9章 尚贤(中)【登录】

ok8.org > 《墨子》 > 《9章 尚贤(中)》 > 拼音版

子(zǐ )墨(mò )子(zǐ )言(yán )曰(yuē ):“今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )之(zhī )君(jūn )人(rén )民(mín )、主(zhǔ )社(shè )稷(jì )、治(zhì )国(guó )家(jiā ),欲(yù )修(xiū )保(bǎo )而(ér )勿(wù )失(shī ),故(gù )不(bú )察(chá )尚(shàng )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )也(yě )!”何(hé )以(yǐ )知(zhī )尚(shàng )贤(xián )之(zhī )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )也(yě )?曰(yuē ):自(zì )贵(guì )且(qiě )智(zhì )者(zhě )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )愚(yú )且(qiě )贱(jiàn )者(zhě )则(zé )治(zhì ),自(zì )愚(yú )贱(jiàn )者(zhě )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )贵(guì )且(qiě )智(zhì )者(zhě )则(zé )乱(luàn )。是(shì )以(yǐ )知(zhī )尚(shàng )贤(xián )之(zhī )为(wéi )政(zhèng )本(běn )也(yě )。

故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )甚(shèn )尊(zūn )尚(shàng )贤(xián )而(ér )任(rèn )使(shǐ )能(néng ),不(bú )党(dǎng )父(fù )兄(xiōng ),不(bú )偏(piān )贵(guì )富(fù ),不(bú )嬖(bì )颜(yán )色(sè )。贤(xián )者(zhě )举(jǔ )而(ér )上(shàng )之(zhī ),富(fù )而(ér )贵(guì )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )官(guān )长(zhǎng ),不(bú )肖(xiāo )者(zhě )抑(yì )而(ér )废(fèi )之(zhī ),贫(pín )而(ér )贱(jiàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )徒(tú )役(yì )。是(shì )以(yǐ )民(mín )皆(jiē )劝(quàn )其(qí )赏(shǎng ),畏(wèi )其(qí )罚(fá ),相(xiàng )率(lǜ )而(ér )为(wéi )贤(xián )者(zhě ),以(yǐ )贤(xián )者(zhě )众(zhòng )而(ér )不(bú )肖(xiāo )者(zhě )寡(guǎ ),此(cǐ )谓(wèi )进(jìn )贤(xián )。然(rán )后(hòu )圣(shèng )人(rén )听(tīng )其(qí )言(yán ),迹(jì )其(qí )行(háng ),察(chá )其(qí )所(suǒ )能(néng )而(ér )慎(shèn )予(yǔ )官(guān ),此(cǐ )谓(wèi )事(shì )能(néng )。故(gù )可(kě )使(shǐ )治(zhì )国(guó )者(zhě )使(shǐ )治(zhì )国(guó )。可(kě )使(shǐ )长(zhǎng )官(guān )者(zhě )使(shǐ )长(zhǎng )官(guān )。可(kě )使(shǐ )治(zhì )邑(yì )者(zhě )使(shǐ )治(zhì )邑(yì )。凡(fán )所(suǒ )使(shǐ )治(zhì )国(guó )家(jiā )、官(guān )府(fǔ )、邑(yì )里(lǐ ),此(cǐ )皆(jiē )国(guó )之(zhī )贤(xián )者(zhě )也(yě )。

