范晔【登录】

《宋书》 > 卷六十九 > 《范晔》 > 拼音版

范(fàn )晔(yè ),字(zì )蔚(wèi )宗(zōng ),顺(shùn )阳(yáng )人(rén ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )泰(tài )少(shǎo )子(zǐ )也(yě )。母(mǔ )如(rú )厕(cè )产(chǎn )之(zhī ),额(é )为(wéi )砖(zhuān )所(suǒ )伤(shāng ),故(gù )以(yǐ )砖(zhuān )为(wéi )小(xiǎo )字(zì )。出(chū )继(jì )从(cóng )伯(bó )弘(hóng )之(zhī ),袭(xí )封(fēng )武(wǔ )兴(xìng )县(xiàn )五(wǔ )等(děng )侯(hóu )。少(shǎo )好(hǎo )学(xué ),博(bó )涉(shè )经(jīng )史(shǐ ),善(shàn )为(wéi )文(wén )章(zhāng ),能(néng )隶(lì )书(shū ),晓(xiǎo )音(yīn )律(lǜ )。年(nián )十(shí )七(qī ),州(zhōu )辟(pì )主(zhǔ )簿(bù ),不(bú )就(jiù )。高(gāo )祖(zǔ )相(xiàng )国(guó )掾(yuàn ),彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )冠(guàn )军(jūn )参(cān )军(jūn ),随(suí )府(fǔ )转(zhuǎn )右(yòu )军(jūn )参(cān )军(jūn ),入(rù )补(bǔ )尚(shàng )书(shū )外(wài )兵(bīng )郎(láng ),出(chū )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )从(cóng )事(shì )史(shǐ )。寻(xún )召(zhào )为(wéi )秘(mì )书(shū )丞(chéng ),父(fù )忧(yōu )去(qù )职(zhí )。服(fú )终(zhōng ),为(wéi )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )道(dào )济(jì )司(sī )马(mǎ ),领(lǐng )新(xīn )蔡(cài )太(tài )守(shǒu )。道(dào )济(jì )北(běi )征(zhēng ),晔(yè )惮(dàn )行(háng ),辞(cí )以(yǐ )脚(jiǎo )疾(jí ),上(shàng )不(bú )许(xǔ ),使(shǐ )由(yóu )水(shuǐ )道(dào )统(tǒng )载(zǎi )器(qì )仗(zhàng )部(bù )伍(wǔ )。军(jūn )还(hái ),为(wéi )司(sī )徒(tú )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。倾(qīng )之(zhī ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )吏(lì )部(bù )郎(láng )。

元(yuán )嘉(jiā )元(yuán )年(nián )冬(dōng ),彭(péng )城(chéng )太(tài )妃(fēi )薨(hōng ),将(jiāng )葬(zàng ),祖(zǔ )夕(xī ),僚(liáo )故(gù )并(bìng )集(jí )东(dōng )府(fǔ )。晔(yè )弟(dì )广(guǎng )渊(yuān ),时(shí )为(wéi )司(sī )徒(tú )祭(jì )酒(jiǔ ),其(qí )日(rì )在(zài )直(zhí )。晔(yè )与(yǔ )司(sī )徒(tú )左(zuǒ )西(xī )属(shǔ )王(wáng )深(shēn )宿(xiǔ )广(guǎng )渊(yuān )许(xǔ ),夜(yè )中(zhōng )酣(hān )饮(yǐn ),开(kāi )北(běi )牖(yǒu )听(tīng )挽(wǎn )歌(gē )为(wéi )乐(lè )。义(yì )康(kāng )大(dà )怒(nù ),左(zuǒ )迁(qiān )晔(yè )宣(xuān )城(chéng )太(tài )守(shǒu )。不(bú )得(dé )志(zhì ),乃(nǎi )删(shān )众(zhòng )家(jiā )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )》为(wéi )一(yī )家(jiā )之(zhī )作(zuò )。在(zài )郡(jùn )数(shù )年(nián ),迁(qiān )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )镇(zhèn )军(jūn )长(zhǎng )史(shǐ ),加(jiā )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )。兄(xiōng )皓(hào )为(wéi )宜(yí )都(dōu )太(tài )守(shǒu ),嫡(dí )母(mǔ )随(suí )皓(hào )在(zài )官(guān )。十(shí )六(liù )年(nián ),母(mǔ )亡(wáng ),报(bào )之(zhī )以(yǐ )疾(jí ),晔(yè )不(bú )时(shí )奔(bēn )赴(fù );及(jí )行(háng ),又(yòu )携(xié )妓(jì )妾(qiè )自(zì )随(suí ),为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )刘(liú )损(sǔn )所(suǒ )奏(zòu )。太(tài )祖(zǔ )爱(ài )其(qí )才(cái ),不(bú )罪(zuì )也(yě )。服(fú )阕(què ),为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )浚(xùn )后(hòu )军(jūn )长(zhǎng )史(shǐ ),领(lǐng )南(nán )下(xià )邳(pī )太(tài )守(shǒu )。及(jí )浚(xùn )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu ),未(wèi )亲(qīn )政(zhèng )事(shì ),悉(xī )以(yǐ )委(wěi )晔(yè )。寻(xún )迁(qiān )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )。

晔(yè )长(zhǎng )不(bú )满(mǎn )七(qī )尺(chǐ ),肥(féi )黑(hēi ),秃(tū )眉(méi )须(xū )。善(shàn )弹(dàn )琵(pí )琶(pá ),能(néng )为(wéi )新(xīn )声(shēng )。上(shàng )欲(yù )闻(wén )之(zhī ),屡(lǚ )讽(fěng )以(yǐ )微(wēi )旨(zhǐ ),晔(yè )伪(wěi )若(ruò )不(bú )晓(xiǎo ),终(zhōng )不(bú )肯(kěn )为(wéi )上(shàng )弹(dàn )。上(shàng )尝(cháng )宴(yàn )饮(yǐn )欢(huān )适(shì ),谓(wèi )晔(yè )曰(yuē ):“我(wǒ )欲(yù )歌(gē ),卿(qīng )可(kě )弹(dàn )。”晔(yè )乃(nǎi )奉(fèng )旨(zhǐ )。上(shàng )歌(gē )既(jì )毕(bì ),晔(yè )亦(yì )止(zhǐ )弦(xián )。

初(chū ),鲁(lǔ )国(guó )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )博(bó )学(xué )有(yǒu )纵(zòng )横(héng )才(cái )志(zhì ),文(wén )史(shǐ )星(xīng )算(suàn ),无(wú )不(bú )兼(jiān )善(shàn )。为(wéi )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng ),不(bú )为(wéi )时(shí )所(suǒ )知(zhī ),久(jiǔ )不(bú )得(dé )调(diào )。初(chū )熙(xī )先(xiān )父(fù )默(mò )之(zhī )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )赃(zāng )货(huò )得(dé )罪(zuì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )保(bǎo )持(chí )之(zhī ),故(gù )得(dé )免(miǎn )。及(jí )义(yì )康(kāng )被(bèi )黜(chù ),熙(xī )先(xiān )密(mì )怀(huái )报(bào )效(xiào ),欲(yù )要(yào )朝(cháo )廷(tíng )大(dà )臣(chén ),未(wèi )知(zhī )谁(shuí )可(kě )动(dòng )者(zhě ),以(yǐ )晔(yè )意(yì )志(zhì )不(bú )满(mǎn ),欲(yù )引(yǐn )之(zhī )。而(ér )熙(xī )先(xiān )素(sù )不(bú )为(wéi )晔(yè )所(suǒ )重(zhòng ),无(wú )因(yīn )进(jìn )说(shuō )。晔(yè )外(wài )甥(shēng )谢(xiè )综(zōng ),雅(yǎ )为(wéi )晔(yè )所(suǒ )知(zhī ),熙(xī )先(xiān )尝(cháng )经(jīng )相(xiàng )识(shí ),乃(nǎi )倾(qīng )身(shēn )事(shì )综(zōng ),与(yǔ )之(zhī )结(jié )厚(hòu )。熙(xī )先(xiān )藉(jiè )岭(lǐng )南(nán )遗(yí )财(cái ),家(jiā )甚(shèn )富(fù )足(zú ),始(shǐ )与(yǔ )综(zōng )诸(zhū )弟(dì )共(gòng )博(bó ),故(gù )为(wéi )拙(zhuō )行(háng ),以(yǐ )物(wù )输(shū )之(zhī )。综(zōng )等(děng )诸(zhū )年(nián )少(shǎo ),既(jì )屡(lǚ )得(dé )物(wù ),遂(suí )日(rì )夕(xī )往(wǎng )来(lái ),情(qíng )意(yì )稍(shāo )款(kuǎn )。综(zōng )乃(nǎi )引(yǐn )熙(xī )先(xiān )与(yǔ )晔(yè )为(wéi )数(shù ),晔(yè )又(yòu )与(yǔ )戏(xì ),熙(xī )先(xiān )故(gù )为(wéi )不(bú )敌(dí ),前(qián )后(hòu )输(shū )晔(yè )物(wù )甚(shèn )多(duō )。晔(yè )既(jì )利(lì )其(qí )财(cái )宝(bǎo ),又(yòu )爱(ài )其(qí )文(wén )艺(yì )。熙(xī )先(xiān )素(sù )有(yǒu )词(cí )辩(biàn ),尽(jìn )心(xīn )事(shì )之(zhī ),晔(yè )遂(suí )相(xiàng )与(yǔ )异(yì )常(cháng ),申(shēn )莫(mò )逆(nì )之(zhī )好(hǎo )。始(shǐ )以(yǐ )微(wēi )言(yán )动(dòng )晔(yè ),晔(yè )不(bú )回(huí ),熙(xī )先(xiān )乃(nǎi )极(jí )辞(cí )譬(pì )说(shuō )。晔(yè )素(sù )有(yǒu )闺(guī )庭(tíng )论(lùn )议(yì ),朝(cháo )野(yě )所(suǒ )知(zhī ),故(gù )门(mén )胄(zhòu )虽(suī )华(huá ),而(ér )国(guó )家(jiā )不(bú )与(yǔ )姻(yīn )娶(qǔ )。熙(xī )先(xiān )因(yīn )以(yǐ )此(cǐ )激(jī )之(zhī )曰(yuē ):“丈(zhàng )人(rén )若(ruò )谓(wèi )朝(cháo )廷(tíng )相(xiàng )待(dài )厚(hòu )者(zhě ),何(hé )故(gù )不(bú )与(yǔ )丈(zhàng )人(rén )婚(hūn ),为(wéi )是(shì )门(mén )户(hù )不(bú )得(dé )邪(xié )?人(rén )作(zuò )犬(quǎn )豕(shǐ )相(xiàng )遇(yù ),而(ér )丈(zhàng )人(rén )欲(yù )为(wéi )之(zhī )死(sǐ ),不(bú )亦(yì )惑(huò )乎(hū )?”晔(yè )默(mò )然(rán )不(bú )答(dá ),其(qí )意(yì )乃(nǎi )定(dìng )。

