郭陈列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《郭陈列传》 > 拼音版

郭(guō )躬(gōng )、弟(dì )子(zǐ )镇(zhèn )、陈(chén )宠(chǒng )、子(zǐ )忠(zhōng )。

郭(guō )躬(gōng )字(zì )仲(zhòng )孙(sūn ),颍(yǐng )川(chuān )阳(yáng )翟(zhái )人(rén )也(yě )。家(jiā )世(shì )衣(yī )冠(guàn )。父(fù )弘(hóng ),习(xí )《小(xiǎo )杜(dù )律(lǜ )》。太(tài )守(shǒu )寇(kòu )恂(xún )以(yǐ )弘(hóng )为(wéi )决(jué )曹(cáo )掾(yuàn ),断(duàn )狱(yù )至(zhì )三(sān )十(shí )年(nián ),用(yòng )法(fǎ )平(píng )。诸(zhū )为(wéi )弘(hóng )所(suǒ )决(jué )者(zhě ),退(tuì )无(wú )怨(yuàn )情(qíng ),郡(jùn )内(nèi )比(bǐ )之(zhī )东(dōng )海(hǎi )于(yú )公(gōng )。年(nián )九(jiǔ )十(shí )五(wǔ )卒(zú )。

躬(gōng )少(shǎo )传(chuán )父(fù )业(yè ),讲(jiǎng )授(shòu )徒(tú )众(zhòng )常(cháng )数(shù )百(bǎi )人(rén )。后(hòu )为(wéi )郡(jùn )吏(lì ),辟(pì )公(gōng )府(fǔ )。永(yǒng )平(píng )中(zhōng ),奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )窦(dòu )固(gù )出(chū )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),骑(qí )都(dōu )尉(wèi )秦(qín )彭(péng )为(wéi )副(fù )。彭(péng )在(zài )别(bié )屯(tún )而(ér )辄(zhé )以(yǐ )法(fǎ )斩(zhǎn )人(rén ),固(gù )奏(zòu )彭(péng )专(zhuān )擅(shàn ),请(qǐng )诛(zhū )之(zhī )。显(xiǎn )宗(zōng )乃(nǎi )引(yǐn )公(gōng )卿(qīng )朝(cháo )臣(chén )平(píng )其(qí )罪(zuì )科(kē )。躬(gōng )以(yǐ )明(míng )法(fǎ )律(lǜ ),召(zhào )入(rù )议(yì )。议(yì )者(zhě )皆(jiē )然(rán )固(gù )奏(zòu ),躬(gōng )独(dú )曰(yuē ):“于(yú )法(fǎ ),彭(péng )得(dé )斩(zhǎn )之(zhī )。”帝(dì )曰(yuē ):“军(jūn )征(zhēng ),校(xiào )尉(wèi )一(yī )统(tǒng )于(yú )督(dū )。彭(péng )既(jì )无(wú )斧(fǔ )钺(yuè ),可(kě )得(dé )专(zhuān )杀(shā )人(rén )乎(hū )?”躬(gōng )对(duì )曰(yuē ):“一(yī )统(tǒng )于(yú )督(dū )者(zhě ),谓(wèi )在(zài )部(bù )曲(qǔ )也(yě )。今(jīn )彭(péng )专(zhuān )军(jūn )别(bié )将(jiāng ),有(yǒu )异(yì )于(yú )此(cǐ )。兵(bīng )事(shì )呼(hū )吸(xī ),不(bú )容(róng )先(xiān )关(guān )督(dū )帅(shuài )。且(qiě )汉(hàn )制(zhì )C97D戟(jǐ )即(jí )为(wéi )斧(fǔ )钺(yuè ),于(yú )法(fǎ )不(bú )合(hé )罪(zuì )。”帝(dì )从(cóng )躬(gōng )议(yì )。又(yòu )有(yǒu )兄(xiōng )弟(dì )共(gòng )杀(shā )人(rén )者(zhě ),而(ér )罪(zuì )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )归(guī )。帝(dì )以(yǐ )兄(xiōng )不(bú )训(xùn )弟(dì ),故(gù )报(bào )兄(xiōng )重(zhòng )而(ér )减(jiǎn )弟(dì )死(sǐ )。中(zhōng )常(cháng )侍(shì )孙(sūn )章(zhāng )宣(xuān )诏(zhào ),误(wù )言(yán )两(liǎng )报(bào )重(zhòng ),尚(shàng )书(shū )奏(zòu )章(zhāng )矫(jiǎo )制(zhì ),罪(zuì )当(dāng )腰(yāo )斩(zhǎn )。帝(dì )复(fù )召(zhào )躬(gōng )问(wèn )之(zhī ),躬(gōng )对(duì )“章(zhāng )应(yīng )罚(fá )金(jīn )”。帝(dì )曰(yuē ):“章(zhāng )矫(jiǎo )诏(zhào )杀(shā )人(rén ),何(hé )谓(wèi )罚(fá )金(jīn )?”躬(gōng )曰(yuē ):“法(fǎ )令(lìng )有(yǒu )故(gù )、误(wù ),章(zhāng )传(chuán )命(mìng )之(zhī )谬(miù ),于(yú )事(shì )为(wéi )误(wù ),误(wù )者(zhě )其(qí )文(wén )则(zé )轻(qīng )。”帝(dì )曰(yuē ):“章(zhāng )与(yǔ )囚(qiú )同(tóng )县(xiàn ),疑(yí )其(qí )故(gù )也(yě )。”躬(gōng )曰(yuē ):“‘周(zhōu )道(dào )如(rú )氏(shì ),其(qí )直(zhí )如(rú )矢(shǐ )。’‘君(jūn )子(zǐ )不(bú )逆(nì )诈(zhà )。’君(jūn )王(wáng )法(fǎ )天(tiān ),刑(xíng )不(bú )可(kě )以(yǐ )委(wěi )曲(qǔ )生(shēng )意(yì )。”帝(dì )曰(yuē ):“善(shàn )。”迁(qiān )躬(gōng )廷(tíng )尉(wèi )正(zhèng ),坐(zuò )法(fǎ )免(miǎn )。

后(hòu )三(sān )迁(qiān ),元(yuán )和(hé )三(sān )年(nián ),拜(bài )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。躬(gōng )家(jiā )世(shì )掌(zhǎng )法(fǎ ),务(wù )在(zài )宽(kuān )平(píng ),及(jí )典(diǎn )理(lǐ )官(guān ),决(jué )狱(yù )断(duàn )刑(xíng ),多(duō )依(yī )矜(jīn )恕(shù ),乃(nǎi )条(tiáo )诸(zhū )重(zhòng )文(wén )可(kě )从(cóng )轻(qīng )者(zhě )四(sì )十(shí )一(yī )事(shì )奏(zòu )之(zhī ),事(shì )皆(jiē )施(shī )行(háng ),著(zhe )于(yú )令(lìng ),章(zhāng )和(hé )元(yuán )年(nián ),赦(shè )天(tiān )下(xià )系(xì )囚(qiú )在(zài )四(sì )月(yuè )丙(bǐng )子(zǐ )以(yǐ )前(qián )减(jiǎn )死(sǐ )罪(zuì )一(yī )等(děng ),勿(wù )笞(chī ),诣(yì )金(jīn )城(chéng ),而(ér )文(wén )不(bú )及(jí )亡(wáng )命(mìng )未(wèi )发(fā )觉(jiào )者(zhě )。躬(gōng )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):“圣(shèng )恩(ēn )所(suǒ )以(yǐ )减(jiǎn )死(sǐ )罪(zuì )使(shǐ )戍(shù )边(biān )者(zhě ),重(zhòng )人(rén )命(mìng )也(yě )。今(jīn )死(sǐ )罪(zuì )亡(wáng )命(mìng )无(wú )虑(lǜ )万(wàn )人(rén ),又(yòu )自(zì )赦(shè )以(yǐ )来(lái ),捕(bǔ )得(dé )甚(shèn )众(zhòng ),而(ér )诏(zhào )令(lìng )不(bú )及(jí ),皆(jiē )当(dāng )重(zhòng )论(lùn )。伏(fú )惟(wéi )天(tiān )恩(ēn )莫(mò )不(bú )荡(dàng )宥(yòu ),死(sǐ )罪(zuì )已(yǐ )下(xià )并(bìng )蒙(méng )更(gèng )生(shēng ),而(ér )亡(wáng )命(mìng )捕(bǔ )得(dé )独(dú )不(bú )沾(zhān )泽(zé )。臣(chén )以(yǐ )为(wéi )赦(shè )前(qián )犯(fàn )死(sǐ )罪(zuì )而(ér )系(xì )在(zài )赦(shè )后(hòu )者(zhě ),可(kě )皆(jiē )勿(wù )笞(chī )诣(yì )金(jīn )城(chéng ),以(yǐ )全(quán )人(rén )命(mìng ),有(yǒu )益(yì )于(yú )边(biān )。”肃(sù )宗(zōng )善(shàn )之(zhī ),即(jí )下(xià )诏(zhào )赦(shè )焉(yān )。躬(gōng )奏(zòu )谳(yàn )法(fǎ )科(kē ),多(duō )所(suǒ )生(shēng )全(quán )。永(yǒng )元(yuán )六(liù )年(nián ),卒(zú )官(guān )。中(zhōng )子(zǐ )BF40,亦(yì )明(míng )法(fǎ )律(lǜ ),至(zhì )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),政(zhèng )有(yǒu )名(míng )迹(jì )。弟(dì )子(zǐ )镇(zhèn )。

镇(zhèn )字(zì )桓(huán )钟(zhōng ),少(shǎo )修(xiū )家(jiā )业(yè )。辟(pì )太(tài )尉(wèi )府(fǔ ),再(zài )迁(qiān ),延(yán )光(guāng )中(zhōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。及(jí )中(zhōng )黄(huáng )门(mén )孙(sūn )程(chéng )诛(zhū )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )江(jiāng )京(jīng )等(děng )而(ér )立(lì )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),镇(zhèn )率(lǜ )羽(yǔ )林(lín )士(shì )击(jī )杀(shā )卫(wèi )尉(wèi )阎(yán )景(jǐng ),以(yǐ )成(chéng )大(dà )功(gōng ),事(shì )在(zài )《宦(huàn )者(zhě )传(chuán )》。再(zài )迁(qiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。太(tài )傅(fù )、三(sān )公(gōng )奏(zòu )镇(zhèn )冒(mào )犯(fàn )白(bái )刃(rèn ),手(shǒu )剑(jiàn )贼(zéi )臣(chén ),奸(jiān )党(dǎng )殄(tiǎn )灭(miè ),宗(zōng )庙(miào )以(yǐ )宁(níng ),功(gōng )比(bǐ )刘(liú )章(zhāng ),宜(yí )显(xiǎn )爵(jué )土(tǔ ),以(yǐ )励(lì )忠(zhōng )贞(zhēn )。乃(nǎi )封(fēng )镇(zhèn )为(wéi )定(dìng )颍(yǐng )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )二(èr )千(qiān )户(hù )。拜(bài )河(hé )南(nán )尹(yǐn ),转(zhuǎn )廷(tíng )尉(wèi ),免(miǎn )。水(shuǐ )建(jiàn )四(sì )年(nián ),卒(zú )于(yú )家(jiā )。诏(zhào )赐(cì )冢(zhǒng )茔(yíng )地(dì )。

