崔骃列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《崔骃列传》 > 拼音版

崔(cuī )骃(yīn )、子(zǐ )瑗(yuàn )、孙(sūn )寔(shí )。

崔(cuī )骃(yīn )字(zì )亭(tíng )伯(bó ),涿(zhuō )郡(jùn )安(ān )平(píng )人(rén )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )父(fù )朝(cháo ),昭(zhāo )帝(dì )时(shí )为(wéi )幽(yōu )州(zhōu )从(cóng )事(shì ),谏(jiàn )剌(là )史(shǐ )无(wú )与(yǔ )燕(yàn )刺(cì )王(wáng )通(tōng )。及(jí )剌(là )王(wáng )败(bài ),擢(zhuó )为(wéi )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。生(shēng )子(zǐ )舒(shū ),历(lì )四(sì )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),所(suǒ )在(zài )有(yǒu )能(néng )名(míng )。

舒(shū )小(xiǎo )子(zǐ )篆(zhuàn ),王(wáng )莽(mǎng )时(shí )为(wéi )郡(jùn )文(wén )学(xué ),以(yǐ )明(míng )经(jīng )征(zhēng )诣(yì )公(gōng )车(chē )。太(tài )保(bǎo )甄(zhēn )丰(fēng )举(jǔ )为(wéi )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi ),篆(zhuàn )辞(cí )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )伐(fá )国(guó )不(bú )问(wèn )仁(rén )人(rén ),战(zhàn )陈(chén )不(bú )访(fǎng )儒(rú )士(shì )。此(cǐ )举(jǔ )奚(xī )为(wéi )至(zhì )哉(zāi )?”遂(suí )投(tóu )劾(hé )归(guī )。

莽(mǎng )嫌(xián )诸(zhū )不(bú )附(fù )己(jǐ )者(zhě ),多(duō )以(yǐ )法(fǎ )中(zhōng )伤(shāng )之(zhī )。时(shí ),篆(zhuàn )兄(xiōng )发(fā )以(yǐ )佞(nìng )巧(qiǎo )幸(xìng )于(yú )莽(mǎng ),位(wèi )至(zhì )大(dà )司(sī )空(kōng )。母(mǔ )师(shī )氏(shì )能(néng )通(tōng )经(jīng )学(xué )、百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),莽(mǎng )宠(chǒng )以(yǐ )殊(shū )礼(lǐ ),赐(cì )号(hào )义(yì )成(chéng )夫(fū )人(rén ),金(jīn )印(yìn )紫(zǐ )绶(shòu ),文(wén )轩(xuān )丹(dān )毂(gū ),显(xiǎn )于(yú )新(xīn )世(shì )。

后(hòu )以(yǐ )篆(zhuàn )为(wéi )建(jiàn )新(xīn )大(dà )尹(yǐn ),篆(zhuàn )不(bú )得(dé )已(yǐ ),及(jí )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )生(shēng )无(wú )妄(wàng )之(zhī )世(shì ),值(zhí )浇(jiāo )、羿(yì )之(zhī )君(jūn ),上(shàng )有(yǒu )老(lǎo )母(mǔ ),下(xià )有(yǒu )兄(xiōng )弟(dì ),安(ān )得(dé )独(dú )洁(jié )己(jǐ )而(ér )危(wēi )所(suǒ )生(shēng )哉(zāi )!”乃(nǎi )遂(suí )单(dān )车(chē )到(dào )官(guān ),称(chēng )疾(jí )不(bú )视(shì )事(shì ),三(sān )年(nián )不(bú )行(háng )县(xiàn )。门(mén )下(xià )掾(yuàn )倪(ní )敞(chǎng )谏(jiàn ),篆(zhuàn )乃(nǎi )强(qiáng )起(qǐ )班(bān )春(chūn )。所(suǒ )至(zhì )之(zhī )县(xiàn ),狱(yù )犴(àn )填(tián )满(mǎn )。篆(zhuàn )垂(chuí )涕(tì )曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū )!刑(xíng )罚(fá )不(bú )中(zhōng ),乃(nǎi )陷(xiàn )人(rén )于(yú )阱(jǐng )。此(cǐ )皆(jiē )何(hé )罪(zuì ),而(ér )至(zhì )于(yú )是(shì )!”遂(suí )平(píng )理(lǐ ),所(suǒ )出(chū )二(èr )千(qiān )余(yú )人(rén )。掾(yuàn )吏(lì )叩(kòu )头(tóu )谏(jiàn )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )初(chū )政(zhèng ),州(zhōu )牧(mù )峻(jùn )刻(kè )。宥(yòu )过(guò )申(shēn )枉(wǎng ),诚(chéng )仁(rén )者(zhě )之(zhī )心(xīn );然(rán )独(dú )为(wéi )君(jūn )子(zǐ ),将(jiāng )有(yǒu )悔(huǐ )乎(hū )!”篆(zhuàn )曰(yuē ):“邾(zhū )文(wén )公(gōng )不(bú )以(yǐ )一(yī )人(rén )易(yì )其(qí )身(shēn ),君(jūn )子(zǐ )谓(wèi )之(zhī )知(zhī )命(mìng )。如(rú )杀(shā )一(yī )大(dà )尹(yǐn )赎(shú )二(èr )千(qiān )人(rén ),盖(gài )所(suǒ )愿(yuàn )也(yě )。”遂(suí )称(chēng )疾(jí )去(qù )。

建(jiàn )武(wǔ )初(chū ),朝(cháo )廷(tíng )多(duō )荐(jiàn )言(yán )之(zhī )者(zhě ),幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )又(yòu )举(jǔ )篆(zhuàn )贤(xián )良(liáng )。篆(zhuàn )自(zì )以(yǐ )宗(zōng )门(mén )受(shòu )莽(mǎng )伪(wěi )宠(chǒng ),惭(cán )愧(kuì )汉(hàn )朝(cháo ),遂(suí )辞(cí )归(guī )不(bú )仕(shì )。客(kè )居(jū )荥(yíng )阳(yáng ),闭(bì )门(mén )潜(qián )思(sī ),著(zhe )《周(zhōu )易(yì )林(lín )》六(liù )十(shí )四(sì )篇(piān ),用(yòng )决(jué )吉(jí )凶(xiōng ),多(duō )所(suǒ )占(zhàn )验(yàn )。临(lín )终(zhōng )作(zuò )赋(fù )以(yǐ )自(zì )悼(dào ),名(míng )曰(yuē )《慰(wèi )志(zhì )》。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

嘉(jiā )昔(xī )人(rén )之(zhī )遘(gòu )辰(chén )兮(xī ),美(měi )伊(yī )、傅(fù )之(zhī )B329时(shí )。应(yīng )规(guī )矩(jǔ )之(zhī )淑(shū )质(zhì )兮(xī ),过(guò )班(bān )、倕(zhuì )而(ér )裁(cái )之(zhī )。协(xié )准(zhǔn )EB37之(zhī )贞(zhēn )度(dù )兮(xī ),同(tóng )断(duàn )金(jīn )之(zhī )玄(xuán )策(cè )。何(hé )天(tiān )衢(qú )于(yú )盛(shèng )世(shì )兮(xī ),超(chāo )千(qiān )载(zǎi )而(ér )垂(chuí )绩(jì )。岂(qǐ )修(xiū )德(dé )之(zhī )极(jí )致(zhì )兮(xī ),将(jiāng )天(tiān )祚(zuò )之(zhī )攸(yōu )适(shì )?

愍(mǐn )余(yú )生(shēng )之(zhī )不(bú )造(zào )兮(xī ),丁(dīng )汉(hàn )氏(shì )之(zhī )中(zhōng )微(wēi )。氛(fēn )霓(ní )郁(yù )以(yǐ )横(héng )厉(lì )兮(xī ),羲(xī )和(hé )忽(hū )以(yǐ )潜(qián )晖(huī )。六(liù )柄(bǐng )制(zhì )于(yú )家(jiā )门(mén )兮(xī ),王(wáng )纲(gāng )漼(cuī )以(yǐ )陵(líng )迟(chí )。黎(lí )、共(gòng )奋(fèn )以(yǐ )跋(bá )扈(hù )兮(xī ),羿(yì )、浞(zhuó )狂(kuáng )以(yǐ )恣(zì )睢(suī )。睹(dǔ )D425臧(zāng )而(ér )乘(chéng )衅(xìn )兮(xī ),窃(qiè )神(shén )器(qì )之(zhī )万(wàn )机(jī )。思(sī )辅(fǔ )弼(bì )以(yǐ )偷(tōu )存(cún )兮(xī ),亦(yì )号(hào )咷(táo )以(yǐ )詶(zhòu )咨(zī )。嗟(jiē )三(sān )事(shì )之(zhī )我(wǒ )负(fù )兮(xī ),乃(nǎi )迫(pò )余(yú )以(yǐ )天(tiān )威(wēi )。岂(qǐ )无(wú )熊(xióng )僚(liáo )之(zhī )微(wēi )介(jiè )兮(xī )?悼(dào )我(wǒ )生(shēng )之(zhī )歼(jiān )夷(yí )。庶(shù )明(míng )哲(zhé )之(zhī )末(mò )风(fēng )兮(xī )。惧(jù )《大(dà )雅(yǎ )》之(zhī )所(suǒ )讥(jī )。遂(suí )翕(xī )翼(yì )以(yǐ )委(wěi )命(mìng )兮(xī ),受(shòu )符(fú )守(shǒu )乎(hū )艮(gèn )维(wéi )。恨(hèn )遭(zāo )闭(bì )而(ér )不(bú )隐(yǐn )兮(xī ),违(wéi )石(shí )门(mén )之(zhī )高(gāo )踪(zōng )。扬(yáng )蛾(é )眉(méi )于(yú )复(fù )关(guān )兮(xī ),犯(fàn )孔(kǒng )戒(jiè )之(zhī )冶(yě )容(róng )。懿(yì )氓(máng )蚩(chī )之(zhī )悟(wù )悔(huǐ )兮(xī ),慕(mù )白(bái )驹(jū )之(zhī )所(suǒ )从(cóng )。乃(nǎi )称(chēng )疾(jí )而(ér )屡(lǚ )复(fù )兮(xī ),历(lì )三(sān )祀(sì )而(ér )见(jiàn )许(xǔ )。悠(yōu )轻(qīng )举(jǔ )以(yǐ )远(yuǎn )遁(dùn )兮(xī ),托(tuō )峻(jùn )峞(wéi )以(yǐ )幽(yōu )处(chù )。竫(jìng )潜(qián )思(sī )于(yú )至(zhì )赜(zé )兮(xī ),骋(chěng )《六(liù )经(jīng )》之(zhī )奥(ào )府(fǔ )。皇(huáng )再(zài )命(mìng )而(ér )绍(shào )恤(xù )兮(xī ),乃(nǎi )云(yún )眷(juàn )乎(hū )建(jiàn )武(wǔ )。运(yùn )EF67枪(qiāng )以(yǐ )电(diàn )埽(sào )兮(xī ),清(qīng )六(liù )合(hé )之(zhī )土(tǔ )宇(yǔ )。圣(shèng )德(dé )滂(pāng )以(yǐ )横(héng )被(bèi )兮(xī ),黎(lí )庶(shù )恺(kǎi )以(yǐ )鼓(gǔ )舞(wǔ )。辟(pì )四(sì )门(mén )以(yǐ )博(bó )延(yán )兮(xī ),彼(bǐ )幽(yōu )牧(mù )之(zhī )我(wǒ )举(jǔ )。分(fèn )画(huà )定(dìng )而(ér )计(jì )决(jué )兮(xī ),岂(qǐ )云(yún )贲(bēn )乎(hū )鄙(bǐ )BD3C,遂(suí )悬(xuán )车(chē )以(yǐ )絷(zhí )马(mǎ )兮(xī ),绝(jué )时(shí )俗(sú )之(zhī )进(jìn )取(qǔ )。叹(tàn )暮(mù )春(chūn )之(zhī )成(chéng )服(fú )兮(xī ),阖(hé )衡(héng )门(mén )以(yǐ )埽(sào )轨(guǐ )。聊(liáo )优(yōu )游(yóu )以(yǐ )永(yǒng )日(rì )兮(xī ),守(shǒu )性(xìng )命(mìng )以(yǐ )尽(jìn )齿(chǐ )。贵(guì )启(qǐ )体(tǐ )之(zhī )归(guī )全(quán )兮(xī ),庶(shù )不(bú )忝(tiǎn )乎(hū )先(xiān )子(zǐ )。