贤(xián )者(zhě )之(zhī )治(zhì )国(guó )也(yě ),蚤(zǎo )朝(cháo )晏(yàn )退(tuì ),听(tīng )狱(yù )治(zhì )政(zhèng ),是(shì )以(yǐ )国(guó )家(jiā )治(zhì )而(ér )刑(xíng )法(fǎ )正(zhèng )。贤(xián )者(zhě )之(zhī )长(zhǎng )官(guān )也(yě ),夜(yè )寝(qǐn )夙(sù )兴(xìng ),收(shōu )敛(liǎn )关(guān )市(shì )、山(shān )林(lín )、泽(zé )粱(liáng )之(zhī )利(lì ),以(yǐ )实(shí )官(guān )府(fǔ ),是(shì )以(yǐ )官(guān )府(fǔ )实(shí )而(ér )财(cái )不(bú )散(sàn )。贤(xián )者(zhě )之(zhī )治(zhì )邑(yì )也(yě ),蚤(zǎo )出(chū )莫(mò )入(rù ),耕(gēng )稼(jià )树(shù )艺(yì )、聚(jù )菽(shū )粟(sù ),是(shì )以(yǐ )菽(shū )粟(sù )多(duō )而(ér )民(mín )足(zú )乎(hū )食(shí )。故(gù )国(guó )家(jiā )治(zhì )则(zé )刑(xíng )法(fǎ )正(zhèng ),官(guān )府(fǔ )实(shí )则(zé )万(wàn )民(mín )富(fù )。上(shàng )有(yǒu )以(yǐ )洁(jié )为(wéi )酒(jiǔ )醴(lǐ )粢(zī )盛(shèng )以(yǐ )祭(jì )祀(sì )天(tiān )、鬼(guǐ ),外(wài )有(yǒu )以(yǐ )为(wéi )皮(pí )币(bì ),与(yǔ )四(sì )邻(lín )诸(zhū )侯(hóu )交(jiāo )接(jiē ),内(nèi )有(yǒu )以(yǐ )食(shí )饥(jī )息(xī )劳(láo ),将(jiāng )养(yǎng )其(qí )万(wàn )民(mín ),外(wài )有(yǒu )以(yǐ )怀(huái )天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )人(rén )。是(shì )故(gù )上(shàng )者(zhě )天(tiān )鬼(guǐ )富(fù )之(zhī ),外(wài )者(zhě )诸(zhū )侯(hóu )与(yǔ )之(zhī ),内(nèi )者(zhě )万(wàn )民(mín )亲(qīn )之(zhī ),贤(xián )人(rén )归(guī )之(zhī )。以(yǐ )此(cǐ )谋(móu )事(shì )则(zé )得(dé ),举(jǔ )事(shì )则(zé )成(chéng ),入(rù )守(shǒu )则(zé )固(gù ),出(chū )诛(zhū )则(zé )强(qiáng )。故(gù )唯(wéi )昔(xī )三(sān )代(dài )圣(shèng )王(wáng )尧(yáo )舜(shùn )禹(yǔ )汤(tāng )文(wén )武(wǔ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )王(wáng )天(tiān )下(xià ),正(zhèng )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě ),此(cǐ )亦(yì )其(qí )法(fǎ )已(yǐ )。

