对作篇【登录】

《论衡》 > 卷二十九 > 《对作篇》 > 拼音版

或(huò )问(wèn )曰(yuē ):“贤(xián )圣(shèng )之(zhī )空(kōng )生(shēng ),必(bì )有(yǒu )以(yǐ )用(yòng )其(qí )心(xīn )。上(shàng )自(zì )孔(kǒng )、墨(mò )之(zhī )党(dǎng ),下(xià )至(zhì )苟(gǒu )、孟(mèng )之(zhī )徒(tú ),教(jiāo )训(xùn )必(bì )作(zuò )垂(chuí )文(wén )。何(hé )也(yě )?”

对(duì )曰(yuē ):圣(shèng )人(rén )作(zuò )经(jīng ),艺(yì )者(zhě )传(chuán )记(jì ),匡(kuāng )济(jì )薄(báo )俗(sú ),驱(qū )民(mín )使(shǐ )之(zhī )归(guī )实(shí )诚(chéng )也(yě )。案(àn )六(liù )略(luè )之(zhī )书(shū ),万(wàn )三(sān )千(qiān )篇(piān ),增(zēng )善(shàn )消(xiāo )恶(è ),割(gē )截(jié )横(héng )拓(tuò ),驱(qū )役(yì )游(yóu )慢(màn ),期(qī )便(biàn )道(dào )善(shàn ),归(guī )政(zhèng )道(dào )焉(yān )。孔(kǒng )子(zǐ )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》,周(zhōu )民(mín )弊(bì )也(yě )。故(gù )采(cǎi )求(qiú )毫(háo )毛(máo )之(zhī )善(shàn ),贬(biǎn )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )恶(è ),拨(bō )乱(luàn )世(shì ),反(fǎn )诸(zhū )正(zhèng ),人(rén )道(dào )浃(jiā ),王(wáng )道(dào )备(bèi ),所(suǒ )以(yǐ )检(jiǎn )押(yā )靡(mí )薄(báo )之(zhī )俗(sú )者(zhě ),悉(xī )具(jù )密(mì )致(zhì )。夫(fū )防(fáng )决(jué )不(bú )备(bèi ),有(yǒu )水(shuǐ )溢(yì )之(zhī )害(hài );网(wǎng )解(jiě )不(bú )结(jié ),有(yǒu )兽(shòu )失(shī )之(zhī )患(huàn )。是(shì )故(gù )周(zhōu )道(dào )不(bú )弊(bì ),则(zé )民(mín )不(bú )文(wén )薄(báo );民(mín )不(bú )文(wén )薄(báo ),《春(chūn )秋(qiū )》不(bú )作(zuò )。杨(yáng )、墨(mò )之(zhī )学(xué )不(bú )乱(luàn )〔儒(rú )〕义(yì ),则(zé )孟(mèng )子(zǐ )之(zhī )传(chuán )不(bú )造(zào );韩(hán )国(guó )不(bú )小(xiǎo )弱(ruò ),法(fǎ )度(dù )不(bú )坏(huài )废(fèi ),则(zé )韩(hán )非(fēi )之(zhī )书(shū )不(bú )为(wéi );高(gāo )祖(zǔ )不(bú )辨(biàn )得(dé )天(tiān )下(xià ),马(mǎ )上(shàng )之(zhī )计(jì )未(wèi )转(zhuǎn ),则(zé )陆(lù )贾(jiǎ )之(zhī )语(yǔ )不(bú )奏(zòu );众(zhòng )事(shì )不(bú )失(shī )实(shí ),凡(fán )论(lùn )不(bú )坏(huài )乱(luàn ),则(zé )桓(huán )谭(tán )之(zhī )论(lùn )不(bú )起(qǐ )。故(gù )夫(fū )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )兴(xìng )文(wén )也(yě ),起(qǐ )事(shì )不(bú )空(kōng )为(wéi ),因(yīn )因(yīn )不(bú )妄(wàng )作(zuò )。