时(shí )晔(yè )与(yǔ )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī )并(bìng )为(wéi )上(shàng )所(suǒ )知(zhī )待(dài ),每(měi )被(bèi )见(jiàn )多(duō )同(tóng )。晔(yè )若(ruò )先(xiān )至(zhì ),必(bì )待(dài )演(yǎn )之(zhī )俱(jù )入(rù );演(yǎn )之(zhī )先(xiān )至(zhì ),尝(cháng )独(dú )被(bèi )引(yǐn ),晔(yè )又(yòu )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )怨(yuàn )。晔(yè )累(lèi )经(jīng )义(yì )康(kāng )府(fǔ )佐(zuǒ ),见(jiàn )待(dài )素(sù )厚(hòu )。及(jí )宣(xuān )城(chéng )之(zhī )授(shòu ),意(yì )好(hǎo )乖(guāi )离(lí )。综(zōng )为(wéi )义(yì )康(kāng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn ),随(suí )镇(zhèn )豫(yù )章(zhāng )。综(zōng )还(hái ),申(shēn )义(yì )康(kāng )意(yì )于(yú )晔(yè ),求(qiú )解(jiě )晚(wǎn )隙(xì ),复(fù )敦(dūn )往(wǎng )好(hǎo )。晔(yè )既(jì )有(yǒu )逆(nì )谋(móu ),欲(yù )探(tàn )时(shí )旨(zhǐ ),乃(nǎi )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“臣(chén )历(lì )观(guān )前(qián )史(shǐ )二(èr )汉(hàn )故(gù )事(shì ),诸(zhū )蕃(fān )王(wáng )政(zhèng )以(yǐ )訞(yāo )诅(zǔ )幸(xìng )灾(zāi ),便(biàn )正(zhèng )大(dà )逆(nì )之(zhī )罚(fá )。况(kuàng )义(yì )康(kāng )奸(jiān )心(xīn )衅(xìn )迹(jì ),彰(zhāng )著(zhe )遐(xiá )迩(ěr ),而(ér )至(zhì )今(jīn )无(wú )恙(yàng ),臣(chén )窃(qiè )惑(huò )焉(yān )。且(qiě )大(dà )梗(gěng )常(cháng )存(cún ),将(jiāng )重(zhòng )阶(jiē )乱(luàn ),骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )际(jì ),人(rén )所(suǒ )难(nán )言(yán )。臣(chén )受(shòu )恩(ēn )深(shēn )重(zhòng ),故(gù )冒(mào )犯(fàn )披(pī )露(lù )。”上(shàng )不(bú )纳(nà )。

熙(xī )先(xiān )素(sù )善(shàn )天(tiān )文(wén ),云(yún ):“太(tài )祖(zǔ )必(bì )以(yǐ )非(fēi )道(dào )晏(yàn )驾(jià ),当(dāng )由(yóu )骨(gǔ )肉(ròu )相(xiàng )残(cán )。江(jiāng )州(zhōu )应(yīng )出(chū )天(tiān )子(zǐ )。”以(yǐ )为(wéi )义(yì )康(kāng )当(dāng )之(zhī )。综(zōng )父(fù )述(shù )亦(yì )为(wéi )义(yì )康(kāng )所(suǒ )遇(yù ),综(zōng )弟(dì )约(yuē )又(yòu )是(shì )义(yì )康(kāng )女(nǚ )夫(fū ),故(gù )太(tài )祖(zǔ )使(shǐ )综(zōng )随(suí )从(cóng )南(nán )上(shàng ),既(jì )为(wéi )熙(xī )先(xiān )所(suǒ )奖(jiǎng )说(shuō ),亦(yì )有(yǒu )酬(chóu )报(bào )之(zhī )心(xīn )。广(guǎng )州(zhōu )人(rén )周(zhōu )灵(líng )甫(fǔ )有(yǒu )家(jiā )兵(bīng )部(bù )曲(qǔ ),熙(xī )先(xiān )以(yǐ )六(liù )十(shí )万(wàn )钱(qián )与(yǔ )之(zhī ),使(shǐ )于(yú )广(guǎng )州(zhōu )合(hé )兵(bīng )。灵(líng )甫(fǔ )一(yī )去(qù )不(bú )反(fǎn )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )府(fǔ )史(shǐ )仲(zhòng )承(chéng )祖(zǔ ),义(yì )康(kāng )旧(jiù )所(suǒ )信(xìn )念(niàn ),屡(lǚ )衔(xián )命(mìng )下(xià )都(dōu ),亦(yì )潜(qián )结(jié )腹(fù )心(xīn ),规(guī )有(yǒu )异(yì )志(zhì )。闻(wén )熙(xī )先(xiān )有(yǒu )诚(chéng ),密(mì )相(xiàng )结(jié )纳(nà )。丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī ),素(sù )为(wéi )义(yì )康(kāng )所(suǒ )爱(ài ),虽(suī )为(wéi )舅(jiù )甥(shēng ),恩(ēn )过(guò )子(zǐ )弟(dì ),承(chéng )祖(zǔ )因(yīn )此(cǐ )结(jié )事(shì )湛(zhàn )之(zhī ),告(gào )以(yǐ )密(mì )计(jì )。承(chéng )祖(zǔ )南(nán )下(xià ),申(shēn )义(yì )康(kāng )意(yì )于(yú )萧(xiāo )思(sī )话(huà )及(jí )晔(yè ),云(yún ):“本(běn )欲(yù )与(yǔ )萧(xiāo )结(jié )婚(hūn ),恨(hèn )始(shǐ )意(yì )不(bú )果(guǒ )。与(yǔ )范(fàn )本(běn )情(qíng )不(bú )薄(báo ),中(zhōng )间(jiān )相(xiàng )失(shī ),傍(bàng )人(rén )为(wéi )之(zhī )耳(ěr )。”

有(yǒu )法(fǎ )略(luè )道(dào )人(rén ),先(xiān )为(wéi )义(yì )康(kāng )所(suǒ )供(gòng )养(yǎng ),粗(cū )被(bèi )知(zhī )待(dài );又(yòu )有(yǒu )王(wáng )国(guó )寺(sì )法(fǎ )静(jìng )尼(ní )亦(yì )出(chū )入(rù )义(yì )康(kāng )家(jiā )内(nèi ),皆(jiē )感(gǎn )激(jī )旧(jiù )恩(ēn ),规(guī )相(xiàng )拯(zhěng )拔(bá ),并(bìng )与(yǔ )熙(xī )先(xiān )往(wǎng )来(lái )。使(shǐ )法(fǎ )略(luè )罢(bà )道(dào ),本(běn )姓(xìng )孙(sūn ),改(gǎi )名(míng )景(jǐng )玄(xuán ),以(yǐ )为(wéi )臧(zāng )质(zhì )宁(níng )远(yuǎn )参(cān )军(jūn )。熙(xī )先(xiān )善(shàn )于(yú )治(zhì )病(bìng ),兼(jiān )能(néng )诊(zhěn )脉(mò )。法(fǎ )静(jìng )尼(ní )妹(mèi )夫(fū )许(xǔ )耀(yào ),领(lǐng )队(duì )在(zài )台(tái ),宿(xiǔ )卫(wèi )殿(diàn )省(shěng )。尝(cháng )有(yǒu )病(bìng ),因(yīn )法(fǎ )静(jìng )尼(ní )就(jiù )熙(xī )先(xiān )乞(qǐ )治(zhì ),为(wéi )合(hé )汤(tāng )一(yī )剂(jì ),耀(yào )疾(jí )即(jí )损(sǔn )。耀(yào )自(zì )往(wǎng )酬(chóu )谢(xiè ),因(yīn )成(chéng )周(zhōu )旋(xuán )。熙(xī )先(xiān )以(yǐ )耀(yào )胆(dǎn )干(gàn )可(kě )施(shī ),深(shēn )相(xiàng )待(dài )结(jié ),因(yīn )告(gào )逆(nì )谋(móu ),耀(yào )许(xǔ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。豫(yù )章(zhāng )胡(hú )遵(zūn )世(shì ),籓(bān )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),与(yǔ )法(fǎ )略(luè )甚(shèn )款(kuǎn ),亦(yì )密(mì )相(xiàng )酬(chóu )和(hé )。法(fǎ )静(jìng )尼(ní )南(nán )上(shàng ),熙(xī )先(xiān )遣(qiǎn )婢(bì )采(cǎi )藻(zǎo )随(suí )之(zhī ),付(fù )以(yǐ )笺(jiān )书(shū ),陈(chén )说(shuō )图(tú )谶(chèn )。法(fǎ )静(jìng )还(hái ),义(yì )康(kāng )饷(xiǎng )熙(xī )先(xiān )铜(tóng )匕(bǐ )、铜(tóng )镊(niè )、袍(páo )段(duàn )、棋(qí )奁(lián )等(děng )物(wù )。熙(xī )先(xiān )虑(lǜ )事(shì )泄(xiè ),鸩(zhèn )采(cǎi )藻(zǎo )杀(shā )之(zhī )。湛(zhàn )之(zhī )又(yòu )谓(wèi )晔(yè )等(děng ):“臧(zāng )质(zhì )见(jiàn )与(yǔ )异(yì )常(cháng ),岁(suì )内(nèi )当(dāng )还(hái ),已(yǐ )报(bào )质(zhì ),悉(xī )携(xié )门(mén )生(shēng )义(yì )故(gù ),其(qí )亦(yì )当(dāng )解(jiě )人(rén )此(cǐ )旨(zhǐ ),故(gù )应(yīng )得(dé )健(jiàn )兒(ér )数(shù )百(bǎi )。质(zhì )与(yǔ )萧(xiāo )思(sī )话(huà )款(kuǎn )密(mì ),当(dāng )仗(zhàng )要(yào )之(zhī ),二(èr )人(rén )并(bìng )受(shòu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )眷(juàn )遇(yù ),必(bì )无(wú )异(yì )同(tóng )。思(sī )话(huà )三(sān )州(zhōu )义(yì )故(gù )众(zhòng )力(lì ),亦(yì )不(bú )减(jiǎn )质(zhì )。郡(jùn )中(zhōng )文(wén )武(wǔ ),及(jí )合(hé )诸(zhū )处(chù )侦(zhēn )逻(luó ),亦(yì )当(dāng )不(bú )减(jiǎn )千(qiān )人(rén )。不(bú )忧(yōu )兵(bīng )力(lì )不(bú )足(zú ),但(dàn )当(dāng )勿(wù )失(shī )机(jī )耳(ěr )。”乃(nǎi )略(luè )相(xiàng )署(shǔ )置(zhì ),湛(zhàn )之(zhī )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),晔(yè )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),熙(xī )先(xiān )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),其(qí )余(yú )皆(jiē )有(yǒu )选(xuǎn )拟(nǐ )。凡(fán )素(sù )所(suǒ )不(bú )善(shàn )及(jí )不(bú )附(fù )义(yì )康(kāng )者(zhě ),又(yòu )有(yǒu )别(bié )簿(bù ),并(bìng )入(rù )死(sǐ )目(mù )。熙(xī )先(xiān )使(shǐ )弟(dì )休(xiū )先(xiān )先(xiān )为(wéi )檄(xí )文(wén )曰(yuē ):

