武帝纪【登录】

《汉书》 > 纪 > 《武帝纪》 > 拼音版

孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),景(jǐng )帝(dì )中(zhōng )子(zǐ )也(yě ),母(mǔ )曰(yuē )王(wáng )美(měi )人(rén )。年(nián )四(sì )岁(suì )立(lì )为(wéi )胶(jiāo )东(dōng )王(wáng )。七(qī )岁(suì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),母(mǔ )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。十(shí )六(liù )岁(suì ),后(hòu )三(sān )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),景(jǐng )帝(dì )崩(bēng )。甲(jiǎ )子(zǐ ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )窦(dòu )氏(shì )曰(yuē )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。三(sān )月(yuè ),封(fēng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )同(tóng )母(mǔ )弟(dì )田(tián )蚡(fén )、胜(shèng )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

建(jiàn )元(yuán )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )、列(liè )侯(hóu )、中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )、二(èr )千(qiān )石(shí )、诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì )。丞(chéng )相(xiàng )绾(wǎn )奏(zòu ):“所(suǒ )举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),或(huò )治(zhì )申(shēn )、商(shāng )、韩(hán )非(fēi )、苏(sū )秦(qín )、张(zhāng )仪(yí )之(zhī )言(yán ),乱(luàn )国(guó )政(zhèng ),请(qǐng )皆(jiē )罢(bà )。”奏(zòu )可(kě )。

春(chūn )二(èr )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。赐(cì )民(mín )爵(jué )一(yī )级(jí )。年(nián )八(bā )十(shí )复(fù )二(èr )算(suàn ),九(jiǔ )十(shí )复(fù )甲(jiǎ )卒(zú )。行(háng )三(sān )铢(zhū )钱(qián )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )己(jǐ )巳(sì ),诏(zhào )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )立(lì )孝(xiào ),乡(xiāng )里(lǐ )以(yǐ )齿(chǐ ),朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )爵(jué ),扶(fú )世(shì )导(dǎo )民(mín ),莫(mò )善(shàn )于(yú )德(dé )。然(rán )即(jí )于(yú )乡(xiāng )里(lǐ )先(xiān )耆(qí )艾(ài ),奉(fèng )高(gāo )年(nián ),古(gǔ )之(zhī )道(dào )也(yě )。今(jīn )天(tiān )下(xià )孝(xiào )子(zǐ )、顺(shùn )孙(sūn )愿(yuàn )自(zì )竭(jié )尽(jìn )以(yǐ )承(chéng )其(qí )亲(qīn ),外(wài )迫(pò )公(gōng )事(shì ),内(nèi )乏(fá )资(zī )财(cái ),是(shì )以(yǐ )孝(xiào )心(xīn )阙(què )焉(yān ),朕(zhèn )甚(shèn )哀(āi )之(zhī )。民(mín )年(nián )九(jiǔ )十(shí )以(yǐ )上(shàng ),已(yǐ )有(yǒu )受(shòu )鬻(yù )法(fǎ ),为(wéi )复(fù )子(zǐ )若(ruò )孙(sūn ),令(lìng )得(dé )身(shēn )帅(shuài )妻(qī )妾(qiè )遂(suí )其(qí )供(gòng )养(yǎng )之(zhī )事(shì )。”

五(wǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“河(hé )海(hǎi )润(rùn )千(qiān )里(lǐ )。其(qí )令(lìng )祠(cí )官(guān )修(xiū )山(shān )川(chuān )之(zhī )祠(cí ),为(wéi )岁(suì )事(shì ),曲(qǔ )加(jiā )礼(lǐ )。”

赦(shè )吴(wú )、楚(chǔ )七(qī )国(guó )帑(tǎng )输(shū )在(zài )官(guān )者(zhě )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“卫(wèi )士(shì )转(zhuǎn )置(zhì )送(sòng )迎(yíng )二(èr )万(wàn )人(rén ),其(qí )省(shěng )万(wàn )人(rén )。罢(bà )苑(yuàn )马(mǎ ),以(yǐ )赐(cì )贫(pín )民(mín )。”

议(yì )立(lì )明(míng )堂(táng )。遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )安(ān )车(chē )蒲(pú )轮(lún ),束(shù )帛(bó )加(jiā )璧(bì ),征(zhēng )鲁(lǔ )申(shēn )公(gōng )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )赵(zhào )绾(wǎn )坐(zuò )请(qǐng )毋(wú )奏(zòu )事(shì )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),及(jí )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )王(wáng )臧(zāng )皆(jiē )下(xià )狱(yù ),自(zì )杀(shā )。丞(chéng )相(xiàng )婴(yīng )、太(tài )尉(wèi )蚡(fén )免(miǎn )。

春(chūn )二(èr )月(yuè )丙(bǐng )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )戊(wù )申(shēn ),有(yǒu )如(rú )日(rì )夜(yè )出(chū )。

初(chū )置(zhì )茂(mào )陵(líng )邑(yì )。

三(sān )年(nián )春(chūn ),河(hé )水(shuǐ )溢(yì )于(yú )平(píng )原(yuán ),大(dà )饥(jī ),人(rén )相(xiàng )食(shí )。

赐(cì )徙(xǐ )茂(mào )陵(líng )者(zhě )户(hù )钱(qián )二(èr )十(shí )万(wàn ),田(tián )二(èr )顷(qǐng )。初(chū )作(zuò )便(biàn )门(mén )桥(qiáo )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )西(xī )北(běi )。

济(jì )川(chuān )王(wáng )明(míng )坐(zuò )杀(shā )太(tài )傅(fù )、中(zhōng )傅(fù )废(fèi )迁(qiān )防(fáng )陵(líng )。

闽(mǐn )越(yuè )围(wéi )东(dōng )瓯(ōu ),东(dōng )瓯(ōu )告(gào )急(jí )。遣(qiǎn )中(zhōng )大(dà )夫(fū )严(yán )助(zhù )持(chí )节(jiē )发(fā )会(huì )稽(jī )兵(bīng ),浮(fú )海(hǎi )救(jiù )之(zhī )。未(wèi )至(zhì ),闽(mǐn )越(yuè )走(zǒu ),兵(bīng )还(hái )。

九(jiǔ )月(yuè )丙(bǐng )子(zǐ )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

四(sì )年(nián )夏(xià ),有(yǒu )风(fēng )赤(chì )如(rú )血(xuè )。六(liù )月(yuè ),旱(hàn )。秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )北(běi )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn ),罢(bà )三(sān )铢(zhū )钱(qián ),行(háng )半(bàn )两(liǎng )钱(qián )。

置(zhì )《五(wǔ )经(jīng )》博(bó )士(shì )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),平(píng )原(yuán )君(jūn )薨(hōng )。

五(wǔ )月(yuè ),大(dà )蝗(huáng )。

秋(qiū )八(bā )月(yuè ),广(guǎng )川(chuān )王(wáng )越(yuè )、清(qīng )河(hé )王(wáng )乘(chéng )皆(jiē )薨(hōng )。

六(liù )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè )乙(yǐ )未(wèi ),辽(liáo )东(dōng )高(gāo )庙(miào )灾(zāi )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )壬(rén )子(zǐ ),高(gāo )园(yuán )便(biàn )殿(diàn )火(huǒ )。上(shàng )素(sù )服(fú )五(wǔ )日(rì )。

五(wǔ )月(yuè )丁(dīng )亥(hài ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )崩(bēng )。

秋(qiū )八(bā )月(yuè ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )方(fāng ),长(zhǎng )竟(jìng )天(tiān )。

闽(mǐn )越(yuè )王(wáng )郢(yǐng )攻(gōng )南(nán )越(yuè )。遣(qiǎn )大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )将(jiāng )兵(bīng )出(chū )豫(yù )章(zhāng )、大(dà )司(sī )农(nóng )韩(hán )安(ān )国(guó )出(chū )会(huì )稽(jī )击(jī )之(zhī ),未(wèi )至(zhì ),越(yuè )人(rén )杀(shā )郢(yǐng )降(jiàng ),兵(bīng )还(hái )。

元(yuán )光(guāng )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),初(chū )令(lìng )郡(jùn )国(guó )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )各(gè )一(yī )人(rén )。

卫(wèi )尉(wèi )李(lǐ )广(guǎng )为(wéi )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )屯(tún )云(yún )中(zhōng ),中(zhōng )尉(wèi )程(chéng )不(bú )识(shí )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )屯(tún )雁(yàn )门(mén ),六(liù )月(yuè )罢(bà )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),赐(cì )民(mín )长(zhǎng )子(zǐ )爵(jué )一(yī )级(jí )。复(fù )七(qī )国(guó )宗(zōng )室(shì )前(qián )绝(jué )属(shǔ )者(zhě )。

五(wǔ )月(yuè ),诏(zhào )贤(xián )良(liáng )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )昔(xī )在(zài )唐(táng )、虞(yú ),画(huà )像(xiàng )而(ér )民(mín )不(bú )犯(fàn ),日(rì )月(yuè )所(suǒ )烛(zhú ),莫(mò )不(bú )率(lǜ )俾(bǐ )。周(zhōu )之(zhī )成(chéng )、康(kāng ),刑(xíng )错(cuò )不(bú )用(yòng ),德(dé )及(jí )鸟(niǎo )兽(shòu ),教(jiāo )通(tōng )四(sì )海(hǎi ),海(hǎi )外(wài )肃(sù )慎(shèn ),北(běi )发(fā )渠(qú )搜(sōu ),氐(dī )羌(qiāng )徠(lái )服(fú );星(xīng )辰(chén )不(bú )孛(bó ),日(rì )月(yuè )不(bú )蚀(shí ),山(shān )陵(líng )不(bú )崩(bēng ),川(chuān )谷(gǔ )不(bú )塞(sāi );麟(lín )、凤(fèng )在(zài )郊(jiāo )薮(sǒu ),河(hé )、洛(luò )出(chū )图(tú )书(shū )。呜(wū )乎(hū ),何(hé )施(shī )而(ér )臻(zhēn )此(cǐ )与(yǔ )!今(jīn )朕(zhèn )获(huò )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào ),夙(sù )兴(xìng )以(yǐ )求(qiú ),夜(yè )寐(mèi )以(yǐ )思(sī ),若(ruò )涉(shè )渊(yuān )水(shuǐ ),未(wèi )知(zhī )所(suǒ )济(jì )。猗(yī )与(yǔ )伟(wěi )与(yǔ )!何(hé )行(háng )而(ér )可(kě )以(yǐ )章(zhāng )先(xiān )帝(dì )之(zhī )洪(hóng )业(yè )休(xiū )德(dé ),上(shàng )参(cān )尧(yáo )、舜(shùn ),下(xià )配(pèi )三(sān )王(wáng )!朕(zhèn )之(zhī )不(bú )敏(mǐn ),不(bú )能(néng )远(yuǎn )德(dé ),此(cǐ )子(zǐ )大(dà )夫(fū )之(zhī )所(suǒ )睹(dǔ )闻(wén )也(yě ),贤(xián )良(liáng )明(míng )于(yú )古(gǔ )今(jīn )王(wáng )事(shì )之(zhī )体(tǐ ),受(shòu )策(cè )察(chá )问(wèn ),咸(xián )以(yǐ )书(shū )对(duì ),著(zhe )之(zhī )于(yú )篇(piān ),朕(zhèn )亲(qīn )览(lǎn )焉(yān )。”于(yú )是(shì )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )等(děng )出(chū )焉(yān )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè )癸(guǐ )未(wèi ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。

春(chūn ),诏(zhào )问(wèn )公(gōng )卿(qīng )曰(yuē ):“朕(zhèn )饰(shì )子(zǐ )女(nǚ )以(yǐ )配(pèi )单(dān )于(yú ),金(jīn )币(bì )文(wén )绣(xiù )赂(lù )之(zhī )甚(shèn )厚(hòu ),单(dān )于(yú )待(dài )命(mìng )加(jiā )曼(màn ),侵(qīn )盗(dào )亡(wáng )已(yǐ )。边(biān )境(jìng )被(bèi )害(hài ),朕(zhèn )甚(shèn )闵(mǐn )之(zhī )。今(jīn )欲(yù )举(jǔ )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )建(jiàn )议(yì )宜(yí )击(jī )。