长(zhǎng )子(zǐ )贺(hè )当(dāng )嗣(sì )爵(jué ),让(ràng )与(yǔ )小(xiǎo )弟(dì )时(shí )而(ér )逃(táo )去(qù )。积(jī )数(shù )年(nián ),诏(zhào )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )下(xià )州(zhōu )郡(jùn )追(zhuī )之(zhī ),贺(hè )不(bú )得(dé )已(yǐ ),乃(nǎi )出(chū )受(shòu )封(fēng )。累(lèi )迁(qiān ),复(fù )至(zhì )廷(tíng )尉(wèi )。及(jí )贺(hè )卒(zú ),顺(shùn )帝(dì )追(zhuī )思(sī )镇(zhèn )功(gōng ),下(xià )诏(zhào )赐(cì )镇(zhèn )谥(shì )曰(yuē )昭(zhāo )武(wǔ )侯(hóu ),贺(hè )曰(yuē )成(chéng )侯(hóu )。

贺(hè )弟(dì )祯(zhēn ),亦(yì )以(yǐ )能(néng )法(fǎ )律(lǜ )至(zhì )廷(tíng )尉(wèi )。

镇(zhèn )弟(dì )子(zǐ )禧(xǐ ),少(shǎo )明(míng )习(xí )家(jiā )业(yè ),兼(jiān )好(hǎo )儒(rú )学(xué ),有(yǒu )名(míng )誉(yù ),延(yán )熹(xī )中(zhōng )亦(yì )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。建(jiàn )宁(níng )二(èr )年(nián ),代(dài )刘(liú )宠(chǒng )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。禧(xǐ )子(zǐ )鸿(hóng ),至(zhì )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),封(fēng )城(chéng )安(ān )乡(xiāng )侯(hóu )。

郭(guō )氏(shì )自(zì )弘(hóng )后(hòu ),数(shù )世(shì )皆(jiē )传(chuán )法(fǎ )律(lǜ ),子(zǐ )孙(sūn )至(zhì )公(gōng )者(zhě )一(yī )人(rén ),廷(tíng )尉(wèi )七(qī )人(rén ),侯(hóu )者(zhě )三(sān )人(rén ),刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí )、侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )者(zhě )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )、正(zhèng )、监(jiān )、平(píng )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。

顺(shùn )帝(dì )时(shí ),廷(tíng )尉(wèi )河(hé )南(nán )吴(wú )雄(xióng )季(jì )高(gāo ),以(yǐ )明(míng )法(fǎ )律(lǜ ),断(duàn )狱(yù )平(píng ),起(qǐ )自(zì )孤(gū )宦(huàn ),致(zhì )位(wèi )司(sī )徒(tú )。雄(xióng )少(shǎo )时(shí )家(jiā )贫(pín ),丧(sàng )母(mǔ ),营(yíng )人(rén )所(suǒ )不(bú )封(fēng )土(tǔ )者(zhě ),择(zé )葬(zàng )其(qí )中(zhōng )。丧(sàng )事(shì )趣(qù )辨(biàn ),不(bú )问(wèn )时(shí )日(rì ),巫(wū )皆(jiē )言(yán )当(dāng )族(zú )灭(miè ),而(ér )雄(xióng )不(bú )顾(gù )。及(jí )子(zǐ )孙(sūn )恭(gōng ),三(sān )世(shì )廷(tíng )尉(wèi ),为(wéi )法(fǎ )名(míng )家(jiā )。

初(chū ),肃(sù )宗(zōng )时(shí ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )下(xià )邳(pī )赵(zhào )兴(xìng )亦(yì )不(bú )恤(xù )讳(huì )忌(jì ),每(měi )入(rù )官(guān )舍(shě ),辄(zhé )更(gèng )缮(shàn )修(xiū )馆(guǎn )字(zì ),移(yí )穿(chuān )改(gǎi )筑(zhù ),故(gù )犯(fàn )妖(yāo )禁(jìn ),而(ér )家(jiā )人(rén )爵(jué )禄(lù ),益(yì )用(yòng )丰(fēng )炽(chì ),官(guān )至(zhì )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )。子(zǐ )峻(jùn ),太(tài )傅(fù ),以(yǐ )才(cái )器(qì )称(chēng )。孙(sūn )安(ān )世(shì ),鲁(lǔ )相(xiàng )。三(sān )叶(yè )皆(jiē )为(wéi )司(sī )隶(lì ),时(shí )称(chēng )其(qí )盛(shèng )。

桓(huán )帝(dì )时(shí ),汝(rǔ )南(nán )有(yǒu )陈(chén )伯(bó )敬(jìng )者(zhě ),行(háng )必(bì )矩(jǔ )步(bù ),坐(zuò )必(bì )端(duān )膝(xī ),呵(hē )叱(chì )狗(gǒu )马(mǎ ),终(zhōng )不(bú )言(yán )死(sǐ ),目(mù )有(yǒu )所(suǒ )见(jiàn ),不(bú )食(shí )其(qí )肉(ròu ),行(háng )路(lù )闻(wén )凶(xiōng ),便(biàn )解(jiě )驾(jià )留(liú )止(zhǐ ),还(hái )触(chù )归(guī )忌(jì ),则(zé )寄(jì )宿(xiǔ )乡(xiāng )亭(tíng )。年(nián )老(lǎo )寝(qǐn )滞(zhì ),不(bú )过(guò )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )。后(hòu )坐(zuò )女(nǚ )婿(xù )亡(wáng )吏(lì ),太(tài )守(shǒu )邵(shào )夔(kuí )怒(nù )而(ér )杀(shā )之(zhī )。时(shí )人(rén )罔(wǎng )忌(jì )禁(jìn )者(zhě ),多(duō )谈(tán )为(wéi )证(zhèng )焉(yān )。

论(lùn )曰(yuē ):曾(céng )子(zǐ )云(yún ):“上(shàng )失(shī )其(qí )道(dào ),民(mín )散(sàn )久(jiǔ )矣(yǐ )。如(rú )得(dé )其(qí )情(qíng ),则(zé )哀(āi )矜(jīn )而(ér )勿(wù )喜(xǐ )。”夫(fū )不(bú )喜(xǐ )于(yú )得(dé )情(qíng )则(zé )恕(shù )心(xīn )用(yòng ),恕(shù )心(xīn )用(yòng )则(zé )可(kě )寄(jì )枉(wǎng )直(zhí )矣(yǐ )。夫(fū )贤(xián )人(rén )君(jūn )子(zǐ )断(duàn )狱(yù ),其(qí )必(bì )主(zhǔ )于(yú )此(cǐ )乎(hū )?郭(guō )躬(gōng )起(qǐ )自(zì )佐(zuǒ )史(shǐ ),小(xiǎo )大(dà )之(zhī )狱(yù )必(bì )察(chá )焉(yān )。原(yuán )其(qí )平(píng )刑(xíng )审(shěn )断(duàn ),庶(shù )于(yú )勿(wù )喜(xǐ )者(zhě )乎(hū )?若(ruò )乃(nǎi )推(tuī )己(jǐ )以(yǐ )议(yì )物(wù ),舍(shě )状(zhuàng )以(yǐ )贪(tān )情(qíng ),法(fǎ )家(jiā )之(zhī )能(néng )庆(qìng )延(yán )于(yú )世(shì ),盖(gài )由(yóu )此(cǐ )也(yě )!

陈(chén )宠(chǒng )字(zì )昭(zhāo )公(gōng ),沛(pèi )国(guó )BC31人(rén )也(yě )。曾(céng )祖(zǔ )父(fù )咸(xián ),成(chéng )、哀(āi )间(jiān )以(yǐ )律(lǜ )令(lìng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。平(píng )帝(dì )时(shí ),王(wáng )莽(mǎng )辅(fǔ )政(zhèng ),多(duō )改(gǎi )汉(hàn )制(zhì ),咸(xián )心(xīn )非(fēi )之(zhī )。及(jí )莽(mǎng )因(yīn )吕(lǚ )宽(kuān )事(shì )诛(zhū )不(bú )附(fù )己(jǐ )者(zhě )何(hé )武(wǔ )、鲍(bào )宣(xuān )等(děng ),咸(xián )乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“《易(yì )》称(chēng )‘君(jūn )子(zǐ )见(jiàn )几(jǐ )而(ér )作(zuò ),不(bú )俟(sì )终(zhōng )日(rì )’,吾(wú )可(kě )以(yǐ )逝(shì )矣(yǐ )!”即(jí )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )去(qù )职(zhí )。及(jí )莽(mǎng )篡(cuàn )位(wèi ),召(zhào )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )掌(zhǎng )寇(kòu )大(dà )夫(fū ),谢(xiè )病(bìng )不(bú )肯(kěn )应(yīng )。时(shí ),三(sān )子(zǐ )参(cān )、丰(fēng )、钦(qīn )皆(jiē )在(zài )位(wèi ),乃(nǎi )悉(xī )令(lìng )解(jiě )宫(gōng ),父(fù )子(zǐ )相(xiàng )与(yǔ )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ ),闭(bì )门(mén )不(bú )出(chū )入(rù ),犹(yóu )用(yòng )汉(hàn )家(jiā )祖(zǔ )腊(là )。人(rén )问(wèn )其(qí )故(gù ),咸(xián )曰(yuē ):“我(wǒ )先(xiān )人(rén )岂(qǐ )知(zhī )王(wáng )氏(shì )腊(là )乎(hū )?”其(qí )后(hòu )莽(mǎng )复(fù )征(zhēng )咸(xián ),遂(suí )称(chēng )病(bìng )笃(dǔ )。于(yú )是(shì )乃(nǎi )收(shōu )敛(liǎn )其(qí )家(jiā )律(lǜ )令(lìng )书(shū )文(wén ),皆(jiē )壁(bì )藏(cáng )之(zhī )。咸(xián )性(xìng )仁(rén )恕(shù ),常(cháng )戒(jiè )子(zǐ )孙(sūn )曰(yuē ):“为(wéi )人(rén )议(yì )法(fǎ ),当(dāng )依(yī )于(yú )轻(qīng ),虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )利(lì ),慎(shèn )无(wú )与(yǔ )人(rén )重(zhòng )比(bǐ )。”

