论士【登录】

ok8.org > 《反经》 > 《论士》 > 拼音版

臣(chén )闻(wén )黄(huáng )石(shí )公(gōng )曰(yuē ):“昔(xī )太(tài )平(píng )之(zhī )时(shí ),诸(zhū )侯(hóu )二(èr )师(shī ),方(fāng )伯(bó )三(sān )师(shī ),天(tiān )子(zǐ )六(liù )师(shī )。世(shì )乱(luàn )则(zé )叛(pàn )逆(nì )生(shēng ),王(wáng )泽(zé )竭(jié )则(zé )盟(méng )誓(shì )相(xiàng )罚(fá ),德(dé )同(tóng )无(wú )以(yǐ )相(xiàng )加(jiā ),乃(nǎi )揽(lǎn )英(yīng )雄(xióng )之(zhī )心(xīn )。”故(gù )曰(yuē ):得(dé )人(rén )则(zé )兴(xìng ),失(shī )士(shì )则(zé )崩(bēng )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?昔(xī )齐(qí )桓(huán )公(gōng )见(jiàn )小(xiǎo )臣(chén )稷(jì ),一(yī )日(rì )三(sān )往(wǎng )而(ér )不(bú )得(dé )见(jiàn ),从(cóng )者(zhě )止(zhǐ )之(zhī )。桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“士(shì )之(zhī )傲(ào )爵(jué )禄(lù )者(zhě ),固(gù )轻(qīng )其(qí )主(zhǔ );其(qí )主(zhǔ )傲(ào )霸(bà )王(wáng )者(zhě ),亦(yì )轻(qīng )其(qí )士(shì )。纵(zòng )夫(fū )子(zǐ )傲(ào )爵(jué )禄(lù ),吾(wú )庸(yōng )敢(gǎn )傲(ào )霸(bà )王(wáng )乎(hū )?”五(wǔ )往(wǎng )而(ér )后(hòu )得(dé )见(jiàn )。

《书(shū )》曰(yuē ):“能(néng )自(zì )得(dé )师(shī )者(zhě )王(wáng )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?齐(qí )宣(xuān )王(wáng )见(jiàn )颜(yán )触(chù )曰(yuē ):“触(chù )前(qián )。”触(chù )亦(yì )曰(yuē ):“王(wáng )前(qián )。”(议(yì )曰(yuē ):夫(fū )触(chù )前(qián )为(wéi )慕(mù )势(shì ),王(wáng )前(qián )为(wéi )趋(qū )士(shì );与(yǔ )使(shǐ )触(chù )为(wéi )慕(mù )势(shì ),不(bú )若(ruò )使(shǐ )王(wáng )为(wéi )趋(qū )士(shì )。)宣(xuān )王(wáng )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“王(wáng )者(zhě )贵(guì )乎(hū )?士(shì )者(zhě )贵(guì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )秦(qín )攻(gōng )齐(qí ),令(lìng )曰(yuē ):‘有(yǒu )敢(gǎn )去(qù )柳(liǔ )下(xià )季(jì )垄(lǒng )五(wǔ )百(bǎi )步(bù )而(ér )樵(qiáo )采(cǎi )者(zhě ),罪(zuì )死(sǐ )不(bú )赦(shè )。’令(lìng )曰(yuē ):‘有(yǒu )能(néng )得(dé )齐(qí )王(wáng )头(tóu )者(zhě ),封(fēng )万(wàn )户(hù )侯(hóu ),赐(cì )金(jīn )千(qiān )镒(yì )。’由(yóu )是(shì )言(yán )之(zhī ),生(shēng )王(wáng )之(zhī )头(tóu ),曾(céng )不(bú )如(rú )死(sǐ )士(shì )之(zhī )垄(lǒng )。”宣(xuān )王(wáng )竟(jìng )师(shī )之(zhī )。