篆(zhuàn )生(shēng )毅(yì ),以(yǐ )疾(jí )隐(yǐn )身(shēn )不(bú )仕(shì )。

毅(yì )生(shēng )骃(yīn ),年(nián )十(shí )三(sān )能(néng )通(tōng )《诗(shī )》、《易(yì )》、《春(chūn )秋(qiū )》,博(bó )学(xué )有(yǒu )伟(wěi )才(cái ),尽(jìn )通(tōng )古(gǔ )今(jīn )训(xùn )诂(gǔ )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),善(shàn )属(shǔ )文(wén )。少(shǎo )游(yóu )太(tài )学(xué ),与(yǔ )班(bān )固(gù )、傅(fù )毅(yì )同(tóng )时(shí )齐(qí )名(míng )。常(cháng )以(yǐ )典(diǎn )籍(jí )为(wéi )业(yè ),未(wèi )遑(huáng )仕(shì )进(jìn )之(zhī )事(shì )。时(shí )人(rén )或(huò )讥(jī )其(qí )太(tài )玄(xuán )静(jìng ),将(jiāng )以(yǐ )后(hòu )名(míng )失(shī )实(shí )。骃(yīn )拟(nǐ )杨(yáng )雄(xióng )《解(jiě )嘲(cháo )》,作(zuò )《达(dá )旨(zhǐ )》以(yǐ )答(dá )焉(yān )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

或(huò )说(shuō )己(jǐ )曰(yuē ):“《易(yì )》称(chēng )‘备(bèi )物(wù )致(zhì )用(yòng )’,‘可(kě )观(guān )而(ér )有(yǒu )所(suǒ )合(hé )’,故(gù )能(néng )扶(fú )阳(yáng )以(yǐ )出(chū ),顺(shùn )阴(yīn )而(ér )入(rù )。春(chūn )发(fā )其(qí )华(huá ),秋(qiū )收(shōu )其(qí )实(shí ),有(yǒu )始(shǐ )有(yǒu )极(jí ),EBBC登(dēng )其(qí )质(zhì )。今(jīn )子(zǐ )韫(yùn )椟(dú )《六(liù )经(jīng )》,服(fú )膺(yīng )道(dào )术(shù ),历(lì )世(shì )而(ér )游(yóu ),高(gāo )谈(tán )有(yǒu )日(rì ),俯(fǔ )钩(gōu )深(shēn )于(yú )重(zhòng )渊(yuān ),仰(yǎng )探(tàn )远(yuǎn )乎(hū )九(jiǔ )乾(qián ),穷(qióng )至(zhì )赜(zé )于(yú )幽(yōu )微(wēi ),测(cè )潜(qián )隐(yǐn )之(zhī )无(wú )源(yuán )。然(rán )下(xià )不(bú )步(bù )卿(qīng )相(xiàng )之(zhī )廷(tíng ),上(shàng )不(bú )登(dēng )王(wáng )公(gōng )之(zhī )门(mén ),进(jìn )不(bú )党(dǎng )以(yǐ )赞(zàn )己(jǐ ),退(tuì )不(bú )黩(dú )于(yú )庸(yōng )人(rén )。独(dú )师(shī )友(yǒu )道(dào )德(dé ),合(hé )符(fú )曩(nǎng )真(zhēn ),抱(bào )景(jǐng )特(tè )立(lì ),与(yǔ )士(shì )不(bú )群(qún )。盖(gài )高(gāo )树(shù )靡(mí )阴(yīn ),独(dú )木(mù )不(bú )林(lín ),随(suí )时(shí )之(zhī )宜(yí ),道(dào )贵(guì )从(cóng )凡(fán )。于(yú )时(shí )太(tài )上(shàng )运(yùn )天(tiān )德(dé )以(yǐ )君(jūn )世(shì ),宪(xiàn )王(wáng )僚(liáo )而(ér )布(bù )官(guān );临(lín )雍(yōng )泮(pàn )以(yǐ )恢(huī )儒(rú ),疏(shū )轩(xuān )冕(miǎn )以(yǐ )崇(chóng )贤(xián );率(lǜ )B129德(dé )以(yǐ )厉(lì )忠(zhōng )孝(xiào ),扬(yáng )茂(mào )化(huà )以(yǐ )砥(dǐ )仁(rén )义(yì );选(xuǎn )利(lì )器(qì )于(yú )良(liáng )材(cái ),求(qiú )镆(mò )铘(yé )于(yú )明(míng )智(zhì )。不(bú )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )攀(pān )台(tái )阶(jiē ),窥(kuī )紫(zǐ )闼(tà ),据(jù )高(gāo )轩(xuān ),望(wàng )朱(zhū )阙(què ),夫(fū )欲(yù )千(qiān )里(lǐ )而(ér )咫(zhǐ )尺(chǐ )未(wèi )发(fā ),蒙(méng )窃(qiè )惑(huò )焉(yān )。故(gù )英(yīng )人(rén )乘(chéng )斯(sī )时(shí )也(yě ),犹(yóu )逸(yì )禽(qín )之(zhī )赴(fù )深(shēn )林(lín ),虻(méng )蚋(ruì )之(zhī )趣(qù )大(dà )沛(pèi )。胡(hú )为(wéi )嘿(hēi )嘿(hēi )而(ér )久(jiǔ )沈(shěn )滞(zhì )也(yě )?”

答(dá )曰(yuē ):“有(yǒu )是(shì )言(yán )乎(hū )?子(zǐ )苟(gǒu )欲(yù )勉(miǎn )我(wǒ )以(yǐ )世(shì )路(lù ),不(bú )知(zhī )其(qí )跌(diē )而(ér )失(shī )吾(wú )之(zhī )度(dù )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )阴(yīn )阳(yáng )始(shǐ )分(fèn ),天(tiān )地(dì )初(chū )制(zhì ),皇(huáng )纲(gāng )云(yún )绪(xù ),帝(dì )纪(jì )乃(nǎi )设(shè ),传(chuán )序(xù )历(lì )数(shù ),三(sān )代(dài )兴(xìng )灭(miè )。昔(xī )大(dà )庭(tíng )尚(shàng )矣(yǐ ),赫(hè )胥(xū )罔(wǎng )识(shí )。淳(chún )朴(pǔ )散(sàn )离(lí ),人(rén )物(wù )错(cuò )乖(guāi )。高(gāo )辛(xīn )攸(yōu )降(jiàng ),厥(jué )趣(qù )各(gè )违(wéi )。道(dào )无(wú )常(cháng )稽(jī ),与(yǔ )时(shí )张(zhāng )弛(chí )。失(shī )仁(rén )为(wéi )非(fēi ),得(dé )义(yì )为(wéi )是(shì )。君(jūn )子(zǐ )通(tōng )变(biàn ),各(gè )审(shěn )所(suǒ )履(lǚ )。故(gù )士(shì )或(huò )掩(yǎn )目(mù )而(ér )渊(yuān )潜(qián ),或(huò )EEC2耳(ěr )而(ér )山(shān )栖(qī );或(huò )草(cǎo )耕(gēng )而(ér )仅(jǐn )饱(bǎo ),或(huò )木(mù )茹(rú )而(ér )长(zhǎng )饥(jī );或(huò )重(zhòng )聘(pìn )而(ér )不(bú )来(lái ),或(huò )屡(lǚ )黜(chù )而(ér )不(bú )去(qù );或(huò )冒(mào )訽(gòu )以(yǐ )干(gàn )进(jìn ),或(huò )望(wàng )色(sè )而(ér )斯(sī )举(jǔ );或(huò )以(yǐ )役(yì )夫(fū )发(fā )梦(mèng )于(yú )王(wáng )公(gōng ),或(huò )以(yǐ )渔(yú )父(fù )见(jiàn )兆(zhào )于(yú )元(yuán )龟(guī )。若(ruò )夫(fū )纷(fēn )繷(nǒng )塞(sāi )路(lù ),凶(xiōng )虐(nuè )播(bō )流(liú ),人(rén )有(yǒu )昏(hūn )垫(diàn )之(zhī )厄(è ),主(zhǔ )有(yǒu )畴(chóu )咨(zī )之(zhī )忧(yōu ),条(tiáo )垂(chuí )EB65蔓(màn ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )求(qiú )。于(yú )是(shì )乎(hū )贤(xián )人(rén )授(shòu )手(shǒu ),援(yuán )世(shì )之(zhī )灾(zāi ),跋(bá )涉(shè )赴(fù )俗(sú ),急(jí )斯(sī )时(shí )也(yě )。昔(xī )尧(yáo )含(hán )戚(qī )而(ér )皋(gāo )陶(táo )谟(mó ),高(gāo )祖(zǔ )叹(tàn )而(ér )子(zǐ )房(fáng )虑(lǜ );祸(huò )不(bú )散(sàn )而(ér )曹(cáo )、绛(jiàng )奋(fèn ),结(jié )不(bú )解(jiě )而(ér )陈(chén )平(píng )权(quán )。及(jí )其(qí )策(cè )合(hé )道(dào )从(cóng ),克(kè )乱(luàn )弭(mǐ )冲(chōng ),乃(nǎi )将(jiāng )镂(lòu )玄(xuán )珪(guī ),册(cè )显(xiǎn )功(gōng ),铭(míng )昆(kūn )吾(wú )之(zhī )冶(yě ),勒(lè )景(jǐng )、襄(xiāng )之(zhī )钟(zhōng )。与(yǔ )其(qí )有(yǒu )事(shì ),则(zé )褰(qiān )裳(shang )濡(rú )足(zú ),冠(guàn )挂(guà )不(bú )顾(gù )。人(rén )溺(nì )不(bú )拯(zhěng ),则(zé )非(fēi )仁(rén )也(yě )。当(dāng )其(qí )无(wú )事(shì ),则(zé )躐(liè )缨(yīng )整(zhěng )襟(jīn ),规(guī )矩(jǔ )其(qí )步(bù )。德(dé )让(ràng )不(bú )修(xiū ),则(zé )非(fēi )忠(zhōng )也(yě )。是(shì )以(yǐ )险(xiǎn )则(zé )救(jiù )俗(sú ),平(píng )则(zé )守(shǒu )礼(lǐ ),举(jǔ )以(yǐ )公(gōng )心(xīn ),不(bú )私(sī )其(qí )体(tǐ )。