夫(fū )休(xiū )否(fǒu )相(xiàng )乘(chéng ),道(dào )无(wú )恆(héng )泰(tài ),狂(kuáng )狡(jiǎo )肆(sì )逆(nì ),明(míng )哲(zhé )是(shì )殛(jí )。故(gù )小(xiǎo )白(bái )有(yǒu )一(yī )匡(kuāng )之(zhī )勋(xūn ),重(zhòng )耳(ěr )有(yǒu )翼(yì )戴(dài )之(zhī )德(dé )。自(zì )景(jǐng )平(píng )肇(zhào )始(shǐ ),皇(huáng )室(shì )多(duō )故(gù ),大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )天(tiān )诞(dàn )英(yīng )姿(zī ),聪(cōng )明(míng )睿(ruì )哲(zhé ),拔(bá )自(zì )籓(bān )国(guó ),嗣(sì )位(wèi )统(tǒng )天(tiān ),忧(yōu )劳(láo )万(wàn )机(jī ),垂(chuí )心(xīn )庶(shù )务(wù ),是(shì )以(yǐ )邦(bāng )内(nèi )安(ān )逸(yì ),四(sì )海(hǎi )同(tóng )风(fēng )。而(ér )比(bǐ )年(nián )以(yǐ )来(lái ),奸(jiān )竖(shù )乱(luàn )政(zhèng ),刑(xíng )罚(fá )乖(guāi )淫(yín ),阴(yīn )阳(yáng )违(wéi )舛(chuǎn ),致(zhì )使(shǐ )衅(xìn )起(qǐ )萧(xiāo )墙(qiáng ),危(wēi )祸(huò )萃(cuì )集(jí )。贼(zéi )臣(chén )赵(zhào )伯(bó )符(fú )积(jī )怨(yuàn )含(hán )毒(dú ),遂(suí )纵(zòng )奸(jiān )凶(xiōng ),肆(sì )兵(bīng )犯(fàn )跸(bì ),祸(huò )流(liú )储(chǔ )宰(zǎi ),崇(chóng )树(shù )非(fēi )类(lèi ),倾(qīng )坠(zhuì )皇(huáng )基(jī )。罪(zuì )百(bǎi )浞(zhuó )、犭(fǎn )壹(yī ),过(guò )十(shí )玄(xuán )、莽(mǎng ),开(kāi )辟(pì )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )闻(wén )斯(sī )比(bǐ )。率(lǜ )土(tǔ )叩(kòu )心(xīn ),华(huá )夷(yí )泣(qì )血(xuè ),咸(xián )怀(huái )亡(wáng )身(shēn )之(zhī )诚(chéng ),同(tóng )思(sī )糜(mí )躯(qū )之(zhī )报(bào )。

湛(zhàn )之(zhī )、晔(yè )与(yǔ )行(háng )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )萧(xiāo )思(sī )话(huà )、行(háng )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )臧(zāng )质(zhì )、行(háng )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )、建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )孔(kǒng )休(xiū )先(xiān ),忠(zhōng )贯(guàn )白(bái )日(rì ),诚(chéng )著(zhe )幽(yōu )显(xiǎn ),义(yì )痛(tòng )其(qí )心(xīn ),事(shì )伤(shāng )其(qí )目(mù ),投(tóu )命(mìng )奋(fèn )戈(gē ),万(wàn )殒(yǔn )莫(mò )顾(gù ),即(jí )日(rì )斩(zhǎn )伯(bó )符(fú )首(shǒu ),及(jí )其(qí )党(dǎng )与(yǔ )。虽(suī )豺(chái )狼(láng )即(jí )戮(lù ),王(wáng )道(dào )惟(wéi )新(xīn ),而(ér )普(pǔ )天(tiān )无(wú )主(zhǔ ),群(qún )萌(méng )莫(mò )系(xì )。彭(péng )城(chéng )王(wáng )体(tǐ )自(zì )高(gāo )祖(zǔ ),圣(shèng )明(míng )在(zài )躬(gōng ),德(dé )格(gé )天(tiān )地(dì ),勋(xūn )溢(yì )区(qū )宇(yǔ ),世(shì )路(lù )威(wēi )夷(yí ),勿(wù )用(yòng )南(nán )服(fú ),龙(lóng )潜(qián )凤(fèng )栖(qī ),于(yú )兹(zī )六(liù )稔(rěn ),苍(cāng )生(shēng )饥(jī )德(dé ),亿(yì )兆(zhào )渴(kě )化(huà ),岂(qǐ )唯(wéi )东(dōng )征(zhēng )有(yǒu )《鸱(chī )鸮(xiāo )》之(zhī )歌(gē ),陕(shǎn )西(xī )有(yǒu )勿(wù )翦(jiǎn )之(zhī )思(sī )哉(zāi )!灵(líng )祗(zhī )告(gào )征(zhēng )祥(xiáng )之(zhī )应(yīng ),谶(chèn )记(jì )表(biǎo )帝(dì )者(zhě )之(zhī )符(fú ),上(shàng )答(dá )天(tiān )心(xīn ),下(xià )惬(qiè )民(mín )望(wàng ),正(zhèng )位(wèi )辰(chén )极(jí ),非(fēi )王(wáng )而(ér )谁(shuí )?

今(jīn )遣(qiǎn )行(háng )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )臧(zāng )质(zhì )等(děng ),赍(jī )皇(huáng )帝(dì )玺(xǐ )绶(shòu ),星(xīng )驰(chí )奉(fèng )迎(yíng )。百(bǎi )官(guān )备(bèi )礼(lǐ ),骆(luò )驿(yì )继(jì )进(jìn ),并(bìng )命(mìng )群(qún )帅(shuài ),镇(zhèn )戍(shù )有(yǒu )常(cháng )。若(ruò )干(gàn )挠(náo )义(yì )徒(tú ),有(yǒu )犯(fàn )无(wú )贷(dài )。昔(xī )年(nián )使(shǐ )反(fǎn ),湛(zhàn )之(zhī )奉(fèng )赐(cì )手(shǒu )敕(chì ),逆(nì )诫(jiè )祸(huò )乱(luàn ),预(yù )睹(dǔ )斯(sī )萌(méng ),令(lìng )宣(xuān )示(shì )朝(cháo )贤(xián ),共(gòng )拯(zhěng )危(wēi )溺(nì ),无(wú )断(duàn )谋(móu )事(shì ),失(shī )于(yú )后(hòu )机(jī ),遂(suí )使(shǐ )圣(shèng )躬(gōng )滥(làn )酷(kù ),大(dà )变(biàn )奄(yǎn )集(jí ),哀(āi )恨(hèn )崩(bēng )裂(liè ),抚(fǔ )心(xīn )摧(cuī )哽(gěng ),不(bú )知(zhī )何(hé )地(dì ),可(kě )以(yǐ )厝(cuò )身(shēn )。辄(zhé )督(dū )厉(lì )尪(wāng )顿(dùn ),死(sǐ )而(ér )后(hòu )已(yǐ )。

熙(xī )先(xiān )以(yǐ )既(jì )为(wéi )大(dà )事(shì ),宜(yí )须(xū )义(yì )康(kāng )意(yì )旨(zhǐ ),晔(yè )乃(nǎi )作(zuò )义(yì )康(kāng )与(yǔ )湛(zhàn )之(zhī )书(shū ),宣(xuān )示(shì )同(tóng )党(dǎng )曰(yuē ):

