!”于(yú )是(shì )将(jiāng )佐(zuǒ )劝(quàn )知(zhī )远(yuǎn )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),以(yǐ )号(hào )令(lìng )四(sì )方(fāng ),观(guān )诸(zhū )侯(hóu )去(qù )就(jiù )。知(zhī )远(yuǎn )不(bú )许(xǔ )。闻(wén )晋(jìn )主(zhǔ )北(běi )还(hái ),声(shēng )言(yán )欲(yù )出(chū )兵(bīng )井(jǐng )陉(xíng ),迎(yíng )归(guī )晋(jìn )阳(yáng )。丁(dīng )卯(mǎo ),命(mìng )武(wǔ )节(jiē )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )荥(yíng )泽(zé )史(shǐ )弘(hóng )肇(zhào )集(jí )诸(zhū )军(jūn )于(yú )球(qiú )场(chǎng ),告(gào )以(yǐ )出(chū )师(shī )之(zhī )期(qī )。军(jūn )士(shì )皆(jiē )曰(yuē ):“今(jīn )契(qì )丹(dān )陷(xiàn )京(jīng )城(chéng ),执(zhí )天(tiān )子(zǐ ),天(tiān )下(xià )无(wú )主(zhǔ )。主(zhǔ )天(tiān )下(xià )者(zhě ),非(fēi )我(wǒ )王(wáng )而(ér )谁(shuí )!宜(yí )先(xiān )正(zhèng )位(wèi )号(hào ),然(rán )后(hòu )出(chū )师(shī )。”争(zhēng )呼(hū )万(wàn )岁(suì )不(bú )已(yǐ )。知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“虏(lǔ )势(shì )尚(shàng )强(qiáng ),吾(wú )军(jūn )威(wēi )未(wèi )振(zhèn ),当(dāng )且(qiě )建(jiàn )功(gōng )业(yè )。士(shì )卒(zú )何(hé )知(zhī )!”命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )遏(è )止(zhǐ )之(zhī )。

己(jǐ )巳(sì ),行(háng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )潞(lù )城(chéng )张(zhāng )彦(yàn )威(wēi )等(děng )三(sān )上(shàng )笺(jiān )劝(quàn )进(jìn ),知(zhī )远(yuǎn )疑(yí )未(wèi )决(jué )。郭(guō )威(wēi )与(yǔ )都(dōu )押(yā )牙(yá )冠(guàn )氏(shì )杨(yáng )邠(bīn )入(rù )说(shuō )知(zhī )远(yuǎn )曰(yuē ):“今(jīn )远(yuǎn )近(jìn )之(zhī )心(xīn ),不(bú )谋(móu )而(ér )同(tóng ),此(cǐ )天(tiān )意(yì )也(yě )。王(wáng )不(bú )乘(chéng )此(cǐ )际(jì )取(qǔ )之(zhī ),谦(qiān )让(ràng )不(bú )居(jū ),恐(kǒng )人(rén )心(xīn )且(qiě )移(yí ),移(yí )则(zé )反(fǎn )受(shòu )其(qí )咎(jiù )矣(yǐ )。”知(zhī )远(yuǎn )从(cóng )之(zhī )。

契(qì )丹(dān )以(yǐ )其(qí )将(jiāng )刘(liú )愿(yuàn )为(wéi )保(bǎo )义(yì )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ ),陕(shǎn )人(rén )苦(kǔ )其(qí )暴(bào )虐(nuè )。奉(fèng )国(guó )都(dōu )头(tóu )王(wáng )晏(yàn )与(yǔ )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )赵(zhào )晖(huī )、都(dōu )头(tóu )侯(hóu )章(zhāng )谋(móu )曰(yuē ):“今(jīn )胡(hú )虏(lǔ )乱(luàn )华(huá ),乃(nǎi )吾(wú )属(shǔ )奋(fèn )发(fā )之(zhī )秋(qiū )。河(hé )东(dōng )刘(liú )公(gōng ),威(wēi )德(dé )远(yuǎn )著(zhe ),吾(wú )辈(bèi )若(ruò )杀(shā )愿(yuàn ),举(jǔ )陕(shǎn )城(chéng )归(guī )之(zhī ),为(wéi )天(tiān )下(xià )唱(chàng ),取(qǔ )富(fù )贵(guì )如(rú )反(fǎn )掌(zhǎng )耳(ěr )。”晖(huī )等(děng )然(rán )之(zhī )。晏(yàn )与(yǔ )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )人(rén ),夜(yè )逾(yú )牙(yá )城(chéng )入(rù )府(fǔ ),出(chū )库(kù )兵(bīng )以(yǐ )给(gěi )众(zhòng )。庚(gēng )午(wǔ )旦(dàn ),斩(zhǎn )愿(yuàn )首(shǒu ),悬(xuán )诸(zhū )府(fǔ )门(mén ),又(yòu )杀(shā )契(qì )丹(dān )监(jiān )军(jūn ),奉(fèng )晖(huī )为(wéi )留(liú )后(hòu )。晏(yàn ),徐(xú )州(zhōu );晖(huī ),澶(chán )州(zhōu );章(zhāng ),太(tài )原(yuán )人(rén )也(yě )。

辛(xīn )未(wèi ),刘(liú )知(zhī )远(yuǎn )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )。自(zì )言(yán )未(wèi )忍(rěn )改(gǎi )晋(jìn )国(guó ),又(yòu )恶(è )开(kāi )运(yùn )之(zhī )名(míng ),乃(nǎi )更(gèng )称(chēng )天(tiān )福(fú )十(shí )二(èr )年(nián )。壬(rén )申(shēn ),诏(zhào ):“诸(zhū )道(dào )为(wéi )契(qì )丹(dān )括(kuò )钱(qián )率(lǜ )帛(bó )者(zhě ),皆(jiē )罢(bà )之(zhī )。其(qí )晋(jìn )臣(chén )被(bèi )迫(pò )胁(xié )为(wéi )使(shǐ )者(zhě )勿(wù )问(wèn ),令(lìng )诣(yì )行(háng )在(zài )。自(zì )馀(yú )契(qì )丹(dān ),所(suǒ )在(zài )诛(zhū )之(zhī )。”

何(hé )重(zhòng )建(jiàn )遣(qiǎn )宫(gōng )苑(yuàn )使(shǐ )崔(cuī )延(yán )琛(chēn )将(jiāng )兵(bīng )攻(gōng )凤(fèng )州(zhōu ),不(bú )克(kè ),退(tuì )保(bǎo )固(gù )镇(zhèn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),帝(dì )自(zì )将(jiāng )东(dōng )迎(yíng )晋(jìn )主(zhǔ )及(jí )太(tài )后(hòu )。至(zhì )寿(shòu )阳(yáng ),闻(wén )已(yǐ )过(guò )恒(héng )州(zhōu )数(shù )日(rì ),乃(nǎi )留(liú )兵(bīng )戍(shù )承(chéng )天(tiān )军(jūn )而(ér )还(hái )。

晋(jìn )主(zhǔ )既(jì )出(chū )寨(zhài ),契(qì )丹(dān )无(wú )复(fù )供(gòng )给(gěi ),从(cóng )官(guān )、宫(gōng )女(nǚ ),皆(jiē )自(zì )采(cǎi )木(mù )实(shí )、草(cǎo )叶(yè )而(ér )食(shí )之(zhī )。至(zhì )锦(jǐn )州(zhōu ),契(qì )丹(dān )令(lìng )晋(jìn )主(zhǔ )及(jí )后(hòu )妃(fēi )拜(bài )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )阿(ā )保(bǎo )机(jī )墓(mù )。晋(jìn )主(zhǔ )不(bú )胜(shèng )屈(qū )辱(rǔ ),泣(qì )曰(yuē ):“薛(xuē )超(chāo )误(wù )我(wǒ )!”冯(féng )后(hòu )阴(yīn )令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )求(qiú )毒(dú )药(yào ),欲(yù )与(yǔ )晋(jìn )主(zhǔ )俱(jù )自(zì )杀(shā ),不(bú )果(guǒ )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )闻(wén )帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )通(tōng )事(shì )耿(gěng )崇(chóng )美(měi )为(wéi )昭(zhāo )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),高(gāo )唐(táng )英(yīng )为(wéi )彰(zhāng )德(dé )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),崔(cuī )廷(tíng )勋(xūn )为(wéi )河(hé )阳(yáng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),以(yǐ )控(kòng )扼(è )要(yào )害(hài )。