“今(jīn )圣(shèng )上(shàng )之(zhī )育(yù )斯(sī )人(rén )也(yě ),朴(pǔ )以(yǐ )皇(huáng )质(zhì ),雕(diāo )以(yǐ )唐(táng )文(wén )。六(liù )合(hé )怡(yí )怡(yí ),比(bǐ )屋(wū )为(wéi )仁(rén )。壹(yī )天(tiān )下(xià )之(zhī )众(zhòng )异(yì ),齐(qí )品(pǐn )类(lèi )之(zhī )万(wàn )殊(shū )。参(cān )差(chà )同(tóng )量(liàng ),坏(huài )冶(yě )一(yī )陶(táo )。群(qún )生(shēng )得(dé )理(lǐ ),庶(shù )绩(jì )其(qí )凝(níng )。家(jiā )家(jiā )有(yǒu )以(yǐ )乐(lè )和(hé ),人(rén )人(rén )有(yǒu )以(yǐ )自(zì )优(yōu )。威(wēi )械(xiè )臧(zāng )而(ér )俎(zǔ )豆(dòu )布(bù ),六(liù )典(diǎn )陈(chén )而(ér )九(jiǔ )刑(xíng )厝(cuò )。济(jì )兹(zī )兆(zhào )庶(shù ),出(chū )于(yú )平(píng )易(yì )之(zhī )路(lù ),虽(suī )有(yǒu )力(lì )牧(mù )之(zhī )略(luè ),尚(shàng )父(fù )之(zhī )厉(lì ),伊(yī )、皋(gāo )不(bú )论(lùn ),奚(xī )事(shì )范(fàn )、蔡(cài )?夫(fū )广(guǎng )厦(shà )成(chéng )而(ér )茂(mào )木(mù )暢(chàng ),远(yuǎn )求(qiú )存(cún )而(ér )良(liáng )马(mǎ )絷(zhí ),阴(yīn )事(shì )终(zhōng )而(ér )水(shuǐ )宿(xiǔ )臧(zāng ),场(chǎng )功(gōng )毕(bì )而(ér )大(dà )火(huǒ )入(rù )。方(fāng )斯(sī )之(zhī )际(jì ),处(chù )士(shì )山(shān )积(jī ),学(xué )者(zhě )川(chuān )流(liú ),衣(yī )裳(shang )被(bèi )宇(yǔ ),冠(guàn )盖(gài )云(yún )浮(fú )。譬(pì )犹(yóu )衡(héng )阳(yáng )之(zhī )林(lín ),岱(dài )阴(yīn )之(zhī )麓(lù ),伐(fá )寻(xún )抱(bào )不(bú )为(wéi )之(zhī )稀(xī ),艺(yì )拱(gǒng )把(bǎ )不(bú )为(wéi )之(zhī )数(shù )。悠(yōu )悠(yōu )罔(wǎng )极(jí ),亦(yì )各(gè )有(yǒu )得(dé )。彼(bǐ )采(cǎi )其(qí )华(huá ),我(wǒ )收(shōu )其(qí )实(shí )。舍(shě )之(zhī )则(zé )臧(zāng ),己(jǐ )所(suǒ )学(xué )也(yě )。故(gù )进(jìn )动(dòng )以(yǐ )道(dào ),则(zé )不(bú )辞(cí )执(zhí )珪(guī )而(ér )秉(bǐng )柱(zhù )国(guó );复(fù )静(jìng )以(yǐ )理(lǐ ),则(zé )甘(gān )糟(zāo )糠(kāng )而(ér )安(ān )藜(lí )藿(huò )。

“夫(fū )君(jūn )子(zǐ )非(fēi )不(bú )欲(yù )仕(shì )也(yě ),耻(chǐ )夸(kuā )毘(pí )以(yǐ )求(qiú )举(jǔ );非(fēi )不(bú )欲(yù )室(shì )也(yě ),恶(è )登(dēng )墙(qiáng )而(ér )楼(lóu )处(chù )。叫(jiào )呼(hū )C674鬻(yù ),悬(xuán )旌(jīng )自(zì )表(biǎo ),非(fēi )随(suí )和(hé )之(zhī )宝(bǎo )也(yě )。暴(bào )智(zhì )燿(shuò )世(shì ),因(yīn )以(yǐ )干(gàn )禄(lù ),非(fēi )仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )道(dào )也(yě )。游(yóu )不(bú )伦(lún )党(dǎng ),苟(gǒu )以(yǐ )徇(xùn )己(jǐ );汗(hàn )血(xuè )竞(jìng )时(shí ),利(lì )合(hé )而(ér )友(yǒu )。子(zǐ )笑(xiào )我(wǒ )之(zhī )沈(shěn )滞(zhì ),吾(wú )亦(yì )病(bìng )子(zǐ )B32AB32A而(ér )不(bú )已(yǐ )也(yě )。先(xiān )人(rén )有(yǒu )则(zé )而(ér )我(wǒ )弗(fú )亏(kuī ),行(háng )有(yǒu )枉(wǎng )径(jìng )而(ér )我(wǒ )弗(fú )随(suí )。臧(zāng )否(fǒu )在(zài )予(yǔ ),唯(wéi )世(shì )所(suǒ )议(yì )。固(gù )将(jiāng )因(yīn )天(tiān )质(zhì )之(zhī )自(zì )然(rán ),诵(sòng )上(shàng )哲(zhé )之(zhī )高(gāo )训(xùn );咏(yǒng )太(tài )平(píng )之(zhī )清(qīng )风(fēng ),行(háng )天(tiān )下(xià )之(zhī )至(zhì )顺(shùn )。惧(jù )吾(wú )躬(gōng )之(zhī )秽(huì )德(dé ),勤(qín )百(bǎi )亩(mǔ )之(zhī )不(bú )耘(yún )。絷(zhí )余(yú )马(mǎ )以(yǐ )安(ān )行(háng ),俟(sì )性(xìng )命(mìng )之(zhī )所(suǒ )存(cún )。昔(xī )孔(kǒng )子(zǐ )起(qǐ )威(wēi )于(yú )夹(jiá )谷(gǔ ),晏(yàn )婴(yīng )发(fā )勇(yǒng )于(yú )崔(cuī )杼(zhù );曹(cáo )刿(guì )举(jǔ )节(jiē )于(yú )柯(kē )盟(méng ),卞(biàn )严(yán )克(kè )捷(jié )于(yú )强(qiáng )御(yù );范(fàn )蠡(lí )错(cuò )C276于(yú )会(huì )稽(jī ),五(wǔ )员(yuán )树(shù )功(gōng )于(yú )柏(bǎi )举(jǔ );鲁(lǔ )连(lián )辩(biàn )言(yán )以(yǐ )退(tuì )燕(yàn ),包(bāo )胥(xū )单(dān )辞(cí )而(ér )存(cún )楚(chǔ );唐(táng )且(qiě )华(huá )颠(diān )以(yǐ )悟(wù )秦(qín ),甘(gān )罗(luó )童(tóng )牙(yá )而(ér )报(bào )赵(zhào );原(yuán )衰(shuāi )见(jiàn )廉(lián )于(yú )壶(hú )食(shí ),宣(xuān )孟(mèng )收(shōu )德(dé )于(yú )束(shù )脯(pú );吴(wú )札(zhá )结(jié )信(xìn )于(yú )丘(qiū )木(mù ),展(zhǎn )季(jì )效(xiào )贞(zhēn )于(yú )门(mén )女(nǚ );颜(yán )回(huí )明(míng )仁(rén )于(yú )度(dù )毂(gū ),程(chéng )婴(yīng )显(xiǎn )义(yì )于(yú )赵(zhào )武(wǔ )。仆(pú )诚(chéng )不(bú )能(néng )编(biān )德(dé )于(yú )数(shù )者(zhě ),窃(qiè )慕(mù )古(gǔ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )序(xù )。”