吾(wú )凡(fán )人(rén )短(duǎn )才(cái ),生(shēng )长(zhǎng )富(fù )贵(guì ),任(rèn )情(qíng )用(yòng )己(jǐ ),有(yǒu )过(guò )不(bú )闻(wén ),与(yǔ )物(wù )无(wú )恆(héng ),喜(xǐ )怒(nù )违(wéi )实(shí ),致(zhì )使(shǐ )小(xiǎo )人(rén )多(duō )怨(yuàn ),士(shì )类(lèi )不(bú )归(guī )。祸(huò )败(bài )已(yǐ )成(chéng ),犹(yóu )不(bú )觉(jiào )悟(wù ),退(tuì )加(jiā )寻(xún )省(shěng ),方(fāng )知(zhī )自(zì )招(zhāo ),刻(kè )肌(jī )刻(kè )骨(gǔ ),何(hé )所(suǒ )复(fù )补(bǔ )。然(rán )至(zhì )于(yú )尽(jìn )心(xīn )奉(fèng )上(shàng ),诚(chéng )贯(guàn )幽(yōu )显(xiǎn ),拳(quán )拳(quán )谨(jǐn )慎(shèn ),惟(wéi )恐(kǒng )不(bú )及(jí ),乃(nǎi )可(kě )恃(shì )宠(chǒng )骄(jiāo )盈(yíng ),实(shí )不(bú )敢(gǎn )故(gù )为(wéi )期(qī )罔(wǎng )也(yě )。岂(qǐ )苞(bāo )藏(cáng )逆(nì )心(xīn ),以(yǐ )招(zhāo )灰(huī )灭(miè ),所(suǒ )以(yǐ )推(tuī )诚(chéng )自(zì )信(xìn ),不(bú )复(fù )防(fáng )护(hù )异(yì )同(tóng ),率(lǜ )意(yì )信(xìn )心(xīn ),不(bú )顾(gù )万(wàn )物(wù )议(yì )论(lùn ),遂(suí )致(zhì )谗(chán )巧(qiǎo )潜(qián )构(gòu ),众(zhòng )恶(è )归(guī )集(jí )。甲(jiǎ )奸(jiān )险(xiǎn )好(hǎo )利(lì ),负(fù )吾(wú )事(shì )深(shēn );乙(yǐ )凶(xiōng )愚(yú )不(bú )齿(chǐ ),扇(shàn )长(zhǎng )无(wú )赖(lài );丙(bǐng )、丁(dīng )趋(qū )走(zǒu )小(xiǎo )子(zǐ ),唯(wéi )知(zhī )谄(chǎn )进(jìn ),伺(sì )求(qiú )长(zhǎng )短(duǎn ),共(gòng )造(zào )虚(xū )说(shuō ),致(zhì )令(lìng )祸(huò )陷(xiàn )骨(gǔ )肉(ròu ),诛(zhū )戮(lù )无(wú )辜(gū )。凡(fán )在(zài )过(guò )衅(xìn ),竟(jìng )有(yǒu )何(hé )征(zhēng ),而(ér )刑(xíng )罚(fá )所(suǒ )加(jiā ),同(tóng )之(zhī )元(yuán )恶(è ),伤(shāng )和(hé )枉(wǎng )理(lǐ ),感(gǎn )彻(chè )天(tiān )地(dì )。

吾(wú )虽(suī )幽(yōu )逼(bī )日(rì )苦(kǔ ),命(mìng )在(zài )漏(lòu )刻(kè ),义(yì )慨(kǎi )之(zhī )士(shì ),时(shí )有(yǒu )音(yīn )信(xìn )。每(měi )知(zhī )天(tiān )文(wén )人(rén )事(shì ),及(jí )外(wài )间(jiān )物(wù )情(qíng ),土(tǔ )崩(bēng )瓦(wǎ )解(jiě ),必(bì )在(zài )朝(cháo )夕(xī )。是(shì )为(wéi )衅(xìn )起(qǐ )群(qún )贤(xián ),滥(làn )延(yán )国(guó )家(jiā ),夙(sù )夜(yè )愤(fèn )踊(yǒng ),心(xīn )复(fù )交(jiāo )战(zhàn )。朝(cháo )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )及(jí )士(shì )庶(shù )白(bái )黑(hēi )怀(huái )义(yì )秉(bǐng )理(lǐ )者(zhě ),宁(níng )可(kě )不(bú )识(shí )时(shí )运(yùn )之(zhī )会(huì ),而(ér )坐(zuò )待(dài )横(héng )流(liú )邪(xié )。除(chú )君(jūn )侧(cè )之(zhī )恶(è ),非(fēi )唯(wéi )一(yī )代(dài ),况(kuàng )此(cǐ )等(děng )狂(kuáng )乱(luàn )罪(zuì )骫(wěi ),终(zhōng )古(gǔ )所(suǒ )无(wú ),加(jiā )之(zhī )翦(jiǎn )戮(lù ),易(yì )于(yú )摧(cuī )朽(xiǔ )邪(xié )。可(kě )以(yǐ )吾(wú )意(yì )宣(xuān )示(shì )众(zhòng )贤(xián ),若(ruò )能(néng )同(tóng )心(xīn )奋(fèn )发(fā ),族(zú )裂(liè )逆(nì )党(dǎng ),岂(qǐ )非(fēi )功(gōng )均(jūn )创(chuàng )业(yè ),重(zhòng )造(zào )宋(sòng )室(shì )乎(hū )!但(dàn )兵(bīng )凶(xiōng )战(zhàn )危(wēi ),或(huò )致(zhì )侵(qīn )滥(làn ),若(ruò )有(yǒu )一(yī )豪(háo )犯(fàn )顺(shùn ),诛(zhū )及(jí )九(jiǔ )族(zú )。处(chù )分(fèn )之(zhī )要(yào ),委(wěi )之(zhī )群(qún )贤(xián ),皆(jiē )当(dāng )谨(jǐn )奉(fèng )朝(cháo )廷(tíng ),动(dòng )止(zhǐ )闻(wén )启(qǐ )。往(wǎng )日(rì )嫌(xián )怨(yuàn ),一(yī )时(shí )豁(huō )然(rán ),然(rán )后(hòu )吾(wú )当(dāng )谢(xiè )罪(zuì )北(běi )阙(què ),就(jiù )戮(lù )有(yǒu )司(sī )。苟(gǒu )安(ān )社(shè )稷(jì ),暝(míng )目(mù )无(wú )恨(hèn )。勉(miǎn )之(zhī ),勉(miǎn )之(zhī )!

二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),征(zhēng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )义(yì )季(jì )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )出(chū )镇(zhèn ),上(shàng )于(yú )武(wǔ )帐(zhàng )冈(gāng )祖(zǔ )道(dào ),晔(yè )等(děng )期(qī )以(yǐ )其(qí )日(rì )为(wéi )乱(luàn ),而(ér )差(chà )互(hù )不(bú )得(dé )发(fā )。于(yú )十(shí )一(yī )月(yuè ),徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“臣(chén )与(yǔ )范(fàn )晔(yè ),本(běn )无(wú )素(sù )旧(jiù ),中(zhōng )忝(tiǎn )门(mén )下(xià ),与(yǔ )之(zhī )邻(lín )省(shěng ),屡(lǚ )来(lái )见(jiàn )就(jiù ),故(gù )渐(jiàn )成(chéng )周(zhōu )旋(xuán )。比(bǐ )年(nián )以(yǐ )来(lái ),意(yì )态(tài )转(zhuǎn )见(jiàn ),倾(qīng )动(dòng )险(xiǎn )忌(jì ),富(fù )贵(guì )情(qíng )深(shēn ),自(zì )谓(wèi )任(rèn )遇(yù )未(wèi )高(gāo ),遂(suí )生(shēng )怨(yuàn )望(wàng )。非(fēi )唯(wéi )攻(gōng )伐(fá )朝(cháo )士(shì ),讥(jī )谤(bàng )圣(shèng )时(shí ),乃(nǎi )上(shàng )议(yì )朝(cháo )廷(tíng ),下(xià )及(jí )籓(bān )辅(fǔ ),驱(qū )扇(shàn )同(tóng )异(yì ),恣(zì )口(kǒu )肆(sì )心(xīn ),如(rú )此(cǐ )之(zhī )事(shì ),已(yǐ )具(jù )上(shàng )简(jiǎn )。近(jìn )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )忽(hū )令(lìng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )府(fǔ )吏(lì )仲(zhòng )承(chéng )祖(zǔ )腾(téng )晔(yè )及(jí )谢(xiè )综(zōng )等(děng )意(yì ),欲(yù )收(shōu )合(hé )不(bú )逞(chěng ),规(guī )有(yǒu )所(suǒ )建(jiàn )。以(yǐ )臣(chén )昔(xī )蒙(méng )义(yì )康(kāng )接(jiē )盼(pàn ),又(yòu )去(qù )岁(suì )群(qún )小(xiǎo )为(wéi )臣(chén )妄(wàng )生(shēng )风(fēng )尘(chén ),谓(wèi )必(bì )嫌(xián )惧(jù ),深(shēn )见(jiàn )劝(quàn )诱(yòu )。兼(jiān )云(yún )人(rén )情(qíng )乐(lè )乱(luàn ),机(jī )不(bú )可(kě )失(shī ),谶(chèn )纬(wěi )天(tiān )文(wén ),并(bìng )有(yǒu )征(zhēng )验(yàn )。晔(yè )寻(xún )自(zì )来(lái ),复(fù )具(jù )陈(chén )此(cǐ ),并(bìng )说(shuō )臣(chén )论(lùn )议(yì )转(zhuǎn )恶(è ),全(quán )身(shēn )为(wéi )难(nán )。即(jí )以(yǐ )启(qǐ )闻(wén ),被(bèi )敕(chì )使(shǐ )相(xiàng )酬(chóu )引(yǐn ),究(jiū )其(qí )情(qíng )状(zhuàng )。于(yú )是(shì )悉(xī )出(chū )檄(xí )书(shū )、选(xuǎn )事(shì )、及(jí )同(tóng )恶(è )人(rén )名(míng )、手(shǒu )墨(mò )翰(hàn )迹(jì ),谨(jǐn )封(fēng )上(shàng )呈(chéng ),凶(xiōng )悖(bèi )之(zhī )甚(shèn ),古(gǔ )今(jīn )罕(hǎn )比(bǐ )。由(yóu )臣(chén )暗(àn )于(yú )交(jiāo )士(shì ),闻(wén )此(cǐ )逆(nì )谋(móu ),临(lín )启(qǐ )震(zhèn )惶(huáng ),荒(huāng )情(qíng )无(wú )措(cuò )。”诏(zhào )曰(yuē ):“湛(zhàn )之(zhī )表(biǎo )如(rú )此(cǐ ),良(liáng )可(kě )骇(hài )惋(wǎn )。晔(yè )素(sù )无(wú )行(háng )检(jiǎn ),少(shǎo )负(fù )瑕(xiá )衅(xìn ),但(dàn )以(yǐ )才(cái )艺(yì )可(kě )施(shī ),故(gù )收(shōu )其(qí )所(suǒ )长(zhǎng ),频(pín )加(jiā )荣(róng )爵(jué ),遂(suí )参(cān )清(qīng )显(xiǎn )。而(ér )险(xiǎn )利(lì )之(zhī )性(xìng ),有(yǒu )过(guò )溪(xī )壑(hè ),不(bú )识(shí )恩(ēn )遇(yù ),犹(yóu )怀(huái )怨(yuàn )愤(fèn )。每(měi )存(cún )容(róng )养(yǎng ),冀(jì )能(néng )悛(quān )革(gé ),不(bú )谓(wèi )同(tóng )恶(è )相(xiàng )济(jì ),狂(kuáng )悖(bèi )至(zhì )此(cǐ )。便(biàn )可(kě )收(shōu )掩(yǎn ),依(yī )法(fǎ )穷(qióng )诘(jié )。”