夏(xià )六(liù )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )韩(hán )安(ān )国(guó )为(wéi )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),卫(wèi )尉(wèi )李(lǐ )广(guǎng )为(wéi )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )仆(pú )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )为(wéi )轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn ),大(dà )行(háng )王(wáng )恢(huī )为(wéi )将(jiāng )屯(tún )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )李(lǐ )息(xī )为(wéi )材(cái )官(guān )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )三(sān )十(shí )万(wàn )众(zhòng )屯(tún )马(mǎ )邑(yì )谷(gǔ )中(zhōng ),诱(yòu )致(zhì )单(dān )于(yú ),欲(yù )袭(xí )击(jī )之(zhī )。单(dān )于(yú )入(rù )塞(sāi ),觉(jiào )之(zhī ),走(zǒu )出(chū )。六(liù )月(yuè ),军(jūn )罢(bà )。将(jiāng )军(jūn )王(wáng )恢(huī )坐(zuò )首(shǒu )谋(móu )不(bú )进(jìn ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),令(lìng )民(mín )大(dà )酺(pú )五(wǔ )日(rì )。

三(sān )年(nián )春(chūn ),河(hé )水(shuǐ )徙(xǐ ),从(cóng )顿(dùn )丘(qiū )东(dōng )南(nán )流(liú )入(rù )勃(bó )海(hǎi )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),封(fēng )高(gāo )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )五(wǔ )人(rén )后(hòu )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

河(hé )水(shuǐ )决(jué )濮(pú )阳(yáng ),泛(fàn )郡(jùn )十(shí )六(liù )。发(fā )卒(zú )十(shí )万(wàn )救(jiù )决(jué )河(hé )。起(qǐ )龙(lóng )渊(yuān )宫(gōng )。

四(sì )年(nián )冬(dōng ),魏(wèi )其(qí )侯(hóu )窦(dòu )婴(yīng )有(yǒu )罪(zuì ),弃(qì )市(shì )。

春(chūn )三(sān )月(yuè )乙(yǐ )卯(mǎo ),丞(chéng )相(xiàng )蚡(fén )薨(hōng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),陨(yǔn )霜(shuāng )杀(shā )草(cǎo )。五(wǔ )月(yuè ),地(dì )震(zhèn )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),河(hé )间(jiān )王(wáng )德(dé )薨(hōng )。

夏(xià ),发(fā )巴(bā )、蜀(shǔ )治(zhì )南(nán )夷(yí )道(dào )。又(yòu )发(fā )卒(zú )万(wàn )人(rén )治(zhì )雁(yàn )门(mén )阻(zǔ )险(xiǎn )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),大(dà )风(fēng )拔(bá )木(mù )。

乙(yǐ )巳(sì ),皇(huáng )后(hòu )陈(chén )氏(shì )废(fèi )。捕(bǔ )为(wéi )巫(wū )蛊(gǔ )者(zhě ),皆(jiē )枭(xiāo )首(shǒu )。

八(bā )月(yuè ),螟(míng )。

征(zhēng )吏(lì )民(mín )有(yǒu )明(míng )当(dāng )世(shì )之(zhī )务(wù )、习(xí )先(xiān )圣(shèng )之(zhī )术(shù )者(zhě ),县(xiàn )次(cì )续(xù )食(shí ),令(lìng )与(yǔ )计(jì )偕(xié )。

六(liù )年(nián )冬(dōng ),初(chū )算(suàn )商(shāng )车(chē )。

春(chūn ),穿(chuān )漕(cáo )渠(qú )通(tōng )渭(wèi )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )上(shàng )谷(gǔ ),杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín )。遣(qiǎn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )出(chū )上(shàng )谷(gǔ ),骑(qí )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )敖(áo )出(chū )代(dài ),轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )出(chū )云(yún )中(zhōng ),骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )广(guǎng )出(chū )雁(yàn )门(mén )。青(qīng )至(zhì )龙(lóng )城(chéng ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )七(qī )百(bǎi )级(jí )。广(guǎng )、敖(áo )失(shī )师(shī )而(ér )还(hái )。诏(zhào )曰(yuē ):“夷(yí )狄(dí )无(wú )义(yì ),所(suǒ )从(cóng )来(lái )久(jiǔ )。间(jiān )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )数(shù )寇(kòu )边(biān )境(jìng ),故(gù )遣(qiǎn )将(jiāng )抚(fǔ )师(shī )。古(gǔ )者(zhě )治(zhì )兵(bīng )振(zhèn )旅(lǚ ),因(yīn )遭(zāo )虏(lǔ )之(zhī )方(fāng )入(rù ),将(jiāng )吏(lì )新(xīn )会(huì ),上(shàng )下(xià )未(wèi )辑(jí )。代(dài )郡(jùn )将(jiāng )军(jūn )敖(áo )、雁(yàn )门(mén )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )所(suǒ )任(rèn )不(bú )肖(xiāo ),校(xiào )尉(wèi )又(yòu )背(bèi )义(yì )妄(wàng )行(háng ),弃(qì )军(jūn )而(ér )北(běi ),少(shǎo )吏(lì )犯(fàn )禁(jìn )。用(yòng )兵(bīng )之(zhī )法(fǎ ):不(bú )勤(qín )不(bú )教(jiāo ),将(jiāng )率(lǜ )之(zhī )过(guò )也(yě );教(jiāo )令(lìng )宣(xuān )明(míng ),不(bú )能(néng )尽(jìn )力(lì ),士(shì )卒(zú )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )已(yǐ )下(xià )廷(tíng )尉(wèi ),使(shǐ )理(lǐ )正(zhèng )之(zhī ),而(ér )又(yòu )加(jiā )法(fǎ )于(yú )士(shì )卒(zú ),二(èr )者(zhě )并(bìng )行(háng ),非(fēi )仁(rén )圣(shèng )之(zhī )心(xīn )。朕(zhèn )闵(mǐn )众(zhòng )庶(shù )陷(xiàn )害(hài ),欲(yù )刷(shuā )耻(chǐ )改(gǎi )行(háng ),复(fù )奉(fèng )正(zhèng )义(yì ),厥(jué )路(lù )亡(wáng )由(yóu )。其(qí )赦(shè )雁(yàn )门(mén )、代(dài )郡(jùn )军(jūn )士(shì )不(bú )循(xún )法(fǎ )者(zhě )。”

夏(xià ),大(dà )旱(hàn ),蝗(huáng )。

六(liù )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )盗(dào )边(biān )。遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )安(ān )国(guó )屯(tún )渔(yú )阳(yáng )。

元(yuán )朔(shuò )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū ),所(suǒ )使(shǐ )总(zǒng )方(fāng )略(luè ),壹(yī )统(tǒng )类(lèi ),广(guǎng )教(jiāo )化(huà ),美(měi )风(fēng )俗(sú )也(yě )。夫(fū )本(běn )仁(rén )祖(zǔ )义(yì ),褒(bāo )德(dé )禄(lù )贤(xián ),劝(quàn )善(shàn )刑(xíng )暴(bào ),五(wǔ )帝(dì )、三(sān )王(wáng )所(suǒ )由(yóu )昌(chāng )也(yě )。朕(zhèn )夙(sù )兴(xìng )夜(yè )寐(mèi ),嘉(jiā )与(yǔ )宇(yǔ )内(nèi )之(zhī )士(shì )臻(zhēn )于(yú )斯(sī )路(lù )。故(gù )旅(lǚ )耆(qí )老(lǎo ),复(fù )孝(xiào )敬(jìng ),选(xuǎn )豪(háo )俊(jùn ),讲(jiǎng )文(wén )学(xué ),稽(jī )参(cān )政(zhèng )事(shì ),祈(qí )进(jìn )民(mín )心(xīn ),深(shēn )诏(zhào )执(zhí )事(shì ),兴(xìng )廉(lián )举(jǔ )孝(xiào ),庶(shù )几(jǐ )成(chéng )风(fēng ),绍(shào )休(xiū )圣(shèng )绪(xù )。夫(fū )十(shí )室(shì )之(zhī )邑(yì ),必(bì )有(yǒu )忠(zhōng )信(xìn );三(sān )人(rén )并(bìng )行(háng ),厥(jué )有(yǒu )我(wǒ )师(shī )。今(jīn )或(huò )至(zhì )阖(hé )郡(jùn )而(ér )不(bú )荐(jiàn )一(yī )人(rén ),是(shì )化(huà )不(bú )下(xià )究(jiū ),而(ér )积(jī )行(háng )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )雍(yōng )于(yú )上(shàng )闻(wén )也(yě )。二(èr )千(qiān )石(shí )官(guān )长(zhǎng )纪(jì )纲(gāng )人(rén )伦(lún ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )佐(zuǒ )朕(zhèn )烛(zhú )幽(yōu )隐(yǐn ),劝(quàn )元(yuán )元(yuán ),厉(lì )蒸(zhēng )庶(shù ),崇(chóng )乡(xiāng )党(dǎng )之(zhī )训(xùn )哉(zāi )?且(qiě )进(jìn )贤(xián )受(shòu )上(shàng )赏(shǎng ),蔽(bì )贤(xián )蒙(méng )显(xiǎn )戮(lù ),古(gǔ )之(zhī )道(dào )也(yě )。其(qí )与(yǔ )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )、礼(lǐ )官(guān )、博(bó )士(shì )议(yì )不(bú )举(jǔ )者(zhě )罪(zuì )。”有(yǒu )司(sī )奏(zòu )议(yì )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě ),诸(zhū )候(hòu )贡(gòng )士(shì ),壹(yī )适(shì )谓(wèi )之(zhī )好(hǎo )德(dé ),再(zài )适(shì )谓(wèi )之(zhī )贤(xián )贤(xián ),三(sān )适(shì )谓(wèi )之(zhī )有(yǒu )功(gōng ),乃(nǎi )加(jiā )九(jiǔ )锡(xī );不(bú )贡(gòng )士(shì ),壹(yī )则(zé )黜(chù )爵(jué ),再(zài )则(zé )黜(chù )地(dì ),三(sān )而(ér )黜(chù ),爵(jué )、地(dì )毕(bì )矣(yǐ )。夫(fū )附(fù )下(xià )罔(wǎng )上(shàng )者(zhě )死(sǐ ),附(fù )上(shàng )罔(wǎng )下(xià )者(zhě )刑(xíng );与(yǔ )闻(wén )国(guó )政(zhèng )而(ér )无(wú )益(yì )于(yú )民(mín )者(zhě )斥(chì );在(zài )上(shàng )位(wèi )而(ér )不(bú )能(néng )进(jìn )贤(xián )者(zhě )退(tuì ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )劝(quàn )善(shàn )黜(chù )恶(è )也(yě )。今(jīn )诏(zhào )书(shū )昭(zhāo )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )绪(xù ),令(lìng )二(èr )千(qiān )石(shí )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),所(suǒ )以(yǐ )化(huà )元(yuán )元(yuán ),移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú )也(yě )。不(bú )举(jǔ )孝(xiào ),不(bú )奉(fèng )诏(zhào ),当(dāng )以(yǐ )不(bú )敬(jìng )论(lùn )。不(bú )察(chá )廉(lián ),不(bú )胜(shèng )任(rèn )也(yě ),当(dāng )免(miǎn )。”奏(zòu )可(kě )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),江(jiāng )都(dōu )王(wáng )非(fēi )薨(hōng )。

春(chūn )三(sān )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )卫(wèi )氏(shì )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )天(tiān )地(dì )不(bú )变(biàn ),不(bú )成(chéng )施(shī )化(huà );阴(yīn )阳(yáng )不(bú )变(biàn ),物(wù )不(bú )畅(chàng )茂(mào )。《易(yì )》曰(yuē )‘通(tōng )其(qí )变(biàn ),使(shǐ )民(mín )不(bú )倦(juàn )’。《诗(shī )》云(yún )‘九(jiǔ )变(biàn )复(fù )贯(guàn ),知(zhī )言(yán )之(zhī )选(xuǎn )’。朕(zhèn )嘉(jiā )唐(táng )、虞(yú )而(ér )乐(lè )殷(yīn )、周(zhōu ),据(jù )旧(jiù )以(yǐ )鉴(jiàn )新(xīn )。其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià ),与(yǔ )民(mín )更(gèng )始(shǐ )。诸(zhū )逋(bū )贷(dài )及(jí )辞(cí )讼(sòng )在(zài )孝(xiào )景(jǐng )后(hòu )三(sān )年(nián )以(yǐ )前(qián ),皆(jiē )勿(wù )听(tīng )治(zhì )。”