既(jì )曰(yuē )若(ruò )法(fǎ ),未(wèi )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )行(háng )之(zhī )术(shù ),则(zé )事(shì )犹(yóu )若(ruò )未(wèi )成(chéng )。是(shì )以(yǐ )必(bì )为(wéi )置(zhì )三(sān )本(běn )。何(hé )谓(wèi )三(sān )本(běn )?曰(yuē ):“爵(jué )位(wèi )不(bú )高(gāo ),则(zé )民(mín )不(bú )敬(jìng )也(yě );蓄(xù )禄(lù )不(bú )厚(hòu ),则(zé )民(mín )不(bú )信(xìn )也(yě );政(zhèng )令(lìng )不(bú )断(duàn ),则(zé )民(mín )不(bú )畏(wèi )也(yě )。故(gù )古(gǔ )圣(shèng )王(wáng )高(gāo )予(yǔ )之(zhī )爵(jué ),重(zhòng )予(yǔ )之(zhī )禄(lù ),任(rèn )之(zhī )以(yǐ )事(shì ),断(duàn )予(yǔ )之(zhī )令(lìng )。夫(fū )岂(qǐ )为(wéi )其(qí )臣(chén )赐(cì )哉(zāi )?欲(yù )其(qí )事(shì )之(zhī )成(chéng )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):“告(gào )女(nǚ )忧(yōu )恤(xù ),诲(huì )女(nǚ )予(yǔ )爵(jué ),孰(shú )能(néng )执(zhí )热(rè ),鲜(xiān )不(bú )用(yòng )濯(zhuó )?”则(zé )此(cǐ )语(yǔ )古(gǔ )者(zhě )国(guó )君(jūn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )执(zhí )善(shàn )承(chéng )嗣(sì )辅(fǔ )佐(zuǒ )也(yě )。譬(pì )之(zhī )犹(yóu )执(zhí )热(rè )之(zhī )有(yǒu )濯(zhuó )也(yě ),将(jiāng )休(xiū )其(qí )手(shǒu )焉(yān )。古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )唯(wéi )毋(wú )得(dé )贤(xián )人(rén )而(ér )使(shǐ )之(zhī ),般(bān )爵(jué )以(yǐ )贵(guì )之(zhī ),裂(liè )地(dì )以(yǐ )封(fēng )之(zhī ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )厌(yàn )。贤(xián )人(rén )唯(wéi )毋(wú )得(dé )明(míng )君(jūn )而(ér )事(shì )之(zhī ),竭(jié )四(sì )肢(zhī )之(zhī )力(lì ),以(yǐ )任(rèn )君(jūn )之(zhī )事(shì ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )倦(juàn )。若(ruò )有(yǒu )美(měi )善(shàn )则(zé )归(guī )之(zhī )上(shàng )。是(shì )以(yǐ )美(měi )善(shàn )在(zài )上(shàng ),而(ér )所(suǒ )怨(yuàn )谤(bàng )在(zài )下(xià );宁(níng )乐(lè )在(zài )君(jūn ),忧(yōu )戚(qī )在(zài )臣(chén )。故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )为(wéi )政(zhèng )若(ruò )此(cǐ )。

今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )亦(yì )欲(yù )效(xiào )人(rén ),以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng ),高(gāo )予(yǔ )之(zhī )爵(jué )而(ér )禄(lù )不(bú )从(cóng )也(yě )。夫(fū )高(gāo )爵(jué )而(ér )无(wú )禄(lù ),民(mín )不(bú )信(xìn )也(yě )。曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )中(zhōng )实(shí )爱(ài )我(wǒ )也(yě ),假(jiǎ )藉(jiè )而(ér )用(yòng )我(wǒ )也(yě )。”夫(fū )假(jiǎ )藉(jiè )之(zhī ),民(mín )将(jiāng )岂(qǐ )能(néng )亲(qīn )其(qí )上(shàng )哉(zāi )?故(gù )先(xiān )王(wáng )言(yán )曰(yuē ):“贪(tān )于(yú )政(zhèng )者(zhě ),不(bú )能(néng )分(fèn )人(rén )以(yǐ )事(shì );厚(hòu )于(yú )货(huò )者(zhě ),不(bú )能(néng )分(fèn )人(rén )以(yǐ )禄(lù )。”事(shì )则(zé )不(bú )与(yǔ ),禄(lù )则(zé )不(bú )分(fèn ),请(qǐng )问(wèn )天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )人(rén )将(jiāng )何(hé )自(zì )至(zhì )乎(hū )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )之(zhī )侧(cè )哉(zāi )?若(ruò )苟(gǒu )贤(xián )者(zhě )不(bú )至(zhì )乎(hū )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )之(zhī )侧(cè ),则(zé )此(cǐ )不(bú )肖(xiāo )者(zhě )在(zài )左(zuǒ )右(yòu )也(yě )。不(bú )肖(xiāo )者(zhě )在(zài )左(zuǒ )右(yòu ),则(zé )其(qí )所(suǒ )誉(yù )不(bú )当(dāng )贤(xián ),而(ér )所(suǒ )罚(fá )不(bú )当(dāng )暴(bào )。王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )尊(zūn )此(cǐ ),以(yǐ )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )国(guó )家(jiā ),则(zé )赏(shǎng )亦(yì )必(bì )不(bú )当(dāng )贤(xián ),而(ér )罚(fá )亦(yì )必(bì )不(bú )当(dāng )暴(bào )。若(ruò )苟(gǒu )赏(shǎng )不(bú )当(dāng )贤(xián )而(ér )罚(fá )不(bú )当(dāng )暴(bào ),则(zé )是(shì )为(wéi )贤(xián )者(zhě )不(bú )劝(quàn ),而(ér )为(wéi )暴(bào )者(zhě )不(bú )沮(jǔ )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )入(rù )则(zé )不(bú )慈(cí )孝(xiào )父(fù )母(mǔ ),出(chū )则(zé )不(bú )长(zhǎng )弟(dì )乡(xiāng )里(lǐ )。居(jū )处(chù )无(wú )节(jiē ),出(chū )入(rù )无(wú )度(dù ),男(nán )女(nǚ )无(wú )别(bié )。使(shǐ )治(zhì )官(guān )府(fǔ )则(zé )盗(dào )窃(qiè ),守(shǒu )城(chéng )则(zé )倍(bèi )畔(pàn ),君(jūn )有(yǒu )难(nán )则(zé )不(bú )死(sǐ ),出(chū )亡(wáng )则(zé )不(bú )从(cóng )。使(shǐ )断(duàn )狱(yù )则(zé )不(bú )中(zhōng ),分(fèn )财(cái )则(zé )不(bú )均(jūn )。与(yǔ )谋(móu )事(shì )不(bú )得(dé ),举(jǔ )事(shì )不(bú )成(chéng ),入(rù )守(shǒu )不(bú )固(gù ),出(chū )诛(zhū )不(bú )强(qiáng )。故(gù )虽(suī )昔(xī )者(zhě )三(sān )代(dài )暴(bào )王(wáng )桀(jié )纣(zhòu )幽(yōu )厉(lì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )措(cuò )其(qí )国(guó )家(jiā ),倾(qīng )覆(fù )其(qí )社(shè )稷(jì )者(zhě ),已(yǐ )此(cǐ )故(gù )也(yě )。何(hé )则(zé )?皆(jiē )以(yǐ )明(míng )小(xiǎo )物(wù )而(ér )不(bú )明(míng )大(dà )物(wù )也(yě )。

