乐记【登录】

ok8.org > 《礼记》 > 《乐记》 > 拼音版

凡(fán )音(yīn )之(zhī )起(qǐ ),由(yóu )人(rén )心(xīn )生(shēng )也(yě )。人(rén )心(xīn )之(zhī )动(dòng ),物(wù )使(shǐ )之(zhī )然(rán )也(yě )。感(gǎn )于(yú )物(wù )而(ér )动(dòng ),故(gù )形(xíng )于(yú )声(shēng )。声(shēng )相(xiàng )应(yīng ),故(gù )生(shēng )变(biàn );变(biàn )成(chéng )方(fāng ),谓(wèi )之(zhī )音(yīn );比(bǐ )音(yīn )而(ér )乐(lè )之(zhī ),及(jí )干(gàn )戚(qī )羽(yǔ )旄(máo ),谓(wèi )之(zhī )乐(lè )。乐(lè )者(zhě ),音(yīn )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )生(shēng )也(yě );其(qí )本(běn )在(zài )人(rén )心(xīn )之(zhī )感(gǎn )于(yú )物(wù )也(yě )。是(shì )故(gù )其(qí )哀(āi )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )瞧(qiáo )以(yǐ )杀(shā )。其(qí )乐(lè )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )噍(jiào )以(yǐ )缓(huǎn )。其(qí )喜(xǐ )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )发(fā )以(yǐ )散(sàn )。其(qí )怒(nù )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )粗(cū )以(yǐ )厉(lì )。其(qí )敬(jìng )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )直(zhí )以(yǐ )廉(lián )。其(qí )爱(ài )心(xīn )感(gǎn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )和(hé )以(yǐ )柔(róu )。六(liù )者(zhě ),非(fēi )性(xìng )也(yě ),感(gǎn )于(yú )物(wù )而(ér )后(hòu )动(dòng )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )慎(shèn )所(suǒ )以(yǐ )感(gǎn )之(zhī )者(zhě )。故(gù )礼(lǐ )以(yǐ )道(dào )其(qí )志(zhì ),乐(lè )以(yǐ )和(hé )其(qí )声(shēng ),政(zhèng )以(yǐ )一(yī )其(qí )行(háng ),刑(xíng )以(yǐ )防(fáng )其(qí )奸(jiān )。礼(lǐ )乐(lè )刑(xíng )政(zhèng ),其(qí )极(jí )一(yī )也(yě );所(suǒ )以(yǐ )同(tóng )民(mín )心(xīn )而(ér )出(chū )治(zhì )道(dào )也(yě )。凡(fán )音(yīn )者(zhě ),生(shēng )人(rén )心(xīn )者(zhě )也(yě )。情(qíng )动(dòng )于(yú )中(zhōng ),故(gù )形(xíng )于(yú )声(shēng )。声(shēng )成(chéng )文(wén ),谓(wèi )之(zhī )音(yīn )。是(shì )故(gù )治(zhì )世(shì )之(zhī )音(yīn )安(ān )以(yǐ )乐(lè ),其(qí )政(zhèng )和(hé )。乱(luàn )世(shì )之(zhī )音(yīn )怨(yuàn )以(yǐ )怒(nù ),其(qí )政(zhèng )乖(guāi )。亡(wáng )国(guó )之(zhī )音(yīn )哀(āi )以(yǐ )思(sī ),其(qí )民(mín )困(kùn )。声(shēng )音(yīn )之(zhī )道(dào ),与(yǔ )政(zhèng )通(tōng )矣(yǐ )。宫(gōng )为(wéi )君(jūn ),商(shāng )为(wéi )臣(chén ),角(jiǎo )为(wéi )民(mín ),征(zhēng )为(wéi )事(shì ),羽(yǔ )为(wéi )物(wù )。五(wǔ )者(zhě )不(bú )乱(luàn ),则(zé )无(wú )怗(tiē )懘(chì )之(zhī )音(yīn )矣(yǐ )。宫(gōng )乱(luàn )则(zé )荒(huāng ),其(qí )君(jūn )骄(jiāo )。商(shāng )乱(luàn )则(zé )陂(bēi ),其(qí )官(guān )坏(huài )。角(jiǎo )乱(luàn )则(zé )忧(yōu ),其(qí )民(mín )怨(yuàn )。征(zhēng )乱(luàn )则(zé )哀(āi ),其(qí )事(shì )勤(qín )。羽(yǔ )乱(luàn )则(zé )危(wēi ),其(qí )财(cái )匮(kuì )。五(wǔ )者(zhě )皆(jiē )乱(luàn ),迭(dié )相(xiàng )陵(líng ),谓(wèi )之(zhī )慢(màn )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )国(guó )之(zhī )灭(miè )亡(wáng )无(wú )日(rì )矣(yǐ )。郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )音(yīn ),乱(luàn )世(shì )之(zhī )音(yīn )也(yě ),比(bǐ )于(yú )慢(màn )矣(yǐ )。桑(sāng )间(jiān )濮(pú )上(shàng )之(zhī )音(yīn ),亡(wáng )国(guó )之(zhī )音(yīn )也(yě ),其(qí )政(zhèng )散(sàn ),其(qí )民(mín )流(liú ),诬(wū )上(shàng )行(háng )私(sī )而(ér )不(bú )可(kě )止(zhǐ )也(yě )。凡(fán )音(yīn )者(zhě ),生(shēng )于(yú )人(rén )心(xīn )者(zhě )也(yě )。乐(lè )者(zhě ),通(tōng )伦(lún )理(lǐ )者(zhě )也(yě )。是(shì )故(gù )知(zhī )声(shēng )而(ér )不(bú )知(zhī )音(yīn )者(zhě ),禽(qín )兽(shòu )是(shì )也(yě );知(zhī )音(yīn )而(ér )不(bú )知(zhī )乐(lè )者(zhě ),众(zhòng )庶(shù )是(shì )也(yě )。唯(wéi )君(jūn )子(zǐ )为(wéi )能(néng )知(zhī )乐(lè )。是(shì )故(gù )审(shěn )声(shēng )以(yǐ )知(zhī )音(yīn ),审(shěn )音(yīn )以(yǐ )知(zhī )乐(lè ),审(shěn )乐(lè )以(yǐ )知(zhī )政(zhèng ),而(ér )治(zhì )道(dào )备(bèi )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )不(bú )知(zhī )声(shēng )者(zhě )不(bú )可(kě )与(yǔ )言(yán )音(yīn ),不(bú )知(zhī )音(yīn )者(zhě )不(bú )可(kě )与(yǔ )言(yán )乐(lè )。知(zhī )乐(lè )则(zé )几(jǐ )于(yú )礼(lǐ )矣(yǐ )。礼(lǐ )乐(lè )皆(jiē )得(dé ),谓(wèi )之(zhī )有(yǒu )德(dé )。德(dé )者(zhě )得(dé )也(yě )。是(shì )故(gù )乐(lè )之(zhī )隆(lóng ),非(fēi )极(jí )音(yīn )也(yě )。食(shí )飨(xiǎng )之(zhī )礼(lǐ ),非(fēi )致(zhì )味(wèi )也(yě )。清(qīng )庙(miào )之(zhī )瑟(sè ),朱(zhū )弦(xián )而(ér )疏(shū )越(yuè ),壹(yī )倡(chàng )而(ér )三(sān )叹(tàn ),有(yǒu )遗(yí )音(yīn )者(zhě )矣(yǐ )。大(dà )飨(xiǎng )之(zhī )礼(lǐ ),尚(shàng )玄(xuán )酒(jiǔ )而(ér )俎(zǔ )腥(xīng )鱼(yú ),大(dà )羹(gēng )不(bú )和(hé ),有(yǒu )遗(yí )味(wèi )者(zhě )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )礼(lǐ )乐(lè )也(yě ),非(fēi )以(yǐ )极(jí )口(kǒu )腹(fù )耳(ěr )目(mù )之(zhī )欲(yù )也(yě ),将(jiāng )以(yǐ )教(jiāo )民(mín )平(píng )好(hǎo )恶(è )而(ér )反(fǎn )人(rén )道(dào )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。人(rén )生(shēng )而(ér )静(jìng ),天(tiān )之(zhī )性(xìng )也(yě );感(gǎn )于(yú )物(wù )而(ér )动(dòng ),性(xìng )之(zhī )欲(yù )也(yě )。物(wù )至(zhì )知(zhī )知(zhī ),然(rán )后(hòu )好(hǎo )恶(è )形(xíng )焉(yān )。好(hǎo )恶(è )无(wú )节(jiē )于(yú )内(nèi ),知(zhī )诱(yòu )于(yú )外(wài ),不(bú )能(néng )反(fǎn )躬(gōng ),天(tiān )理(lǐ )灭(miè )矣(yǐ )。夫(fū )物(wù )之(zhī )感(gǎn )人(rén )无(wú )穷(qióng ),而(ér )人(rén )之(zhī )好(hǎo )恶(è )无(wú )节(jiē ),则(zé )是(shì )物(wù )至(zhì )而(ér )人(rén )化(huà )物(wù )也(yě )。人(rén )化(huà )物(wù )也(yě )者(zhě ),灭(miè )天(tiān )理(lǐ )而(ér )穷(qióng )人(rén )欲(yù )者(zhě )也(yě )。于(yú )是(shì )有(yǒu )悖(bèi )逆(nì )诈(zhà )伪(wěi )之(zhī )心(xīn ),有(yǒu )淫(yín )泆(yì )作(zuò )乱(luàn )之(zhī )事(shì )。