太祖高皇帝上之上元年(乙未,公元前二零六年)【登录】

《资治通鉴》 > 汉纪一 > 《太祖高皇帝上之上元年(乙未,公元前二零六年)》 > 拼音版

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )至(zhì )霸(bà )上(shàng )。秦(qín )王(wáng )子(zǐ )婴(yīng )素(sù )车(chē )、白(bái )马(mǎ ),系(xì )颈(jǐng )以(yǐ )组(zǔ ),封(fēng )皇(huáng )帝(dì )玺(xǐ )、符(fú )、节(jiē ),降(jiàng )轵(zhǐ )道(dào )旁(páng )。诸(zhū )将(jiāng )或(huò )言(yán )诛(zhū )秦(qín )王(wáng )。沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“始(shǐ )怀(huái )王(wáng )遣(qiǎn )我(wǒ ),固(gù )以(yǐ )能(néng )宽(kuān )容(róng )。且(qiě )人(rén )已(yǐ )降(jiàng ),杀(shā )之(zhī )不(bú )祥(xiáng )。”乃(nǎi )以(yǐ )属(shǔ )吏(lì )。

贾(jiǎ )谊(yì )论(lùn )曰(yuē ):秦(qín )以(yǐ )区(qū )区(qū )之(zhī )地(dì )致(zhì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )权(quán ),招(zhāo )八(bā )州(zhōu )而(ér )朝(cháo )同(tóng )列(liè ),百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),然(rán )后(hòu )以(yǐ )六(liù )合(hé )为(wéi )家(jiā ),殽(yáo )、函(hán )为(wéi )宫(gōng )。一(yī )夫(fū )作(zuò )难(nán )而(ér )七(qī )庙(miào )堕(duò ),身(shēn )死(sǐ )人(rén )手(shǒu ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )者(zhě ),何(hé )也(yě )?仁(rén )义(yì )不(bú )施(shī )而(ér )攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )势(shì )异(yì )也(yě )。

沛(pèi )公(gōng )西(xī )入(rù )咸(xián )阳(yáng ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )争(zhēng )走(zǒu )金(jīn )帛(bó )财(cái )物(wù )之(zhī )府(fǔ )分(fèn )之(zhī )。萧(xiāo )何(hé )独(dú )先(xiān )入(rù )收(shōu )秦(qín )丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )图(tú )籍(jí )藏(cáng )之(zhī ),以(yǐ )此(cǐ )沛(pèi )公(gōng )得(dé )具(jù )知(zhī )天(tiān )下(xià )阨(è )塞(sāi )、户(hù )口(kǒu )多(duō )少(shǎo )、强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )处(chù )。沛(pèi )公(gōng )见(jiàn )秦(qín )宫(gōng )室(shì )、帷(wéi )帐(zhàng )、狗(gǒu )马(mǎ )、重(zhòng )宝(bǎo )、妇(fù )女(nǚ )以(yǐ )千(qiān )数(shù ),意(yì )欲(yù )留(liú )居(jū )之(zhī )。樊(fán )哙(kuài )谏(jiàn )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )欲(yù )有(yǒu )天(tiān )下(xià )耶(yē ),将(jiāng )为(wéi )富(fù )家(jiā )翁(wēng )耶(yē )?凡(fán )此(cǐ )奢(shē )丽(lì )之(zhī )物(wù ),皆(jiē )秦(qín )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng )也(yě ),沛(pèi )公(gōng )何(hé )用(yòng )焉(yān )!愿(yuàn )急(jí )还(hái )霸(bà )上(shàng ),无(wú )留(liú )宫(gōng )中(zhōng )!”沛(pèi )公(gōng )不(bú )听(tīng )。张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“秦(qín )为(wéi )无(wú )道(dào ),故(gù )沛(pèi )公(gōng )得(dé )至(zhì )此(cǐ )。夫(fū )为(wéi )天(tiān )下(xià )除(chú )残(cán )贼(zéi ),宜(yí )缟(gǎo )素(sù )为(wéi )资(zī )。今(jīn )始(shǐ )入(rù )秦(qín ),即(jí )安(ān )其(qí )乐(lè ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )‘助(zhù )桀(jié )为(wéi )虐(nuè )’。且(qiě )忠(zhōng )言(yán )逆(nì )耳(ěr )利(lì )于(yú )行(háng ),良(liáng )药(yào )苦(kǔ )口(kǒu )利(lì )于(yú )病(bìng ),愿(yuàn )沛(pèi )公(gōng )听(tīng )樊(fán )哙(kuài )言(yán )!”沛(pèi )公(gōng )乃(nǎi )还(hái )军(jūn )霸(bà )上(shàng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),沛(pèi )公(gōng )悉(xī )召(zhào )诸(zhū )县(xiàn )父(fù )老(lǎo )、豪(háo )杰(jié ),谓(wèi )曰(yuē ):“父(fù )老(lǎo )苦(kǔ )秦(qín )苛(kē )法(fǎ )久(jiǔ )矣(yǐ )!吾(wú )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )约(yuē ),先(xiān )入(rù )关(guān )者(zhě )王(wáng )之(zhī ),吾(wú )当(dāng )王(wáng )关(guān )中(zhōng )。与(yǔ )父(fù )老(lǎo )约(yuē )法(fǎ )三(sān )章(zhāng )耳(ěr ):杀(shā )人(rén )者(zhě )死(sǐ ),伤(shāng )人(rén )及(jí )盗(dào )抵(dǐ )罪(zuì )。馀(yú )悉(xī )除(chú )去(qù )秦(qín )法(fǎ ),诸(zhū )吏(lì )民(mín )皆(jiē )案(àn )堵(dǔ )如(rú )故(gù )。凡(fán )吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )来(lái ),为(wéi )父(fù )老(lǎo )除(chú )害(hài ),非(fēi )有(yǒu )所(suǒ )侵(qīn )暴(bào ),无(wú )恐(kǒng )。且(qiě )吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )还(hái )军(jūn )霸(bà )上(shàng ),待(dài )诸(zhū )侯(hóu )至(zhì )而(ér )定(dìng )约(yuē )束(shù )耳(ěr )。”乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )与(yǔ )秦(qín )吏(lì )行(háng )县(xiàn )、乡(xiāng )、邑(yì ),告(gào )谕(yù )之(zhī )。秦(qín )民(mín )大(dà )喜(xǐ )。争(zhēng )持(chí )牛(niú )、羊(yáng )、酒(jiǔ )食(shí )献(xiàn )飨(xiǎng )军(jūn )士(shì )。沛(pèi )公(gōng )又(yòu )让(ràng )不(bú )受(shòu ),曰(yuē ):“仓(cāng )粟(sù )多(duō ),非(fēi )乏(fá ),不(bú )欲(yù )费(fèi )民(mín )。”民(mín )又(yòu )益(yì )喜(xǐ ),唯(wéi )恐(kǒng )沛(pèi )公(gōng )不(bú )为(wéi )秦(qín )王(wáng )。

项(xiàng )羽(yǔ )既(jì )定(dìng )河(hé )北(běi ),率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )欲(yù )西(xī )入(rù )关(guān )。先(xiān )是(shì ),诸(zhū )侯(hóu )吏(lì )卒(zú )、繇(yáo )使(shǐ )、屯(tún )戍(shù )过(guò )秦(qín )中(zhōng )者(zhě ),秦(qín )中(zhōng )吏(lì )卒(zú )遇(yù )之(zhī )多(duō )无(wú )状(zhuàng )。及(jí )章(zhāng )邯(hán )以(yǐ )秦(qín )军(jūn )降(jiàng )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )吏(lì )卒(zú )乘(chéng )胜(shèng )多(duō )奴(nú )虏(lǔ )使(shǐ )之(zhī ),轻(qīng )折(shé )辱(rǔ )秦(qín )吏(lì )卒(zú )。秦(qín )吏(lì )卒(zú )多(duō )怨(yuàn ),窃(qiè )言(yán )曰(yuē ):“章(zhāng )将(jiāng )军(jūn )等(děng )诈(zhà )吾(wú )属(shǔ )降(jiàng )诸(zhū )侯(hóu )。今(jīn )能(néng )入(rù )关(guān )破(pò )秦(qín ),大(dà )善(shàn );即(jí )不(bú )能(néng ),诸(zhū )侯(hóu )虏(lǔ )吾(wú )属(shǔ )而(ér )东(dōng ),秦(qín )又(yòu )尽(jìn )诛(zhū )吾(wú )父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ ),奈(nài )何(hé )?”诸(zhū )将(jiāng )微(wēi )闻(wén )其(qí )计(jì ),以(yǐ )告(gào )项(xiàng )羽(yǔ )。项(xiàng )羽(yǔ )召(zhào )黥(qíng )布(bù )、蒲(pú )将(jiāng )军(jūn )计(jì )曰(yuē ):“秦(qín )吏(lì )卒(zú )尚(shàng )众(zhòng ),其(qí )心(xīn )不(bú )服(fú ),至(zhì )关(guān )不(bú )听(tīng ),事(shì )必(bì )危(wēi )。不(bú )如(rú )击(jī )杀(shā )之(zhī ),而(ér )独(dú )与(yǔ )章(zhāng )邯(hán )、长(zhǎng )史(shǐ )欣(xīn )、都(dōu )尉(wèi )翳(yì )入(rù )秦(qín )。”于(yú )是(shì )楚(chǔ )军(jūn )夜(yè )击(jī )坑(kēng )秦(qín )卒(zú )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén )新(xīn )安(ān )城(chéng )南(nán )。