初(chū ),晋(jìn )置(zhì )乡(xiāng )兵(bīng ),号(hào )天(tiān )威(wēi )军(jūn )。教(jiāo )习(xí )岁(suì )馀(yú ),村(cūn )民(mín )不(bú )闲(xián )军(jūn )旅(lǚ ),竟(jìng )不(bú )可(kě )用(yòng )。悉(xī )罢(bà )之(zhī ),但(dàn )令(lìng )七(qī )户(hù )输(shū )钱(qián )十(shí )千(qiān ),其(qí )铠(kǎi )仗(zhàng )悉(xī )输(shū )官(guān )。而(ér )无(wú )赖(lài )子(zǐ )弟(dì ),不(bú )复(fù )肯(kěn )复(fù )农(nóng )业(yè ),山(shān )林(lín )之(zhī )盗(dào ),自(zì )是(shì )而(ér )繁(fán )。及(jí )契(qì )丹(dān )入(rù )汴(biàn ),纵(zòng )胡(hú )骑(qí )打(dǎ )草(cǎo )谷(gǔ )。又(yòu )多(duō )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )弟(dì )及(jí )亲(qīn )信(xìn )左(zuǒ )右(yòu )为(wéi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、刺(cì )史(shǐ ),不(bú )通(tōng )政(zhèng )事(shì ),华(huá )人(rén )之(zhī )狡(jiǎo )狯(kuài )者(zhě )多(duō )往(wǎng )依(yī )其(qí )麾(huī )下(xià ),教(jiāo )之(zhī )妄(wàng )作(zuò )威(wēi )福(fú ),掊(póu )敛(liǎn )货(huò )财(cái ),民(mín )不(bú )堪(kān )命(mìng )。于(yú )是(shì )所(suǒ )在(zài )相(xiàng )聚(jù )为(wéi )盗(dào ),多(duō )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),少(shǎo )者(zhě )不(bú )减(jiǎn )千(qiān )百(bǎi ),攻(gōng )陷(xiàn )州(zhōu )县(xiàn ),杀(shā )掠(luě )吏(lì )民(mín )。滏(fǔ )阳(yáng )贼(zéi )帅(shuài )梁(liáng )晖(huī ),有(yǒu )众(zhòng )数(shù )百(bǎi ),送(sòng )款(kuǎn )晋(jìn )阳(yáng )求(qiú )效(xiào )用(yòng ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。磁(cí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )谷(gǔ )密(mì )通(tōng )表(biǎo )于(yú )帝(dì ),令(lìng )晖(huī )袭(xí )相(xiàng )州(zhōu )。晖(huī )侦(zhēn )知(zhī )高(gāo )唐(táng )英(yīng )未(wèi )至(zhì ),相(xiàng )州(zhōu )积(jī )兵(bīng )器(qì ),无(wú )守(shǒu )备(bèi )。丁(dīng )丑(chǒu )夜(yè ),遣(qiǎn )壮(zhuàng )士(shì )逾(yú )城(chéng )入(rù ),启(qǐ )关(guān )纳(nà )其(qí )众(zhòng ),杀(shā )契(qì )丹(dān )数(shù )百(bǎi ),其(qí )守(shǒu )将(jiāng )突(tū )围(wéi )走(zǒu ),晖(huī )据(jù )州(zhōu )自(zì )称(chēng )留(liú )后(hòu ),表(biǎo )言(yán )其(qí )状(zhuàng )。

戊(wù )寅(yín ),帝(dì )还(hái )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng ),议(yì )率(lǜ )民(mín )财(cái )以(yǐ )赏(shǎng )将(jiāng )士(shì ),夫(fū )人(rén )李(lǐ )氏(shì )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )因(yīn )河(hé )东(dōng )创(chuàng )大(dà )业(yè ),未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )惠(huì )泽(zé )其(qí )民(mín ),而(ér )先(xiān )夺(duó )其(qí )生(shēng )生(shēng )之(zhī )资(zī ),殆(dài )非(fēi )新(xīn )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )以(yǐ )救(jiù )民(mín )之(zhī )意(yì )也(yě )。今(jīn )宫(gōng )中(zhōng )所(suǒ )有(yǒu ),请(qǐng )悉(xī )出(chū )之(zhī )以(yǐ )劳(láo )军(jūn ),虽(suī )复(fù )不(bú )厚(hòu ),人(rén )无(wú )怨(yuàn )言(yán )。”帝(dì )曰(yuē ):“善(shàn )!”即(jí )罢(bà )率(lǜ )民(mín ),倾(qīng )内(nèi )府(fǔ )蓄(xù )积(jī )以(yǐ )赐(cì )将(jiāng )士(shì ),中(zhōng )外(wài )闻(wén )之(zhī ),大(dà )悦(yuè )。李(lǐ )氏(shì ),晋(jìn )阳(yáng )人(rén )也(yě )。

吴(wú )越(yuè )内(nèi )都(dōu )监(jiān )程(chéng )昭(zhāo )悦(yuè ),多(duō )聚(jù )宾(bīn )客(kè ),畜(chù )兵(bīng )器(qì ),与(yǔ )术(shù )士(shì )游(yóu )。吴(wú )越(yuè )王(wáng )弘(hóng )佐(zuǒ )欲(yù )诛(zhū )之(zhī ),谓(wèi )水(shuǐ )丘(qiū )昭(zhāo )券(quàn )曰(yuē ):“汝(rǔ )今(jīn )夕(xī )帅(shuài )甲(jiǎ )士(shì )千(qiān )人(rén )围(wéi )昭(zhāo )悦(yuè )第(dì )。”昭(zhāo )券(quàn )曰(yuē ):“昭(zhāo )悦(yuè ),家(jiā )臣(chén )也(yě ),有(yǒu )罪(zuì )当(dāng )显(xiǎn )戮(lù ),不(bú )宜(yí )夜(yè )兴(xìng )兵(bīng )。”弘(hóng )佐(zuǒ )曰(yuē ):“善(shàn )!”命(mìng )内(nèi )牙(yá )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )储(chǔ )温(wēn )伺(sì )昭(zhāo )悦(yuè )归(guī )第(dì ),执(zhí )送(sòng )东(dōng )府(fǔ ),己(jǐ )卯(mǎo ),斩(zhǎn )之(zhī )。释(shì )钱(qián )仁(rén )俊(jùn )之(zhī )囚(qiú )。

武(wǔ )节(jiē )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )史(shǐ )弘(hóng )肇(zhào )攻(gōng )代(dài )州(zhōu ),拔(bá )之(zhī ),斩(zhǎn )王(wáng )晖(huī )。

建(jiàn )雄(xióng )留(liú )后(hòu )刘(liú )在(zài )明(míng )朝(cháo )于(yú )契(qì )丹(dān ),以(yǐ )节(jiē )度(dù )副(fù )使(shǐ )骆(luò )从(cóng )朗(lǎng )知(zhī )州(zhōu )事(shì )。帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )张(zhāng )晏(yàn )洪(hóng )等(děng )如(rú )晋(jìn )州(zhōu ),谕(yù )以(yǐ )己(jǐ )即(jí )帝(dì )位(wèi ),从(cóng )朗(lǎng )皆(jiē )囚(qiú )之(zhī )。大(dà )将(jiāng )药(yào )可(kě )俦(chóu )杀(shā )从(cóng )朗(lǎng ),推(tuī )晏(yàn )洪(hóng )权(quán )留(liú )后(hòu ),庚(gēng )辰(chén ),遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )闻(wén )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )遣(qiǎn )右(yòu )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )赵(zhào )熙(xī )使(shǐ )晋(jìn )州(zhōu ),括(kuò )率(lǜ )钱(qián )帛(bó ),征(zhēng )督(dū )甚(shèn )急(jí )。从(cóng )朗(lǎng )既(jì )死(sǐ ),民(mín )相(xiàng )帅(shuài )共(gòng )杀(shā )熙(xī )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )赐(cì )赵(zhào )晖(huī )诏(zhào ),即(jí )以(yǐ )为(wéi )保(bǎo )义(yì )留(liú )后(hòu )。晖(huī )斩(zhǎn )契(qì )丹(dān )使(shǐ )者(zhě ),焚(fén )其(qí )诏(zhào ),遣(qiǎn )支(zhī )使(shǐ )河(hé )间(jiān )赵(zhào )矩(jǔ )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )晋(jìn )阳(yáng )。契(qì )丹(dān )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )高(gāo )模(mó )翰(hàn )攻(gōng )晖(huī ),不(bú )克(kè )。帝(dì )见(jiàn )矩(jǔ ),甚(shèn )喜(xǐ ),曰(yuē ):“子(zǐ )挈(qiè )咽(yān )喉(hóu )之(zhī )地(dì )以(yǐ )归(guī )我(wǒ ),天(tiān )下(xià )不(bú )足(zú )定(dìng )也(yě )!”矩(jǔ )因(yīn )劝(quàn )帝(dì )早(zǎo )引(yǐn )兵(bīng )南(nán )向(xiàng )以(yǐ )副(fù )天(tiān )下(xià )之(zhī )望(wàng ),帝(dì )善(shàn )之(zhī )。