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )辽(liáo )西(xī ),杀(shā )太(tài )守(shǒu );入(rù )渔(yú )阳(yáng )、雁(yàn )门(mén ),败(bài )都(dōu )尉(wèi ),杀(shā )略(luè )三(sān )千(qiān )余(yú )人(rén )。遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )出(chū )雁(yàn )门(mén ),将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )息(xī )出(chū )代(dài ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )数(shù )千(qiān )级(jí )。

东(dōng )夷(yí )薉(huì )君(jūn )南(nán )闾(lǘ )等(děng )口(kǒu )二(èr )十(shí )八(bā )万(wàn )人(rén )降(jiàng ),为(wéi )苍(cāng )海(hǎi )郡(jùn )。

鲁(lǔ )王(wáng )馀(yú )、长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )发(fā )皆(jiē )薨(hōng )。

二(èr )年(nián )冬(dōng ),赐(cì )淮(huái )南(nán )王(wáng )、菑(zī )川(chuān )王(wáng )几(jǐ )杖(zhàng ),毋(wú )朝(cháo )。

春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“梁(liáng )王(wáng )、城(chéng )阳(yáng )王(wáng )亲(qīn )慈(cí )同(tóng )生(shēng ),愿(yuàn )以(yǐ )邑(yì )分(fèn )弟(dì ),其(qí )许(xǔ )之(zhī ),诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )请(qǐng )与(yǔ )子(zǐ )弟(dì )邑(yì )者(zhě ),朕(zhèn )将(jiāng )亲(qīn )览(lǎn ),使(shǐ )有(yǒu )列(liè )位(wèi )焉(yān )。”于(yú )是(shì )籓(bān )国(guó )始(shǐ )分(fèn ),而(ér )子(zǐ )弟(dì )毕(bì )侯(hóu )矣(yǐ )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )上(shàng )谷(gǔ )、渔(yú )阳(yáng )、杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín )千(qiān )余(yú )人(rén )。遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )、李(lǐ )息(xī )出(chū )云(yún )中(zhōng ),至(zhì )高(gāo )阙(què ),遂(suí )西(xī )至(zhì )符(fú )离(lí ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )数(shù )千(qiān )级(jí )。收(shōu )河(hé )南(nán )地(dì ),置(zhì )朔(shuò )方(fāng )、五(wǔ )原(yuán )郡(jùn )。

三(sān )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

夏(xià ),募(mù )民(mín )徙(xǐ )朔(shuò )方(fāng )十(shí )万(wàn )口(kǒu )。又(yòu )徙(xǐ )郡(jùn )国(guó )豪(háo )杰(jié )及(jí )訾(zī )三(sān )百(bǎi )万(wàn )以(yǐ )上(shàng )于(yú )茂(mào )陵(líng )。

秋(qiū ),燕(yàn )王(wáng )定(dìng )国(guó )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。

三(sān )年(nián )春(chūn ),罢(bà )苍(cāng )海(hǎi )郡(jùn )。

三(sān )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“夫(fū )刑(xíng )罚(fá )所(suǒ )以(yǐ )防(fáng )奸(jiān )也(yě ),内(nèi )长(zhǎng )文(wén )所(suǒ )以(yǐ )见(jiàn )爱(ài )也(yě )。以(yǐ )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )未(wèi )洽(qià )于(yú )教(jiāo )化(huà ),朕(zhèn )嘉(jiā )与(yǔ )士(shì )大(dà )夫(fū )日(rì )新(xīn )厥(jué )业(yè ),祗(zhī )而(ér )不(bú )解(jiě )。其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià )。”

夏(xià ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )代(dài ),杀(shā )太(tài )守(shǒu );入(rù )雁(yàn )门(mén ),杀(shā )略(luè )千(qiān )余(yú )人(rén )。

六(liù )月(yuè )庚(gēng )午(wǔ ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )崩(bēng )。

秋(qiū ),罢(bà )西(xī )南(nán )夷(yí ),城(chéng )朔(shuò )方(fāng )城(chéng )。令(lìng )民(mín )大(dà )酺(pú )五(wǔ )日(rì )。

四(sì )年(nián )冬(dōng ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

夏(xià ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )代(dài )、定(dìng )襄(xiāng )、上(shàng )郡(jùn ),杀(shā )略(luè )数(shù )千(qiān )人(rén )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn ),大(dà )旱(hàn )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )将(jiāng )六(liù )将(jiāng )军(jūn )兵(bīng )十(shí )余(yú )万(wàn )人(rén )出(chū )朔(shuò )方(fāng )、高(gāo )阙(què ),获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )级(jí )。

夏(xià )六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“盖(gài )闻(wén )导(dǎo )民(mín )以(yǐ )礼(lǐ ),风(fēng )之(zhī )以(yǐ )乐(lè )。今(jīn )礼(lǐ )坏(huài )乐(lè )崩(bēng ),朕(zhèn )甚(shèn )闵(mǐn )焉(yān )。故(gù )详(xiáng )延(yán )天(tiān )下(xià )方(fāng )闻(wén )之(zhī )士(shì ),咸(xián )荐(jiàn )诸(zhū )朝(cháo )。其(qí )令(lìng )礼(lǐ )官(guān )劝(quàn )学(xué ),讲(jiǎng )议(yì )洽(qià )闻(wén ),举(jǔ )遗(yí )举(jǔ )礼(lǐ ),以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )先(xiān )。太(tài )常(cháng )其(qí )议(yì )予(yǔ )博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ ),崇(chóng )乡(xiāng )党(dǎng )之(zhī )化(huà ),以(yǐ )厉(lì )贤(xián )材(cái )焉(yān )。”丞(chéng )相(xiàng )弘(hóng )请(qǐng )为(wéi )博(bó )士(shì )置(zhì )弟(dì )子(zǐ )员(yuán ),学(xué )者(zhě )益(yì )广(guǎng )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )代(dài ),杀(shā )都(dōu )尉(wèi )。

六(liù )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )将(jiāng )六(liù )将(jiāng )军(jūn )兵(bīng )十(shí )余(yú )万(wàn )骑(qí )出(chū )定(dìng )襄(xiāng ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )千(qiān )余(yú )级(jí )。还(hái ),休(xiū )士(shì )马(mǎ )于(yú )定(dìng )襄(xiāng )、云(yún )中(zhōng )、雁(yàn )门(mén )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),卫(wèi )青(qīng )复(fù )将(jiāng )六(liù )将(jiāng )军(jūn )绝(jué )幕(mù ),大(dà )克(kè )获(huò )。前(qián )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )信(xìn )军(jūn )败(bài ),降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú )。右(yòu )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )建(jiàn )亡(wáng )军(jūn ),独(dú )自(zì )脱(tuō )还(hái ),赎(shú )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )五(wǔ )帝(dì )不(bú )相(xiàng )复(fù )礼(lǐ ),三(sān )代(dài )不(bú )同(tóng )法(fǎ ),所(suǒ )由(yóu )殊(shū )路(lù )而(ér )建(jiàn )德(dé )一(yī )也(yě )。盖(gài )孔(kǒng )子(zǐ )对(duì )定(dìng )公(gōng )以(yǐ )徠(lái )远(yuǎn ),哀(āi )公(gōng )以(yǐ )论(lùn )臣(chén ),景(jǐng )公(gōng )以(yǐ )节(jiē )用(yòng ),非(fēi )期(qī )不(bú )同(tóng ),所(suǒ )急(jí )异(yì )务(wù )也(yě )。今(jīn )中(zhōng )国(guó )一(yī )统(tǒng )而(ér )北(běi )边(biān )未(wèi )安(ān ),朕(zhèn )甚(shèn )悼(dào )之(zhī )。日(rì )者(zhě )大(dà )将(jiāng )军(jūn )巡(xún )朔(shuò )方(fāng ),征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )万(wàn )八(bā )千(qiān )级(jí ),诸(zhū )禁(jìn )锢(gù )及(jí )有(yǒu )过(guò )者(zhě ),咸(xián )蒙(méng )厚(hòu )赏(shǎng ),得(dé )免(miǎn )、减(jiǎn )罪(zuì )。今(jīn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )仍(réng )复(fù )克(kè )获(huò ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )级(jí ),受(shòu )爵(jué )赏(shǎng )而(ér )欲(yù )移(yí )卖(mài )者(zhě ),无(wú )所(suǒ )流(liú )貤(yí )。其(qí )议(yì )为(wéi )令(lìng )。”有(yǒu )司(sī )奏(zòu )请(qǐng )置(zhì )武(wǔ )功(gōng )赏(shǎng )官(guān ),以(yǐ )宠(chǒng )战(zhàn )士(shì )。

元(yuán )狩(shòu )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。获(huò )白(bái )麟(lín ),作(zuò )《白(bái )麟(lín )之(zhī )歌(gē )》。

十(shí )一(yī )月(yuè ),淮(huái )南(nán )王(wáng )安(ān )、衡(héng )山(shān )王(wáng )赐(cì )谋(móu )反(fǎn ),诛(zhū )。党(dǎng )与(yǔ )死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )雪(xuě ),民(mín )冻(dòng )死(sǐ )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

丁(dīng )卯(mǎo ),立(lì )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。赐(cì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )爵(jué )右(yòu )庶(shù )长(zhǎng ),民(mín )为(wéi )父(fù )后(hòu )者(zhě )一(yī )级(jí )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )咎(jiù )繇(yáo )对(duì )禹(yǔ ),曰(yuē )在(zài )知(zhī )人(rén ),知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),惟(wéi )帝(dì )难(nán )之(zhī )。盖(gài )君(jūn )者(zhě ),心(xīn )也(yě ),民(mín )犹(yóu )支(zhī )体(tǐ ),支(zhī )体(tǐ )伤(shāng )则(zé )心(xīn )憯(cǎn )怛(dá )。日(rì )者(zhě )淮(huái )南(nán )、衡(héng )山(shān )修(xiū )文(wén )学(xué ),流(liú )货(huò )赂(lù ),两(liǎng )国(guó )接(jiē )壤(rǎng ),怵(chù )于(yú )邪(xié )说(shuō ),而(ér )造(zào )篡(cuàn )弑(shì ),此(cǐ )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )德(dé )。《诗(shī )》云(yún ):‘忧(yōu )心(xīn )惨(cǎn )惨(cǎn ),念(niàn )国(guó )之(zhī )为(wéi )虐(nuè )。’已(yǐ )赦(shè )天(tiān )下(xià ),涤(dí )除(chú )与(yǔ )之(zhī )更(gèng )始(shǐ )。朕(zhèn )嘉(jiā )孝(xiào )弟(dì )、力(lì )田(tián ),哀(āi )夫(fū )老(lǎo )眊(mèi )、孤(gū )、寡(guǎ )、鳏(guān )、独(dú )或(huò )匮(kuì )于(yú )衣(yī )食(shí ),甚(shèn )怜(lián )愍(mǐn )焉(yān )。其(qí )遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )巡(xún )行(háng )天(tiān )下(xià ),存(cún )问(wèn )致(zhì )赐(cì )。曰(yuē ):‘皇(huáng )帝(dì )使(shǐ )谒(yè )者(zhě )赐(cì )县(xiàn )三(sān )老(lǎo )、孝(xiào )者(zhě )帛(bó ),人(rén )五(wǔ )匹(pǐ );乡(xiāng )三(sān )老(lǎo )、弟(dì )者(zhě )、力(lì )田(tián )帛(bó ),人(rén )三(sān )匹(pǐ );年(nián )九(jiǔ )十(shí )以(yǐ )上(shàng )及(jí )鳏(guān )、寡(guǎ )、孤(gū )、独(dú )帛(bó ),人(rén )二(èr )匹(pǐ ),絮(xù )三(sān )斤(jīn );八(bā )十(shí )以(yǐ )上(shàng )米(mǐ ),人(rén )三(sān )石(shí )。有(yǒu )冤(yuān )失(shī )职(zhí ),使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )闻(wén )。县(xiàn )、乡(xiāng )即(jí )赐(cì ),毋(wú )赘(zhuì )聚(jù )。’”

五(wǔ )月(yuè )乙(yǐ )巳(sì )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )上(shàng )谷(gǔ ),杀(shā )数(shù )百(bǎi )人(rén )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。

春(chūn )三(sān )月(yuè )戊(wù )寅(yín ),丞(chéng )相(xiàng )弘(hóng )薨(hōng )。

遣(qiǎn )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )霍(huò )去(qù )病(bìng )出(chū )陇(lǒng )西(xī ),至(zhì )皋(gāo )兰(lán ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )千(qiān )余(yú )级(jí )。