或(huò )说(shuō )沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“秦(qín )富(fù )十(shí )倍(bèi )天(tiān )下(xià ),地(dì )形(xíng )强(qiáng )。闻(wén )项(xiàng )羽(yǔ )号(hào )章(zhāng )邯(hán )为(wéi )雍(yōng )王(wáng ),王(wáng )关(guān )中(zhōng ),今(jīn )则(zé )来(lái ),沛(pèi )公(gōng )恐(kǒng )不(bú )得(dé )有(yǒu )此(cǐ )。可(kě )急(jí )使(shǐ )兵(bīng )守(shǒu )函(hán )谷(gǔ )关(guān ),无(wú )内(nèi )诸(zhū )侯(hóu )军(jūn );稍(shāo )征(zhēng )关(guān )中(zhōng )兵(bīng )以(yǐ )自(zì )益(yì ),距(jù )之(zhī )。”沛(pèi )公(gōng )然(rán )其(qí )计(jì ),从(cóng )之(zhī )。已(yǐ )而(ér )项(xiàng )羽(yǔ )至(zhì )关(guān ),关(guān )门(mén )闭(bì )。闻(wén )沛(pèi )公(gōng )已(yǐ )定(dìng )关(guān )中(zhōng ),大(dà )怒(nù ),使(shǐ )黥(qíng )布(bù )等(děng )攻(gōng )破(pò )函(hán )谷(gǔ )关(guān )。十(shí )二(èr )月(yuè ),项(xiàng )羽(yǔ )进(jìn )至(zhì )戏(xì )。沛(pèi )公(gōng )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )曹(cáo )无(wú )伤(shāng )使(shǐ )人(rén )言(yán )项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )欲(yù )王(wáng )关(guān )中(zhōng ),令(lìng )子(zǐ )婴(yīng )为(wéi )相(xiàng ),珍(zhēn )宝(bǎo )尽(jìn )有(yǒu )之(zhī )。”欲(yù )以(yǐ )求(qiú )封(fēng )。项(xiàng )羽(yǔ )大(dà )怒(nù ),飨(xiǎng )士(shì )卒(zú ),期(qī )旦(dàn )日(rì )击(jī )沛(pèi )公(gōng )军(jūn )。当(dāng )是(shì )时(shí ),项(xiàng )羽(yǔ )兵(bīng )四(sì )十(shí )万(wàn ),号(hào )百(bǎi )万(wàn ),在(zài )新(xīn )丰(fēng )鸿(hóng )门(mén );沛(pèi )公(gōng )兵(bīng )十(shí )万(wàn ),号(hào )二(èr )十(shí )万(wàn ),在(zài )霸(bà )上(shàng )。范(fàn )增(zēng )说(shuō )项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )居(jū )山(shān )东(dōng )时(shí ),贪(tān )财(cái )好(hǎo )色(sè )。今(jīn )入(rù )关(guān ),财(cái )物(wù )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),妇(fù )女(nǚ )无(wú )所(suǒ )幸(xìng ),此(cǐ )其(qí )志(zhì )不(bú )在(zài )小(xiǎo )。吾(wú )令(lìng )人(rén )望(wàng )其(qí )气(qì ),皆(jiē )为(wéi )龙(lóng )虎(hǔ ),成(chéng )五(wǔ )采(cǎi ),此(cǐ )天(tiān )子(zǐ )气(qì )也(yě )。急(jí )击(jī )勿(wù )失(shī )!”

楚(chǔ )左(zuǒ )尹(yǐn )项(xiàng )伯(bó )者(zhě ),项(xiàng )羽(yǔ )季(jì )父(fù )也(yě ),素(sù )善(shàn )张(zhāng )良(liáng ),乃(nǎi )夜(yè )驰(chí )之(zhī )沛(pèi )公(gōng )军(jūn ),私(sī )见(jiàn )张(zhāng )良(liáng ),具(jù )告(gào )以(yǐ )事(shì ),欲(yù )呼(hū )与(yǔ )俱(jù )去(qù ),曰(yuē ):“毋(wú )俱(jù )死(sǐ )也(yě )!”张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“臣(chén )为(wéi )韩(hán )王(wáng )送(sòng )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )今(jīn )有(yǒu )急(jí ),亡(wáng )去(qù )不(bú )义(yì ),不(bú )可(kě )不(bú )语(yǔ )。”良(liáng )乃(nǎi )入(rù ),具(jù )告(gào )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )大(dà )惊(jīng )。良(liáng )曰(yuē ):“料(liào )公(gōng )士(shì )卒(zú )足(zú )以(yǐ )当(dāng )项(xiàng )羽(yǔ )乎(hū )?”沛(pèi )公(gōng )默(mò )然(rán )曰(yuē ):“固(gù )不(bú )如(rú )也(yě )。且(qiě )为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“请(qǐng )往(wǎng )谓(wèi )项(xiàng )伯(bó ),言(yán )沛(pèi )公(gōng )之(zhī )不(bú )敢(gǎn )叛(pàn )也(yě )。”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“君(jūn )安(ān )与(yǔ )项(xiàng )伯(bó )有(yǒu )故(gù )?”张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“秦(qín )时(shí )与(yǔ )臣(chén )游(yóu ),尝(cháng )杀(shā )人(rén ),臣(chén )活(huó )之(zhī )。今(jīn )事(shì )有(yǒu )急(jí ),故(gù )幸(xìng )来(lái )告(gào )良(liáng )。”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“孰(shú )与(yǔ )君(jūn )少(shǎo )长(zhǎng )?”良(liáng )曰(yuē ):“长(zhǎng )于(yú )臣(chén )。”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“君(jūn )为(wéi )我(wǒ )呼(hū )入(rù ),吾(wú )得(dé )兄(xiōng )事(shì )之(zhī )。”张(zhāng )良(liáng )出(chū ),固(gù )要(yào )项(xiàng )伯(bó );项(xiàng )伯(bó )即(jí )入(rù )见(jiàn )沛(pèi )公(gōng )。沛(pèi )公(gōng )奉(fèng )卮(zhī )酒(jiǔ )为(wéi )寿(shòu ),约(yuē )为(wéi )婚(hūn )姻(yīn ),曰(yuē ):“吾(wú )入(rù )关(guān ),秋(qiū )毫(háo )不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )所(suǒ )近(jìn ),籍(jí )吏(lì )民(mín ),封(fēng )府(fǔ )库(kù )而(ér )待(dài )将(jiāng )军(jūn )。所(suǒ )以(yǐ )遣(qiǎn )将(jiāng )守(shǒu )关(guān )者(zhě ),备(bèi )他(tā )盗(dào )之(zhī )出(chū )入(rù )与(yǔ )非(fēi )常(cháng )也(yě )。日(rì )夜(yè )望(wàng )将(jiāng )军(jūn )至(zhì ),岂(qǐ )敢(gǎn )反(fǎn )乎(hū )!愿(yuàn )伯(bó )具(jù )言(yán )臣(chén )之(zhī )不(bú )敢(gǎn )倍(bèi )德(dé )也(yě )。”项(xiàng )伯(bó )许(xǔ )诺(nuò ),谓(wèi )沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“旦(dàn )日(rì )不(bú )可(kě )不(bú )蚤(zǎo )自(zì )来(lái )谢(xiè )。”沛(pèi )公(gōng )曰(yuē ):“诺(nuò )。”于(yú )是(shì )项(xiàng )伯(bó )复(fù )夜(yè )去(qù ),至(zhì )军(jūn )中(zhōng ),具(jù )以(yǐ )沛(pèi )公(gōng )言(yán )报(bào )项(xiàng )羽(yǔ ),因(yīn )言(yán )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )不(bú )先(xiān )破(pò )关(guān )中(zhōng ),公(gōng )岂(qǐ )敢(gǎn )入(rù )乎(hū )!今(jīn )人(rén )有(yǒu )大(dà )功(gōng )而(ér )击(jī )之(zhī ),不(bú )义(yì )也(yě )。不(bú )如(rú )因(yīn )善(shàn )遇(yù )之(zhī )。”项(xiàng )羽(yǔ )许(xǔ )诺(nuò )。

