袁盎晁错列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《袁盎晁错列传》 > 拼音版

袁(yuán )盎(àng )者(zhě ),楚(chǔ )人(rén )也(yě ),字(zì )丝(sī )。父(fù )故(gù )为(wéi )群(qún )盗(dào ),徙(xǐ )处(chù )安(ān )陵(líng )。高(gāo )后(hòu )时(shí ),盎(àng )尝(cháng )为(wéi )吕(lǚ )禄(lù )舍(shě )人(rén )。及(jí )孝(xiào )文(wén )帝(dì )即(jí )位(wèi ),盎(àng )兄(xiōng )哙(kuài )任(rèn )盎(àng )为(wéi )中(zhōng )郎(láng )。

绛(jiàng )侯(hóu )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),朝(cháo )罢(bà )趋(qū )出(chū ),意(yì )得(dé )甚(shèn )。上(shàng )礼(lǐ )之(zhī )恭(gōng ),常(cháng )自(zì )送(sòng )之(zhī )。袁(yuán )盎(àng )进(jìn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )以(yǐ )丞(chéng )相(xiàng )何(hé )如(rú )人(rén )?”上(shàng )曰(yuē ):“社(shè )稷(jì )臣(chén )。”盎(àng )曰(yuē ):“绛(jiàng )侯(hóu )所(suǒ )谓(wèi )功(gōng )臣(chén ),非(fēi )社(shè )稷(jì )臣(chén ),社(shè )稷(jì )臣(chén )主(zhǔ )在(zài )与(yǔ )在(zài ),主(zhǔ )亡(wáng )与(yǔ )亡(wáng )。方(fāng )吕(lǚ )后(hòu )时(shí ),诸(zhū )吕(lǚ )用(yòng )事(shì ),擅(shàn )相(xiàng )王(wáng ),刘(liú )氏(shì )不(bú )绝(jué )如(rú )带(dài )。是(shì )时(shí )绛(jiàng )侯(hóu )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),主(zhǔ )兵(bīng )柄(bǐng ),弗(fú )能(néng )正(zhèng )。吕(lǚ )后(hòu )崩(bēng ),大(dà )臣(chén )相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )畔(pàn )诸(zhū )吕(lǚ ),太(tài )尉(wèi )主(zhǔ )兵(bīng ),適(shì )会(huì )其(qí )成(chéng )功(gōng ),所(suǒ )谓(wèi )功(gōng )臣(chén ),非(fēi )社(shè )稷(jì )臣(chén )。丞(chéng )相(xiàng )如(rú )有(yǒu )骄(jiāo )主(zhǔ )色(sè )。陛(bì )下(xià )谦(qiān )让(ràng ),臣(chén )主(zhǔ )失(shī )礼(lǐ ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )不(bú )取(qǔ )也(yě )。”後(hòu )朝(cháo ),上(shàng )益(yì )庄(zhuāng ),丞(chéng )相(xiàng )益(yì )畏(wèi )。已(yǐ )而(ér )绛(jiàng )侯(hóu )望(wàng )袁(yuán )盎(àng )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )而(ér )兄(xiōng )善(shàn ),今(jīn )兒(ér )廷(tíng )毁(huǐ )我(wǒ )!”盎(àng )遂(suí )不(bú )谢(xiè )。

及(jí )绛(jiàng )侯(hóu )免(miǎn )相(xiàng )之(zhī )国(guó ),国(guó )人(rén )上(shàng )书(shū )告(gào )以(yǐ )为(wéi )反(fǎn ),徵(zhēng )系(xì )清(qīng )室(shì ),宗(zōng )室(shì )诸(zhū )公(gōng )莫(mò )敢(gǎn )为(wéi )言(yán ),唯(wéi )袁(yuán )盎(àng )明(míng )绛(jiàng )侯(hóu )无(wú )罪(zuì )。绛(jiàng )侯(hóu )得(dé )释(shì ),盎(àng )颇(pō )有(yǒu )力(lì )。绛(jiàng )侯(hóu )乃(nǎi )大(dà )与(yǔ )盎(àng )结(jié )交(jiāo )。

淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )朝(cháo ),杀(shā )辟(pì )阳(yáng )侯(hóu ),居(jū )处(chù )骄(jiāo )甚(shèn )。袁(yuán )盎(àng )谏(jiàn )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )大(dà )骄(jiāo )必(bì )生(shēng )患(huàn ),可(kě )適(shì )削(xuē )地(dì )。”上(shàng )弗(fú )用(yòng )。淮(huái )南(nán )王(wáng )益(yì )横(héng )。及(jí )棘(jí )蒲(pú )侯(hóu )柴(chái )武(wǔ )太(tài )子(zǐ )谋(móu )反(fǎn )事(shì )觉(jiào ),治(zhì ),连(lián )淮(huái )南(nán )王(wáng ),淮(huái )南(nán )王(wáng )徵(zhēng ),上(shàng )因(yīn )迁(qiān )之(zhī )蜀(shǔ ),轞(jiàn )车(chē )传(chuán )送(sòng )。袁(yuán )盎(àng )时(shí )为(wéi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),乃(nǎi )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )素(sù )骄(jiāo )淮(huái )南(nán )王(wáng ),弗(fú )稍(shāo )禁(jìn ),以(yǐ )至(zhì )此(cǐ ),今(jīn )又(yòu )暴(bào )摧(cuī )折(shé )之(zhī )。淮(huái )南(nán )王(wáng )为(wéi )人(rén )刚(gāng ),如(rú )有(yǒu )遇(yù )雾(wù )露(lù )行(háng )道(dào )死(sǐ ),陛(bì )下(xià )竟(jìng )为(wéi )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )弗(fú )能(néng )容(róng ),有(yǒu )杀(shā )弟(dì )之(zhī )名(míng ),柰(nài )何(hé )?”上(shàng )弗(fú )听(tīng ),遂(suí )行(háng )之(zhī )。

淮(huái )南(nán )王(wáng )至(zhì )雍(yōng ),病(bìng )死(sǐ ),闻(wén ),上(shàng )辍(chuò )食(shí ),哭(kū )甚(shèn )哀(āi )。盎(àng )入(rù ),顿(dùn )首(shǒu )请(qǐng )罪(zuì )。上(shàng )曰(yuē ):“以(yǐ )不(bú )用(yòng )公(gōng )言(yán )至(zhì )此(cǐ )。”盎(àng )曰(yuē ):“上(shàng )自(zì )宽(kuān ),此(cǐ )往(wǎng )事(shì ),岂(qǐ )可(kě )悔(huǐ )哉(zāi )!且(qiě )陛(bì )下(xià )有(yǒu )高(gāo )世(shì )之(zhī )行(háng )者(zhě )三(sān ),此(cǐ )不(bú )足(zú )以(yǐ )毁(huǐ )名(míng )。”上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )高(gāo )世(shì )行(háng )三(sān )者(zhě )何(hé )事(shì )?”盎(àng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )居(jū )代(dài )时(shí ),太(tài )后(hòu )尝(cháng )病(bìng ),三(sān )年(nián ),陛(bì )下(xià )不(bú )交(jiāo )睫(jié ),不(bú )解(jiě )衣(yī ),汤(tāng )药(yào )非(fēi )陛(bì )下(xià )口(kǒu )所(suǒ )尝(cháng )弗(fú )进(jìn )。夫(fū )曾(céng )参(cān )以(yǐ )布(bù )衣(yī )犹(yóu )难(nán )之(zhī ),今(jīn )陛(bì )下(xià )亲(qīn )以(yǐ )王(wáng )者(zhě )脩(yǒu )之(zhī ),过(guò )曾(céng )参(cān )孝(xiào )远(yuǎn )矣(yǐ )。夫(fū )诸(zhū )吕(lǚ )用(yòng )事(shì ),大(dà )臣(chén )专(zhuān )制(zhì ),然(rán )陛(bì )下(xià )从(cóng )代(dài )乘(chéng )六(liù )传(chuán )驰(chí )不(bú )测(cè )之(zhī )渊(yuān ),虽(suī )贲(bēn )育(yù )之(zhī )勇(yǒng )不(bú )及(jí )陛(bì )下(xià )。陛(bì )下(xià )至(zhì )代(dài )邸(dǐ ),西(xī )向(xiàng )让(ràng )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )者(zhě )再(zài ),南(nán )面(miàn )让(ràng )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )者(zhě )三(sān )。夫(fū )许(xǔ )由(yóu )一(yī )让(ràng ),而(ér )陛(bì )下(xià )五(wǔ )以(yǐ )天(tiān )下(xià )让(ràng ),过(guò )许(xǔ )由(yóu )四(sì )矣(yǐ )。且(qiě )陛(bì )下(xià )迁(qiān )淮(huái )南(nán )王(wáng ),欲(yù )以(yǐ )苦(kǔ )其(qí )志(zhì ),使(shǐ )改(gǎi )过(guò ),有(yǒu )司(sī )卫(wèi )不(bú )谨(jǐn ),故(gù )病(bìng )死(sǐ )。”於(yú )是(shì )上(shàng )乃(nǎi )解(jiě ),曰(yuē ):“将(jiāng )柰(nài )何(hé )?”盎(àng )曰(yuē ):“淮(huái )南(nán )王(wáng )有(yǒu )三(sān )子(zǐ ),唯(wéi )在(zài )陛(bì )下(xià )耳(ěr )。”於(yú )是(shì )文(wén )帝(dì )立(lì )其(qí )三(sān )子(zǐ )皆(jiē )为(wéi )王(wáng )。盎(àng )由(yóu )此(cǐ )名(míng )重(zhòng )朝(cháo )廷(tíng )。