夏(xià ),马(mǎ )生(shēng )余(yú )吾(wú )水(shuǐ )中(zhōng )。南(nán )越(yuè )献(xiàn )驯(xùn )象(xiàng )、能(néng )言(yán )鸟(niǎo )。

将(jiāng )军(jūn )去(qù )病(bìng )、公(gōng )孙(sūn )敖(áo )出(chū )北(běi )地(dì )二(èr )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),过(guò )居(jū )延(yán ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )三(sān )万(wàn )余(yú )级(jí )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )雁(yàn )门(mén ),杀(shā )略(luè )数(shù )百(bǎi )人(rén )。遣(qiǎn )卫(wèi )尉(wèi )张(zhāng )骞(qiān )、郎(láng )中(zhōng )令(lìng )李(lǐ )广(guǎng )皆(jiē )出(chū )右(yòu )北(běi )平(píng )。广(guǎng )杀(shā )匈(xiōng )奴(nú )三(sān )千(qiān )余(yú )人(rén ),尽(jìn )亡(wáng )其(qí )军(jūn )四(sì )千(qiān )人(rén ),独(dú )身(shēn )脱(tuō )还(hái ),及(jí )公(gōng )孙(sūn )敖(áo )、张(zhāng )骞(qiān )皆(jiē )后(hòu )期(qī ),当(dāng )斩(zhǎn ),赎(shú )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

江(jiāng )都(dōu )王(wáng )建(jiàn )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。胶(jiāo )东(dōng )王(wáng )寄(jì )薨(hōng )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )昆(kūn )邪(xié )王(wáng )杀(shā )休(xiū )屠(tú )王(wáng ),并(bìng )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )合(hé )四(sì )万(wàn )余(yú )人(rén )来(lái )降(jiàng ),置(zhì )五(wǔ )属(shǔ )国(guó )以(yǐ )处(chù )之(zhī )。以(yǐ )其(qí )地(dì )为(wéi )武(wǔ )威(wēi )、酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn )。

三(sān )年(nián )春(chūn ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )方(fāng )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。立(lì )胶(jiāo )东(dōng )康(kāng )王(wáng )少(shǎo )子(zǐ )庆(qìng )为(wéi )六(liù )安(ān )王(wáng )。封(fēng )故(gù )相(xiàng )哈(hā )萧(xiāo )何(hé )曾(céng )孙(sūn )庆(qìng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )右(yòu )北(běi )平(píng )、定(dìng )襄(xiāng ),杀(shā )略(luè )千(qiān )余(yú )人(rén )。

遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )劝(quàn )有(yǒu )水(shuǐ )灾(zāi )郡(jùn )种(zhǒng )宿(xiǔ )麦(mài )。举(jǔ )吏(lì )民(mín )能(néng )假(jiǎ )贷(dài )贫(pín )民(mín )者(zhě )以(yǐ )名(míng )闻(wén )。

减(jiǎn )陇(lǒng )西(xī )、北(běi )地(dì )、上(shàng )郡(jùn )戍(shù )卒(zú )半(bàn )。

发(fā )谪(zhé )吏(lì )穿(chuān )昆(kūn )明(míng )池(chí )。

四(sì )年(nián )冬(dōng ),有(yǒu )司(sī )言(yán )关(guān )东(dōng )贫(pín )民(mín )徙(xǐ )陇(lǒng )西(xī )、北(běi )地(dì )、西(xī )河(hé )、上(shàng )郡(jùn )、会(huì )稽(jī )凡(fán )七(qī )十(shí )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )口(kǒu ),县(xiàn )官(guān )衣(yī )食(shí )振(zhèn )业(yè ),用(yòng )度(dù )不(bú )足(zú ),请(qǐng )收(shōu )银(yín )、锡(xī )造(zào )白(bái )金(jīn )及(jí )皮(pí )币(bì )以(yǐ )足(zú )用(yòng )。初(chū )算(suàn )缗(mín )钱(qián )。

春(chūn ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )北(běi )。

夏(xià ),有(yǒu )长(zhǎng )星(xīng )出(chū )于(yú )西(xī )北(běi )。

大(dà )将(jiāng )军(jūn )卫(wèi )青(qīng )将(jiāng )四(sì )将(jiāng )军(jūn )出(chū )定(dìng )襄(xiāng ),将(jiāng )军(jūn )去(qù )病(bìng )出(chū )代(dài ),各(gè )将(jiāng )五(wǔ )万(wàn )骑(qí )。步(bù )兵(bīng )踵(zhǒng )军(jūn )后(hòu )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén )。青(qīng )至(zhì )幕(mù )北(běi )围(wéi )单(dān )于(yú ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn )九(jiǔ )千(qiān )级(jí ),至(zhì )阗(tián )颜(yán )山(shān )乃(nǎi )还(hái )。去(qù )病(bìng )与(yǔ )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )战(zhàn ),斩(zhǎn )获(huò )首(shǒu )虏(lǔ )七(qī )万(wàn )余(yú )级(jí ),封(fēng )狼(láng )居(jū )胥(xū )山(shān )乃(nǎi )还(hái )。两(liǎng )军(jūn )士(shì )死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。前(qián )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )、后(hòu )将(jiāng )军(jūn )食(shí )其(qí )皆(jiē )后(hòu )期(qī )。广(guǎng )自(zì )杀(shā ),食(shí )其(qí )赎(shú )死(sǐ )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn )三(sān )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),丞(chéng )相(xiàng )李(lǐ )蔡(cài )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。

天(tiān )下(xià )马(mǎ )少(shǎo ),平(píng )牡(mǔ )马(mǎ ),匹(pǐ )二(èr )十(shí )万(wàn )。

罢(bà )半(bàn )两(liǎng )钱(qián ),行(háng )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián )。

徙(xǐ )天(tiān )下(xià )奸(jiān )猾(huá )吏(lì )民(mín )于(yú )边(biān )。

六(liù )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),赐(cì )丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )至(zhì )吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )金(jīn ),千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià )至(zhì )乘(chéng )从(cóng )者(zhě )帛(bó ),蛮(mán )夷(yí )锦(jǐn )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

雨(yǔ )水(shuǐ )亡(wáng )冰(bīng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )乙(yǐ )巳(sì ),庙(miào )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )闳(hóng )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),旦(dàn )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),胥(xū )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )王(wáng )。初(chū )作(zuò )诰(gào )。

六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“日(rì )者(zhě )有(yǒu )司(sī )以(yǐ )币(bì )轻(qīng )多(duō )奸(jiān ),农(nóng )伤(shāng )而(ér )未(wèi )众(zhòng ),又(yòu )禁(jìn )兼(jiān )并(bìng )之(zhī )涂(tú ),故(gù )改(gǎi )币(bì )以(yǐ )约(yuē )之(zhī )。稽(jī )诸(zhū )往(wǎng )古(gǔ ),制(zhì )宜(yí )于(yú )今(jīn )。废(fèi )期(qī )有(yǒu )月(yuè ),而(ér )山(shān )泽(zé )之(zhī )民(mín )未(wèi )谕(yù )。夫(fū )仁(rén )行(háng )而(ér )从(cóng )善(shàn ),义(yì )立(lì )则(zé )俗(sú )易(yì ),意(yì )奉(fèng )宪(xiàn )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )导(dǎo )之(zhī )未(wèi )明(míng )与(yǔ )?将(jiāng )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )安(ān )殊(shū )路(lù ),而(ér )挢(jiǎo )虔(qián )吏(lì )因(yīn )乘(chéng )势(shì )以(yǐ )侵(qīn )蒸(zhēng )庶(shù )邪(xié )?何(hé )纷(fēn )然(rán )其(qí )扰(rǎo )也(yě )!今(jīn )遣(qiǎn )博(bó )士(shì )大(dà )等(děng )六(liù )人(rén )分(fèn )循(xún )行(háng )天(tiān )下(xià ),存(cún )问(wèn )鳏(guān )、寡(guǎ )、废(fèi )、疾(jí ),无(wú )以(yǐ )自(zì )振(zhèn )业(yè )者(zhě )贷(dài )与(yǔ )之(zhī )。谕(yù )三(sān )老(lǎo )、孝(xiào )弟(dì )以(yǐ )为(wéi )民(mín )师(shī ),举(jǔ )独(dú )行(háng )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),征(zhēng )诣(yì )行(háng )在(zài )所(suǒ )。朕(zhèn )嘉(jiā )贤(xián )者(zhě ),乐(lè )知(zhī )其(qí )人(rén )。广(guǎng )宣(xuān )厥(jué )道(dào ),士(shì )有(yǒu )特(tè )招(zhāo ),使(shǐ )者(zhě )之(zhī )任(rèn )也(yě )。详(xiáng )问(wèn )隐(yǐn )处(chù )亡(wáng )位(wèi )及(jí )冤(yuān )失(shī )职(zhí )、奸(jiān )猾(huá )为(wéi )害(hài )、野(yě )荒(huāng )治(zhì )苛(kē )者(zhě ),举(jǔ )奏(zòu )。郡(jùn )国(guó )有(yǒu )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )便(biàn )者(zhě ),上(shàng )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )以(yǐ )闻(wén )。”

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )司(sī )马(mǎ )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )去(qù )病(bìng )薨(hōng )。

元(yuán )鼎(dǐng )元(yuán )年(nián )夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),大(dà )酺(pú )五(wǔ )日(rì )。

得(dé )鼎(dǐng )汾(fén )水(shuǐ )上(shàng )。

济(jì )东(dōng )王(wáng )彭(péng )离(lí )有(yǒu )罪(zuì ),废(fèi )徙(xǐ )上(shàng )庸(yōng )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )张(zhāng )汤(tāng )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丞(chéng )相(xiàng )青(qīng )翟(zhái )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

春(chūn ),起(qǐ )柏(bǎi )梁(liáng )台(tái )。

三(sān )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )雪(xuě )。夏(xià ),大(dà )水(shuǐ ),关(guān )东(dōng )饿(è )死(sǐ )者(zhě )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“仁(rén )不(bú )异(yì )远(yuǎn ),义(yì )不(bú )辞(cí )难(nán ),今(jīn )京(jīng )师(shī )虽(suī )未(wèi )为(wéi )丰(fēng )年(nián ),山(shān )林(lín )、池(chí )泽(zé )之(zhī )饶(ráo )与(yǔ )民(mín )共(gòng )之(zhī )。今(jīn )水(shuǐ )潦(liáo )移(yí )于(yú )江(jiāng )南(nán ),迫(pò )隆(lóng )冬(dōng )至(zhì ),朕(zhèn )惧(jù )其(qí )饥(jī )寒(hán )不(bú )活(huó )。江(jiāng )南(nán )之(zhī )地(dì ),火(huǒ )耕(gēng )水(shuǐ )耨(nòu ),方(fāng )下(xià )巴(bā )、蜀(shǔ )之(zhī )粟(sù )致(zhì )之(zhī )江(jiāng )陵(líng ),遣(qiǎn )博(bó )士(shì )中(zhōng )等(děng )分(fèn )循(xún )行(háng ),谕(yù )告(gào )所(suǒ )抵(dǐ ),无(wú )令(lìng )重(zhòng )困(kùn )。吏(lì )民(mín )有(yǒu )振(zhèn )救(jiù )饥(jī )民(mín )免(miǎn )其(qí )厄(è )者(zhě ),具(jù )举(jǔ )以(yǐ )闻(wén )。”

三(sān )年(nián )冬(dōng ),徙(xǐ )函(hán )谷(gǔ )关(guān )于(yú )新(xīn )安(ān )。以(yǐ )故(gù )关(guān )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )具(jù )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),令(lìng )民(mín )告(gào )缗(mín )者(zhě )以(yǐ )其(qí )半(bàn )与(yǔ )之(zhī )。

正(zhèng )月(yuè )戊(wù )子(zǐ ),阳(yáng )陵(líng )园(yuán )火(huǒ )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),雨(yǔ )雹(báo ),关(guān )东(dōng )郡(jùn )国(guó )十(shí )余(yú )饥(jī ),人(rén )相(xiàng )食(shí )。

常(cháng )山(shān )王(wáng )舜(shùn )薨(hōng )。子(zǐ )嗣(sì )立(lì ),有(yǒu )罪(zuì ),废(fèi )徙(xǐ )房(fáng )陵(líng )。

四(sì )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。赐(cì )民(mín )爵(jué )一(yī )级(jí ),女(nǚ )子(zǐ )百(bǎi )户(hù )牛(niú )、酒(jiǔ )。行(háng )自(zì )夏(xià )阳(yáng ),东(dōng )幸(xìng )汾(fén )阴(yīn )。