是(shì )故(gù )强(qiáng )者(zhě )胁(xié )弱(ruò ),众(zhòng )者(zhě )暴(bào )寡(guǎ ),知(zhī )者(zhě )诈(zhà )愚(yú ),勇(yǒng )者(zhě )苦(kǔ )怯(qiè ),疾(jí )病(bìng )不(bú )养(yǎng ),老(lǎo )幼(yòu )孤(gū )独(dú )不(bú )得(dé )其(qí )所(suǒ ),此(cǐ )大(dà )乱(luàn )之(zhī )道(dào )也(yě )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )礼(lǐ )乐(lè ),人(rén )为(wéi )之(zhī )节(jiē );衰(shuāi )麻(má )哭(kū )泣(qì ),所(suǒ )以(yǐ )节(jiē )丧(sàng )纪(jì )也(yě );钟(zhōng )鼓(gǔ )干(gàn )戚(qī ),所(suǒ )以(yǐ )和(hé )安(ān )乐(lè )也(yě );昏(hūn )姻(yīn )冠(guàn )笄(jī ),所(suǒ )以(yǐ )别(bié )男(nán )女(nǚ )也(yě );射(shè )乡(xiāng )食(shí )飨(xiǎng ),所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )交(jiāo )接(jiē )也(yě )。礼(lǐ )节(jiē )民(mín )心(xīn ),乐(lè )和(hé )民(mín )声(shēng ),政(zhèng )以(yǐ )行(háng )之(zhī ),刑(xíng )以(yǐ )防(fáng )之(zhī ),礼(lǐ )乐(lè )刑(xíng )政(zhèng ),四(sì )达(dá )而(ér )不(bú )悖(bèi ),则(zé )王(wáng )道(dào )备(bèi )矣(yǐ )。乐(lè )者(zhě )为(wéi )同(tóng ),礼(lǐ )者(zhě )为(wéi )异(yì )。同(tóng )则(zé )相(xiàng )亲(qīn ),异(yì )则(zé )相(xiàng )敬(jìng ),乐(lè )胜(shèng )则(zé )流(liú ),礼(lǐ )胜(shèng )则(zé )离(lí )。合(hé )情(qíng )饰(shì )貌(mào )者(zhě )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )事(shì )也(yě )。礼(lǐ )义(yì )立(lì ),则(zé )贵(guì )贱(jiàn )等(děng )矣(yǐ );乐(lè )文(wén )同(tóng ),则(zé )上(shàng )下(xià )和(hé )矣(yǐ );好(hǎo )恶(è )着(zhe ),则(zé )贤(xián )不(bú )肖(xiāo )别(bié )矣(yǐ )。刑(xíng )禁(jìn )暴(bào ),爵(jué )举(jǔ )贤(xián ),则(zé )政(zhèng )均(jūn )矣(yǐ )。仁(rén )以(yǐ )爱(ài )之(zhī ),义(yì )以(yǐ )正(zhèng )之(zhī ),如(rú )此(cǐ ),则(zé )民(mín )治(zhì )行(háng )矣(yǐ )。乐(lè )由(yóu )中(zhōng )出(chū ),礼(lǐ )自(zì )外(wài )作(zuò )。乐(lè )由(yóu )中(zhōng )出(chū )故(gù )静(jìng ),礼(lǐ )自(zì )外(wài )作(zuò )故(gù )文(wén )。大(dà )乐(lè )必(bì )易(yì ),大(dà )礼(lǐ )必(bì )简(jiǎn )。乐(lè )至(zhì )则(zé )无(wú )怨(yuàn ),礼(lǐ )至(zhì )则(zé )不(bú )争(zhēng )。揖(yī )让(ràng )而(ér )治(zhì )天(tiān )下(xià )者(zhě ),礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。暴(bào )民(mín )不(bú )作(zuò ),诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )服(fú ),兵(bīng )革(gé )不(bú )试(shì ),五(wǔ )刑(xíng )不(bú )用(yòng ),百(bǎi )姓(xìng )无(wú )患(huàn ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )怒(nù ),如(rú )此(cǐ ),则(zé )乐(lè )达(dá )矣(yǐ )。合(hé )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn ),明(míng )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )序(xù ),以(yǐ )敬(jìng )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )天(tiān )子(zǐ )如(rú )此(cǐ ),则(zé )礼(lǐ )行(háng )矣(yǐ )。大(dà )乐(lè )与(yǔ )天(tiān )地(dì )同(tóng )和(hé ),大(dà )礼(lǐ )与(yǔ )天(tiān )地(dì )同(tóng )节(jiē )。和(hé )故(gù )百(bǎi )物(wù )不(bú )失(shī ),节(jiē )故(gù )祀(sì )天(tiān )祭(jì )地(dì ),明(míng )则(zé )有(yǒu )礼(lǐ )乐(lè ),幽(yōu )则(zé )有(yǒu )鬼(guǐ )神(shén )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),合(hé )敬(jìng )同(tóng )爱(ài )矣(yǐ )。礼(lǐ )者(zhě )殊(shū )事(shì )合(hé )敬(jìng )者(zhě )也(yě );乐(lè )者(zhě )异(yì )文(wén )合(hé )爱(ài )者(zhě )也(yě )。礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )情(qíng )同(tóng ),故(gù )明(míng )王(wáng )以(yǐ )相(xiàng )沿(yán )也(yě )。故(gù )事(shì )与(yǔ )时(shí )并(bìng ),名(míng )与(yǔ )功(gōng )偕(xié )。故(gù )钟(zhōng )鼓(gǔ )管(guǎn )磬(qìng ),羽(yǔ )龠(yuè )干(gàn )戚(qī ),乐(lè )之(zhī )器(qì )也(yě )。屈(qū )伸(shēn )俯(fǔ )仰(yǎng ),缀(zhuì )兆(zhào )舒(shū )疾(jí ),乐(lè )之(zhī )文(wén )也(yě )。簠(fǔ )簋(guǐ )俎(zǔ )豆(dòu ),制(zhì )度(dù )文(wén )章(zhāng ),礼(lǐ )之(zhī )器(qì )也(yě )。升(shēng )降(jiàng )上(shàng )下(xià ),周(zhōu )还(hái )裼(tì )袭(xí ),礼(lǐ )之(zhī )文(wén )也(yě )。故(gù )知(zhī )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )情(qíng )者(zhě )能(néng )作(zuò ),识(shí )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )文(wén )者(zhě )能(néng )述(shù )。作(zuò )者(zhě )之(zhī )谓(wèi )圣(shèng ),述(shù )者(zhě )之(zhī )谓(wèi )明(míng );明(míng )圣(shèng )者(zhě ),述(shù )作(zuò )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。乐(lè )者(zhě ),天(tiān )地(dì )之(zhī )和(hé )也(yě );礼(lǐ )者(zhě ),天(tiān )地(dì )之(zhī )序(xù )也(yě )。和(hé )故(gù )百(bǎi )物(wù )皆(jiē )化(huà );序(xù )故(gù )群(qún )物(wù )皆(jiē )别(bié )。乐(lè )由(yóu )天(tiān )作(zuò ),礼(lǐ )以(yǐ )地(dì )制(zhì )。过(guò )制(zhì )则(zé )乱(luàn ),过(guò )作(zuò )则(zé )暴(bào )。明(míng )于(yú )天(tiān )地(dì ),然(rán )后(hòu )能(néng )兴(xìng )礼(lǐ )乐(lè )也(yě )。论(lùn )伦(lún )无(wú )患(huàn ),乐(lè )之(zhī )情(qíng )也(yě );欣(xīn )喜(xǐ )欢(huān )爱(ài ),乐(lè )之(zhī )官(guān )也(yě )。中(zhōng )正(zhèng )无(wú )邪(xié ),礼(lǐ )之(zhī )质(zhì )也(yě ),庄(zhuāng )敬(jìng )恭(gōng )顺(shùn )。礼(lǐ )之(zhī )制(zhì )也(yě )。若(ruò )夫(fū )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )施(shī )于(yú )金(jīn )石(shí ),越(yuè )于(yú )声(shēng )音(yīn ),用(yòng )于(yú )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì ),事(shì )乎(hū )山(shān )川(chuān )鬼(guǐ )神(shén ),则(zé )此(cǐ )所(suǒ )与(yǔ )民(mín )同(tóng )也(yě )。