元(yuán )和(hé )中(zhōng ),肃(sù )宗(zōng )始(shǐ )修(xiū )古(gǔ )礼(lǐ ),巡(xún )狩(shòu )方(fāng )岳(yuè )。骃(yīn )上(shàng )《四(sì )巡(xún )颂(sòng )》以(yǐ )称(chēng )汉(hàn )德(dé ),辞(cí )甚(shèn )典(diǎn )美(měi ),文(wén )多(duō ),故(gù )不(bú )载(zǎi )。帝(dì )雅(yǎ )好(hǎo )文(wén )章(zhāng ),自(zì )见(jiàn )骃(yīn )颂(sòng )后(hòu ),常(cháng )嗟(jiē )叹(tàn )之(zhī ),谓(wèi )侍(shì )中(zhōng )窦(dòu )宪(xiàn )曰(yuē ):“卿(qīng )宁(níng )知(zhī )崔(cuī )骃(yīn )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“班(bān )固(gù )数(shù )为(wéi )臣(chén )说(shuō )之(zhī ),然(rán )未(wèi )见(jiàn )也(yě )。”帝(dì )曰(yuē ):“公(gōng )爱(ài )班(bān )固(gù )而(ér )忽(hū )崔(cuī )骃(yīn ),此(cǐ )叶(yè )公(gōng )之(zhī )好(hǎo )龙(lóng )也(yě )。试(shì )请(qǐng )见(jiàn )之(zhī )。”骃(yīn )由(yóu )此(cǐ )候(hòu )宪(xiàn )。宪(xiàn )屣(xǐ )履(lǚ )迎(yíng )门(mén ),笑(xiào )谓(wèi )骃(yīn )曰(yuē ):“亭(tíng )伯(bó ),吾(wú )受(shòu )诏(zhào )交(jiāo )公(gōng ),公(gōng )何(hé )得(dé )薄(báo )哉(zāi )?”遂(suí )揖(yī )入(rù )为(wéi )上(shàng )客(kè )。居(jū )无(wú )几(jǐ )何(hé ),帝(dì )幸(xìng )宪(xiàn )第(dì ),时(shí )骃(yīn )适(shì )在(zài )宪(xiàn )所(suǒ ),帝(dì )闻(wén )而(ér )欲(yù )召(zhào )见(jiàn )之(zhī )。宪(xiàn )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )宜(yí )与(yǔ )白(bái )衣(yī )会(huì )。帝(dì )悟(wù )曰(yuē ):“吾(wú )能(néng )令(lìng )骃(yīn )朝(cháo )夕(xī )在(zài )傍(bàng ),何(hé )必(bì )于(yú )此(cǐ )!”适(shì )欲(yù )官(guān )之(zhī ),会(huì )帝(dì )崩(bēng )。

窦(dòu )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),宪(xiàn )以(yǐ )重(zhòng )戚(qī )出(chū )内(nèi )诏(zhào )命(mìng )。骃(yīn )献(xiàn )书(shū )诫(jiè )之(zhī )曰(yuē ):

骃(yīn )闻(wén )交(jiāo )浅(qiǎn )而(ér )言(yán )深(shēn )者(zhě ),愚(yú )也(yě );在(zài )贱(jiàn )而(ér )望(wàng )贵(guì )者(zhě ),惑(huò )也(yě );未(wèi )信(xìn )而(ér )纳(nà )忠(zhōng )者(zhě ),谤(bàng )也(yě )。三(sān )者(zhě )皆(jiē )所(suǒ )不(bú )宜(yí ),而(ér )或(huò )蹈(dǎo )之(zhī )者(zhě ),思(sī )效(xiào )其(qí )区(qū )区(qū ),愤(fèn )盈(yíng )而(ér )不(bú )能(néng )已(yǐ )也(yě )。窃(qiè )见(jiàn )足(zú )下(xià )体(tǐ )淳(chún )淑(shū )之(zhī )姿(zī ),躬(gōng )高(gāo )明(míng )之(zhī )量(liàng ),意(yì )美(měi )志(zhì )厉(lì ),有(yǒu )上(shàng )贤(xián )之(zhī )风(fēng )。骃(yīn )幸(xìng )得(dé )充(chōng )下(xià )馆(guǎn ),序(xù )后(hòu )陈(chén ),是(shì )以(yǐ )竭(jié )其(qí )拳(quán )拳(quán ),敢(gǎn )进(jìn )一(yī )言(yán )。

传(chuán )曰(yuē ):“生(shēng )而(ér )富(fù )者(zhě )骄(jiāo ),生(shēng )而(ér )贵(guì )者(zhě )傲(ào )。”生(shēng )富(fù )贵(guì )而(ér )能(néng )不(bú )骄(jiāo )傲(ào )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。今(jīn )宠(chǒng )禄(lù )初(chū )隆(lóng ),百(bǎi )僚(liáo )观(guān )行(háng ),当(dāng )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )盛(shèng )世(shì ),处(chù )光(guāng )华(huá )之(zhī )显(xiǎn )时(shí ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )庶(shù )几(jǐ )夙(sù )夜(yè ),以(yǐ )永(yǒng )众(zhòng )誉(yù ),弘(hóng )申(shēn )伯(bó )之(zhī )美(měi ),致(zhì )周(zhōu )、邵(shào )之(zhī )事(shì )乎(hū )?语(yǔ )曰(yuē ):“不(bú )患(huàn )无(wú )位(wèi ),患(huàn )所(suǒ )以(yǐ )立(lì )。”昔(xī )冯(féng )野(yě )王(wáng )以(yǐ )外(wài )戚(qī )居(jū )位(wèi ),称(chēng )为(wéi )贤(xián )臣(chén );近(jìn )阴(yīn )卫(wèi )尉(wèi )克(kè )已(yǐ )复(fù )礼(lǐ ),终(zhōng )受(shòu )多(duō )福(fú )。郯(tán )氏(shì )之(zhī )宗(zōng ),非(fēi )不(bú )尊(zūn )也(yě );阳(yáng )平(píng )之(zhī )族(zú ),非(fēi )不(bú )盛(shèng )也(yě )。重(zhòng )侯(hóu )累(lèi )将(jiāng ),建(jiàn )天(tiān )枢(shū ),执(zhí )斗(dòu )柄(bǐng )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )获(huò )讥(jī )于(yú )时(shí ),垂(chuí )愆(qiān )于(yú )后(hòu )者(zhě ),何(hé )也(yě )?盖(gài )在(zài )满(mǎn )而(ér )不(bú )挹(yì ),位(wèi )有(yǒu )余(yú )而(ér )仁(rén )不(bú )足(zú )也(yě )。汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )后(hòu ),迄(qì )于(yú )哀(āi )、平(píng ),外(wài )家(jiā )二(èr )十(shí ),保(bǎo )族(zú )全(quán )身(shēn ),四(sì )人(rén )而(ér )己(jǐ )。《书(shū )》曰(yuē ):“鉴(jiàn )于(yú )有(yǒu )殷(yīn )。”可(kě )不(bú )慎(shèn )哉(zāi )!

窦(dòu )氏(shì )之(zhī )兴(xìng ),肇(zhào )自(zì )孝(xiào )文(wén )。二(èr )君(jūn )以(yǐ )淳(chún )淑(shū )守(shǒu )道(dào ),成(chéng )名(míng )先(xiān )日(rì );安(ān )丰(fēng )以(yǐ )佐(zuǒ )命(mìng )著(zhe )德(dé ),显(xiǎn )自(zì )中(zhōng )兴(xìng )。内(nèi )以(yǐ )忠(zhōng )诚(chéng )自(zì )固(gù ),外(wài )以(yǐ )法(fǎ )度(dù )自(zì )守(shǒu ),卒(zú )享(xiǎng )祚(zuò )国(guó ),垂(chuí )祉(zhǐ )于(yú )今(jīn )。夫(fū )谦(qiān )德(dé )之(zhī )光(guāng ),《周(zhōu )易(yì )》所(suǒ )美(měi );满(mǎn )溢(yì )之(zhī )位(wèi ),道(dào )家(jiā )所(suǒ )戒(jiè )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )福(fú )大(dà )而(ér )愈(yù )惧(jù ),爵(jué )隆(lóng )而(ér )益(yì )恭(gōng )。远(yuǎn )察(chá )近(jìn )览(lǎn ),俯(fǔ )仰(yǎng )有(yǒu )则(zé ),铭(míng )诸(zhū )几(jǐ )杖(zhàng ),刻(kè )诸(zhū )盘(pán )B647。矜(jīn )矜(jīn )业(yè )业(yè ),无(wú )殆(dài )无(wú )荒(huāng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )百(bǎi )福(fú )是(shì )荷(hé ),庆(qìng )流(liú )无(wú )穷(qióng )矣(yǐ )。

及(jí )宪(xiàn )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),辟(pì )骃(yīn )为(wéi )掾(yuàn )。宪(xiàn )府(fǔ )贵(guì )重(zhòng ),掾(yuàn )属(shǔ )三(sān )十(shí )人(rén ),皆(jiē )故(gù )刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí ),唯(wéi )骃(yīn )以(yǐ )处(chù )士(shì )年(nián )少(shǎo ),擢(zhuó )在(zài )其(qí )间(jiān )。宪(xiàn )擅(shàn )权(quán )骄(jiāo )恣(zì ),骃(yīn )数(shù )谏(jiàn )之(zhī ),及(jí )出(chū )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),道(dào )路(lù )愈(yù )多(duō )不(bú )法(fǎ ),骃(yīn )为(wéi )主(zhǔ )簿(bù ),前(qián )后(hòu )奏(zòu )记(jì )数(shù )十(shí ),指(zhǐ )切(qiē )长(zhǎng )短(duǎn )。宪(xiàn )不(bú )能(néng )容(róng ),稍(shāo )疏(shū )之(zhī ),因(yīn )察(chá )骃(yīn )高(gāo )第(dì ),出(chū )为(wéi )长(zhǎng )岑(cén )长(zhǎng )。骃(yīn )自(zì )以(yǐ )远(yuǎn )去(qù ),不(bú )得(dé )意(yì ),遂(suí )不(bú )之(zhī )官(guān )而(ér )归(guī )。永(yǒng )元(yuán )四(sì )年(nián ),卒(zú )于(yú )家(jiā )。所(suǒ )著(zhe )诗(shī )、赋(fù )、铭(míng )、颂(sòng )、书(shū )、记(jì )、表(biǎo )、《七(qī )依(yī )》、《婚(hūn )礼(lǐ )结(jié )言(yán )》、《达(dá )旨(zhǐ )》、《酒(jiǔ )警(jǐng )》合(hé )二(èr )十(shí )一(yī )篇(piān )。中(zhōng )子(zǐ )瑗(yuàn )。