十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ ),立(lì )后(hòu )土(tǔ )祠(cí )于(yú )汾(fén )阴(yīn )脽(shuí )上(shàng )。礼(lǐ )毕(bì ),行(háng )幸(xìng )荥(yíng )阳(yáng )。还(hái )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),诏(zhào )曰(yuē ):“祭(jì )地(dì )翼(yì )州(zhōu ),瞻(zhān )望(wàng )河(hé )、洛(luò ),巡(xún )省(shěng )豫(yù )州(zhōu ),观(guān )于(yú )周(zhōu )室(shì ),邈(miǎo )而(ér )无(wú )祀(sì )。询(xún )问(wèn )耆(qí )老(lǎo ),乃(nǎi )得(dé )孽(niè )子(zǐ )嘉(jiā )。其(qí )封(fēng )嘉(jiā )为(wéi )周(zhōu )子(zǐ )南(nán )君(jūn ),以(yǐ )奉(fèng )周(zhōu )祀(sì )。”

春(chūn )二(èr )月(yuè ),中(zhōng )山(shān )王(wáng )胜(shèng )薨(hōng )。

夏(xià ),封(fēng )方(fāng )士(shì )栾(luán )大(dà )为(wéi )乐(lè )通(tōng )侯(hóu ),位(wèi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。

六(liù )月(yuè ),得(dé )宝(bǎo )鼎(dǐng )后(hòu )土(tǔ )祠(cí )旁(páng )。秋(qiū ),马(mǎ )生(shēng )渥(wò )洼(wā )水(shuǐ )中(zhōng )。作(zuò )《宝(bǎo )鼎(dǐng )》、《天(tiān )马(mǎ )》之(zhī )歌(gē )。

立(lì )常(cháng )山(shān )宪(xiàn )王(wáng )子(zǐ )商(shāng )为(wéi )洒(sǎ )水(shuǐ )王(wáng )。

五(wǔ )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。遂(suí )逾(yú )陇(lǒng ),登(dēng )空(kōng )同(tóng ),西(xī )临(lín )祖(zǔ )厉(lì )河(hé )而(ér )还(hái )。

十(shí )一(yī )月(yuè )辛(xīn )巳(sì )朔(shuò )旦(dàn ),冬(dōng )至(zhì )。立(lì )泰(tài )畤(zhì )于(yú )甘(gān )泉(quán )。天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )郊(jiāo )见(jiàn ),朝(cháo )日(rì )夕(xī )月(yuè )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )眇(miǎo )身(shēn )托(tuō )于(yú )王(wáng )侯(hóu )之(zhī )上(shàng ),德(dé )未(wèi )能(néng )绥(suí )民(mín ),民(mín )或(huò )饥(jī )寒(hán ),故(gù )巡(xún )祭(jì )后(hòu )土(tǔ )以(yǐ )祈(qí )丰(fēng )年(nián )。冀(jì )州(zhōu )隹(zhuī )壤(rǎng )乃(nǎi )显(xiǎn )文(wén )鼎(dǐng ),获(huò )荐(jiàn )于(yú )庙(miào )。渥(wò )洼(wā )水(shuǐ )出(chū )马(mǎ ),朕(zhèn )其(qí )御(yù )焉(yān )。战(zhàn )战(zhàn )兢(jīng )兢(jīng ),惧(jù )不(bú )克(kè )任(rèn ),思(sī )昭(zhāo )天(tiān )地(dì ),内(nèi )惟(wéi )自(zì )新(xīn )。《诗(shī )》云(yún ):‘四(sì )牡(mǔ )翼(yì )翼(yì ),以(yǐ )征(zhēng )不(bú )服(fú )。’亲(qīn )省(shěng )边(biān )垂(chuí ),用(yòng )事(shì )所(suǒ )极(jí )。望(wàng )见(jiàn )秦(qín )一(yī ),修(xiū )天(tiān )文(wén )禅(chán )。辛(xīn )卯(mǎo )夜(yè ),若(ruò )景(jǐng )光(guāng )十(shí )有(yǒu )二(èr )明(míng )。《易(yì )》曰(yuē ):‘先(xiān )甲(jiǎ )三(sān )日(rì ),后(hòu )甲(jiǎ )三(sān )日(rì )。’朕(zhèn )甚(shèn )念(niàn )年(nián )岁(suì )未(wèi )咸(xián )登(dēng ),饬(chì )躬(gōng )斋(zhāi )戒(jiè ),丁(dīng )酉(yǒu ),拜(bài )况(kuàng )于(yú )郊(jiāo )。”

夏(xià )四(sì )月(yuè ),南(nán )越(yuè )王(wáng )相(xiàng )吕(lǚ )嘉(jiā )反(fǎn ),杀(shā )汉(hàn )使(shǐ )者(zhě )及(jí )其(qí )王(wáng )、王(wáng )太(tài )后(hòu )。赦(shè )天(tiān )下(xià )。

丁(dīng )丑(chǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

秋(qiū ),蛙(wā )、虾(xiā )蟆(má )斗(dòu )。

遣(qiǎn )伏(fú )波(bō )将(jiāng )军(jūn )路(lù )博(bó )德(dé )出(chū )桂(guì )阳(yáng ),下(xià )湟(huáng )水(shuǐ );楼(lóu )船(chuán )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )仆(pú )出(chū )豫(yù )章(zhāng ),下(xià )浈(zhēn )水(shuǐ );归(guī )义(yì )越(yuè )侯(hóu )严(yán )为(wéi )戈(gē )船(chuán )将(jiāng )军(jūn ),出(chū )零(líng )陵(líng ),下(xià )离(lí )水(shuǐ );甲(jiǎ )为(wéi )下(xià )濑(lài )将(jiāng )军(jūn ),下(xià )苍(cāng )梧(wú )。皆(jiē )将(jiāng )罪(zuì )人(rén ),江(jiāng )、淮(huái )以(yǐ )南(nán )楼(lóu )船(chuán )十(shí )万(wàn )人(rén ),越(yuè )驰(chí )义(yì )侯(hóu )遗(yí )别(bié )将(jiāng )巴(bā )、蜀(shǔ )罪(zuì )人(rén ),发(fā )夜(yè )郎(láng )兵(bīng ),下(xià )牂(zāng )柯(kē )江(jiāng ),咸(xián )会(huì )番(fān )禺(yú )。

九(jiǔ )月(yuè ),列(liè )侯(hóu )坐(zuò )献(xiàn )黄(huáng )金(jīn )酎(zhòu )祭(jì )宗(zōng )庙(miào )不(bú )如(rú )法(fǎ )夺(duó )爵(jué )者(zhě )百(bǎi )六(liù )人(rén ),丞(chéng )相(xiàng )赵(zhào )周(zhōu )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。乐(lè )通(tōng )侯(hóu )栾(luán )大(dà )坐(zuò )诬(wū )罔(wǎng )要(yào )斩(zhǎn )。

西(xī )羌(qiāng )众(zhòng )十(shí )万(wàn )人(rén )反(fǎn ),与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )通(tōng )使(shǐ ),攻(gōng )故(gù )安(ān ),围(wéi )枹(bāo )罕(hǎn )。匈(xiōng )奴(nú )入(rù )五(wǔ )原(yuán ),杀(shā )太(tài )守(shǒu )。

六(liù )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),发(fā )陇(lǒng )西(xī )、天(tiān )水(shuǐ )、安(ān )定(dìng )骑(qí )士(shì )及(jí )中(zhōng )尉(wèi )、河(hé )南(nán )、河(hé )内(nèi )卒(zú )十(shí )万(wàn )人(rén ),遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )息(xī )、郎(láng )中(zhōng )令(lìng )徐(xú )自(zì )为(wéi )征(zhēng )西(xī )羌(qiāng ),平(píng )之(zhī )。

行(háng )东(dōng ),将(jiāng )幸(xìng )缑(gōu )氏(shì ),至(zhì )左(zuǒ )邑(yì )桐(tóng )乡(xiāng ),闻(wén )南(nán )越(yuè )破(pò ),以(yǐ )为(wéi )闻(wén )喜(xǐ )县(xiàn )。

春(chūn ),至(zhì )汲(jí )新(xīn )中(zhōng )乡(xiāng ),得(dé )吕(lǚ )嘉(jiā )首(shǒu ),以(yǐ )为(wéi )获(huò )嘉(jiā )县(xiàn )。驰(chí )义(yì )侯(hóu )遗(yí )兵(bīng )未(wèi )及(jí )下(xià ),上(shàng )便(biàn )令(lìng )征(zhēng )西(xī )南(nán )夷(yí ),平(píng )之(zhī )。遂(suí )定(dìng )越(yuè )地(dì ),以(yǐ )为(wéi )南(nán )海(hǎi )、苍(cāng )梧(wú )、郁(yù )林(lín )、合(hé )浦(pǔ )、交(jiāo )阯(zhǐ )、九(jiǔ )真(zhēn )、日(rì )南(nán )、珠(zhū )厓(yá )、儋(dān )耳(ěr )郡(jùn )。定(dìng )西(xī )南(nán )夷(yí ),以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )都(dōu )、牂(zāng )柯(kē )、越(yuè )巂(guī )、沈(shěn )黎(lí )、文(wén )山(shān )郡(jùn )。

秋(qiū ),东(dōng )越(yuè )王(wáng )馀(yú )善(shàn )反(fǎn ),攻(gōng )杀(shā )汉(hàn )将(jiāng )、吏(lì )。遣(qiǎn )横(héng )海(hǎi )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )说(shuō )、中(zhōng )尉(wèi )王(wáng )温(wēn )舒(shū )出(chū )会(huì )稽(jī ),楼(lóu )船(chuán )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )仆(pú )出(chū )豫(yù )章(zhāng )击(jī )之(zhī )。又(yòu )遣(qiǎn )浮(fú )沮(jǔ )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )出(chū )九(jiǔ )原(yuán ),匈(xiōng )河(hé )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )破(pò )奴(nú )出(chū )令(lìng )居(jū ),皆(jiē )二(èr )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),不(bú )见(jiàn )虏(lǔ )而(ér )还(hái )。乃(nǎi )分(fèn )武(wǔ )威(wēi )、酒(jiǔ )泉(quán )地(dì )置(zhì )张(zhāng )掖(yè )、敦(dūn )煌(huáng )郡(jùn ),徙(xǐ )民(mín )以(yǐ )实(shí )之(zhī )。

元(yuán )封(fēng )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“南(nán )越(yuè )、东(dōng )瓯(ōu )咸(xián )伏(fú )其(qí )辜(gū ),西(xī )蛮(mán )、北(běi )夷(yí )颇(pō )未(wèi )辑(jí )睦(mù )。朕(zhèn )将(jiāng )巡(xún )边(biān )垂(chuí ),择(zé )兵(bīng )振(zhèn )旅(lǚ ),躬(gōng )秉(bǐng )武(wǔ )节(jiē ),置(zhì )十(shí )二(èr )部(bù )将(jiāng )军(jūn ),亲(qīn )帅(shuài )师(shī )焉(yān )。”行(háng )自(zì )云(yún )阳(yáng ),北(běi )历(lì )上(shàng )郡(jùn )、西(xī )河(hé )、五(wǔ )原(yuán ),出(chū )长(zhǎng )城(chéng ),北(běi )登(dēng )单(dān )于(yú )台(tái ),至(zhì )朔(shuò )方(fāng ),临(lín )北(běi )河(hé )。勒(lè )兵(bīng )十(shí )八(bā )万(wàn )骑(qí ),旌(jīng )旗(qí )径(jìng )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),威(wēi )震(zhèn )匈(xiōng )奴(nú )。遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )告(gào )单(dān )于(yú )曰(yuē ):“南(nán )越(yuè )王(wáng )头(tóu )已(yǐ )县(xiàn )于(yú )汉(hàn )北(běi )阙(què )矣(yǐ )。单(dān )于(yú )能(néng )战(zhàn ),天(tiān )子(zǐ )自(zì )将(jiāng )待(dài )边(biān );不(bú )能(néng ),亟(jí )来(lái )臣(chén )服(fú )。何(hé )但(dàn )亡(wáng )匿(nì )幕(mù )北(běi )寒(hán )苦(kǔ )之(zhī )地(dì )为(wéi )!”匈(xiōng )奴(nú )詟(zhé )焉(yān )。还(hái ),祠(cí )黄(huáng )帝(dì )于(yú )桥(qiáo )山(shān ),乃(nǎi )归(guī )甘(gān )泉(quán )。

