白话译文【登录】

《古文观止》 > 报任少卿书(报任安书) > 《白话译文》 > 拼音版

为(wéi )《太(tài )史(shǐ )公(gōng )》做(zuò )牛(niú )做(zuò )马(mǎ )的(de )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )再(zài )拜(bài )致(zhì )意(yì )。

少(shǎo )卿(qīng )足(zú )下(xià ):从(cóng )前(qián )承(chéng )蒙(méng )您(nín )给(gěi )我(wǒ )写(xiě )信(xìn ),教(jiāo )导(dǎo )我(wǒ )用(yòng )谨(jǐn )慎(shèn )的(de )态(tài )度(dù )在(zài )待(dài )人(rén )接(jiē )物(wù )上(shàng ),以(yǐ )推(tuī )举(jǔ )贤(xián )能(néng )、引(yǐn )荐(jiàn )人(rén )才(cái )为(wéi )己(jǐ )任(rèn ),情(qíng )意(yì )十(shí )分(fèn )恳(kěn )切(qiē )诚(chéng )挚(zhì ),好(hǎo )像(xiàng )抱(bào )怨(yuàn )我(wǒ )没(méi )有(yǒu )遵(zūn )从(cóng )您(nín )的(de )教(jiāo )诲(huì ),而(ér )是(shì )追(zhuī )随(suí )了(le )世(shì )俗(sú )之(zhī )人(rén )的(de )意(yì )见(jiàn )。我(wǒ )是(shì )不(bú )敢(gǎn )这(zhè )样(yàng )做(zuò )的(de )。我(wǒ )虽(suī )然(rán )平(píng )庸(yōng )无(wú )能(néng ),但(dàn )也(yě )曾(céng )听(tīng )到(dào )过(guò )德(dé )高(gāo )才(cái )俊(jùn )的(de )前(qián )辈(bèi )遗(yí )留(liú )下(xià )来(lái )的(de )风(fēng )尚(shàng )。只(zhī )是(shì )我(wǒ )自(zì )认(rèn )为(wéi )身(shēn )体(tǐ )已(yǐ )遭(zāo )受(shòu )摧(cuī )残(cán ),又(yòu )处(chù )于(yú )污(wū )浊(zhuó )的(de )环(huán )境(jìng )之(zhī )中(zhōng ),每(měi )有(yǒu )行(háng )动(dòng )便(biàn )受(shòu )到(dào )指(zhǐ )责(zé ),想(xiǎng )对(duì )事(shì )情(qíng )有(yǒu )所(suǒ )增(zēng )益(yì ),结(jié )果(guǒ )反(fǎn )而(ér )自(zì )己(jǐ )遭(zāo )到(dào )损(sǔn )害(hài ),因(yīn )此(cǐ )我(wǒ )独(dú )自(zì )忧(yōu )闷(mèn )而(ér )不(bú )能(néng )向(xiàng )人(rén )诉(sù )说(shuō )。俗(sú )话(huà )说(shuō ):"为(wéi )谁(shuí )去(qù )做(zuò ),教(jiāo )谁(shuí )来(lái )听(tīng )?"钟(zhōng )子(zǐ )期(qī )死(sǐ )了(le ),伯(bó )牙(yá )便(biàn )一(yī )辈(bèi )子(zǐ )不(bú )再(zài )弹(dàn )琴(qín )。这(zhè )是(shì )为(wéi )什(shí )么(me )呢(ne )?贤(xián )士(shì )乐(lè )于(yú )被(bèi )了(le )解(jiě )自(zì )己(jǐ )的(de )人(rén )所(suǒ )用(yòng ),女(nǚ )子(zǐ )为(wéi )喜(xǐ )爱(ài )自(zì )己(jǐ )的(de )人(rén )而(ér )打(dǎ )扮(bàn )。像(xiàng )我(wǒ )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén ),身(shēn )躯(qū )已(yǐ )经(jīng )亏(kuī )残(cán ),即(jí )使(shǐ )才(cái )能(néng )像(xiàng )随(suí )侯(hóu )珠(zhū )、和(hé )氏(shì )璧(bì )那(nà )样(yàng )稀(xī )有(yǒu ),品(pǐn )行(háng )像(xiàng )许(xǔ )由(yóu )、伯(bó )夷(yí )那(nà )样(yàng )高(gāo )尚(shàng ),终(zhōng )究(jiū )不(bú )能(néng )把(bǎ )这(zhè )些(xiē )当(dāng )做(zuò )光(guāng )荣(róng ),只(zhī )不(bú )过(guò )足(zú )以(yǐ )被(bèi )人(rén )耻(chǐ )笑(xiào )而(ér )自(zì )取(qǔ )污(wū )辱(rǔ )。

来(lái )信(xìn )本(běn )应(yīng )及(jí )时(shí )答(dá )复(fù ),刚(gāng )巧(qiǎo )我(wǒ )侍(shì )从(cóng )皇(huáng )上(shàng )东(dōng )巡(xún )回(huí )来(lái ),后(hòu )又(yòu )为(wéi )烦(fán )琐(suǒ )之(zhī )事(shì )所(suǒ )逼(bī )迫(pò ),能(néng )见(jiàn )面(miàn )的(de )日(rì )子(zǐ )很(hěn )少(shǎo ),我(wǒ )又(yòu )匆(cōng )匆(cōng )忙(máng )忙(máng )地(dì )没(méi )有(yǒu )片(piàn )刻(kè )的(de )闲(xián )工(gōng )夫(fū )来(lái )详(xiáng )尽(jìn )地(dì )表(biǎo )达(dá )心(xīn )意(yì )。您(nín )蒙(méng )受(shòu )意(yì )想(xiǎng )不(bú )到(dào )的(de )罪(zuì )祸(huò ),再(zài )过(guò )一(yī )月(yuè ),临(lín )近(jìn )十(shí )二(èr )月(yuè ),我(wǒ )侍(shì )从(cóng )皇(huáng )上(shàng )到(dào )雍(yōng )县(xiàn )去(qù )的(de )日(rì )期(qī )也(yě )迫(pò )近(jìn )了(le ),恐(kǒng )怕(pà )突(tū )然(rán )之(zhī )间(jiān )您(nín )就(jiù )会(huì )有(yǒu )不(bú )幸(xìng )之(zhī )事(shì )发(fā )生(shēng ),因(yīn )而(ér )使(shǐ )我(wǒ )终(zhōng )生(shēng )不(bú )能(néng )向(xiàng )您(nín )抒(shū )发(fā )胸(xiōng )中(zhōng )的(de )愤(fèn )懑(mèn ),那(nà )么(me )与(yǔ )世(shì )长(zhǎng )辞(cí )的(de )灵(líng )魂(hún )会(huì )永(yǒng )远(yuǎn )留(liú )下(xià )无(wú )穷(qióng )的(de )遗(yí )憾(hàn )。请(qǐng )让(ràng )我(wǒ )向(xiàng )您(nín )略(luè )约(yuē )陈(chén )述(shù )浅(qiǎn )陋(lòu )的(de )意(yì )见(jiàn )。隔(gé )了(le )很(hěn )长(zhǎng )的(de )日(rì )子(zǐ )没(méi )有(yǒu )复(fù )信(xìn )给(gěi )您(nín ),希(xī )望(wàng )您(nín )不(bú )要(yào )责(zé )怪(guài )。

我(wǒ )听(tīng )到(dào )过(guò )这(zhè )样(yàng )的(de )说(shuō )法(fǎ ):一(yī )个(gè )人(rén )如(rú )何(hé )修(xiū )身(shēn ),是(shì )判(pàn )断(duàn )他(tā )智(zhì )慧(huì )的(de )凭(píng )证(zhèng );能(néng )够(gòu )自(zì )修(xiū )其(qí )身(shēn ),这(zhè )是(shì )有(yǒu )智(zhì )慧(huì )的(de )凭(píng )证(zhèng )。能(néng )够(gòu )怜(lián )爱(ài )别(bié )人(rén ),乐(lè )于(yú )施(shī )舍(shě ),这(zhè )是(shì )行(háng )仁(rén )德(dé )的(de )开(kāi )始(shǐ )。取(qǔ )和(hé )予(yǔ )是(shì )否(fǒu )得(dé )当(dāng ),这(zhè )是(shì )衡(héng )量(liàng )义(yì )与(yǔ )不(bú )义(yì )的(de )标(biāo )志(zhì )。看(kàn )一(yī )个(gè )人(rén )对(duì )耻(chǐ )辱(rǔ )采(cǎi )取(qǔ )什(shí )么(me )态(tài )度(dù ),就(jiù )可(kě )以(yǐ )决(jué )断(duàn )他(tā )是(shì )否(fǒu )勇(yǒng )敢(gǎn )。建(jiàn )立(lì )好(hǎo )的(de )名(míng )声(shēng ),这(zhè )是(shì )德(dé )行(háng )的(de )最(zuì )高(gāo )准(zhǔn )则(zé )。志(zhì )士(shì )有(yǒu )这(zhè )五(wǔ )种(zhǒng )品(pǐn )德(dé ),然(rán )后(hòu )就(jiù )可(kě )以(yǐ )立(lì )足(zú )于(yú )社(shè )会(huì ),排(pái )在(zài )君(jūn )子(zǐ )的(de )行(háng )列(liè )中(zhōng )了(le )。所(suǒ )以(yǐ ),没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )灾(zāi )祸(huò )比(bǐ )贪(tān )图(tú )私(sī )利(lì )更(gèng )惨(cǎn )的(de )了(le )。