(宣(xuān )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )据(jù )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )地(dì ),而(ér )建(jiàn )千(qiān )石(shí )之(zhī )钟(zhōng ),东(dōng )南(nán )西(xī )北(běi ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )服(fú )。今(jīn )夫(fū )士(shì )之(zhī )高(gāo )者(zhě ),乃(nǎi )称(chēng )匹(pǐ )夫(fū ),徒(tú )步(bù )而(ér )处(chù )于(yú )农(nóng )亩(mǔ )之(zhī )下(xià ),则(zé )鄙(bǐ )野(yě )、监(jiān )门(mén )、闾(lǘ )里(lǐ )。士(shì )之(zhī )贱(jiàn )也(yě ),亦(yì )甚(shèn )矣(yǐ )。”触(chù )曰(yuē ):“古(gǔ )大(dà )禹(yǔ )之(zhī )时(shí ),诸(zhū )侯(hóu )万(wàn )国(guó )。舜(shùn )起(qǐ )农(nóng )亩(mǔ )而(ér )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。及(jí )汤(tāng )之(zhī )时(shí ),诸(zhū )侯(hóu )三(sān )千(qiān )。当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì ),南(nán )面(miàn )称(chēng )寡(guǎ )人(rén )者(zhě ),乃(nǎi )廿(niàn )四(sì )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),非(fēi )得(dé )失(shī )之(zhī )策(cè )与(yǔ )?稍(shāo )稍(shāo )诛(zhū )灭(miè ),灭(miè )亡(wáng )无(wú )族(zú )之(zhī )时(shí ),欲(yù )为(wéi )监(jiān )门(mén )、闾(lǘ )里(lǐ ),安(ān )可(kě )得(dé )哉(zāi )?《易(yì )传(chuán )》不(bú )云(yún )乎(hū ):‘居(jū )上(shàng )位(wèi ),未(wèi )得(dé )其(qí )实(shí )。’故(gù )无(wú )其(qí )实(shí )而(ér )喜(xǐ )其(qí )名(míng )者(zhě )削(xuē ),无(wú )其(qí )德(dé )而(ér )望(wàng )其(qí )福(fú )者(zhě )约(yuē ),无(wú )其(qí )功(gōng )而(ér )受(shòu )其(qí )禄(lù )者(zhě )辱(rǔ ),祸(huò )必(bì )握(wò )。故(gù )曰(yuē ):‘矜(jīn )功(gōng )不(bú )立(lì ),虚(xū )愿(yuàn )不(bú )至(zhì )。’此(cǐ )皆(jiē )夸(kuā )其(qí )名(míng ),华(huá )而(ér )无(wú )其(qí )实(shí )德(dé )也(yě )。是(shì )以(yǐ )尧(yáo )有(yǒu )九(jiǔ )佐(zuǒ ),舜(shùn )有(yǒu )十(shí )友(yǒu ),禹(yǔ )有(yǒu )五(wǔ )丞(chéng ),汤(tāng )有(yǒu )三(sān )辅(fǔ ),自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),而(ér )能(néng )虚(xū )成(chéng )名(míng )于(yú )天(tiān )下(xià )者(zhě ),无(wú )有(yǒu )。是(shì )以(yǐ )君(jūn )王(wáng )无(wú )羞(xiū )亟(jí )问(wèn ),不(bú )愧(kuì )不(bú )学(xué ),而(ér )成(chéng )其(qí )道(dào )。老(lǎo )子(zǐ )曰(yuē ):‘虽(suī )贵(guì ),必(bì )以(yǐ )贱(jiàn )为(wéi )本(běn );虽(suī )高(gāo ),必(bì )以(yǐ )下(xià )为(wéi )基(jī )。’是(shì )以(yǐ )侯(hóu )王(wáng )称(chēng )孤(gū )、寡(guǎ )、不(bú )谷(gǔ )。夫(fū )孤(gū )、寡(guǎ )者(zhě ),困(kùn )贱(jiàn )下(xià )位(wèi )者(zhě )也(yě ),而(ér )侯(hóu )王(wáng )以(yǐ )自(zì )谓(wèi ),岂(qǐ )非(fēi )以(yǐ )下(xià )人(rén )而(ér )尊(zūn )贵(guì )士(shì )与(yǔ )?夫(fū )尧(yáo )传(chuán )舜(shùn ),舜(shùn )传(chuán )禹(yǔ ),周(zhōu )成(chéng )王(wáng )任(rèn )周(zhōu )公(gōng )旦(dàn ),而(ér )世(shì )世(shì )称(chēng )名(míng ),是(shì )以(yǐ )明(míng )乎(hū )士(shì )之(zhī )贵(guì )也(yě )。”)

谚(yàn )曰(yuē ):“浴(yù )不(bú )必(bì )江(jiāng )海(hǎi ),要(yào )之(zhī )去(qù )垢(gòu );马(mǎ )不(bú )必(bì )骐(qí )骥(jì ),要(yào )之(zhī )善(shàn )走(zǒu );士(shì )不(bú )必(bì )贤(xián )也(yě ),要(yào )之(zhī )知(zhī )道(dào );女(nǚ )不(bú )必(bì )贵(guì )种(zhǒng ),要(yào )之(zhī )贞(zhēn )好(hǎo )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?淳(chún )于(yú )髡(kūn )谓(wèi )齐(qí )宣(xuān )王(wáng )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )好(hǎo )马(mǎ ),王(wáng )亦(yì )好(hǎo )马(mǎ );古(gǔ )者(zhě )好(hǎo )味(wèi ),王(wáng )亦(yì )好(hǎo )味(wèi );古(gǔ )者(zhě )好(hǎo )色(sè ),王(wáng )亦(yì )好(hǎo )色(sè );古(gǔ )者(zhě )好(hǎo )士(shì ),王(wáng )独(dú )不(bú )好(hǎo )!”王(wáng )曰(yuē ):“国(guó )无(wú )士(shì )耳(ěr )。有(yǒu )则(zé )寡(guǎ )人(rén )亦(yì )悦(yuè )之(zhī )。”髡(kūn )曰(yuē ):“古(gǔ )有(yǒu )骅(huá )骝(liú )骐(qí )骥(jì ),今(jīn )之(zhī )无(wú )有(yǒu ),王(wáng )选(xuǎn )于(yú )众(zhòng ),王(wáng )好(hǎo )马(mǎ )矣(yǐ );古(gǔ )有(yǒu )豹(bào )象(xiàng )之(zhī )胎(tāi ),今(jīn )之(zhī )无(wú )有(yǒu ),王(wáng )选(xuǎn )于(yú )众(zhòng ),王(wáng )好(hǎo )味(wèi )矣(yǐ );古(gǔ )有(yǒu )毛(máo )嫱(qiáng )、西(xī )施(shī ),今(jīn )之(zhī )无(wú )有(yǒu ),王(wáng )选(xuǎn )于(yú )众(zhòng ),王(wáng )好(hǎo )色(sè )矣(yǐ );王(wáng )必(bì )待(dài )尧(yáo )舜(shùn )禹(yǔ )汤(tāng )之(zhī )士(shì ),而(ér )后(hòu )好(hǎo )之(zhī ),则(zé )尧(yáo )舜(shùn )禹(yǔ )汤(tāng )之(zhī )士(shì ),亦(yì )不(bú )好(hǎo )王(wáng )矣(yǐ )。”

(鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )谓(wèi )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )曰(yuē ):“君(jūn )好(hǎo )士(shì )未(wèi )也(yě )。”孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )曰(yuē ):“文(wén )不(bú )得(dé )士(shì )故(gù )也(yě )。”对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )厩(jiù )马(mǎ )百(bǎi )乘(chéng ),无(wú )不(bú )被(bèi )绣(xiù )衣(yī )而(ér )食(shí )菽(shū )粟(sù ),岂(qǐ )有(yǒu )骐(qí )骥(jì )騄(lù )耳(ěr )哉(zāi )?后(hòu )宫(gōng )十(shí )妃(fēi ),皆(jiē )衣(yī )缟(gǎo )纻(zhù ),食(shí )粱(liáng )肉(ròu ),岂(qǐ )有(yǒu )毛(máo )嫱(qiáng )、西(xī )施(shī )哉(zāi )?色(sè )与(yǔ )马(mǎ )取(qǔ )于(yú )今(jīn )之(zhī )世(shì ),士(shì )何(hé )必(bì )待(dài )古(gǔ )哉(zāi )?故(gù )曰(yuē ):‘君(jūn )好(hǎo )士(shì )未(wèi )也(yě )。’”

张(zhāng )敞(chǎng )《与(yǔ )朱(zhū )邑(yì )书(shū )》曰(yuē ):“饥(jī )者(zhě )甘(gān )糟(zāo )糠(kāng ),饱(bǎo )者(zhě )饫(yù )粱(liáng )肉(ròu )。何(hé )则(zé )?有(yǒu )无(wú )之(zhī )势(shì )异(yì )也(yě )。昔(xī )陈(chén )平(píng )虽(suī )贤(xián ),须(xū )魏(wèi )倩(qiàn )而(ér )后(hòu )进(jìn );韩(hán )信(xìn )虽(suī )奇(qí ),赖(lài )萧(xiāo )何(hé )而(ér )后(hòu )信(xìn )。故(gù )士(shì )各(gè )达(dá )其(qí )及(jí )时(shí )之(zhī )宜(yí )。若(ruò )待(dài )古(gǔ )之(zhī )英(yīng )俊(jùn ),必(bì )若(ruò )伊(yī )尹(yǐn )、吕(lǚ )望(wàng )而(ér )后(hòu )荐(jiàn )之(zhī ),则(zé )此(cǐ )人(rén )不(bú )因(yīn )足(zú )下(xià )而(ér )进(jìn )矣(yǐ )。”《淮(huái )南(nán )》曰(yuē ):“待(dài )腰(yāo )袅(niǎo )、飞(fēi )兔(tù )而(ér )后(hòu )驾(jià ),则(zé )世(shì )莫(mò )乘(chéng )车(chē )矣(yǐ );待(dài )西(xī )施(shī )、洛(luò )浦(pǔ )而(ér )后(hòu )妃(fēi ),则(zé )终(zhōng )身(shēn )不(bú )家(jiā )矣(yǐ )。然(rán )不(bú )待(dài )古(gǔ )之(zhī )英(yīng )俊(jùn )而(ér )自(zì )足(zú )者(zhě ),因(yīn )其(qí )所(suǒ )有(yǒu )而(ér )遂(suí )用(yòng )之(zhī )也(yě )。”)

《语(yǔ )》曰(yuē ):“琼(qióng )艘(sōu )瑶(yáo )楫(jí ),无(wú )涉(shè )川(chuān )之(zhī )用(yòng );金(jīn )弧(hú )玉(yù )弦(xián ),无(wú )激(jī )矢(shǐ )之(zhī )能(néng )。是(shì )以(yǐ )分(fèn )絜(jié )而(ér )无(wú )政(zhèng )事(shì )者(zhě ),非(fēi )拨(bō )乱(luàn )之(zhī )器(qì );儒(rú )雅(yǎ )而(ér )乏(fá )治(zhì )理(lǐ )者(zhě ),非(fēi )翼(yì )亮(liàng )之(zhī )士(shì )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?魏(wèi )无(wú )知(zhī )见(jiàn )陈(chén )平(píng )于(yú )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )用(yòng )之(zhī )。绛(jiàng )、灌(guàn )等(děng )谗(chán )平(píng )曰(yuē ):“平(píng )盗(dào )嫂(sǎo )受(shòu )金(jīn )。”汉(hàn )王(wáng )让(ràng )魏(wèi )无(wú )知(zhī )。无(wú )知(zhī )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )所(suǒ )言(yán )者(zhě ),能(néng )也(yě );陛(bì )下(xià )所(suǒ )闻(wén )者(zhě ),行(háng )也(yě )。今(jīn )有(yǒu )尾(wěi )生(shēng )孝(xiào )已(yǐ )之(zhī )行(háng ),而(ér )无(wú )益(yì )于(yú )胜(shèng )负(fù )之(zhī )数(shù ),陛(bì )下(xià )假(jiǎ )用(yòng )之(zhī )乎(hū )?今(jīn )楚(chǔ )汉(hàn )相(xiàng )距(jù ),臣(chén )进(jìn )奇(qí )谋(móu )之(zhī )士(shì ),顾(gù )其(qí )计(jì ),诚(chéng )足(zú )以(yǐ )利(lì )国(guó )家(jiā )耳(ěr )!盗(dào )嫂(sǎo )受(shòu )金(jīn ),又(yòu )安(ān )足(zú )疑(yí )哉(zāi )?”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”