沛(pèi )公(gōng )旦(dàn )日(rì )从(cóng )百(bǎi )馀(yú )骑(qí )来(lái )见(jiàn )项(xiàng )羽(yǔ )鸿(hóng )门(mén ),谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )与(yǔ )将(jiāng )军(jūn )戮(lù )力(lì )而(ér )攻(gōng )秦(qín ),将(jiāng )军(jūn )战(zhàn )河(hé )北(běi ),臣(chén )战(zhàn )河(hé )南(nán )。不(bú )自(zì )意(yì )能(néng )先(xiān )入(rù )关(guān )破(pò )秦(qín ),得(dé )复(fù )见(jiàn )将(jiāng )军(jūn )于(yú )此(cǐ )。今(jīn )者(zhě )有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )言(yán ),令(lìng )将(jiāng )军(jūn )与(yǔ )臣(chén )有(yǒu )隙(xì )。”项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )沛(pèi )公(gōng )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ )曹(cáo )无(wú )伤(shāng )言(yán )之(zhī ),不(bú )然(rán ),籍(jí )何(hé )以(yǐ )生(shēng )此(cǐ )!”项(xiàng )羽(yǔ )因(yīn )留(liú )沛(pèi )公(gōng )与(yǔ )饮(yǐn )。范(fàn )增(zēng )数(shù )目(mù )项(xiàng )羽(yǔ ),举(jǔ )所(suǒ )佩(pèi )玉(yù )玦(jué )以(yǐ )示(shì )之(zhī )者(zhě )三(sān )。项(xiàng )羽(yǔ )默(mò )然(rán )不(bú )应(yīng )。范(fàn )增(zēng )起(qǐ ),出(chū ),召(zhào )项(xiàng )庄(zhuāng ),谓(wèi )曰(yuē ):“君(jūn )王(wáng )为(wéi )人(rén )不(bú )忍(rěn )。若(ruò )入(rù )前(qián )为(wéi )寿(shòu ),寿(shòu )毕(bì ),以(yǐ )剑(jiàn )舞(wǔ ),因(yīn )击(jī )沛(pèi )公(gōng )于(yú )坐(zuò ),杀(shā )之(zhī )。不(bú )者(zhě ),若(ruò )属(shǔ )皆(jiē )且(qiě )为(wéi )所(suǒ )虏(lǔ )!”庄(zhuāng )则(zé )入(rù )为(wéi )寿(shòu ),寿(shòu )毕(bì ),曰(yuē ):“军(jūn )中(zhōng )无(wú )以(yǐ )为(wéi )乐(lè ),请(qǐng )以(yǐ )剑(jiàn )舞(wǔ )。”项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“诺(nuò )。”项(xiàng )庄(zhuāng )拔(bá )剑(jiàn )起(qǐ )舞(wǔ )。项(xiàng )伯(bó )亦(yì )拔(bá )剑(jiàn )起(qǐ )舞(wǔ ),常(cháng )以(yǐ )身(shēn )翼(yì )蔽(bì )沛(pèi )公(gōng ),庄(zhuāng )不(bú )得(dé )击(jī )。