没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )悲(bēi )哀(āi )比(bǐ )伤(shāng )创(chuàng )心(xīn )灵(líng )更(gèng )为(wéi )可(kě )悲(bēi )了(le )。没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )行(háng )为(wéi )比(bǐ )使(shǐ )先(xiān )人(rén )受(shòu )辱(rǔ )这(zhè )件(jiàn )事(shì )更(gèng )丑(chǒu )恶(è )了(le ),没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )耻(chǐ )辱(rǔ )比(bǐ )遭(zāo )受(shòu )宫(gōng )刑(xíng )更(gèng )严(yán )重(zhòng )了(le )。受(shòu )过(guò )宫(gōng )刑(xíng )后(hòu )获(huò )得(dé )余(yú )生(shēng )的(de )人(rén ),社(shè )会(huì )地(dì )位(wèi )是(shì )没(méi )法(fǎ )比(bǐ )类(lèi )的(de ),这(zhè )并(bìng )非(fēi )当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì )如(rú )此(cǐ ),这(zhè )种(zhǒng )情(qíng )况(kuàng )从(cóng )开(kāi )始(shǐ )以(yǐ )来(lái )已(yǐ )经(jīng )很(hěn )久(jiǔ )了(le )。从(cóng )前(qián )卫(wèi )灵(líng )公(gōng )与(yǔ )宦(huàn )官(guān )雍(yōng )渠(qú )同(tóng )坐(zuò )一(yī )辆(liàng )车(chē )子(zǐ ),孔(kǒng )子(zǐ )感(gǎn )到(dào )这(zhè )对(duì )他(tā )是(shì )一(yī )种(zhǒng )侮(wǔ )辱(rǔ ),便(biàn )离(lí )开(kāi )卫(wèi )国(guó )到(dào )陈(chén )国(guó )去(qù ),商(shāng )鞅(yāng )通(tōng )过(guò )姓(xìng )景(jǐng )的(de )太(tài )监(jiān )而(ér )得(dé )以(yǐ )谒(yè )见(jiàn )秦(qín )孝(xiào )公(gōng ),贤(xián )士(shì )赵(zhào )良(liáng )为(wéi )此(cǐ )担(dān )忧(yōu );太(tài )监(jiān )赵(zhào )谈(tán )陪(péi )坐(zuò )在(zài )汉(hàn )文(wén )帝(dì )的(de )车(chē )上(shàng ),袁(yuán )丝(sī )为(wéi )之(zhī )脸(liǎn )色(sè )大(dà )变(biàn )。自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),人(rén )们(men )把(bǎ )与(yǔ )刑(xíng )余(yú )之(zhī )人(rén )相(xiàng )并(bìng )列(liè )当(dāng )做(zuò )一(yī )种(zhǒng )耻(chǐ )辱(rǔ )。就(jiù )一(yī )般(bān )才(cái )智(zhì )的(de )人(rén )来(lái )说(shuō ),一(yī )旦(dàn )事(shì )情(qíng )关(guān )系(xì )到(dào )宦(huàn )官(guān ),没(méi )有(yǒu )不(bú )感(gǎn )到(dào )伤(shāng )心(xīn )丧(sàng )气(qì )的(de ),更(gèng )何(hé )况(kuàng )气(qì )节(jiē )高(gāo )尚(shàng )的(de )人(rén )呢(ne )?如(rú )今(jīn )朝(cháo )廷(tíng )虽(suī )然(rán )缺(quē )乏(fá )人(rén )才(cái ),但(dàn )怎(zěn )么(me )会(huì )让(ràng )一(yī )个(gè )受(shòu )过(guò )刀(dāo )锯(jù )摧(cuī )残(cán )之(zhī )刑(xíng )的(de )人(rén ),来(lái )推(tuī )荐(jiàn )天(tiān )下(xià )的(de )豪(háo )杰(jié )俊(jùn )才(cái )呢(ne )?我(wǒ )凭(píng )着(zhe )先(xiān )父(fù )遗(yí )留(liú )下(xià )来(lái )的(de )事(shì )业(yè ),才(cái )能(néng )够(gòu )在(zài )京(jīng )城(chéng )任(rèn )职(zhí ),到(dào )已(yǐ )二(èr )十(shí )多(duō )年(nián )了(le )。我(wǒ )常(cháng )常(cháng )这(zhè )样(yàng )想(xiǎng ):上(shàng )不(bú )能(néng )对(duì )君(jūn )王(wáng )进(jìn )纳(nà )忠(zhōng )言(yán ),献(xiàn )出(chū )诚(chéng )实(shí )的(de )心(xīn )意(yì ),而(ér )有(yǒu )出(chū )谋(móu )划(huá )策(cè )的(de )称(chēng )誉(yù ),从(cóng )而(ér )得(dé )到(dào )皇(huáng )上(shàng )的(de )信(xìn )任(rèn );其(qí )次(cì ),又(yòu )不(bú )能(néng )给(gěi )皇(huáng )上(shàng )拾(shí )取(qǔ )遗(yí )漏(lòu ),补(bǔ )正(zhèng )阙(què )失(shī ),招(zhāo )纳(nà )贤(xián )才(cái ),推(tuī )举(jǔ )能(néng )人(rén ),使(shǐ )隐(yǐn )居(jū )在(zài )岩(yán )穴(xué )中(zhōng )的(de )贤(xián )士(shì )不(bú )至(zhì )被(bèi )埋(mái )没(méi );对(duì )外(wài ),又(yòu )不(bú )能(néng )备(bèi )数(shù )于(yú )军(jūn )队(duì )之(zhī )中(zhōng ),参(cān )加(jiā )攻(gōng )城(chéng )野(yě )战(zhàn ),以(yǐ )建(jiàn )立(lì )斩(zhǎn )将(jiāng )夺(duó )旗(qí )的(de )功(gōng )劳(láo );从(cóng )最(zuì )次(cì )要(yào )的(de )方(fāng )面(miàn )来(lái )看(kàn ),又(yòu )不(bú )能(néng )积(jī )累(lèi )老(lǎo )资(zī )格(gé ),在(zài )言(yán )论(lùn )方(fāng )面(miàn )立(lì )功(gōng ),谋(móu )得(dé )尊(zūn )贵(guì )的(de )官(guān )职(zhí ),优(yōu )厚(hòu )的(de )俸(fèng )禄(lù ),来(lái )为(wéi )宗(zōng )族(zú )和(hé )朋(péng )友(yǒu )争(zhēng )光(guāng )。这(zhè )四(sì )个(gè )方(fāng )面(miàn )没(méi )有(yǒu )哪(nǎ )一(yī )方(fāng )面(miàn )做(zuò )出(chū )成(chéng )绩(jì ),我(wǒ )只(zhī )能(néng )有(yǒu )意(yì )地(dì )迎(yíng )合(hé )皇(huáng )上(shàng )的(de )心(xīn )意(yì ),以(yǐ )保(bǎo )全(quán )自(zì )己(jǐ )的(de )地(dì )位(wèi )。我(wǒ )没(méi )有(yǒu )些(xiē )微(wēi )的(de )建(jiàn )树(shù ),从(cóng )这(zhè )四(sì )方(fāng )面(miàn )就(jiù )可(kě )以(yǐ )看(kàn )出(chū )来(lái )了(le )。以(yǐ )前(qián ),我(wǒ )也(yě )曾(céng )夹(jiá )杂(zá )在(zài )下(xià )大(dà )夫(fū )的(de )行(háng )列(liè ),跟(gēn )在(zài )外(wài )朝(cháo )官(guān )员(yuán )的(de )后(hòu )面(miàn )发(fā )表(biǎo )一(yī )些(xiē )微(wēi )不(bú )足(zú )道(dào )的(de )议(yì )论(lùn )。我(wǒ )没(méi )有(yǒu )利(lì )用(yòng )这(zhè )个(gè )机(jī )会(huì )申(shēn )张(zhāng )国(guó )家(jiā )的(de )法(fǎ )度(dù ),竭(jié )尽(jìn )自(zì )己(jǐ )的(de )思(sī )虑(lǜ ),到(dào )现(xiàn )在(zài )已(yǐ )经(jīng )身(shēn )体(tǐ )残(cán )废(fèi )成(chéng )为(wéi )打(dǎ )扫(sǎo )污(wū )秽(huì )的(de )奴(nú )隶(lì ),处(chù )在(zài )地(dì )位(wèi )卑(bēi )贱(jiàn )的(de )人(rén )的(de )行(háng )列(liè )当(dāng )中(zhōng ),还(hái )想(xiǎng )昂(áng )首(shǒu )扬(yáng )眉(méi ),评(píng )论(lùn )是(shì )非(fēi ),不(bú )也(yě )是(shì )轻(qīng )视(shì )朝(cháo )廷(tíng )、使(shǐ )当(dāng )世(shì )的(de )君(jūn )子(zǐ )们(men )感(gǎn )到(dào )羞(xiū )耻(chǐ )吗(ma )?唉(āi )!唉(āi )!像(xiàng )我(wǒ )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén ),尚(shàng )且(qiě )说(shuō )什(shí )么(me )呢(ne )?尚(shàng )且(qiě )说(shuō )什(shí )么(me )呢(ne )?