黄(huáng )石(shí )公(gōng )曰(yuē ):“有(yǒu )清(qīng )白(bái )之(zhī )士(shì )者(zhě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )爵(jué )禄(lù )得(dé );守(shǒu )节(jiē )之(zhī )士(shì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )威(wēi )刑(xíng )胁(xié )。致(zhì )清(qīng )白(bái )之(zhī )士(shì ),修(xiū )其(qí )礼(lǐ );致(zhì )守(shǒu )节(jiē )之(zhī )士(shì ),修(xiū )其(qí )道(dào )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?郭(guō )隗(wěi )说(shuō )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“帝(dì )者(zhě )与(yǔ )师(shī )处(chù ),王(wáng )者(zhě )与(yǔ )友(yǒu )处(chù ),霸(bà )者(zhě )与(yǔ )臣(chén )处(chù ),亡(wáng )国(guó )与(yǔ )厮(sī )役(yì )处(chù )。诎(qū )指(zhǐ )而(ér )事(shì )之(zhī ),北(běi )面(miàn )受(shòu )学(xué ),则(zé )百(bǎi )己(jǐ )者(zhě )至(zhì );先(xiān )趋(qū )而(ér )后(hòu )息(xī ),先(xiān )问(wèn )而(ér )后(hòu )默(mò ),则(zé )什(shí )己(jǐ )者(zhě )至(zhì );人(rén )趋(qū )己(jǐ )趋(qū ),则(zé )若(ruò )己(jǐ )者(zhě )至(zhì );凭(píng )几(jǐ )据(jù )杖(zhàng ),眄(miǎn )视(shì )指(zhǐ )使(shǐ ),则(zé )厮(sī )役(yì )之(zhī )人(rén )至(zhì );恣(zì )睢(suī )奋(fèn )击(jī ),呴(hǒu )藉(jiè )叱(chì )咄(duō ),则(zé )徒(tú )隶(lì )之(zhī )人(rén )至(zhì )矣(yǐ )。”此(cǐ )乃(nǎi )古(gǔ )之(zhī )服(fú )道(dào )致(zhì )士(shì )者(zhě )也(yě )。

黄(huáng )石(shí )公(gōng )曰(yuē ):“礼(lǐ )者(zhě ),士(shì )之(zhī )所(suǒ )归(guī );赏(shǎng )者(zhě ),士(shì )之(zhī )所(suǒ )死(sǐ )。招(zhāo )其(qí )所(suǒ )归(guī ),示(shì )其(qí )所(suǒ )死(sǐ ),则(zé )所(suǒ )求(qiú )者(zhě )至(zhì )矣(yǐ )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?魏(wèi )文(wén )侯(hóu )太(tài )子(zǐ )揖(yī )礼(lǐ )田(tián )子(zǐ )方(fāng ),而(ér )子(zǐ )方(fāng )不(bú )为(wéi )礼(lǐ ),太(tài )子(zǐ )不(bú )悦(yuè ),谓(wèi )子(zǐ )方(fāng )曰(yuē ):“不(bú )识(shí )贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )骄(jiāo )人(rén )乎(hū )?富(fù )贵(guì )者(zhě )骄(jiāo )人(rén )乎(hū )?”子(zǐ )方(fāng )曰(yuē ):“贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )骄(jiāo )人(rén )耳(ěr )。富(fù )贵(guì )者(zhě )安(ān )敢(gǎn )骄(jiāo )人(rén )?人(rén )主(zhǔ )骄(jiāo )人(rén )而(ér )亡(wáng )其(qí )国(guó ),大(dà )夫(fū )骄(jiāo )人(rén )而(ér )亡(wáng )其(qí )家(jiā )。贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )若(ruò )不(bú )得(dé )意(yì ),纳(nà )履(lǚ )而(ér )去(qù ),安(ān )往(wǎng )而(ér )不(bú )得(dé )贫(pín )贱(jiàn )乎(hū )?”