王(wáng )者(zhě )功(gōng )成(chéng )作(zuò )乐(lè ),治(zhì )定(dìng )制(zhì )礼(lǐ )。其(qí )功(gōng )大(dà )者(zhě )其(qí )乐(lè )备(bèi ),其(qí )治(zhì )辩(biàn )者(zhě )其(qí )礼(lǐ )具(jù )。干(gàn )戚(qī )之(zhī )舞(wǔ )非(fēi )备(bèi )乐(lè )也(yě ),孰(shú )亨(hēng )而(ér )祀(sì )非(fēi )达(dá )礼(lǐ )也(yě )。五(wǔ )帝(dì )殊(shū )时(shí ),不(bú )相(xiàng )沿(yán )乐(lè );三(sān )王(wáng )异(yì )世(shì ),不(bú )相(xiàng )袭(xí )礼(lǐ )。乐(lè )极(jí )则(zé )忧(yōu ),礼(lǐ )粗(cū )则(zé )偏(piān )矣(yǐ )。及(jí )夫(fū )敦(dūn )乐(lè )而(ér )无(wú )忧(yōu ),礼(lǐ )备(bèi )而(ér )不(bú )偏(piān )者(zhě ),其(qí )唯(wéi )大(dà )圣(shèng )乎(hū )?天(tiān )高(gāo )地(dì )下(xià ),万(wàn )物(wù )散(sàn )殊(shū ),而(ér )礼(lǐ )制(zhì )行(háng )矣(yǐ )。流(liú )而(ér )不(bú )息(xī ),合(hé )同(tóng )而(ér )化(huà ),而(ér )乐(lè )兴(xìng )焉(yān )。春(chūn )作(zuò )夏(xià )长(zhǎng ),仁(rén )也(yě );秋(qiū )敛(liǎn )冬(dōng )藏(cáng ),义(yì )也(yě )。仁(rén )近(jìn )于(yú )乐(lè ),义(yì )近(jìn )于(yú )礼(lǐ )。乐(lè )者(zhě )敦(dūn )和(hé ),率(lǜ )神(shén )而(ér )从(cóng )天(tiān ),礼(lǐ )者(zhě )别(bié )宜(yí ),居(jū )鬼(guǐ )而(ér )从(cóng )地(dì )。故(gù )圣(shèng )人(rén )作(zuò )乐(lè )以(yǐ )应(yīng )天(tiān ),制(zhì )礼(lǐ )以(yǐ )配(pèi )地(dì )。礼(lǐ )乐(lè )明(míng )备(bèi ),天(tiān )地(dì )官(guān )矣(yǐ )。天(tiān )尊(zūn )地(dì )卑(bēi ),君(jūn )臣(chén )定(dìng )矣(yǐ )。卑(bēi )高(gāo )已(yǐ )陈(chén ),贵(guì )贱(jiàn )位(wèi )矣(yǐ )。动(dòng )静(jìng )有(yǒu )常(cháng ),小(xiǎo )大(dà )殊(shū )矣(yǐ )。方(fāng )以(yǐ )类(lèi )聚(jù ),物(wù )以(yǐ )群(qún )分(fèn ),则(zé )性(xìng )命(mìng )不(bú )同(tóng )矣(yǐ )。在(zài )天(tiān )成(chéng )象(xiàng ),在(zài )地(dì )成(chéng )形(xíng );如(rú )此(cǐ ),则(zé )礼(lǐ )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )别(bié )也(yě )。地(dì )气(qì )上(shàng )齐(qí ),天(tiān )气(qì )下(xià )降(jiàng ),阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )摩(mó ),天(tiān )地(dì )相(xiàng )荡(dàng ),鼓(gǔ )之(zhī )以(yǐ )雷(léi )霆(tíng ),奋(fèn )之(zhī )以(yǐ )风(fēng )雨(yǔ ),动(dòng )之(zhī )以(yǐ )四(sì )时(shí ),暖(nuǎn )之(zhī )以(yǐ )日(rì )月(yuè ),而(ér )百(bǎi )化(huà )兴(xìng )焉(yān )。如(rú )此(cǐ )则(zé )乐(lè )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )和(hé )也(yě )。化(huà )不(bú )时(shí )则(zé )不(bú )生(shēng ),男(nán )女(nǚ )无(wú )辨(biàn )则(zé )乱(luàn )升(shēng );天(tiān )地(dì )之(zhī )情(qíng )也(yě )。及(jí )夫(fū )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )极(jí )乎(hū )天(tiān )而(ér )蟠(pán )乎(hū )地(dì ),行(háng )乎(hū )阴(yīn )阳(yáng )而(ér )通(tōng )乎(hū )鬼(guǐ )神(shén );穷(qióng )高(gāo )极(jí )远(yuǎn )而(ér )测(cè )深(shēn )厚(hòu )。乐(lè )着(zhe )大(dà )始(shǐ ),而(ér )礼(lǐ )居(jū )成(chéng )物(wù )。着(zhe )不(bú )息(xī )者(zhě )天(tiān )也(yě ),着(zhe )不(bú )动(dòng )者(zhě )地(dì )也(yě )。一(yī )动(dòng )一(yī )静(jìng )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )也(yě )。故(gù )圣(shèng )人(rén )曰(yuē )礼(lǐ )乐(lè )云(yún )。昔(xī )者(zhě ),舜(shùn )作(zuò )五(wǔ )弦(xián )之(zhī )琴(qín )以(yǐ )歌(gē )南(nán )风(fēng ),夔(kuí )始(shǐ )制(zhì )乐(lè )以(yǐ )赏(shǎng )诸(zhū )侯(hóu )。故(gù )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )为(wéi )乐(lè )也(yě ),以(yǐ )赏(shǎng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )有(yǒu )德(dé )者(zhě )也(yě )。德(dé )盛(shèng )而(ér )教(jiāo )尊(zūn ),五(wǔ )谷(gǔ )时(shí )熟(shú ),然(rán )后(hòu )赏(shǎng )之(zhī )以(yǐ )乐(lè )。故(gù )其(qí )治(zhì )民(mín )劳(láo )者(zhě ),其(qí )舞(wǔ )行(háng )缀(zhuì )远(yuǎn );其(qí )治(zhì )民(mín )逸(yì )者(zhě ),其(qí )舞(wǔ )行(háng )缀(zhuì )短(duǎn )。故(gù )观(guān )其(qí )舞(wǔ ),知(zhī )其(qí )德(dé );闻(wén )其(qí )谥(shì ),知(zhī )其(qí )行(háng )也(yě )。《大(dà )章(zhāng )》,章(zhāng )之(zhī )也(yě )。《咸(xián )池(chí )》,备(bèi )矣(yǐ )。《韶(sháo )》,继(jì )也(yě )。《夏(xià )》,大(dà )也(yě )。殷(yīn )周(zhōu )之(zhī )乐(lè ),尽(jìn )矣(yǐ )。天(tiān )地(dì )之(zhī )道(dào ),寒(hán )暑(shǔ )不(bú )时(shí )则(zé )疾(jí ),风(fēng )雨(yǔ )不(bú )节(jiē )则(zé )饥(jī )。教(jiāo )者(zhě ),民(mín )之(zhī )寒(hán )暑(shǔ )也(yě );教(jiāo )不(bú )时(shí )则(zé )伤(shāng )世(shì )。事(shì )者(zhě )民(mín )之(zhī )风(fēng )雨(yǔ )也(yě );事(shì )不(bú )节(jiē )则(zé )无(wú )功(gōng )。然(rán )则(zé )先(xiān )王(wáng )之(zhī )为(wéi )乐(lè )也(yě )。以(yǐ )法(fǎ )治(zhì )也(yě ),善(shàn )则(zé )行(háng )象(xiàng )德(dé )矣(yǐ )。夫(fū )豢(huàn )豕(shǐ )为(wéi )酒(jiǔ ),非(fēi )以(yǐ )为(wéi )祸(huò )也(yě ),而(ér )狱(yù )讼(sòng )益(yì )繁(fán ),则(zé )酒(jiǔ )之(zhī )流(liú )生(shēng )祸(huò )也(yě )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )因(yīn )为(wéi )酒(jiǔ )礼(lǐ ),壹(yī )献(xiàn )之(zhī )礼(lǐ ),宾(bīn )主(zhǔ )百(bǎi )拜(bài ),终(zhōng )日(rì )饮(yǐn )酒(jiǔ )而(ér )不(bú )得(dé )醉(zuì )焉(yān );此(cǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )备(bèi )酒(jiǔ )祸(huò )也(yě )。故(gù )酒(jiǔ )食(shí )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )合(hé )欢(huān )也(yě );乐(lè )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )象(xiàng )德(dé )也(yě );礼(lǐ )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )缀(zhuì )淫(yín )也(yě )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )有(yǒu )大(dà )事(shì ),必(bì )有(yǒu )礼(lǐ )以(yǐ )哀(āi )之(zhī );有(yǒu )大(dà )福(fú ),必(bì )有(yǒu )礼(lǐ )以(yǐ )乐(lè )之(zhī )。哀(āi )乐(lè )之(zhī )分(fèn ),皆(jiē )以(yǐ )礼(lǐ )终(zhōng )。乐(lè )也(yě )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )乐(lè )也(yě ),而(ér )可(kě )以(yǐ )善(shàn )民(mín )心(xīn ),其(qí )感(gǎn )人(rén )深(shēn ),其(qí )移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),故(gù )先(xiān )王(wáng )着(zhe )其(qí )教(jiāo )焉(yān )。夫(fū )民(mín )有(yǒu )血(xuè )气(qì )心(xīn )知(zhī )之(zhī )性(xìng ),而(ér )无(wú )哀(āi )乐(lè )喜(xǐ )怒(nù )之(zhī )常(cháng ),应(yīng )感(gǎn )起(qǐ )物(wù )而(ér )动(dòng ),然(rán )后(hòu )心(xīn )术(shù )形(xíng )焉(yān )。是(shì )故(gù )志(zhì )微(wēi )杀(shā )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )思(sī )忧(yōu )。啴(tān )谐(xié )慢(màn )易(yì )、繁(fán )文(wén )简(jiǎn )节(jiē )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )康(kāng )乐(lè )。