袁(yuán )盎(àng )常(cháng )引(yǐn )大(dà )体(tǐ )慷(kāng )慨(kǎi )。宦(huàn )者(zhě )赵(zhào )同(tóng )以(yǐ )数(shù )幸(xìng ),常(cháng )害(hài )袁(yuán )盎(àng ),袁(yuán )盎(àng )患(huàn )之(zhī )。盎(àng )兄(xiōng )子(zǐ )种(zhǒng )为(wéi )常(cháng )侍(shì )骑(qí ),持(chí )节(jiē )夹(jiá )乘(chéng ),说(shuō )盎(àng )曰(yuē ):“君(jūn )与(yǔ )斗(dòu ),廷(tíng )辱(rǔ )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )毁(huǐ )不(bú )用(yòng )。”孝(xiào )文(wén )帝(dì )出(chū ),赵(zhào )同(tóng )参(cān )乘(chéng ),袁(yuán )盎(àng )伏(fú )车(chē )前(qián )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )与(yǔ )共(gòng )六(liù )尺(chǐ )舆(yú )者(zhě ),皆(jiē )天(tiān )下(xià )豪(háo )英(yīng )。今(jīn )汉(hàn )虽(suī )乏(fá )人(rén ),陛(bì )下(xià )独(dú )奈(nài )何(hé )与(yǔ )刀(dāo )锯(jù )馀(yú )人(rén )载(zǎi )!”於(yú )是(shì )上(shàng )笑(xiào ),下(xià )赵(zhào )同(tóng )。赵(zhào )同(tóng )泣(qì )下(xià )车(chē )。

文(wén )帝(dì )从(cóng )霸(bà )陵(líng )上(shàng ),欲(yù )西(xī )驰(chí )下(xià )峻(jùn )阪(bǎn )。袁(yuán )盎(àng )骑(qí ),并(bìng )车(chē )揽(lǎn )辔(pèi )。上(shàng )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )怯(qiè )邪(xié )?”盎(àng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )千(qiān )金(jīn )之(zhī )子(zǐ )坐(zuò )不(bú )垂(chuí )堂(táng ),百(bǎi )金(jīn )之(zhī )子(zǐ )不(bú )骑(qí )衡(héng ),圣(shèng )主(zhǔ )不(bú )乘(chéng )危(wēi )而(ér )徼(jiǎo )幸(xìng )。今(jīn )陛(bì )下(xià )骋(chěng )六(liù )騑(fēi ),驰(chí )下(xià )峻(jùn )山(shān ),如(rú )有(yǒu )马(mǎ )惊(jīng )车(chē )败(bài ),陛(bì )下(xià )纵(zòng )自(zì )轻(qīng ),柰(nài )高(gāo )庙(miào )、太(tài )后(hòu )何(hé )?”上(shàng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

上(shàng )幸(xìng )上(shàng )林(lín ),皇(huáng )后(hòu )、慎(shèn )夫(fū )人(rén )从(cóng )。其(qí )在(zài )禁(jìn )中(zhōng ),常(cháng )同(tóng )席(xí )坐(zuò )。及(jí )坐(zuò ),郎(láng )署(shǔ )长(zhǎng )布(bù )席(xí ),袁(yuán )盎(àng )引(yǐn )卻(què )慎(shèn )夫(fū )人(rén )坐(zuò )。慎(shèn )夫(fū )人(rén )怒(nù ),不(bú )肯(kěn )坐(zuò )。上(shàng )亦(yì )怒(nù ),起(qǐ ),入(rù )禁(jìn )中(zhōng )。盎(àng )因(yīn )前(qián )说(shuō )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )尊(zūn )卑(bēi )有(yǒu )序(xù )则(zé )上(shàng )下(xià )和(hé )。今(jīn )陛(bì )下(xià )既(jì )已(yǐ )立(lì )后(hòu ),慎(shèn )夫(fū )人(rén )乃(nǎi )妾(qiè ),妾(qiè )主(zhǔ )岂(qǐ )可(kě )与(yǔ )同(tóng )坐(zuò )哉(zāi )!適(shì )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )尊(zūn )卑(bēi )矣(yǐ )。且(qiě )陛(bì )下(xià )幸(xìng )之(zhī ),即(jí )厚(hòu )赐(cì )之(zhī )。陛(bì )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )慎(shèn )夫(fū )人(rén ),適(shì )所(suǒ )以(yǐ )祸(huò )之(zhī )。陛(bì )下(xià )独(dú )不(bú )见(jiàn )‘人(rén )彘(zhì )’乎(hū )?”於(yú )是(shì )上(shàng )乃(nǎi )说(shuō ),召(zhào )语(yǔ )慎(shèn )夫(fū )人(rén )。慎(shèn )夫(fū )人(rén )赐(cì )盎(àng )金(jīn )五(wǔ )十(shí )斤(jīn )。