建(jiàn )武(wǔ )初(chū ),钦(qīn )子(zǐ )躬(gōng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )左(zuǒ )监(jiān ),早(zǎo )卒(zú )。

躬(gōng )生(shēng )宠(chǒng ),明(míng )习(xí )家(jiā )业(yè ),少(shǎo )为(wéi )州(zhōu )郡(jùn )吏(lì ),辟(pì )司(sī )徒(tú )鲍(bào )昱(yù )府(fǔ )。是(shì )时(shí ),三(sān )府(fǔ )掾(yuàn )属(shǔ )专(zhuān )尚(shàng )交(jiāo )游(yóu ),以(yǐ )不(bú )肯(kěn )视(shì )事(shì )为(wéi )高(gāo )。宠(chǒng )常(cháng )非(fēi )之(zhī ),独(dú )勤(qín )心(xīn )物(wù )务(wù ),数(shù )为(wéi )昱(yù )陈(chén )当(dāng )世(shì )便(biàn )宜(yí )。昱(yù )高(gāo )其(qí )能(néng ),转(zhuǎn )为(wéi )辞(cí )曹(cáo ),掌(zhǎng )天(tiān )下(xià )狱(yù )讼(sòng )。其(qí )所(suǒ )平(píng )决(jué ),无(wú )不(bú )厌(yàn )服(fú )众(zhòng )心(xīn )。时(shí )司(sī )徒(tú )辞(cí )讼(sòng ),久(jiǔ )者(zhě )数(shù )十(shí )年(nián ),事(shì )类(lèi )溷(hùn )错(cuò ),易(yì )为(wéi )轻(qīng )重(zhòng ),不(bú )良(liáng )吏(lì )得(dé )生(shēng )因(yīn )缘(yuán )。宠(chǒng )为(wéi )昱(yù )撰(zhuàn )《辞(cí )讼(sòng )比(bǐ )》七(qī )卷(juàn ),决(jué )事(shì )科(kē )条(tiáo ),皆(jiē )以(yǐ )事(shì )类(lèi )相(xiàng )从(cóng )。昱(yù )奏(zòu )上(shàng )之(zhī ),其(qí )后(hòu )公(gōng )府(fǔ )奉(fèng )以(yǐ )为(wéi )法(fǎ )。

三(sān )迁(qiān ),肃(sù )宗(zōng )初(chū ),为(wéi )尚(shàng )书(shū )。是(shì )时(shí )承(chéng )永(yǒng )平(píng )故(gù )事(shì ),吏(lì )政(zhèng )尚(shàng )严(yán )切(qiē ),尚(shàng )书(shū )决(jué )事(shì )率(lǜ )近(jìn )于(yú )重(zhòng ),宠(chǒng )以(yǐ )帝(dì )新(xīn )即(jí )位(wèi ),宜(yí )改(gǎi )前(qián )世(shì )苛(kē )俗(sú )。乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )先(xiān )王(wáng )之(zhī )政(zhèng ),常(cháng )不(bú )僭(jiàn ),刑(xíng )不(bú )滥(làn ),与(yǔ )其(qí )不(bú )得(dé )已(yǐ ),宁(níng )僭(jiàn )不(bú )滥(làn )。故(gù )唐(táng )尧(yáo )著(zhe )典(diǎn ),“眚(shěng )灾(zāi )肆(sì )赦(shè )”;周(zhōu )公(gōng )作(zuò )戒(jiè ),“勿(wù )误(wù )庶(shù )狱(yù )”;伯(bó )夷(yí )之(zhī )典(diǎn ),“惟(wéi )敬(jìng )五(wǔ )刑(xíng ),以(yǐ )成(chéng )三(sān )德(dé )”。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),圣(shèng )贤(xián )之(zhī )政(zhèng ),以(yǐ )刑(xíng )罚(fá )为(wéi )首(shǒu )。往(wǎng )者(zhě )断(duàn )狱(yù )严(yán )明(míng ),所(suǒ )以(yǐ )威(wēi )惩(chéng )奸(jiān )慝(tè ),奸(jiān )慝(tè )既(jì )平(píng ),必(bì )宜(yí )济(jì )之(zhī )以(yǐ )宽(kuān ),陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),率(lǜ )由(yóu )此(cǐ )义(yì ),数(shù )诏(zhào )群(qún )僚(liáo ),弘(hóng )崇(chóng )晏(yàn )晏(yàn )。而(ér )有(yǒu )司(sī )执(zhí )事(shì ),未(wèi )悉(xī )奉(fèng )承(chéng ),典(diǎn )刑(xíng )用(yòng )法(fǎ ),犹(yóu )尚(shàng )深(shēn )刻(kè )。断(duàn )狱(yù )者(zhě )急(jí )于(yú )E054格(gé )酷(kù )烈(liè )之(zhī )痛(tòng ),执(zhí )宪(xiàn )者(zhě )烦(fán )于(yú )诋(dǐ )欺(qī )放(fàng )滥(làn )之(zhī )交(jiāo ),或(huò )因(yīn )公(gōng )行(háng )私(sī ),逞(chěng )纵(zòng )威(wēi )福(fú )。夫(fū )为(wéi )政(zhèng )犹(yóu )张(zhāng )琴(qín )瑟(sè ),大(dà )弦(xián )急(jí )者(zhě )小(xiǎo )弦(xián )绝(jué )。故(gù )子(zǐ )贡(gòng )非(fēi )臧(zāng )孙(sūn )之(zhī )猛(měng )法(fǎ ),而(ér )美(měi )郑(zhèng )乔(qiáo )之(zhī )仁(rén )政(zhèng )。《诗(shī )》云(yún ):“不(bú )刚(gāng )不(bú )柔(róu ),布(bù )政(zhèng )优(yōu )优(yōu )。”方(fāng )今(jīn )圣(shèng )德(dé )充(chōng )塞(sāi ),假(jiǎ )于(yú )上(shàng )下(xià ),宜(yí )隆(lóng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),荡(dàng )涤(dí )烦(fán )苛(kē )之(zhī )法(fǎ )。轻(qīng )薄(báo )B258楚(chǔ ),以(yǐ )济(jì )群(qún )生(shēng );全(quán )广(guǎng )至(zhì )德(dé ),以(yǐ )奉(fèng )天(tiān )心(xīn )。

帝(dì )敬(jìng )纳(nà )宠(chǒng )言(yán ),每(měi )事(shì )务(wù )于(yú )宽(kuān )厚(hòu )。其(qí )后(hòu )遂(suí )诏(zhào )有(yǒu )司(sī ),绝(jué )钻(zuàn )钻(zuàn )诸(zhū )惨(cǎn )酷(kù )之(zhī )科(kē ),解(jiě )妖(yāo )恶(è )之(zhī )禁(jìn ),除(chú )文(wén )致(zhì )之(zhī )请(qǐng )谳(yàn )五(wǔ )十(shí )余(yú )事(shì ),定(dìng )著(zhe )于(yú )令(lìng )。是(shì )后(hòu )人(rén )俗(sú )和(hé )平(píng ),屡(lǚ )有(yǒu )嘉(jiā )瑞(ruì )。

汉(hàn )旧(jiù )事(shì )断(duàn )狱(yù )报(bào )重(zhòng ),常(cháng )尽(jìn )三(sān )冬(dōng )之(zhī )月(yuè ),是(shì )时(shí )帝(dì )始(shǐ )改(gǎi )用(yòng )冬(dōng )初(chū )十(shí )月(yuè )而(ér )已(yǐ )。元(yuán )和(hé )二(èr )年(nián ),旱(hàn ),长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi )贾(jiǎ )宗(zōng )等(děng )上(shàng )言(yán ),以(yǐ )为(wéi )断(duàn )狱(yù )不(bú )尽(jìn )三(sān )冬(dōng ),故(gù )阴(yīn )气(qì )微(wēi )弱(ruò ),阳(yáng )气(qì )发(fā )泄(xiè ),招(zhāo )致(zhì )灾(zāi )旱(hàn ),事(shì )在(zài )于(yú )此(cǐ )。帝(dì )以(yǐ )其(qí )言(yán )下(xià )公(gōng )卿(qīng )议(yì )宠(chǒng )奏(zòu )曰(yuē ):

夫(fū )冬(dōng )至(zhì )之(zhī )节(jiē ),阳(yáng )气(qì )始(shǐ )萌(méng ),故(gù )十(shí )一(yī )月(yuè )有(yǒu )兰(lán )、射(shè )干(gàn )、芸(yún )、荔(lì )之(zhī )应(yīng )。《时(shí )令(lìng )》曰(yuē ):“诸(zhū )生(shēng )荡(dàng ),安(ān )形(xíng )体(tǐ )。”天(tiān )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng ),周(zhōu )以(yǐ )为(wéi )春(chūn )。十(shí )二(èr )月(yuè )阳(yáng )气(qì )上(shàng )通(tōng ),雉(zhì )B228鸡(jī )乳(rǔ ),地(dì )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng ),殷(yīn )以(yǐ )为(wéi )春(chūn )。十(shí )三(sān )月(yuè )阳(yáng )气(qì )已(yǐ )至(zhì ),天(tiān )地(dì )已(yǐ )交(jiāo ),万(wàn )物(wù )皆(jiē )出(chū ),蛰(zhé )虫(chóng )始(shǐ )振(zhèn ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng ),夏(xià )以(yǐ )为(wéi )春(chūn )。三(sān )微(wēi )成(chéng )著(zhe ),以(yǐ )通(tōng )三(sān )统(tǒng )。周(zhōu )以(yǐ )天(tiān )元(yuán ),殷(yīn )以(yǐ )地(dì )元(yuán ),夏(xià )以(yǐ )人(rén )元(yuán )。若(ruò )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )行(háng )刑(xíng ),则(zé )殷(yīn )、周(zhōu )岁(suì )首(shǒu )皆(jiē )当(dāng )流(liú )血(xuè ),不(bú )合(hé )人(rén )心(xīn ),不(bú )稽(jī )天(tiān )意(yì )。《月(yuè )令(lìng )》曰(yuē ):“孟(mèng )冬(dōng )之(zhī )月(yuè ),趣(qù )狱(yù )刑(xíng ),无(wú )留(liú )罪(zuì )。”明(míng )大(dà )刑(xíng )毕(bì )在(zài )立(lì )冬(dōng )也(yě )。又(yòu ):“仲(zhòng )冬(dōng )之(zhī )月(yuè ),身(shēn )欲(yù )宁(níng ),事(shì )欲(yù )静(jìng )。”若(ruò )以(yǐ )降(jiàng )威(wēi )怒(nù ),不(bú )可(kě )谓(wèi )宁(níng );若(ruò )以(yǐ )行(háng )大(dà )刑(xíng ),不(bú )可(kě )谓(wèi )静(jìng )。议(yì )者(zhě )咸(xián )曰(yuē ):“旱(hàn )之(zhī )所(suǒ )由(yóu ),咎(jiù )在(zài )改(gǎi )律(lǜ )。”臣(chén )以(yǐ )为(wéi )殷(yīn )、周(zhōu )断(duàn )狱(yù )不(bú )以(yǐ )三(sān )微(wēi ),而(ér )化(huà )致(zhì )康(kāng )平(píng ),无(wú )有(yǒu )灾(zāi )害(hài )。自(zì )元(yuán )和(hé )以(yǐ )前(qián ),皆(jiē )用(yòng )三(sān )冬(dōng ),而(ér )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )异(yì ),往(wǎng )往(wǎng )为(wéi )患(huàn )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),灾(zāi )异(yì )自(zì )为(wéi )它(tā )应(yīng ),不(bú )以(yǐ )改(gǎi )律(lǜ )。秦(qín )为(wéi )虐(nuè )政(zhèng ),四(sì )时(shí )行(háng )刑(xíng ),圣(shèng )汉(hàn )初(chū )兴(xìng ),改(gǎi )从(cóng )简(jiǎn )易(yì )。萧(xiāo )何(hé )草(cǎo )律(lǜ ),季(jì )秋(qiū )论(lùn )囚(qiú ),俱(jù )避(bì )立(lì )春(chūn )之(zhī )月(yuè ),而(ér )不(bú )计(jì )天(tiān )地(dì )之(zhī )正(zhèng ),二(èr )王(wáng )之(zhī )春(chūn ),实(shí )颇(pō )有(yǒu )违(wéi )。陛(bì )下(xià )探(tàn )幽(yōu )析(xī )微(wēi ),允(yǔn )执(zhí )其(qí )中(zhōng ),革(gé )百(bǎi )载(zǎi )之(zhī )失(shī ),建(jiàn )永(yǒng )年(nián )之(zhī )功(gōng ),上(shàng )有(yǒu )迎(yíng )承(chéng )之(zhī )敬(jìng ),下(xià )有(yǒu )奉(fèng )微(wēi )之(zhī )惠(huì ),稽(jī )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )文(wén ),当(dāng )《月(yuè )令(lìng )》之(zhī )意(yì ),圣(shèng )功(gōng )美(měi )业(yè ),不(bú )宜(yí )中(zhōng )疑(yí )。