宋(sòng )燕(yàn )相(xiàng )齐(qí ),见(jiàn )逐(zhú )罢(bà )归(guī ),谓(wèi )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“有(yǒu )能(néng )与(yǔ )我(wǒ )赴(fù )诸(zhū )侯(hóu )乎(hū )?”皆(jiē )执(zhí )杖(zhàng )排(pái )班(bān ),默(mò )而(ér )不(bú )对(duì )。燕(yàn )曰(yuē ):“悲(bēi )乎(hū )!何(hé )士(shì )大(dà )夫(fū )易(yì )得(dé )而(ér )难(nán )用(yòng )也(yě )?”陈(chén )饶(ráo )曰(yuē ):“非(fēi )士(shì )大(dà )夫(fū )易(yì )得(dé )而(ér )难(nán )用(yòng ),君(jūn )不(bú )能(néng )用(yòng )也(yě );君(jūn )不(bú )能(néng )用(yòng ),则(zé )有(yǒu )不(bú )平(píng )之(zhī )心(xīn )。是(shì )失(shī )之(zhī )于(yú )己(jǐ )而(ér )责(zé )诸(zhū )人(rén )也(yě )。”燕(yàn )曰(yuē ):“其(qí )说(shuō )云(yún )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“三(sān )升(shēng )之(zhī )稷(jì ),不(bú )足(zú )于(yú )士(shì ),而(ér )君(jūn )雁(yàn )鹜(wù )有(yǒu )余(yú )粟(sù ),是(shì )君(jūn )之(zhī )过(guò )一(yī )也(yě )。果(guǒ )园(yuán )梨(lí )栗(lì ),后(hòu )宫(gōng )妇(fù )女(nǚ ),以(yǐ )相(xiàng )提(tí )挃(dié ),而(ér )士(shì )曾(céng )不(bú )得(dé )一(yī )尝(cháng ),是(shì )君(jūn )之(zhī )过(guò )二(èr )也(yě )。绫(líng )纨(wán )绮(qǐ )縠(hú ),美(měi )丽(lì )于(yú )堂(táng ),从(cóng )风(fēng )而(ér )弊(bì ),士(shì )曾(céng )不(bú )得(dé )以(yǐ )为(wéi )缘(yuán ),是(shì )君(jūn )之(zhī )过(guò )三(sān )也(yě )。夫(fū )财(cái )者(zhě ),君(jūn )之(zhī )所(suǒ )轻(qīng );死(sǐ )者(zhě ),士(shì )之(zhī )所(suǒ )重(zhòng )。君(jūn )不(bú )能(néng )行(háng )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )轻(qīng ),而(ér )欲(yù )使(shǐ )士(shì )致(zhì )其(qí )所(suǒ )重(zhòng ),譬(pì )犹(yóu )铅(qiān )刀(dāo )畜(chù )之(zhī ),干(gàn )将(jiāng )用(yòng )之(zhī ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?”宋(sòng )燕(yàn )曰(yuē ):“是(shì )燕(yàn )之(zhī )过(guò )也(yě )。”

《语(yǔ )》曰(yuē ):“夫(fū )人(rén )同(tóng )明(míng )者(zhě )相(xiàng )见(jiàn ),同(tóng )听(tīng )者(zhě )相(xiàng )闻(wén )。德(dé )合(hé )则(zé )未(wèi )见(jiàn )而(ér )相(xiàng )亲(qīn ),声(shēng )同(tóng )则(zé )处(chù )异(yì )而(ér )相(xiàng )应(yīng )。”韩(hán )子(zǐ )曰(yuē ):“趋(qū )舍(shě )同(tóng )则(zé )相(xiàng )是(shì ),趣(qù )舍(shě )同(tóng )则(zé )相(xiàng )是(shì ),趣(qù )舍(shě )异(yì )则(zé )相(xiàng )非(fēi )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?楚(chǔ )威(wēi )王(wáng )问(wèn )宋(sòng )玉(yù )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )其(qí )有(yǒu )遗(yí )行(háng )欤(yú )?何(hé )士(shì )人(rén )众(zhòng )庶(shù )不(bú )誉(yù )之(zhī )甚(shèn )?”宋(sòng )玉(yù )曰(yuē ):“夫(fū )鸟(niǎo )有(yǒu )凤(fèng )而(ér )鱼(yú )有(yǒu )鲸(jīng ),凤(fèng )凰(huáng )上(shàng )击(jī )九(jiǔ )万(wàn )里(lǐ ),翱(áo )翔(xiáng )乎(hū )幽(yōu )冥(míng )之(zhī )上(shàng );夫(fū )蕃(fān )篱(lí )之(zhī )鷃(yàn ),岂(qǐ )能(néng )与(yǔ )料(liào )天(tiān )地(dì )之(zhī )高(gāo )哉(zāi )?鲸(jīng )鱼(yú )朝(cháo )发(fā )于(yú )昆(kūn )仑(lún )之(zhī )墟(xū ),暮(mù )宿(xiǔ )于(yú )孟(mèng )津(jīn );夫(fū )尺(chǐ )泽(zé )之(zhī )鲵(ní ),岂(qǐ )能(néng )与(yǔ )量(liàng )江(jiāng )海(hǎi )之(zhī )大(dà )哉(zāi )?故(gù )非(fēi )独(dú )鸟(niǎo )有(yǒu )凤(fèng )而(ér )鱼(yú )有(yǒu )鲸(jīng ),士(shì )亦(yì )有(yǒu )之(zhī )。夫(fū )圣(shèng )人(rén )瑰(guī )琦(qí )意(yì )行(háng ),超(chāo )然(rán )独(dú )处(chù )。夫(fū )世(shì )俗(sú )之(zhī )民(mín ),又(yòu )安(ān )知(zhī )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )哉(zāi )?”