瑗(yuàn )字(zì )子(zǐ )玉(yù ),早(zǎo )孤(gū ),锐(ruì )志(zhì )好(hǎo )学(xué ),尽(jìn )能(néng )传(chuán )其(qí )父(fù )业(yè )。年(nián )十(shí )八(bā ),至(zhì )京(jīng )师(shī ),从(cóng )侍(shì )中(zhōng )贾(jiǎ )逵(kuí )质(zhì )正(zhèng )大(dà )义(yì ),逵(kuí )善(shàn )待(dài )之(zhī ),瑗(yuàn )因(yīn )留(liú )游(yóu )学(xué ),遂(suí )明(míng )天(tiān )官(guān )、历(lì )数(shù )、《京(jīng )房(fáng )易(yì )传(chuán )》、六(liù )日(rì )七(qī )分(fèn )。诸(zhū )儒(rú )宗(zōng )之(zhī )。与(yǔ )扶(fú )风(fēng )马(mǎ )融(róng )、南(nán )阳(yáng )张(zhāng )衡(héng )特(tè )相(xiàng )友(yǒu )好(hǎo )。初(chū ),瑗(yuàn )兄(xiōng )章(zhāng )为(wéi )州(zhōu )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),瑗(yuàn )手(shǒu )刃(rèn )报(bào )仇(chóu ),因(yīn )亡(wáng )命(mìng )。会(huì )赦(shè ),归(guī )家(jiā )。家(jiā )贫(pín ),兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )居(jū )数(shù )十(shí )年(nián ),乡(xiāng )邑(yì )化(huà )之(zhī )。

年(nián )四(sì )十(shí )余(yú ),始(shǐ )为(wéi )郡(jùn )吏(lì )。以(yǐ )事(shì )系(xì )东(dōng )郡(jùn )发(fā )干(gàn )狱(yù )。狱(yù )掾(yuàn )善(shàn )为(wéi )《礼(lǐ )》,瑗(yuàn )间(jiān )考(kǎo )讯(xùn )时(shí ),辄(zhé )问(wèn )以(yǐ )《礼(lǐ )》说(shuō )。其(qí )专(zhuān )心(xīn )好(hǎo )学(xué ),虽(suī )颠(diān )沛(pèi )必(bì )于(yú )是(shì )。后(hòu )事(shì )释(shì )归(guī )家(jiā ),为(wéi )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )遵(zūn )所(suǒ )辟(pì )。居(jū )无(wú )何(hé ),遵(zūn )被(bèi )诛(zhū ),瑗(yuàn )免(miǎn )归(guī )。

瑚(hú )复(fù )辟(pì )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )阎(yán )显(xiǎn )府(fǔ )。时(shí )阎(yán )太(tài )后(hòu )称(chēng )制(zhì ),显(xiǎn )入(rù )参(cān )政(zhèng )事(shì )。先(xiān )是(shì ),安(ān )帝(dì )废(fèi )太(tài )子(zǐ )为(wéi )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),而(ér )以(yǐ )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )为(wéi )嗣(sì )。瑗(yuàn )以(yǐ )侯(hóu )立(lì )不(bú )以(yǐ )正(zhèng ),知(zhī )显(xiǎn )将(jiāng )败(bài ),欲(yù )说(shuō )蓬(péng )废(fèi )立(lì ),而(ér )显(xiǎn )日(rì )沉(chén )醉(zuì ),不(bú )能(néng )得(dé )见(jiàn )。乃(nǎi )谓(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )陈(chén )禅(chán )曰(yuē ):“中(zhōng )常(cháng )侍(shì )江(jiāng )京(jīng )、陈(chén )达(dá )等(děng ),得(dé )以(yǐ )嬖(bì )宠(chǒng )惑(huò )蛊(gǔ )先(xiān )帝(dì ),遂(suí )使(shǐ )废(fèi )黜(chù )正(zhèng )统(tǒng ),扶(fú )立(lì )疏(shū )孽(niè )。少(shǎo )帝(dì )即(jí )位(wèi ),发(fā )病(bìng )庙(miào )中(zhōng ),周(zhōu )勃(bó )之(zhī )征(zhēng ),于(yú )斯(sī )复(fù )见(jiàn )。今(jīn )欲(yù )与(yǔ )长(zhǎng )史(shǐ )君(jūn )共(gòng )求(qiú )见(jiàn ),说(shuō )将(jiāng )军(jūn )白(bái )太(tài )后(hòu ),收(shōu )京(jīng )等(děng ),废(fèi )少(shǎo )帝(dì ),引(yǐn )立(lì )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),必(bì )上(shàng )当(dāng )天(tiān )心(xīn ),下(xià )合(hé )人(rén )望(wàng )。伊(yī )、霍(huò )之(zhī )功(gōng ),不(bú )下(xià )席(xí )而(ér )立(lì )炁(qì )则(zé )将(jiāng )军(jūn )兄(xiōng )弟(dì )传(chuán )祚(zuò )于(yú )无(wú )穷(qióng )。若(ruò )拒(jù )违(wéi )天(tiān )意(yì ),久(jiǔ )旷(kuàng )神(shén )器(qì ),则(zé )将(jiāng )以(yǐ )无(wú )罪(zuì )并(bìng )辜(gū )元(yuán )恶(è )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )祸(huò )福(fú )之(zhī )会(huì ),分(fèn )功(gōng )之(zhī )时(shí )。”禅(chán )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )敢(gǎn )从(cóng )。会(huì )北(běi )乡(xiāng )侯(hóu )薨(hōng ),孙(sūn )程(chéng )立(lì )济(jì )阴(yīn )王(wáng ),是(shì )为(wéi )顺(shùn )帝(dì )。阎(yán )显(xiǎn )兄(xiōng )弟(dì )悉(xī )伏(fú )诛(zhū ),瑗(yuàn )坐(zuò )被(bèi )斥(chì )。门(mén )生(shēng )苏(sū )祇(qí )具(jù )知(zhī )瑗(yuàn )谋(móu ),欲(yù )上(shàng )书(shū )言(yán )状(zhuàng ),瑗(yuàn )闻(wén )而(ér )遽(jù )止(zhǐ )之(zhī )。时(shí )陈(chén )禅(chán )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),召(zhào )瑗(yuàn )谓(wèi )曰(yuē ):“第(dì )听(tīng )祇(qí )上(shàng )书(shū ),禅(chán )请(qǐng )为(wéi )之(zhī )证(zhèng )。”瑗(yuàn )曰(yuē ):“此(cǐ )譬(pì )犹(yóu )兒(ér )妾(qiè )屏(píng )语(yǔ )耳(ěr ),愿(yuàn )使(shǐ )君(jūn )勿(wù )复(fù )出(chū )口(kǒu )。”遂(suí )辞(cí )归(guī ),不(bú )复(fù )应(yīng )州(zhōu )郡(jùn )命(mìng )。

久(jiǔ )之(zhī ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )商(shāng )初(chū )开(kāi )莫(mò )府(fǔ ),复(fù )首(shǒu )辟(pì )瑗(yuàn )。自(zì )以(yǐ )再(zài )为(wéi )贵(guì )戚(qī )吏(lì ),不(bú )遇(yù )被(bèi )斥(chì ),遂(suí )以(yǐ )戚(qī )固(gù )辞(cí )。岁(suì )中(zhōng )举(jǔ )茂(mào )才(cái ),迁(qiān )汲(jí )令(lìng )。在(zài )事(shì )数(shù )言(yán )便(biàn )宜(yí ),为(wéi )人(rén )开(kāi )稻(dào )田(tián )数(shù )百(bǎi )顷(qǐng )。视(shì )事(shì )七(qī )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )之(zhī )。

汉(hàn )安(ān )初(chū ),大(dà )司(sī )农(nóng )胡(hú )广(guǎng )、少(shǎo )府(fǔ )窦(dòu )章(zhāng )共(gòng )荐(jiàn )瑗(yuàn )宿(xiǔ )德(dé )大(dà )儒(rú ),从(cóng )政(zhèng )有(yǒu )迹(jì ),不(bú )宜(yí )久(jiǔ )在(zài )下(xià )位(wèi ),由(yóu )此(cǐ )迁(qiān )济(jì )北(běi )相(xiàng )。时(shí ),李(lǐ )固(gù )为(wéi )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu ),美(měi )瑗(yuàn )文(wén )雅(yǎ ),奉(fèng )书(shū )礼(lǐ )致(zhì )殷(yīn )勤(qín )。岁(suì )余(yú ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )杜(dù )乔(qiáo )为(wéi )八(bā )使(shǐ ),徇(xùn )行(háng )郡(jùn )国(guó ),以(yǐ )臧(zāng )罪(zuì )奏(zòu )瑗(yuàn ),征(zhēng )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi )。瑗(yuàn )上(shàng )书(shū )自(zì )讼(sòng ),得(dé )理(lǐ )出(chū )。会(huì )病(bìng )卒(zú ),年(nián )六(liù )十(shí )六(liù )。临(lín )终(zhōng ),顾(gù )命(mìng )子(zǐ )寔(shí )曰(yuē ):“夫(fū )人(rén )禀(bǐng )天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì )以(yǐ )生(shēng ),及(jí )其(qí )终(zhōng )也(yě ),归(guī )精(jīng )于(yú )天(tiān ),还(hái )骨(gǔ )于(yú )地(dì )。何(hé )地(dì )不(bú )可(kě )臧(zāng )形(xíng )骸(hái ),勿(wù )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ )。其(qí )帽(mào )赠(zèng )之(zhī )物(wù ),羊(yáng )豕(shǐ )之(zhī )奠(diàn ),一(yī )不(bú )得(dé )受(shòu )。”寔(shí )奉(fèng )遗(yí )令(lìng ),遂(suí )留(liú )葬(zàng )洛(luò )阳(yáng )。

瑗(yuàn )高(gāo )于(yú )文(wén )辞(cí ),尤(yóu )善(shàn )为(wéi )书(shū )、记(jì )、箴(zhēn )、铭(míng ),所(suǒ )著(zhe )赋(fù )、碑(bēi )、铭(míng )、箴(zhēn )、颂(sòng )、《七(qī )苏(sū )》、《南(nán )阳(yáng )文(wén )学(xué )官(guān )志(zhì )》、《叹(tàn )辞(cí )》、《移(yí )社(shè )文(wén )》、《悔(huǐ )祈(qí )》、《草(cǎo )书(shū )艺(yì )》七(qī )言(yán ),凡(fán )五(wǔ )十(shí )七(qī )篇(piān )。其(qí )《南(nán )阳(yáng )文(wén )学(xué )官(guān )志(zhì )》称(chēng )于(yú )后(hòu )世(shì ),诸(zhū )能(néng )为(wéi )文(wén )者(zhě )皆(jiē )自(zì )以(yǐ )弗(fú )及(jí )。瑗(yuàn )爱(ài )士(shì ),好(hǎo )宾(bīn )客(kè ),盛(shèng )修(xiū )肴(yáo )膳(shàn ),单(dān )极(jí )滋(zī )味(wèi ),不(bú )问(wèn )余(yú )产(chǎn )。居(jū )常(cháng )蔬(shū )食(shí )菜(cài )羹(gēng )而(ér )已(yǐ )。家(jiā )无(wú )担(dān )石(shí )储(chǔ ),当(dāng )世(shì )清(qīng )之(zhī )。