其(qí )夜(yè ),先(xiān )呼(hū )晔(yè )及(jí )朝(cháo )臣(chén )集(jí )华(huá )林(lín )东(dōng )阁(gé ),止(zhǐ )于(yú )客(kè )省(shěng )。先(xiān )已(yǐ )于(yú )外(wài )收(shōu )综(zōng )及(jí )熙(xī )先(xiān )兄(xiōng )弟(dì ),并(bìng )皆(jiē )款(kuǎn )服(fú )。于(yú )时(shí )上(shàng )在(zài )延(yán )贤(xián )堂(táng ),遣(qiǎn )使(shǐ )问(wèn )晔(yè )曰(yuē ):“以(yǐ )卿(qīng )觕(chù )有(yǒu )文(wén )翰(hàn ),故(gù )相(xiàng )任(rèn )擢(zhuó ),名(míng )爵(jué )期(qī )怀(huái ),于(yú )例(lì )非(fēi )少(shǎo )。亦(yì )知(zhī )卿(qīng )意(yì )难(nán )厌(yàn )满(mǎn ),正(zhèng )是(shì )无(wú )理(lǐ )怨(yuàn )望(wàng ),驱(qū )扇(shàn )朋(péng )党(dǎng )而(ér )已(yǐ ),云(yún )何(hé )乃(nǎi )有(yǒu )异(yì )谋(móu )?”晔(yè )仓(cāng )卒(zú )怖(bù )惧(jù ),不(bú )即(jí )首(shǒu )款(kuǎn )。上(shàng )重(zhòng )遣(qiǎn )问(wèn )曰(yuē ):“卿(qīng )与(yǔ )谢(xiè )综(zōng )、徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )、孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )谋(móu )逆(nì ),并(bìng )已(yǐ )答(dá )款(kuǎn ),犹(yóu )尚(shàng )未(wèi )死(sǐ ),征(zhēng )据(jù )见(jiàn )存(cún ),何(hé )不(bú )依(yī )实(shí )。”晔(yè )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )宗(zōng )室(shì )磐(pán )石(shí ),蕃(fān )岳(yuè )张(zhāng )跱(zhì ),设(shè )使(shǐ )窃(qiè )发(fā )侥(yáo )幸(xìng ),方(fāng )镇(zhèn )便(biàn )来(lái )讨(tǎo )伐(fá ),几(jǐ )何(hé )而(ér )不(bú )诛(zhū )夷(yí )。且(qiě )臣(chén )位(wèi )任(rèn )过(guò )重(zhòng ),一(yī )阶(jiē )两(liǎng )级(jí ),自(zì )然(rán )必(bì )至(zhì ),如(rú )何(hé )以(yǐ )灭(miè )族(zú )易(yì )此(cǐ )。古(gǔ )人(rén )云(yún ):‘左(zuǒ )手(shǒu )据(jù )天(tiān )下(xià )之(zhī )图(tú ),右(yòu )手(shǒu )刎(wěn )其(qí )喉(hóu ),愚(yú )夫(fū )不(bú )为(wéi )。’臣(chén )虽(suī )泥(ní )下(xià ),朝(cháo )廷(tíng )许(xǔ )其(qí )觕(chù )有(yǒu )所(suǒ )及(jí ),以(yǐ )理(lǐ )而(ér )察(chá ),臣(chén )不(bú )容(róng )有(yǒu )此(cǐ )。”上(shàng )复(fù )遣(qiǎn )问(wèn )曰(yuē ):“熙(xī )先(xiān )近(jìn )在(zài )华(huá )林(lín )门(mén )外(wài ),宁(níng )欲(yù )面(miàn )辨(biàn )之(zhī )乎(hū )?”晔(yè )辞(cí )穷(qióng ),乃(nǎi )曰(yuē ):“熙(xī )先(xiān )苟(gǒu )诬(wū )引(yǐn )臣(chén ),臣(chén )当(dāng )如(rú )何(hé )!”熙(xī )先(xiān )闻(wén )晔(yè )不(bú )服(fú ),笑(xiào )谓(wèi )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )邵(shào )之(zhī )曰(yuē ):“凡(fán )诸(zhū )处(chù )分(fèn ),符(fú )檄(xí )书(shū )疏(shū ),皆(jiē )范(fàn )晔(yè )所(suǒ )造(zào )及(jí )治(zhì )定(dìng )。云(yún )何(hé )于(yú )今(jīn )方(fāng )作(zuò )如(rú )此(cǐ )抵(dǐ )蹋(tà )邪(xié )!”上(shàng )示(shì )以(yǐ )墨(mò )迹(jì ),晔(yè )乃(nǎi )具(jù )陈(chén )本(běn )末(mò ),曰(yuē ):“久(jiǔ )欲(yù )上(shàng )闻(wén ),逆(nì )谋(móu )未(wèi )著(zhe )。又(yòu )冀(jì )其(qí )事(shì )消(xiāo )弭(mǐ ),故(gù )推(tuī )迁(qiān )至(zhì )今(jīn )。负(fù )国(guó )罪(zuì )重(zhòng ),分(fèn )甘(gān )诛(zhū )戮(lù )。”

其(qí )夜(yè ),上(shàng )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )何(hé )尚(shàng )之(zhī )视(shì )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“卿(qīng )事(shì )何(hé )得(dé )至(zhì )此(cǐ )?”晔(yè )曰(yuē ):“君(jūn )谓(wèi )是(shì )何(hé )?”尚(shàng )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )自(zì )应(yīng )解(jiě )。”晔(yè )曰(yuē ):“外(wài )人(rén )传(chuán )庾(yǔ )尚(shàng )书(shū )见(jiàn )憎(zēng ),计(jì )与(yǔ )之(zhī )无(wú )恶(è )。谋(móu )遂(suí )之(zhī )事(shì ),闻(wén )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )说(shuō )此(cǐ ),轻(qīng )其(qí )小(xiǎo )兒(ér ),不(bú )以(yǐ )经(jīng )意(yì )。今(jīn )忽(hū )受(shòu )责(zé ),方(fāng )觉(jiào )为(wéi )罪(zuì )。君(jūn )方(fāng )以(yǐ )道(dào )佐(zuǒ )世(shì ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )无(wú )冤(yuān )。弟(dì )就(jiù )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),犹(yóu )望(wàng )君(jūn )照(zhào )此(cǐ )心(xīn )也(yě )。”明(míng )日(rì ),仗(zhàng )士(shì )送(sòng )晔(yè )付(fù )廷(tíng )尉(wèi ),入(rù )狱(yù ),问(wèn )徐(xú )丹(dān )阳(yáng )所(suǒ )在(zài ),然(rán )后(hòu )知(zhī )为(wéi )湛(zhàn )之(zhī )所(suǒ )发(fā )。熙(xī )先(xiān )望(wàng )风(fēng )吐(tǔ )款(kuǎn ),辞(cí )气(qì )不(bú )桡(ráo ),上(shàng )奇(qí )其(qí )才(cái ),遣(qiǎn )人(rén )慰(wèi )劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“以(yǐ )卿(qīng )之(zhī )才(cái ),而(ér )滞(zhì )于(yú )集(jí )书(shū )省(shěng ),理(lǐ )应(yīng )有(yǒu )异(yì )志(zhì )。此(cǐ )乃(nǎi )我(wǒ )负(fù )卿(qīng )也(yě )。”又(yòu )诘(jié )责(zé )前(qián )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )何(hé )尚(shàng )之(zhī )曰(yuē ):“使(shǐ )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )年(nián )将(jiāng )三(sān )十(shí )作(zuò )散(sàn )骑(qí )郎(láng ),那(nà )不(bú )作(zuò )贼(zéi )。”熙(xī )先(xiān )于(yú )狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“囚(qiú )小(xiǎo )人(rén )猖(chāng )狂(kuáng ),识(shí )无(wú )远(yuǎn )概(gài ),徒(tú )扌(tí )旬(xún )意(yì )气(qì )之(zhī )小(xiǎo )感(gǎn ),不(bú )料(liào )逆(nì )顺(shùn )之(zhī )大(dà )方(fāng )。与(yǔ )第(dì )二(èr )弟(dì )休(xiū )先(xiān )首(shǒu )为(wéi )奸(jiān )谋(móu ),干(gàn )犯(fàn )国(guó )宪(xiàn ),捴(zǒng )脍(kuài )脯(pú )醢(hǎi ),无(wú )补(bǔ )尤(yóu )戾(lì )。陛(bì )下(xià )大(dà )明(míng )含(hán )弘(hóng ),量(liàng )苞(bāo )天(tiān )海(hǎi ),录(lù )其(qí )一(yī )介(jiè )之(zhī )节(jiē ),猥(wěi )垂(chuí )优(yōu )逮(dǎi )之(zhī )诏(zhào )。恩(ēn )非(fēi )望(wàng )始(shǐ ),没(méi )有(yǒu )遗(yí )荣(róng ),终(zhōng )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )斯(sī )比(bǐ )。夫(fū )盗(dào )马(mǎ )绝(jué )缨(yīng )之(zhī )臣(chén ),怀(huái )璧(bì )投(tóu )书(shū )之(zhī )士(shì ),其(qí )行(háng )至(zhì )贱(jiàn ),其(qí )过(guò )至(zhì )微(wēi ),由(yóu )识(shí )不(bú )世(shì )之(zhī )恩(ēn ),以(yǐ )尽(jìn )躯(qū )命(mìng )之(zhī )报(bào ),卒(zú )能(néng )立(lì )功(gōng )齐(qí )、魏(wèi ),致(zhì )勋(xūn )秦(qín )、楚(chǔ )。囚(qiú )虽(suī )身(shēn )陷(xiàn )祸(huò )逆(nì ),名(míng )节(jiē )俱(jù )丧(sàng ),然(rán )少(shǎo )也(yě )慷(kāng )慨(kǎi ),窃(qiè )慕(mù )烈(liè )士(shì )之(zhī )遗(yí )风(fēng )。但(dàn )坠(zhuì )崖(yá )之(zhī )木(mù ),事(shì )绝(jué )升(shēng )跻(jī ),覆(fù )盆(pén )之(zhī )水(shuǐ ),理(lǐ )乖(guāi )收(shōu )汲(jí )。方(fāng )当(dāng )身(shēn )膏(gāo )鈇(fū )钺(yuè ),诒(yí )诫(jiè )方(fāng )来(lái ),若(ruò )使(shǐ )魂(hún )而(ér )有(yǒu )灵(líng ),结(jié )草(cǎo )无(wú )远(yuǎn )。然(rán )区(qū )区(qū )丹(dān )抱(bào ),不(bú )负(fù )夙(sù )心(xīn ),贪(tān )及(jí )视(shì )息(xī ),少(shǎo )得(dé )申(shēn )暢(chàng )。自(zì )惟(wéi )性(xìng )爱(ài )群(qún )书(shū ),心(xīn )解(jiě )数(shù )术(shù ),智(zhì )之(zhī )所(suǒ )周(zhōu ),力(lì )之(zhī )所(suǒ )至(zhì ),莫(mò )不(bú )穷(qióng )揽(lǎn ),究(jiū )其(qí )幽(yōu )微(wēi )。考(kǎo )论(lùn )既(jì )往(wǎng ),诚(chéng )多(duō )审(shěn )验(yàn )。谨(jǐn )略(luè )陈(chén )所(suǒ )知(zhī ),条(tiáo )牒(dié )如(rú )故(gù )别(bié )状(zhuàng ),愿(yuàn )且(qiě )勿(wù )遗(yí )弃(qì ),存(cún )之(zhī )中(zhōng )书(shū )。若(ruò )囚(qiú )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),或(huò )可(kě )追(zhuī )存(cún ),庶(shù )九(jiǔ )泉(quán )之(zhī )下(xià ),少(shǎo )塞(sāi )衅(xìn )责(zé )。”所(suǒ )陈(chén )并(bìng )天(tiān )文(wén )占(zhàn )候(hòu ),谶(chèn )上(shàng )有(yǒu )骨(gǔ )肉(ròu )相(xiàng )残(cán )之(zhī )祸(huò ),其(qí )言(yán )深(shēn )切(qiē )。