今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )有(yǒu )一(yī )衣(yī )裳(shang )不(bú )能(néng )制(zhì )也(yě ),必(bì )藉(jiè )良(liáng )工(gōng );有(yǒu )一(yī )牛(niú )羊(yáng )不(bú )能(néng )杀(shā )也(yě ),必(bì )藉(jiè )良(liáng )宰(zǎi )。故(gù )当(dāng )若(ruò )之(zhī )二(èr )物(wù )者(zhě ),王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )未(wèi )知(zhī )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng )也(yě )。逮(dǎi )至(zhì )其(qí )国(guó )家(jiā )之(zhī )乱(luàn ),社(shè )稷(jì )之(zhī )危(wēi ),则(zé )不(bú )知(zhī )使(shǐ )能(néng )以(yǐ )治(zhì )之(zhī )。亲(qīn )戚(qī )则(zé )使(shǐ )之(zhī ),无(wú )故(gù )富(fù )贵(guì ),面(miàn )目(mù )佼(jiǎo )好(hǎo )则(zé )使(shǐ )之(zhī )。夫(fū )无(wú )故(gù )富(fù )贵(guì ),面(miàn )目(mù )佼(jiǎo )好(hǎo )则(zé )使(shǐ )之(zhī ),岂(qǐ )必(bì )智(zhì )且(qiě )有(yǒu )慧(huì )哉(zāi )?若(ruò )使(shǐ )之(zhī )治(zhì )国(guó )家(jiā ),则(zé )此(cǐ )使(shǐ )不(bú )智(zhì )慧(huì )者(zhě )治(zhì )国(guó )家(jiā )也(yě ),国(guó )家(jiā )之(zhī )乱(luàn ),既(jì )可(kě )得(dé )而(ér )知(zhī )巳(sì )。