粗(cū )厉(lì )猛(měng )起(qǐ )、奋(fèn )末(mò )广(guǎng )贲(bēn )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )刚(gāng )毅(yì )。廉(lián )直(zhí )、劲(jìn )正(zhèng )、庄(zhuāng )诚(chéng )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )肃(sù )敬(jìng )。宽(kuān )裕(yù )肉(ròu )好(hǎo )、顺(shùn )成(chéng )和(hé )动(dòng )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )慈(cí )爱(ài )。流(liú )辟(pì )邪(xié )散(sàn )、狄(dí )成(chéng )涤(dí )滥(làn )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )淫(yín )乱(luàn )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )本(běn )之(zhī )情(qíng )性(xìng ),稽(jī )之(zhī )度(dù )数(shù ),制(zhì )之(zhī )礼(lǐ )义(yì )。合(hé )生(shēng )气(qì )之(zhī )和(hé ),道(dào )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )行(háng ),使(shǐ )之(zhī )阳(yáng )而(ér )不(bú )散(sàn ),阴(yīn )而(ér )不(bú )密(mì ),刚(gāng )气(qì )不(bú )怒(nù ),柔(róu )气(qì )不(bú )慑(shè ),四(sì )畅(chàng )交(jiāo )于(yú )中(zhōng )而(ér )发(fā )作(zuò )于(yú )外(wài ),皆(jiē )安(ān )其(qí )位(wèi )而(ér )不(bú )相(xiàng )夺(duó )也(yě );然(rán )后(hòu )立(lì )之(zhī )学(xué )等(děng ),广(guǎng )其(qí )节(jiē )奏(zòu ),省(shěng )其(qí )文(wén )采(cǎi ),以(yǐ )绳(shéng )德(dé )厚(hòu )。律(lǜ )小(xiǎo )大(dà )之(zhī )称(chēng ),比(bǐ )终(zhōng )始(shǐ )之(zhī )序(xù ),以(yǐ )象(xiàng )事(shì )行(háng )。使(shǐ )亲(qīn )疏(shū )贵(guì )贱(jiàn )、长(zhǎng )幼(yòu )男(nán )女(nǚ )之(zhī )理(lǐ ),皆(jiē )形(xíng )见(jiàn )于(yú )乐(lè ),故(gù )曰(yuē ):“乐(lè )观(guān )其(qí )深(shēn )矣(yǐ )。”土(tǔ )敝(bì )则(zé )草(cǎo )木(mù )不(bú )长(zhǎng ),水(shuǐ )烦(fán )则(zé )鱼(yú )鳖(biē )不(bú )大(dà ),气(qì )衰(shuāi )则(zé )生(shēng )物(wù )不(bú )遂(suí ),世(shì )乱(luàn )则(zé )礼(lǐ )慝(tè )而(ér )乐(lè )淫(yín )。是(shì )故(gù )其(qí )声(shēng )哀(āi )而(ér )不(bú )庄(zhuāng ),乐(lè )而(ér )不(bú )安(ān ),慢(màn )易(yì )以(yǐ )犯(fàn )节(jiē ),流(liú )湎(miǎn )以(yǐ )忘(wàng )本(běn )。广(guǎng )则(zé )容(róng )奸(jiān ),狭(xiá )则(zé )思(sī )欲(yù ),感(gǎn )条(tiáo )畅(chàng )之(zhī )气(qì )而(ér )灭(miè )平(píng )和(hé )之(zhī )德(dé )。是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )贱(jiàn )之(zhī )也(yě )。凡(fán )奸(jiān )声(shēng )感(gǎn )人(rén ),而(ér )逆(nì )气(qì )应(yīng )之(zhī );逆(nì )气(qì )成(chéng )象(xiàng ),而(ér )淫(yín )乐(lè )兴(xìng )焉(yān )。正(zhèng )声(shēng )感(gǎn )人(rén ),而(ér )顺(shùn )气(qì )应(yīng )之(zhī );顺(shùn )气(qì )成(chéng )象(xiàng ),而(ér )和(hé )乐(lè )兴(xìng )焉(yān )。倡(chàng )和(hé )有(yǒu )应(yīng ),回(huí )邪(xié )曲(qǔ )直(zhí ),各(gè )归(guī )其(qí )分(fèn );而(ér )万(wàn )物(wù )之(zhī )理(lǐ ),各(gè )以(yǐ )其(qí )类(lèi )相(xiàng )动(dòng )也(yě )。是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )反(fǎn )情(qíng )以(yǐ )和(hé )其(qí )志(zhì ),比(bǐ )类(lèi )以(yǐ )成(chéng )其(qí )行(háng )。奸(jiān )声(shēng )乱(luàn )色(sè ),不(bú )留(liú )聪(cōng )明(míng );淫(yín )乐(lè )慝(tè )礼(lǐ ),不(bú )接(jiē )心(xīn )术(shù )。惰(duò )慢(màn )邪(xié )辟(pì )之(zhī )气(qì )不(bú )设(shè )于(yú )身(shēn )体(tǐ ),使(shǐ )耳(ěr )目(mù )鼻(bí )口(kǒu )、心(xīn )知(zhī )百(bǎi )体(tǐ )皆(jiē )由(yóu )顺(shùn )正(zhèng )以(yǐ )行(háng )其(qí )义(yì )。然(rán )后(hòu )发(fā )以(yǐ )声(shēng )音(yīn ),而(ér )文(wén )以(yǐ )琴(qín )瑟(sè ),动(dòng )以(yǐ )干(gàn )戚(qī ),饰(shì )以(yǐ )羽(yǔ )旄(máo ),从(cóng )以(yǐ )箫(xiāo )管(guǎn )。奋(fèn )至(zhì )德(dé )之(zhī )光(guāng ),动(dòng )四(sì )气(qì )之(zhī )和(hé ),以(yǐ )着(zhe )万(wàn )物(wù )之(zhī )理(lǐ )。是(shì )故(gù )清(qīng )明(míng )象(xiàng )天(tiān ),广(guǎng )大(dà )象(xiàng )地(dì ),终(zhōng )始(shǐ )象(xiàng )四(sì )时(shí ),周(zhōu )还(hái )象(xiàng )风(fēng )雨(yǔ )。五(wǔ )色(sè )成(chéng )文(wén )而(ér )不(bú )乱(luàn ),八(bā )风(fēng )从(cóng )律(lǜ )而(ér )不(bú )奸(jiān ),百(bǎi )度(dù )得(dé )数(shù )而(ér )有(yǒu )常(cháng )。小(xiǎo )大(dà )相(xiàng )成(chéng ),终(zhōng )始(shǐ )相(xiàng )生(shēng )。倡(chàng )和(hé )清(qīng )浊(zhuó ),迭(dié )相(xiàng )为(wéi )经(jīng )。故(gù )乐(lè )行(háng )而(ér )伦(lún )清(qīng ),耳(ěr )目(mù )聪(cōng )明(míng ),血(xuè )气(qì )和(hé )平(píng ),移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )宁(níng )。故(gù )曰(yuē ):乐(lè )者(zhě )乐(lè )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )乐(lè )得(dé )其(qí )道(dào ),小(xiǎo )人(rén )乐(lè )得(dé )其(qí )欲(yù )。以(yǐ )道(dào )制(zhì )欲(yù ),则(zé )乐(lè )而(ér )不(bú )乱(luàn );以(yǐ )欲(yù )忘(wàng )道(dào ),则(zé )惑(huò )而(ér )不(bú )乐(lè )。是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )反(fǎn )情(qíng )以(yǐ )和(hé )其(qí )志(zhì ),广(guǎng )乐(lè )以(yǐ )成(chéng )其(qí )教(jiāo ),乐(lè )行(háng )而(ér )民(mín )乡(xiāng )方(fāng ),可(kě )以(yǐ )观(guān )德(dé )矣(yǐ )。德(dé )者(zhě )性(xìng )之(zhī )端(duān )也(yě )。乐(lè )者(zhě )德(dé )之(zhī )华(huá )也(yě )。金(jīn )石(shí )丝(sī )竹(zhú ),乐(lè )之(zhī )器(qì )也(yě )。诗(shī )言(yán )其(qí )志(zhì )也(yě ),歌(gē )咏(yǒng )其(qí )声(shēng )也(yě ),舞(wǔ )动(dòng )其(qí )容(róng )也(yě )。三(sān )者(zhě )本(běn )于(yú )心(xīn ),然(rán )后(hòu )乐(lè )气(qì )从(cóng )之(zhī )。是(shì )故(gù )情(qíng )深(shēn )而(ér )文(wén )明(míng ),气(qì )盛(shèng )而(ér )化(huà )神(shén )。和(hé )顺(shùn )积(jī )中(zhōng )而(ér )英(yīng )华(huá )发(fā )外(wài ),唯(wéi )乐(lè )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )伪(wěi )。