晔(yè )在(zài )狱(yù ),与(yǔ )综(zōng )及(jí )熙(xī )先(xiān )异(yì )处(chù ),乃(nǎi )称(chēng )疾(jí )求(qiú )移(yí )考(kǎo )堂(táng ),欲(yù )近(jìn )综(zōng )等(děng )。见(jiàn )听(tīng ),与(yǔ )综(zōng )等(děng )果(guǒ )得(dé )隔(gé )壁(bì )。遥(yáo )问(wèn )综(zōng )曰(yuē ):“始(shǐ )被(bèi )收(shōu )时(shí ),疑(yí )谁(shuí )所(suǒ )告(gào )?”综(zōng )云(yún ):“不(bú )知(zhī )。”晔(yè )曰(yuē ):“乃(nǎi )是(shì )徐(xú )童(tóng )。”童(tóng ),徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )小(xiǎo )名(míng )仙(xiān )童(tóng )也(yě )。在(zài )狱(yù )为(wéi )诗(shī )曰(yuē ):“祸(huò )福(fú )本(běn )无(wú )兆(zhào ),性(xìng )命(mìng )归(guī )有(yǒu )极(jí )。必(bì )至(zhì )定(dìng )前(qián )期(qī ),谁(shuí )能(néng )延(yán )一(yī )息(xī )。在(zài )生(shēng )已(yǐ )可(kě )知(zhī ),来(lái )缘(yuán )忄(shù )画(huà )无(wú )识(shí )。好(hǎo )丑(chǒu )共(gòng )一(yī )丘(qiū ),何(hé )足(zú )异(yì )枉(wǎng )直(zhí )。岂(qǐ )论(lùn )东(dōng )陵(líng )上(shàng ),宁(níng )辨(biàn )首(shǒu )山(shān )侧(cè )。虽(suī )无(wú )嵇(jī )生(shēng )琴(qín ),庶(shù )同(tóng )夏(xià )侯(hóu )色(sè )。寄(jì )言(yán )生(shēng )存(cún )子(zǐ ),此(cǐ )路(lù )行(háng )复(fù )即(jí )。”晔(yè )本(běn )意(yì )谓(wèi )入(rù )狱(yù )便(biàn )死(sǐ ),而(ér )上(shàng )穷(qióng )治(zhì )其(qí )狱(yù ),遂(suí )经(jīng )二(èr )旬(xún ),晔(yè )更(gèng )有(yǒu )生(shēng )望(wàng )。狱(yù )吏(lì )因(yīn )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):“外(wài )传(chuán )詹(zhān )事(shì )或(huò )当(dāng )长(zhǎng )系(xì )。”晔(yè )闻(wén )之(zhī )惊(jīng )喜(xǐ ),综(zōng )、熙(xī )先(xiān )笑(xiào )之(zhī )曰(yuē ):“詹(zhān )事(shì )当(dāng )前(qián )共(gòng )畴(chóu )昔(xī )事(shì )时(shí ),无(wú )不(bú )攘(rǎng )袂(mèi )瞋(tián )目(mù )。及(jí )在(zài )西(xī )池(chí )射(shè )堂(táng )上(shàng ),跃(yuè )马(mǎ )顾(gù )盼(pàn ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )一(yī )世(shì )之(zhī )雄(xióng )。而(ér )今(jīn )扰(rǎo )攘(rǎng )纷(fēn )纭(yún ),畏(wèi )死(sǐ )乃(nǎi )尔(ěr )。设(shè )令(lìng )今(jīn )时(shí )赐(cì )以(yǐ )性(xìng )命(mìng ),人(rén )臣(chén )图(tú )主(zhǔ ),何(hé )颜(yán )可(kě )以(yǐ )生(shēng )存(cún )?”晔(yè )谓(wèi )卫(wèi )狱(yù )将(jiāng )曰(yuē ):“惜(xī )哉(zāi )!薶(wō )如(rú )此(cǐ )人(rén )。”将(jiāng )曰(yuē ):“不(bú )忠(zhōng )之(zhī )人(rén ),亦(yì )何(hé )足(zú )惜(xī )。”晔(yè )曰(yuē ):“大(dà )将(jiāng )言(yán )是(shì )也(yě )。”