书(shū )奏(zòu ),帝(dì )纳(nà )之(zhī ),遂(suí )不(bú )复(fù )改(gǎi )。

宠(chǒng )性(xìng )周(zhōu )密(mì ),常(cháng )称(chēng )人(rén )臣(chén )之(zhī )义(yì ),苦(kǔ )不(bú )畏(wèi )慎(shèn )。自(zì )在(zài )枢(shū )机(jī ),谢(xiè )遣(qiǎn )门(mén )人(rén ),拒(jù )绝(jué )知(zhī )友(yǒu ),惟(wéi )在(zài )公(gōng )家(jiā )而(ér )已(yǐ )。朝(cháo )廷(tíng )器(qì )之(zhī )。

皇(huáng )后(hòu )弟(dì )侍(shì )中(zhōng )窦(dòu )宪(xiàn ),荐(jiàn )真(zhēn )定(dìng )令(lìng )张(zhāng )林(lín )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),帝(dì )以(yǐ )问(wèn )宠(chǒng ),宠(chǒng )对(duì )“林(lín )虽(suī )有(yǒu )才(cái )能(néng ),而(ér )素(sù )行(háng )贪(tān )浊(zhuó )”,宪(xiàn )以(yǐ )此(cǐ )深(shēn )恨(hèn )宠(chǒng )。林(lín )卒(zú )被(bèi )用(yòng ),而(ér )以(yǐ )臧(zāng )污(wū )抵(dǐ )罪(zuì )。及(jí )帝(dì )崩(bēng ),宪(xiàn )等(děng )秉(bǐng )权(quán ),常(cháng )衔(xián )宠(chǒng ),乃(nǎi )白(bái )太(tài )后(hòu ),令(lìng )典(diǎn )丧(sàng )事(shì ),欲(yù )因(yīn )过(guò )中(zhōng )之(zhī )。黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )鲍(bào )德(dé )素(sù )敬(jìng )宠(chǒng ),说(shuō )宪(xiàn )弟(dì )夏(xià )阳(yáng )侯(hóu )瑰(guī )曰(yuē ):“陈(chén )宠(chǒng )奉(fèng )事(shì )先(xiān )帝(dì ),深(shēn )见(jiàn )纳(nà )任(rèn ),故(gù )久(jiǔ )留(liú )台(tái )阁(gé ),赏(shǎng )赐(cì )有(yǒu )殊(shū )。今(jīn )不(bú )蒙(méng )忠(zhōng )能(néng )之(zhī )赏(shǎng ),而(ér )计(jì )几(jǐ )微(wēi )之(zhī )故(gù ),诚(chéng )伤(shāng )辅(fǔ )政(zhèng )容(róng )贷(dài )之(zhī )德(dé )。”瑰(guī )亦(yì )好(hǎo )士(shì ),深(shēn )然(rán )之(zhī ),故(gù )得(dé )出(chū )为(wéi )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )。

后(hòu )转(zhuǎn )广(guǎng )汉(hàn )太(tài )守(shǒu )。西(xī )州(zhōu )豪(háo )右(yòu )并(bìng )兼(jiān ),吏(lì )多(duō )奸(jiān )贪(tān ),诛(zhū )讼(sòng )日(rì )百(bǎi )数(shù )。宠(chǒng )到(dào ),显(xiǎn )用(yòng )良(liáng )吏(lì )王(wáng )涣(huàn )、镡(tán )显(xiǎn )等(děng ),以(yǐ )为(wéi )腹(fù )心(xīn ),讼(sòng )者(zhě )日(rì )减(jiǎn ),郡(jùn )中(zhōng )清(qīng )肃(sù )。先(xiān )是(shì ),洛(luò )县(xiàn )城(chéng )南(nán ),每(měi )阴(yīn )雨(yǔ ),常(cháng )有(yǒu )哭(kū )声(shēng )闻(wén )于(yú )府(fǔ )中(zhōng ),积(jī )数(shù )十(shí )年(nián )。宠(chǒng )闻(wén )而(ér )疑(yí )其(qí )故(gù ),使(shǐ )吏(lì )案(àn )行(háng )。还(hái )言(yán ):“世(shì )衰(shuāi )乱(luàn )时(shí ),此(cǐ )下(xià )多(duō )死(sǐ )亡(wáng )者(zhě ),而(ér )骸(hái )骨(gǔ )不(bú )得(dé )葬(zàng ),傥(tǎng )在(zài )于(yú )是(shì )?”宠(chǒng )怆(chuàng )然(rán )矜(jīn )叹(tàn ),即(jí )敕(chì )县(xiàn )尽(jìn )收(shōu )敛(liǎn )葬(zàng )之(zhī )。自(zì )是(shì )哭(kū )声(shēng )遂(suí )绝(jué )。

及(jí )窦(dòu )宪(xiàn )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )及(jí )郡(jùn )国(guó )无(wú )不(bú )遣(qiǎn )吏(lì )子(zǐ )弟(dì )奉(fèng )献(xiàn )遗(yí )者(zhě ),而(ér )宠(chǒng )与(yǔ )中(zhōng )山(shān )相(xiàng )汝(rǔ )南(nán )张(zhāng )郴(chēn )、东(dōng )平(píng )相(xiàng )应(yīng )顺(shùn )守(shǒu )正(zhèng )不(bú )阿(ā )。后(hòu )和(hé )帝(dì )闻(wén )之(zhī ),擢(zhuó )宠(chǒng )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng ),郴(chēn )太(tài )仆(pú ),顺(shùn )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )。

永(yǒng )元(yuán )六(liù )年(nián ),宠(chǒng )代(dài )郭(guō )躬(gōng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。性(xìng )仁(rén )矜(jīn )。及(jí )为(wéi )理(lǐ )官(guān ),数(shù )议(yì )疑(yí )狱(yù ),常(cháng )亲(qīn )自(zì )为(wéi )奏(zòu ),每(měi )附(fù )经(jīng )典(diǎn ),务(wù )从(cóng )宽(kuān )恕(shù ),帝(dì )辄(zhé )从(cóng )之(zhī ),济(jì )活(huó )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。其(qí )深(shēn )文(wén )刻(kè )敝(bì ),于(yú )此(cǐ )少(shǎo )衰(shuāi )。宠(chǒng )又(yòu )钩(gōu )校(xiào )律(lǜ )令(lìng )条(tiáo )法(fǎ ),溢(yì )于(yú )《甫(fǔ )刑(xíng )》者(zhě )除(chú )之(zhī )。曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )礼(lǐ )经(jīng )三(sān )百(bǎi ),威(wēi )仪(yí )三(sān )千(qiān ),故(gù )《甫(fǔ )刑(xíng )》大(dà )辟(pì )二(èr )百(bǎi ),五(wǔ )刑(xíng )之(zhī )属(shǔ )三(sān )千(qiān )。礼(lǐ )之(zhī )所(suǒ )去(qù ),刑(xíng )之(zhī )所(suǒ )取(qǔ ),失(shī )礼(lǐ )则(zé )入(rù )刑(xíng ),相(xiàng )为(wéi )表(biǎo )里(lǐ )者(zhě )也(yě )。今(jīn )律(lǜ )令(lìng )死(sǐ )刑(xíng )六(liù )百(bǎi )一(yī )十(shí ),耐(nài )罪(zuì )千(qiān )六(liù )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )八(bā ),赎(shú )罪(zuì )以(yǐ )下(xià )二(èr )千(qiān )六(liù )百(bǎi )八(bā )十(shí )一(yī ),溢(yì )于(yú )《甫(fǔ )刑(xíng )》者(zhě )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )八(bā )十(shí )九(jiǔ ),其(qí )四(sì )百(bǎi )一(yī )十(shí )大(dà )辟(pì ),千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )耐(nài )罪(zuì ),七(qī )十(shí )九(jiǔ )赎(shú )罪(zuì )。《春(chūn )秋(qiū )保(bǎo )乾(qián )图(tú )》曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )三(sān )百(bǎi )年(nián )一(yī )蠲(juān )法(fǎ )。”汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),三(sān )百(bǎi )二(èr )年(nián ),宪(xiàn )令(lìng )稍(shāo )增(zēng ),科(kē )条(tiáo )无(wú )限(xiàn )。又(yòu )律(lǜ )有(yǒu )三(sān )家(jiā ),其(qí )说(shuō )各(gè )异(yì )。宜(yí )令(lìng )三(sān )公(gōng )、廷(tíng )尉(wèi )平(píng )定(dìng )律(lǜ )令(lìng ),应(yīng )经(jīng )合(hé )义(yì )者(zhě ),可(kě )使(shǐ )大(dà )辟(pì )二(èr )百(bǎi ),而(ér )耐(nài )罪(zuì )、赎(shú )罪(zuì )二(èr )千(qiān )八(bā )百(bǎi ),并(bìng )为(wéi )三(sān )千(qiān ),悉(xī )删(shān )除(chú )其(qí )余(yú )令(lìng ),与(yǔ )礼(lǐ )相(xiàng )应(yīng ),以(yǐ )易(yì )万(wàn )人(rén )视(shì )听(tīng ),以(yǐ )致(zhì )刑(xíng )措(cuò )之(zhī )美(měi ),传(chuán )之(zhī )无(wú )穷(qióng )。