且(qiě )夫(fū )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )有(yǒu )所(suǒ )爱(ài )其(qí )色(sè )而(ér )使(shǐ ),其(qí )心(xīn )不(bú )察(chá )其(qí )知(zhī ),而(ér )与(yǔ )其(qí )爱(ài )。是(shì )故(gù )不(bú )能(néng )治(zhì )百(bǎi )人(rén )者(zhě ),使(shǐ )处(chù )乎(hū )千(qiān )人(rén )之(zhī )官(guān );不(bú )能(néng )治(zhì )千(qiān )人(rén )者(zhě ),使(shǐ )处(chù )乎(hū )万(wàn )人(rén )之(zhī )官(guān ),此(cǐ )其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?曰(yuē ):处(chù )若(ruò )官(guān )者(zhě ),爵(jué )高(gāo )而(ér )禄(lù )厚(hòu ),故(gù )爱(ài )其(qí )色(sè )而(ér )使(shǐ )之(zhī )焉(yān )!夫(fū )不(bú )能(néng )治(zhì )千(qiān )人(rén )者(zhě ),使(shǐ )处(chù )乎(hū )万(wàn )人(rén )之(zhī )官(guān ),则(zé )此(cǐ )官(guān )什(shí )倍(bèi )也(yě )。夫(fū )治(zhì )之(zhī )法(fǎ )将(jiāng )日(rì )至(zhì )者(zhě )也(yě ),日(rì )以(yǐ )治(zhì )之(zhī ),日(rì )不(bú )什(shí )修(xiū ),知(zhī )以(yǐ )治(zhì )之(zhī ),知(zhī )不(bú )什(shí )益(yì )。而(ér )予(yǔ )官(guān )什(shí )倍(bèi ),则(zé )此(cǐ )治(zhì )一(yī )而(ér )弃(qì )其(qí )九(jiǔ )矣(yǐ )。虽(suī )日(rì )夜(yè )相(xiàng )接(jiē ),以(yǐ )治(zhì )若(ruò )官(guān ),官(guān )犹(yóu )若(ruò )不(bú )治(zhì )。此(cǐ )其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?则(zé )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )不(bú )明(míng )乎(hū )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng )也(yě )。故(gù )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng )而(ér )治(zhì )者(zhě ),夫(fū )若(ruò )言(yán )之(zhī )谓(wèi )也(yě );以(yǐ )下(xià )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )而(ér )乱(luàn )者(zhě ),若(ruò )吾(wú )言(yán )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )中(zhōng )实(shí )将(jiāng )欲(yù )治(zhì )其(qí )国(guó )家(jiā ),欲(yù )修(xiū )保(bǎo )而(ér )勿(wù )失(shī ),胡(hú )不(bú )察(chá )尚(shàng )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )也(yě )?

且(qiě )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )者(zhě ),亦(yì )岂(qǐ )独(dú )子(zǐ )墨(mò )子(zǐ )之(zhī )言(yán )哉(zāi )?此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )道(dào ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū ),距(jù )年(nián )之(zhī )言(yán )也(yě )。传(chuán )曰(yuē ):“求(qiú )圣(shèng )君(jūn )哲(zhé )人(rén ),以(yǐ )裨(bì )辅(fǔ )而(ér )身(shēn )。”《汤(tāng )誓(shì )》曰(yuē ):“聿(yù )求(qiú )元(yuán )圣(shèng ),与(yǔ )之(zhī )戮(lù )力(lì )同(tóng )心(xīn ),以(yǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià )。”则(zé )此(cǐ )言(yán )圣(shèng )之(zhī )不(bú )失(shī )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng )也(yě )。