作(zuò )有(yǒu )益(yì )於(yú )化(huà ),化(huà )有(yǒu )补(bǔ )於(yú )正(zhèng )。故(gù )汉(hàn )立(lì )兰(lán )台(tái )之(zhī )官(guān ),校(xiào )审(shěn )其(qí )书(shū ),以(yǐ )考(kǎo )其(qí )言(yán )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )作(zuò )道(dào )术(shù )之(zhī )书(shū ),颇(pō )言(yán )灾(zāi )异(yì )政(zhèng )治(zhì )所(suǒ )失(shī ),书(shū )成(chéng )文(wén )具(jù ),表(biǎo )在(zài )汉(hàn )室(shì )。主(zhǔ )父(fù )偃(yǎn )嫉(jí )之(zhī ),诬(wū )奏(zòu )其(qí )书(shū )。天(tiān )子(zǐ )下(xià )仲(zhòng )舒(shū )於(yú )吏(lì ),当(dāng )谓(wèi )之(zhī )下(xià )愚(yú )。仲(zhòng )舒(shū )当(dāng )死(sǐ ),天(tiān )子(zǐ )赦(shè )之(zhī )。夫(fū )仲(zhòng )舒(shū )言(yán )灾(zāi )异(yì )之(zhī )事(shì ),孝(xiào )武(wǔ )犹(yóu )不(bú )罪(zuì )而(ér )尊(zūn )其(qí )身(shēn ),况(kuàng )所(suǒ )论(lùn )无(wú )触(chù )忌(jì )之(zhī )言(yán ),核(hé )道(dào )实(shí )之(zhī )事(shì ),收(shōu )故(gù )实(shí )之(zhī )语(yǔ )乎(hū )!故(gù )夫(fū )贤(xián )人(rén )之(zhī )在(zài )世(shì )也(yě ),进(jìn )则(zé )尽(jìn )忠(zhōng )宣(xuān )化(huà ),以(yǐ )明(míng )朝(cháo )廷(tíng );退(tuì )则(zé )称(chēng )论(lùn )贬(biǎn )说(shuō ),以(yǐ )觉(jiào )失(shī )俗(sú )。俗(sú )也(yě )不(bú )知(zhī )还(hái ),则(zé )立(lì )道(dào )轻(qīng )为(wéi )非(fēi );论(lùn )者(zhě )不(bú )追(zhuī )救(jiù ),则(zé )迷(mí )乱(luàn )不(bú )觉(jiào )悟(wù )。

是(shì )故(gù )《论(lùn )衡(héng )》之(zhī )造(zào )也(yě ),起(qǐ )众(zhòng )书(shū )并(bìng )失(shī )实(shí ),虚(xū )妄(wàng )之(zhī )言(yán )胜(shèng )真(zhēn )美(měi )也(yě )。故(gù )虚(xū )妄(wàng )之(zhī )语(yǔ )不(bú )黜(chù ),则(zé )华(huá )文(wén )不(bú )见(jiàn )息(xī );华(huá )文(wén )放(fàng )流(liú ),则(zé )实(shí )事(shì )不(bú )见(jiàn )用(yòng )。故(gù )《论(lùn )衡(héng )》者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )铨(quán )轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )言(yán ),立(lì )真(zhēn )伪(wěi )之(zhī )平(píng ),非(fēi )苟(gǒu )调(diào )文(wén )饰(shì )辞(cí ),为(wéi )奇(qí )伟(wěi )之(zhī )观(guān )也(yě )。其(qí )本(běn )皆(jiē )起(qǐ )人(rén )间(jiān )有(yǒu )非(fēi ),故(gù )尽(jìn )思(sī )极(jí )心(xīn ),以(yǐ )〔讥(jī )〕世(shì )俗(sú )。世(shì )俗(sú )之(zhī )性(xìng ),好(hǎo )奇(qí )怪(guài )之(zhī )语(yǔ ),说(shuō )虚(xū )妄(wàng )之(zhī )文(wén )。