将(jiāng )出(chū )市(shì ),晔(yè )最(zuì )在(zài )前(qián ),于(yú )狱(yù )门(mén )顾(gù )谓(wèi )综(zōng )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )次(cì )第(dì ),当(dāng )以(yǐ )位(wèi )邪(xié )?”综(zōng )曰(yuē ):“贼(zéi )帅(shuài )为(wéi )先(xiān )。”在(zài )道(dào )语(yǔ )笑(xiào ),初(chū )无(wú )暂(zàn )止(zhǐ )。至(zhì )市(shì ),问(wèn )综(zōng )曰(yuē ):“时(shí )欲(yù )至(zhì )未(wèi )?”综(zōng )曰(yuē ):“势(shì )不(bú )复(fù )久(jiǔ )。”晔(yè )既(jì )食(shí ),又(yòu )苦(kǔ )劝(quàn )综(zōng ),综(zōng )曰(yuē ):“此(cǐ )异(yì )病(bìng )笃(dǔ ),何(hé )事(shì )强(qiáng )饭(fàn )。”晔(yè )家(jiā )人(rén )悉(xī )至(zhì )市(shì ),监(jiān )刑(xíng )职(zhí )司(sī )问(wèn ):“须(xū )相(xiàng )见(jiàn )不(bú )?”晔(yè )问(wèn )综(zōng )曰(yuē ):“家(jiā )人(rén )以(yǐ )来(lái ),幸(xìng )得(dé )相(xiàng )见(jiàn ),将(jiāng )不(bú )暂(zàn )别(bié )。”综(zōng )曰(yuē ):“别(bié )与(yǔ )不(bú )别(bié ),亦(yì )何(hé )所(suǒ )存(cún )。来(lái )必(bì )当(dāng )号(hào )泣(qì ),正(zhèng )足(zú )乱(luàn )人(rén )意(yì )。”晔(yè )曰(yuē ):“号(hào )泣(qì )何(hé )关(guān )人(rén ),向(xiàng )见(jiàn )道(dào )边(biān )亲(qīn )故(gù )相(xiàng )瞻(zhān )望(wàng ),亦(yì )殊(shū )胜(shèng )不(bú )见(jiàn )。吾(wú )意(yì )故(gù )欲(yù )相(xiàng )见(jiàn )。”于(yú )是(shì )呼(hū )前(qián )。晔(yè )妻(qī )先(xiān )下(xià )抚(fǔ )其(qí )子(zǐ ),回(huí )骂(mà )晔(yè )曰(yuē ):“君(jūn )不(bú )为(wéi )百(bǎi )岁(suì )阿(ā )家(jiā ),不(bú )感(gǎn )天(tiān )子(zǐ )恩(ēn )遇(yù ),身(shēn )死(sǐ )固(gù )不(bú )足(zú )塞(sāi )罪(zuì ),奈(nài )何(hé )枉(wǎng )杀(shā )子(zǐ )孙(sūn )。”晔(yè )干(gàn )笑(xiào )云(yún )罪(zuì )至(zhì )而(ér )已(yǐ )。晔(yè )所(suǒ )生(shēng )母(mǔ )泣(qì )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )念(niàn )汝(rǔ )无(wú )极(jí ),汝(rǔ )曾(céng )不(bú )能(néng )感(gǎn )恩(ēn ),又(yòu )不(bú )念(niàn )我(wǒ )老(lǎo ),今(jīn )日(rì )奈(nài )何(hé )?”仍(réng )以(yǐ )手(shǒu )击(jī )晔(yè )颈(jǐng )及(jí )颊(jiá ),晔(yè )颜(yán )色(sè )不(bú )怍(zuò )。妻(qī )云(yún ):“罪(zuì )人(rén ),阿(ā )家(jiā )莫(mò )念(niàn )。”妹(mèi )及(jí )妓(jì )妾(qiè )来(lái )别(bié ),晔(yè )悲(bēi )涕(tì )流(liú )涟(lián ),综(zōng )曰(yuē ):“舅(jiù )殊(shū )不(bú )同(tóng )夏(xià )侯(hóu )色(sè )。”晔(yè )收(shōu )泪(lèi )而(ér )止(zhǐ )。综(zōng )母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )弟(dì )自(zì )蹈(dǎo )逆(nì )乱(luàn ),独(dú )不(bú )出(chū )视(shì )。晔(yè )语(yǔ )综(zōng )曰(yuē ):“姊(zǐ )今(jīn )不(bú )来(lái ),胜(shèng )人(rén )多(duō )也(yě )。”晔(yè )转(zhuǎn )醉(zuì ),子(zǐ )蔼(ǎi )亦(yì )醉(zuì ),取(qǔ )地(dì )土(tǔ )及(jí )果(guǒ )皮(pí )以(yǐ )掷(zhì )晔(yè ),呼(hū )晔(yè )为(wéi )别(bié )驾(jià )数(shù )十(shí )声(shēng )。晔(yè )问(wèn )曰(yuē ):“汝(rǔ )恚(huì )我(wǒ )邪(xié )?”蔼(ǎi )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )何(hé )缘(yuán )复(fù )恚(huì ),但(dàn )父(fù )子(zǐ )同(tóng )死(sǐ ),不(bú )能(néng )不(bú )悲(bēi )耳(ěr )。”晔(yè )常(cháng )谓(wèi )死(sǐ )者(zhě )神(shén )灭(miè ),欲(yù )著(zhe )《无(wú )鬼(guǐ )论(lùn )》;至(zhì )是(shì )与(yǔ )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )书(shū ),云(yún )“当(dāng )相(xiàng )讼(sòng )地(dì )下(xià )”。其(qí )谬(miù )乱(luàn )如(rú )此(cǐ )。又(yòu )语(yǔ )人(rén ):“寄(jì )语(yǔ )何(hé )仆(pú )射(shè ),天(tiān )下(xià )决(jué )无(wú )佛(fó )鬼(guǐ )。若(ruò )有(yǒu )灵(líng ),自(zì )当(dāng )相(xiàng )报(bào )。”收(shōu )晔(yè )家(jiā ),乐(lè )器(qì )服(fú )玩(wán ),并(bìng )皆(jiē )珍(zhēn )丽(lì ),妓(jì )妾(qiè )亦(yì )盛(shèng )饰(shì ),母(mǔ )住(zhù )止(zhǐ )单(dān )陋(lòu ),唯(wéi )有(yǒu )一(yī )厨(chú )盛(shèng )樵(qiáo )薪(xīn ),弟(dì )子(zǐ )冬(dōng )无(wú )被(bèi ),叔(shū )父(fù )单(dān )布(bù )衣(yī )。晔(yè )及(jí )子(zǐ )蔼(ǎi )、遥(yáo )、叔(shū )蒌(lóu )、孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )及(jí )弟(dì )休(xiū )先(xiān )、景(jǐng )先(xiān )、思(sī )先(xiān )、熙(xī )先(xiān )子(zǐ )桂(guì )甫(fǔ )、桂(guì )甫(fǔ )子(zǐ )白(bái )民(mín )、谢(xiè )综(zōng )及(jí )弟(dì )约(yuē )、仲(zhòng )承(chéng )祖(zǔ )、许(xǔ )耀(yào ),诸(zhū )所(suǒ )连(lián )及(jí ),并(bìng )伏(fú )诛(zhū )。晔(yè )时(shí )年(nián )四(sì )十(shí )八(bā )。晔(yè )兄(xiōng )弟(dì )子(zǐ )父(fù )已(yǐ )亡(wáng )者(zhě )及(jí )谢(xiè )综(zōng )弟(dì )纬(wěi ),徙(xǐ )广(guǎng )州(zhōu )。蔼(ǎi )子(zǐ )鲁(lǔ )连(lián ),吴(wú )兴(xìng )昭(zhāo )公(gōng )主(zhǔ )外(wài )孙(sūn ),请(qǐng )全(quán )生(shēng )命(mìng ),亦(yì )得(dé )远(yuǎn )徙(xǐ ),世(shì )祖(zǔ )即(jí )位(wèi )得(dé )还(hái )。

晔(yè )性(xìng )精(jīng )微(wēi )有(yǒu )思(sī )致(zhì ),触(chù )类(lèi )多(duō )善(shàn ),衣(yī )裳(shang )器(qì )服(fú ),莫(mò )不(bú )增(zēng )损(sǔn )制(zhì )度(dù ),世(shì )人(rén )皆(jiē )法(fǎ )学(xué )之(zhī )。撰(zhuàn )《和(hé )香(xiāng )方(fāng )》,其(qí )序(xù )之(zhī )曰(yuē ):“麝(shè )本(běn )多(duō )忌(jì ),过(guò )分(fèn )必(bì )害(hài );沈(shěn )实(shí )易(yì )和(hé ),盈(yíng )斤(jīn )无(wú )伤(shāng )。零(líng )藿(huò )虚(xū )燥(zào ),詹(zhān )唐(táng )粘(zhān )湿(shī )。甘(gān )松(sōng )、苏(sū )合(hé )、安(ān )息(xī )、郁(yù )金(jīn )、奈(nài )多(duō )、和(hé )罗(luó )之(zhī )属(shǔ ),并(bìng )被(bèi )珍(zhēn )于(yú )外(wài )国(guó ),无(wú )取(qǔ )于(yú )中(zhōng )土(tǔ )。又(yòu )枣(zǎo )膏(gāo )昏(hūn )钝(dùn ),甲(jiǎ )煎(jiān )浅(qiǎn )俗(sú )”,非(fēi )唯(wéi )无(wú )助(zhù )于(yú )馨(xīn )烈(liè ),乃(nǎi )当(dāng )弥(mí )增(zēng )于(yú )尤(yóu )疾(jí )也(yě )。”此(cǐ )序(xù )所(suǒ )言(yán ),悉(xī )以(yǐ )比(bǐ )类(lèi )朝(cháo )士(shì ):“麝(shè )本(běn )多(duō )忌(jì )”,比(bǐ )庾(yǔ )炳(bǐng )之(zhī );“零(líng )藿(huò )虚(xū )燥(zào )”,比(bǐ )何(hé )尚(shàng )之(zhī );“詹(zhān )唐(táng )粘(zhān )湿(shī )”,比(bǐ )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī );“枣(zǎo )膏(gāo )昏(hūn )钝(dùn )”,比(bǐ )羊(yáng )玄(xuán )保(bǎo );“甲(jiǎ )煎(jiān )浅(qiǎn )俗(sú )”,比(bǐ )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī );“甘(gān )松(sōng )、苏(sū )合(hé )”,比(bǐ )慧(huì )琳(lín )道(dào )人(rén );“沈(shěn )实(shí )易(yì )和(hé )”,以(yǐ )自(zì )比(bǐ )也(yě )。晔(yè )狱(yù )中(zhōng )与(yǔ )诸(zhū )甥(shēng )侄(zhí )书(shū )以(yǐ )自(zì )序(xù )曰(yuē ):