故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng )唯(wéi )能(néng )审(shěn )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng ),无(wú )异(yì )物(wù )杂(zá )焉(yān ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )得(dé )其(qí )利(lì )。古(gǔ )者(zhě )舜(shùn )耕(gēng )历(lì )山(shān ),陶(táo )河(hé )濒(bīn ),渔(yú )雷(léi )泽(zé )。尧(yáo )得(dé )之(zhī )服(fú )泽(zé )之(zhī )阳(yáng ),举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),与(yǔ )接(jiē )天(tiān )下(xià )之(zhī )政(zhèng ),治(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。伊(yī )挚(zhì ),有(yǒu )莘(shēn )氏(shì )女(nǚ )之(zhī )私(sī )臣(chén ),亲(qīn )为(wéi )庖(páo )人(rén )。汤(tāng )得(dé )之(zhī ),举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )相(xiàng ),与(yǔ )接(jiē )天(tiān )下(xià )之(zhī )政(zhèng ),治(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。傅(fù )说(shuō )被(bèi )褐(hè )带(dài )索(suǒ ),庸(yōng )筑(zhù )乎(hū )傅(fù )岩(yán )。武(wǔ )丁(dīng )得(dé )之(zhī ),举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )三(sān )公(gōng ),与(yǔ )接(jiē )天(tiān )下(xià )之(zhī )政(zhèng ),治(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。此(cǐ )何(hé )故(gù )始(shǐ )贱(jiàn )卒(zú )而(ér )贵(guì ),始(shǐ )贫(pín )卒(zú )而(ér )富(fù )?则(zé )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )明(míng )乎(hū )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng )。是(shì )以(yǐ )民(mín )无(wú )饥(jī )而(ér )不(bú )得(dé )食(shí ),寒(hán )而(ér )不(bú )得(dé )衣(yī ),劳(láo )而(ér )不(bú )得(dé )息(xī ),乱(luàn )而(ér )不(bú )得(dé )治(zhì )者(zhě )。

故(gù )古(gǔ )圣(shèng )王(wáng )以(yǐ )审(shěn )以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng ),而(ér )取(qǔ )法(fǎ )于(yú )天(tiān )。虽(suī )天(tiān )亦(yì )不(bú )辩(biàn )贫(pín )富(fù )、贵(guì )贱(jiàn )、远(yuǎn )迩(ěr )、亲(qīn )疏(shū ),贤(xián )者(zhě )举(jǔ )而(ér )尚(shàng )之(zhī ),不(bú )肖(xiāo )者(zhě )抑(yì )而(ér )废(fèi )之(zhī )。

然(rán )则(zé )富(fù )贵(guì )为(wéi )贤(xián )以(yǐ )得(dé )其(qí )赏(shǎng )者(zhě )谁(shuí )也(yě )?曰(yuē ):若(ruò )昔(xī )者(zhě )三(sān )代(dài )圣(shèng )王(wáng )尧(yáo )舜(shùn )禹(yǔ )汤(tāng )文(wén )武(wǔ )者(zhě )是(shì )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )得(dé )其(qí )赏(shǎng )何(hé )也(yě )?曰(yuē ):其(qí )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )天(tiān )下(xià )也(yě ),兼(jiān )而(ér )爱(ài )之(zhī ),从(cóng )而(ér )利(lì )之(zhī ),又(yòu )率(lǜ )天(tiān )下(xià )之(zhī )万(wàn )民(mín ),以(yǐ )尚(shàng )尊(zūn )天(tiān )事(shì )鬼(guǐ ),爱(ài )利(lì )万(wàn )民(mín )。是(shì )故(gù )天(tiān )、鬼(guǐ )赏(shǎng )之(zhī ),立(lì )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),以(yǐ )为(wéi )民(mín )父(fù )母(mǔ ),万(wàn )民(mín )从(cóng )而(ér )誉(yù )之(zhī )“圣(shèng )王(wáng )”,至(zhì )今(jīn )不(bú )已(yǐ )。则(zé )此(cǐ )富(fù )贵(guì )为(wéi )贤(xián )以(yǐ )得(dé )其(qí )赏(shǎng )者(zhě )也(yě )。