(议(yì )曰(yuē ):世(shì )之(zhī )善(shàn )恶(è ),难(nán )得(dé )而(ér )知(zhī );苟(gǒu )非(fēi )其(qí )人(rén ),莫(mò )见(jiàn )其(qí )际(jì ),何(hé )者(zhě )?夫(fū )文(wén )章(zhāng )为(wéi )武(wǔ )人(rén )所(suǒ )嗤(chī ),未(wèi )必(bì )鄙(bǐ )也(yě );为(wéi )杨(yáng )、马(mǎ )所(suǒ )嗤(chī ),此(cǐ )真(zhēn )鄙(bǐ )矣(yǐ )。夫(fū )人(rén )臣(chén )为(wéi )桀(jié )、纣(zhòu )所(suǒ )毁(huǐ ),未(wèi )必(bì )为(wéi )愚(yú )也(yě );必(bì )若(ruò )尧(yáo )、舜(shùn )所(suǒ )毁(huǐ ),此(cǐ )真(zhēn )愚(yú )矣(yǐ )。世(shì )之(zhī )毁(huǐ )誉(yù ),不(bú )足(zú )信(xìn )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):“不(bú )夜(yè )出(chū ),安(ān )知(zhī )有(yǒu )夜(yè )行(háng )人(rén )?”太(tài )公(gōng )曰(yuē ):“智(zhì )与(yǔ )众(zhòng )同(tóng ),非(fēi )人(rén )师(shī );伎(jì )与(yǔ )众(zhòng )同(tóng ),非(fēi )国(guó )工(gōng )也(yě )。”老(lǎo )子(zǐ )曰(yuē ):“下(xià )士(shì )闻(wén )道(dào ),大(dà )笑(xiào )之(zhī );不(bú )笑(xiào ),不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )道(dào )。”故(gù )曰(yuē ):“凡(fán )人(rén )所(suǒ )贱(jiàn ),圣(shèng )人(rén )所(suǒ )贵(guì )。”信(xìn )矣(yǐ )哉(zāi )!)

《语(yǔ )》曰(yuē ):“知(zhī )人(rén )未(wèi )易(yì ),人(rén )未(wèi )易(yì )知(zhī )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?汗(hàn )明(míng )说(shuō )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )悦(yuè )之(zhī )。汗(hàn )明(míng )欲(yù )谈(tán ),春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“仆(pú )已(yǐ )知(zhī )先(xiān )生(shēng )意(yì )矣(yǐ )。”汗(hàn )明(míng )曰(yuē ):“未(wèi )审(shěn )君(jūn )之(zhī )圣(shèng )孰(shú )与(yǔ )尧(yáo )?”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“臣(chén )何(hé )足(zú )以(yǐ )当(dāng )尧(yáo )?”汗(hàn )明(míng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )君(jūn )料(liào )臣(chén )孰(shú )与(yǔ )舜(shùn )?”春(chūn )申(shēn )君(jūn )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )即(jí )舜(shùn )也(yě )。”汗(hàn )明(míng )曰(yuē ):“不(bú )然(rán ),臣(chén )请(qǐng )为(wéi )君(jūn )终(zhōng )言(yán )之(zhī )。君(jūn )之(zhī )贤(xián )不(bú )如(rú )尧(yáo ),臣(chén )之(zhī )能(néng )不(bú )及(jí )舜(shùn )。夫(fū )以(yǐ )贤(xián )舜(shùn )事(shì )圣(shèng )尧(yáo ),三(sān )年(nián )而(ér )后(hòu )乃(nǎi )相(xiàng )知(zhī )也(yě )。今(jīn )君(jūn )一(yī )时(shí )而(ér )知(zhī )臣(chén ),是(shì )君(jūn )圣(shèng )于(yú )尧(yáo )而(ér )臣(chén )贤(xián )于(yú )舜(shùn )也(yě )。”

《记(jì )》曰(yuē ):“夫(fū )骥(jì )唯(wéi )伯(bó )乐(lè )独(dú )知(zhī )之(zhī ),若(ruò )时(shí )无(wú )伯(bó )乐(lè )之(zhī )知(zhī ),即(jí )不(bú )容(róng )其(qí )为(wéi )良(liáng )马(mǎ )也(yě )。士(shì )亦(yì )然(rán )矣(yǐ )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?孔(kǒng )子(zǐ )厄(è )于(yú )陈(chén )、蔡(cài ),颜(yán )回(huí )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )之(zhī )德(dé )至(zhì )大(dà ),天(tiān )下(xià )莫(mò )能(néng )容(róng )。然(rán )夫(fū )人(rén )推(tuī )而(ér )行(háng )之(zhī ),世(shì )不(bú )我(wǒ )用(yòng ),有(yǒu )国(guó )者(zhě )之(zhī )丑(chǒu )也(yě )。夫(fū )子(zǐ )何(hé )病(bìng )焉(yān )?”(故(gù )曰(yuē ):文(wén )王(wáng )明(míng )夷(yí )则(zé )主(zhǔ )可(kě )知(zhī ),仲(zhòng )尼(ní )旅(lǚ )人(rén )则(zé )国(guó )可(kě )知(zhī )。)

《谷(gǔ )梁(liáng )传(chuán )》曰(yuē ):“子(zǐ )既(jì )生(shēng ),不(bú )免(miǎn )乎(hū )水(shuǐ )火(huǒ ),母(mǔ )之(zhī )罪(zuì )也(yě );羁(jī )冠(guàn )成(chéng )童(tóng ),不(bú )就(jiù )师(shī )傅(fù ),父(fù )之(zhī )罪(zuì )也(yě )(羁(jī )冠(guàn ),谓(wèi )交(jiāo )互(hù )剪(jiǎn )发(fā );成(chéng )童(tóng ),谓(wèi )八(bā )岁(suì )以(yǐ )上(shàng )。);就(jiù )师(shī )学(xué )问(wèn )无(wú )方(fāng ),心(xīn )志(zhì )不(bú )通(tōng ),身(shēn )之(zhī )罪(zuì )也(yě );心(xīn )志(zhì )既(jì )通(tōng ),而(ér )名(míng )誉(yù )不(bú )闻(wén ),友(yǒu )之(zhī )罪(zuì )也(yě );名(míng )誉(yù )既(jì )闻(wén ),有(yǒu )司(sī )不(bú )举(jǔ ),有(yǒu )司(sī )之(zhī )罪(zuì )也(yě );有(yǒu )司(sī )举(jǔ )之(zhī ),王(wáng )者(zhě )不(bú )用(yòng ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )过(guò )也(yě )。”(孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“内(nèi )行(háng )不(bú )修(xiū ),己(jǐ )之(zhī )罪(zuì )也(yě );行(háng )修(xiū )而(ér )名(míng )不(bú )彰(zhāng ),友(yǒu )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”)