东(dōng )越(yuè )杀(shā )王(wáng )馀(yú )善(shàn )降(jiàng )。诏(zhào )曰(yuē ):“东(dōng )越(yuè )险(xiǎn )阻(zǔ )反(fǎn )复(fù ),为(wéi )后(hòu )世(shì )患(huàn ),迁(qiān )其(qí )民(mín )于(yú )江(jiāng )、淮(huái )间(jiān )。”遂(suí )虚(xū )其(qí )地(dì )。

春(chūn )正(zhèng ),行(háng )幸(xìng )缑(gōu )氏(shì )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )用(yòng )事(shì )华(huá )山(shān ),至(zhì )于(yú )中(zhōng )岳(yuè ),”获(huò )駮(bó )麃(biāo ),见(jiàn )夏(xià )后(hòu )启(qǐ )母(mǔ )石(shí )。翌(yì )日(rì ),亲(qīn )登(dēng )嵩(sōng )高(gāo ),御(yù )史(shǐ )乘(chéng )属(shǔ ),在(zài )庙(miào )旁(páng )吏(lì )卒(zú )咸(xián )闻(wén )呼(hū )万(wàn )岁(suì )者(zhě )三(sān )。登(dēng )礼(lǐ )罔(wǎng )不(bú )答(dá )。其(qí )令(lìng )祠(cí )官(guān )加(jiā )增(zēng )太(tài )室(shì )祠(cí ),禁(jìn )无(wú )伐(fá )其(qí )草(cǎo )木(mù )。以(yǐ )山(shān )下(xià )户(hù )三(sān )百(bǎi )为(wéi )之(zhī )奉(fèng )邑(yì ),名(míng )曰(yuē )崇(chóng )高(gāo ),独(dú )给(gěi )祠(cí ),复(fù )亡(wáng )所(suǒ )与(yǔ )。”行(háng ),遂(suí )东(dōng )巡(xún )海(hǎi )上(shàng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo ),上(shàng )还(hái ),登(dēng )封(fēng )泰(tài )山(shān ),降(jiàng )坐(zuò )明(míng )堂(táng )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )眇(miǎo )身(shēn )承(chéng )至(zhì )尊(zūn ),兢(jīng )兢(jīng )焉(yān )惟(wéi )德(dé )菲(fēi )薄(báo ),不(bú )明(míng )于(yú )礼(lǐ )乐(lè ),故(gù )用(yòng )事(shì )八(bā )神(shén ),遭(zāo )天(tiān )地(dì )况(kuàng )施(shī ),著(zhe )见(jiàn )景(jǐng )象(xiàng ),屑(xiè )然(rán )如(rú )有(yǒu )闻(wén )。震(zhèn )于(yú )怪(guài )物(wù ),欲(yù )止(zhǐ )不(bú )敢(gǎn ),遂(suí )登(dēng )封(fēng )泰(tài )山(shān ),至(zhì )于(yú )梁(liáng )父(fù ),然(rán )后(hòu )升(shēng )禅(chán )肃(sù )然(rán )。自(zì )新(xīn ),嘉(jiā )与(yǔ )士(shì )大(dà )夫(fū )更(gèng )始(shǐ ),其(qí )以(yǐ )十(shí )月(yuè )为(wéi )元(yuán )封(fēng )元(yuán )年(nián )。行(háng )所(suǒ )巡(xún )至(zhì ),博(bó )、奉(fèng )高(gāo )、蛇(shé )丘(qiū )、历(lì )城(chéng )、梁(liáng )父(fù ),民(mín )田(tián )租(zū )逋(bū )赋(fù )、贷(dài ),已(yǐ )除(chú )。加(jiā )年(nián )七(qī )十(shí )以(yǐ )上(shàng )孤(gū )、寡(guǎ )帛(bó ),人(rén )二(èr )匹(pǐ )。四(sì )县(xiàn )无(wú )出(chū )今(jīn )年(nián )算(suàn )。赐(cì )天(tiān )下(xià )民(mín )爵(jué )一(yī )级(jí ),女(nǚ )子(zǐ )百(bǎi )户(hù )牛(niú )、酒(jiǔ )。”

行(háng )自(zì )泰(tài )山(shān ),复(fù )东(dōng )巡(xún )海(hǎi )上(shàng ),至(zhì )碣(jié )石(shí )。自(zì )辽(liáo )西(xī )历(lì )北(běi )边(biān )九(jiǔ )原(yuán ),归(guī )于(yú )甘(gān )泉(quán )。

秋(qiū ),有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )东(dōng )井(jǐng ),又(yòu )孛(bó )于(yú )三(sān )台(tái )。

齐(qí )王(wáng )闳(hóng )薨(hōng )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。

春(chūn ),幸(xìng )缑(gōu )氏(shì ),遂(suí )至(zhì )东(dōng )莱(lái )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),还(hái )祠(cí )泰(tài )山(shān )。至(zhì )瓠(hù )子(zǐ ),临(lín )决(jué )河(hé ),命(mìng )从(cóng )臣(chén )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )负(fù )薪(xīn )塞(sāi )河(hé )堤(dī ),作(zuò )《瓠(hù )子(zǐ )之(zhī )歌(gē )》。赦(shè )所(suǒ )过(guò )徙(xǐ ),赐(cì )孤(gū )、独(dú )、高(gāo )年(nián )米(mǐ ),人(rén )四(sì )石(shí )。还(hái ),作(zuò )甘(gān )泉(quán )通(tōng )天(tiān )台(tái )、长(zhǎng )安(ān )飞(fēi )廉(lián )馆(guǎn )。

朝(cháo )鲜(xiān )王(wáng )攻(gōng )杀(shā )辽(liáo )东(dōng )都(dōu )尉(wèi ),乃(nǎi )募(mù )天(tiān )下(xià )死(sǐ )罪(zuì )击(jī )朝(cháo )鲜(xiān )。

六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“甘(gān )泉(quán )宫(gōng )内(nèi )中(zhōng )产(chǎn )芝(zhī ),九(jiǔ )茎(jīng )连(lián )叶(yè )。上(shàng )帝(dì )博(bó )临(lín ),不(bú )异(yì )下(xià )房(fáng ),赐(cì )朕(zhèn )弘(hóng )休(xiū )。其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià ),赐(cì )云(yún )阳(yáng )都(dōu )百(bǎi )户(hù )牛(niú )、酒(jiǔ )。”作(zuò )《芝(zhī )房(fáng )之(zhī )歌(gē )》。

秋(qiū ),作(zuò )明(míng )堂(táng )于(yú )泰(tài )山(shān )下(xià )。

遣(qiǎn )楼(lóu )船(chuán )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )仆(pú )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )荀(xún )彘(zhì )将(jiāng )应(yīng )募(mù )罪(zuì )人(rén )击(jī )朝(cháo )鲜(xiān )。又(yòu )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )昌(chāng )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )卫(wèi )广(guǎng )发(fā )巴(bā )、蜀(shǔ )兵(bīng )平(píng )西(xī )南(nán )夷(yí )未(wèi )服(fú )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )益(yì )州(zhōu )郡(jùn )。

三(sān )年(nián )在(zài ),作(zuò )角(jiǎo )抵(dǐ )戏(xì ),三(sān )百(bǎi )里(lǐ )内(nèi )皆(jiē )观(guān )。

夏(xià ),朝(cháo )鲜(xiān )斩(zhǎn )其(qí )王(wáng )右(yòu )渠(qú )降(jiàng ),以(yǐ )其(qí )地(dì )为(wéi )乐(lè )浪(làng )、临(lín )屯(tún )、玄(xuán )菟(tú )、真(zhēn )番(fān )郡(jùn )。

楼(lóu )船(chuán )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )仆(pú )坐(zuò )失(shī )亡(wáng )多(duō )免(miǎn )为(wéi )庶(shù )民(mín ),左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )荀(xún )彘(zhì )坐(zuò )争(zhēng )功(gōng )弃(qì )市(shì )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),胶(jiāo )西(xī )王(wáng )端(duān )薨(hōng )。

武(wǔ )都(dōu )氐(dī )人(rén )反(fǎn ),分(fèn )徙(xǐ )酒(jiǔ )泉(quán )郡(jùn )。

四(sì )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。通(tōng )回(huí )中(zhōng )道(dào ),遂(suí )北(běi )出(chū )萧(xiāo )关(guān ),历(lì )独(dú )鹿(lù ),鸣(míng )泽(zé ),自(zì )代(dài )而(ér )还(hái ),幸(xìng )河(hé )东(dōng )。

春(chūn )三(sān )月(yuè ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )躬(gōng )祭(jì )后(hòu )土(tǔ )地(dì )祇(qí ),见(jiàn )光(guāng )集(jí )于(yú )灵(líng )坛(tán ),一(yī )夜(yè )三(sān )烛(zhú )。幸(xìng )中(zhōng )都(dōu )宫(gōng ),殿(diàn )上(shàng )见(jiàn )光(guāng )。其(qí )赦(shè )汾(fén )阴(yīn )、夏(xià )阳(yáng )、中(zhōng )都(dōu )死(sǐ )罪(zuì )以(yǐ )下(xià ),赐(cì )三(sān )县(xiàn )及(jí )杨(yáng )氏(shì )皆(jiē )无(wú )出(chū )今(jīn )年(nián )租(zū )赋(fù )。”

夏(xià ),大(dà )旱(hàn ),民(mín )多(duō )曷(hé )死(sǐ )。

秋(qiū ),以(yǐ )匈(xiōng )奴(nú )弱(ruò ),可(kě )遂(suí )臣(chén )服(fú ),乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )说(shuō )之(zhī )。单(dān )于(yú )使(shǐ )来(lái ),死(sǐ )京(jīng )师(shī )。匈(xiōng )奴(nú )寇(kòu )边(biān ),遣(qiǎn )拔(bá )胡(hú )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )昌(chāng )屯(tún )朔(shuò )方(fāng )。

五(wǔ )年(nián )冬(dōng ),行(háng )南(nán )巡(xún )狩(shòu ),至(zhì )于(yú )盛(shèng )唐(táng ),望(wàng )祀(sì )虞(yú )舜(shùn )于(yú )九(jiǔ )嶷(yí )。登(dēng )灊(qián )天(tiān )柱(zhù )山(shān ),自(zì )寻(xún )阳(yáng )浮(fú )江(jiāng ),亲(qīn )射(shè )蛟(jiāo )江(jiāng )中(zhōng ),获(huò )之(zhī )。舳(zhú )舻(lú )千(qiān )里(lǐ ),薄(báo )枞(cōng )阳(yáng )而(ér )出(chū ),作(zuò )《盛(shèng )唐(táng )枞(cōng )阳(yáng )之(zhī )歌(gē )》。遂(suí )北(běi )至(zhì )琅(láng )邪(xié ),并(bìng )海(hǎi ),所(suǒ )过(guò ),礼(lǐ )祠(cí )其(qí )名(míng )山(shān )大(dà )川(chuān )。

春(chūn )三(sān )月(yuè ),还(hái )至(zhì )泰(tài )山(shān ),增(zēng )封(fēng )。甲(jiǎ )子(zǐ ),祠(cí )高(gāo )祖(zǔ )于(yú )明(míng )堂(táng ),以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì ),因(yīn )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )、列(liè )侯(hóu ),受(shòu )郡(jùn )国(guó )计(jì )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )巡(xún )荆(jīng )、扬(yáng )、辑(jí )江(jiāng )、淮(huái )物(wù ),会(huì )大(dà )海(hǎi )气(qì ),以(yǐ )合(hé )泰(tài )山(shān )。上(shàng )天(tiān )见(jiàn )象(xiàng ),增(zēng )修(xiū )封(fēng )禅(chán )。其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià )。所(suǒ )幸(xìng )县(xiàn )毋(wú )出(chū )今(jīn )年(nián )租(zū )赋(fù ),赐(cì )鳏(guān )、寡(guǎ )、孤(gū )、独(dú )帛(bó ),贫(pín )穷(qióng )者(zhě )粟(sù )。”还(hái )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