然(rán )则(zé )富(fù )贵(guì )为(wéi )暴(bào )以(yǐ )得(dé )其(qí )罚(fá )者(zhě )谁(shuí )也(yě )?曰(yuē ):若(ruò )昔(xī )者(zhě )三(sān )代(dài )暴(bào )王(wáng )桀(jié )纣(zhòu )幽(yōu )厉(lì )者(zhě )是(shì )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?曰(yuē ):其(qí )为(wéi )政(zhèng )乎(hū )天(tiān )下(xià )也(yě ),兼(jiān )而(ér )憎(zēng )之(zhī ),从(cóng )而(ér )贼(zéi )之(zhī ),又(yòu )率(lǜ )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )以(yǐ )诟(gòu )天(tiān )侮(wǔ )鬼(guǐ ),贼(zéi )傲(ào )万(wàn )民(mín )。是(shì )故(gù )天(tiān )、鬼(guǐ )罚(fá )之(zhī ),使(shǐ )身(shēn )死(sǐ )而(ér )为(wéi )刑(xíng )戳(chuō ),子(zǐ )孙(sūn )离(lí )散(sàn ),室(shì )家(jiā )丧(sàng )灭(miè ),绝(jué )无(wú )后(hòu )嗣(sì ),万(wàn )民(mín )从(cóng )而(ér )非(fēi )之(zhī )曰(yuē )“暴(bào )王(wáng )”,至(zhì )今(jīn )不(bú )已(yǐ )。则(zé )此(cǐ )富(fù )贵(guì )为(wéi )暴(bào )而(ér )以(yǐ )得(dé )其(qí )罚(fá )者(zhě )也(yě )。

然(rán )则(zé )亲(qīn )而(ér )不(bú )善(shàn )以(yǐ )得(dé )其(qí )罚(fá )者(zhě )谁(shuí )也(yě )?曰(yuē ):若(ruò )昔(xī )者(zhě )伯(bó )鲧(gǔn ),帝(dì )之(zhī )元(yuán )子(zǐ ),废(fèi )帝(dì )之(zhī )德(dé )庸(yōng ),既(jì )乃(nǎi )刑(xíng )之(zhī )于(yú )羽(yǔ )之(zhī )郊(jiāo ),乃(nǎi )热(rè )照(zhào )无(wú )有(yǒu )及(jí )也(yě ),帝(dì )亦(yì )不(bú )爱(ài )。则(zé )此(cǐ )亲(qīn )而(ér )不(bú )善(shàn )以(yǐ )得(dé )其(qí )罚(fá )者(zhě )也(yě )。

然(rán )则(zé )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )使(shǐ )能(néng )者(zhě )谁(shuí )也(yě )?曰(yuē ):若(ruò )昔(xī )者(zhě )禹(yǔ )、稷(jì )、皋(gāo )陶(táo )是(shì )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?先(xiān )王(wáng )之(zhī )书(shū )《吕(lǚ )刑(xíng )》道(dào )之(zhī ),曰(yuē ):“皇(huáng )帝(dì )清(qīng )问(wèn )下(xià )民(mín ),有(yǒu )辞(cí )有(yǒu )苗(miáo ),曰(yuē ):”群(qún )后(hòu )之(zhī )肆(sì )在(zài )下(xià ),明(míng )明(míng )不(bú )常(cháng ),鳏(guān )寡(guǎ )不(bú )盖(gài )。德(dé )威(wēi )维(wéi )威(wēi ),德(dé )明(míng )维(wéi )明(míng )。乃(nǎi )名(míng )三(sān )后(hòu ),恤(xù )功(gōng )于(yú )民(mín )。伯(bó )夷(yí )降(jiàng )典(diǎn ),哲(zhé )民(mín )维(wéi )刑(xíng );禹(yǔ )平(píng )水(shuǐ )土(tǔ ),名(míng )山(shān )川(chuān );稷(jì )隆(lóng )播(bō )种(zhǒng ),农(nóng )殖(zhí )嘉(jiā )谷(gǔ )。三(sān )后(hòu )成(chéng )功(gōng ),维(wéi )假(jiǎ )于(yú )民(mín )。”则(zé )此(cǐ )言(yán )三(sān )圣(shèng )人(rén )者(zhě ),谨(jǐn )其(qí )言(yán ),慎(shèn )其(qí )行(háng ),精(jīng )其(qí )思(sī )虑(lǜ );索(suǒ )天(tiān )下(xià )之(zhī )隐(yǐn )事(shì )遗(yí )利(lì ),以(yǐ )上(shàng )事(shì )天(tiān ),则(zé )天(tiān )乡(xiāng )其(qí )德(dé );下(xià )施(shī )之(zhī )万(wàn )民(mín ),万(wàn )民(mín )被(bèi )其(qí )利(lì ),终(zhōng )身(shēn )无(wú )已(yǐ )。故(gù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )言(yán )曰(yuē ):“此(cǐ )道(dào )也(yě ),大(dà )用(yòng )之(zhī )天(tiān )下(xià )则(zé )不(bú )窕(tiǎo ),小(xiǎo )用(yòng )之(zhī )则(zé )不(bú )困(kùn ),修(xiū )用(yòng )之(zhī )则(zé )万(wàn )民(mín )被(bèi )其(qí )利(lì ),终(zhōng )身(shēn )无(wú )巳(sì )。”