何(hé )则(zé )?实(shí )事(shì )不(bú )能(néng )快(kuài )意(yì ),而(ér )华(huá )虚(xū )惊(jīng )耳(ěr )动(dòng )心(xīn )也(yě )。是(shì )故(gù )才(cái )能(néng )之(zhī )士(shì ),好(hǎo )谈(tán )论(lùn )者(zhě ),增(zēng )益(yì )实(shí )事(shì ),为(wéi )美(měi )盛(shèng )之(zhī )语(yǔ );用(yòng )笔(bǐ )墨(mò )者(zhě ),造(zào )生(shēng )空(kōng )文(wén ),为(wéi )虚(xū )妄(wàng )之(zhī )传(chuán )。听(tīng )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )真(zhēn )然(rán ),说(shuō )而(ér )不(bú )舍(shě );览(lǎn )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )实(shí )事(shì ),传(chuán )而(ér )不(bú )绝(jué )。不(bú )绝(jué ),则(zé )文(wén )载(zǎi )竹(zhú )帛(bó )之(zhī )上(shàng );不(bú )舍(shě ),则(zé )误(wù )入(rù )贤(xián )者(zhě )之(zhī )耳(ěr )。至(zhì )或(huò )南(nán )面(miàn )称(chēng )师(shī ),赋(fù )奸(jiān )伪(wěi )之(zhī )说(shuō );典(diǎn )城(chéng )佩(pèi )紫(zǐ ),读(dú )虚(xū )妄(wàng )之(zhī )书(shū )。明(míng )辨(biàn )然(rán )否(fǒu ),疾(jí )心(xīn )伤(shāng )之(zhī ),安(ān )能(néng )不(bú )论(lùn )?孟(mèng )子(zǐ )伤(shāng )杨(yáng )、墨(mò )之(zhī )议(yì )大(dà )夺(duó )儒(rú )家(jiā )之(zhī )论(lùn ),引(yǐn )平(píng )直(zhí )之(zhī )说(shuō ),褒(bāo )是(shì )抑(yì )非(fēi ),世(shì )人(rén )以(yǐ )为(wéi )好(hǎo )辩(biàn )。孟(mèng )子(zǐ )曰(yuē ):“予(yǔ )岂(qǐ )好(hǎo )辩(biàn )哉(zāi )?予(yǔ )不(bú )得(dé )已(yǐ )!”今(jīn )吾(wú )不(bú )得(dé )已(yǐ )也(yě )!虚(xū )妄(wàng )显(xiǎn )於(yú )真(zhēn ),实(shí )诚(chéng )乱(luàn )於(yú )伪(wěi ),世(shì )人(rén )不(bú )悟(wù ),是(shì )非(fēi )不(bú )定(dìng ),紫(zǐ )失(shī )杂(zá )厕(cè ),瓦(wǎ )玉(yù )集(jí )糅(róu ),以(yǐ )情(qíng )言(yán )之(zhī ),岂(qǐ )吾(wú )心(xīn )所(suǒ )能(néng )忍(rěn )哉(zāi )!卫(wèi )骖(cān )乘(chéng )者(zhě )越(yuè )职(zhí )而(ér )呼(hū )车(chē ),恻(cè )怛(dá )发(fā )心(xīn ),恐(kǒng )〔上(shàng )〕之(zhī )危(wēi )也(yě )。夫(fū )论(lùn )说(shuō )者(zhě )闵(mǐn )世(shì )忧(yōu )俗(sú ),与(yǔ )卫(wèi )骖(cān )乘(chéng )者(zhě )同(tóng )一(yī )心(xīn )矣(yǐ )。愁(chóu )精(jīng )神(shén )而(ér )幽(yōu )魂(hún )魄(pò )。动(dòng )胸(xiōng )中(zhōng )之(zhī )静(jìng )气(qì ),贼(zéi )年(nián )损(sǔn )寿(shòu ),无(wú )益(yì )於(yú )性(xìng ),祸(huò )重(zhòng )於(yú )颜(yán )回(huí ),违(wéi )负(fù )黄(huáng )、老(lǎo )之(zhī )教(jiāo ),非(fēi )人(rén )所(suǒ )贪(tān ),不(bú )得(dé )已(yǐ ),故(gù )为(wéi )《论(lùn )衡(héng )》。