未(wèi )及(jí )施(shī )行(háng ),会(huì )坐(zuò )诏(zhào )狱(yù )吏(lì )与(yǔ )囚(qiú )交(jiāo )通(tōng )抵(dǐ )罪(zuì )。诏(zhào )特(tè )免(miǎn )刑(xíng ),拜(bài )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。迁(qiān )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )。

宠(chǒng )历(lì )二(èr )郡(jùn )三(sān )卿(qīng ),所(suǒ )在(zài )有(yǒu )迹(jì ),见(jiàn )称(chēng )当(dāng )时(shí )。十(shí )六(liù )年(nián ),代(dài )徐(xú )防(fáng )为(wéi )司(sī )空(kōng )。宠(chǒng )虽(suī )传(chuán )法(fǎ )律(lǜ ),而(ér )兼(jiān )通(tōng )经(jīng )书(shū ),奏(zòu )议(yì )温(wēn )粹(cuì ),号(hào )为(wéi )任(rèn )职(zhí )相(xiàng )。在(zài )位(wèi )三(sān )年(nián )薨(hōng )。以(yǐ )太(tài )常(cháng )南(nán )阳(yáng )尹(yǐn )勤(qín )代(dài )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

勤(qín )字(zì )叔(shū )梁(liáng ),笃(dǔ )性(xìng )好(hǎo )学(xué ),屏(píng )居(jū )人(rén )外(wài ),荆(jīng )棘(jí )生(shēng )门(mén ),时(shí )人(rén )重(zhòng )其(qí )节(jiē )。后(hòu )以(yǐ )定(dìng )策(cè )立(lì )安(ān )帝(dì ),封(fēng )福(fú )亭(tíng )侯(hóu ),五(wǔ )百(bǎi )户(hù )。永(yǒng )初(chū )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )雨(yǔ )水(shuǐ )伤(shāng )稼(jià ),策(cè )免(miǎn )就(jiù )国(guó )。病(bìng )卒(zú ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )除(chú )。

宠(chǒng )子(zǐ )忠(zhōng )。

忠(zhōng )字(zì )伯(bó )始(shǐ ),永(yǒng )初(chū )中(zhōng )辟(pì )司(sī )徒(tú )府(fǔ ),三(sān )迁(qiān )廷(tíng )尉(wèi )正(zhèng ),以(yǐ )才(cái )能(néng )有(yǒu )声(shēng )称(chēng )。司(sī )徒(tú )刘(liú )恺(kǎi )举(jǔ )忠(zhōng )明(míng )习(xí )法(fǎ )律(lǜ ),宜(yí )备(bèi )机(jī )密(mì ),于(yú )是(shì )擢(zhuó )拜(bài )尚(shàng )书(shū ),使(shǐ )居(jū )三(sān )公(gōng )曹(cáo )。忠(zhōng )自(zì )以(yǐ )世(shì )典(diǎn )刑(xíng )法(fǎ ),用(yòng )心(xīn )务(wù )在(zài )宽(kuān )详(xiáng )。初(chū ),父(fù )宠(chǒng )在(zài )廷(tíng )尉(wèi ),上(shàng )除(chú )汉(hàn )法(fǎ )溢(yì )于(yú )《甫(fǔ )刑(xíng )》者(zhě ),未(wèi )施(shī )行(háng ),及(jí )宠(chǒng )免(miǎn )后(hòu )遂(suí )寝(qǐn )。而(ér )苛(kē )法(fǎ )稍(shāo )繁(fán ),人(rén )不(bú )堪(kān )之(zhī )。忠(zhōng )略(luè )依(yī )宠(chǒng )意(yì ),奏(zòu )上(shàng )二(èr )十(shí )三(sān )条(tiáo ),为(wéi )《决(jué )事(shì )比(bǐ )》,以(yǐ )省(shěng )请(qǐng )谳(yàn )之(zhī )敝(bì )。又(yòu )上(shàng )除(chú )蚕(cán )室(shì )刑(xíng );解(jiě )臧(zāng )吏(lì )三(sān )世(shì )禁(jìn )锢(gù );狂(kuáng )易(yì )杀(shā )人(rén ),得(dé )减(jiǎn )重(zhòng )论(lùn );母(mǔ )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )相(xiàng )代(dài )死(sǐ ),听(tīng ),赦(shè )所(suǒ )代(dài )者(zhě )。事(shì )皆(jiē )施(shī )行(háng )。

及(jí )邓(dèng )太(tài )后(hòu )崩(bēng ),安(ān )帝(dì )始(shǐ )亲(qīn )朝(cháo )事(shì )。忠(zhōng )以(yǐ )为(wéi )临(lín )政(zhèng )之(zhī )初(chū ),宜(yí )征(zhēng )聘(pìn )贤(xián )才(cái ),以(yǐ )宣(xuān )助(zhù )风(fēng )化(huà ),数(shù )上(shàng )荐(jiàn )隐(yǐn )逸(yì )及(jí )直(zhí )道(dào )之(zhī )士(shì )冯(féng )良(liáng )、周(zhōu )燮(xiè )、杜(dù )根(gēn )、成(chéng )翊(yì )世(shì )之(zhī )徒(tú )。于(yú )是(shì )公(gōng )车(chē )礼(lǐ )聘(pìn )良(liáng )、燮(xiè )等(děng )。后(hòu )连(lián )有(yǒu )灾(zāi )异(yì ),诏(zhào )举(jǔ )有(yǒu )道(dào ),公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )僚(liáo )各(gè )上(shàng )封(fēng )事(shì )。忠(zhōng )以(yǐ )诏(zhào )书(shū )既(jì )开(kāi )谏(jiàn )争(zhēng ),虑(lǜ )言(yán )事(shì )者(zhě )必(bì )多(duō )激(jī )切(qiē ),或(huò )致(zhì )不(bú )能(néng )容(róng ),乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )豫(yù )通(tōng )广(guǎng )帝(dì )意(yì )。曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )仁(rén )君(jūn )广(guǎng )山(shān )薮(sǒu )之(zhī )大(dà ),纳(nà )切(qiē )直(zhí )之(zhī )谋(móu );忠(zhōng )臣(chén )尽(jìn )E5C0谔(è )之(zhī )节(jiē ),不(bú )畏(wèi )逆(nì )耳(ěr )之(zhī )害(hài )。是(shì )以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )舍(shě )周(zhōu )昌(chāng )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )譬(pì ),孝(xiào )文(wén )嘉(jiā )爰(yuán )盎(àng )人(rén )豕(shǐ )之(zhī )讥(jī ),武(wǔ )帝(dì )纳(nà )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )宣(xuān )室(shì )之(zhī )正(zhèng ),元(yuán )帝(dì )容(róng )薛(xuē )广(guǎng )德(dé )自(zì )刎(wěn )之(zhī )切(qiē )。昔(xī )晋(jìn )平(píng )公(gōng )问(wèn )于(yú )叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )之(zhī )患(huàn )敦(dūn )为(wéi )大(dà )?”对(duì )曰(yuē ):“大(dà )臣(chén )重(zhòng )禄(lù )不(bú )极(jí )谏(jiàn ),小(xiǎo )臣(chén )畏(wèi )罪(zuì )不(bú )敢(gǎn )言(yán ),下(xià )情(qíng )不(bú )上(shàng )通(tōng ),此(cǐ )患(huàn )之(zhī )大(dà )者(zhě )。”公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )。”于(yú )是(shì )下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )进(jìn )善(shàn ),有(yǒu )谒(yè )而(ér )不(bú )通(tōng )者(zhě ),罪(zuì )至(zhì )死(sǐ )。”今(jīn )明(míng )诏(zhào )崇(chóng )高(gāo )宗(zōng )之(zhī )德(dé ),推(tuī )宋(sòng )景(jǐng )之(zhī )诚(chéng ),引(yǐn )咎(jiù )克(kè )躬(gōng ),咨(zī )访(fǎng )群(qún )吏(lì )。言(yán )事(shì )者(zhě )见(jiàn )杜(dù )根(gēn )、成(chéng )翊(yì )世(shì )等(děng )新(xīn )蒙(méng )表(biǎo )录(lù ),显(xiǎn )列(liè )二(èr )台(tái ),必(bì )承(chéng )风(fēng )响(xiǎng )应(yīng ),争(zhēng )为(wéi )切(qiē )直(zhí ),若(ruò )嘉(jiā )谋(móu )异(yì )策(cè ),宜(yí )辄(zhé )纳(nà )用(yòng )。如(rú )其(qí )管(guǎn )穴(xué ),妄(wàng )有(yǒu )讥(jī )刺(cì ),虽(suī )苦(kǔ )口(kǒu )逆(nì )耳(ěr ),不(bú )得(dé )事(shì )实(shí ),且(qiě )优(yōu )游(yóu )宽(kuān )容(róng ),以(yǐ )示(shì )圣(shèng )朝(cháo )无(wú )讳(huì )之(zhī )美(měi )。若(ruò )有(yǒu )道(dào )之(zhī )士(shì ),对(duì )问(wèn )高(gāo )者(zhě ),宜(yí )垂(chuí )省(shěng )览(lǎn ),特(tè )迁(qiān )一(yī )等(děng ),以(yǐ )广(guǎng )直(zhí )言(yán )之(zhī )路(lù )。

书(shū )御(yù ),有(yǒu )诏(zhào )拜(bài )有(yǒu )道(dào )高(gāo )第(dì )士(shì )沛(pèi )国(guó )施(shī )延(yán )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),延(yán )后(hòu )位(wèi )至(zhì )太(tài )尉(wèi )。

常(cháng )侍(shì )江(jiāng )京(jīng )、李(lǐ )闰(rùn )等(děng )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),共(gòng )秉(bǐng )权(quán )任(rèn )。帝(dì )又(yòu )爱(ài )信(xìn )阿(ā )母(mǔ )王(wáng )圣(shèng ),封(fēng )为(wéi )野(yě )王(wáng )君(jūn )。忠(zhōng )内(nèi )怀(huái )惧(jù )懑(mèn )而(ér )未(wèi )敢(gǎn )陈(chén )谏(jiàn ),乃(nǎi )作(zuò )《搢(jìn )绅(shēn )先(xiān )生(shēng )论(lùn )》以(yǐ )讽(fěng ),文(wén )多(duō ),故(gù )不(bú )载(zǎi )。