乐(lè )者(zhě ),心(xīn )之(zhī )动(dòng )也(yě );声(shēng )者(zhě ),乐(lè )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。文(wén )采(cǎi )节(jiē )奏(zòu ),声(shēng )之(zhī )饰(shì )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )动(dòng )其(qí )本(běn ),乐(lè )其(qí )象(xiàng ),然(rán )后(hòu )治(zhì )其(qí )饰(shì )。是(shì )故(gù )先(xiān )鼓(gǔ )以(yǐ )警(jǐng )戒(jiè ),三(sān )步(bù )以(yǐ )见(jiàn )方(fāng ),再(zài )始(shǐ )以(yǐ )着(zhe )往(wǎng ),复(fù )乱(luàn )以(yǐ )饬(chì )归(guī )。奋(fèn )疾(jí )而(ér )不(bú )拔(bá ),极(jí )幽(yōu )而(ér )不(bú )隐(yǐn )。独(dú )乐(lè )其(qí )志(zhì ),不(bú )厌(yàn )其(qí )道(dào );备(bèi )举(jǔ )其(qí )道(dào ),不(bú )私(sī )其(qí )欲(yù )。是(shì )故(gù )情(qíng )见(jiàn )而(ér )义(yì )立(lì ),乐(lè )终(zhōng )而(ér )德(dé )尊(zūn )。君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )好(hǎo )善(shàn ),小(xiǎo )人(rén )以(yǐ )听(tīng )过(guò )。故(gù )曰(yuē ):生(shēng )民(mín )之(zhī )道(dào ),乐(lè )为(wéi )大(dà )焉(yān )。乐(lè )也(yě )者(zhě )施(shī )也(yě );礼(lǐ )也(yě )者(zhě )报(bào )也(yě )。乐(lè ),乐(lè )其(qí )所(suǒ )自(zì )生(shēng );而(ér )礼(lǐ ),反(fǎn )其(qí )所(suǒ )自(zì )始(shǐ )。乐(lè )章(zhāng )德(dé ),礼(lǐ )报(bào )情(qíng )反(fǎn )始(shǐ )也(yě )。所(suǒ )谓(wèi )大(dà )辂(lù )者(zhě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )车(chē )也(yě )。龙(lóng )旗(qí )九(jiǔ )旒(liú ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )旌(jīng )也(yě )。青(qīng )黑(hēi )缘(yuán )者(zhě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )宝(bǎo )龟(guī )也(yě )。从(cóng )之(zhī )以(yǐ )牛(niú )羊(yáng )之(zhī )群(qún ),则(zé )所(suǒ )以(yǐ )赠(zèng )诸(zhū )侯(hóu )也(yě )。乐(lè )也(yě )者(zhě ),情(qíng )之(zhī )不(bú )可(kě )变(biàn )者(zhě )也(yě )。礼(lǐ )也(yě )者(zhě ),理(lǐ )之(zhī )不(bú )可(kě )易(yì )者(zhě )也(yě )。乐(lè )统(tǒng )同(tóng ),礼(lǐ )辨(biàn )异(yì ),礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )说(shuō ),管(guǎn )乎(hū )人(rén )情(qíng )矣(yǐ )。穷(qióng )本(běn )知(zhī )变(biàn ),乐(lè )之(zhī )情(qíng )也(yě );着(zhe )诚(chéng )去(qù )伪(wěi ),礼(lǐ )之(zhī )经(jīng )也(yě )。礼(lǐ )乐(lè )偩(fù )天(tiān )地(dì )之(zhī )情(qíng ),达(dá )神(shén )明(míng )之(zhī )德(dé ),降(jiàng )兴(xìng )上(shàng )下(xià )之(zhī )神(shén ),而(ér )凝(níng )是(shì )精(jīng )粗(cū )之(zhī )体(tǐ ),领(lǐng )父(fù )子(zǐ )君(jūn )臣(chén )之(zhī )节(jiē )。是(shì )故(gù )大(dà )人(rén )举(jǔ )礼(lǐ )乐(lè ),则(zé )天(tiān )地(dì )将(jiāng )为(wéi )昭(zhāo )焉(yān )。天(tiān )地(dì )欣(xīn )合(hé ),阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )得(dé ),煦(xù )妪(yù )覆(fù )育(yù )万(wàn )物(wù ),然(rán )后(hòu )草(cǎo )木(mù )茂(mào ),区(qū )萌(méng )达(dá ),羽(yǔ )翼(yì )奋(fèn ),角(jiǎo )觡(gé )生(shēng ),蛰(zhé )虫(chóng )昭(zhāo )苏(sū ),羽(yǔ )者(zhě )妪(yù )伏(fú ),毛(máo )者(zhě )孕(yùn )鬻(yù ),胎(tāi )生(shēng )者(zhě )不(bú )殰(dú ),而(ér )卵(luǎn )生(shēng )者(zhě )不(bú )殈(xù ),则(zé )乐(lè )之(zhī )道(dào )归(guī )焉(yān )耳(ěr )。乐(lè )者(zhě ),非(fēi )谓(wèi )黄(huáng )钟(zhōng )大(dà )吕(lǚ )弦(xián )歌(gē )干(gàn )扬(yáng )也(yě ),乐(lè )之(zhī )末(mò )节(jiē )也(yě ),故(gù )童(tóng )者(zhě )舞(wǔ )之(zhī )。铺(pù )筵(yàn )席(xí ),陈(chén )尊(zūn )俎(zǔ ),列(liè )笾(biān )豆(dòu ),以(yǐ )升(shēng )降(jiàng )为(wéi )礼(lǐ )者(zhě ),礼(lǐ )之(zhī )末(mò )节(jiē )也(yě ),故(gù )有(yǒu )司(sī )掌(zhǎng )之(zhī )。乐(lè )师(shī )辨(biàn )乎(hū )声(shēng )诗(shī ),故(gù )北(běi )面(miàn )而(ér )弦(xián );宗(zōng )祝(zhù )辨(biàn )乎(hū )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )礼(lǐ ),故(gù )后(hòu )尸(shī );商(shāng )祝(zhù )辨(biàn )乎(hū )丧(sàng )礼(lǐ ),故(gù )后(hòu )主(zhǔ )人(rén )。是(shì )故(gù )德(dé )成(chéng )而(ér )上(shàng ),艺(yì )成(chéng )而(ér )下(xià );行(háng )成(chéng )而(ér )先(xiān ),事(shì )成(chéng )而(ér )后(hòu )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )有(yǒu )上(shàng )有(yǒu )下(xià ),有(yǒu )先(xiān )有(yǒu )后(hòu ),然(rán )后(hòu )可(kě )以(yǐ )有(yǒu )制(zhì )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。

魏(wèi )文(wén )侯(hóu )问(wèn )于(yú )子(zǐ )夏(xià )曰(yuē ):“吾(wú )端(duān )冕(miǎn )而(ér )听(tīng )古(gǔ )乐(lè ),则(zé )唯(wéi )恐(kǒng )卧(wò );听(tīng )郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )音(yīn ),则(zé )不(bú )知(zhī )倦(juàn )。敢(gǎn )问(wèn ):古(gǔ )乐(lè )之(zhī )如(rú )彼(bǐ )何(hé )也(yě )?新(xīn )乐(lè )之(zhī )如(rú )此(cǐ )何(hé )也(yě )?”子(zǐ )夏(xià )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )夫(fū )古(gǔ )乐(lè ),进(jìn )旅(lǚ )退(tuì )旅(lǚ ),和(hé )正(zhèng )以(yǐ )广(guǎng )。弦(xián )匏(páo )笙(shēng )簧(huáng ),会(huì )守(shǒu )拊(fǔ )鼓(gǔ ),始(shǐ )奏(zòu )以(yǐ )文(wén ),复(fù )乱(luàn )以(yǐ )武(wǔ ),治(zhì )乱(luàn )以(yǐ )相(xiàng ),讯(xùn )疾(jí )以(yǐ )雅(yǎ )。君(jūn )子(zǐ )于(yú )是(shì )语(yǔ ),于(yú )是(shì )道(dào )古(gǔ ),修(xiū )身(shēn )及(jí )家(jiā ),平(píng )均(jūn )天(tiān )下(xià )。此(cǐ )古(gǔ )乐(lè )之(zhī )发(fā )也(yě )。今(jīn )夫(fū )新(xīn )乐(lè ),进(jìn )俯(fǔ )退(tuì )俯(fǔ ),奸(jiān )声(shēng )以(yǐ )滥(làn ),溺(nì )而(ér )不(bú )止(zhǐ );及(jí )优(yōu )侏(zhū )儒(rú ),糅(róu )杂(zá )子(zǐ )女(nǚ ),不(bú )知(zhī )父(fù )子(zǐ )。乐(lè )终(zhōng )不(bú )可(kě )以(yǐ )语(yǔ ),不(bú )可(kě )以(yǐ )道(dào )古(gǔ )。此(cǐ )新(xīn )乐(lè )之(zhī )发(fā )也(yě )。今(jīn )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )问(wèn )者(zhě )乐(lè )也(yě ),所(suǒ )好(hǎo )者(zhě )音(yīn )也(yě )!夫(fū )乐(lè )者(zhě ),与(yǔ )音(yīn )相(xiàng )近(jìn )而(ér )不(bú )同(tóng )。”文(wén )侯(hóu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )何(hé )如(rú )?”子(zǐ )夏(xià )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )古(gǔ )者(zhě ),天(tiān )地(dì )顺(shùn )而(ér )四(sì )时(shí )当(dāng ),民(mín )有(yǒu )德(dé )而(ér )五(wǔ )谷(gǔ )昌(chāng ),疾(jí )疢(chèn )不(bú )作(zuò )而(ér )无(wú )妖(yāo )祥(xiáng ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )大(dà )当(dāng )。然(rán )后(hòu )圣(shèng )人(rén )作(zuò )为(wéi )父(fù )子(zǐ )君(jūn )臣(chén ),以(yǐ )为(wéi )纪(jì )纲(gāng )。纪(jì )纲(gāng )既(jì )正(zhèng ),天(tiān )下(xià )大(dà )定(dìng )。