《论(lùn )》曰(yuē ):“行(háng )远(yuǎn )道(dào )者(zhě ),假(jiǎ )于(yú )车(chē )马(mǎ );济(jì )江(jiāng )海(hǎi )者(zhě ),因(yīn )于(yú )舟(zhōu )楫(jí )。故(gù )贤(xián )士(shì )之(zhī )立(lì )功(gōng )成(chéng )名(míng ),因(yīn )于(yú )资(zī )而(ér )假(jiǎ )物(wù )者(zhě )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?公(gōng )输(shū )子(zǐ )能(néng )因(yīn )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )材(cái )木(mù ),以(yǐ )构(gòu )宫(gōng )室(shì )台(tái )榭(xiè ),而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )为(wéi )专(zhuān )屋(wū )狭(xiá )庐(lú ),材(cái )不(bú )足(zú )也(yě );欧(ōu )冶(yě )能(néng )因(yīn )国(guó )君(jūn )之(zhī )铜(tóng )铁(tiě ),以(yǐ )为(wéi )金(jīn )炉(lú )大(dà )钟(zhōng ),而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )为(wéi )壶(hú )鼎(dǐng )盘(pán )盂(yú ),无(wú )其(qí )用(yòng )也(yě );君(jūn )子(zǐ )能(néng )因(yīn )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )政(zhèng )朝(cháo ),以(yǐ )和(hé )百(bǎi )姓(xìng )、润(rùn )众(zhòng )庶(shù ),而(ér )不(bú )能(néng )自(zì )饶(ráo )其(qí )家(jiā ),势(shì )不(bú )便(biàn )也(yě )。故(gù )舜(shùn )耕(gēng )于(yú )历(lì )山(shān ),恩(ēn )不(bú )及(jí )州(zhōu )里(lǐ );太(tài )公(gōng )屠(tú )牛(niú )于(yú )朝(cháo )歌(gē ),利(lì )不(bú )及(jí )于(yú )妻(qī )子(zǐ )。及(jí )其(qí )用(yòng )也(yě ),恩(ēn )流(liú )八(bā )荒(huāng ),德(dé )溢(yì )四(sì )海(hǎi )。故(gù )舜(shùn )假(jiǎ )之(zhī )尧(yáo ),太(tài )公(gōng )因(yīn )之(zhī )周(zhōu )文(wén ),君(jūn )子(zǐ )能(néng )修(xiū )身(shēn )以(yǐ )假(jiǎ )道(dào ),不(bú )能(néng )枉(wǎng )道(dào )而(ér )假(jiǎ )财(cái )。

(慎(shèn )子(zǐ )曰(yuē ):“螣(tè )蛇(shé )游(yóu )雾(wù ),飞(fēi )龙(lóng )乘(chéng )云(yún ),云(yún )罢(bà )雾(wù )霁(jì ),与(yǔ )蚯(qiū )蚓(yǐn )同(tóng ),则(zé )失(shī )其(qí )所(suǒ )乘(chéng )矣(yǐ )。”韩(hán )子(zǐ )曰(yuē ):“千(qiān )钧(jūn )得(dé )船(chuán )则(zé )浮(fú ),锱(zī )铢(zhū )失(shī )船(chuán )则(zé )沉(chén ),非(fēi )千(qiān )钧(jūn )轻(qīng )而(ér )锱(zī )铢(zhū )重(zhòng ),有(yǒu )势(shì )之(zhī )与(yǔ )无(wú )势(shì )耳(ěr )。故(gù )势(shì )有(yǒu )不(bú )可(kě )得(dé ),事(shì )有(yǒu )不(bú )可(kě )成(chéng )。乌(wū )获(huò )轻(qīng )千(qiān )钧(jūn )而(ér )重(zhòng )其(qí )身(shēn ),非(fēi )其(qí )身(shēn )重(zhòng )于(yú )千(qiān )钧(jūn )也(yě ),势(shì )不(bú )便(biàn )也(yě );离(lí )娄(lóu )易(yì )于(yú )百(bǎi )步(bù )而(ér )难(nán )于(yú )眉(méi )睫(jié ),非(fēi )百(bǎi )步(bù )近(jìn )而(ér )眉(méi )睫(jié )远(yuǎn ),道(dào )不(bú )可(kě )也(yě )。”)