而(ér )且(qiě ),事(shì )情(qíng )的(de )前(qián )因(yīn )后(hòu )果(guǒ )一(yī )般(bān )人(rén )是(shì )不(bú )容(róng )易(yì )弄(nòng )明(míng )白(bái )的(de )。我(wǒ )在(zài )少(shǎo )年(nián )的(de )时(shí )候(hòu )就(jiù )没(méi )有(yǒu )卓(zhuó )越(yuè )不(bú )羁(jī )的(de )才(cái )华(huá ),成(chéng )年(nián )以(yǐ )后(hòu )也(yě )没(méi )有(yǒu )得(dé )到(dào )乡(xiāng )里(lǐ )的(de )称(chēng )誉(yù ),幸(xìng )亏(kuī )皇(huáng )上(shàng )因(yīn )为(wéi )我(wǒ )父(fù )亲(qīn )是(shì )太(tài )史(shǐ )令(lìng ),使(shǐ )我(wǒ )能(néng )够(gòu )获(huò )得(dé )奉(fèng )献(xiàn )微(wēi )薄(báo )才(cái )能(néng )的(de )机(jī )会(huì ),出(chū )入(rù )宫(gōng )禁(jìn )之(zhī )中(zhōng )。我(wǒ )认(rèn )为(wéi )头(tóu )上(shàng )顶(dǐng )着(zhe )盆(pén )子(zǐ )就(jiù )不(bú )能(néng )望(wàng )天(tiān ),所(suǒ )以(yǐ )断(duàn )绝(jué )了(le )宾(bīn )客(kè )的(de )往(wǎng )来(lái ),忘(wàng )掉(diào )了(le )家(jiā )室(shì )的(de )事(shì )务(wù ),日(rì )夜(yè )都(dōu )在(zài )考(kǎo )虑(lǜ )全(quán )部(bù )献(xiàn )出(chū )自(zì )己(jǐ )的(de )微(wēi )不(bú )足(zú )道(dào )的(de )才(cái )干(gàn )和(hé )能(néng )力(lì ),专(zhuān )心(xīn )供(gòng )职(zhí ),以(yǐ )求(qiú )得(dé )皇(huáng )上(shàng )的(de )信(xìn )任(rèn )和(hé )宠(chǒng )幸(xìng )。但(dàn )是(shì ),事(shì )情(qíng )与(yǔ )愿(yuàn )望(wàng )违(wéi )背(bèi )太(tài )大(dà ),不(bú )是(shì )原(yuán )先(xiān )所(suǒ )料(liào )想(xiǎng )的(de )那(nà )样(yàng )。我(wǒ )和(hé )李(lǐ )陵(líng )都(dōu )在(zài )朝(cháo )中(zhōng )为(wéi )官(guān ),向(xiàng )来(lái )并(bìng )没(méi )有(yǒu )多(duō )少(shǎo )交(jiāo )往(wǎng ),追(zhuī )求(qiú )和(hé )反(fǎn )对(duì )的(de )目(mù )标(biāo )也(yě )不(bú )相(xiàng )同(tóng ),从(cóng )不(bú )曾(céng )在(zài )一(yī )起(qǐ )举(jǔ )杯(bēi )饮(yǐn )酒(jiǔ ),互(hù )相(xiàng )表(biǎo )示(shì )友(yǒu )好(hǎo )的(de )感(gǎn )情(qíng )。但(dàn )是(shì )我(wǒ )观(guān )察(chá )李(lǐ )陵(líng )的(de )为(wéi )人(rén ),确(què )是(shì )个(gè )守(shǒu )节(jiē )操(cāo )的(de )不(bú )平(píng )常(cháng )之(zhī )人(rén ):奉(fèng )事(shì )父(fù )母(mǔ )讲(jiǎng )孝(xiào )道(dào ),同(tóng )朋(péng )友(yǒu )交(jiāo )往(wǎng )守(shǒu )信(xìn )用(yòng ),遇(yù )到(dào )钱(qián )财(cái )很(hěn )廉(lián )洁(jié ),或(huò )取(qǔ )或(huò )予(yǔ )都(dōu )合(hé )乎(hū )礼(lǐ )义(yì ),能(néng )分(fèn )别(bié )长(zhǎng )幼(yòu )尊(zūn )卑(bēi ),谦(qiān )让(ràng )有(yǒu )礼(lǐ ),恭(gōng )敬(jìng )谦(qiān )卑(bēi )自(zì )甘(gān )人(rén )下(xià ),总(zǒng )是(shì )考(kǎo )虑(lǜ )着(zhe )奋(fèn )不(bú )顾(gù )身(shēn )来(lái )赴(fù )国(guó )家(jiā )的(de )急(jí )难(nán )。他(tā )历(lì )来(lái )积(jī )铸(zhù )的(de )品(pǐn )德(dé ),我(wǒ )认(rèn )为(wéi )有(yǒu )国(guó )士(shì )的(de )风(fēng )度(dù )。做(zuò )人(rén )臣(chén )的(de ),从(cóng )出(chū )于(yú )万(wàn )死(sǐ )而(ér )不(bú )顾(gù )一(yī )生(shēng )的(de )考(kǎo )虑(lǜ ),奔(bēn )赴(fù )国(guó )家(jiā )的(de )危(wēi )难(nán ),这(zhè )已(yǐ )经(jīng )是(shì )很(hěn )少(shǎo )见(jiàn )的(de )了(le )。现(xiàn )在(zài )他(tā )行(háng )事(shì )一(yī )有(yǒu )不(bú )当(dāng ),而(ér )那(nà )些(xiē )只(zhī )顾(gù )保(bǎo )全(quán )自(zì )己(jǐ )性(xìng )命(mìng )和(hé )妻(qī )室(shì )儿(ér )女(nǚ )利(lì )益(yì )的(de )臣(chén )子(zǐ )们(men ),便(biàn )跟(gēn )着(zhe )挑(tiāo )拨(bō )是(shì )非(fēi ),夸(kuā )大(dà )过(guò )错(cuò ),陷(xiàn )人(rén )于(yú )祸(huò ),我(wǒ )确(què )实(shí )从(cóng )内(nèi )心(xīn )感(gǎn )到(dào )沉(chén )痛(tòng )。况(kuàng )且(qiě )李(lǐ )陵(líng )带(dài )领(lǐng )的(de )兵(bīng )卒(zú )不(bú )满(mǎn )五(wǔ )千(qiān ),深(shēn )入(rù )敌(dí )人(rén )军(jūn )事(shì )要(yào )地(dì ),到(dào )达(dá )单(dān )于(yú )的(de )王(wáng )庭(tíng ),好(hǎo )像(xiàng )在(zài )老(lǎo )虎(hǔ )口(kǒu )上(shàng )垂(chuí )挂(guà )诱(yòu )饵(ěr ),向(xiàng )强(qiáng )大(dà )的(de )胡(hú )兵(bīng )四(sì )面(miàn )挑(tiāo )战(zhàn ),面(miàn )对(duì )着(zhe )亿(yì )万(wàn )敌(dí )兵(bīng ),同(tóng )单(dān )于(yú )连(lián )续(xù )作(zuò )战(zhàn )十(shí )多(duō )天(tiān ),杀(shā )伤(shāng )的(de )敌(dí )人(rén )超(chāo )过(guò )了(le )自(zì )己(jǐ )军(jūn )队(duì )的(de )人(rén )数(shù ),使(shǐ )得(dé )敌(dí )人(rén )连(lián )救(jiù )死(sǐ )扶(fú )伤(shāng )都(dōu )顾(gù )不(bú )上(shàng )。匈(xiōng )奴(nú )君(jūn )长(zhǎng )都(dōu )十(shí )分(fèn )震(zhèn )惊(jīng )恐(kǒng )怖(bù ),于(yú )是(shì )就(jiù )征(zhēng )调(diào )左(zuǒ )、右(yòu )贤(xián )王(wáng ),出(chū )动(dòng )了(le )所(suǒ )有(yǒu )会(huì )开(kāi )弓(gōng )放(fàng )箭(jiàn )的(de )人(rén ),举(jǔ )国(guó )上(shàng )下(xià ),共(gòng )同(tóng )攻(gōng )打(dǎ )李(lǐ )陵(líng )并(bìng )包(bāo )围(wéi )他(tā )。李(lǐ )陵(líng )转(zhuǎn )战(zhàn )千(qiān )里(lǐ ),箭(jiàn )都(dōu )射(shè )完(wán )了(le ),进(jìn )退(tuì )之(zhī )路(lù )已(yǐ )经(jīng )断(duàn )绝(jué ),救(jiù )兵(bīng )不(bú )来(lái ),士(shì )兵(bīng )死(sǐ )伤(shāng )成(chéng )堆(duī )。