文(wén )露(lù )而(ér )旨(zhǐ )直(zhí ),辞(cí )奸(jiān )而(ér )情(qíng )实(shí )。其(qí )《政(zhèng )务(wù )》言(yán )治(zhì )民(mín )之(zhī )道(dào )。《论(lùn )衡(héng )》诸(zhū )篇(piān ),实(shí )俗(sú )间(jiān )之(zhī )凡(fán )人(rén )所(suǒ )能(néng )见(jiàn ),与(yǔ )彼(bǐ )作(zuò )者(zhě )无(wú )以(yǐ )异(yì )也(yě )。若(ruò )夫(fū )九(jiǔ )《虚(xū )》、三(sān )《增(zēng )》、《论(lùn )死(sǐ )》、《订(dìng )鬼(guǐ )》,世(shì )俗(sú )所(suǒ )久(jiǔ )惑(huò ),人(rén )所(suǒ )不(bú )能(néng )觉(jiào )也(yě )。人(rén )君(jūn )遭(zāo )弊(bì ),改(gǎi )教(jiāo )於(yú )上(shàng );人(rén )臣(chén )愚(yú )惑(huò ),作(zuò )论(lùn )於(yú )下(xià )。〔下(xià )〕实(shí )得(dé ),则(zé )上(shàng )教(jiāo )从(cóng )矣(yǐ )。冀(jì )悟(wù )迷(mí )惑(huò )之(zhī )心(xīn ),使(shǐ )知(zhī )虚(xū )实(shí )之(zhī )分(fèn )。实(shí )虚(xū )之(zhī )分(fèn )定(dìng ),而(ér )华(huá )伪(wěi )之(zhī )文(wén )灭(miè )。华(huá )伪(wěi )之(zhī )文(wén )灭(miè ),则(zé )纯(chún )诚(chéng )之(zhī )化(huà )日(rì )以(yǐ )孽(niè )矣(yǐ )。

或(huò )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )作(zuò ),贤(xián )者(zhě )述(shù )。以(yǐ )贤(xián )而(ér )作(zuò )者(zhě ),非(fēi )也(yě )。《论(lùn )衡(héng )》、《政(zhèng )务(wù )》,可(kě )谓(wèi )作(zuò )者(zhě )。”曰(yuē ):〔非(fēi )〕作(zuò )也(yě ),亦(yì )非(fēi )述(shù )也(yě ),论(lùn )也(yě )。论(lùn )者(zhě ),述(shù )之(zhī )次(cì )也(yě )。《五(wǔ )经(jīng )》之(zhī )兴(xìng ),可(kě )谓(wèi )作(zuò )矣(yǐ )。太(tài )史(shǐ )公(gōng )《书(shū )》、刘(liú )子(zǐ )政(zhèng )《序(xù )》、班(bān )叔(shū )皮(pí )《传(chuán )》,可(kě )谓(wèi )述(shù )矣(yǐ )。桓(huán )君(jūn )山(shān )《新(xīn )论(lùn )》、邹(zōu )伯(bó )奇(qí )《检(jiǎn )论(lùn )》,可(kě )谓(wèi )论(lùn )矣(yǐ )。今(jīn )观(guān )《论(lùn )衡(héng )》、《政(zhèng )务(wù )》,桓(huán )、邹(zōu )之(zhī )二(èr )论(lùn )也(yě ),非(fēi )所(suǒ )谓(wèi )作(zuò )也(yě )。造(zào )端(duān )更(gèng )为(wéi ),前(qián )始(shǐ )未(wèi )有(yǒu ),若(ruò )仓(cāng )颉(jié )作(zuò )书(shū ),奚(xī )仲(zhòng )作(zuò )车(chē )是(shì )也(yě )。《易(yì )》言(yán )伏(fú )羲(xī )作(zuò )八(bā )卦(guà ),前(qián )是(shì )未(wèi )有(yǒu )八(bā )卦(guà ),伏(fú )羲(xī )造(zào )之(zhī ),故(gù )曰(yuē )作(zuò )也(yě )。