大(dà )司(sī )马(mǎ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )薨(hōng )。

初(chū )置(zhì )刺(cì )史(shǐ )部(bù )十(shí )三(sān )州(zhōu )。名(míng )臣(chén )文(wén )武(wǔ )欲(yù )尽(jìn ),诏(zhào )曰(yuē ):“盖(gài )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )功(gōng ),必(bì )待(dài )非(fēi )常(cháng )之(zhī )人(rén ),故(gù )马(mǎ )或(huò )奔(bēn )踶(dì )而(ér )致(zhì )千(qiān )里(lǐ ),士(shì )或(huò )有(yǒu )负(fù )俗(sú )之(zhī )累(lèi )而(ér )立(lì )功(gōng )名(míng )。夫(fū )泛(fàn )驾(jià )之(zhī )马(mǎ ),跅(tuò )驰(chí )之(zhī )士(shì ),亦(yì )在(zài )御(yù )之(zhī )而(ér )已(yǐ )。其(qí )令(lìng )州(zhōu )、郡(jùn )察(chá )吏(lì )、民(mín )有(yǒu )茂(mào )材(cái )、异(yì )等(děng )可(kě )为(wéi )将(jiāng )、相(xiàng )及(jí )使(shǐ )绝(jué )国(guó )者(zhě )。”

六(liù )年(nián )冬(dōng ),行(háng )幸(xìng )回(huí )中(zhōng )。

春(chūn ),作(zuò )首(shǒu )山(shān )宫(gōng )。

三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )河(hé )东(dōng ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )礼(lǐ )首(shǒu )山(shān ),昆(kūn )田(tián )出(chū )珍(zhēn )物(wù ),化(huà )或(huò )为(wéi )黄(huáng )金(jīn )。祭(jì )后(hòu )土(tǔ ),神(shén )光(guāng )三(sān )烛(zhú )。其(qí )赦(shè )汾(fén )阴(yīn )殊(shū )死(sǐ )以(yǐ )下(xià ),赐(cì )天(tiān )下(xià )贫(pín )民(mín )布(bù )、帛(bó ),人(rén )一(yī )匹(pǐ )。”

益(yì )州(zhōu )、昆(kūn )明(míng )反(fǎn ),赦(shè )京(jīng )师(shī )亡(wáng )命(mìng )令(lìng )从(cóng )军(jūn ),遣(qiǎn )拔(bá )胡(hú )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )昌(chāng )将(jiāng )以(yǐ )击(jī )之(zhī )。

夏(xià ),京(jīng )师(shī )民(mín )观(guān )角(jiǎo )抵(dǐ )于(yú )上(shàng )林(lín )平(píng )乐(lè )馆(guǎn )。

秋(qiū ),大(dà )旱(hàn ),蝗(huáng )。

太(tài )初(chū )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )泰(tài )山(shān )。

十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ )朔(shuò )旦(dàn ),冬(dōng )至(zhì ),祀(sì )上(shàng )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),柏(bǎi )梁(liáng )台(tái )灾(zāi )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),禅(chán )高(gāo )里(lǐ ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。东(dōng )临(lín )勃(bó )海(hǎi ),望(wàng )祠(cí )蓬(péng )莱(lái )。春(chūn ),还(hái ),受(shòu )计(jì )于(yú )甘(gān )泉(quán )。

二(èr )月(yuè ),起(qǐ )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),正(zhèng )历(lì ),以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )为(wéi )岁(suì )首(shǒu )。色(sè )上(shàng )黄(huáng ),数(shù )用(yòng )五(wǔ ),定(dìng )官(guān )名(míng ),协(xié )音(yīn )律(lǜ )。

遣(qiǎn )因(yīn )杅(wū )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )敖(áo )筑(zhù )塞(sāi )外(wài )受(shòu )降(jiàng )城(chéng )。

秋(qiū )八(bā )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )安(ān )定(dìng )。遣(qiǎn )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )发(fā )天(tiān )下(xià )谪(zhé )民(mín )西(xī )征(zhēng )大(dà )宛(wǎn )。

蝗(huáng )从(cóng )东(dōng )方(fāng )飞(fēi )至(zhì )敦(dūn )煌(huáng )。

二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè )戊(wù )申(shēn ),丞(chéng )相(xiàng )庆(qìng )薨(hōng )。

三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )河(hé )东(dōng ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。令(lìng )天(tiān )下(xià )大(dà )酺(pú )五(wǔ )日(rì ),膢(lóu )五(wǔ )日(rì ),祠(cí )门(mén )户(hù ),比(bǐ )腊(là )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )用(yòng )事(shì )介(jiè )山(shān ),祭(jì )后(hòu )土(tǔ ),皆(jiē )有(yǒu )光(guāng )应(yīng )。其(qí )赦(shè )汾(fén )阴(yīn )、安(ān )邑(yì )殊(shū )死(sǐ )以(yǐ )下(xià )。”

五(wǔ )月(yuè ),籍(jí )吏(lì )民(mín )马(mǎ )补(bǔ )车(chē )骑(qí )马(mǎ )。

秋(qiū ),蝗(huáng )。遣(qiǎn )浚(xùn )稽(jī )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )破(pò )奴(nú )二(èr )万(wàn )骑(qí )出(chū )朔(shuò )方(fāng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),不(bú )还(hái )。

冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )儿(ér )宽(kuān )卒(zú )。

三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )东(dōng )巡(xún )海(hǎi )上(shàng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),还(hái ),修(xiū )封(fēng )泰(tài )山(shān ),禅(chán )石(shí )闾(lǘ )。

遣(qiǎn )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )徐(xú )自(zì )为(wéi )筑(zhù )五(wǔ )原(yuán )塞(sāi )外(wài )列(liè )城(chéng ),西(xī )北(běi )至(zhì )卢(lú )朐(qú ),游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )说(shuō )将(jiāng )兵(bīng )屯(tún )之(zhī )。强(qiáng )弩(nǔ )都(dōu )尉(wèi )路(lù )博(bó )德(dé )筑(zhù )居(jū )延(yán )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )人(rén )定(dìng )襄(xiāng )、云(yún )中(zhōng ),杀(shā )略(luè )数(shù )千(qiān )人(rén ),行(háng )坏(huài )光(guāng )禄(lù )诸(zhū )亭(tíng )、障(zhàng );又(yòu )入(rù )张(zhāng )掖(yè )、酒(jiǔ )泉(quán ),杀(shā )都(dōu )尉(wèi )。

四(sì )年(nián )春(chūn ),贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )利(lì )斩(zhǎn )大(dà )宛(wǎn )王(wáng )首(shǒu ),获(huò )汗(hàn )血(xuè )马(mǎ )来(lái )。作(zuò )《西(xī )极(jí )天(tiān )马(mǎ )之(zhī )歌(gē )》。

秋(qiū ),起(qǐ )明(míng )光(guāng )宫(gōng )。

冬(dōng ),行(háng )幸(xìng )回(huí )中(zhōng )。

徙(xǐ )弘(hóng )农(nóng )都(dōu )尉(wèi )治(zhì )武(wǔ )关(guān ),税(shuì )出(chū )入(rù )者(zhě )以(yǐ )给(gěi )关(guān )吏(lì )、卒(zú )食(shí )。

天(tiān )汉(hàn )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì )。

三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )河(hé )东(dōng ),祠(cí )后(hòu )土(tǔ )。

匈(xiōng )奴(nú )归(guī )汉(hàn )使(shǐ )者(zhě ),使(shǐ )使(shǐ )来(lái )献(xiàn )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

秋(qiū ),闭(bì )城(chéng )门(mén )大(dà )搜(sōu )。发(fā )谪(zhé )戍(shù )屯(tún )五(wǔ )原(yuán )。

二(èr )年(nián )春(chūn ),行(háng )幸(xìng )东(dōng )海(hǎi )。还(hái )幸(xìng )回(huí )中(zhōng )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )三(sān )万(wàn )骑(qí )出(chū )酒(jiǔ )泉(quán ),与(yǔ )右(yòu )贤(xián )王(wáng )战(zhàn )于(yú )天(tiān )山(shān ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )万(wàn )余(yú )级(jí )。又(yòu )遣(qiǎn )因(yīn )杅(wū )将(jiāng )军(jūn )出(chū )西(xī )河(hé ),骑(qí )都(dōu )尉(wèi )李(lǐ )陵(líng )将(jiāng )步(bù )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )出(chū )居(jū )延(yán )北(běi ),与(yǔ )单(dān )于(yú )战(zhàn ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )万(wàn )余(yú )级(jí )。陵(líng )兵(bīng )败(bài ),降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú )。

秋(qiū ),止(zhǐ )禁(jìn )巫(wū )祠(cí )道(dào )中(zhōng )者(zhě )。大(dà )搜(sōu )。

渠(qú )黎(lí )六(liù )国(guó )使(shǐ )使(shǐ )来(lái )献(xiàn )。

泰(tài )山(shān )、琅(láng )邪(xié )群(qún )盗(dào )徐(xú )勃(bó )等(děng )阻(zǔ )山(shān )攻(gōng )城(chéng ),道(dào )路(lù )不(bú )通(tōng )。遣(qiǎn )直(zhí )指(zhǐ )使(shǐ )者(zhě )暴(bào )胜(shèng )之(zhī )等(děng )衣(yī )绣(xiù )衣(yī )、杖(zhàng )斧(fǔ )分(fèn )部(bù )逐(zhú )捕(bǔ )。刺(cì )史(shǐ )、郡(jùn )守(shǒu )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )伏(fú )诛(zhū )。

冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),诏(zhào )关(guān )都(dōu )尉(wèi )曰(yuē ):“今(jīn )豪(háo )杰(jié )多(duō )远(yuǎn )交(jiāo ),依(yī )东(dōng )方(fāng )群(qún )盗(dào )。其(qí )谨(jǐn )察(chá )出(chū )入(rù )者(zhě )。”

三(sān )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )王(wáng )卿(qīng )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。

初(chū )榷(què )酒(jiǔ )酤(gū )。

三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )泰(tài )山(shān ),修(xiū )封(fēng ),祀(sì )明(míng )堂(táng ),因(yīn )受(shòu )计(jì )。还(hái )幸(xìng )北(běi )地(dì ),祠(cí )常(cháng )山(shān ),瘗(yì )玄(xuán )玉(yù )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。行(háng )所(suǒ )过(guò )毋(wú )出(chū )田(tián )租(zū )。

秋(qiū ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )雁(yàn )门(mén ),太(tài )守(shǒu )坐(zuò )畏(wèi )愞(nuò )弃(qì )市(shì )。

四(sì )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )于(yú )甘(gān )泉(quán )宫(gōng )。发(fā )天(tiān )下(xià )七(qī )科(kē )谪(zhé )及(jí )勇(yǒng )敢(gǎn )士(shì ),遣(qiǎn )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )广(guǎng )利(lì )将(jiāng )六(liù )万(wàn )骑(qí )、步(bù )兵(bīng )七(qī )万(wàn )人(rén )出(chū )朔(shuò )方(fāng ),因(yīn )杅(wū )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )敖(áo )万(wàn )骑(qí )、步(bù )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )出(chū )雁(yàn )门(mén ),游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )说(shuō )步(bù )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )出(chū )五(wǔ )原(yuán ),强(qiáng )弩(nǔ )都(dōu )尉(wèi )路(lù )博(bó )德(dé )步(bù )兵(bīng )万(wàn )余(yú )人(rén )与(yǔ )贰(èr )师(shī )会(huì )。广(guǎng )利(lì )与(yǔ )单(dān )于(yú )战(zhàn )余(yú )吾(wú )水(shuǐ )上(shàng )连(lián )日(rì ),敖(áo )与(yǔ )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )战(zhàn )不(bú )利(lì ),皆(jiē )引(yǐn )还(hái )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )髆(bó )为(wéi )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),令(lìng )死(sǐ )罪(zuì )入(rù )赎(shú )钱(qián )五(wǔ )十(shí )万(wàn )减(jiǎn )死(sǐ )一(yī )等(děng )。

太(tài )始(shǐ )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),因(yīn )杅(wū )将(jiāng )军(jūn )敖(áo )有(yǒu )罪(zuì ),要(yào )斩(zhǎn )。

徙(xǐ )郡(jùn )、国(guó )吏(lì )民(mín )豪(háo )桀(jié )于(yú )茂(mào )陵(líng )、云(yún )陵(líng )。

夏(xià )六(liù )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )回(huí )中(zhōng )。