但(dàn )是(shì ),当(dāng )李(lǐ )陵(líng )振(zhèn )臂(bì )一(yī )呼(hū ),鼓(gǔ )舞(wǔ )士(shì )气(qì )的(de )时(shí )候(hòu ),兵(bīng )士(shì )没(méi )有(yǒu )不(bú )奋(fèn )起(qǐ )的(de ),他(tā )们(men )流(liú )着(zhe )眼(yǎn )泪(lèi ),一(yī )个(gè )个(gè )满(mǎn )脸(liǎn )是(shì )血(xuè ),强(qiáng )忍(rěn )悲(bēi )泣(qì ),拉(lā )开(kāi )空(kōng )的(de )弓(gōng )弦(xián ),冒(mào )着(zhe )白(bái )光(guāng )闪(shǎn )闪(shǎn )的(de )刀(dāo )锋(fēng ),向(xiàng )北(běi )拼(pīn )死(sǐ )杀(shā )敌(dí )。当(dāng )李(lǐ )陵(líng )的(de )军(jūn )队(duì )尚(shàng )未(wèi )覆(fù )没(méi )的(de )时(shí )候(hòu ),使(shǐ )者(zhě )曾(céng )给(gěi )朝(cháo )廷(tíng )送(sòng )来(lái )捷(jié )报(bào ),朝(cháo )廷(tíng )的(de )公(gōng )卿(qīng )王(wáng )侯(hóu )都(dōu )举(jǔ )杯(bēi )为(wéi )皇(huáng )上(shàng )庆(qìng )贺(hè )。几(jǐ )天(tiān )以(yǐ )后(hòu ),李(lǐ )陵(líng )兵(bīng )败(bài )的(de )奏(zòu )书(shū )传(chuán )来(lái ),皇(huáng )上(shàng )为(wéi )此(cǐ )而(ér )饮(yǐn )食(shí )不(bú )甜(tián ),处(chù )理(lǐ )朝(cháo )政(zhèng )也(yě )不(bú )高(gāo )兴(xìng )。大(dà )臣(chén )们(men )都(dōu )很(hěn )忧(yōu )虑(lǜ ),害(hài )怕(pà ),不(bú )知(zhī )如(rú )何(hé )是(shì )好(hǎo )。我(wǒ )私(sī )下(xià )里(lǐ )并(bìng )未(wèi )考(kǎo )虑(lǜ )自(zì )己(jǐ )的(de )卑(bēi )贱(jiàn ),见(jiàn )皇(huáng )上(shàng )悲(bēi )伤(shāng )痛(tòng )心(xīn ),实(shí )在(zài )想(xiǎng )尽(jìn )一(yī )点(diǎn )我(wǒ )那(nà )款(kuǎn )款(kuǎn )愚(yú )忠(zhōng )。我(wǒ )认(rèn )为(wéi )李(lǐ )陵(líng )向(xiàng )来(lái )与(yǔ )将(jiāng )士(shì )们(men )同(tóng )甘(gān )共(gòng )苦(kǔ ),能(néng )够(gòu )换(huàn )得(dé )士(shì )兵(bīng )们(men )拼(pīn )死(sǐ )效(xiào )命(mìng )的(de )行(háng )动(dòng ),即(jí )使(shǐ )是(shì )古(gǔ )代(dài )名(míng )将(jiāng )恐(kǒng )怕(pà )也(yě )没(méi )能(néng )超(chāo )过(guò )的(de )。他(tā )虽(suī )然(rán )身(shēn )陷(xiàn )重(zhòng )围(wéi ),兵(bīng )败(bài )投(tóu )降(jiàng ),但(dàn )看(kàn )他(tā )的(de )意(yì )思(sī ),是(shì )想(xiǎng )寻(xún )找(zhǎo )机(jī )会(huì )报(bào )效(xiào )汉(hàn )朝(cháo )。事(shì )情(qíng )已(yǐ )经(jīng )到(dào )了(le )无(wú )可(kě )奈(nài )何(hé )的(de )地(dì )步(bù ),但(dàn )他(tā )摧(cuī )垮(kuǎ )、打(dǎ )败(bài )敌(dí )军(jūn )的(de )功(gōng )劳(láo ),也(yě )足(zú )以(yǐ )向(xiàng )天(tiān )下(xià )人(rén )显(xiǎn )示(shì )他(tā )的(de )本(běn )心(xīn )了(le )。我(wǒ )内(nèi )心(xīn )打(dǎ )算(suàn )向(xiàng )皇(huáng )上(shàng )陈(chén )述(shù )上(shàng )面(miàn )的(de )看(kàn )法(fǎ ),而(ér )没(méi )有(yǒu )得(dé )到(dào )适(shì )当(dāng )的(de )机(jī )会(huì ),恰(qià )逢(féng )皇(huáng )上(shàng )召(zhào )见(jiàn ),询(xún )问(wèn )我(wǒ )的(de )看(kàn )法(fǎ ),我(wǒ )就(jiù )根(gēn )据(jù )这(zhè )些(xiē )意(yì )见(jiàn )来(lái )论(lùn )述(shù )李(lǐ )陵(líng )的(de )功(gōng )劳(láo ),想(xiǎng )以(yǐ )此(cǐ )来(lái )宽(kuān )慰(wèi )皇(huáng )上(shàng )的(de )胸(xiōng )怀(huái ),堵(dǔ )塞(sāi )那(nà )些(xiē )攻(gōng )击(jī )、诬(wū )陷(xiàn )的(de )言(yán )论(lùn )。我(wǒ )没(méi )有(yǒu )完(wán )全(quán )说(shuō )清(qīng )我(wǒ )的(de )意(yì )思(sī ),圣(shèng )明(míng )的(de )君(jūn )主(zhǔ )不(bú )深(shēn )入(rù )了(le )解(jiě ),认(rèn )为(wéi )我(wǒ )是(shì )攻(gōng )击(jī )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),而(ér )为(wéi )李(lǐ )陵(líng )辩(biàn )解(jiě ),于(yú )是(shì )将(jiāng )我(wǒ )交(jiāo )付(fù )狱(yù )官(guān )处(chù )罚(fá )。我(wǒ )的(de )虔(qián )敬(jìng )和(hé )忠(zhōng )诚(chéng )的(de )心(xīn )意(yì ),始(shǐ )终(zhōng )没(méi )有(yǒu )机(jī )会(huì )陈(chén )述(shù )和(hé )辩(biàn )白(bái ),被(bèi )判(pàn )了(le )诬(wū )上(shàng )的(de )罪(zuì )名(míng ),皇(huáng )上(shàng )终(zhōng )于(yú )同(tóng )意(yì )了(le )法(fǎ )吏(lì )的(de )判(pàn )决(jué )。我(wǒ )家(jiā )境(jìng )贫(pín )寒(hán ),微(wēi )薄(báo )的(de )钱(qián )财(cái )不(bú )足(zú )以(yǐ )拿(ná )来(lái )赎(shú )罪(zuì ),朋(péng )友(yǒu )们(men )谁(shuí )也(yě )不(bú )出(chū )面(miàn )营(yíng )救(jiù ),皇(huáng )帝(dì )左(zuǒ )右(yòu )的(de )亲(qīn )近(jìn )大(dà )臣(chén )又(yòu )不(bú )肯(kěn )替(tì )我(wǒ )说(shuō )一(yī )句(jù )话(huà )。我(wǒ )血(xuè )肉(ròu )之(zhī )躯(qū )本(běn )非(fēi )木(mù )头(tóu )和(hé )石(shí )块(kuài ),却(què )与(yǔ )执(zhí )法(fǎ )的(de )官(guān )吏(lì )在(zài )一(yī )起(qǐ ),深(shēn )深(shēn )地(dì )关(guān )闭(bì )在(zài )牢(láo )狱(yù )之(zhī )中(zhōng ),我(wǒ )向(xiàng )谁(shuí )去(qù )诉(sù )说(shuō )内(nèi )心(xīn )的(de )痛(tòng )苦(kǔ )呢(ne )?这(zhè )些(xiē ),正(zhèng )是(shì )少(shǎo )卿(qīng )所(suǒ )亲(qīn )眼(yǎn )看(kàn )见(jiàn )的(de ),我(wǒ )的(de )所(suǒ )作(zuò )所(suǒ )为(wéi )难(nán )道(dào )不(bú )正(zhèng )是(shì )这(zhè )样(yàng )吗(ma )?李(lǐ )陵(líng )投(tóu )降(jiàng )以(yǐ )后(hòu ),败(bài )坏(huài )了(le )他(tā )的(de )家(jiā )族(zú )的(de )名(míng )声(shēng ),而(ér )我(wǒ )接(jiē )着(zhe )被(bèi )置(zhì )于(yú )蚕(cán )室(shì ),更(gèng )被(bèi )天(tiān )下(xià )人(rén )所(suǒ )耻(chǐ )笑(xiào ),可(kě )悲(bēi )啊(ā )!可(kě )悲(bēi )!