文(wén )王(wáng )图(tú )八(bā ),自(zì )演(yǎn )为(wéi )六(liù )十(shí )四(sì ),故(gù )曰(yuē )衍(yǎn )。谓(wèi )《论(lùn )衡(héng )》之(zhī )成(chéng ),犹(yóu )六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà ),而(ér )又(yòu )非(fēi )也(yě )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )以(yǐ )状(zhuàng )衍(yǎn )增(zēng )益(yì ),其(qí )卦(guà )溢(yì ),其(qí )数(shù )多(duō )。今(jīn )《论(lùn )衡(héng )》就(jiù )世(shì )俗(sú )之(zhī )书(shū ),订(dìng )其(qí )真(zhēn )伪(wěi ),辩(biàn )其(qí )实(shí )虚(xū ),非(fēi )造(zào )始(shǐ )更(gèng )为(wéi ),无(wú )本(běn )於(yú )前(qián )也(yě )。儒(rú )生(shēng )就(jiù )先(xiān )师(shī )之(zhī )说(shuō ),诘(jié )而(ér )难(nán )之(zhī );文(wén )吏(lì )就(jiù )狱(yù )之(zhī )事(shì ),覆(fù )而(ér )考(kǎo )之(zhī ),谓(wèi )《论(lùn )衡(héng )》为(wéi )作(zuò ),儒(rú )生(shēng )、文(wén )吏(lì )谓(wèi )作(zuò )乎(hū )?

上(shàng )书(shū )奏(zòu )记(jì ),陈(chén )列(liè )便(biàn )宜(yí ),皆(jiē )欲(yù )辅(fǔ )政(zhèng )。今(jīn )作(zuò )书(shū )者(zhě ),犹(yóu )〔上(shàng )〕书(shū )奏(zòu )记(jì ),说(shuō )发(fā )胸(xiōng )臆(yì ),文(wén )成(chéng )手(shǒu )中(zhōng ),其(qí )实(shí )一(yī )也(yě )。夫(fū )上(shàng )书(shū )谓(wèi )之(zhī )奏(zòu )记(jì ),转(zhuǎn )易(yì )其(qí )名(míng )谓(wèi )之(zhī )书(shū )。建(jiàn )初(chū )孟(mèng )年(nián ),中(zhōng )州(zhōu )颇(pō )歉(qiàn ),颍(yǐng )川(chuān )、汝(rǔ )南(nán )民(mín )流(liú )四(sì )散(sàn ),圣(shèng )主(zhǔ )忧(yōu )怀(huái ),诏(zhào )书(shū )数(shù )至(zhì )。《论(lùn )衡(héng )》之(zhī )人(rén ),奏(zòu )记(jì )郡(jùn )守(shǒu ),宜(yí )禁(jìn )奢(shē )侈(chǐ ),以(yǐ )备(bèi )困(kùn )乏(fá )。言(yán )不(bú )纳(nà )用(yòng ),退(tuì )题(tí )记(jì )草(cǎo ),名(míng )曰(yuē )《备(bèi )乏(fá )》。酒(jiǔ )縻(mí )五(wǔ )谷(gǔ ),生(shēng )起(qǐ )盗(dào )贼(zéi ),沉(chén )湎(miǎn )饮(yǐn )酒(jiǔ ),盗(dào )贼(zéi )不(bú )绝(jué ),奏(zòu )记(jì )郡(jùn )守(shǒu ),禁(jìn )民(mín )酒(jiǔ )。退(tuì )题(tí )记(jì )草(cǎo ),名(míng )曰(yuē )《禁(jìn )酒(jiǔ )》。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),夫(fū )作(zuò )书(shū )者(zhě ),上(shàng )书(shū )奏(zòu )记(jì )之(zhī )文(wén )也(yě )。记(jì )谓(wèi )之(zhī )造(zào )作(zuò )上(shàng )书(shū ),上(shàng )书(shū )奏(zòu )记(jì )是(shì )作(zuò )也(yě )?