于(yú )是(shì )张(zhāng )良(liáng )至(zhì )军(jūn )门(mén )见(jiàn )樊(fán )哙(kuài )。哙(kuài )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )之(zhī )事(shì )何(hé )如(rú )?”良(liáng )曰(yuē ):“今(jīn )项(xiàng )庄(zhuāng )拔(bá )剑(jiàn )舞(wǔ ),其(qí )意(yì )常(cháng )在(zài )沛(pèi )公(gōng )也(yě )。”哙(kuài )曰(yuē ):“此(cǐ )迫(pò )矣(yǐ ),臣(chén )请(qǐng )入(rù ),与(yǔ )之(zhī )同(tóng )命(mìng )!”哙(kuài )即(jí )带(dài )剑(jiàn )拥(yōng )盾(dùn )入(rù )。军(jūn )门(mén )卫(wèi )士(shì )欲(yù )止(zhǐ )不(bú )内(nèi ),樊(fán )哙(kuài )侧(cè )其(qí )盾(dùn )以(yǐ )撞(zhuàng ),卫(wèi )士(shì )仆(pú )地(dì )。遂(suí )入(rù ),披(pī )帷(wéi )立(lì ),嗔(chēn )目(mù )视(shì )项(xiàng )羽(yǔ ),头(tóu )发(fā )上(shàng )指(zhǐ ),目(mù )眦(zì )尽(jìn )裂(liè )。项(xiàng )羽(yǔ )按(àn )剑(jiàn )而(ér )跽(jì )曰(yuē ):“客(kè )何(hé )为(wéi )者(zhě )?”张(zhāng )良(liáng )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )之(zhī )参(cān )乘(chéng )樊(fán )哙(kuài )也(yě )。”项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“壮(zhuàng )士(shì )!赐(cì )之(zhī )卮(zhī )酒(jiǔ )!”则(zé )与(yǔ )斗(dòu )卮(zhī )酒(jiǔ )。哙(kuài )拜(bài )谢(xiè ),起(qǐ ),立(lì )而(ér )饮(yǐn )之(zhī )。项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“赐(cì )之(zhī )彘(zhì )肩(jiān )!”则(zé )与(yǔ )一(yī )生(shēng )彘(zhì )肩(jiān )。樊(fán )哙(kuài )覆(fù )其(qí )盾(dùn )于(yú )地(dì ),加(jiā )彘(zhì )肩(jiān )其(qí )上(shàng ),拔(bá )剑(jiàn )切(qiē )而(ér )啖(dàn )之(zhī )。项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“壮(zhuàng )士(shì )能(néng )复(fù )饮(yǐn )乎(hū )?”樊(fán )哙(kuài )曰(yuē ):“臣(chén )死(sǐ )且(qiě )不(bú )避(bì ),卮(zhī )酒(jiǔ )安(ān )足(zú )辞(cí )!夫(fū )秦(qín )有(yǒu )虎(hǔ )狼(láng )之(zhī )心(xīn ),杀(shā )人(rén )如(rú )不(bú )能(néng )举(jǔ ),刑(xíng )人(rén )如(rú )恐(kǒng )不(bú )胜(shèng );天(tiān )下(xià )皆(jiē )叛(pàn )之(zhī )。怀(huái )王(wáng )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )约(yuē )曰(yuē ):‘先(xiān )破(pò )秦(qín )入(rù )咸(xián )阳(yáng )者(zhě ),王(wáng )之(zhī )。’今(jīn )沛(pèi )公(gōng )先(xiān )破(pò )秦(qín )入(rù )咸(xián )阳(yáng ),豪(háo )毛(máo )不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )所(suǒ )近(jìn ),还(hái )军(jūn )霸(bà )上(shàng )以(yǐ )待(dài )将(jiāng )军(jūn )。劳(láo )苦(kǔ )而(ér )功(gōng )高(gāo )如(rú )此(cǐ ),未(wèi )有(yǒu )封(fēng )爵(jué )之(zhī )赏(shǎng ),而(ér )听(tīng )细(xì )人(rén )之(zhī )说(shuō ),欲(yù )诛(zhū )有(yǒu )功(gōng )之(zhī )人(rén ),此(cǐ )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )续(xù )耳(ěr ),窃(qiè )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )不(bú )取(qǔ )也(yě )!”项(xiàng )羽(yǔ )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )应(yīng ),曰(yuē ):“坐(zuò )!”樊(fán )哙(kuài )从(cóng )良(liáng )坐(zuò )。坐(zuò )须(xū )臾(yú ),沛(pèi )公(gōng )起(qǐ )如(rú )厕(cè ),因(yīn )招(zhāo )樊(fán )哙(kuài )出(chū )。公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )者(zhě )出(chū ),未(wèi )辞(cí )也(yě ),为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”樊(fán )哙(kuài )曰(yuē ):“如(rú )今(jīn )人(rén )方(fāng )为(wéi )刀(dāo )俎(zǔ ),我(wǒ )方(fāng )为(wéi )鱼(yú )肉(ròu ),何(hé )辞(cí )为(wéi )!”于(yú )是(shì )遂(suí )去(qù )。鸿(hóng )门(mén )去(qù )霸(bà )上(shàng )四(sì )十(shí )里(lǐ ),沛(pèi )公(gōng )则(zé )置(zhì )车(chē )骑(qí ),脱(tuō )身(shēn )独(dú )骑(qí );樊(fán )哙(kuài )、夏(xià )侯(hóu )婴(yīng )、靳(jìn )强(qiáng )、纪(jì )信(xìn )等(děng )四(sì )人(rén )持(chí )剑(jiàn )、盾(dùn )步(bù )走(zǒu ),从(cóng )骊(lí )山(shān )下(xià )道(dào )芷(zhǐ )阳(yáng ),间(jiān )行(háng )趣(qù )霸(bà )上(shàng )。留(liú )张(zhāng )良(liáng )使(shǐ )谢(xiè )项(xiàng )羽(yǔ ),以(yǐ )白(bái )璧(bì )献(xiàn )羽(yǔ ),玉(yù )斗(dòu )与(yǔ )亚(yà )父(fù )。沛(pèi )公(gōng )谓(wèi )良(liáng )曰(yuē ):“从(cóng )此(cǐ )道(dào )至(zhì )吾(wú )军(jūn ),不(bú )过(guò )二(èr )十(shí )里(lǐ )耳(ěr )。度(dù )我(wǒ )至(zhì )军(jūn )中(zhōng ),公(gōng )乃(nǎi )入(rù )。”沛(pèi )公(gōng )已(yǐ )去(qù ),间(jiān )至(zhì )军(jūn )中(zhōng ),张(zhāng )良(liáng )入(rù )谢(xiè )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )不(bú )胜(shèng )杯(bēi )杓(sháo ),不(bú )能(néng )辞(cí ),谨(jǐn )使(shǐ )臣(chén )良(liáng )奉(fèng )白(bái )璧(bì )一(yī )双(shuāng ),再(zài )拜(bài )献(xiàn )将(jiāng )军(jūn )足(zú )下(xià );玉(yù )斗(dòu )一(yī )双(shuāng ),再(zài )拜(bài )奉(fèng )亚(yà )父(fù )足(zú )下(xià )。”项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“沛(pèi )公(gōng )安(ān )在(zài )?”良(liáng )曰(yuē ):“闻(wén )将(jiāng )军(jūn )有(yǒu )意(yì )督(dū )过(guò )之(zhī ),脱(tuō )身(shēn )独(dú )去(qù ),已(yǐ )至(zhì )军(jūn )矣(yǐ )。”项(xiàng )羽(yǔ )则(zé )受(shòu )璧(bì ),置(zhì )之(zhī )坐(zuò )上(shàng )。亚(yà )父(fù )受(shòu )玉(yù )斗(dòu ),置(zhì )之(zhī )地(dì ),拔(bá )剑(jiàn )撞(zhuàng )而(ér )破(pò )之(zhī ),曰(yuē ):“唉(āi )!竖(shù )子(zǐ )不(bú )足(zú )与(yǔ )谋(móu )!夺(duó )将(jiāng )军(jūn )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )沛(pèi )公(gōng )也(yě )。吾(wú )属(shǔ )今(jīn )为(wéi )之(zhī )虏(lǔ )矣(yǐ )!”沛(pèi )公(gōng )至(zhì )军(jūn ),立(lì )诛(zhū )杀(shā )曹(cáo )无(wú )伤(shāng )。居(jū )数(shù )日(rì ),项(xiàng )羽(yǔ )引(yǐn )兵(bīng )西(xī ),屠(tú )咸(xián )阳(yáng ),杀(shā )秦(qín )降(jiàng )王(wáng )子(zǐ )婴(yīng ),烧(shāo )秦(qín )宫(gōng )室(shì ),火(huǒ )三(sān )月(yuè )不(bú )灭(miè )。收(shōu )其(qí )货(huò )宝(bǎo )、妇(fù )女(nǚ )而(ér )东(dōng )。秦(qín )民(mín )大(dà )失(shī )望(wàng )。韩(hán )生(shēng )说(shuō )项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“关(guān )中(zhōng )阻(zǔ )山(shān )带(dài )河(hé ),四(sì )塞(sāi )之(zhī )地(dì ),地(dì )肥(féi )饶(ráo ),可(kě )都(dōu )以(yǐ )霸(bà )。”项(xiàng )羽(yǔ )见(jiàn )秦(qín )宫(gōng )室(shì )皆(jiē )已(yǐ )烧(shāo )残(cán )破(pò ),又(yòu )心(xīn )思(sī )东(dōng )归(guī ),曰(yuē ):“富(fù )贵(guì )不(bú )归(guī )故(gù )乡(xiāng ),如(rú )衣(yī )绣(xiù )夜(yè )行(háng ),谁(shuí )知(zhī )之(zhī )者(zhě )!”韩(hán )生(shēng )退(tuì )曰(yuē ):“人(rén )言(yán )楚(chǔ )人(rén )沐(mù )猴(hóu )而(ér )冠(guàn )耳(ěr ),果(guǒ )然(rán )!”项(xiàng )羽(yǔ )闻(wén )之(zhī ),烹(pēng )韩(hán )生(shēng )。

项(xiàng )羽(yǔ )使(shǐ )人(rén )致(zhì )命(mìng )怀(huái )王(wáng ),怀(huái )王(wáng )曰(yuē ):“如(rú )约(yuē )。”项(xiàng )羽(yǔ )怒(nù )曰(yuē ):“怀(huái )王(wáng )者(zhě ),吾(wú )家(jiā )所(suǒ )立(lì )耳(ěr ),非(fēi )有(yǒu )功(gōng )伐(fá ),何(hé )以(yǐ )得(dé )专(zhuān )主(zhǔ )约(yuē )!天(tiān )下(xià )初(chū )发(fā )难(nán )时(shí ),假(jiǎ )立(lì )诸(zhū )侯(hóu )后(hòu )以(yǐ )伐(fá )秦(qín )。然(rán )身(shēn )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì )首(shǒu )事(shì ),暴(bào )露(lù )于(yú )野(yě )三(sān )年(nián ),灭(miè )秦(qín )定(dìng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),皆(jiē )将(jiāng )相(xiàng )诸(zhū )君(jūn )与(yǔ )籍(jí )之(zhī )力(lì )也(yě )。怀(huái )王(wáng )虽(suī )无(wú )功(gōng ),固(gù )当(dāng )分(fèn )其(qí )地(dì )而(ér )王(wáng )之(zhī )。”诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“善(shàn )!”春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),羽(yǔ )阳(yáng )尊(zūn )怀(huái )王(wáng )为(wéi )义(yì )帝(dì ),曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )帝(dì )者(zhě ),地(dì )方(fāng )千(qiān )里(lǐ ),必(bì )居(jū )上(shàng )游(yóu )。”乃(nǎi )徙(xǐ )义(yì )帝(dì )于(yú )江(jiāng )南(nán ),都(dōu )郴(chēn )。