这(zhè )些(xiē )事(shì )情(qíng )是(shì )不(bú )容(róng )易(yì )逐(zhú )一(yī )地(dì )向(xiàng )俗(sú )人(rén )解(jiě )释(shì )的(de )。我(wǒ )的(de )祖(zǔ )先(xiān )没(méi )有(yǒu )剖(pōu )符(fú )丹(dān )书(shū )的(de )功(gōng )劳(láo ),职(zhí )掌(zhǎng )文(wén )献(xiàn )史(shǐ )料(liào )、天(tiān )文(wén )历(lì )法(fǎ )工(gōng )作(zuò )的(de )官(guān )员(yuán ),地(dì )位(wèi )接(jiē )近(jìn )于(yú )算(suàn )卦(guà )、赞(zàn )礼(lǐ )的(de )人(rén ),本(běn )是(shì )皇(huáng )上(shàng )所(suǒ )戏(xì )弄(nòng )并(bìng )当(dāng )作(zuò )倡(chàng )优(yōu )来(lái )畜(chù )养(yǎng )的(de )人(rén ),是(shì )世(shì )俗(sú )所(suǒ )轻(qīng )视(shì )的(de )。假(jiǎ )如(rú )我(wǒ )伏(fú )法(fǎ )被(bèi )杀(shā ),那(nà )好(hǎo )像(xiàng )是(shì )九(jiǔ )牛(niú )的(de )身(shēn )上(shàng )失(shī )掉(diào )一(yī )根(gēn )毛(máo ),同(tóng )蝼(lóu )蚁(yǐ )又(yòu )有(yǒu )什(shí )么(me )区(qū )别(bié )?世(shì )人(rén )又(yòu )不(bú )会(huì )拿(ná )我(wǒ )之(zhī )死(sǐ )与(yǔ )能(néng )殉(xùn )节(jiē )的(de )人(rén )相(xiàng )比(bǐ ),只(zhī )会(huì )认(rèn )为(wéi )我(wǒ )是(shì )智(zhì )尽(jìn )无(wú )能(néng )、罪(zuì )大(dà )恶(è )极(jí ),不(bú )能(néng )免(miǎn )于(yú )死(sǐ )刑(xíng ),而(ér )终(zhōng )于(yú )走(zǒu )向(xiàng )死(sǐ )路(lù )罢(bà )了(le )!为(wéi )什(shí )么(me )会(huì )这(zhè )样(yàng )呢(ne )?这(zhè )是(shì )我(wǒ )向(xiàng )来(lái )所(suǒ )从(cóng )事(shì )的(de )职(zhí )业(yè )以(yǐ )及(jí )地(dì )位(wèi ),使(shǐ )人(rén )们(men )会(huì )这(zhè )样(yàng )地(dì )看(kàn )待(dài )自(zì )己(jǐ )。人(rén )本(běn )来(lái )就(jiù )有(yǒu )一(yī )死(sǐ ),但(dàn )有(yǒu )的(de )人(rén )死(sǐ )得(dé )比(bǐ )泰(tài )山(shān )还(hái )重(zhòng ),有(yǒu )的(de )人(rén )死(sǐ )的(de )却(què )比(bǐ )鸿(hóng )毛(máo )还(hái )轻(qīng ),这(zhè )是(shì )因(yīn )为(wéi )他(tā )们(men )用(yòng )死(sǐ )追(zhuī )求(qiú )的(de )目(mù )的(de )不(bú )同(tóng )啊(ā )!一(yī )个(gè )人(rén )最(zuì )重(zhòng )要(yào )的(de )是(shì )不(bú )使(shǐ )祖(zǔ )先(xiān )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )不(bú )能(néng )使(shǐ )身(shēn )体(tǐ )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )不(bú )能(néng )因(yīn )自(zì )己(jǐ )的(de )脸(liǎn )色(sè )不(bú )合(hé )礼(lǐ )仪(yí )而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )不(bú )能(néng )因(yīn )为(wéi )自(zì )己(jǐ )的(de )言(yán )语(yǔ )不(bú )当(dāng )而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )使(shǐ )肢(zhī )体(tǐ )受(shòu )扭(niǔ )曲(qǔ )(长(zhǎng )跪(guì )、被(bèi )可(kě )捆(kǔn )绑(bǎng ))而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )穿(chuān )上(shàng )囚(qiú )服(fú )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )带(dài )上(shàng )木(mù )枷(jiā ),遭(zāo )受(shòu )杖(zhàng )刑(xíng )而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )被(bèi )剃(tì )光(guāng )头(tóu )发(fā )、颈(jǐng )戴(dài )枷(jiā )锁(suǒ )而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),其(qí )次(cì )是(shì )毁(huǐ )坏(huài )肌(jī )肤(fū )、断(duàn )肢(zhī )截(jié )体(tǐ )而(ér )受(shòu )辱(rǔ ),最(zuì )下(xià )等(děng )的(de )是(shì )宫(gōng )刑(xíng )了(le ),侮(wǔ )辱(rǔ )到(dào )了(le )极(jí )点(diǎn )。古(gǔ )书(shū )说(shuō )"刑(xíng )不(bú )上(shàng )大(dà )夫(fū )",这(zhè )句(jù )话(huà )的(de )意(yì )思(sī )是(shì )说(shuō ),对(duì )于(yú )士(shì )大(dà )夫(fū )的(de )气(qì )节(jiē ),不(bú )可(kě )不(bú )劝(quàn )勉(miǎn )鼓(gǔ )励(lì )啊(ā )(鼓(gǔ )励(lì )士(shì )大(dà )夫(fū )在(zài )犯(fàn )罪(zuì )以(yǐ )后(hòu )勇(yǒng )于(yú )自(zì )杀(shā ),自(zì )杀(shā )就(jiù )坚(jiān )守(shǒu )了(le )士(shì )大(dà )夫(fū )的(de )气(qì )节(jiē ))。猛(měng )虎(hǔ )生(shēng )活(huó )在(zài )深(shēn )山(shān )之(zhī )中(zhōng ),百(bǎi )兽(shòu )就(jiù )都(dōu )震(zhèn )恐(kǒng ),等(děng )到(dào )它(tā )落(luò )入(rù )陷(xiàn )阱(jǐng )和(hé )栅(shān )栏(lán )之(zhī )中(zhōng )时(shí ),就(jiù )只(zhī )得(dé )摇(yáo )着(zhe )尾(wěi )巴(bā )乞(qǐ )求(qiú )食(shí )物(wù ),这(zhè )是(shì )人(rén )不(bú )断(duàn )地(dì )使(shǐ )用(yòng )威(wēi )力(lì )和(hé )约(yuē )束(shù )而(ér )逐(zhú )渐(jiàn )使(shǐ )它(tā )驯(xùn )服(fú )的(de )。所(suǒ )以(yǐ ),士(shì )子(zǐ )看(kàn )见(jiàn )画(huà )地(dì )为(wéi )牢(láo )而(ér )决(jué )不(bú )进(jìn )入(rù ),面(miàn )对(duì )削(xuē )木(mù )而(ér )成(chéng )的(de )假(jiǎ )狱(yù )吏(lì )也(yě )决(jué )不(bú )能(néng )接(jiē )受(shòu )他(tā )的(de )审(shěn )讯(xùn ),把(bǎ )思(sī )虑(lǜ )计(jì )谋(móu )定(dìng )在(zài )自(zì )我(wǒ )了(le )断(duàn )上(shàng )面(miàn )。