吾(wú )狂(kuáng )衅(xìn )覆(fù )灭(miè ),岂(qǐ )复(fù )可(kě )言(yán ),汝(rǔ )等(děng )皆(jiē )当(dāng )以(yǐ )罪(zuì )人(rén )弃(qì )之(zhī )。然(rán )平(píng )生(shēng )行(háng )己(jǐ )任(rèn )怀(huái ),犹(yóu )应(yīng )可(kě )寻(xún )。至(zhì )于(yú )能(néng )不(bú ),意(yì )中(zhōng )所(suǒ )解(jiě ),汝(rǔ )等(děng )或(huò )不(bú )悉(xī )知(zhī )。吾(wú )少(shǎo )懒(lǎn )学(xué )问(wèn ),晚(wǎn )成(chéng )人(rén ),年(nián )三(sān )十(shí )许(xǔ ),政(zhèng )始(shǐ )有(yǒu )向(xiàng )耳(ěr )。自(zì )尔(ěr )以(yǐ )来(lái ),转(zhuǎn )为(wéi )心(xīn )化(huà ),推(tuī )老(lǎo )将(jiāng )至(zhì )者(zhě ),亦(yì )当(dāng )未(wèi )已(yǐ )也(yě )。往(wǎng )往(wǎng )有(yǒu )微(wēi )解(jiě ),言(yán )乃(nǎi )不(bú )能(néng )自(zì )尽(jìn )。为(wéi )性(xìng )不(bú )寻(xún )注(zhù )书(shū ),心(xīn )气(qì )恶(è ),小(xiǎo )苦(kǔ )思(sī ),便(biàn )愦(kuì )闷(mèn );口(kǒu )机(jī )又(yòu )不(bú )调(diào )利(lì ),以(yǐ )此(cǐ )无(wú )谈(tán )功(gōng )。至(zhì )于(yú )所(suǒ )通(tōng )解(jiě )处(chù ),皆(jiē )自(zì )得(dé )之(zhī )于(yú )胸(xiōng )怀(huái )耳(ěr )。文(wén )章(zhāng )转(zhuǎn )进(jìn ),但(dàn )才(cái )少(shǎo )思(sī )难(nán ),所(suǒ )以(yǐ )每(měi )于(yú )操(cāo )笔(bǐ ),其(qí )所(suǒ )成(chéng )篇(piān ),殆(dài )无(wú )全(quán )称(chēng )者(zhě )。常(cháng )耻(chǐ )作(zuò )文(wén )士(shì )。文(wén )患(huàn )其(qí )事(shì )尽(jìn )于(yú )形(xíng ),情(qíng )急(jí )于(yú )藻(zǎo ),义(yì )牵(qiān )其(qí )旨(zhǐ ),韵(yùn )移(yí )其(qí )意(yì )。虽(suī )时(shí )有(yǒu )能(néng )者(zhě ),大(dà )较(jiào )多(duō )不(bú )免(miǎn )此(cǐ )累(lèi ),政(zhèng )可(kě )类(lèi )工(gōng )巧(qiǎo )图(tú )缋(huì ),竟(jìng )无(wú )得(dé )也(yě )。常(cháng )谓(wèi )情(qíng )志(zhì )所(suǒ )托(tuō ),故(gù )当(dāng )以(yǐ )意(yì )为(wéi )主(zhǔ ),以(yǐ )文(wén )传(chuán )意(yì )。以(yǐ )意(yì )为(wéi )主(zhǔ ),则(zé )其(qí )旨(zhǐ )必(bì )见(jiàn );以(yǐ )文(wén )传(chuán )意(yì ),则(zé )其(qí )词(cí )不(bú )流(liú )。然(rán )后(hòu )抽(chōu )其(qí )芬(fēn )芳(fāng ),振(zhèn )其(qí )金(jīn )石(shí )耳(ěr )。此(cǐ )中(zhōng )情(qíng )性(xìng )旨(zhǐ )趣(qù ),千(qiān )条(tiáo )百(bǎi )品(pǐn ),屈(qū )曲(qǔ )有(yǒu )成(chéng )理(lǐ )。自(zì )谓(wèi )颇(pō )识(shí )其(qí )数(shù ),尝(cháng )为(wéi )人(rén )言(yán ),多(duō )不(bú )能(néng )赏(shǎng ),意(yì )或(huò )异(yì )故(gù )也(yě )。

性(xìng )别(bié )宫(gōng )商(shāng ),识(shí )清(qīng )浊(zhuó ),斯(sī )自(zì )然(rán )也(yě )。观(guān )古(gǔ )今(jīn )文(wén )人(rén ),多(duō )不(bú )全(quán )了(le )此(cǐ )处(chù ),纵(zòng )有(yǒu )会(huì )此(cǐ )者(zhě ),不(bú )必(bì )从(cóng )根(gēn )本(běn )中(zhōng )来(lái )。言(yán )之(zhī )皆(jiē )有(yǒu )实(shí )证(zhèng ),非(fēi )为(wéi )空(kōng )谈(tán )。年(nián )少(shǎo )中(zhōng ),谢(xiè )庄(zhuāng )最(zuì )有(yǒu )其(qí )分(fèn ),手(shǒu )笔(bǐ )差(chà )易(yì ),文(wén )不(bú )拘(jū )韵(yùn )故(gù )也(yě )。吾(wú )思(sī )乃(nǎi )无(wú )定(dìng )方(fāng ),特(tè )能(néng )济(jì )难(nán )适(shì )轻(qīng )重(zhòng ),所(suǒ )禀(bǐng )之(zhī )分(fèn ),犹(yóu )当(dāng )未(wèi )尽(jìn )。但(dàn )多(duō )公(gōng )家(jiā )之(zhī )言(yán ),少(shǎo )于(yú )事(shì )外(wài )远(yuǎn )致(zhì ),以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )恨(hèn ),亦(yì )由(yóu )无(wú )意(yì )于(yú )文(wén )名(míng )故(gù )也(yě )。

本(běn )未(wèi )关(guān )史(shǐ )书(shū ),政(zhèng )恆(héng )觉(jiào )其(qí )不(bú )可(kě )解(jiě )耳(ěr )。既(jì )造(zào )《后(hòu )汉(hàn )》,转(zhuǎn )得(dé )统(tǒng )绪(xù ),详(xiáng )观(guān )古(gǔ )今(jīn )著(zhe )述(shù )及(jí )评(píng )论(lùn ),殆(dài )少(shǎo )可(kě )意(yì )者(zhě )。班(bān )氏(shì )最(zuì )有(yǒu )高(gāo )名(míng ),既(jì )任(rèn )情(qíng )无(wú )例(lì ),不(bú )可(kě )甲(jiǎ )乙(yǐ )辨(biàn )。后(hòu )赞(zàn )于(yú )理(lǐ )近(jìn )无(wú )所(suǒ )得(dé ),唯(wéi )志(zhì )可(kě )推(tuī )耳(ěr )。博(bó )赡(shàn )不(bú )可(kě )及(jí )之(zhī ),整(zhěng )理(lǐ )未(wèi )必(bì )愧(kuì )也(yě )。吾(wú )杂(zá )传(chuán )论(lùn ),皆(jiē )有(yǒu )精(jīng )意(yì )深(shēn )旨(zhǐ ),既(jì )有(yǒu )裁(cái )味(wèi ),故(gù )约(yuē )其(qí )词(cí )句(jù )。至(zhì )于(yú )《循(xún )吏(lì )》以(yǐ )下(xià )及(jí )《六(liù )夷(yí )》诸(zhū )序(xù )论(lùn ),笔(bǐ )势(shì )纵(zòng )放(fàng ),实(shí )天(tiān )下(xià )之(zhī )奇(qí )作(zuò )。其(qí )中(zhōng )合(hé )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )不(bú )减(jiǎn )《过(guò )秦(qín )》篇(piān )。尝(cháng )共(gòng )比(bǐ )方(fāng )班(bān )氏(shì )所(suǒ )作(zuò ),非(fēi )但(dàn )不(bú )愧(kuì )之(zhī )而(ér )已(yǐ )。欲(yù )遍(biàn )作(zuò )诸(zhū )志(zhì ),前(qián )汉(hàn )所(suǒ )有(yǒu )者(zhě )悉(xī )令(lìng )备(bèi )。虽(suī )事(shì )不(bú )必(bì )多(duō ),且(qiě )使(shǐ )见(jiàn )文(wén )得(dé )尽(jìn )。又(yòu )欲(yù )因(yīn )事(shì )就(jiù )卷(juàn )内(nèi )发(fā )论(lùn ),以(yǐ )正(zhèng )一(yī )代(dài )得(dé )失(shī ),意(yì )复(fù )未(wèi )果(guǒ )。赞(zàn )自(zì )是(shì )吾(wú )文(wén )之(zhī )杰(jié )思(sī ),殆(dài )无(wú )一(yī )字(zì )空(kōng )设(shè ),奇(qí )变(biàn )不(bú )穷(qióng ),同(tóng )合(hé )异(yì )体(tǐ ),乃(nǎi )自(zì )不(bú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )称(chēng )之(zhī )。此(cǐ )书(shū )行(háng ),故(gù )应(yīng )有(yǒu )赏(shǎng )音(yīn )者(zhě )。纪(jì )、传(chuán )例(lì )为(wéi )举(jǔ )其(qí )大(dà )略(luè )耳(ěr ),诸(zhū )细(xì )意(yì )甚(shèn )多(duō )。自(zì )古(gǔ )体(tǐ )大(dà )而(ér )思(sī )精(jīng ),未(wèi )有(yǒu )此(cǐ )也(yě )。恐(kǒng )世(shì )人(rén )不(bú )能(néng )尽(jìn )之(zhī ),多(duō )贵(guì )古(gǔ )贱(jiàn )今(jīn ),所(suǒ )以(yǐ )称(chēng )情(qíng )狂(kuáng )言(yán )耳(ěr )。

吾(wú )于(yú )音(yīn )乐(lè ),听(tīng )功(gōng )不(bú )及(jí )自(zì )挥(huī ),但(dàn )所(suǒ )精(jīng )非(fēi )雅(yǎ )声(shēng ),为(wéi )可(kě )恨(hèn )。然(rán )至(zhì )于(yú )一(yī )绝(jué )处(chù ),亦(yì )复(fù )何(hé )异(yì )邪(xié )。其(qí )中(zhōng )体(tǐ )趣(qù ),言(yán )之(zhī )不(bú )尽(jìn ),弦(xián )外(wài )之(zhī )意(yì ),虚(xū )响(xiǎng )之(zhī )音(yīn ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )从(cóng )而(ér )来(lái )。虽(suī )少(shǎo )许(xǔ )处(chù ),而(ér )旨(zhǐ )态(tài )无(wú )极(jí )。亦(yì )尝(cháng )以(yǐ )授(shòu )人(rén ),士(shì )庶(shù )中(zhōng )未(wèi )有(yǒu )一(yī )毫(háo )似(sì )者(zhě )。此(cǐ )永(yǒng )不(bú )传(chuán )矣(yǐ )。吾(wú )书(shū )虽(suī )小(xiǎo )小(xiǎo )有(yǒu )意(yì ),笔(bǐ )势(shì )不(bú )快(kuài ),余(yú )竟(jìng )不(bú )成(chéng )就(jiù ),每(měi )愧(kuì )此(cǐ )名(míng )。

晔(yè )《自(zì )序(xù )》并(bìng )实(shí ),故(gù )存(cún )之(zhī )。蔼(ǎi )幼(yòu )而(ér )整(zhěng )洁(jié ),衣(yī )服(fú )竟(jìng )岁(suì )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )尘(chén )点(diǎn )。死(sǐ )时(shí )年(nián )二(èr )十(shí )。晔(yè )少(shǎo )时(shí ),兄(xiōng )晏(yàn )常(cháng )云(yún ):“此(cǐ )兒(ér )进(jìn )利(lì ),终(zhōng )破(pò )门(mén )户(hù )。”终(zhōng )如(rú )晏(yàn )言(yán )。

阅读:22236

打赏捐助〔Donate〕>>>

《范晔》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库