晋(jìn )之(zhī )乘(chéng ),而(ér )楚(chǔ )之(zhī )檮(táo )杌(wù ),鲁(lǔ )之(zhī )春(chūn )秋(qiū ),人(rén )事(shì )各(gè )不(bú )同(tóng )也(yě )。《易(yì )》之(zhī )乾(qián )坤(kūn ),《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )“元(yuán )”,杨(yáng )氏(shì )之(zhī )“玄(xuán )”,卜(bo )气(qì )号(hào )不(bú )均(jūn )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),唐(táng )林(lín )之(zhī )奏(zòu ),谷(gǔ )永(yǒng )之(zhī )章(zhāng ),《论(lùn )衡(héng )》、《政(zhèng )务(wù )》,同(tóng )一(yī )趋(qū )也(yě )。汉(hàn )家(jiā )极(jí )笔(bǐ )墨(mò )之(zhī )林(lín ),书(shū )论(lùn )之(zhī )造(zào ),汉(hàn )家(jiā )尤(yóu )多(duō )。阳(yáng )成(chéng )子(zǐ )张(zhāng )作(zuò )“乐(lè )”,扬(yáng )子(zǐ )云(yún )造(zào )“玄(xuán )”,二(èr )经(jīng )发(fā )於(yú )台(tái )下(xià ),读(dú )於(yú )阙(què )掖(yè ),卓(zhuó )绝(jué )惊(jīng )耳(ěr ),不(bú )述(shù )而(ér )作(zuò ),材(cái )疑(yí )圣(shèng )人(rén ),而(ér )汉(hàn )朝(cháo )不(bú )讥(jī )。况(kuàng )《论(lùn )衡(héng )》细(xì )说(shuō )微(wēi )论(lùn ),解(jiě )释(shì )世(shì )俗(sú )之(zhī )疑(yí ),辩(biàn )照(zhào )是(shì )非(fēi )之(zhī )理(lǐ ),使(shǐ )後(hòu )进(jìn )晓(xiǎo )见(jiàn )然(rán )否(fǒu )之(zhī )分(fèn ),恐(kǒng )其(qí )废(fèi )失(shī ),著(zhe )之(zhī )简(jiǎn )牍(dú ),祖(zǔ )经(jīng )章(zhāng )句(jù )之(zhī )说(shuō ),先(xiān )师(shī )奇(qí )说(shuō )之(zhī )类(lèi )也(yě )。其(qí )言(yán )伸(shēn )绳(shéng ),弹(dàn )割(gē )俗(sú )传(chuán )。俗(sú )传(chuán )蔽(bì )惑(huò ),伪(wěi )书(shū )放(fàng )流(liú ),贤(xián )通(tōng )之(zhī )人(rén ),疾(jí )之(zhī )无(wú )已(yǐ )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“诗(shī )人(rén )疾(jí )之(zhī )不(bú )能(néng )默(mò ),丘(qiū )疾(jí )之(zhī )不(bú )能(néng )伏(fú )。”是(shì )以(yǐ )论(lùn )也(yě )。玉(yù )乱(luàn )於(yú )石(shí ),人(rén )不(bú )能(néng )别(bié )。或(huò )若(ruò )楚(chǔ )之(zhī )王(wáng )尹(yǐn )以(yǐ )玉(yù )为(wéi )石(shí ),卒(zú )使(shǐ )卞(biàn )和(hé )受(shòu )刖(yuè )足(zú )之(zhī )诛(zhū )。是(shì )反(fǎn )为(wéi )非(fēi ),虚(xū )转(zhuǎn )为(wéi )实(shí ),安(ān )能(néng )不(bú )言(yán )?俗(sú )传(chuán )既(jì )过(guò ),俗(sú )书(shū )之(zhī )伪(wěi )。