天(tiān )下(xià )大(dà )定(dìng ),然(rán )后(hòu )正(zhèng )六(liù )律(lǜ ),和(hé )五(wǔ )声(shēng ),弦(xián )歌(gē )诗(shī )颂(sòng ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )德(dé )音(yīn );德(dé )音(yīn )之(zhī )谓(wèi )乐(lè )。《诗(shī )》云(yún ):『莫(mò )其(qí )德(dé )音(yīn ),其(qí )德(dé )克(kè )明(míng )。克(kè )明(míng )克(kè )类(lèi ),克(kè )长(zhǎng )克(kè )君(jūn ),王(wáng )此(cǐ )大(dà )邦(bāng );克(kè )顺(shùn )克(kè )俾(bǐ ),俾(bǐ )于(yú )文(wén )王(wáng ),其(qí )德(dé )靡(mí )悔(huǐ )。既(jì )受(shòu )帝(dì )祉(zhǐ ),施(shī )于(yú )孙(sūn )子(zǐ )。』此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。今(jīn )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě ),其(qí )溺(nì )音(yīn )乎(hū )?”文(wén )侯(hóu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )溺(nì )音(yīn )何(hé )从(cóng )出(chū )也(yě )?”子(zǐ )夏(xià )对(duì )曰(yuē ):“郑(zhèng )音(yīn )好(hǎo )滥(làn )淫(yín )志(zhì ),宋(sòng )音(yīn )燕(yàn )女(nǚ )溺(nì )志(zhì ),卫(wèi )音(yīn )趋(qū )数(shù )烦(fán )志(zhì ),齐(qí )音(yīn )敖(áo )辟(pì )乔(qiáo )志(zhì );此(cǐ )四(sì )者(zhě )皆(jiē )淫(yín )于(yú )色(sè )而(ér )害(hài )于(yú )德(dé ),是(shì )以(yǐ )祭(jì )祀(sì )弗(fú )用(yòng )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):『肃(sù )雍(yōng )和(hé )鸣(míng ),先(xiān )祖(zǔ )是(shì )听(tīng )。』夫(fū )肃(sù )肃(sù ),敬(jìng )也(yě );雍(yōng )雍(yōng ),和(hé )也(yě )。夫(fū )敬(jìng )以(yǐ )和(hé ),何(hé )事(shì )不(bú )行(háng )?为(wéi )人(rén )君(jūn )者(zhě )谨(jǐn )其(qí )所(suǒ )好(hǎo )恶(è )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。君(jūn )好(hǎo )之(zhī ),则(zé )臣(chén )为(wéi )之(zhī )。上(shàng )行(háng )之(zhī ),则(zé )民(mín )从(cóng )之(zhī )。《诗(shī )》云(yún ):『诱(yòu )民(mín )孔(kǒng )易(yì )』,此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”然(rán )后(hòu ),圣(shèng )人(rén )作(zuò )为(wéi )鼗(táo )、鼓(gǔ )、椌(kōng )、楬(jié )、埙(xūn )、篪(chí ),此(cǐ )六(liù )者(zhě )德(dé )音(yīn )之(zhī )音(yīn )也(yě )。然(rán )后(hòu )钟(zhōng )磬(qìng )竽(yú )瑟(sè )以(yǐ )和(hé )之(zhī ),干(gàn )戚(qī )旄(máo )狄(dí )以(yǐ )舞(wǔ )之(zhī ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )祭(jì )先(xiān )王(wáng )之(zhī )庙(miào )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )献(xiàn )酬(chóu )酳(yìn )酢(zuò )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )官(guān )序(xù )贵(guì )贱(jiàn )各(gè )得(dé )其(qí )宜(yí )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )示(shì )后(hòu )世(shì )有(yǒu )尊(zūn )卑(bēi )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )序(xù )也(yě )。钟(zhōng )声(shēng )铿(kēng ),铿(kēng )以(yǐ )立(lì )号(hào ),号(hào )以(yǐ )立(lì )横(héng ),横(héng )以(yǐ )立(lì )武(wǔ )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )钟(zhōng )声(shēng )则(zé )思(sī )武(wǔ )臣(chén )。石(shí )声(shēng )磬(qìng ),磬(qìng )以(yǐ )立(lì )辨(biàn ),辨(biàn )以(yǐ )致(zhì )死(sǐ )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )磬(qìng )声(shēng )则(zé )思(sī )死(sǐ )封(fēng )疆(jiāng )之(zhī )臣(chén )。丝(sī )声(shēng )哀(āi ),哀(āi )以(yǐ )立(lì )廉(lián ),廉(lián )以(yǐ )立(lì )志(zhì )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )琴(qín )瑟(sè )之(zhī )声(shēng )则(zé )思(sī )志(zhì )义(yì )之(zhī )臣(chén )。竹(zhú )声(shēng )滥(làn ),滥(làn )以(yǐ )立(lì )会(huì ),会(huì )以(yǐ )聚(jù )众(zhòng )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )竽(yú )笙(shēng )箫(xiāo )管(guǎn )之(zhī )声(shēng ),则(zé )思(sī )畜(chù )聚(jù )之(zhī )臣(chén )。鼓(gǔ )鼙(pí )之(zhī )声(shēng )讙(huān ),讙(huān )以(yǐ )立(lì )动(dòng ),动(dòng )以(yǐ )进(jìn )众(zhòng )。君(jūn )子(zǐ )听(tīng )鼓(gǔ )鼙(pí )之(zhī )声(shēng ),则(zé )思(sī )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )臣(chén )。君(jūn )子(zǐ )之(zhī )听(tīng )音(yīn ),非(fēi )听(tīng )其(qí )铿(kēng )枪(qiāng )而(ér )已(yǐ )也(yě ),彼(bǐ )亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )合(hé )之(zhī )也(yě )。

宾(bīn )牟(móu )贾(jiǎ )侍(shì )坐(zuò )于(yú )孔(kǒng )子(zǐ ),孔(kǒng )子(zǐ )与(yǔ )之(zhī )言(yán )及(jí )乐(lè ),曰(yuē ):“夫(fū )《武(wǔ )》之(zhī )备(bèi )戒(jiè )之(zhī )已(yǐ )久(jiǔ ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“病(bìng )不(bú )得(dé )众(zhòng )也(yě )。”“咏(yǒng )叹(tàn )之(zhī ),淫(yín )液(yè )之(zhī ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“恐(kǒng )不(bú )逮(dǎi )事(shì )也(yě )。”“发(fā )扬(yáng )蹈(dǎo )厉(lì )之(zhī )已(yǐ )蚤(zǎo ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“及(jí )时(shí )事(shì )也(yě )。”“武(wǔ )坐(zuò )致(zhì )右(yòu )宪(xiàn )左(zuǒ ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“非(fēi )武(wǔ )坐(zuò )也(yě )。”“声(shēng )淫(yín )及(jí )商(shāng ),何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“非(fēi )《武(wǔ )》音(yīn )也(yě )。”子(zǐ )曰(yuē ):“若(ruò )非(fēi )《武(wǔ )》音(yīn ),则(zé )何(hé )音(yīn )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“有(yǒu )司(sī )失(shī )其(qí )传(chuán )也(yě )。若(ruò )非(fēi )有(yǒu )司(sī )失(shī )其(qí )传(chuán ),则(zé )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )志(zhì )荒(huāng )矣(yǐ )。”子(zǐ )曰(yuē ):“唯(wéi )!丘(qiū )之(zhī )闻(wén )诸(zhū )苌(cháng )弘(hóng ),亦(yì )若(ruò )吾(wú )子(zǐ )之(zhī )言(yán )是(shì )也(yě )。”宾(bīn )牟(móu )贾(jiǎ )起(qǐ ),免(miǎn )席(xí )而(ér )请(qǐng )曰(yuē ):“夫(fū )《武(wǔ )》之(zhī )备(bèi )戒(jiè )之(zhī )已(yǐ )久(jiǔ ),则(zé )既(jì )闻(wén )命(mìng )矣(yǐ ),敢(gǎn )问(wèn ):迟(chí )之(zhī )迟(chí )而(ér )又(yòu )久(jiǔ ),何(hé )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“居(jū )!吾(wú )语(yǔ )汝(rǔ )。