二(èr )月(yuè ),羽(yǔ )分(fèn )天(tiān )下(xià )王(wáng )诸(zhū )将(jiāng )。羽(yǔ )自(zì )立(lì )为(wéi )西(xī )楚(chǔ )霸(bà )王(wáng ),王(wáng )梁(liáng )、楚(chǔ )地(dì )九(jiǔ )郡(jùn ),都(dōu )彭(péng )城(chéng )。羽(yǔ )与(yǔ )范(fàn )增(zēng )疑(yí )沛(pèi )公(gōng ),而(ér )业(yè )已(yǐ )讲(jiǎng )解(jiě ),又(yòu )恶(è )负(fù )约(yuē ),乃(nǎi )阴(yīn )谋(móu )曰(yuē ):“巴(bā )、蜀(shǔ )道(dào )险(xiǎn ),秦(qín )之(zhī )迁(qiān )人(rén )皆(jiē )居(jū )之(zhī )。”乃(nǎi )曰(yuē ):“巴(bā )、蜀(shǔ )亦(yì )关(guān )中(zhōng )地(dì )也(yě )。”故(gù )立(lì )沛(pèi )公(gōng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng ),王(wáng )巴(bā )、蜀(shǔ )、汉(hàn )中(zhōng ),都(dōu )南(nán )郑(zhèng )。而(ér )三(sān )分(fèn )关(guān )中(zhōng ),王(wáng )秦(qín )降(jiàng )将(jiāng ),以(yǐ )距(jù )塞(sāi )汉(hàn )路(lù )。章(zhāng )邯(hán )为(wéi )雍(yōng )王(wáng ),王(wáng )咸(xián )阳(yáng )以(yǐ )西(xī ),都(dōu )废(fèi )丘(qiū )。长(zhǎng )史(shǐ )欣(xīn )者(zhě ),故(gù )为(wéi )栎(lì )阳(yáng )狱(yù )掾(yuàn ),尝(cháng )有(yǒu )德(dé )于(yú )项(xiàng )梁(liáng );都(dōu )尉(wèi )董(dǒng )翳(yì )者(zhě ),本(běn )劝(quàn )章(zhāng )邯(hán )降(jiàng )楚(chǔ )。故(gù )立(lì )欣(xīn )为(wéi )塞(sāi )王(wáng ),王(wáng )咸(xián )阳(yáng )以(yǐ )东(dōng ),至(zhì )河(hé ),都(dōu )栎(lì )阳(yáng );立(lì )翳(yì )为(wéi )翟(zhái )王(wáng ),王(wáng )上(shàng )郡(jùn ),都(dōu )高(gāo )奴(nú )。项(xiàng )羽(yǔ )欲(yù )自(zì )取(qǔ )梁(liáng )地(dì ),乃(nǎi )徙(xǐ )魏(wèi )王(wáng )豹(bào )为(wéi )西(xī )魏(wèi )王(wáng ),王(wáng )河(hé )东(dōng ),都(dōu )平(píng )阳(yáng )。瑕(xiá )丘(qiū )申(shēn )阳(yáng )者(zhě ),张(zhāng )耳(ěr )嬖(bì )臣(chén )也(yě ),先(xiān )下(xià )河(hé )南(nán )郡(jùn ),迎(yíng )楚(chǔ )河(hé )上(shàng ),故(gù )立(lì )申(shēn )阳(yáng )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng ),都(dōu )洛(luò )阳(yáng )。韩(hán )王(wáng )成(chéng )因(yīn )故(gù )都(dōu ),都(dōu )阳(yáng )翟(zhái )。赵(zhào )将(jiāng )司(sī )马(mǎ )卬(áng )定(dìng )河(hé )内(nèi ),数(shù )有(yǒu )功(gōng ),故(gù )立(lì )卬(áng )为(wéi )殷(yīn )王(wáng ),王(wáng )河(hé )内(nèi ),都(dōu )朝(cháo )歌(gē )。徙(xǐ )赵(zhào )王(wáng )歇(xiē )为(wéi )代(dài )王(wáng )。赵(zhào )相(xiàng )张(zhāng )耳(ěr )素(sù )贤(xián ),又(yòu )从(cóng )入(rù )关(guān ),故(gù )立(lì )耳(ěr )为(wéi )常(cháng )山(shān )王(wáng ),王(wáng )赵(zhào )地(dì ),治(zhì )襄(xiāng )国(guó )。当(dāng )阳(yáng )君(jūn )黥(qíng )布(bù )为(wéi )楚(chǔ )将(jiāng ),常(cháng )冠(guàn )军(jūn ),故(gù )立(lì )布(bù )为(wéi )九(jiǔ )江(jiāng )王(wáng ),都(dōu )六(liù )。番(fān )君(jūn )吴(wú )芮(ruì )率(lǜ )百(bǎi )越(yuè )佐(zuǒ )诸(zhū )侯(hóu ),又(yòu )从(cóng )入(rù )关(guān ),故(gù )立(lì )芮(ruì )为(wéi )衡(héng )山(shān )王(wáng ),都(dōu )邾(zhū )。义(yì )帝(dì )柱(zhù )国(guó )共(gòng )敖(áo )将(jiāng )军(jūn )击(jī )南(nán )郡(jùn ),功(gōng )多(duō ),因(yīn )立(lì )敖(áo )为(wéi )临(lín )江(jiāng )王(wáng ),都(dōu )江(jiāng )陵(líng )。徙(xǐ )燕(yàn )王(wáng )韩(hán )广(guǎng )为(wéi )辽(liáo )东(dōng )王(wáng ),都(dōu )无(wú )终(zhōng )。燕(yàn )将(jiāng )臧(zāng )荼(tú )从(cóng )楚(chǔ )救(jiù )赵(zhào ),因(yīn )从(cóng )入(rù )关(guān ),故(gù )立(lì )荼(tú )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),都(dōu )蓟(jì )。徙(xǐ )齐(qí )王(wáng )田(tián )市(shì )为(wéi )胶(jiāo )东(dōng )王(wáng ),都(dōu )即(jí )墨(mò )。齐(qí )将(jiāng )田(tián )都(dōu )从(cóng )楚(chǔ )救(jiù )赵(zhào ),因(yīn )从(cóng )入(rù )关(guān ),故(gù )立(lì )都(dōu )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),都(dōu )临(lín )菑(zī )。项(xiàng )羽(yǔ )方(fāng )渡(dù )河(hé )救(jiù )赵(zhào ),田(tián )安(ān )下(xià )济(jì )北(běi )数(shù )城(chéng ),引(yǐn )其(qí )兵(bīng )降(jiàng )项(xiàng )羽(yǔ ),故(gù )立(lì )安(ān )为(wéi )济(jì )北(běi )王(wáng ),都(dōu )博(bó )阳(yáng )。田(tián )荣(róng )数(shù )负(fù )项(xiàng )梁(liáng ),又(yòu )不(bú )肯(kěn )将(jiāng )兵(bīng )从(cóng )楚(chǔ )击(jī )秦(qín ),以(yǐ )故(gù )不(bú )封(fēng )。成(chéng )安(ān )君(jūn )陈(chén )馀(yú )弃(qì )将(jiāng )印(yìn )去(qù ),不(bú )从(cóng )入(rù )关(guān ),亦(yì )不(bú )封(fēng )。客(kè )多(duō )说(shuō )项(xiàng )羽(yǔ )曰(yuē ):“张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú ),一(yī )体(tǐ )有(yǒu )功(gōng )于(yú )赵(zhào ),今(jīn )耳(ěr )为(wéi )王(wáng ),馀(yú )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )封(fēng )。”羽(yǔ )不(bú )得(dé )已(yǐ ),闻(wén )其(qí )在(zài )南(nán )皮(pí ),因(yīn )环(huán )封(fēng )之(zhī )三(sān )县(xiàn )。番(fān )君(jūn )将(jiāng )梅(méi )鋗(juān )功(gōng )多(duō ),封(fēng )十(shí )万(wàn )户(hù )侯(hóu )。

汉(hàn )王(wáng )怒(nù ),欲(yù )攻(gōng )项(xiàng )羽(yǔ ),周(zhōu )勃(bó )、灌(guàn )婴(yīng )、樊(fán )哙(kuài )皆(jiē )劝(quàn )之(zhī )。萧(xiāo )何(hé )谏(jiàn )曰(yuē ):“虽(suī )王(wáng )汉(hàn )中(zhōng )之(zhī )恶(è ),不(bú )犹(yóu )愈(yù )于(yú )死(sǐ )乎(hū )?”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )乃(nǎi )死(sǐ )也(yě )?”何(hé )曰(yuē ):“今(jīn )众(zhòng )弗(fú )如(rú ),百(bǎi )战(zhàn )百(bǎi )败(bài ),不(bú )死(sǐ )何(hé )为(wéi )!夫(fū )能(néng )诎(qū )于(yú )一(yī )人(rén )之(zhī )下(xià )而(ér )信(xìn )于(yú )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )上(shàng )者(zhě ),汤(tāng )、武(wǔ )是(shì )也(yě )。臣(chén )愿(yuàn )大(dà )王(wáng )王(wáng )汉(hàn )中(zhōng ),养(yǎng )其(qí )民(mín )以(yǐ )致(zhì )贤(xián )人(rén ),收(shōu )用(yòng )巴(bā )、蜀(shǔ ),还(hái )定(dìng )三(sān )秦(qín ),天(tiān )下(xià )可(kě )图(tú )也(yě )。”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )!”乃(nǎi )遂(suí )就(jiù )国(guó ),以(yǐ )何(hé )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。汉(hàn )王(wáng )赐(cì )张(zhāng )良(liáng )金(jīn )百(bǎi )镒(yì ),珠(zhū )二(èr )斗(dòu );良(liáng )具(jù )以(yǐ )献(xiàn )项(xiàng )伯(bó )。汉(hàn )王(wáng )亦(yì )因(yīn )令(lìng )良(liáng )厚(hòu )遗(yí )项(xiàng )伯(bó ),使(shǐ )尽(jìn )请(qǐng )汉(hàn )中(zhōng )地(dì ),项(xiàng )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),诸(zhū )侯(hóu )罢(bà )戏(xì )下(xià )兵(bīng ),各(gè )就(jiù )国(guó )。项(xiàng )王(wáng )使(shǐ )卒(zú )三(sān )万(wàn )人(rén )从(cóng )汉(hàn )王(wáng )之(zhī )国(guó )。楚(chǔ )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )慕(mù )从(cóng )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),从(cóng )杜(dù )南(nán )入(rù )蚀(shí )中(zhōng )。张(zhāng )良(liáng )送(sòng )至(zhì )褒(bāo )中(zhōng ),汉(hàn )王(wáng )遣(qiǎn )良(liáng )归(guī )韩(hán );良(liáng )因(yīn )说(shuō )汉(hàn )王(wáng )烧(shāo )绝(jué )所(suǒ )过(guò )栈(zhàn )道(dào ),以(yǐ )备(bèi )诸(zhū )侯(hóu )盗(dào )兵(bīng ),且(qiě )示(shì )项(xiàng )羽(yǔ )无(wú )东(dōng )意(yì )。