《周(zhōu )颂(sòng )》道(dào )之(zhī )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )之(zhī )德(dé ),若(ruò )天(tiān )之(zhī )高(gāo ),若(ruò )地(dì )之(zhī )普(pǔ ),其(qí )有(yǒu )昭(zhāo )于(yú )天(tiān )下(xià )。若(ruò )地(dì )之(zhī )固(gù ),若(ruò )山(shān )之(zhī )承(chéng ),下(xià )坼(chè )不(bú )崩(bēng )。若(ruò )日(rì )之(zhī )光(guāng ),若(ruò )月(yuè )之(zhī )明(míng ),与(yǔ )天(tiān )地(dì )同(tóng )常(cháng )。”则(zé )此(cǐ )言(yán )圣(shèng )人(rén )之(zhī )德(dé ),章(zhāng )明(míng )博(bó )大(dà ),埴(zhí )固(gù )以(yǐ )修(xiū )久(jiǔ )也(yě )。故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )德(dé ),盖(gài )总(zǒng )乎(hū )天(tiān )地(dì )者(zhě )也(yě )。

今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )欲(yù )王(wáng )天(tiān )下(xià )、正(zhèng )诸(zhū )侯(hóu ),夫(fū )无(wú )德(dé )义(yì ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )哉(zāi )?其(qí )说(shuō )将(jiāng )必(bì )挟(jiā )震(zhèn )威(wēi )强(qiáng ),今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )将(jiāng )焉(yān )取(qǔ )挟(jiā )震(zhèn )威(wēi )强(qiáng )哉(zāi )?倾(qīng )者(zhě )民(mín )之(zhī )死(sǐ )也(yě )!民(mín )生(shēng )为(wéi )甚(shèn )欲(yù ),死(sǐ )为(wéi )甚(shèn )憎(zēng )。所(suǒ )欲(yù )不(bú )得(dé )而(ér )所(suǒ )憎(zēng )屡(lǚ )至(zhì )。自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),未(wèi )尝(cháng )能(néng )有(yǒu )以(yǐ )此(cǐ )王(wáng )天(tiān )下(xià ),正(zhèng )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě )也(yě )。今(jīn )大(dà )人(rén )欲(yù )王(wáng )天(tiān )下(xià ),正(zhèng )诸(zhū )侯(hóu ),将(jiāng )欲(yù )使(shǐ )意(yì )得(dé )乎(hū )天(tiān )下(xià ),名(míng )成(chéng )乎(hū )后(hòu )世(shì ),故(gù )不(bú )察(chá )尚(shàng )贤(xián )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )本(běn )也(yě )?此(cǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )厚(hòu )行(háng )也(yě )。

阅读:25607

打赏捐助〔Donate〕>>>

《9章 尚贤(中)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库