辛(xīn )巳(sì ),以(yǐ )晖(huī )为(wéi )保(bǎo )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),侯(hóu )章(zhāng )为(wéi )镇(zhèn )国(guó )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、保(bǎo )义(yì )军(jūn )马(mǎ )步(bù )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ ),王(wáng )晏(yàn )为(wéi )绛(jiàng )州(zhōu )防(fáng )御(yù )使(shǐ )、保(bǎo )义(yì )军(jūn )马(mǎ )步(bù )副(fù )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )。

高(gāo )防(fáng )与(yǔ )王(wáng )守(shǒu )恩(ēn )谋(móu ),遣(qiǎn )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )李(lǐ )万(wàn )超(chāo )白(bái )昼(zhòu )帅(shuài )众(zhòng )大(dà )噪(zào )入(rù )府(fǔ ),斩(zhǎn )赵(zhào )行(háng )迁(qiān ),推(tuī )守(shǒu )恩(ēn )权(quán )知(zhī )昭(zhāo )义(yì )留(liú )后(hòu )。守(shǒu )恩(ēn )杀(shā )契(qì )丹(dān )使(shǐ )者(zhě ),举(jǔ )镇(zhèn )来(lái )降(jiàng )。

镇(zhèn )宁(níng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )耶(yē )律(lǜ )郎(láng )五(wǔ ),性(xìng )残(cán )虐(nuè ),澶(chán )州(zhōu )人(rén )苦(kǔ )之(zhī )。贼(zéi )帅(shuài )王(wáng )琼(qióng )帅(shuài )其(qí )徒(tú )千(qiān )馀(yú )人(rén ),夜(yè )袭(xí )据(jù )南(nán )城(chéng ),北(běi )度(dù )浮(fú )航(háng ),纵(zòng )兵(bīng )大(dà )掠(luě ),围(wéi )郎(láng )五(wǔ )于(yú )牙(yá )城(chéng )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),甚(shèn )惧(jù ),始(shǐ )遣(qiǎn )天(tiān )平(píng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )李(lǐ )守(shǒu )贞(zhēn )、天(tiān )雄(xióng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )杜(dù )重(zhòng )威(wēi )还(hái )镇(zhèn ),由(yóu )是(shì )无(wú )久(jiǔ )留(liú )河(hé )南(nán )之(zhī )意(yì )。遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )澶(chán )州(zhōu ),琼(qióng )退(tuì )屯(tún )近(jìn )郊(jiāo ),遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )超(chāo )奉(fèng )表(biǎo )来(lái )求(qiú )救(jiù )。癸(guǐ )未(wèi ),帝(dì )厚(hòu )赐(cì )超(chāo ),遣(qiǎn )还(hái )。琼(qióng )兵(bīng )败(bài ),为(wéi )契(qì )丹(dān )所(suǒ )杀(shā )。

蜀(shǔ )主(zhǔ )加(jiā )雄(xióng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )何(hé )重(zhòng )建(jiàn )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

延(yán )州(zhōu )录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn )高(gāo )允(yǔn )权(quán ),万(wàn )金(jīn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。彰(zhāng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )周(zhōu )密(mì ),暗(àn )而(ér )贪(tān ),将(jiāng )士(shì )作(zuò )乱(luàn ),攻(gōng )之(zhī )。密(mì )败(bài ),保(bǎo )东(dōng )城(chéng )。众(zhòng )以(yǐ )允(yǔn )权(quán )家(jiā )世(shì )延(yán )帅(shuài ),推(tuī )为(wéi )留(liú )后(hòu ),据(jù )西(xī )城(chéng )。密(mì ),应(yīng )州(zhōu )人(rén )也(yě )。

丹(dān )州(zhōu )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )高(gāo )彦(yàn )珣(xún )杀(shā )契(qì )丹(dān )所(suǒ )署(shǔ )刺(cì )史(shǐ ),自(zì )领(lǐng )州(zhōu )事(shì )。

契(qì )丹(dān )述(shù )律(lǜ )太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )其(qí )国(guó )中(zhōng )酒(jiǔ )馔(zhuàn )脯(pú )果(guǒ )赐(cì )契(qì )丹(dān )主(zhǔ ),贺(hè )平(píng )晋(jìn )国(guó )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )与(yǔ )群(qún )臣(chén )宴(yàn )于(yú )永(yǒng )福(fú )殿(diàn ),每(měi )举(jǔ )酒(jiǔ ),立(lì )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),曰(yuē ):“太(tài )后(hòu )所(suǒ )赐(cì ),不(bú )敢(gǎn )坐(zuò )饮(yǐn )。”

唐(táng )王(wáng )淑(shū )妃(fēi )与(yǔ )郇(xún )公(gōng )从(cóng )益(yì )居(jū )洛(luò )阳(yáng )。赵(zhào )延(yán )寿(shòu )娶(qǔ )明(míng )宗(zōng )女(nǚ )为(wéi )夫(fū )人(rén ),淑(shū )妃(fēi )诣(yì )大(dà )梁(liáng )会(huì )礼(lǐ )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )见(jiàn )而(ér )拜(bài )之(zhī )曰(yuē ):“吾(wú )嫂(sǎo )也(yě )。”统(tǒng )军(jūn )刘(liú )遂(suí )凝(níng )因(yīn )淑(shū )妃(fēi )求(qiú )节(jiē )钺(yuè ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )以(yǐ )从(cóng )益(yì )为(wéi )许(xǔ )王(wáng )、威(wēi )信(xìn )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),遂(suí )凝(níng )为(wéi )安(ān )远(yuǎn )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。淑(shū )妃(fēi )以(yǐ )从(cóng )益(yì )幼(yòu ),辞(cí )不(bú )赴(fù )镇(zhèn ),复(fù )归(guī )于(yú )洛(luò )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )以(yǐ )张(zhāng )砺(lì )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )和(hé )凝(níng )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。司(sī )空(kōng )兼(jiān )门(mén )下(xià )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )刘(liú )昫(xù ),以(yǐ )目(mù )疾(jí )辞(cí )位(wèi ),罢(bà )为(wéi )太(tài )保(bǎo )。

东(dōng )方(fāng )群(qún )盗(dào )大(dà )起(qǐ ),陷(xiàn )宋(sòng )、亳(bó )、密(mì )三(sān )州(zhōu )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )知(zhī )中(zhōng )国(guó )之(zhī )人(rén )难(nán )制(zhì )如(rú )此(cǐ )!”亟(jí )遣(qiǎn )泰(tài )宁(níng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )安(ān )审(shěn )琦(qí )、武(wǔ )宁(níng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )符(fú )彦(yàn )卿(qīng )等(děng )归(guī )镇(zhèn ),仍(réng )以(yǐ )契(qì )丹(dān )兵(bīng )送(sòng )之(zhī )。彦(yàn )卿(qīng )至(zhì )埇(yǒng )桥(qiáo ),贼(zéi )帅(shuài )李(lǐ )仁(rén )恕(shù )帅(shuài )众(zhòng )数(shù )万(wàn )急(jí )攻(gōng )徐(xú )州(zhōu )。彦(yàn )卿(qīng )与(yǔ )数(shù )十(shí )骑(qí )至(zhì )城(chéng )下(xià ),扬(yáng )鞭(biān )欲(yù )招(zhāo )谕(yù )之(zhī ),仁(rén )恕(shù )控(kòng )彦(yàn )卿(qīng )马(mǎ ),请(qǐng )从(cóng )相(xiàng )公(gōng )入(rù )城(chéng )。彦(yàn )卿(qīng )子(zǐ )昭(zhāo )序(xù ),自(zì )城(chéng )中(zhōng )遣(qiǎn )军(jūn )校(xiào )陈(chén )守(shǒu )习(xí )缒(zhuì )而(ér )出(chū ),呼(hū )于(yú )贼(zéi )中(zhōng )曰(yuē ):“相(xiàng )公(gōng )已(yǐ )陷(xiàn )虎(hǔ )口(kǒu ),听(tīng )相(xiàng )公(gōng )助(zhù )贼(zéi )攻(gōng )城(chéng ),城(chéng )不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。”贼(zéi )知(zhī )不(bú )可(kě )劫(jié ),乃(nǎi )相(xiàng )帅(shuài )罗(luó )拜(bài )于(yú )彦(yàn )卿(qīng )马(mǎ )前(qián ),乞(qǐ )赦(shè )其(qí )罪(zuì )。彦(yàn )卿(qīng )与(yǔ )之(zhī )誓(shì ),乃(nǎi )解(jiě )去(qù )。