田(tián )荣(róng )闻(wén )项(xiàng )羽(yǔ )徙(xǐ )齐(qí )王(wáng )市(shì )于(yú )胶(jiāo )东(dōng ),而(ér )以(yǐ )田(tián )都(dōu )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),大(dà )怒(nù )。五(wǔ )月(yuè ),荣(róng )发(fā )兵(bīng )距(jù )击(jī )田(tián )都(dōu ),都(dōu )亡(wáng )走(zǒu )楚(chǔ )。荣(róng )留(liú )齐(qí )王(wáng )市(shì ),不(bú )令(lìng )之(zhī )胶(jiāo )东(dōng )。市(shì )畏(wèi )项(xiàng )羽(yǔ ),窃(qiè )亡(wáng )之(zhī )国(guó )。荣(róng )怒(nù ),六(liù )月(yuè ),追(zhuī )击(jī )杀(shā )市(shì )于(yú )即(jí )墨(mò ),自(zì )立(lì )为(wéi )齐(qí )王(wáng )。是(shì )时(shí ),彭(péng )越(yuè )在(zài )巨(jù )野(yě ),有(yǒu )众(zhòng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),无(wú )所(suǒ )属(shǔ )。荣(róng )与(yǔ )越(yuè )将(jiāng )军(jūn )印(yìn ),使(shǐ )击(jī )济(jì )北(běi )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),越(yuè )击(jī )杀(shā )济(jì )北(běi )王(wáng )安(ān )。荣(róng )遂(suí )并(bìng )王(wáng )三(sān )齐(qí )之(zhī )地(dì ),又(yòu )使(shǐ )越(yuè )击(jī )楚(chǔ )。项(xiàng )王(wáng )命(mìng )萧(xiāo )公(gōng )角(jiǎo )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )越(yuè ),越(yuè )大(dà )破(pò )楚(chǔ )军(jūn )。

张(zhāng )耳(ěr )之(zhī )国(guó ),陈(chén )馀(yú )益(yì )怒(nù )曰(yuē ):“张(zhāng )耳(ěr )与(yǔ )馀(yú ),功(gōng )等(děng )也(yě )。今(jīn )张(zhāng )耳(ěr )王(wáng ),馀(yú )独(dú )侯(hóu ),此(cǐ )项(xiàng )羽(yǔ )不(bú )平(píng )!”乃(nǎi )阴(yīn )使(shǐ )张(zhāng )同(tóng )、夏(xià )说(shuō )说(shuō )齐(qí )王(wáng )荣(róng )曰(yuē ):“项(xiàng )羽(yǔ )为(wéi )天(tiān )下(xià )宰(zǎi )不(bú )平(píng ),尽(jìn )王(wáng )诸(zhū )将(jiāng )善(shàn )地(dì ),徙(xǐ )故(gù )王(wáng )于(yú )丑(chǒu )地(dì )。今(jīn )赵(zhào )王(wáng )乃(nǎi )北(běi )居(jū )代(dài ),馀(yú )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。闻(wén )大(dà )王(wáng )起(qǐ )兵(bīng ),不(bú )听(tīng )不(bú )义(yì )。愿(yuàn )大(dà )王(wáng )资(zī )馀(yú )兵(bīng )击(jī )常(cháng )山(shān ),复(fù )赵(zhào )王(wáng ),请(qǐng )以(yǐ )赵(zhào )为(wéi )扞(gǎn )蔽(bì )!”齐(qí )王(wáng )许(xǔ )之(zhī ),遣(qiǎn )兵(bīng )从(cóng )陈(chén )馀(yú )。

项(xiàng )王(wáng )以(yǐ )张(zhāng )良(liáng )从(cóng )汉(hàn )王(wáng ),韩(hán )王(wáng )成(chéng )又(yòu )无(wú )功(gōng ),故(gù )不(bú )遣(qiǎn )之(zhī )国(guó ),与(yǔ )俱(jù )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),废(fèi )以(yǐ )为(wéi )穰(ráng )侯(hóu );已(yǐ ),又(yòu )杀(shā )之(zhī )。