自(zì )帝(dì )即(jí )位(wèi )以(yǐ )后(hòu ),频(pín )遭(zāo )元(yuán )二(èr )之(zhī )厄(è ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )亡(wáng ),盗(dào )贼(zéi )并(bìng )起(qǐ ),郡(jùn )县(xiàn )更(gèng )相(xiàng )饰(shì )匿(nì ),莫(mò )肯(kěn )纠(jiū )发(fā )。忠(zhōng )独(dú )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )轻(qīng )者(zhě )重(zhòng )之(zhī )端(duān ),小(xiǎo )者(zhě )大(dà )之(zhī )源(yuán ),故(gù )堤(dī )溃(kuì )蚁(yǐ )孔(kǒng ),气(qì )泄(xiè )针(zhēn )芒(máng )。是(shì )以(yǐ )明(míng )者(zhě )慎(shèn )微(wēi ),智(zhì )者(zhě )识(shí )几(jǐ )。《书(shū )》曰(yuē ):“小(xiǎo )不(bú )可(kě )不(bú )杀(shā )。”《诗(shī )》云(yún ):“无(wú )纵(zòng )诡(guǐ )随(suí ),以(yǐ )谨(jǐn )无(wú )良(liáng )。”盖(gài )所(suǒ )以(yǐ )崇(chóng )本(běn )绝(jué )末(mò ),钩(gōu )深(shēn )之(zhī )虑(lǜ )也(yě )。臣(chén )窃(qiè )见(jiàn )元(yuán )年(nián )以(yǐ )来(lái ),盗(dào )贼(zéi )连(lián )发(fā ),攻(gōng )亭(tíng )劫(jié )掠(luě ),多(duō )所(suǒ )伤(shāng )杀(shā )。夫(fū )穿(chuān )窬(yú )不(bú )禁(jìn ),则(zé )致(zhì )强(qiáng )盗(dào );强(qiáng )盗(dào )不(bú )断(duàn ),则(zé )为(wéi )攻(gōng )盗(dào );攻(gōng )盗(dào )成(chéng )群(qún ),必(bì )生(shēng )大(dà )奸(jiān )。故(gù )亡(wáng )逃(táo )之(zhī )科(kē ),宪(xiàn )令(lìng )所(suǒ )急(jí ),至(zhì )于(yú )通(tōng )行(háng )饮(yǐn )食(shí ),罪(zuì )致(zhì )大(dà )辟(pì )。而(ér )顷(qǐng )者(zhě )以(yǐ )来(lái ),莫(mò )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )。州(zhōu )郡(jùn )督(dū )录(lù )怠(dài )慢(màn ),长(zhǎng )吏(lì )防(fáng )御(yù )不(bú )肃(sù ),皆(jiē )欲(yù )采(cǎi )获(huò )虚(xū )名(míng ),讳(huì )以(yǐ )盗(dào )贼(zéi )为(wéi )负(fù )。虽(suī )有(yǒu )发(fā )觉(jiào ),不(bú )务(wù )清(qīng )澄(chéng )。至(zhì )有(yǒu )逞(chěng )威(wēi )滥(làn )怒(nù ),无(wú )辜(gū )僵(jiāng )仆(pú )。或(huò )有(yǒu )B23F蹐(jí )比(bǐ )伍(wǔ ),转(zhuǎn )相(xiàng )赋(fù )敛(liǎn )。或(huò )随(suí )吏(lì )追(zhuī )赴(fù ),周(zhōu )章(zhāng )道(dào )路(lù )。是(shì )以(yǐ )盗(dào )发(fā )之(zhī )家(jiā ),不(bú )敢(gǎn )申(shēn )告(gào ),邻(lín )舍(shě )比(bǐ )里(lǐ ),共(gòng )相(xiàng )压(yā )迮(zé ),或(huò )出(chū )私(sī )财(cái ),以(yǐ )偿(cháng )所(suǒ )亡(wáng )。其(qí )大(dà )章(zhāng )著(zhe )不(bú )可(kě )掩(yǎn )者(zhě ),乃(nǎi )肯(kěn )发(fā )露(lù )。陵(líng )迟(chí )之(zhī )渐(jiàn ),遂(suí )且(qiě )成(chéng )俗(sú )。冠(guàn )攘(rǎng )诛(zhū )咎(jiù ),皆(jiē )由(yóu )于(yú )此(cǐ )。前(qián )年(nián )勃(bó )海(hǎi )张(zhāng )伯(bó )路(lù ),可(kě )为(wéi )至(zhì )戒(jiè )。覆(fù )车(chē )之(zhī )轨(guǐ ),其(qí )迹(jì )不(bú )远(yuǎn )。盖(gài )失(shī )之(zhī )末(mò )流(liú ),求(qiú )之(zhī )本(běn )源(yuán )。宜(yí )纠(jiū )增(zēng )旧(jiù )科(kē ),以(yǐ )防(fáng )来(lái )事(shì )。自(zì )今(jīn )强(qiáng )盗(dào )为(wéi )上(shàng )官(guān )若(ruò )它(tā )郡(jùn )县(xiàn )所(suǒ )纠(jiū )觉(jiào ),一(yī )发(fā ),部(bù )吏(lì )皆(jiē )正(zhèng )法(fǎ ),尉(wèi )贬(biǎn )秩(zhì )一(yī )等(děng ),令(lìng )长(zhǎng )三(sān )月(yuè )奉(fèng )赎(shú )罪(zuì );二(èr )发(fā ),尉(wèi )免(miǎn )官(guān ),令(lìng )长(zhǎng )贬(biǎn )秩(zhì )一(yī )等(děng );三(sān )发(fā )以(yǐ )上(shàng ),令(lìng )长(zhǎng )免(miǎn )官(guān )。便(biàn )可(kě )撰(zhuàn )立(lì )科(kē )条(tiáo ),处(chù )为(wéi )诏(zhào )文(wén ),切(qiē )敕(chì )刺(cì )史(shǐ ),严(yán )加(jiā )纠(jiū )罚(fá )。冀(jì )以(yǐ )猛(měng )济(jì )宽(kuān ),惊(jīng )惧(jù )奸(jiān )慝(tè )。顷(qǐng )季(jì )夏(xià )大(dà )暑(shǔ ),而(ér )消(xiāo )息(xī )不(bú )协(xié ),寒(hán )气(qì )错(cuò )时(shí ),水(shuǐ )涌(yǒng )为(wéi )变(biàn )。天(tiān )之(zhī )降(jiàng )异(yì ),必(bì )有(yǒu )其(qí )故(gù )。所(suǒ )举(jǔ )有(yǒu )道(dào )之(zhī )士(shì ),可(kě )策(cè )问(wèn )国(guó )典(diǎn )所(suǒ )务(wù ),王(wáng )事(shì )过(guò )差(chà ),令(lìng )处(chù )暖(nuǎn )气(qì )不(bú )效(xiào )之(zhī )意(yì )。庶(shù )有(yǒu )谠(dǎng )言(yán ),以(yǐ )承(chéng )天(tiān )诫(jiè )。

元(yuán )初(chū )三(sān )年(nián )有(yǒu )诏(zhào ),大(dà )臣(chén )得(dé )行(háng )三(sān )年(nián )丧(sàng ),服(fú )阕(què )还(hái )职(zhí )。忠(zhōng )因(yīn )此(cǐ )上(shàng )言(yán ):“孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )旧(jiù )令(lìng ),人(rén )从(cóng )军(jūn )屯(tún )及(jí )给(gěi )事(shì )县(xiàn )官(guān )者(zhě ),大(dà )父(fù )母(mǔ )死(sǐ )未(wèi )满(mǎn )三(sān )月(yuè ),皆(jiē )勿(wù )徭(yáo ),令(lìng )得(dé )葬(zàng )送(sòng )。请(qǐng )依(yī )此(cǐ )制(zhì )。”太(tài )后(hòu )从(cóng )之(zhī )。至(zhì )建(jiàn )光(guāng )中(zhōng ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )祝(zhù )讽(fěng )、尚(shàng )书(shū )孟(mèng )布(bù )等(děng )奏(zòu ),以(yǐ )为(wéi ):“孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )定(dìng )约(yuē )礼(lǐ )之(zhī )制(zhì ),光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )绝(jué )告(gào )宁(níng )之(zhī )典(diǎn ),贻(yí )则(zé )万(wàn )世(shì ),诚(chéng )不(bú )可(kě )改(gǎi )。宜(yí )复(fù )建(jiàn )武(wǔ )故(gù )事(shì )。”忠(zhōng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )之(zhī )《孝(xiào )经(jīng )》,始(shǐ )于(yú )爱(ài )亲(qīn ),终(zhōng )于(yú )哀(āi )戚(qī )。上(shàng )自(zì )天(tiān )子(zǐ ),下(xià )至(zhì )庶(shù )人(rén ),尊(zūn )卑(bēi )贵(guì )贱(jiàn ),其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。夫(fū )父(fù )母(mǔ )于(yú )子(zǐ ),同(tóng )气(qì )异(yì )息(xī ),一(yī )体(tǐ )而(ér )分(fèn ),三(sān )年(nián )乃(nǎi )免(miǎn )于(yú )怀(huái )抱(bào )。先(xiān )圣(shèng )缘(yuán )人(rén )情(qíng )而(ér )著(zhe )其(qí )节(jiē ),制(zhì )服(fú )二(èr )十(shí )五(wǔ )月(yuè ),是(shì )以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》臣(chén )有(yǒu )大(dà )丧(sàng ),君(jūn )三(sān )年(nián )不(bú )呼(hū )其(qí )门(mén ),闵(mǐn )子(zǐ )虽(suī )要(yào )绖(dié )服(fú )事(shì ),以(yǐ )赴(fù )公(gōng )难(nán ),退(tuì )而(ér )致(zhì )位(wèi ),以(yǐ )究(jiū )私(sī )恩(ēn ),故(gù )称(chēng )“君(jūn )使(shǐ )之(zhī )非(fēi )也(yě ),臣(chén )行(háng )之(zhī )礼(lǐ )也(yě )”。周(zhōu )室(shì )陵(líng )迟(chí ),礼(lǐ )制(zhì )不(bú )序(xù ),《蓼(liǎo )莪(é )》之(zhī )人(rén )作(zuò )诗(shī )自(zì )伤(shāng )曰(yuē ):“瓶(píng )之(zhī )罄(qìng )矣(yǐ ),惟(wéi )罍(léi )之(zhī )耻(chǐ )。”言(yán )已(yǐ )不(bú )得(dé )终(zhōng )竟(jìng )子(zǐ )道(dào )者(zhě ),亦(yì )上(shàng )之(zhī )耻(chǐ )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )受(shòu )命(mìng ),萧(xiāo )何(hé )创(chuàng )制(zhì ),大(dà )臣(chén )有(yǒu )宁(níng )告(gào )之(zhī )科(kē ),合(hé )于(yú )致(zhì )忧(yōu )之(zhī )义(yì )。建(jiàn )武(wǔ )之(zhī )初(chū ),新(xīn )承(chéng )大(dà )乱(luàn ),凡(fán )诸(zhū )国(guó )政(zhèng ),多(duō )趣(qù )简(jiǎn )易(yì ),大(dà )臣(chén )既(jì )不(bú )得(dé )告(gào )宁(níng ),而(ér )群(qún )司(sī )营(yíng )禄(lù )念(niàn )私(sī ),鲜(xiān )循(xún )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),以(yǐ )报(bào )顾(gù )复(fù )之(zhī )恩(ēn )者(zhě )。礼(lǐ )义(yì )之(zhī )方(fāng ),实(shí )为(wéi )凋(diāo )损(sǔn )。大(dà )汉(hàn )之(zhī )兴(xìng ),虽(suī )承(chéng )衰(shuāi )敝(bì ),而(ér )先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì ),稍(shāo )以(yǐ )施(shī )行(háng )。故(gù )藉(jiè )田(tián )之(zhī )耕(gēng ),起(qǐ )于(yú )孝(xiào )文(wén );孝(xiào )廉(lián )之(zhī )贡(gòng ),发(fā )于(yú )孝(xiào )武(wǔ );郊(jiāo )祀(sì )之(zhī )礼(lǐ ),定(dìng )于(yú )元(yuán )、成(chéng );三(sān )雍(yōng )之(zhī )序(xù ),备(bèi )于(yú )显(xiǎn )宗(zōng );大(dà )臣(chén )终(zhōng )丧(sàng ),成(chéng )乎(hū )陛(bì )下(xià )。圣(shèng )功(gōng )美(měi )业(yè ),靡(mí )以(yǐ )尚(shàng )兹(zī )。孟(mèng )子(zǐ )有(yǒu )言(yán ):“老(lǎo )吾(wú )老(lǎo )以(yǐ )及(jí )人(rén )之(zhī )老(lǎo ),幼(yòu )吾(wú )幼(yòu )以(yǐ )及(jí )人(rén )之(zhī )幼(yòu ),天(tiān )下(xià )可(kě )运(yùn )于(yú )掌(zhǎng )。”臣(chén )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )登(dēng )高(gāo )北(běi )望(wàng ),以(yǐ )甘(gān )陵(líng )之(zhī )思(sī ),揆(kuí )度(dù )臣(chén )子(zǐ )之(zhī )心(xīn ),则(zé )海(hǎi )内(nèi )咸(xián )得(dé )其(qí )所(suǒ )。