《语(yǔ )》曰(yuē ):“夫(fū )有(yǒu )国(guó )之(zhī )主(zhǔ ),不(bú )可(kě )谓(wèi )举(jǔ )国(guó )无(wú )深(shēn )谋(móu )之(zhī )臣(chén )、阖(hé )朝(cháo )无(wú )智(zhì )策(cè )之(zhī )士(shì ),在(zài )听(tīng )察(chá )所(suǒ )考(kǎo )精(jīng )与(yǔ )不(bú )精(jīng )、审(shěn )与(yǔ )不(bú )审(shěn )耳(ěr )。”何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?在(zài )昔(xī )汉(hàn )祖(zǔ ),听(tīng )聪(cōng )之(zhī )主(zhǔ )也(yě ),纳(nà )陈(chén )恢(huī )之(zhī )谋(móu ),则(zé )下(xià )南(nán )阳(yáng )。不(bú )用(yòng )娄(lóu )敬(jìng )之(zhī )计(jì ),则(zé )困(kùn )平(píng )城(chéng )。广(guǎng )武(wǔ )君(jūn )者(zhě ),策(cè )谋(móu )之(zhī )士(shì )也(yě )。韩(hán )信(xìn )纳(nà )其(qí )计(jì ),则(zé )燕(yàn )、齐(qí )举(jǔ )。陈(chén )余(yú )不(bú )用(yòng )其(qí )谋(móu ),则(zé )泜(dǐ )水(shuǐ )败(bài )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),不(bú )可(kě )谓(wèi )事(shì )济(jì )者(zhě )有(yǒu )计(jì )策(cè )之(zhī )士(shì )、覆(fù )败(bài )者(zhě )无(wú )深(shēn )谋(móu )之(zhī )臣(chén )。虞(yú )公(gōng )不(bú )用(yòng )宫(gōng )之(zhī )奇(qí )之(zhī )谋(móu ),灭(miè )于(yú )晋(jìn );仇(chóu )由(yóu )不(bú )听(tīng )赤(chì )章(zhāng )之(zhī )言(yán ),亡(wáng )于(yú )智(zhì )氏(shì );蹇(jiǎn )叔(shū )之(zhī )哭(kū ),不(bú )能(néng )济(jì )崤(xiáo )渑(miǎn )之(zhī )覆(fù );赵(zhào )括(kuò )之(zhī )母(mǔ ),不(bú )能(néng )救(jiù )长(zhǎng )平(píng )之(zhī )败(bài )。此(cǐ )皆(jiē )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )听(tīng ),不(bú )精(jīng )不(bú )审(shěn )耳(ěr )。天(tiān )下(xià )之(zhī )国(guó ),莫(mò )不(bú )有(yǒu )忠(zhōng )臣(chén )谋(móu )士(shì )也(yě )。

(议(yì )曰(yuē ):天(tiān )下(xià )无(wú )灾(zāi )害(hài ),虽(suī )有(yǒu )贤(xián )德(dé ),无(wú )所(suǒ )施(shī )才(cái )。老(lǎo )子(zǐ )曰(yuē ):“大(dà )道(dào )废(fèi ),有(yǒu )仁(rén )义(yì );国(guó )家(jiā )昏(hūn )乱(luàn ),有(yǒu )忠(zhōng )臣(chén )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )》曰(yuē ):“未(wèi )有(yǒu )其(qí )功(gōng )而(ér )知(zhī )其(qí )贤(xián )者(zhě ),唯(wéi )尧(yáo )之(zhī )知(zhī )舜(shùn )也(yě );功(gōng )成(chéng )事(shì )立(lì )而(ér )知(zhī )其(qí )贤(xián )者(zhě ),市(shì )人(rén )之(zhī )知(zhī )舜(shùn )也(yě )。”

陆(lù )机(jī )曰(yuē ):“飞(fēi )辔(pèi )西(xī )顿(dùn ),则(zé )离(lí )朱(zhū )与(yǔ )蒙(méng )瞍(sǒu )收(shōu )察(chá );悬(xuán )景(jǐng )东(dōng )秀(xiù ),则(zé )夜(yè )光(guāng )与(yǔ )碔(wǔ )砆(fū )匿(nì )耀(yào )。是(shì )以(yǐ )才(cái )换(huàn )世(shì )则(zé )俱(jù )困(kùn ),功(gōng )偶(ǒu )时(shí )而(ér )并(bìng )劭(shào )。”以(yǐ )此(cǐ )推(tuī )之(zhī ),向(xiàng )使(shǐ )殷(yīn )无(wú )鸣(míng )条(tiáo )之(zhī )事(shì ),则(zé )伊(yī )尹(yǐn )有(yǒu )莘(shēn )之(zhī )媵(yìng )臣(chén );周(zhōu )无(wú )牧(mù )野(yě )之(zhī )师(shī ),则(zé )太(tài )公(gōng )渭(wèi )滨(bīn )之(zhī )渔(yú )者(zhě )耳(ěr )。岂(qǐ )能(néng )勒(lè )名(míng )帝(dì )籍(jí ),策(cè )勋(xūn )天(tiān )府(fǔ )乎(hū )?故(gù )曰(yuē ):“贤(xián )、不(bú )肖(xiāo )者(zhě ),才(cái )也(yě );遇(yù )与(yǔ )不(bú )遇(yù )者(zhě ),时(shí )也(yě )。”诚(chéng )哉(zāi )是(shì )言(yán )也(yě )。)

黄(huáng )石(shí )公(gōng )曰(yuē ):“罗(luó )其(qí )英(yīng )雄(xióng ),则(zé )敌(dí )国(guó )穷(qióng )。夫(fū )英(yīng )雄(xióng )者(zhě ),国(guó )家(jiā )之(zhī )干(gàn );士(shì )民(mín )者(zhě ),国(guó )家(jiā )之(zhī )半(bàn )。得(dé )其(qí )干(gàn ),收(shōu )其(qí )半(bàn ),则(zé )政(zhèng )行(háng )而(ér )无(wú )怨(yuàn )。”知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),唯(wéi )帝(dì )难(nán )之(zhī )。慎(shèn )哉(zāi )!

阅读:26221

打赏捐助〔Donate〕>>>

《论士》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库