寔(shí )字(zì )子(zǐ )真(zhēn ),一(yī )名(míng )台(tái ),字(zì )元(yuán )始(shǐ )。少(shǎo )沉(chén )静(jìng ),好(hǎo )典(diǎn )籍(jí )。父(fù )卒(zú ),隐(yǐn )居(jū )墓(mù )侧(cè )。服(fú )竟(jìng ),三(sān )公(gōng )并(bìng )辟(pì ),皆(jiē )不(bú )就(jiù )。

桓(huán )帝(dì )初(chū ),诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )郡(jùn )国(guó )举(jǔ )至(zhì )孝(xiào )独(dú )行(háng )之(zhī )士(shì )。寔(shí )以(yǐ )郡(jùn )举(jǔ ),征(zhēng )诣(yì )公(gōng )车(chē ),病(bìng )不(bú )对(duì )策(cè ),除(chú )为(wéi )郎(láng )。明(míng )于(yú )政(zhèng )体(tǐ ),吏(lì )才(cái )有(yǒu )余(yú ),论(lùn )当(dāng )世(shì )便(biàn )事(shì )数(shù )十(shí )条(tiáo ),名(míng )曰(yuē )《政(zhèng )论(lùn )》。指(zhǐ )切(qiē )时(shí )要(yào ),言(yán )辩(biàn )而(ér )确(què ),当(dāng )世(shì )称(chēng )之(zhī )。仲(zhòng )长(zhǎng )统(tǒng )曰(yuē ):“凡(fán )为(wéi )人(rén )主(zhǔ ),宜(yí )写(xiě )一(yī )通(tōng ),置(zhì )之(zhī )坐(zuò )侧(cè )。”其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

自(zì )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )帝(dì ),汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )王(wáng ),皆(jiē )赖(lài )明(míng )哲(zhé )之(zhī )佐(zuǒ ),博(bó )物(wù )之(zhī )臣(chén )。故(gù )皋(gāo )陶(táo )陈(chén )谟(mó )而(ér )唐(táng )、虞(yú )以(yǐ )兴(xìng ),伊(yī )、箕(jī )作(zuò )训(xùn )而(ér )殷(yīn )、周(zhōu )用(yòng )隆(lóng )。及(jí )继(jì )体(tǐ )之(zhī )君(jūn ),欲(yù )立(lì )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )功(gōng )者(zhě ),曷(hé )尝(cháng )不(bú )赖(lài )贤(xián )哲(zhé )之(zhī )谋(móu )乎(hū )!凡(fán )天(tiān )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )理(lǐ )者(zhě ),常(cháng )由(yóu )人(rén )主(zhǔ )承(chéng )平(píng )日(rì )久(jiǔ ),俗(sú )渐(jiàn )敝(bì )而(ér )不(bú )悟(wù ),政(zhèng )浸(jìn )衰(shuāi )而(ér )不(bú )改(gǎi ),习(xí )乱(luàn )安(ān )危(wēi ),B83B不(bú )自(zì )睹(dǔ )。或(huò )荒(huāng )耽(dān )嗜(shì )欲(yù ),不(bú )恤(xù )万(wàn )机(jī );或(huò )耳(ěr )蔽(bì )箴(zhēn )诲(huì ),厌(yàn )伪(wěi )忽(hū )真(zhēn );或(huò )犹(yóu )豫(yù )歧(qí )路(lù ),莫(mò )适(shì )所(suǒ )从(cóng );或(huò )见(jiàn )信(xìn )之(zhī )佐(zuǒ ),括(kuò )囊(náng )守(shǒu )禄(lù );或(huò )疏(shū )远(yuǎn )之(zhī )臣(chén ),言(yán )以(yǐ )贱(jiàn )废(fèi ),是(shì )以(yǐ )王(wáng )纲(gāng )纵(zòng )弛(chí )于(yú )上(shàng ),智(zhì )士(shì )郁(yù )伊(yī )于(yú )下(xià )。悲(bēi )夫(fū )!

自(zì )汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )余(yú )岁(suì )矣(yǐ )。政(zhèng )令(lìng )垢(gòu )玩(wán ),上(shàng )下(xià )怠(dài )懈(xiè ),风(fēng )俗(sú )凋(diāo )敝(bì ),人(rén )庶(shù )巧(qiǎo )伪(wěi ),百(bǎi )姓(xìng )嚣(xiāo )然(rán ),咸(xián )复(fù )思(sī )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )救(jiù )矣(yǐ )。且(qiě )济(jì )时(shí )拯(zhěng )世(shì )之(zhī )术(shù ),岂(qǐ )必(bì )体(tǐ )尧(yáo )蹈(dǎo )舜(shùn )然(rán )后(hòu )乃(nǎi )理(lǐ )哉(zāi )?期(qī )于(yú )补(bǔ )衤(yī )定(dìng )决(jué )坏(huài ),枝(zhī )柱(zhù )邪(xié )倾(qīng ),随(suí )形(xíng )裁(cái )割(gē ),要(yào )措(cuò )斯(sī )世(shì )于(yú )安(ān )宁(níng )之(zhī )域(yù )而(ér )已(yǐ )。故(gù )圣(shèng )人(rén )执(zhí )权(quán ),遭(zāo )时(shí )定(dìng )制(zhì ),步(bù )骤(zhòu )之(zhī )差(chà ),各(gè )有(yǒu )云(yún )设(shè )。不(bú )强(qiáng )人(rén )以(yǐ )不(bú )能(néng ),背(bèi )急(jí )切(qiē )而(ér )慕(mù )所(suǒ )闻(wén )也(yě )。盖(gài )孔(kǒng )子(zǐ )对(duì )叶(yè )公(gōng )以(yǐ )来(lái )远(yuǎn ),哀(āi )公(gōng )以(yǐ )临(lín )人(rén ),景(jǐng )公(gōng )以(yǐ )节(jiē )礼(lǐ ),非(fēi )其(qí )不(bú )同(tóng ),所(suǒ )急(jí )异(yì )务(wù )也(yě )。是(shì )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )之(zhī )君(jūn ),每(měi )辄(zhé )创(chuàng )制(zhì );中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )主(zhǔ ),亦(yì )匡(kuāng )时(shí )失(shī )。昔(xī )盘(pán )庚(gēng )愍(mǐn )殷(yīn ),迁(qiān )都(dōu )易(yì )民(mín );周(zhōu )穆(mù )有(yǒu )阙(què ),甫(fǔ )侯(hóu )正(zhèng )刑(xíng )。俗(sú )人(rén )拘(jū )文(wén )牵(qiān )古(gǔ ),不(bú )达(dá )权(quán )制(zhì ),奇(qí )伟(wěi )所(suǒ )闻(wén ),简(jiǎn )忽(hū )所(suǒ )见(jiàn ),乌(wū )可(kě )与(yǔ )论(lùn )国(guó )家(jiā )之(zhī )大(dà )事(shì )哉(zāi )!故(gù )言(yán )事(shì )者(zhě ),虽(suī )合(hé )圣(shèng )德(dé ),辄(zhé )见(jiàn )掎(jǐ )夺(duó )。何(hé )者(zhě )?其(qí )顽(wán )士(shì )暗(àn )于(yú )时(shí )权(quán ),安(ān )习(xí )所(suǒ )见(jiàn ),不(bú )知(zhī )乐(lè )成(chéng ),况(kuàng )可(kě )虑(lǜ )始(shǐ ),苟(gǒu )云(yún )率(lǜ )由(yóu )旧(jiù )章(zhāng )而(ér )已(yǐ )。其(qí )达(dá )者(zhě )或(huò )矜(jīn )名(míng )妒(dù )能(néng ),耻(chǐ )策(cè )非(fēi )已(yǐ ),舞(wǔ )笔(bǐ )夺(duó )辞(cí ),以(yǐ )破(pò )其(qí )义(yì ),寡(guǎ )不(bú )胜(shèng )众(zhòng ),遂(suí )见(jiàn )摈(bìn )弃(qì )。虽(suī )稷(jì )、契(qì )复(fù )存(cún ),犹(yóu )将(jiāng )困(kùn )焉(yān )。斯(sī )贾(jiǎ )生(shēng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )排(pái )于(yú )绛(jiàng )、灌(guàn ),屈(qū )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )摅(shū )其(qí )幽(yōu )愤(fèn )者(zhě )也(yě )。夫(fū )以(yǐ )文(wén )帝(dì )之(zhī )明(míng ),贾(jiǎ )生(shēng )之(zhī )贤(xián ),绛(jiàng )、灌(guàn )之(zhī )忠(zhōng ),而(ér )有(yǒu )此(cǐ )患(huàn ),况(kuàng )其(qí )余(yú )哉(zāi )!