宦(huàn )竖(shù )不(bú )便(biàn )之(zhī ),竟(jìng )寝(qǐn )忠(zhōng )奏(zòu )而(ér )从(cóng )讽(fěng )、布(bù )议(yì ),遂(suí )著(zhe )于(yú )令(lìng )。

忠(zhōng )以(yǐ )久(jiǔ )次(cì );转(zhuǎn )为(wéi )仆(pú )射(shè )。时(shí )帝(dì )数(shù )遣(qiǎn )黄(huáng )门(mén )常(cháng )侍(shì )及(jí )中(zhōng )使(shǐ )伯(bó )荣(róng )往(wǎng )来(lái )甘(gān )陵(líng ),而(ér )伯(bó )荣(róng )负(fù )宠(chǒng )骄(jiāo )蹇(jiǎn ),所(suǒ )经(jīng )郡(jùn )国(guó )莫(mò )不(bú )迎(yíng )为(wéi )礼(lǐ )谒(yè )。又(yòu )霖(lín )雨(yǔ )积(jī )时(shí ),河(hé )水(shuǐ )涌(yǒng )溢(yì ),百(bǎi )姓(xìng )骚(sāo )动(dòng )。忠(zhōng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )位(wèi )非(fēi )其(qí )人(rén ),则(zé )庶(shù )事(shì )不(bú )叙(xù );庶(shù )事(shì )不(bú )叙(xù ),则(zé )政(zhèng )有(yǒu )得(dé )失(shī );政(zhèng )有(yǒu )得(dé )失(shī ),则(zé )感(gǎn )动(dòng )阴(yīn )阳(yáng ),妖(yāo )变(biàn )为(wéi )应(yīng )。陛(bì )下(xià )每(měi )引(yǐn )灾(zāi )自(zì )厚(hòu ),不(bú )责(zé )臣(chén )司(sī ),臣(chén )司(sī )狃(niǔ )恩(ēn ),莫(mò )以(yǐ )为(wéi )负(fù )。故(gù )天(tiān )心(xīn )未(wèi )得(dé ),隔(gé )并(bìng )屡(lǚ )臻(zhēn ),青(qīng )、冀(jì )之(zhī )域(yù )淫(yín )雨(yǔ )漏(lòu )河(hé ),徐(xú )、岱(dài )之(zhī )滨(bīn )海(hǎi )水(shuǐ )盆(pén )溢(yì ),兗(yǎn )、豫(yù )蝗(huáng )DC41滋(zī )生(shēng ),荆(jīng )、杨(yáng )稻(dào )收(shōu )俭(jiǎn )薄(báo ),并(bìng )、凉(liáng )二(èr )州(zhōu )羌(qiāng )戎(róng )叛(pàn )戾(lì )。加(jiā )以(yǐ )百(bǎi )姓(xìng )不(bú )足(zú ),府(fǔ )帑(tǎng )虚(xū )匮(kuì ),自(zì )西(xī )徂(cú )东(dōng ),杼(zhù )柚(yòu )将(jiāng )空(kōng )。臣(chén )闻(wén )《洪(hóng )范(fàn )》五(wǔ )事(shì ),一(yī )曰(yuē )貌(mào ),貌(mào )以(yǐ )恭(gōng ),恭(gōng )作(zuò )肃(sù ),貌(mào )伤(shāng )则(zé )狂(kuáng ),而(ér )致(zhì )常(cháng )雨(yǔ )。春(chūn )秋(qiū )大(dà )水(shuǐ ),皆(jiē )为(wéi )君(jūn )上(shàng )威(wēi )仪(yí )不(bú )穆(mù ),临(lín )莅(lì )不(bú )严(yán ),臣(chén )下(xià )轻(qīng )慢(màn ),贵(guì )幸(xìng )擅(shàn )权(quán ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )强(qiáng ),阳(yáng )不(bú )能(néng )禁(jìn ),故(gù )为(wéi )淫(yín )雨(yǔ )。陛(bì )下(xià )以(yǐ )不(bú )得(dé )亲(qīn )奉(fèng )孝(xiào )德(dé )皇(huáng )园(yuán )庙(miào ),比(bǐ )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )致(zhì )敬(jìng )甘(gān )陵(líng ),牛(niú )轩(xuān )軿(pēng )马(mǎ ),相(xiàng )望(wàng )道(dào )路(lù ),可(kě )谓(wèi )孝(xiào )至(zhì )矣(yǐ )。然(rán )臣(chén )窃(qiè )闻(wén )使(shǐ )者(zhě )所(suǒ )过(guò ),威(wēi )权(quán )翕(xī )赫(hè ),震(zhèn )动(dòng )郡(jùn )县(xiàn ),王(wáng )侯(hóu )二(èr )千(qiān )石(shí )至(zhì )为(wéi )伯(bó )荣(róng )独(dú )拜(bài )车(chē )下(xià ),仪(yí )体(tǐ )上(shàng )僭(jiàn ),侔(móu )于(yú )人(rén )主(zhǔ )。长(zhǎng )吏(lì )惶(huáng )怖(bù )谴(qiǎn )责(zé ),或(huò )邪(xié )谄(chǎn )自(zì )媚(mèi ),发(fā )人(rén )修(xiū )道(dào ),缮(shàn )理(lǐ )亭(tíng )传(chuán ),多(duō )设(shè )储(chǔ )D266,征(zhēng )役(yì )无(wú )度(dù ),老(lǎo )弱(ruò )相(xiàng )随(suí ),动(dòng )有(yǒu )万(wàn )计(jì ),贿(huì )遗(yí )仆(pú )从(cóng ),人(rén )数(shù )百(bǎi )匹(pǐ ),顿(dùn )踣(bó )呼(hū )嗟(jiē ),莫(mò )不(bú )叩(kòu )心(xīn )。河(hé )间(jiān )托(tuō )叔(shū )父(fù )之(zhī )属(shǔ ),清(qīng )河(hé )有(yǒu )陵(líng )庙(miào )之(zhī )尊(zūn ),及(jí )剖(pōu )符(fú )大(dà )臣(chén ),皆(jiē )猥(wěi )为(wéi )伯(bó )荣(róng )屈(qū )节(jiē )车(chē )下(xià )。陛(bì )下(xià )不(bú )问(wèn ),必(bì )以(yǐ )陛(bì )下(xià )欲(yù )其(qí )然(rán )也(yě )。伯(bó )荣(róng )之(zhī )威(wēi )重(zhòng )于(yú )陛(bì )下(xià ),陛(bì )下(xià )之(zhī )柄(bǐng )在(zài )于(yú )臣(chén )妾(qiè )。水(shuǐ )灾(zāi )之(zhī )发(fā ),必(bì )起(qǐ )于(yú )此(cǐ )。昔(xī )韩(hán )嫣(yān )托(tuō )副(fù )车(chē )之(zhī )乘(chéng ),受(shòu )驰(chí )视(shì )之(zhī )使(shǐ );江(jiāng )都(dōu )误(wù )为(wéi )一(yī )拜(bài ),而(ér )嫣(yān )受(shòu )欧(ōu )刀(dāo )之(zhī )诛(zhū )。臣(chén )愿(yuàn )明(míng )主(zhǔ )严(yán )天(tiān )元(yuán )之(zhī )尊(zūn ),正(zhèng )乾(qián )刚(gāng )之(zhī )位(wèi ),职(zhí )事(shì )巨(jù )细(xì ),皆(jiē )任(rèn )贤(xián )能(néng ),不(bú )宜(yí )复(fù )令(lìng )女(nǚ )使(shǐ )干(gàn )错(cuò )万(wàn )机(jī )。重(zhòng )察(chá )左(zuǒ )右(yòu ),得(dé )无(wú )石(shí )显(xiǎn )泄(xiè )漏(lòu )之(zhī )奸(jiān );尚(shàng )书(shū )纳(nà )言(yán ),得(dé )无(wú )赵(zhào )昌(chāng )谮(zèn )崇(chóng )之(zhī )诈(zhà );公(gōng )卿(qīng )大(dà )臣(chén ),得(dé )无(wú )朱(zhū )博(bó )阿(ā )傅(fù )之(zhī )援(yuán );外(wài )属(shǔ )近(jìn )戚(qī ),得(dé )无(wú )王(wáng )凤(fèng )害(hài )商(shāng )之(zhī )谋(móu )。若(ruò )国(guó )政(zhèng )一(yī )由(yóu )帝(dì )命(mìng ),王(wáng )事(shì )每(měi )决(jué )于(yú )已(yǐ ),则(zé )下(xià )不(bú )得(dé )逼(bī )上(shàng ),臣(chén )不(bú )得(dé )干(gàn )君(jūn ),常(cháng )雨(yǔ )大(dà )水(shuǐ )必(bì )当(dāng )霁(jì )止(zhǐ ),四(sì )方(fāng )众(zhòng )异(yì )不(bú )能(néng )为(wéi )害(hài )。