初(chū ),淮(huái )阴(yīn )人(rén )韩(hán )信(xìn ),家(jiā )贫(pín ),无(wú )行(háng ),不(bú )得(dé )推(tuī )择(zé )为(wéi )吏(lì ),又(yòu )不(bú )能(néng )治(zhì )生(shēng )商(shāng )贾(jiǎ ),常(cháng )从(cóng )人(rén )寄(jì )食(shí )饮(yǐn ),人(rén )多(duō )厌(yàn )之(zhī )。信(xìn )钓(diào )于(yú )城(chéng )下(xià ),有(yǒu )漂(piāo )母(mǔ )见(jiàn )信(xìn )饥(jī ),饭(fàn )信(xìn )。信(xìn )喜(xǐ ),谓(wèi )漂(piāo )母(mǔ )曰(yuē ):“吾(wú )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )重(zhòng )报(bào )母(mǔ )。”母(mǔ )怒(nù )曰(yuē ):“大(dà )丈(zhàng )夫(fū )不(bú )能(néng )自(zì )食(shí ),吾(wú )哀(āi )王(wáng )孙(sūn )而(ér )进(jìn )食(shí ),岂(qǐ )望(wàng )报(bào )乎(hū )!”淮(huái )阴(yīn )屠(tú )中(zhōng )少(shǎo )年(nián )有(yǒu )侮(wǔ )信(xìn )者(zhě )曰(yuē ):“若(ruò )虽(suī )长(zhǎng )大(dà ),好(hǎo )带(dài )刀(dāo )剑(jiàn ),中(zhōng )情(qíng )怯(qiè )耳(ěr )。”因(yīn )众(zhòng )辱(rǔ )之(zhī )曰(yuē ):“信(xìn )能(néng )死(sǐ ),刺(cì )我(wǒ );不(bú )能(néng )死(sǐ ),出(chū )我(wǒ )袴(kù )下(xià )!”于(yú )是(shì )信(xìn )孰(shú )视(shì )之(zhī ),俛(miǎn )出(chū )袴(kù )下(xià ),蒲(pú )伏(fú )。一(yī )市(shì )人(rén )皆(jiē )笑(xiào )信(xìn ),以(yǐ )为(wéi )怯(qiè )。及(jí )项(xiàng )梁(liáng )渡(dù )淮(huái ),信(xìn )杖(zhàng )剑(jiàn )从(cóng )之(zhī )。居(jū )麾(huī )下(xià ),无(wú )所(suǒ )知(zhī )名(míng )。项(xiàng )梁(liáng )败(bài ),又(yòu )属(shǔ )项(xiàng )羽(yǔ ),羽(yǔ )以(yǐ )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )。数(shù )以(yǐ )策(cè )干(gàn )羽(yǔ ),羽(yǔ )不(bú )用(yòng )。汉(hàn )王(wáng )之(zhī )入(rù )蜀(shǔ ),信(xìn )亡(wáng )楚(chǔ )归(guī )汉(hàn ),未(wèi )知(zhī )名(míng )。为(wéi )连(lián )敖(áo ),坐(zuò )当(dāng )斩(zhǎn )。其(qí )辈(bèi )十(shí )三(sān )人(rén )皆(jiē )已(yǐ )斩(zhǎn ),次(cì )至(zhì )信(xìn ),信(xìn )乃(nǎi )仰(yǎng )视(shì ),适(shì )见(jiàn )滕(téng )公(gōng ),曰(yuē ):“上(shàng )不(bú )欲(yù )就(jiù )天(tiān )下(xià )乎(hū )?何(hé )为(wéi )斩(zhǎn )壮(zhuàng )士(shì )?”滕(téng )公(gōng )奇(qí )其(qí )言(yán ),壮(zhuàng )其(qí )貌(mào ),释(shì )而(ér )不(bú )斩(zhǎn )。与(yǔ )语(yǔ ),大(dà )说(shuō )之(zhī ),言(yán )于(yú )王(wáng )。王(wáng )拜(bài )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )粟(sù )都(dōu )尉(wèi ),亦(yì )未(wèi )之(zhī )奇(qí )也(yě )。信(xìn )数(shù )与(yǔ )萧(xiāo )何(hé )语(yǔ ),何(hé )奇(qí )之(zhī )。汉(hàn )王(wáng )至(zhì )南(nán )郑(zhèng ),诸(zhū )将(jiāng )及(jí )士(shì )卒(zú )皆(jiē )歌(gē )讴(ōu )思(sī )东(dōng )归(guī ),多(duō )道(dào )亡(wáng )者(zhě )。信(xìn )度(dù )何(hé )等(děng )已(yǐ )数(shù )言(yán )王(wáng ),王(wáng )不(bú )我(wǒ )用(yòng ),即(jí )亡(wáng )去(qù )。何(hé )闻(wén )信(xìn )亡(wáng ),不(bú )及(jí )以(yǐ )闻(wén ),自(zì )追(zhuī )之(zhī )。人(rén )有(yǒu )言(yán )王(wáng )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )何(hé )亡(wáng )。”王(wáng )大(dà )怒(nù ),如(rú )失(shī )左(zuǒ )右(yòu )手(shǒu )。居(jū )一(yī )二(èr )日(rì ),何(hé )来(lái )谒(yè )王(wáng )。王(wáng )且(qiě )怒(nù )且(qiě )喜(xǐ ),骂(mà )何(hé )曰(yuē ):“若(ruò )亡(wáng ),何(hé )也(yě )?”何(hé )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )亡(wáng )也(yě ),臣(chén )追(zhuī )亡(wáng )者(zhě )耳(ěr )。”王(wáng )曰(yuē ):“若(ruò )所(suǒ )追(zhuī )者(zhě )谁(shuí )?”何(hé )曰(yuē ):“韩(hán )信(xìn )也(yě )。”王(wáng )复(fù )骂(mà )曰(yuē ):“诸(zhū )将(jiāng )亡(wáng )者(zhě )以(yǐ )十(shí )数(shù ),公(gōng )无(wú )所(suǒ )追(zhuī )。追(zhuī )信(xìn ),诈(zhà )也(yě )!”何(hé )曰(yuē ):“诸(zhū )将(jiāng )易(yì )得(dé )耳(ěr )。至(zhì )如(rú )信(xìn )者(zhě ),国(guó )士(shì )无(wú )双(shuāng )。王(wáng )必(bì )欲(yù )长(zhǎng )王(wáng )汉(hàn )中(zhōng ),无(wú )所(suǒ )事(shì )信(xìn ),必(bì )欲(yù )争(zhēng )天(tiān )下(xià ),非(fēi )信(xìn )无(wú )可(kě )与(yǔ )计(jì )事(shì )者(zhě )。顾(gù )王(wáng )策(cè )安(ān )所(suǒ )决(jué )耳(ěr )。”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )亦(yì )欲(yù )东(dōng )耳(ěr ),安(ān )能(néng )郁(yù )郁(yù )久(jiǔ )居(jū )此(cǐ )乎(hū )!”何(hé )曰(yuē ):“计(jì )必(bì )欲(yù )东(dōng ),能(néng )用(yòng )信(xìn ),信(xìn )即(jí )留(liú );不(bú )能(néng )用(yòng )信(xìn ),终(zhōng )亡(wáng )耳(ěr )。”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )公(gōng )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )。”何(hé )曰(yuē ):“虽(suī )为(wéi )将(jiāng ),信(xìn )不(bú )留(liú )。”王(wáng )曰(yuē ):“以(yǐ )为(wéi )大(dà )将(jiāng )。”何(hé )曰(yuē ):“幸(xìng )甚(shèn )!”于(yú )是(shì )王(wáng )欲(yù )召(zhào )信(xìn )拜(bài )之(zhī )。何(hé )曰(yuē ):“王(wáng )素(sù )慢(màn )无(wú )礼(lǐ )。今(jīn )拜(bài )大(dà )将(jiāng ),如(rú )呼(hū )小(xiǎo )儿(ér ),此(cǐ )乃(nǎi )信(xìn )所(suǒ )以(yǐ )去(qù )也(yě )。王(wáng )必(bì )欲(yù )拜(bài )之(zhī ),择(zé )良(liáng )日(rì ),斋(zhāi )戒(jiè ),设(shè )坛(tán )场(chǎng ),具(jù )礼(lǐ ),乃(nǎi )可(kě )耳(ěr )。”王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )喜(xǐ ),人(rén )人(rén )各(gè )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )大(dà )将(jiāng )。至(zhì )拜(bài )大(dà )将(jiāng ),乃(nǎi )韩(hán )信(xìn )也(yě ),一(yī )军(jūn )皆(jiē )惊(jīng )。