三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū )朔(shuò ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )服(fú )赭(zhě )袍(páo ),坐(zuò )崇(chóng )元(yuán )殿(diàn ),百(bǎi )官(guān )行(háng )入(rù )阁(gé )礼(lǐ )。

戊(wù )子(zǐ ),帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )诏(zhào )书(shū )安(ān )集(jí )农(nóng )民(mín )保(bǎo )聚(jù )山(shān )谷(gǔ )避(bì )契(qì )丹(dān )之(zhī )患(huàn )者(zhě )。

辛(xīn )卯(mǎo ),高(gāo )允(yǔn )权(quán )奉(fèng )表(biǎo )来(lái )降(jiàng )。帝(dì )谕(yù )允(yǔn )权(quán )听(tīng )周(zhōu )密(mì )诣(yì )行(háng )在(zài ),密(mì )遂(suí )弃(qì )东(dōng )城(chéng )来(lái )奔(bēn )。

壬(rén )辰(chén ),高(gāo )彦(yàn )询(xún )以(yǐ )丹(dān )州(zhōu )来(lái )降(jiàng )。

蜀(shǔ )翰(hàn )林(lín )承(chéng )旨(zhǐ )李(lǐ )昊(hào )谓(wèi )枢(shū )密(mì )使(shǐ )王(wáng )处(chù )回(huí )曰(yuē ):“敌(dí )复(fù )据(jù )固(gù )镇(zhèn ),则(zé )兴(xìng )州(zhōu )道(dào )绝(jué ),不(bú )复(fù )能(néng )救(jiù )秦(qín )州(zhōu )矣(yǐ )。请(qǐng )遣(qiǎn )山(shān )南(nán )西(xī )道(dào )节(jiē )度(dù )使(shǐ )孙(sūn )汉(hàn )韶(sháo )将(jiāng )兵(bīng )急(jí )攻(gōng )凤(fèng )州(zhōu )。”癸(guǐ )巳(sì ),蜀(shǔ )主(zhǔ )命(mìng )汉(hàn )韶(sháo )诣(yì )凤(fèng )州(zhōu )行(háng )营(yíng )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )复(fù )召(zhào )晋(jìn )百(bǎi )官(guān ),谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“天(tiān )时(shí )向(xiàng )暑(shǔ ),吾(wú )难(nán )久(jiǔ )留(liú ),欲(yù )暂(zàn )至(zhì )上(shàng )国(guó )省(shěng )太(tài )后(hòu )。当(dāng )留(liú )亲(qīn )信(xìn )一(yī )人(rén )于(yú )此(cǐ )为(wéi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。”百(bǎi )官(guān )请(qǐng )迎(yíng )太(tài )后(hòu )。契(qì )丹(dān )主(zhǔ )曰(yuē ):“太(tài )后(hòu )族(zú )大(dà ),如(rú )古(gǔ )柏(bǎi )根(gēn ),不(bú )可(kě )移(yí )也(yě )。”契(qì )丹(dān )主(zhǔ )欲(yù )尽(jìn )以(yǐ )晋(jìn )之(zhī )百(bǎi )官(guān )自(zì )随(suí )。或(huò )曰(yuē ):“举(jǔ )国(guó )北(běi )迁(qiān ),恐(kǒng )摇(yáo )人(rén )心(xīn ),不(bú )如(rú )稍(shāo )稍(shāo )迁(qiān )之(zhī )。”乃(nǎi )诏(zhào )有(yǒu )职(zhí )事(shì )者(zhě )从(cóng )行(háng ),馀(yú )留(liú )大(dà )梁(liáng )。复(fù )以(yǐ )汴(biàn )州(zhōu )为(wéi )宣(xuān )武(wǔ )军(jūn ),以(yǐ )萧(xiāo )翰(hàn )为(wéi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。翰(hàn ),述(shù )律(lǜ )太(tài )后(hòu )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ ),其(qí )妹(mèi )复(fù )为(wéi )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )后(hòu )。翰(hàn )始(shǐ )以(yǐ )萧(xiāo )为(wéi )姓(xìng ),自(zì )是(shì )契(qì )丹(dān )后(hòu )族(zú )皆(jiē )称(chēng )萧(xiāo )氏(shì )。

吴(wú )越(yuè )复(fù )发(fā )水(shuǐ )军(jūn ),遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )余(yú )安(ān )将(jiāng )之(zhī ),自(zì )海(hǎi )道(dào )救(jiù )福(fú )州(zhōu )。己(jǐ )亥(hài ),至(zhì )白(bái )虾(xiā )浦(pǔ )。海(hǎi )岸(àn )泥(ní )淖(nào ),须(xū )布(bù )竹(zhú )箦(zé )乃(nǎi )可(kě )行(háng ),唐(táng )之(zhī )诸(zhū )军(jūn )在(zài )城(chéng )南(nán )者(zhě ),聚(jù )而(ér )射(shè )之(zhī ),箦(zé )不(bú )得(dé )施(shī )。冯(féng )延(yán )鲁(lǔ )曰(yuē ):“城(chéng )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )降(jiàng )者(zhě ),恃(shì )此(cǐ )救(jiù )也(yě )。今(jīn )相(xiàng )持(chí )不(bú )战(zhàn ),徒(tú )老(lǎo )我(wǒ )师(shī ),不(bú )若(ruò )纵(zòng )其(qí )登(dēng )岸(àn )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),则(zé )城(chéng )不(bú )攻(gōng )自(zì )降(jiàng )矣(yǐ )。”裨(bì )将(jiāng )孟(mèng )坚(jiān )曰(yuē ):“浙(zhè )兵(bīng )至(zhì )此(cǐ )已(yǐ )久(jiǔ ),不(bú )能(néng )进(jìn )退(tuì ),求(qiú )一(yī )战(zhàn )而(ér )死(sǐ )不(bú )可(kě )得(dé )。若(ruò )听(tīng )其(qí )登(dēng )岸(àn ),彼(bǐ )必(bì )致(zhì )死(sǐ )于(yú )我(wǒ ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )当(dāng ),安(ān )能(néng )尽(jìn )杀(shā )乎(hū )!”延(yán )鲁(lǔ )不(bú )听(tīng ),曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )击(jī )之(zhī )。”吴(wú )越(yuè )兵(bīng )既(jì )登(dēng )岸(àn ),大(dà )呼(hū )奋(fèn )击(jī ),延(yán )鲁(lǔ )不(bú )能(néng )御(yù ),弃(qì )众(zhòng )而(ér )走(zǒu ),孟(mèng )坚(jiān )战(zhàn )死(sǐ )。吴(wú )越(yuè )兵(bīng )乘(chéng )胜(shèng )而(ér )进(jìn ),城(chéng )中(zhōng )兵(bīng )亦(yì )出(chū ),夹(jiá )击(jī )唐(táng )兵(bīng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。唐(táng )城(chéng )南(nán )诸(zhū )军(jūn )皆(jiē )遁(dùn ),吴(wú )越(yuè )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī )。王(wáng )崇(chóng )文(wén )以(yǐ )牙(yá )兵(bīng )三(sān )百(bǎi )拒(jù )之(zhī ),诸(zhū )军(jūn )陈(chén )于(yú )崇(chóng )文(wén )之(zhī )后(hòu ),追(zhuī )者(zhě )乃(nǎi )还(hái )。