量(liàng )力(lì )度(dù )德(dé ),《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),今(jīn )既(jì )不(bú )能(néng )纯(chún )法(fǎ )八(bā )代(dài ),故(gù )宜(yí )参(cān )以(yǐ )霸(bà )政(zhèng ),则(zé )宜(yí )重(zhòng )赏(shǎng )深(shēn )罚(fá )以(yǐ )御(yù )之(zhī ),明(míng )著(zhe )法(fǎ )术(shù )以(yǐ )检(jiǎn )之(zhī )。自(zì )非(fēi )上(shàng )德(dé ),严(yán )之(zhī )则(zé )理(lǐ ),宽(kuān )之(zhī )则(zé )乱(luàn )。何(hé )以(yǐ )明(míng )其(qí )然(rán )也(yě ):近(jìn )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )明(míng )于(yú )君(jūn )人(rén )之(zhī )道(dào ),审(shěn )于(yú )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )理(lǐ ),故(gù )严(yán )刑(xíng )峻(jùn )法(fǎ ),破(pò )奸(jiān )轨(guǐ )之(zhī )胆(dǎn ),海(hǎi )内(nèi )清(qīng )肃(sù ),天(tiān )下(xià )密(mì )如(rú )。荐(jiàn )勋(xūn )祖(zǔ )庙(miào ),享(xiǎng )号(hào )中(zhōng )宗(zōng )。算(suàn )计(jì )见(jiàn )效(xiào ),优(yōu )于(yú )孝(xiào )文(wén )。及(jí )元(yuán )帝(dì )即(jí )位(wèi ),多(duō )行(háng )宽(kuān )政(zhèng ),卒(zú )以(yǐ )堕(duò )损(sǔn ),威(wēi )权(quán )始(shǐ )夺(duó ),遂(suí )为(wéi )汉(hàn )室(shì )基(jī )祸(huò )之(zhī )主(zhǔ )。政(zhèng )道(dào )得(dé )失(shī ),于(yú )斯(sī )可(kě )监(jiān )。昔(xī )孔(kǒng )子(zǐ )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》,褒(bāo )齐(qí )桓(huán ),懿(yì )晋(jìn )文(wén ),叹(tàn )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )功(gōng )。夫(fū )岂(qǐ )不(bú )美(měi )文(wén )、武(wǔ )之(zhī )道(dào )哉(zāi )?诚(chéng )达(dá )权(quán )救(jiù )敝(bì )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。故(gù )圣(shèng )人(rén )能(néng )与(yǔ )世(shì )推(tuī )移(yí ),而(ér )俗(sú )士(shì )苦(kǔ )不(bú )知(zhī )变(biàn ),以(yǐ )为(wéi )结(jié )绳(shéng )之(zhī )约(yuē ),可(kě )复(fù )理(lǐ )乱(luàn )秦(qín )之(zhī )绪(xù ),《干(gàn )戚(qī )》之(zhī )舞(wǔ ),足(zú )以(yǐ )解(jiě )平(píng )城(chéng )之(zhī )围(wéi )。

夫(fū )熊(xióng )经(jīng )鸟(niǎo )伸(shēn ),虽(suī )延(yán )历(lì )之(zhī )术(shù ),非(fēi )伤(shāng )寒(hán )之(zhī )理(lǐ );呼(hū )吸(xī )吐(tǔ )纳(nà ),虽(suī )度(dù )纪(jì )之(zhī )道(dào ),非(fēi )续(xù )骨(gǔ )之(zhī )膏(gāo )。盖(gài )为(wéi )国(guó )之(zhī )法(fǎ ),有(yǒu )似(sì )理(lǐ )身(shēn ),平(píng )则(zé )致(zhì )养(yǎng ),疾(jí )则(zé )攻(gōng )焉(yān )。夫(fū )刑(xíng )罚(fá )者(zhě ),治(zhì )乱(luàn )之(zhī )药(yào )石(shí )也(yě );德(dé )教(jiāo )者(zhě ),兴(xìng )平(píng )之(zhī )粱(liáng )肉(ròu )也(yě )。夫(fū )以(yǐ )德(dé )教(jiāo )除(chú )残(cán ),是(shì )以(yǐ )梁(liáng )肉(ròu )理(lǐ )疾(jí )也(yě );以(yǐ )刑(xíng )罚(fá )理(lǐ )平(píng ),是(shì )以(yǐ )药(yào )石(shí )供(gòng )养(yǎng )也(yě )。方(fāng )今(jīn )承(chéng )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )敝(bì ),值(zhí )厄(è )运(yùn )之(zhī )会(huì )。自(zì )数(shù )世(shì )以(yǐ )来(lái ),政(zhèng )多(duō )恩(ēn )贡(gòng ),驭(yù )委(wěi )其(qí )辔(pèi ),马(mǎ )骀(dài )其(qí )衔(xián ),四(sì )牡(mǔ )横(héng )奔(bēn ),皇(huáng )路(lù )险(xiǎn )倾(qīng )。方(fāng )将(jiāng )柑(gān )勒(lè )鞬(jiān )辀(zhōu )以(yǐ )救(jiù )之(zhī ),岂(qǐ )暇(xiá )鸣(míng )和(hé )銮(luán ),清(qīng )节(jiē )奏(zòu )哉(zāi )?昔(xī )高(gāo )祖(zǔ )令(lìng )萧(xiāo )何(hé )作(zuò )九(jiǔ )章(zhāng )之(zhī )律(lǜ ),有(yǒu )夷(yí )三(sān )族(zú )之(zhī )令(lìng ),黥(qíng )、劓(yì )、斩(zhǎn )趾(zhǐ )、断(duàn )舌(shé )、枭(xiāo )首(shǒu ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )具(jù )五(wǔ )刑(xíng )。文(wén )帝(dì )虽(suī )除(chú )肉(ròu )刑(xíng ),当(dāng )劓(yì )者(zhě )笞(chī )三(sān )百(bǎi ),当(dāng )斩(zhǎn )左(zuǒ )趾(zhǐ )者(zhě )笞(chī )五(wǔ )百(bǎi ),当(dāng )斩(zhǎn )右(yòu )趾(zhǐ )者(zhě )弃(qì )市(shì )。右(yòu )趾(zhǐ )者(zhě )既(jì )殒(yǔn )其(qí )命(mìng ),笞(chī )挞(tà )者(zhě )往(wǎng )往(wǎng )至(zhì )死(sǐ ),虽(suī )有(yǒu )轻(qīng )刑(xíng )之(zhī )名(míng ),其(qí )实(shí )捅(tǒng )也(yě )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),民(mín )皆(jiē )思(sī )复(fù )肉(ròu )刑(xíng )。至(zhì )景(jǐng )帝(dì )元(yuán )年(nián ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“加(jiā )笞(chī )与(yǔ )重(zhòng )罪(zuì )无(wú )异(yì ),幸(xìng )而(ér )不(bú )死(sǐ ),不(bú )可(kě )为(wéi )人(rén )。”乃(nǎi )定(dìng )律(lǜ ),减(jiǎn )笞(chī )轻(qīng )捶(chuí )。自(zì )是(shì )之(zhī )后(hòu ),笞(chī )者(zhě )得(dé )全(quán )。以(yǐ )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),文(wén )帝(dì )乃(nǎi )重(zhòng )刑(xíng ),非(fēi )轻(qīng )之(zhī )也(yě );以(yǐ )严(yán )致(zhì )平(píng ),非(fēi )以(yǐ )宽(kuān )致(zhì )平(píng )也(yě )。必(bì )欲(yù )行(háng )若(ruò )言(yán ),当(dāng )大(dà )定(dìng )其(qí )本(běn ),使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )师(shī )五(wǔ )帝(dì )而(ér )式(shì )三(sān )王(wáng ),荡(dàng )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )俗(sú ),遵(zūn )先(xiān )圣(shèng )之(zhī )风(fēng ),弃(qì )苟(gǒu )全(quán )之(zhī )政(zhèng ),蹈(dǎo )稽(jī )古(gǔ )之(zhī )踪(zōng ),复(fù )五(wǔ )等(děng )之(zhī )爵(jué ),立(lì )井(jǐng )田(tián )之(zhī )制(zhì )。然(rán )后(hòu )选(xuǎn )稷(jì )、契(qì )为(wéi )佐(zuǒ ),伊(yī )吕(lǚ )为(wéi )辅(fǔ ),乐(lè )作(zuò )而(ér )凤(fèng )皇(huáng )仪(yí ),击(jī )石(shí )而(ér )百(bǎi )兽(shòu )舞(wǔ )。若(ruò )不(bú )然(rán ),则(zé )多(duō )为(wéi )累(lèi )而(ér )已(yǐ )。

其(qí )后(hòu )辟(pì )太(tài )尉(wèi )袁(yuán )汤(tāng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )府(fǔ ),并(bìng )不(bú )应(yīng )。大(dà )司(sī )农(nóng )羊(yáng )傅(fù )、少(shǎo )府(fǔ )何(hé )豹(bào )上(shàng )书(shū )荐(jiàn )寔(shí )才(cái )美(měi )能(néng )高(gāo ),宜(yí )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )。召(zhào )拜(bài )议(yì )郎(láng ),迁(qiān )大(dà )将(jiāng )军(jūn )冀(jì )司(sī )马(mǎ ),与(yǔ )边(biān )韶(sháo )、延(yán )笃(dǔ )等(děng )著(zhe )作(zuò )东(dōng )观(guān )。

出(chū )为(wéi )五(wǔ )原(yuán )太(tài )守(shǒu )。五(wǔ )原(yuán )土(tǔ )宜(yí )麻(má )BB7D,而(ér )俗(sú )不(bú )知(zhī )织(zhī )绩(jì ),民(mín )冬(dōng )月(yuè )无(wú )衣(yī ),积(jī )细(xì )草(cǎo )而(ér )卧(wò )其(qí )中(zhōng ),见(jiàn )吏(lì )则(zé )衣(yī )草(cǎo )而(ér )出(chū )。寔(shí )至(zhì )官(guān ),斥(chì )卖(mài )储(chǔ )峙(zhì ),为(wéi )作(zuò )纺(fǎng )绩(jì )、织(zhī )纴(rèn ),綀(shū )缊(wēn )之(zhī )具(jù )以(yǐ )教(jiāo )之(zhī ),民(mín )得(dé )以(yǐ )免(miǎn )寒(hán )苦(kǔ )。是(shì )时(shí )胡(hú )虏(lǔ )连(lián )入(rù )云(yún )中(zhōng )、朔(shuò )方(fāng ),杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín ),一(yī )岁(suì )至(zhì )九(jiǔ )奔(bēn )命(mìng )。寔(shí )整(zhěng )厉(lì )士(shì )马(mǎ ),严(yán )烽(fēng )候(hòu ),虏(lǔ )不(bú )敢(gǎn )犯(fàn ),常(cháng )为(wéi )边(biān )最(zuì )。

以(yǐ )病(bìng )征(zhēng ),拜(bài )议(yì )郎(láng ),复(fù )与(yǔ )诸(zhū )儒(rú )博(bó )士(shì )共(gòng )杂(zá )定(dìng )《五(wǔ )经(jīng )》。会(huì )梁(liáng )冀(jì )诛(zhū ),寔(shí )以(yǐ )故(gù )吏(lì )免(miǎn )官(guān ),禁(jìn )锢(gù )数(shù )年(nián )。