若(ruò )夫(fū )邹(zōu )衍(yǎn )谓(wèi )今(jīn )天(tiān )下(xià )为(wéi )一(yī )州(zhōu ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )外(wài )有(yǒu )若(ruò )天(tiān )下(xià )者(zhě )九(jiǔ )州(zhōu )。《淮(huái )南(nán )书(shū )》言(yán )共(gòng )工(gōng )与(yǔ )颛(zhuān )顼(xū )争(zhēng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )胜(shèng ),怒(nù )而(ér )触(chù )不(bú )周(zhōu )之(zhī )山(shān ),使(shǐ )天(tiān )柱(zhù )折(shé ),地(dì )维(wéi )绝(jué )。尧(yáo )时(shí )十(shí )日(rì )并(bìng )出(chū ),尧(yáo )上(shàng )射(shè )九(jiǔ )日(rì );鲁(lǔ )阳(yáng )战(zhàn )而(ér )日(rì )暮(mù ),援(yuán )戈(gē )麾(huī )日(rì ),日(rì )为(wéi )却(què )还(hái )。世(shì )间(jiān )书(shū )传(chuán ),多(duō )若(ruò )等(děng )类(lèi ),浮(fú )妄(wàng )虚(xū )伪(wěi ),没(méi )夺(duó )正(zhèng )是(shì )。心(xīn )渍(zì )涌(yǒng ),笔(bǐ )手(shǒu )扰(rǎo ),安(ān )能(néng )不(bú )论(lùn )?论(lùn )则(zé )考(kǎo )之(zhī )以(yǐ )心(xīn ),效(xiào )之(zhī )以(yǐ )事(shì ),浮(fú )虚(xū )之(zhī )事(shì ),辄(zhé )立(lì )证(zhèng )验(yàn )。若(ruò )太(tài )史(shǐ )公(gōng )之(zhī )书(shū ),据(jù )许(xǔ )由(yóu )不(bú )隐(yǐn ),燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )不(bú )使(shǐ )日(rì )再(zài )中(zhōng )。读(dú )见(jiàn )之(zhī )者(zhě ),莫(mò )不(bú )称(chēng )善(shàn )。

《政(zhèng )务(wù )》为(wéi )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng )、县(xiàn )邑(yì )令(lìng )长(zhǎng )陈(chén )通(tōng )政(zhèng )事(shì )所(suǒ )当(dāng )尚(shàng )务(wù ),欲(yù )令(lìng )全(quán )民(mín )立(lì )化(huà ),奉(fèng )称(chēng )国(guó )恩(ēn )。《论(lùn )衡(héng )》九(jiǔ )《虚(xū )》三(sān )《增(zēng )》,所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )浴(yù )务(wù )实(shí )诚(chéng )也(yě );《论(lùn )死(sǐ )》、《订(dìng )鬼(guǐ )》,所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )浴(yù )薄(báo )丧(sàng )葬(zàng )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )径(jìng )庭(tíng )丽(lì )级(jí ),被(bèi )棺(guān )敛(liǎn )者(zhě )不(bú )省(shěng )。刘(liú )子(zǐ )政(zhèng )上(shàng )薄(báo )葬(zàng ),奉(fèng )送(sòng )藏(cáng )者(zhě )不(bú )约(yuē )。光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )草(cǎo )车(chē )茅(máo )马(mǎ ),为(wéi )明(míng )器(qì )者(zhě )不(bú )奸(jiān )。