现(xiàn )在(zài )我(wǒ )的(de )手(shǒu )脚(jiǎo )捆(kǔn )在(zài )一(yī )起(qǐ ),被(bèi )木(mù )枷(jiā )锁(suǒ )住(zhù )、绳(shéng )索(suǒ )捆(kǔn )绑(bǎng ),皮(pí )肉(ròu )暴(bào )露(lù )在(zài )外(wài ),受(shòu )着(zhe )棍(gùn )打(dǎ )和(hé )鞭(biān )笞(chī ),关(guān )在(zài )牢(láo )狱(yù )之(zhī )中(zhōng )。在(zài )这(zhè )种(zhǒng )时(shí )候(hòu ),看(kàn )见(jiàn )狱(yù )吏(lì )就(jiù )叩(kòu )头(tóu )触(chù )地(dì ),看(kàn )见(jiàn )牢(láo )卒(zú )就(jiù )恐(kǒng )惧(jù )喘(chuǎn )息(xī )。这(zhè )是(shì )为(wéi )什(shí )么(me )呢(ne )?这(zhè )是(shì )经(jīng )过(guò )长(zhǎng )时(shí )间(jiān )的(de )威(wēi )逼(bī )约(yuē )束(shù )所(suǒ )造(zào )成(chéng )的(de )形(xíng )势(shì )。事(shì )情(qíng )已(yǐ )经(jīng )到(dào )了(le )这(zhè )种(zhǒng )地(dì )步(bù ),再(zài )谈(tán )什(shí )么(me )不(bú )受(shòu )污(wū )辱(rǔ ),那(nà )就(jiù )是(shì )人(rén )们(men )常(cháng )说(shuō )的(de )厚(hòu )脸(liǎn )皮(pí )了(le ),有(yǒu )什(shí )么(me )值(zhí )得(dé )尊(zūn )贵(guì )的(de )呢(ne )?况(kuàng )且(qiě ),像(xiàng )西(xī )伯(bó )姬(jī )昌(chāng ),是(shì )诸(zhū )侯(hóu )的(de )领(lǐng )袖(xiù ),曾(céng )被(bèi )拘(jū )禁(jìn )在(zài )羑(yǒu )里(lǐ );李(lǐ )斯(sī ),是(shì )丞(chéng )相(xiàng ),也(yě )受(shòu )尽(jìn )了(le )五(wǔ )刑(xíng );淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )韩(hán )信(xìn ),被(bèi )封(fēng )为(wéi )王(wáng ),却(què )在(zài )陈(chén )地(dì )被(bèi )戴(dài )上(shàng )刑(xíng )具(jù );彭(péng )越(yuè )、张(zhāng )敖(áo )被(bèi )诬(wū )告(gào )有(yǒu )称(chēng )帝(dì )野(yě )心(xīn ),被(bèi )捕(bǔ )入(rù )狱(yù )并(bìng )定(dìng )下(xià )罪(zuì )名(míng );绛(jiàng )侯(hóu )周(zhōu )勃(bó ),曾(céng )诛(zhū )杀(shā )诸(zhū )吕(lǚ ),一(yī )时(shí )间(jiān )权(quán )力(lì )大(dà )于(yú )春(chūn )秋(qiū )五(wǔ )霸(bà ),也(yě )被(bèi )囚(qiú )禁(jìn )在(zài )请(qǐng )罪(zuì )室(shì )中(zhōng );魏(wèi )其(qí )侯(hóu )窦(dòu )婴(yīng ),是(shì )一(yī )员(yuán )大(dà )将(jiāng ),也(yě )穿(chuān )上(shàng )了(le )红(hóng )色(sè )的(de )囚(qiú )衣(yī ),手(shǒu )、脚(jiǎo )、颈(jǐng )项(xiàng )都(dōu )套(tào )上(shàng )了(le )刑(xíng )具(jù );季(jì )布(bù )以(yǐ )铁(tiě )圈(quān )束(shù )颈(jǐng )卖(mài )身(shēn )给(gěi )朱(zhū )家(jiā )当(dāng )了(le )奴(nú )隶(lì );灌(guàn )夫(fū )被(bèi )拘(jū )于(yú )居(jū )室(shì )而(ér )受(shòu )屈(qū )辱(rǔ )。这(zhè )些(xiē )人(rén )的(de )身(shēn )份(fèn )都(dōu )到(dào )了(le )王(wáng )侯(hóu )将(jiāng )相(xiàng )的(de )地(dì )位(wèi ),声(shēng )名(míng )传(chuán )扬(yáng )到(dào )邻(lín )国(guó ),等(děng )到(dào )犯(fàn )了(le )罪(zuì )而(ér )法(fǎ )网(wǎng )加(jiā )身(shēn )的(de )时(shí )候(hòu ),不(bú )能(néng )够(gòu )下(xià )决(jué )心(xīn )自(zì )杀(shā ),处(chù )在(zài )污(wū )秽(huì )屈(qū )辱(rǔ )的(de )地(dì )位(wèi )。古(gǔ )今(jīn )都(dōu )是(shì )一(yī )样(yàng )的(de ),哪(nǎ )里(lǐ )能(néng )不(bú )受(shòu )辱(rǔ )呢(ne )?照(zhào )这(zhè )样(yàng )说(shuō )来(lái ),勇(yǒng )敢(gǎn )或(huò )怯(qiè )懦(nuò ),乃(nǎi )是(shì )形(xíng )势(shì )所(suǒ )造(zào )成(chéng );坚(jiān )强(qiáng )或(huò )懦(nuò )弱(ruò ),也(yě )是(shì )形(xíng )势(shì )所(suǒ )决(jué )定(dìng )。这(zhè )是(shì )很(hěn )清(qīng )楚(chǔ )明(míng )白(bái )的(de )事(shì )了(le ),有(yǒu )什(shí )么(me )奇(qí )怪(guài )的(de )呢(ne )?况(kuàng )且(qiě )人(rén )不(bú )能(néng )早(zǎo )一(yī )点(diǎn )在(zài )被(bèi )法(fǎ )律(lǜ )制(zhì )裁(cái )之(zhī )前(qián )就(jiù )自(zì )杀(shā ),因(yīn )此(cǐ )渐(jiàn )渐(jiàn )地(dì )衰(shuāi )败(bài ),到(dào )了(le )挨(āi )打(dǎ )受(shòu )刑(xíng )的(de )时(shí )候(hòu ),才(cái )想(xiǎng )到(dào )伸(shēn )张(zhāng )士(shì )大(dà )夫(fū )的(de )名(míng )节(jiē ),这(zhè )种(zhǒng )愿(yuàn )望(wàng )和(hé )现(xiàn )实(shí )不(bú )是(shì )相(xiàng )距(jù )太(tài )远(yuǎn )了(le )吗(ma )?古(gǔ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )慎(shèn )重(zhòng )地(dì )对(duì )大(dà )夫(fū )用(yòng )刑(xíng ),大(dà )概(gài )就(jiù )是(shì )因(yīn )为(wéi )这(zhè )个(gè )缘(yuán )故(gù )。