信(xìn )拜(bài )礼(lǐ )毕(bì ),上(shàng )坐(zuò )。王(wáng )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )数(shù )言(yán )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )以(yǐ )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )计(jì )策(cè )?”信(xìn )辞(cí )谢(xiè ),因(yīn )问(wèn )王(wáng )曰(yuē ):“今(jīn )东(dōng )乡(xiāng )争(zhēng )权(quán )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )非(fēi )项(xiàng )王(wáng )耶(yē )?”汉(hàn )王(wáng )曰(yuē ):“然(rán )。”曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )自(zì )料(liào )勇(yǒng )悍(hàn )仁(rén )强(qiáng )孰(shú )与(yǔ )项(xiàng )王(wáng )?”汉(hàn )王(wáng )默(mò )然(rán )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“不(bú )如(rú )也(yě )。”信(xìn )再(zài )拜(bài )贺(hè )曰(yuē ):“惟(wéi )信(xìn )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )大(dà )王(wáng )不(bú )如(rú )也(yě )。然(rán )臣(chén )尝(cháng )事(shì )之(zhī ),请(qǐng )言(yán )项(xiàng )王(wáng )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě )。项(xiàng )王(wáng )暗(àn )噁(wù )叱(chì )咤(zhà ),千(qiān )人(rén )皆(jiē )废(fèi ),然(rán )不(bú )能(néng )任(rèn )属(shǔ )贤(xián )将(jiāng ),此(cǐ )特(tè )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )勇(yǒng )耳(ěr )。项(xiàng )王(wáng )见(jiàn )人(rén ),恭(gōng )敬(jìng )慈(cí )爱(ài ),言(yán )语(yǔ )呕(ǒu )呕(ǒu ),人(rén )有(yǒu )疾(jí )病(bìng ),涕(tì )泣(qì )分(fèn )食(shí )饮(yǐn );至(zhì )使(shǐ )人(rén ),有(yǒu )功(gōng )当(dāng )封(fēng )爵(jué )者(zhě ),印(yìn )刓(wán )敝(bì ),忍(rěn )不(bú )能(néng )予(yǔ ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )妇(fù )人(rén )之(zhī )仁(rén )也(yě )。项(xiàng )王(wáng )虽(suī )霸(bà )天(tiān )下(xià )而(ér )臣(chén )诸(zhū )侯(hóu ),不(bú )居(jū )关(guān )中(zhōng )而(ér )都(dōu )彭(péng )城(chéng );背(bèi )义(yì )帝(dì )之(zhī )约(yuē ),而(ér )以(yǐ )亲(qīn )爱(ài )王(wáng )诸(zhū )侯(hóu ),不(bú )平(píng );逐(zhú )其(qí )故(gù )主(zhǔ )而(ér )王(wáng )其(qí )将(jiāng )相(xiàng ),又(yòu )迁(qiān )逐(zhú )义(yì )帝(dì )置(zhì )江(jiāng )南(nán );所(suǒ )过(guò )无(wú )不(bú )残(cán )灭(miè ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )亲(qīn )附(fù ),特(tè )劫(jié )于(yú )威(wēi )强(qiáng )耳(ěr )。名(míng )虽(suī )为(wéi )霸(bà ),实(shí )失(shī )天(tiān )下(xià )心(xīn ),故(gù )其(qí )强(qiáng )易(yì )弱(ruò )。今(jīn )大(dà )王(wáng )诚(chéng )能(néng )反(fǎn )其(qí )道(dào ),任(rèn )天(tiān )下(xià )武(wǔ )勇(yǒng ),何(hé )所(suǒ )不(bú )诛(zhū )!以(yǐ )天(tiān )下(xià )城(chéng )邑(yì )封(fēng )功(gōng )臣(chén ),何(hé )所(suǒ )不(bú )服(fú )!以(yǐ )义(yì )兵(bīng )从(cóng )思(sī )东(dōng )归(guī )之(zhī )士(shì ),何(hé )所(suǒ )不(bú )散(sàn )!且(qiě )三(sān )秦(qín )王(wáng )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),将(jiāng )秦(qín )子(zǐ )弟(dì )数(shù )岁(suì )矣(yǐ ),所(suǒ )杀(shā )亡(wáng )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì );又(yòu )欺(qī )其(qí )众(zhòng )降(jiàng )诸(zhū )侯(hóu ),至(zhì )新(xīn )安(ān ),项(xiàng )王(wáng )诈(zhà )坑(kēng )秦(qín )降(jiàng )卒(zú )二(èr )十(shí )馀(yú )万(wàn ),唯(wéi )独(dú )邯(hán )、欣(xīn )、翳(yì )得(dé )脱(tuō )。秦(qín )父(fù )兄(xiōng )怨(yuàn )此(cǐ )三(sān )人(rén ),痛(tòng )入(rù )骨(gǔ )髓(suǐ )。今(jīn )楚(chǔ )强(qiáng )以(yǐ )威(wēi )王(wáng )此(cǐ )三(sān )人(rén ),秦(qín )民(mín )莫(mò )爱(ài )也(yě )。大(dà )王(wáng )之(zhī )入(rù )武(wǔ )关(guān ),秋(qiū )毫(háo )无(wú )所(suǒ )害(hài );除(chú )秦(qín )苛(kē )法(fǎ ),与(yǔ )秦(qín )民(mín )约(yuē )法(fǎ )三(sān )章(zhāng );秦(qín )民(mín )无(wú )不(bú )欲(yù )得(dé )大(dà )王(wáng )王(wáng )秦(qín )者(zhě )。于(yú )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )约(yuē ),大(dà )王(wáng )当(dāng )王(wáng )关(guān )中(zhōng ),民(mín )咸(xián )知(zhī )之(zhī );大(dà )王(wáng )失(shī )职(zhí )入(rù )汉(hàn )中(zhōng ),秦(qín )民(mín )无(wú )不(bú )恨(hèn )者(zhě )。今(jīn )大(dà )王(wáng )举(jǔ )而(ér )东(dōng ),三(sān )秦(qín )可(kě )传(chuán )檄(xí )而(ér )定(dìng )也(yě )。”于(yú )是(shì )汉(hàn )王(wáng )大(dà )喜(xǐ ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )信(xìn )晚(wǎn ),遂(suí )听(tīng )信(xìn )计(jì ),部(bù )署(shǔ )诸(zhū )将(jiāng )所(suǒ )击(jī )。留(liú )萧(xiāo )何(hé )收(shōu )巴(bā )、蜀(shǔ )租(zū ),给(gěi )军(jūn )粮(liáng )食(shí )。

八(bā )月(yuè ),汉(hàn )王(wáng )引(yǐn )兵(bīng )从(cóng )故(gù )道(dào )出(chū ),袭(xí )雍(yōng );雍(yōng )王(wáng )章(zhāng )邯(hán )迎(yíng )击(jī )汉(hàn )陈(chén )仓(cāng )。雍(yōng )兵(bīng )败(bài ),还(hái )走(zǒu );止(zhǐ ),战(zhàn )好(hǎo )畤(zhì ),又(yòu )败(bài ),走(zǒu )废(fèi )丘(qiū )。汉(hàn )王(wáng )遂(suí )定(dìng )雍(yōng )地(dì ),东(dōng )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),引(yǐn )兵(bīng )围(wéi )雍(yōng )王(wáng )于(yú )废(fèi )丘(qiū ),而(ér )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )略(luè )地(dì )。塞(sāi )王(wáng )欣(xīn )、翟(zhái )王(wáng )翳(yì )皆(jiē )降(jiàng ),以(yǐ )其(qí )地(dì )为(wéi )渭(wèi )南(nán )、河(hé )上(shàng )、上(shàng )郡(jùn )。将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )欧(ōu )、王(wáng )吸(xī )出(chū )武(wǔ )关(guān ),因(yīn )王(wáng )陵(líng )兵(bīng )以(yǐ )迎(yíng )太(tài )公(gōng )、吕(lǚ )后(hòu )。项(xiàng )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),发(fā )兵(bīng )距(jù )之(zhī )阳(yáng )夏(xià ),不(bú )得(dé )前(qián )。王(wáng )陵(líng )者(zhě ),沛(pèi )人(rén )也(yě ),先(xiān )聚(jù )党(dǎng )数(shù )千(qiān )人(rén ),居(jū )南(nán )阳(yáng ),至(zhì )是(shì )始(shǐ )以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )汉(hàn )。项(xiàng )王(wáng )取(qǔ )陵(líng )母(mǔ )置(zhì )军(jūn )中(zhōng ),陵(líng )使(shǐ )至(zhì ),则(zé )东(dōng )乡(xiāng )坐(zuò )陵(líng )母(mǔ ),欲(yù )以(yǐ )招(zhāo )陵(líng )。陵(líng )母(mǔ )私(sī )送(sòng )使(shǐ )者(zhě ),泣(qì )曰(yuē ):“愿(yuàn )为(wéi )老(lǎo )妾(qiè )语(yǔ )陵(líng ):善(shàn )事(shì )汉(hàn )王(wáng ),汉(hàn )王(wáng )长(zhǎng )者(zhě ),终(zhōng )得(dé )天(tiān )下(xià ),毋(wú )以(yǐ )老(lǎo )妾(qiè )故(gù )持(chí )二(èr )心(xīn )。妾(qiè )以(yǐ )死(sǐ )送(sòng )使(shǐ )者(zhě )!”遂(suí )伏(fú )剑(jiàn )而(ér )死(sǐ )。项(xiàng )王(wáng )怒(nù )。烹(pēng )陵(líng )母(mǔ )。

项(xiàng )王(wáng )以(yǐ )故(gù )吴(wú )令(lìng )郑(zhèng )昌(chāng )为(wéi )韩(hán )王(wáng ),以(yǐ )距(jù )汉(hàn )。

张(zhāng )良(liáng )遗(yí )项(xiàng )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):“汉(hàn )王(wáng )失(shī )职(zhí ),欲(yù )得(dé )关(guān )中(zhōng ),如(rú )约(yuē )即(jí )止(zhǐ ),不(bú )敢(gǎn )东(dōng )。”又(yòu )以(yǐ )齐(qí )、梁(liáng )反(fǎn )书(shū )遗(yí )项(xiàng )王(wáng )曰(yuē ):“齐(qí )欲(yù )与(yǔ )赵(zhào )并(bìng )灭(miè )楚(chǔ )。”项(xiàng )王(wáng )以(yǐ )此(cǐ )故(gù )无(wú )西(xī )意(yì ),而(ér )北(běi )击(jī )齐(qí )。

燕(yàn )王(wáng )广(guǎng )不(bú )肯(kěn )之(zhī )辽(liáo )东(dōng ),臧(zāng )荼(tú )击(jī )杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )地(dì )。

是(shì )岁(suì ),以(yǐ )内(nèi )史(shǐ )沛(pèi )周(zhōu )苛(kē )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

项(xiàng )王(wáng )使(shǐ )趣(qù )义(yì )帝(dì )行(háng ),其(qí )群(qún )臣(chén )、左(zuǒ )右(yòu )稍(shāo )稍(shāo )叛(pàn )之(zhī )。

阅读:24984

打赏捐助〔Donate〕>>>

《太祖高皇帝上之上元年(乙未,公元前二零六年)》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库