时(shí ),鲜(xiān )卑(bēi )数(shù )犯(fàn )边(biān ),诏(zhào )三(sān )公(gōng )举(jǔ )威(wēi )武(wǔ )谋(móu )略(luè )之(zhī )士(shì ),司(sī )空(kōng )黄(huáng )琼(qióng )荐(jiàn )寔(shí ),拜(bài )辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )。行(háng )道(dào ),母(mǔ )刘(liú )氏(shì )病(bìng )卒(zú ),上(shàng )疏(shū )求(qiú )归(guī )葬(zàng )行(háng )丧(sàng )。母(mǔ )有(yǒu )母(mǔ )仪(yí )淑(shū )德(dé ),博(bó )览(lǎn )书(shū )传(chuán )。初(chū ),寔(shí )在(zài )五(wǔ )原(yuán ),常(cháng )训(xùn )以(yǐ )临(lín )民(mín )之(zhī )政(zhèng ),寔(shí )之(zhī )善(shàn )绩(jì ),母(mǔ )有(yǒu )其(qí )助(zhù )焉(yān )。服(fú )竟(jìng ),召(zhào )拜(bài )尚(shàng )书(shū )。寔(shí )以(yǐ )世(shì )方(fāng )阻(zǔ )乱(luàn ),称(chēng )疾(jí )不(bú )视(shì )事(shì ),数(shù )月(yuè )免(miǎn )归(guī )。

初(chū ),寔(shí )父(fù )卒(zú ),剽(piāo )卖(mài )田(tián )宅(zhái ),起(qǐ )冢(zhǒng )茔(yíng ),立(lì )碑(bēi )颂(sòng )。葬(zàng )讫(qì ),资(zī )产(chǎn )竭(jié )尽(jìn ),因(yīn )穷(qióng )困(kùn ),以(yǐ )酤(gū )酿(niàng )贩(fàn )鬻(yù )为(wéi )业(yè )。时(shí )人(rén )多(duō )以(yǐ )此(cǐ )讥(jī )之(zhī ),寔(shí )终(zhōng )不(bú )改(gǎi )。亦(yì )取(qǔ )足(zú )而(ér )已(yǐ ),不(bú )致(zhì )盈(yíng )余(yú )。及(jí )仕(shì )官(guān ),历(lì )位(wèi )边(biān )郡(jùn ),而(ér )愈(yù )贫(pín )薄(báo )。建(jiàn )宁(níng )中(zhōng )病(bìng )卒(zú )。家(jiā )徒(tú )四(sì )壁(bì )立(lì ),无(wú )以(yǐ )殡(bìn )敛(liǎn ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn )杨(yáng )赐(cì )、太(tài )仆(pú )袁(yuán )逢(féng )、少(shǎo )府(fǔ )段(duàn )颎(jiǒng )为(wéi )备(bèi )棺(guān )B24E葬(zàng )具(jù ),大(dà )鸿(hóng )胪(lú )袁(yuán )隗(wěi )树(shù )碑(bēi )颂(sòng )德(dé )。所(suǒ )著(zhe )碑(bēi )、论(lùn )、箴(zhēn )、铭(míng )、答(dá )、七(qī )言(yán )、祠(cí )、文(wén )、表(biǎo )、记(jì )、书(shū )凡(fán )十(shí )五(wǔ )篇(piān )。

寔(shí )从(cóng )兄(xiōng )烈(liè ),有(yǒu )重(zhòng )名(míng )于(yú )北(běi )州(zhōu ),历(lì )位(wèi )郡(jùn )守(shǒu )、九(jiǔ )卿(qīng )。灵(líng )帝(dì )时(shí ),开(kāi )鸿(hóng )都(dōu )门(mén )榜(bǎng )卖(mài )官(guān )爵(jué ),公(gōng )卿(qīng )州(zhōu )郡(jùn )下(xià )至(zhì )黄(huáng )绶(shòu )各(gè )有(yǒu )差(chà )。其(qí )富(fù )者(zhě )则(zé )先(xiān )入(rù )钱(qián ),贫(pín )者(zhě )到(dào )官(guān )而(ér )后(hòu )倍(bèi )输(shū ),或(huò )因(yīn )常(cháng )侍(shì )、阿(ā )保(bǎo )别(bié )自(zì )通(tōng )达(dá )。是(shì )时(shí ),段(duàn )颎(jiǒng )、樊(fán )陵(líng )、张(zhāng )温(wēn )等(děng )虽(suī )有(yǒu )功(gōng )勤(qín )名(míng )誉(yù ),然(rán )皆(jiē )先(xiān )输(shū )货(huò )财(cái )而(ér )后(hòu )登(dēng )公(gōng )位(wèi )。烈(liè )时(shí )因(yīn )傅(fù )母(mǔ )入(rù )钱(qián )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn ),得(dé )为(wéi )司(sī )徒(tú )。及(jí )拜(bài )日(rì ),天(tiān )子(zǐ )临(lín )轩(xuān ),百(bǎi )僚(liáo )毕(bì )会(huì )。帝(dì )顾(gù )谓(wèi )亲(qīn )幸(xìng )者(zhě )曰(yuē ):“悔(huǐ )不(bú )小(xiǎo )靳(jìn ),可(kě )至(zhì )千(qiān )万(wàn )。”程(chéng )夫(fū )人(rén )于(yú )傍(bàng )应(yīng )曰(yuē ):“崔(cuī )公(gōng )冀(jì )州(zhōu )名(míng )士(shì ),岂(qǐ )肯(kěn )买(mǎi )官(guān )?赖(lài )我(wǒ )得(dé )是(shì ),反(fǎn )不(bú )知(zhī )姝(shū )邪(xié )?”烈(liè )于(yú )是(shì )声(shēng )誉(yù )衰(shuāi )减(jiǎn )。久(jiǔ )之(zhī )不(bú )自(zì )安(ān ),从(cóng )容(róng )问(wèn )其(qí )子(zǐ )钧(jūn )曰(yuē ):“吾(wú )居(jū )三(sān )公(gōng ),于(yú )议(yì )者(zhě )何(hé )如(rú )?”钧(jūn )曰(yuē ):“大(dà )人(rén )少(shǎo )有(yǒu )英(yīng )称(chēng ),历(lì )位(wèi )卿(qīng )守(shǒu ),论(lùn )者(zhě )不(bú )谓(wèi )不(bú )当(dāng )为(wéi )三(sān )公(gōng );而(ér )今(jīn )登(dēng )其(qí )位(wèi ),天(tiān )下(xià )失(shī )望(wàng )。”烈(liè )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )然(rán )也(yě )?”钧(jūn )曰(yuē ):“论(lùn )者(zhě )嫌(xián )其(qí )铜(tóng )臭(chòu )。”烈(liè )怒(nù ),举(jǔ )杖(zhàng )击(jī )之(zhī )。钧(jūn )时(shí )为(wéi )虎(hǔ )贲(bēn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),服(fú )武(wǔ )弁(biàn ),戴(dài )鹖(hé )尾(wěi ),狼(láng )狈(bèi )而(ér )走(zǒu )。烈(liè )骂(mà )曰(yuē ):“死(sǐ )卒(zú ),父(fù )楇(guō )而(ér )走(zǒu ),孝(xiào )乎(hū )?”钧(jūn )曰(yuē ):“舜(shùn )之(zhī )事(shì )父(fù ),小(xiǎo )杖(zhàng )则(zé )受(shòu ),大(dà )杖(zhàng )则(zé )走(zǒu ),非(fēi )不(bú )孝(xiào )也(yě )。”烈(liè )惭(cán )而(ér )止(zhǐ )。烈(liè )后(hòu )拜(bài )太(tài )尉(wèi )。

钧(jūn )少(shǎo )交(jiāo )结(jié )英(yīng )豪(háo ),有(yǒu )名(míng )称(chēng ),为(wéi )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )。献(xiàn )帝(dì )初(chū ),钧(jūn )语(yǔ )袁(yuán )绍(shào )俱(jù )起(qǐ )兵(bīng )山(shān )东(dōng ),董(dǒng )卓(zhuó )以(yǐ )是(shì )收(shōu )烈(liè )付(fù )眉(méi )阝(zuǒ )狱(yù ),锢(gù )之(zhī ),锒(láng )铛(chēng )铁(tiě )锁(suǒ )。卓(zhuó )既(jì )诛(zhū ),拜(bài )烈(liè )城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )。及(jí )李(lǐ )C765入(rù )长(zhǎng )安(ān ),为(wéi )乱(luàn )兵(bīng )所(suǒ )杀(shā )。

烈(liè )有(yǒu )文(wén )才(cái ),所(suǒ )著(zhe )诗(shī )、书(shū )蜨(dié )教(jiāo )、颂(sòng )等(děng )凡(fán )四(sì )篇(piān )。

论(lùn )曰(yuē ):崔(cuī )氏(shì )世(shì )有(yǒu )美(měi )才(cái ),兼(jiān )以(yǐ )沉(chén )沦(lún )典(diǎn )籍(jí ),遂(suí )为(wéi )儒(rú )家(jiā )文(wén )林(lín )。骃(yīn )、瑗(yuàn )虽(suī )先(xiān )尽(jìn )心(xīn )于(yú )贵(guì )戚(qī ),而(ér )能(néng )终(zhōng )之(zhī )以(yǐ )居(jū )正(zhèng ),则(zé )其(qí )归(guī )旨(zhǐ )异(yì )夫(fū )进(jìn )趣(qù )者(zhě )乎(hū )!李(lǐ )固(gù ),高(gāo )洁(jié )之(zhī )士(shì )也(yě ),与(yǔ )瑗(yuàn )邻(lín )郡(jùn ),奉(fèng )贽(zhì )以(yǐ )结(jié )好(hǎo )。由(yóu )此(cǐ )知(zhī )杜(dù )乔(qiáo )之(zhī )劾(hé ),殆(dài )其(qí )过(guò )矣(yǐ )。寔(shí )之(zhī )《政(zhèng )论(lùn )》,言(yán )当(dāng )世(shì )理(lǐ )乱(luàn ),虽(suī )祐(yòu )错(cuò )之(zhī )徒(tú )不(bú )能(néng )过(guò )也(yě )。

赞(zàn ):崔(cuī )为(wéi )文(wén )宗(zōng ),世(shì )禅(chán )雕(diāo )龙(lóng )。建(jiàn )新(xīn )耻(chǐ )洁(jié ),摧(cuī )志(zhì )求(qiú )容(róng )。永(yǒng )矣(yǐ )长(zhǎng )岑(cén ),于(yú )辽(liáo )之(zhī )阴(yīn )。不(bú )有(yǒu )直(zhí )道(dào ),曷(hé )取(qǔ )泥(ní )沈(shěn )。瑗(yuàn )不(bú )言(yán )禄(lù ),亦(yì )离(lí )冤(yuān )辱(rǔ )。子(zǐ )真(zhēn )持(chí )论(lùn ),感(gǎn )起(qǐ )昏(hūn )俗(sú )。

阅读:25755

打赏捐助〔Donate〕>>>

《崔骃列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库