人(rén )之(zhī )常(cháng )情(qíng ),没(méi )有(yǒu )谁(shuí )不(bú )贪(tān )生(shēng )怕(pà )死(sǐ )的(de ),都(dōu )挂(guà )念(niàn )父(fù )母(mǔ ),顾(gù )虑(lǜ )妻(qī )室(shì )儿(ér )女(nǚ )。至(zhì )于(yú )那(nà )些(xiē )激(jī )愤(fèn )于(yú )正(zhèng )义(yì )公(gōng )理(lǐ )的(de )人(rén )当(dāng )然(rán )不(bú )是(shì )这(zhè )样(yàng ),这(zhè )里(lǐ )有(yǒu )迫(pò )不(bú )得(dé )已(yǐ )的(de )情(qíng )况(kuàng )。如(rú )今(jīn )我(wǒ )很(hěn )不(bú )幸(xìng ),早(zǎo )早(zǎo )地(dì )失(shī )去(qù )双(shuāng )亲(qīn ),又(yòu )没(méi )有(yǒu )兄(xiōng )弟(dì )互(hù )相(xiàng )爱(ài )护(hù ),独(dú )身(shēn )一(yī )人(rén ),孤(gū )立(lì )于(yú )世(shì ),少(shǎo )卿(qīng )你(nǐ )看(kàn )我(wǒ )对(duì )妻(qī )室(shì )儿(ér )女(nǚ )又(yòu )怎(zěn )样(yàng )呢(ne )?况(kuàng )且(qiě )一(yī )个(gè )勇(yǒng )敢(gǎn )的(de )人(rén )不(bú )一(yī )定(dìng )要(yào )为(wéi )名(míng )节(jiē )去(qù )死(sǐ ),怯(qiè )懦(nuò )的(de )人(rén )如(rú )果(guǒ )仰(yǎng )慕(mù )大(dà )义(yì ),什(shí )么(me )地(dì )方(fāng )不(bú )可(kě )以(yǐ )勉(miǎn )励(lì )自(zì )己(jǐ )去(qù )死(sǐ )节(jiē )呢(ne )?我(wǒ )虽(suī )然(rán )怯(qiè )懦(nuò )软(ruǎn )弱(ruò ),想(xiǎng )苟(gǒu )活(huó )在(zài )人(rén )世(shì ),但(dàn )也(yě )稍(shāo )微(wēi )懂(dǒng )得(dé )区(qū )分(fèn )弃(qì )生(shēng )就(jiù )死(sǐ )的(de )界(jiè )限(xiàn ),哪(nǎ )会(huì )自(zì )甘(gān )沉(chén )溺(nì )于(yú )牢(láo )狱(yù )生(shēng )活(huó )而(ér )忍(rěn )受(shòu )屈(qū )辱(rǔ )呢(ne )?再(zài )说(shuō )奴(nú )隶(lì )婢(bì )妾(qiè )尚(shàng )且(qiě )能(néng )够(gòu )下(xià )决(jué )心(xīn )自(zì )杀(shā ),何(hé )况(kuàng )像(xiàng )我(wǒ )到(dào )了(le )这(zhè )样(yàng )不(bú )得(dé )已(yǐ )的(de )地(dì )步(bù )!我(wǒ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )忍(rěn )受(shòu )着(zhe )屈(qū )辱(rǔ )苟(gǒu )且(qiě )活(huó )下(xià )来(lái ),陷(xiàn )在(zài )污(wū )浊(zhuó )的(de )监(jiān )狱(yù )之(zhī )中(zhōng )却(què )不(bú )肯(kěn )死(sǐ ),是(shì )遗(yí )憾(hàn )我(wǒ )内(nèi )心(xīn )的(de )志(zhì )愿(yuàn )有(yǒu )未(wèi )达(dá )到(dào )的(de ),如(rú )果(guǒ )平(píng )平(píng )庸(yōng )庸(yōng )地(dì )死(sǐ )了(le ),文(wén )章(zhāng )就(jiù )不(bú )能(néng )在(zài )后(hòu )世(shì )显(xiǎn )露(lù )。

古(gǔ )时(shí )候(hòu )虽(suī )富(fù )贵(guì )但(dàn )名(míng )字(zì )磨(mó )灭(miè )不(bú )传(chuán )的(de )人(rén ),多(duō )得(dé )数(shù )不(bú )清(qīng ),只(zhī )有(yǒu )那(nà )些(xiē )卓(zhuó )异(yì )而(ér )不(bú )平(píng )常(cháng )的(de )人(rén )才(cái )在(zài )世(shì )上(shàng )著(zhe )称(chēng )。(那(nà )就(jiù )是(shì ):)西(xī )伯(bó )姬(jī )昌(chāng )被(bèi )拘(jū )禁(jìn )而(ér )扩(kuò )写(xiě )《周(zhōu )易(yì )》;孔(kǒng )子(zǐ )受(shòu )困(kùn )窘(jiǒng )而(ér )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》;屈(qū )原(yuán )被(bèi )放(fàng )逐(zhú ),才(cái )写(xiě )了(le )《离(lí )骚(sāo )》;左(zuǒ )丘(qiū )明(míng )失(shī )去(qù )视(shì )力(lì ),才(cái )有(yǒu )《国(guó )语(yǔ )》;孙(sūn )膑(bìn )被(bèi )截(jié )去(qù )膝(xī )盖(gài )骨(gǔ ),《兵(bīng )法(fǎ )》才(cái )撰(zhuàn )写(xiě )出(chū )来(lái );吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )被(bèi )贬(biǎn )谪(zhé )蜀(shǔ )地(dì ),后(hòu )世(shì )才(cái )流(liú )传(chuán )着(zhe )《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )》;韩(hán )非(fēi )被(bèi )囚(qiú )禁(jìn )在(zài )秦(qín )国(guó ),写(xiě )出(chū )《说(shuō )难(nán )》、《孤(gū )愤(fèn )》;《诗(shī )》三(sān )百(bǎi )篇(piān ),大(dà )都(dōu )是(shì )一(yī )些(xiē )圣(shèng )贤(xián )们(men )抒(shū )发(fā )愤(fèn )慨(kǎi )而(ér )写(xiě )作(zuò )的(de )。这(zhè )些(xiē )人(rén )都(dōu )是(shì )(因(yīn )为(wéi ))感(gǎn )情(qíng )有(yǒu )压(yā )抑(yì )郁(yù )结(jié )不(bú )解(jiě )的(de )地(dì )方(fāng ),不(bú )能(néng )实(shí )现(xiàn )其(qí )理(lǐ )想(xiǎng ),所(suǒ )以(yǐ )记(jì )述(shù )过(guò )去(qù )的(de )事(shì )迹(jì ),让(ràng )将(jiāng )来(lái )的(de )人(rén )了(le )解(jiě )他(tā )的(de )志(zhì )向(xiàng )。就(jiù )像(xiàng )左(zuǒ )丘(qiū )明(míng )没(méi )有(yǒu )了(le )视(shì )力(lì ),孙(sūn )膑(bìn )断(duàn )了(le )双(shuāng )脚(jiǎo ),终(zhōng )生(shēng )不(bú )能(néng )被(bèi )人(rén )重(zhòng )用(yòng ),便(biàn )退(tuì )隐(yǐn )著(zhe )书(shū )立(lì )说(shuō )来(lái )抒(shū )发(fā )他(tā )们(men )的(de )怨(yuàn )愤(fèn ),想(xiǎng )到(dào )活(huó )下(xià )来(lái )从(cóng )事(shì )著(zhe )作(zuò )来(lái )表(biǎo )现(xiàn )自(zì )己(jǐ )的(de )思(sī )想(xiǎng )。

我(wǒ )私(sī )下(xià )里(lǐ )也(yě )自(zì )不(bú )量(liàng )力(lì ),近(jìn )来(lái )用(yòng )我(wǒ )那(nà )不(bú )高(gāo )明(míng )的(de )文(wén )辞(cí ),收(shōu )集(jí )天(tiān )下(xià )散(sàn )失(shī )的(de )历(lì )史(shǐ )传(chuán )闻(wén ),粗(cū )略(luè )地(dì )考(kǎo )订(dìng )其(qí )真(zhēn )实(shí )性(xìng ),综(zōng )述(shù )其(qí )事(shì )实(shí )的(de )本(běn )末(mò ),推(tuī )究(jiū )其(qí )成(chéng )败(bài )盛(shèng )衰(shuāi )的(de )道(dào )理(lǐ ),上(shàng )自(zì )黄(huáng )帝(dì ),下(xià )至(zhì )于(yú )当(dāng )今(jīn ),写(xiě )成(chéng )十(shí )篇(piān )表(biǎo ),十(shí )二(èr )篇(piān )本(běn )纪(jì ),八(bā )篇(piān )书(shū ),三(sān )十(shí )篇(piān )世(shì )家(jiā ),七(qī )十(shí )篇(piān )列(liè )传(chuán ),一(yī )共(gòng )一(yī )百(bǎi )三(sān )十(shí )篇(piān ),也(yě )是(shì )想(xiǎng )探(tàn )求(qiú )天(tiān )道(dào )与(yǔ )人(rén )事(shì )之(zhī )间(jiān )的(de )关(guān )系(xì ),贯(guàn )通(tōng )古(gǔ )往(wǎng )今(jīn )来(lái )变(biàn )化(huà )的(de )脉(mò )络(luò ),成(chéng )为(wéi )一(yī )家(jiā )的(de )言(yán )论(lùn )。