夫(fū )乐(lè )者(zhě ),象(xiàng )成(chéng )者(zhě )也(yě );总(zǒng )干(gàn )而(ér )山(shān )立(lì ),武(wǔ )王(wáng )之(zhī )事(shì )也(yě );发(fā )扬(yáng )蹈(dǎo )厉(lì ),大(dà )公(gōng )之(zhī )志(zhì )也(yě )。《武(wǔ )》乱(luàn )皆(jiē )坐(zuò ),周(zhōu )、召(zhào )之(zhī )治(zhì )也(yě )。且(qiě )夫(fū )《武(wǔ )》,始(shǐ )而(ér )北(běi )出(chū ),再(zài )成(chéng )而(ér )灭(miè )商(shāng )。三(sān )成(chéng )而(ér )南(nán ),四(sì )成(chéng )而(ér )南(nán )国(guó )是(shì )疆(jiāng ),五(wǔ )成(chéng )而(ér )分(fèn )周(zhōu )公(gōng )左(zuǒ )召(zhào )公(gōng )右(yòu ),六(liù )成(chéng )复(fù )缀(zhuì )以(yǐ )崇(chóng )。天(tiān )子(zǐ )夹(jiá )振(zhèn )之(zhī )而(ér )驷(sì )伐(fá ),盛(shèng )威(wēi )于(yú )中(zhōng )国(guó )也(yě )。分(fèn )夹(jiá )而(ér )进(jìn ),事(shì )早(zǎo )济(jì )也(yě ),久(jiǔ )立(lì )于(yú )缀(zhuì ),以(yǐ )待(dài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )至(zhì )也(yě )。且(qiě )女(nǚ )独(dú )未(wèi )闻(wén )牧(mù )野(yě )之(zhī )语(yǔ )乎(hū )?武(wǔ )王(wáng )克(kè )殷(yīn )反(fǎn )商(shāng )。未(wèi )及(jí )下(xià )车(chē )而(ér )封(fēng )黄(huáng )帝(dì )之(zhī )后(hòu )于(yú )蓟(jì ),封(fēng )帝(dì )尧(yáo )之(zhī )后(hòu )于(yú )祝(zhù ),封(fēng )帝(dì )舜(shùn )之(zhī )后(hòu )于(yú )陈(chén )。下(xià )车(chē )而(ér )封(fēng )夏(xià )后(hòu )氏(shì )之(zhī )后(hòu )于(yú )杞(qǐ ),投(tóu )殷(yīn )之(zhī )后(hòu )于(yú )宋(sòng )。封(fēng )王(wáng )子(zǐ )比(bǐ )干(gàn )之(zhī )墓(mù ),释(shì )箕(jī )子(zǐ )之(zhī )囚(qiú ),使(shǐ )之(zhī )行(háng )商(shāng )容(róng )而(ér )复(fù )其(qí )位(wèi )。庶(shù )民(mín )弛(chí )政(zhèng ),庶(shù )士(shì )倍(bèi )禄(lù )。济(jì )河(hé )而(ér )西(xī ),马(mǎ )散(sàn )之(zhī )华(huá )山(shān )之(zhī )阳(yáng ),而(ér )弗(fú )复(fù )乘(chéng );牛(niú )散(sàn )之(zhī )桃(táo )林(lín )之(zhī )野(yě ),而(ér )弗(fú )复(fù )服(fú )。车(chē )甲(jiǎ )衅(xìn )而(ér )藏(cáng )之(zhī )府(fǔ )库(kù ),而(ér )弗(fú )复(fù )用(yòng )。倒(dǎo )载(zǎi )干(gàn )戈(gē ),包(bāo )之(zhī )以(yǐ )虎(hǔ )皮(pí );将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )士(shì ),使(shǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu );名(míng )之(zhī )曰(yuē )建(jiàn )櫜(gāo )。然(rán )后(hòu )知(zhī )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )不(bú )复(fù )用(yòng )兵(bīng )也(yě )。散(sàn )军(jūn )而(ér )郊(jiāo )射(shè ),左(zuǒ )射(shè )狸(lí )首(shǒu ),右(yòu )射(shè )驺(zōu )虞(yú ),而(ér )贯(guàn )革(gé )之(zhī )射(shè )息(xī )也(yě )。裨(bì )冕(miǎn )搢(jìn )笏(hù ),而(ér )虎(hǔ )贲(bēn )之(zhī )士(shì )说(shuō )剑(jiàn )也(yě )。祀(sì )乎(hū )明(míng )堂(táng )而(ér )民(mín )知(zhī )孝(xiào )。朝(cháo )觐(jìn )然(rán )后(hòu )诸(zhū )侯(hóu )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )臣(chén ),耕(gēng )藉(jiè )然(rán )后(hòu )诸(zhū )侯(hóu )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )敬(jìng )。五(wǔ )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )教(jiāo )也(yě )。食(shí )三(sān )老(lǎo )五(wǔ )更(gèng )于(yú )大(dà )学(xué ),天(tiān )子(zǐ )袒(tǎn )而(ér )割(gē )牲(shēng ),执(zhí )酱(jiàng )而(ér )馈(kuì ),执(zhí )爵(jué )而(ér )酳(yìn ),冕(miǎn )而(ér )总(zǒng )干(gàn ),所(suǒ )以(yǐ )教(jiāo )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )弟(dì )也(yě )。若(ruò )此(cǐ )则(zé )周(zhōu )道(dào )四(sì )达(dá ),礼(lǐ )乐(lè )交(jiāo )通(tōng )。则(zé )夫(fū )《武(wǔ )》之(zhī )迟(chí )久(jiǔ ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )!”

君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):礼(lǐ )乐(lè )不(bú )可(kě )斯(sī )须(xū )去(qù )身(shēn )。致(zhì )乐(lè )以(yǐ )治(zhì )心(xīn ),则(zé )易(yì )直(zhí )子(zǐ )谅(liàng )之(zhī )心(xīn )油(yóu )然(rán )生(shēng )矣(yǐ )。易(yì )直(zhí )子(zǐ )谅(liàng )之(zhī )心(xīn )生(shēng )则(zé )乐(lè ),乐(lè )则(zé )安(ān ),安(ān )则(zé )久(jiǔ ),久(jiǔ )则(zé )天(tiān ),天(tiān )则(zé )神(shén )。天(tiān )则(zé )不(bú )言(yán )而(ér )信(xìn ),神(shén )则(zé )不(bú )怒(nù )而(ér )威(wēi ),致(zhì )乐(lè )以(yǐ )治(zhì )心(xīn )者(zhě )也(yě )。致(zhì )礼(lǐ )以(yǐ )治(zhì )躬(gōng )则(zé )庄(zhuāng )敬(jìng ),庄(zhuāng )敬(jìng )则(zé )严(yán )威(wēi )。心(xīn )中(zhōng )斯(sī )须(xū )不(bú )和(hé )不(bú )乐(lè ),而(ér )鄙(bǐ )诈(zhà )之(zhī )心(xīn )入(rù )之(zhī )矣(yǐ )。外(wài )貌(mào )斯(sī )须(xū )不(bú )庄(zhuāng )不(bú )敬(jìng ),而(ér )易(yì )慢(màn )之(zhī )心(xīn )入(rù )之(zhī )矣(yǐ )。故(gù )乐(lè )也(yě )者(zhě ),动(dòng )于(yú )内(nèi )者(zhě )也(yě );礼(lǐ )也(yě )者(zhě ),动(dòng )于(yú )外(wài )者(zhě )也(yě )。乐(lè )极(jí )和(hé ),礼(lǐ )极(jí )顺(shùn ),内(nèi )和(hé )而(ér )外(wài )顺(shùn ),则(zé )民(mín )瞻(zhān )其(qí )颜(yán )色(sè )而(ér )弗(fú )与(yǔ )争(zhēng )也(yě );望(wàng )其(qí )容(róng )貌(mào ),而(ér )民(mín )不(bú )生(shēng )易(yì )慢(màn )焉(yān )。故(gù )德(dé )辉(huī )动(dòng )于(yú )内(nèi ),而(ér )民(mín )莫(mò )不(bú )承(chéng )听(tīng );理(lǐ )发(fā )诸(zhū )外(wài ),而(ér )民(mín )莫(mò )不(bú )承(chéng )顺(shùn )。故(gù )曰(yuē ):致(zhì )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )道(dào ),举(jǔ )而(ér )错(cuò )之(zhī ),天(tiān )下(xià )无(wú )难(nán )矣(yǐ )。乐(lè )也(yě )者(zhě ),动(dòng )于(yú )内(nèi )者(zhě )也(yě );礼(lǐ )也(yě )者(zhě ),动(dòng )于(yú )外(wài )者(zhě )也(yě )。故(gù )礼(lǐ )主(zhǔ )其(qí )减(jiǎn ),乐(lè )主(zhǔ )其(qí )盈(yíng )。礼(lǐ )减(jiǎn )而(ér )进(jìn ),以(yǐ )进(jìn )为(wéi )文(wén ):乐(lè )盈(yíng )而(ér )反(fǎn ),以(yǐ )反(fǎn )为(wéi )文(wén )。礼(lǐ )减(jiǎn )而(ér )不(bú )进(jìn )则(zé )销(xiāo ),乐(lè )盈(yíng )而(ér )不(bú )反(fǎn )则(zé )放(fàng );故(gù )礼(lǐ )有(yǒu )报(bào )而(ér )乐(lè )有(yǒu )反(fǎn )。礼(lǐ )得(dé )其(qí )报(bào )则(zé )乐(lè ),乐(lè )得(dé )其(qí )反(fǎn )则(zé )安(ān );礼(lǐ )之(zhī )报(bào ),乐(lè )之(zhī )反(fǎn ),其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。夫(fū )乐(lè )者(zhě )乐(lè )也(yě ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )不(bú )能(néng )免(miǎn )也(yě )。