或(huò )言(yán )浙(zhè )兵(bīng )欲(yù )弃(qì )福(fú )州(zhōu ),拔(bá )李(lǐ )达(dá )之(zhī )众(zhòng )归(guī )钱(qián )唐(táng )。东(dōng )南(nán )守(shǒu )将(jiāng )刘(liú )洪(hóng )进(jìn )等(děng )白(bái )王(wáng )建(jiàn )封(fēng ),请(qǐng )纵(zòng )其(qí )尽(jìn )出(chū )而(ér )取(qǔ )其(qí )城(chéng )。留(liú )从(cóng )效(xiào )不(bú )欲(yù )福(fú )州(zhōu )之(zhī )平(píng ),建(jiàn )封(fēng )亦(yì )忿(fèn )陈(chén )觉(jiào )等(děng )专(zhuān )横(héng ),乃(nǎi )曰(yuē ):“吾(wú )军(jūn )败(bài )矣(yǐ ),安(ān )能(néng )与(yǔ )人(rén )争(zhēng )城(chéng )!”是(shì )夕(xī ),烧(shāo )营(yíng )而(ér )遁(dùn ),城(chéng )北(běi )诸(zhū )军(jūn )亦(yì )相(xiàng )顾(gù )而(ér )溃(kuì )。冯(féng )延(yán )鲁(lǔ )引(yǐn )佩(pèi )刀(dāo )自(zì )刺(cì ),亲(qīn )吏(lì )救(jiù )之(zhī ),不(bú )死(sǐ )。唐(táng )兵(bīng )死(sǐ )者(zhě )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén ),委(wěi )弃(qì )军(jūn )资(zī )器(qì )械(xiè )数(shù )十(shí )万(wàn ),府(fǔ )库(kù )为(wéi )之(zhī )耗(hào )竭(jié )。余(yú )安(ān )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )福(fú )州(zhōu ),李(lǐ )达(dá )举(jǔ )所(suǒ )部(bù )授(shòu )之(zhī )。

留(liú )从(cóng )效(xiào )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )泉(quán )州(zhōu ),谓(wèi )唐(táng )戍(shù )将(jiāng )曰(yuē ):“泉(quán )州(zhōu )与(yǔ )福(fú )州(zhōu )世(shì )为(wéi )仇(chóu )敌(dí ),南(nán )接(jiē )岭(lǐng )海(hǎi )瘴(zhàng )疠(lì )之(zhī )乡(xiāng ),地(dì )险(xiǎn )土(tǔ )瘠(jí )。比(bǐ )年(nián )军(jūn )旅(lǚ )屡(lǚ )兴(xìng ),农(nóng )桑(sāng )废(fèi )业(yè ),冬(dōng )征(zhēng )夏(xià )敛(liǎn ),仅(jǐn )能(néng )自(zì )赡(shàn ),岂(qǐ )劳(láo )大(dà )军(jūn )久(jiǔ )戍(shù )于(yú )此(cǐ )!”置(zhì )酒(jiǔ )饯(jiàn )之(zhī ),戍(shù )将(jiāng )不(bú )得(dé )已(yǐ )引(yǐn )兵(bīng )归(guī )。唐(táng )主(zhǔ )不(bú )能(néng )制(zhì ),加(jiā )从(cóng )效(xiào )检(jiǎn )校(xiào )太(tài )傅(fù )。

壬(rén )寅(yín ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )发(fā )大(dà )梁(liáng ),晋(jìn )文(wén )武(wǔ )诸(zhū )司(sī )从(cóng )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),诸(zhū )军(jūn )吏(lì )卒(zú )又(yòu )数(shù )千(qiān )人(rén ),宫(gōng )女(nǚ )、宦(huàn )官(guān )数(shù )百(bǎi )人(rén ),尽(jìn )载(zǎi )府(fǔ )库(kù )之(zhī )实(shí )以(yǐ )行(háng ),所(suǒ )留(liú )乐(lè )器(qì )仪(yí )仗(zhàng )而(ér )已(yǐ )。夕(xī )宿(xiǔ )赤(chì )冈(gāng ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )见(jiàn )村(cūn )落(luò )皆(jiē )空(kōng ),命(mìng )有(yǒu )司(sī )发(fā )榜(bǎng )数(shù )百(bǎi )通(tōng ),所(suǒ )在(zài )招(zhāo )抚(fǔ )百(bǎi )姓(xìng ),然(rán )竟(jìng )不(bú )禁(jìn )胡(hú )骑(qí )剽(piāo )掠(luě )。丙(bǐng )午(wǔ ),契(qì )丹(dān )[主(zhǔ )]自(zì )白(bái )马(mǎ )渡(dù )河(hé ),谓(wèi )宣(xuān )徽(huī )使(shǐ )高(gāo )勋(xūn )曰(yuē ):“吾(wú )在(zài )上(shàng )国(guó ),以(yǐ )射(shè )猎(liè )为(wéi )乐(lè ),至(zhì )此(cǐ )令(lìng )人(rén )悒(yì )悒(yì )。今(jīn )得(dé )归(guī ),死(sǐ )无(wú )恨(hèn )矣(yǐ )。”

蜀(shǔ )孙(sūn )汉(hàn )韶(sháo )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )万(wàn )攻(gōng )凤(fèng )州(zhōu ),军(jūn )于(yú )固(gù )镇(zhèn ),分(fèn )兵(bīng )扼(è )散(sàn )关(guān )以(yǐ )绝(jué )援(yuán )路(lù )。

张(zhāng )筠(jūn )、余(yú )安(ān )皆(jiē )还(hái )钱(qián )唐(táng ),吴(wú )越(yuè )王(wáng )弘(hóng )佐(zuǒ )遣(qiǎn )东(dōng )南(nán )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )鲍(bào )修(xiū )让(ràng )将(jiāng )兵(bīng )戍(shù )福(fú )州(zhōu ),以(yǐ )东(dōng )府(fǔ )安(ān )抚(fǔ )使(shǐ )钱(qián )弘(hóng )倧(zōng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )皇(huáng )弟(dì )北(běi )京(jīng )马(mǎ )步(bù )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )崇(chóng )行(háng )太(tài )原(yuán )尹(yǐn ),知(zhī )府(fǔ )事(shì )。

辛(xīn )亥(hài ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )将(jiāng )攻(gōng )相(xiàng )州(zhōu ),梁(liáng )晖(huī )请(qǐng )降(jiàng ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )赦(shè )之(zhī ),许(xǔ )以(yǐ )为(wéi )防(fáng )御(yù )使(shǐ )。晖(huī )疑(yí )其(qí )诈(zhà ),复(fù )乘(chéng )城(chéng )拒(jù )守(shǒu )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),未(wèi )明(míng ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )命(mìng )蕃(fān )、汉(hàn )诸(zhū )军(jūn )急(jí )攻(gōng )相(xiàng )州(zhōu ),食(shí )时(shí )克(kè )之(zhī ),悉(xī )杀(shā )城(chéng )中(zhōng )男(nán )子(zǐ ),驱(qū )其(qí )妇(fù )女(nǚ )而(ér )北(běi ),胡(hú )人(rén )掷(zhì )婴(yīng )孩(hái )于(yú )空(kōng )中(zhōng ),举(jǔ )刃(rèn )接(jiē )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )乐(lè )。留(liú )高(gāo )唐(táng )英(yīng )守(shǒu )相(xiàng )州(zhōu )。唐(táng )英(yīng )阅(yuè )城(chéng )中(zhōng ),遗(yí )民(mín )男(nán )女(nǚ )得(dé )七(qī )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。其(qí )后(hòu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )王(wáng )继(jì )弘(hóng )敛(liǎn )城(chéng )中(zhōng )髑(dú )髅(lóu )瘗(yì )之(zhī ),凡(fán )得(dé )十(shí )馀(yú )万(wàn )。或(huò )告(gào )磁(cí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )谷(gǔ )谋(móu )举(jǔ )州(zhōu )应(yīng )汉(hàn ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )执(zhí )而(ér )诘(jié )之(zhī ),谷(gǔ )不(bú )服(fú ),契(qì )丹(dān )主(zhǔ )引(yǐn )手(shǒu )于(yú )车(chē )中(zhōng ),若(ruò )取(qǔ )所(suǒ )获(huò )文(wén )书(shū )者(zhě )。谷(gǔ )知(zhī )其(qí )诈(zhà ),因(yīn )请(qǐng )曰(yuē ):“必(bì )有(yǒu )其(qí )验(yàn ),乞(qǐ )显(xiǎn )示(shì )之(zhī )。”凡(fán )六(liù )诘(jié ),谷(gǔ )辞(cí )气(qì )不(bú )屈(qū ),乃(nǎi )释(shì )之(zhī )。

帝(dì )以(yǐ )从(cóng )弟(dì )北(běi )京(jīng )马(mǎ )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )信(xìn )领(lǐng )义(yì )成(chéng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),充(chōng )侍(shì )卫(wèi )马(mǎ )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ ),武(wǔ )节(jiē )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )史(shǐ )弘(hóng )肇(zhào )领(lǐng )忠(zhōng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),充(chōng )步(bù )军(jūn )都(dōu )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ ),右(yòu )都(dōu )押(yā )牙(yá )杨(yáng )邠(bīn )权(quán )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),蕃(fān )汉(hàn )兵(bīng )马(mǎ )都(dōu )孔(kǒng )目(mù )官(guān )郭(guō )威(wēi )权(quán )副(fù )枢(shū )密(mì )使(shǐ ),两(liǎng )使(shǐ )都(dōu )孔(kǒng )目(mù )官(guān )南(nán )乐(lè )王(wáng )章(zhāng )权(quán )三(sān )司(sī )使(shǐ )。