刚(gāng )开(kāi )始(shǐ )草(cǎo )创(chuàng )还(hái )没(méi )有(yǒu )成(chéng )书(shū ),恰(qià )恰(qià )遭(zāo )遇(yù )到(dào )这(zhè )场(chǎng )灾(zāi )祸(huò ),我(wǒ )痛(tòng )惜(xī )这(zhè )部(bù )书(shū )不(bú )能(néng )完(wán )成(chéng ),因(yīn )此(cǐ )受(shòu )到(dào )最(zuì )残(cán )酷(kù )的(de )刑(xíng )罚(fá )也(yě )没(méi )有(yǒu )怨(yuàn )怒(nù )之(zhī )色(sè )。我(wǒ )确(què )实(shí )想(xiǎng )完(wán )成(chéng )这(zhè )本(běn )书(shū ),把(bǎ )它(tā )(暂(zàn )时(shí ))藏(cáng )在(zài )名(míng )山(shān )之(zhī )中(zhōng ),(以(yǐ )后(hòu ))再(zài )传(chuán )给(gěi )跟(gēn )自(zì )己(jǐ )志(zhì )同(tóng )道(dào )合(hé )的(de )人(rén ),再(zài )让(ràng )它(tā )广(guǎng )传(chuán )于(yú )天(tiān )下(xià )。那(nà )么(me ),我(wǒ )便(biàn )抵(dǐ )偿(cháng )了(le )以(yǐ )前(qián )所(suǒ )受(shòu )的(de )侮(wǔ )辱(rǔ ),即(jí )使(shǐ )受(shòu )再(zài )多(duō )的(de )侮(wǔ )辱(rǔ ),难(nán )道(dào )会(huì )后(hòu )悔(huǐ )吗(ma )?然(rán )而(ér ),这(zhè )些(xiē )只(zhī )能(néng )向(xiàng )有(yǒu )见(jiàn )识(shí )的(de )人(rén )诉(sù )说(shuō ),却(què )很(hěn )难(nán )向(xiàng )世(shì )俗(sú )之(zhī )人(rén )讲(jiǎng )清(qīng )楚(chǔ )啊(ā )!

再(zài )说(shuō ),戴(dài )罪(zuì )被(bèi )侮(wǔ )辱(rǔ )的(de )处(chù )境(jìng )是(shì )很(hěn )不(bú )容(róng )易(yì )安(ān )生(shēng )的(de ),地(dì )位(wèi )卑(bēi )贱(jiàn )的(de )人(rén ),往(wǎng )往(wǎng )被(bèi )人(rén )诽(fěi )谤(bàng )和(hé )议(yì )论(lùn )。我(wǒ )因(yīn )为(wéi )多(duō )嘴(zuǐ )说(shuō )了(le )几(jǐ )句(jù )话(huà )而(ér )遭(zāo )遇(yù )这(zhè )场(chǎng )大(dà )祸(huò ),更(gèng )被(bèi )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )人(rén )、朋(péng )友(yǒu )羞(xiū )辱(rǔ )和(hé )嘲(cháo )笑(xiào ),污(wū )辱(rǔ )了(le )祖(zǔ )宗(zōng ),又(yòu )有(yǒu )什(shí )么(me )颜(yán )面(miàn )再(zài )到(dào )父(fù )母(mǔ )的(de )坟(fén )墓(mù )上(shàng )去(qù )祭(jì )扫(sǎo )呢(ne )?即(jí )使(shǐ )是(shì )到(dào )百(bǎi )代(dài )之(zhī )后(hòu ),这(zhè )污(wū )垢(gòu )和(hé )耻(chǐ )辱(rǔ )会(huì )更(gèng )加(jiā )深(shēn )重(zhòng )啊(ā )!因(yīn )此(cǐ )在(zài )肺(fèi )腑(fǔ )中(zhōng )肠(cháng )子(zǐ )里(lǐ )每(měi )日(rì )多(duō )次(cì )回(huí )转(zhuǎn ),坐(zuò )在(zài )家(jiā )中(zhōng ),精(jīng )神(shén )恍(huǎng )恍(huǎng )忽(hū )忽(hū ),好(hǎo )像(xiàng )丢(diū )失(shī )了(le )什(shí )么(me );出(chū )门(mén )则(zé )不(bú )知(zhī )道(dào )往(wǎng )哪(nǎ )儿(ér )走(zǒu )。每(měi )当(dāng )想(xiǎng )到(dào )这(zhè )件(jiàn )耻(chǐ )辱(rǔ )的(de )事(shì ),冷(lěng )汗(hàn )没(méi )有(yǒu )不(bú )从(cóng )脊(jǐ )背(bèi )上(shàng )冒(mào )出(chū )来(lái )而(ér )沾(zhān )湿(shī )衣(yī )襟(jīn )的(de )。我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )成(chéng )了(le )宦(huàn )官(guān ),怎(zěn )么(me )能(néng )够(gòu )自(zì )己(jǐ )引(yǐn )退(tuì ),深(shēn )深(shēn )地(dì )在(zài )山(shān )林(lín )岩(yán )穴(xué )隐(yǐn )居(jū )呢(ne )?所(suǒ )以(yǐ )只(zhī )得(dé )随(suí )俗(sú )浮(fú )沉(chén ),跟(gēn )着(zhe )形(xíng )势(shì )上(shàng )下(xià ),以(yǐ )表(biǎo )现(xiàn )我(wǒ )狂(kuáng )放(fàng )和(hé )迷(mí )惑(huò )不(bú )明(míng )。如(rú )今(jīn )少(shǎo )卿(qīng )竟(jìng )教(jiāo )导(dǎo )我(wǒ )要(yào )推(tuī )贤(xián )进(jìn )士(shì ),这(zhè )难(nán )道(dào )不(bú )是(shì )与(yǔ )我(wǒ )自(zì )己(jǐ )的(de )愿(yuàn )望(wàng )相(xiàng )违(wéi )背(bèi )的(de )吗(ma )?现(xiàn )在(zài )我(wǒ )虽(suī )然(rán )想(xiǎng )自(zì )我(wǒ )雕(diāo )饰(shì )一(yī )番(fān ),用(yòng )美(měi )好(hǎo )的(de )言(yán )辞(cí )来(lái )为(wéi )自(zì )己(jǐ )开(kāi )脱(tuō ),这(zhè )也(yě )没(méi )有(yǒu )好(hǎo )处(chù ),因(yīn )为(wéi )世(shì )俗(sú )之(zhī )人(rén )是(shì )不(bú )会(huì )相(xiàng )信(xìn )的(de ),只(zhī )会(huì )使(shǐ )我(wǒ )自(zì )讨(tǎo )侮(wǔ )辱(rǔ )啊(ā )。简(jiǎn )单(dān )地(dì )说(shuō ),人(rén )要(yào )到(dào )死(sǐ )后(hòu )的(de )日(rì )子(zǐ ),然(rán )后(hòu )是(shì )非(fēi )才(cái )能(néng )够(gòu )论(lùn )定(dìng )。书(shū )信(xìn )是(shì )不(bú )能(néng )完(wán )全(quán )表(biǎo )达(dá )心(xīn )意(yì )的(de ),因(yīn )而(ér )只(zhī )是(shì )略(luè )微(wēi )陈(chén )述(shù )我(wǒ )愚(yú )执(zhí )、浅(qiǎn )陋(lòu )的(de )意(yì )见(jiàn )罢(bà )了(le )。

恭(gōng )敬(jìng )的(de )拜(bài )两(liǎng )次(cì )。

阅读:25816

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库