书(shū )奏(zòu )不(bú )省(shěng )。

时(shí ),三(sān )府(fǔ )任(rèn )轻(qīng ),机(jī )事(shì )专(zhuān )委(wěi )尚(shàng )书(shū ),而(ér )灾(zāi )眚(shěng )变(biàn )咎(jiù ),辄(zhé )切(qiē )免(miǎn )公(gōng )台(tái )。忠(zhōng )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )国(guó )旧(jiù )体(tǐ ),上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )“君(jūn )使(shǐ )臣(chén )以(yǐ )礼(lǐ ),臣(chén )事(shì )君(jūn )以(yǐ )忠(zhōng )”。故(gù )三(sān )公(gōng )称(chēng )曰(yuē )冢(zhǒng )宰(zǎi ),王(wáng )者(zhě )待(dài )以(yǐ )殊(shū )敬(jìng ),在(zài )舆(yú )为(wéi )下(xià ),御(yù )坐(zuò )为(wéi )起(qǐ ),入(rù )则(zé )参(cān )对(duì )而(ér )议(yì )政(zhèng )事(shì ),出(chū )则(zé )监(jiān )察(chá )而(ér )董(dǒng )是(shì )非(fēi )。汉(hàn )典(diǎn )旧(jiù )事(shì ),丞(chéng )相(xiàng )所(suǒ )请(qǐng ),靡(mí )有(yǒu )不(bú )听(tīng )。今(jīn )之(zhī )三(sān )公(gōng ),虽(suī )当(dāng )其(qí )名(míng )而(ér )无(wú )其(qí )实(shí ),选(xuǎn )举(jǔ )诛(zhū )赏(shǎng ),一(yī )由(yóu )尚(shàng )书(shū ),尚(shàng )书(shū )见(jiàn )任(rèn ),重(zhòng )于(yú )三(sān )公(gōng ),陵(líng )迟(chí )以(yǐ )来(lái ),其(qí )渐(jiàn )久(jiǔ )矣(yǐ )。臣(chén )忠(zhōng )心(xīn )常(cháng )独(dú )不(bú )安(ān ),是(shì )故(gù )临(lín )事(shì )战(zhàn )惧(jù ),不(bú )敢(gǎn )穴(xué )见(jiàn )有(yǒu )所(suǒ )兴(xìng )造(zào ),又(yòu )不(bú )敢(gǎn )杀(shā )意(yì )同(tóng )僚(liáo ),以(yǐ )谬(miù )平(píng )典(diǎn ),而(ér )谤(bàng )读(dú )言(yán )日(rì )闻(wén ),罪(zuì )足(zú )万(wàn )死(sǐ )。近(jìn )以(yǐ )地(dì )震(zhèn )B2DF免(miǎn )司(sī )空(kōng )陈(chén )褒(bāo ),今(jīn )者(zhě )灾(zāi )异(yì ),复(fù )欲(yù )切(qiē )让(ràng )三(sān )公(gōng )。昔(xī )孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )妖(yāo )星(xīng )守(shǒu )心(xīn ),移(yí )咎(jiù )丞(chéng )相(xiàng ),使(shǐ )贲(bēn )丽(lì )纳(nà )说(shuō )方(fāng )进(jìn ),方(fāng )进(jìn )自(zì )引(yǐn ),卒(zú )不(bú )蒙(méng )上(shàng )天(tiān )之(zhī )福(fú ),徒(tú )乖(guāi )宋(sòng )景(jǐng )之(zhī )城(chéng )。故(gù )知(zhī )是(shì )非(fēi )之(zhī )分(fèn ),较(jiào )然(rán )有(yǒu )归(guī )矣(yǐ )。又(yòu )尚(shàng )书(shū )决(jué )事(shì ),多(duō )违(wéi )故(gù )典(diǎn ),罪(zuì )法(fǎ )无(wú )例(lì ),诋(dǐ )欺(qī )为(wéi )先(xiān ),文(wén )惨(cǎn )言(yán )丑(chǒu ),有(yǒu )乖(guāi )章(zhāng )宪(xiàn )。宜(yí )责(zé )求(qiú )其(qí )意(yì ),害(hài )而(ér )勿(wù )听(tīng )。上(shàng )顺(shùn )国(guó )典(diǎn ),下(xià )防(fáng )威(wēi )福(fú ),置(zhì )方(fāng )员(yuán )于(yú )规(guī )矩(jǔ ),审(shěn )轻(qīng )重(zhòng )于(yú )衡(héng )石(shí ),诚(chéng )国(guó )家(jiā )之(zhī )典(diǎn ),万(wàn )世(shì )之(zhī )法(fǎ )也(yě )。

忠(zhōng )意(yì )常(cháng )在(zài )褒(bāo )崇(chóng )大(dà )臣(chén ),待(dài )下(xià )以(yǐ )礼(lǐ )。其(qí )九(jiǔ )卿(qīng )有(yǒu )疾(jí ),使(shǐ )者(zhě )临(lín )问(wèn ),加(jiā )赐(cì )钱(qián )布(bù ),皆(jiē )忠(zhōng )所(suǒ )建(jiàn )奏(zòu )。顷(qǐng )之(zhī ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。延(yán )光(guāng )三(sān )年(nián ),拜(bài )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。纠(jiū )正(zhèng )中(zhōng )官(guān )外(wài )戚(qī )宾(bīn )客(kè ),近(jìn )幸(xìng )惮(dàn )之(zhī ),不(bú )欲(yù )忠(zhōng )在(zài )内(nèi )。明(míng )年(nián ),出(chū )为(wéi )江(jiāng )夏(xià )太(tài )守(shǒu ),复(fù )留(liú )拜(bài )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),会(huì )疾(jí )卒(zú )。

初(chū ),太(tài )尉(wèi )张(zhāng )禹(yǔ )、司(sī )徒(tú )徐(xú )防(fáng )欲(yù )与(yǔ )忠(zhōng )父(fù )宠(chǒng )共(gòng )奏(zòu )追(zhuī )封(fēng )和(hé )熹(xī )皇(huáng )后(hòu )父(fù )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )邓(dèng )训(xùn ),宠(chǒng )以(yǐ )先(xiān )世(shì )无(wú )奏(zòu )请(qǐng )故(gù )事(shì ),争(zhēng )之(zhī )连(lián )日(rì )不(bú )能(néng )夺(duó ),乃(nǎi )从(cóng )二(èr )府(fǔ )议(yì )。及(jí )训(xùn )追(zhuī )加(jiā )封(fēng )谥(shì ),禹(yǔ )、防(fáng )复(fù )约(yuē )宠(chǒng )俱(jù )遣(qiǎn )子(zǐ )奉(fèng )礼(lǐ )于(yú )虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )邓(dèng )骘(zhì ),宠(chǒng )不(bú )从(cóng ),骘(zhì )心(xīn )不(bú )平(píng )之(zhī ),故(gù )忠(zhōng )不(bú )得(dé )志(zhì )于(yú )邓(dèng )氏(shì )。及(jí )骘(zhì )等(děng )败(bài ),众(zhòng )庶(shù )多(duō )怨(yuàn )之(zhī )。而(ér )忠(zhōng )数(shù )上(shàng )疏(shū )陷(xiàn )成(chéng )其(qí )恶(è ),遂(suí )诋(dǐ )劾(hé )大(dà )司(sī )农(nóng )朱(zhū )宠(chǒng )。顺(shùn )帝(dì )之(zhī )为(wéi )太(tài )子(zǐ )废(fèi )也(yě ),诸(zhū )名(míng )臣(chén )来(lái )历(lì )、祝(zhù )讽(fěng )等(děng )守(shǒu )阙(què )固(gù )争(zhēng ),时(shí )忠(zhōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),与(yǔ )诸(zhū )尚(shàng )书(shū )复(fù )共(gòng )劾(hé )奏(zòu )之(zhī )。及(jí )帝(dì )立(lì ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )虞(yú )诩(xǔ )追(zhuī )奏(zòu )忠(zhōng )等(děng )罪(zuì )过(guò ),当(dāng )世(shì )以(yǐ )此(cǐ )讥(jī )焉(yān )。

论(lùn )曰(yuē ):陈(chén )公(gōng )居(jū )理(lǐ )官(guān )则(zé )议(yì )狱(yù )缓(huǎn )死(sǐ ),相(xiàng )幼(yòu )主(zhǔ )则(zé )正(zhèng )不(bú )僭(jiàn )宠(chǒng ),可(kě )谓(wèi )有(yǒu )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )器(qì )矣(yǐ )。忠(zhōng )能(néng )承(chéng )风(fēng ),亦(yì )庶(shù )乎(hū )明(míng )慎(shèn )用(yòng )刑(xíng )而(ér )不(bú )留(liú )狱(yù )。然(rán )其(qí )听(tīng )狂(kuáng )易(yì )杀(shā )人(rén ),开(kāi )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )得(dé )相(xiàng )代(dài )死(sǐ ),斯(sī )大(dà )谬(miù )矣(yǐ )。是(shì )则(zé )不(bú )善(shàn )人(rén )多(duō )幸(xìng ),而(ér )善(shàn )人(rén )常(cháng )代(dài )其(qí )祸(huò ),进(jìn )退(tuì )无(wú )所(suǒ )措(cuò )也(yě )。

赞(zàn )曰(yuē ):陈(chén )、郭(guō )主(zhǔ )刑(xíng ),人(rén )赖(lài )其(qí )平(píng )。宠(chǒng )矜(jīn )枯(kū )胔(zì ),躬(gōng )断(duàn )以(yǐ )情(qíng )。忠(zhōng )用(yòng )详(xiáng )密(mì ),损(sǔn )益(yì )有(yǒu )程(chéng )。施(shī )于(yú )孙(sūn )子(zǐ ),且(qiě )公(gōng )且(qiě )卿(qīng )。

阅读:26391

打赏捐助〔Donate〕>>>

《郭陈列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库