癸(guǐ )亥(hài ),立(lì )魏(wèi )国(guó )夫(fū )人(rén )李(lǐ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )见(jiàn )所(suǒ )过(guò )城(chéng )邑(yì )丘(qiū )墟(xū ),谓(wèi )蕃(fān )、汉(hàn )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“致(zhì )中(zhōng )国(guó )如(rú )此(cǐ ),皆(jiē )燕(yàn )王(wáng )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”顾(gù )张(zhāng )砺(lì )曰(yuē ):“尔(ěr )亦(yì )有(yǒu )力(lì )焉(yān )。”

甲(jiǎ )子(zǐ ),帝(dì )以(yǐ )河(hé )东(dōng )节(jiē )度(dù )判(pàn )官(guān )长(zhǎng )安(ān )苏(sū )逢(féng )吉(jí )、观(guān )察(chá )判(pàn )官(guān )苏(sū )禹(yǔ )珪(guī )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。禹(yǔ )珪(guī ),密(mì )州(zhōu )人(rén )也(yě )。

振(zhèn )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )、府(fǔ )州(zhōu )团(tuán )练(liàn )使(shǐ )折(shé )从(cóng )远(yuǎn )入(rù )朝(cháo ),更(gèng )名(míng )从(cóng )阮(ruǎn ),置(zhì )永(yǒng )安(ān )军(jūn )于(yú )府(fǔ )州(zhōu ),以(yǐ )从(cóng )阮(ruǎn )为(wéi )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。又(yòu )以(yǐ )河(hé )东(dōng )左(zuǒ )都(dōu )押(yā )牙(yá )刘(liú )铢(zhū )为(wéi )河(hé )阳(yáng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。铢(zhū ),陕(shǎn )人(rén )也(yě )。

契(qì )丹(dān )昭(zhāo )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ )耿(gěng )崇(chóng )美(měi )屯(tún )泽(zé )州(zhōu ),将(jiāng )攻(gōng )潞(lù )州(zhōu )。乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )史(shǐ )弘(hóng )肇(zhào )将(jiāng )步(bù )骑(qí )万(wàn )人(rén )救(jiù )之(zhī )。

丙(bǐng )寅(yín ),以(yǐ )王(wáng )守(shǒu )恩(ēn )为(wéi )昭(zhāo )义(yì )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),高(gāo )允(yǔn )权(quán )为(wéi )彰(zhāng )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ ),又(yòu )以(yǐ )岢(kě )岚(lán )军(jūn )使(shǐ )郑(zhèng )廉(lián )为(wéi )忻(xīn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )彰(zhāng )国(guó )节(jiē )度(dù )使(shǐ )兼(jiān )忻(xīn )、代(dài )二(èr )州(zhōu )义(yì )军(jūn )都(dōu )部(bù )署(shǔ )。丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )缘(yuán )河(hé )巡(xún )检(jiǎn )使(shǐ )阎(yán )万(wàn )进(jìn )为(wéi )岚(lán )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )振(zhèn )武(wǔ )节(jiē )度(dù )使(shǐ )兼(jiān )岚(lán )、宪(xiàn )二(èr )州(zhōu )义(yì )军(jūn )都(dōu )制(zhì )置(zhì )使(shǐ )。帝(dì )闻(wén )契(qì )丹(dān )北(běi )归(guī ),欲(yù )经(jīng )略(luè )河(hé )南(nán ),故(gù )以(yǐ )弘(hóng )肇(zhào )为(wéi )前(qián )驱(qū ),又(yòu )遣(qiǎn )谦(qiān )万(wàn )进(jìn )出(chū )北(běi )方(fāng )以(yǐ )分(fèn )契(qì )丹(dān )兵(bīng )势(shì )。万(wàn )进(jìn ),并(bìng )州(zhōu )人(rén )也(yě )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )以(yǐ )船(chuán )数(shù )十(shí )艘(sōu )载(zǎi )晋(jìn )铠(kǎi )仗(zhàng ),将(jiāng )自(zì )汴(biàn )溯(sù )河(hé )归(guī )其(qí )国(guó ),命(mìng )宁(níng )国(guó )都(dōu )虞(yú )候(hòu )榆(yú )次(cì )武(wǔ )行(háng )德(dé )将(jiāng )士(shì )卒(zú )千(qiān )馀(yú )人(rén )部(bù )送(sòng )之(zhī )。至(zhì )河(hé )阴(yīn ),行(háng )德(dé )与(yǔ )将(jiāng )士(shì )谋(móu )曰(yuē ):“今(jīn )为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )制(zhì ),将(jiāng )远(yuǎn )去(qù )乡(xiāng )里(lǐ )。人(rén )生(shēng )会(huì )有(yǒu )死(sǐ ),安(ān )能(néng )为(wéi )异(yì )域(yù )之(zhī )鬼(guǐ )乎(hū )!虏(lǔ )势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ )留(liú )中(zhōng )国(guó ),不(bú )若(ruò )共(gòng )逐(zhú )其(qí )党(dǎng ),坚(jiān )守(shǒu )河(hé )阳(yáng ),以(yǐ )俟(sì )天(tiān )命(mìng )之(zhī )所(suǒ )归(guī )者(zhě )而(ér )臣(chén )之(zhī ),岂(qǐ )非(fēi )长(zhǎng )策(cè )乎(hū )!”众(zhòng )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。行(háng )德(dé )即(jí )以(yǐ )铠(kǎi )仗(zhàng )授(shòu )之(zhī ),相(xiàng )与(yǔ )杀(shā )契(qì )丹(dān )监(jiān )军(jūn )使(shǐ )。会(huì )契(qì )丹(dān )河(hé )阳(yáng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )崔(cuī )廷(tíng )勋(xūn )以(yǐ )兵(bīng )送(sòng )耿(gěng )崇(chóng )美(měi )之(zhī )潞(lù )州(zhōu ),行(háng )德(dé )遂(suí )乘(chéng )虚(xū )入(rù )据(jù )河(hé )阳(yáng ),众(zhòng )推(tuī )行(háng )德(dé )为(wéi )河(hé )阳(yáng )都(dōu )部(bù )署(shǔ )。行(háng )德(dé )遣(qiǎn )弟(dì )行(háng )友(yǒu )奉(fèng )蜡(là )表(biǎo )间(jiān )道(dào )诣(yì )晋(jìn )阳(yáng )。

契(qì )丹(dān )遣(qiǎn )武(wǔ )定(dìng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )方(fāng )太(tài )诣(yì )洛(luò )阳(yáng )巡(xún )检(jiǎn ),至(zhì )郑(zhèng )州(zhōu )。州(zhōu )有(yǒu )戍(shù )兵(bīng ),共(gòng )迫(pò )太(tài )为(wéi )郑(zhèng )王(wáng )。梁(liáng )嗣(sì )密(mì )王(wáng )硃(zhū )乙(yǐ )逃(táo )祸(huò )为(wéi )僧(sēng ),嵩(sōng )山(shān )贼(zéi )帅(shuài )张(zhāng )遇(yù )得(dé )之(zhī ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),取(qǔ )嵩(sōng )岳(yuè )神(shén )衮(gǔn )冕(miǎn )以(yǐ )衣(yī )之(zhī ),帅(shuài )众(zhòng )万(wàn )馀(yú )袭(xí )郑(zhèng )州(zhōu ),太(tài )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。太(tài )以(yǐ )契(qì )丹(dān )尚(shàng )强(qiáng ),恐(kǒng )事(shì )不(bú )济(jì ),说(shuō )谕(yù )戍(shù )兵(bīng ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )西(xī ),众(zhòng )不(bú )从(cóng ),太(tài )自(zì )西(xī )门(mén )逃(táo )奔(bēn )洛(luò )阳(yáng )。戍(shù )兵(bīng )既(jì )失(shī )太(tài ),反(fǎn )谮(zèn )太(tài )于(yú )契(qì )丹(dān ),云(yún )胁(xié )我(wǒ )为(wéi )乱(luàn )。太(tài )遣(qiǎn )子(zǐ )师(shī )朗(lǎng )自(zì )诉(sù )于(yú )契(qì )丹(dān ),契(qì )丹(dān )将(jiāng )麻(má )荅(dá )杀(shā )之(zhī ),太(tài )无(wú )以(yǐ )自(zì )明(míng )。会(huì )群(qún )盗(dào )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng ),契(qì )丹(dān )留(liú )守(shǒu )刘(liú )晞(xī )弃(qì )城(chéng )奔(bēn )许(xǔ )州(zhōu ),太(tài )乃(nǎi )入(rù )府(fǔ )行(háng )留(liú )守(shǒu )事(shì ),与(yǔ )巡(xún )检(jiǎn )使(shǐ )潘(pān )环(huán )击(jī )群(qún )盗(dào )却(què )之(zhī ),张(zhāng )遇(yù )杀(shā )硃(zhū )乙(yǐ )请(qǐng )降(jiàng )。伊(yī )阙(què )贼(zéi )帅(shuài )自(zì )称(chēng )天(tiān )子(zǐ ),誓(shì )众(zhòng )于(yú )南(nán )郊(jiāo )坛(tán ),将(jiāng )入(rù )洛(luò )阳(yáng ),太(tài )逆(nì )击(jī ),走(zǒu )之(zhī )。太(tài )欲(yù )自(zì )归(guī )于(yú )晋(jìn )阳(yáng ),武(wǔ )行(háng )德(dé )使(shǐ )人(rén )诱(yòu )太(tài )曰(yuē ):“我(wǒ )裨(bì )校(xiào )也(yě ),公(gōng )旧(jiù )镇(zhèn )此(cǐ )地(dì ),今(jīn )虚(xū )位(wèi )相(xiàng )待(dài )。”太(tài )信(xìn )之(zhī ),至(zhì )河(hé )阳(yáng ),为(wéi )行(háng )德(dé )所(suǒ )杀(shā )。