乐(lè )必(bì )发(fā )于(yú )声(shēng )音(yīn ),形(xíng )于(yú )动(dòng )静(jìng ),人(rén )之(zhī )道(dào )也(yě )。声(shēng )音(yīn )动(dòng )静(jìng ),性(xìng )术(shù )之(zhī )变(biàn ),尽(jìn )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。故(gù )人(rén )不(bú )耐(nài )无(wú )乐(lè ),乐(lè )不(bú )耐(nài )无(wú )形(xíng )。形(xíng )而(ér )不(bú )为(wéi )道(dào ),不(bú )耐(nài )无(wú )乱(luàn )。先(xiān )王(wáng )耻(chǐ )其(qí )乱(luàn ),故(gù )制(zhì )雅(yǎ )、颂(sòng )之(zhī )声(shēng )以(yǐ )道(dào )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )声(shēng )足(zú )乐(lè )而(ér )不(bú )流(liú ),使(shǐ )其(qí )文(wén )足(zú )论(lùn )而(ér )不(bú )息(xī ),使(shǐ )其(qí )曲(qǔ )直(zhí )繁(fán )瘠(jí )、廉(lián )肉(ròu )节(jiē )奏(zòu )足(zú )以(yǐ )感(gǎn )动(dòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )心(xīn )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。不(bú )使(shǐ )放(fàng )心(xīn )邪(xié )气(qì )得(dé )接(jiē )焉(yān ),是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )方(fāng )也(yě )。是(shì )故(gù )乐(lè )在(zài )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )中(zhōng ),君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )同(tóng )听(tīng )之(zhī )则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )敬(jìng );在(zài )族(zú )长(zhǎng )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )中(zhōng ),长(zhǎng )幼(yòu )同(tóng )听(tīng )之(zhī )则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )顺(shùn );在(zài )闺(guī )门(mén )之(zhī )内(nèi ),父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )听(tīng )之(zhī )则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )亲(qīn )。故(gù )乐(lè )者(zhě )审(shěn )一(yī )以(yǐ )定(dìng )和(hé ),比(bǐ )物(wù )以(yǐ )饰(shì )节(jiē );节(jiē )奏(zòu )合(hé )以(yǐ )成(chéng )文(wén )。所(suǒ )以(yǐ )合(hé )和(hé )父(fù )子(zǐ )君(jūn )臣(chén ),附(fù )亲(qīn )万(wàn )民(mín )也(yě ),是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )方(fāng )也(yě )。故(gù )听(tīng )其(qí )雅(yǎ )、颂(sòng )之(zhī )声(shēng ),志(zhì )意(yì )得(dé )广(guǎng )焉(yān );执(zhí )其(qí )干(gàn )戚(qī ),习(xí )其(qí )俯(fǔ )仰(yǎng )诎(qū )伸(shēn ),容(róng )貌(mào )得(dé )庄(zhuāng )焉(yān );行(háng )其(qí )缀(zhuì )兆(zhào ),要(yào )其(qí )节(jiē )奏(zòu ),行(háng )列(liè )得(dé )正(zhèng )焉(yān ),进(jìn )退(tuì )得(dé )齐(qí )焉(yān )。故(gù )乐(lè )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )命(mìng ),中(zhōng )和(hé )之(zhī )纪(jì ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )不(bú )能(néng )免(miǎn )也(yě )。夫(fū )乐(lè )者(zhě ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )饰(shì )喜(xǐ )也(yě ),军(jūn )旅(lǚ )鈇(fū )钺(yuè )者(zhě ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )饰(shì )怒(nù )也(yě )。故(gù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )喜(xǐ )怒(nù ),皆(jiē )得(dé )其(qí )侪(chái )焉(yān )。喜(xǐ )则(zé )天(tiān )下(xià )和(hé )之(zhī ),怒(nù )则(zé )暴(bào )乱(luàn )者(zhě )畏(wèi )之(zhī )。先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),礼(lǐ )乐(lè )可(kě )谓(wèi )盛(shèng )矣(yǐ )。

子(zǐ )赣(gàn )见(jiàn )师(shī )乙(yǐ )而(ér )问(wèn )焉(yān ),曰(yuē ):“赐(cì )闻(wén )声(shēng )歌(gē )各(gè )有(yǒu )宜(yí )也(yě ),如(rú )赐(cì )者(zhě ),宜(yí )何(hé )歌(gē )也(yě )?”师(shī )乙(yǐ )曰(yuē ):“乙(yǐ )贱(jiàn )工(gōng )也(yě ),何(hé )足(zú )以(yǐ )问(wèn )所(suǒ )宜(yí )?请(qǐng )诵(sòng )其(qí )所(suǒ )闻(wén ),而(ér )吾(wú )子(zǐ )自(zì )执(zhí )焉(yān ):宽(kuān )而(ér )静(jìng )、柔(róu )而(ér )正(zhèng )者(zhě )宜(yí )歌(gē )颂(sòng )。广(guǎng )大(dà )而(ér )静(jìng )、疏(shū )达(dá )而(ér )信(xìn )者(zhě )宜(yí )歌(gē )大(dà )雅(yǎ )。恭(gōng )俭(jiǎn )而(ér )好(hǎo )礼(lǐ )者(zhě )宜(yí )歌(gē )小(xiǎo )雅(yǎ )。正(zhèng )直(zhí )而(ér )静(jìng )、廉(lián )而(ér )谦(qiān )者(zhě )宜(yí )歌(gē )风(fēng )。肆(sì )直(zhí )而(ér )慈(cí )爱(ài )者(zhě )宜(yí )歌(gē )商(shāng );温(wēn )良(liáng )而(ér )能(néng )断(duàn )者(zhě )宜(yí )歌(gē )齐(qí )。夫(fū )歌(gē )者(zhě ),直(zhí )己(jǐ )而(ér )陈(chén )德(dé )也(yě )。动(dòng )己(jǐ )而(ér )天(tiān )地(dì )应(yīng )焉(yān ),四(sì )时(shí )和(hé )焉(yān ),星(xīng )辰(chén )理(lǐ )焉(yān ),万(wàn )物(wù )育(yù )焉(yān )。故(gù )商(shāng )者(zhě ),五(wǔ )帝(dì )之(zhī )遗(yí )声(shēng )也(yě )。商(shāng )人(rén )识(shí )之(zhī ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )商(shāng )。齐(qí )者(zhě )三(sān )代(dài )之(zhī )遗(yí )声(shēng )也(yě ),齐(qí )人(rén )识(shí )之(zhī ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )齐(qí )。明(míng )乎(hū )商(shāng )之(zhī )音(yīn )者(zhě ),临(lín )事(shì )而(ér )屡(lǚ )断(duàn ),明(míng )乎(hū )齐(qí )之(zhī )音(yīn )者(zhě ),见(jiàn )利(lì )而(ér )让(ràng )。临(lín )事(shì )而(ér )屡(lǚ )断(duàn ),勇(yǒng )也(yě );见(jiàn )利(lì )而(ér )让(ràng ),义(yì )也(yě )。有(yǒu )勇(yǒng )有(yǒu )义(yì ),非(fēi )歌(gē )孰(shú )能(néng )保(bǎo )此(cǐ )?故(gù )歌(gē )者(zhě ),上(shàng )如(rú )抗(kàng ),下(xià )如(rú )队(duì ),曲(qǔ )如(rú )折(shé ),止(zhǐ )如(rú )槁(gǎo )木(mù ),倨(jù )中(zhōng )矩(jǔ ),句(jù )中(zhōng )钩(gōu ),累(lèi )累(lèi )乎(hū )端(duān )如(rú )贯(guàn )珠(zhū )。故(gù )歌(gē )之(zhī )为(wéi )言(yán )也(yě ),长(zhǎng )言(yán )之(zhī )也(yě )。说(shuō )之(zhī ),故(gù )言(yán )之(zhī );言(yán )之(zhī )不(bú )足(zú ),故(gù )长(zhǎng )言(yán )之(zhī );长(zhǎng )言(yán )之(zhī )不(bú )足(zú ),故(gù )嗟(jiē )叹(tàn )之(zhī );嗟(jiē )叹(tàn )之(zhī )不(bú )足(zú ),故(gù )不(bú )知(zhī )手(shǒu )之(zhī )舞(wǔ )之(zhī ),足(zú )之(zhī )蹈(dǎo )之(zhī )也(yě )。”子(zǐ )贡(gòng )问(wèn )乐(lè )。

阅读:25890

打赏捐助〔Donate〕>>>

《乐记》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库