何(hé )世(shì )书(shū )俗(sú )言(yán )不(bú )载(zǎi )?信(xìn )死(sǐ )之(zhī )语(yǔ )汶(wèn )浊(zhuó )之(zhī )也(yě )。今(jīn )著(zhe )《论(lùn )死(sǐ )》及(jí )《死(sǐ )伪(wěi )》之(zhī )篇(piān ),明(míng )死(sǐ )无(wú )知(zhī ),不(bú )能(néng )为(wéi )鬼(guǐ ),冀(jì )观(guān )览(lǎn )者(zhě )将(jiāng )一(yī )晓(xiǎo )解(jiě )约(yuē )葬(zàng ),更(gèng )为(wéi )节(jiē )俭(jiǎn )。斯(sī )盖(gài )《论(lùn )衡(héng )》有(yǒu )益(yì )之(zhī )验(yàn )也(yě )。言(yán )苟(gǒu )有(yǒu )益(yì ),虽(suī )作(zuò )何(hé )害(hài )?仓(cāng )颉(jié )之(zhī )书(shū ),世(shì )以(yǐ )纪(jì )事(shì );奚(xī )仲(zhòng )之(zhī )车(chē ),世(shì )以(yǐ )自(zì )载(zǎi );伯(bó )余(yú )之(zhī )衣(yī ),以(yǐ )辟(pì )寒(hán )暑(shǔ );桀(jié )之(zhī )瓦(wǎ )屋(wū ),以(yǐ )辟(pì )风(fēng )雨(yǔ )。夫(fū )不(bú )论(lùn )其(qí )利(lì )害(hài ),而(ér )徒(tú )讥(jī )其(qí )造(zào )作(zuò ),是(shì )则(zé )仓(cāng )颉(jié )之(zhī )徒(tú )有(yǒu )非(fēi ),《世(shì )本(běn )》十(shí )五(wǔ )家(jiā )皆(jiē )受(shòu )责(zé )也(yě )。故(gù )夫(fū )有(yǒu )益(yì )也(yě ),虽(suī )作(zuò )无(wú )害(hài )也(yě )。虽(suī )无(wú )害(hài ),何(hé )补(bǔ )?

古(gǔ )有(yǒu )命(mìng )使(shǐ )采(cǎi )爵(jué ),欲(yù )观(guān )风(fēng )俗(sú )知(zhī )下(xià )情(qíng )也(yě )。《诗(shī )》作(zuò )民(mín )间(jiān ),圣(shèng )王(wáng )可(kě )云(yún )“汝(rǔ )民(mín )也(yě ),何(hé )发(fā )作(zuò )”,囚(qiú )罪(zuì )其(qí )身(shēn ),殁(mò )灭(miè )其(qí )诗(shī )乎(hū )?今(jīn )已(yǐ )不(bú )然(rán ),故(gù )《诗(shī )》传(chuán )〔至(zhì )〕今(jīn )。《论(lùn )衡(héng )》、《政(zhèng )务(wù )》,其(qí )犹(yóu )《诗(shī )》也(yě ),冀(jì )望(wàng )见(jiàn )采(cǎi ),而(ér )云(yún )有(yǒu )过(guò )。斯(sī )盖(gài )《论(lùn )衡(héng )》之(zhī )书(shū )所(suǒ )以(yǐ )兴(xìng )也(yě )。且(qiě )凡(fán )造(zào )作(zuò )之(zhī )过(guò ),意(yì )其(qí )言(yán )妄(wàng )而(ér )谤(bàng )诽(fěi )也(yě )。《论(lùn )衡(héng )》实(shí )事(shì )疾(jí )妄(wàng ),《齐(qí )世(shì )》、《宣(xuān )汉(hàn )》、《恢(huī )国(guó )》、《验(yàn )符(fú )》、《盛(shèng )褒(bāo )》、《须(xū )颂(sòng )》之(zhī )言(yán ),无(wú )诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )辞(cí )。造(zào )作(zuò )如(rú )此(cǐ ),可(kě )以(yǐ )免(miǎn )於(yú )罪(zuì )矣(yǐ )。

阅读:25793

打赏捐助〔Donate〕>>>

《对作篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库