萧(xiāo )翰(hàn )遣(qiǎn )高(gāo )谟(mó )翰(hàn )援(yuán )送(sòng )刘(liú )晞(xī )自(zì )许(xǔ )还(hái )洛(luò )阳(yáng ),晞(xī )疑(yí )潘(pān )环(huán )构(gòu )其(qí )众(zhòng )逐(zhú )己(jǐ ),使(shǐ )谟(mó )翰(hàn )杀(shā )之(zhī )。

戊(wù )辰(chén ),武(wǔ )行(háng )友(yǒu )至(zhì )晋(jìn )阳(yáng )。

庚(gēng )午(wǔ ),史(shǐ )弘(hóng )肇(zhào )奏(zòu )遣(qiǎn )先(xiān )锋(fēng )将(jiāng )马(mǎ )诲(huì )击(jī )契(qì )丹(dān ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。时(shí )耿(gěng )崇(chóng )美(měi ),崔(cuī )廷(tíng )勋(xūn )至(zhì )泽(zé )州(zhōu ),闻(wén )弘(hóng )肇(zhào )兵(bīng )已(yǐ )入(rù )潞(lù )州(zhōu ),不(bú )敢(gǎn )进(jìn ),引(yǐn )众(zhòng )而(ér )南(nán )。弘(hóng )肇(zhào )遣(qiǎn )诲(huì )追(zhuī )击(jī ),破(pò )之(zhī ),崇(chóng )美(měi )、廷(tíng )勋(xūn )与(yǔ )奚(xī )王(wáng )拽(zhuài )剌(là )退(tuì )保(bǎo )怀(huái )州(zhōu )。

辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )武(wǔ )行(háng )德(dé )为(wéi )河(hé )阳(yáng )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )闻(wén )河(hé )阳(yáng )乱(luàn ),叹(tàn )曰(yuē ):“我(wǒ )有(yǒu )三(sān )失(shī ),宜(yí )天(tiān )下(xià )之(zhī )叛(pàn )我(wǒ )也(yě )!诸(zhū )道(dào )括(kuò )钱(qián ),一(yī )失(shī )也(yě );令(lìng )上(shàng )国(guó )人(rén )打(dǎ )草(cǎo )谷(gǔ ),二(èr )失(shī )也(yě );不(bú )早(zǎo )遣(qiǎn )诸(zhū )节(jiē )度(dù )使(shǐ )还(hái )镇(zhèn ),三(sān )失(shī )也(yě )。”

唐(táng )主(zhǔ )以(yǐ )矫(jiǎo )诏(zhào )败(bài )军(jūn ),皆(jiē )陈(chén )觉(jiào )、冯(féng )延(yán )鲁(lǔ )之(zhī )罪(zuì ),壬(rén )申(shēn ),诏(zhào )赦(shè )诸(zhū )将(jiāng ),议(yì )斩(zhǎn )二(èr )人(rén )以(yǐ )谢(xiè )中(zhōng )外(wài )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )江(jiāng )文(wén )蔚(wèi )对(duì )仗(zhàng )弹(dàn )冯(féng )延(yán )己(jǐ )、魏(wèi )岑(cén )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )践(jiàn )阼(zuò )以(yǐ )来(lái ),所(suǒ )信(xìn )任(rèn )者(zhě ),延(yán )己(jǐ )、延(yán )鲁(lǔ )、岑(cén )、觉(jiào )四(sì )人(rén )而(ér )已(yǐ ),皆(jiē )阴(yīn )狡(jiǎo )弄(nòng )权(quán ),壅(yōng )蔽(bì )聪(cōng )明(míng ),排(pái )斥(chì )忠(zhōng )良(liáng ),引(yǐn )用(yòng )群(qún )小(xiǎo ),谏(jiàn )争(zhēng )者(zhě )逐(zhú ),窃(qiè )议(yì )者(zhě )刑(xíng ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )蒙(méng ),道(dào )路(lù )以(yǐ )目(mù )。今(jīn )觉(jiào )、延(yán )鲁(lǔ )虽(suī )伏(fú )辜(gū ),而(ér )延(yán )己(jǐ )、岑(cén )犹(yóu )在(zài ),本(běn )根(gēn )未(wèi )殄(tiǎn ),枝(zhī )干(gàn )复(fù )生(shēng )。同(tóng )罪(zuì )异(yì )诛(zhū ),人(rén )心(xīn )疑(yí )惑(huò )。”又(yòu )曰(yuē ):“上(shàng )之(zhī )视(shì )听(tīng ),惟(wéi )在(zài )数(shù )人(rén ),虽(suī )日(rì )接(jiē )群(qún )臣(chén ),终(zhōng )成(chéng )孤(gū )立(lì )。”又(yòu )曰(yuē ):“在(zài )外(wài )者(zhě )握(wò )兵(bīng ),居(jū )中(zhōng )者(zhě )当(dāng )国(guó )。”又(yòu )曰(yuē ):“岑(cén )、觉(jiào )、延(yán )鲁(lǔ ),更(gèng )相(xiàng )违(wéi )戾(lì ),彼(bǐ )前(qián )则(zé )我(wǒ )却(què ),彼(bǐ )东(dōng )则(zé )我(wǒ )西(xī )。天(tiān )生(shēng )五(wǔ )材(cái ),国(guó )之(zhī )利(lì )器(qì ),一(yī )旦(dàn )为(wéi )小(xiǎo )人(rén )忿(fèn )争(zhēng )妄(wàng )动(dòng )之(zhī )具(jù )。”又(yòu )曰(yuē ):“征(zhēng )讨(tǎo )之(zhī )柄(bǐng ),在(zài )岑(cén )折(shé )简(jiǎn ),帑(tǎng )藏(cáng )取(qǔ )与(yǔ ),系(xì )岑(cén )一(yī )言(yán )。”唐(táng )主(zhǔ )以(yǐ )文(wén )蔚(wèi )所(suǒ )言(yán )为(wéi )太(tài )过(guò ),怒(nù ),贬(biǎn )江(jiāng )州(zhōu )司(sī )士(shì )参(cān )军(jūn )。械(xiè )送(sòng )觉(jiào )、延(yán )鲁(lǔ )至(zhì )金(jīn )陵(líng )。宋(sòng )齐(qí )丘(qiū )以(yǐ )尝(cháng )荐(jiàn )觉(jiào )使(shǐ )福(fú )州(zhōu ),上(shàng )表(biǎo )待(dài )罪(zuì )。诏(zhào )流(liú )觉(jiào )于(yú )蕲(qí )州(zhōu ),延(yán )鲁(lǔ )于(yú )舒(shū )州(zhōu )。知(zhī )制(zhì )诰(gào )会(huì )稽(jī )徐(xú )铉(xuàn )、史(shǐ )馆(guǎn )修(xiū )撰(zhuàn )韩(hán )熙(xī )载(zǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“觉(jiào )、延(yán )鲁(lǔ )罪(zuì )不(bú )容(róng )诛(zhū ),但(dàn )齐(qí )丘(qiū )、延(yán )己(jǐ )为(wéi )之(zhī )陈(chén )请(qǐng ),故(gù )陛(bì )下(xià )赦(shè )之(zhī )。擅(shàn )兴(xìng )者(zhě )不(bú )罪(zuì ),则(zé )疆(jiāng )场(chǎng )有(yǒu )生(shēng )事(shì )者(zhě )矣(yǐ );丧(sàng )师(shī )者(zhě )获(huò )存(cún ),则(zé )行(háng )陈(chén )无(wú )效(xiào )死(sǐ )者(zhě )矣(yǐ )。请(qǐng )行(háng )显(xiǎn )戮(lù )以(yǐ )重(zhòng )军(jūn )威(wēi )。”不(bú )从(cóng )。