三(sān )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“有(yǒu )司(sī )议(yì )曰(yuē ),往(wǎng )者(zhě )朕(zhèn )郊(jiāo )见(jiàn )上(shàng )帝(dì ),西(xī )登(dēng )陇(lǒng )首(shǒu ),获(huò )白(bái )麟(lín )以(yǐ )馈(kuì )宗(zōng )庙(miào ),渥(wò )洼(wā )水(shuǐ )出(chū )天(tiān )马(mǎ ),泰(tài )山(shān )见(jiàn )黄(huáng )金(jīn ),宜(yí )改(gǎi )故(gù )名(míng )。今(jīn )更(gèng )黄(huáng )金(jīn )为(wéi )麟(lín )趾(zhǐ )褭(niǎo )蹏(dì )以(yǐ )协(xié )瑞(ruì )焉(yān )。”因(yīn )以(yǐ )班(bān )赐(cì )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )。

秋(qiū ),旱(hàn )。九(jiǔ )月(yuè ),募(mù )死(sǐ )罪(zuì )人(rén )赎(shú )钱(qián )五(wǔ )十(shí )万(wàn )减(jiǎn )死(sǐ )一(yī )等(děng )。

御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )杜(dù )周(zhōu )卒(zú )。

三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )宫(gōng ),飨(xiǎng )外(wài )国(guó )客(kè )。

二(èr )月(yuè ),令(lìng )天(tiān )下(xià )大(dà )酺(pú )五(wǔ )日(rì )。行(háng )幸(xìng )东(dōng )海(hǎi ),获(huò )赤(chì )雁(yàn ),作(zuò )《朱(zhū )雁(yàn )之(zhī )歌(gē )》。幸(xìng )琅(láng )邪(xié ),礼(lǐ )日(rì )成(chéng )山(shān )。登(dēng )之(zhī )罘(fú ),浮(fú )大(dà )海(hǎi )。山(shān )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。

冬(dōng ),赐(cì )行(háng )所(suǒ )过(guò )户(hù )五(wǔ )千(qiān )钱(qián ),鳏(guān )、寡(guǎ )、孤(gū )、独(dú )帛(bó ),人(rén )一(yī )匹(pǐ )。

四(sì )年(nián )春(chūn )三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )泰(tài )山(shān )。壬(rén )午(wǔ ),祀(sì )高(gāo )祖(zǔ )于(yú )明(míng )堂(táng ),以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì ),因(yīn )受(shòu )计(jì )。癸(guǐ )未(wèi ),祀(sì )孝(xiào )景(jǐng )皇(huáng )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng )。甲(jiǎ )申(shēn ),修(xiū )封(fēng )。丙(bǐng )戌(xū ),禅(chán )石(shí )闾(lǘ )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),幸(xìng )不(bú )其(qí ),祠(cí )神(shén )人(rén )于(yú )交(jiāo )门(mén )宫(gōng ),若(ruò )有(yǒu )乡(xiāng )坐(zuò )拜(bài )者(zhě )。作(zuò )《交(jiāo )门(mén )之(zhī )歌(gē )》。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),还(hái )幸(xìng )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng ),大(dà )置(zhì )酒(jiǔ ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),赵(zhào )有(yǒu )蛇(shé )从(cóng )郭(guō )外(wài )入(rù )邑(yì ),与(yǔ )邑(yì )中(zhōng )蛇(shé )群(qún )斗(dòu )孝(xiào )文(wén )庙(miào )下(xià ),邑(yì )中(zhōng )蛇(shé )死(sǐ )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè )甲(jiǎ )寅(yín )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì ),西(xī )至(zhì )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )。

征(zhēng )和(hé )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),还(hái ),行(háng )幸(xìng )建(jiàn )章(zhāng )宫(gōng )。

三(sān )月(yuè ),赵(zhào )王(wáng )彭(péng )祖(zǔ )薨(hōng )。

冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),发(fā )三(sān )辅(fǔ )骑(qí )士(shì )大(dà )搜(sōu )上(shàng )林(lín ),闭(bì )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )门(mén )索(suǒ ),十(shí )一(yī )日(rì )乃(nǎi )解(jiě )。巫(wū )蛊(gǔ )起(qǐ )。

二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),丞(chéng )相(xiàng )贺(hè )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),大(dà )风(fēng )发(fā )屋(wū )、折(shé )木(mù )。

闰(rùn )月(yuè ),诸(zhū )邑(yì )公(gōng )主(zhǔ )、阳(yáng )石(shí )公(gōng )主(zhǔ )皆(jiē )坐(zuò )巫(wū )蛊(gǔ )死(sǐ )。

夏(xià ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),按(àn )道(dào )侯(hóu )韩(hán )说(shuō )、使(shǐ )者(zhě )江(jiāng )充(chōng )等(děng )掘(jué )蛊(gǔ )太(tài )子(zǐ )宫(gōng )。壬(rén )午(wǔ ),太(tài )子(zǐ )与(yǔ )皇(huáng )后(hòu )谋(móu )斩(zhǎn )充(chōng ),以(yǐ )节(jiē )发(fā )兵(bīng )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )刘(liú )屈(qū )氂(lí )大(dà )战(zhàn )长(zhǎng )安(ān ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。庚(gēng )寅(yín ),太(tài )子(zǐ )亡(wáng ),皇(huáng )后(hòu )自(zì )杀(shā )。初(chū )置(zhì )城(chéng )门(mén )屯(tún )兵(bīng )。更(gèng )节(jiē )加(jiā )黄(huáng )旄(máo )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )暴(bào )胜(shèng )之(zhī )、司(sī )直(zhí )田(tián )仁(rén )坐(zuò )失(shī )纵(zòng ),胜(shèng )之(zhī )自(zì )杀(shā ),仁(rén )要(yào )斩(zhǎn )。

八(bā )月(yuè )辛(xīn )亥(hài ),太(tài )子(zǐ )自(zì )杀(shā )于(yú )湖(hú )。

癸(guǐ )亥(hài ),地(dì )震(zhèn )。

九(jiǔ )月(yuè ),立(lì )赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )子(zǐ )偃(yǎn )为(wéi )平(píng )干(gàn )王(wáng )。

匈(xiōng )奴(nú )入(rù )上(shàng )谷(gǔ )、五(wǔ )原(yuán ),杀(shā )略(luè )吏(lì )民(mín )。

三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),至(zhì )安(ān )定(dìng )、北(běi )地(dì )。匈(xiōng )奴(nú )入(rù )五(wǔ )原(yuán )、酒(jiǔ )泉(quán ),杀(shā )两(liǎng )都(dōu )尉(wèi )。

三(sān )月(yuè ),遣(qiǎn )贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )利(lì )将(jiāng )七(qī )万(wàn )人(rén )出(chū )五(wǔ )原(yuán ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )商(shāng )丘(qiū )成(chéng )二(èr )万(wàn )人(rén )出(chū )西(xī )河(hé ),重(zhòng )合(hé )侯(hóu )马(mǎ )通(tōng )四(sì )万(wàn )骑(qí )出(chū )酒(jiǔ )泉(quán )。成(chéng )至(zhì )浚(xùn )稽(jī )山(shān )与(yǔ )虏(lǔ )战(zhàn ),多(duō )斩(zhǎn )首(shǒu )。通(tōng )至(zhì )天(tiān )山(shān ),虏(lǔ )引(yǐn )去(qù ),因(yīn )降(jiàng )车(chē )师(shī )。皆(jiē )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。广(guǎng )利(lì )败(bài ),降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

六(liù )月(yuè ),丞(chéng )相(xiàng )屈(qū )氂(lí )下(xià )狱(yù )要(yào )斩(zhǎn ),妻(qī )枭(xiāo )首(shǒu )。

秋(qiū ),蝗(huáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),反(fǎn )者(zhě )公(gōng )孙(sūn )勇(yǒng )、胡(hú )倩(qiàn )发(fā )觉(jiào ),皆(jiē )伏(fú )辜(gū )。

四(sì )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )东(dōng )莱(lái ),临(lín )大(dà )海(hǎi )。

二(èr )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )雍(yōng ),二(èr ),声(shēng )闻(wén )四(sì )百(bǎi )里(lǐ )。

三(sān )月(yuè ),上(shàng )耕(gēng )于(yú )巨(jù )定(dìng )。还(hái )幸(xìng )泰(tài )山(shān ),修(xiū )封(fēng )。庚(gēng )寅(yín ),祀(sì )于(yú )明(míng )堂(táng )。癸(guǐ )巳(sì ),禅(chán )石(shí )闾(lǘ )。

夏(xià )六(liù )月(yuè ),还(hái )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

秋(qiū )八(bā )月(yuè )辛(xīn )酉(yǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

后(hòu )元(yuán )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),郊(jiāo )泰(tài )畤(zhì ),遂(suí )幸(xìng )安(ān )定(dìng )。

昌(chāng )邑(yì )王(wáng )髆(bó )薨(hōng )。

二(èr )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )郊(jiāo )见(jiàn )上(shàng )帝(dì ),巡(xún )于(yú )北(běi )边(biān ),见(jiàn )群(qún )鹤(hè )留(liú )止(zhǐ ),以(yǐ )不(bú )罗(luó )罔(wǎng ),靡(mí )所(suǒ )获(huò )献(xiàn )。荐(jiàn )于(yú )泰(tài )畤(zhì ),光(guāng )景(jǐng )并(bìng )见(jiàn )。其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià )。”

夏(xià )六(liù )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )商(shāng )丘(qiū )成(chéng )有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )杀(shā )。侍(shì )中(zhōng )仆(pú )射(shè )莽(mǎng )河(hé )罗(luó )与(yǔ )弟(dì )重(zhòng )合(hé )侯(hóu )通(tōng )谋(móu )反(fǎn ),侍(shì )中(zhōng )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )金(jīn )日(rì )磾(dī )、奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )霍(huò )光(guāng )、骑(qí )都(dōu )尉(wèi )上(shàng )官(guān )桀(jié )讨(tǎo )之(zhī )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),地(dì )震(zhèn ),往(wǎng )往(wǎng )涌(yǒng )泉(quán )出(chū )。

二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )于(yú )甘(gān )泉(quán )宫(gōng ),赐(cì )宗(zōng )室(shì )。

二(èr )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )盩(zhōu )厔(zhì )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng )。乙(yǐ )丑(chǒu ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )弗(fú )陵(líng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。丁(dīng )卯(mǎo ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng ),入(rù )殡(bìn )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )前(qián )殿(diàn )。

三(sān )月(yuè )甲(jiǎ )申(shēn ),葬(zàng )茂(mào )陵(líng )。

赞(zàn )曰(yuē ):汉(hàn )承(chéng )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )弊(bì ),高(gāo )祖(zǔ )拨(bō )乱(luàn )反(fǎn )正(zhèng ),文(wén )、景(jǐng )务(wù )在(zài )养(yǎng )民(mín ),至(zhì )于(yú )稽(jī )古(gǔ )礼(lǐ )文(wén )之(zhī )事(shì ),犹(yóu )多(duō )阙(què )焉(yān )。孝(xiào )武(wǔ )初(chū )立(lì ),卓(zhuó )然(rán )罢(bà )黜(chù )百(bǎi )家(jiā ),表(biǎo )章(zhāng )《六(liù )经(jīng )》。遂(suí )畤(zhì )咨(zī )海(hǎi )内(nèi ),举(jǔ )其(qí )俊(jùn )茂(mào ),与(yǔ )之(zhī )立(lì )功(gōng )。兴(xìng )太(tài )学(xué ),修(xiū )郊(jiāo )祀(sì ),改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),定(dìng )历(lì )数(shù ),协(xié )音(yīn )律(lǜ ),作(zuò )诗(shī )乐(lè ),建(jiàn )封(fēng )禅(chán ),礼(lǐ )百(bǎi )神(shén ),绍(shào )周(zhōu )后(hòu ),号(hào )令(lìng )文(wén )章(zhāng ),焕(huàn )焉(yān )可(kě )述(shù )。后(hòu )嗣(sì )得(dé )遵(zūn )洪(hóng )业(yè ),而(ér )有(yǒu )三(sān )代(dài )之(zhī )风(fēng )。如(rú )武(wǔ )帝(dì )之(zhī )雄(xióng )材(cái )大(dà )略(luè ),不(bú )改(gǎi )文(wén )、景(jǐng )之(zhī )恭(gōng )俭(jiǎn )以(yǐ )济(jì )斯(sī )民(mín ),虽(suī )《诗(shī )》、《书(shū )》所(suǒ )称(chēng ),何(hé )有(yǒu )加(jiā )焉(yān )!

阅读:26485

打赏捐助〔Donate〕>>>

《武帝纪》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库