中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )冯(féng )延(yán )己(jǐ )罢(bà )为(wéi )太(tài )弟(dì )少(shǎo )保(bǎo ),贬(biǎn )魏(wèi )岑(cén )为(wéi )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )。

韩(hán )熙(xī )载(zǎi )屡(lǚ )言(yán )宋(sòng )齐(qí )丘(qiū )党(dǎng )与(yǔ )必(bì )为(wéi )祸(huò )乱(luàn )。齐(qí )丘(qiū )奏(zòu )熙(xī )载(zǎi )嗜(shì )酒(jiǔ )猖(chāng )狂(kuáng ),贬(biǎn )和(hé )州(zhōu )司(sī )士(shì )参(cān )军(jūn )。

乙(yǐ )亥(hài ),凤(fèng )州(zhōu )防(fáng )御(yù )使(shǐ )石(shí )奉(fèng )頵(yūn )举(jǔ )州(zhōu )降(jiàng )蜀(shǔ )。奉(fèng )頵(yūn ),晋(jìn )之(zhī )宗(zōng )属(shǔ )也(yě )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )至(zhì )临(lín )城(chéng ),得(dé )疾(jí ),及(jí )栾(luán )城(chéng ),病(bìng )甚(shèn ),苦(kǔ )热(rè ),聚(jù )冰(bīng )于(yú )胸(xiōng )腹(fù )手(shǒu )足(zú ),且(qiě )啖(dàn )之(zhī )。丙(bǐng )子(zǐ ),至(zhì )杀(shā )胡(hú )林(lín )而(ér )卒(zú )。国(guó )人(rén )剖(pōu )其(qí )腹(fù ),实(shí )盐(yán )数(shù )斗(dòu ),载(zǎi )之(zhī )北(běi )去(qù ),晋(jìn )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“帝(dì )羓(bā )”。

赵(zhào )延(yán )寿(shòu )恨(hèn )契(qì )丹(dān )主(zhǔ )负(fù )约(yuē ),谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“我(wǒ )不(bú )复(fù )入(rù )龙(lóng )沙(shā )矣(yǐ )。”即(jí )日(rì ),先(xiān )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )恒(héng )州(zhōu ),契(qì )丹(dān )永(yǒng )康(kāng )王(wáng )兀(wū )欲(yù )及(jí )南(nán )北(běi )二(èr )王(wáng ),各(gè )以(yǐ )所(suǒ )部(bù )兵(bīng )相(xiàng )继(jì )而(ér )入(rù )。延(yán )寿(shòu )欲(yù )拒(jù )之(zhī ),恐(kǒng )失(shī )大(dà )援(yuán ),乃(nǎi )纳(nà )之(zhī )。

时(shí )契(qì )丹(dān )诸(zhū )将(jiāng )已(yǐ )密(mì )议(yì )奉(fèng )兀(wū )欲(yù )为(wéi )主(zhǔ ),兀(wū )欲(yù )登(dēng )鼓(gǔ )角(jiǎo )楼(lóu )受(shòu )叔(shū )兄(xiōng )拜(bài )。而(ér )延(yán )寿(shòu )不(bú )之(zhī )知(zhī ),自(zì )称(chēng )受(shòu )契(qì )丹(dān )皇(huáng )帝(dì )遗(yí )诏(zhào ),权(quán )知(zhī )南(nán )朝(cháo )军(jūn )国(guó )事(shì ),仍(réng )下(xià )教(jiāo )布(bù )告(gào )诸(zhū )道(dào ),所(suǒ )以(yǐ )供(gòng )给(gěi )兀(wū )欲(yù )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )同(tóng ),兀(wū )欲(yù )衔(xián )之(zhī )。恒(héng )州(zhōu )诸(zhū )门(mén )管(guǎn )钥(yào )及(jí )仓(cāng )库(kù )出(chū )纳(nà ),兀(wū )欲(yù )皆(jiē )自(zì )主(zhǔ )之(zhī )。延(yán )寿(shòu )使(shǐ )人(rén )请(qǐng )之(zhī ),不(bú )与(yǔ )。

契(qì )丹(dān )主(zhǔ )丧(sàng )至(zhì )国(guó ),述(shù )律(lǜ )太(tài )后(hòu )不(bú )哭(kū ),曰(yuē ):“待(dài )诸(zhū )部(bù )宁(níng )壹(yī )如(rú )故(gù ),则(zé )葬(zàng )汝(rǔ )矣(yǐ )。”

帝(dì )之(zhī )自(zì )寿(shòu )阳(yáng )还(hái )也(yě ),留(liú )兵(bīng )千(qiān )人(rén )戍(shù )承(chéng )天(tiān )军(jūn )。戍(shù )兵(bīng )闻(wén )契(qì )丹(dān )北(běi )还(hái ),不(bú )为(wéi )备(bèi )。契(qì )丹(dān )袭(xí )击(jī )之(zhī ),戍(shù )兵(bīng )惊(jīng )溃(kuì );契(qì )丹(dān )焚(fén )其(qí )市(shì )邑(yì ),一(yī )日(rì )狼(láng )烟(yān )百(bǎi )馀(yú )举(jǔ )。帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )虏(lǔ )将(jiāng )遁(dùn ),张(zhāng )虚(xū )势(shì )也(yě )。”遣(qiǎn )亲(qīn )将(jiāng )叶(yè )仁(rén )鲁(lǔ )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )千(qiān )赴(fù )之(zhī )。会(huì )契(qì )丹(dān )出(chū )剽(piāo )掠(luě ),仁(rén )鲁(lǔ )乘(chéng )虚(xū )大(dà )破(pò )之(zhī ),丁(dīng )丑(chǒu ),复(fù )取(qǔ )承(chéng )天(tiān )军(jūn )。

冀(jì )州(zhōu )人(rén )杀(shā )契(qì )丹(dān )刺(cì )史(shǐ )何(hé )行(háng )通(tōng ),推(tuī )牢(láo )城(chéng )指(zhǐ )挥(huī )使(shǐ )张(zhāng )廷(tíng )翰(hàn )知(zhī )州(zhōu )事(shì )。廷(tíng )翰(hàn ),冀(jì )州(zhōu )人(rén ),符(fú )习(xí )之(zhī )甥(shēng )也(yě )。

或(huò )说(shuō )赵(zhào )延(yán )寿(shòu )曰(yuē ):“契(qì )丹(dān )诸(zhū )大(dà )人(rén )数(shù )日(rì )聚(jù )谋(móu ),此(cǐ )必(bì )有(yǒu )变(biàn )。今(jīn )汉(hàn )兵(bīng )不(bú )减(jiǎn )万(wàn )人(rén ),不(bú )若(ruò )先(xiān )事(shì )图(tú )之(zhī )。”延(yán )寿(shòu )犹(yóu )豫(yù )不(bú )决(jué )。壬(rén )午(wǔ ),延(yán )寿(shòu )下(xià )令(lìng ),以(yǐ )来(lái )月(yuè )朔(shuò )日(rì )于(yú )待(dài )贤(xián )馆(guǎn )上(shàng )事(shì ),受(shòu )文(wén )武(wǔ )官(guān )贺(hè )。其(qí )仪(yí ):宰(zǎi )相(xiàng )、枢(shū )密(mì )使(shǐ )拜(bài )于(yú )阶(jiē )上(shàng ),节(jiē )度(dù )使(shǐ )以(yǐ )下(xià )拜(bài )于(yú )阶(jiē )下(xià )。李(lǐ )崧(sōng )以(yǐ )虏(lǔ )意(yì )不(bú )同(tóng ),事(shì )理(lǐ )难(nán )测(cè ),固(gù )请(qǐng )赵(zhào )延(yán )寿(shòu )未(wèi )行(háng )此(cǐ )礼(lǐ ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

阅读:25403

打赏捐助〔Donate〕>>>

《后汉纪一》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库