然(rán )袁(yuán )盎(àng )亦(yì )以(yǐ )数(shù )直(zhí )谏(jiàn ),不(bú )得(dé )久(jiǔ )居(jū )中(zhōng ),调(diào )为(wéi )陇(lǒng )西(xī )都(dōu )尉(wèi )。仁(rén )爱(ài )士(shì )卒(zú ),士(shì )卒(zú )皆(jiē )争(zhēng )为(wéi )死(sǐ )。迁(qiān )为(wéi )齐(qí )相(xiàng )。徙(xǐ )为(wéi )吴(wú )相(xiàng ),辞(cí )行(háng ),种(zhǒng )谓(wèi )盎(àng )曰(yuē ):“吴(wú )王(wáng )骄(jiāo )日(rì )久(jiǔ ),国(guó )多(duō )奸(jiān )。今(jīn )苟(gǒu )欲(yù )劾(hé )治(zhì ),彼(bǐ )不(bú )上(shàng )书(shū )告(gào )君(jūn ),即(jí )利(lì )剑(jiàn )刺(cì )君(jūn )矣(yǐ )。南(nán )方(fāng )卑(bēi )湿(shī ),君(jūn )能(néng )日(rì )饮(yǐn ),毋(wú )何(hé ),时(shí )说(shuō )王(wáng )曰(yuē )毋(wú )反(fǎn )而(ér )已(yǐ )。如(rú )此(cǐ )幸(xìng )得(dé )脱(tuō )。”盎(àng )用(yòng )种(zhǒng )之(zhī )计(jì ),吴(wú )王(wáng )厚(hòu )遇(yù )盎(àng )。

盎(àng )告(gào )归(guī ),道(dào )逢(féng )丞(chéng )相(xiàng )申(shēn )屠(tú )嘉(jiā ),下(xià )车(chē )拜(bài )谒(yè ),丞(chéng )相(xiàng )从(cóng )车(chē )上(shàng )谢(xiè )袁(yuán )盎(àng )。袁(yuán )盎(àng )还(hái ),愧(kuì )其(qí )吏(lì ),乃(nǎi )之(zhī )丞(chéng )相(xiàng )舍(shě )上(shàng )谒(yè ),求(qiú )见(jiàn )丞(chéng )相(xiàng )。丞(chéng )相(xiàng )良(liáng )久(jiǔ )而(ér )见(jiàn )之(zhī )。盎(àng )因(yīn )跪(guì )曰(yuē ):“原(yuán )请(qǐng )间(jiān )。”丞(chéng )相(xiàng )曰(yuē ):“使(shǐ )君(jūn )所(suǒ )言(yán )公(gōng )事(shì ),之(zhī )曹(cáo )与(yǔ )长(zhǎng )史(shǐ )掾(yuàn )议(yì ),吾(wú )且(qiě )奏(zòu )之(zhī );即(jí )私(sī )邪(xié ),吾(wú )不(bú )受(shòu )私(sī )语(yǔ )。”袁(yuán )盎(àng )即(jí )跪(guì )说(shuō )曰(yuē ):“君(jūn )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),自(zì )度(dù )孰(shú )与(yǔ )陈(chén )平(píng )、绛(jiàng )侯(hóu )?”丞(chéng )相(xiàng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )如(rú )。”袁(yuán )盎(àng )曰(yuē ):“善(shàn ),君(jūn )即(jí )自(zì )谓(wèi )不(bú )如(rú )。夫(fū )陈(chén )平(píng )、绛(jiàng )侯(hóu )辅(fǔ )翼(yì )高(gāo )帝(dì ),定(dìng )天(tiān )下(xià ),为(wéi )将(jiāng )相(xiàng ),而(ér )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),存(cún )刘(liú )氏(shì );君(jūn )乃(nǎi )为(wéi )材(cái )官(guān )蹶(juě )张(zhāng ),迁(qiān )为(wéi )队(duì )率(lǜ ),积(jī )功(gōng )至(zhì )淮(huái )阳(yáng )守(shǒu ),非(fēi )有(yǒu )奇(qí )计(jì )攻(gōng )城(chéng )野(yě )战(zhàn )之(zhī )功(gōng )。且(qiě )陛(bì )下(xià )从(cóng )代(dài )来(lái ),每(měi )朝(cháo ),郎(láng )官(guān )上(shàng )书(shū )疏(shū ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )止(zhǐ )辇(niǎn )受(shòu )其(qí )言(yán ),言(yán )不(bú )可(kě )用(yòng )置(zhì )之(zhī ),言(yán )可(kě )受(shòu )采(cǎi )之(zhī ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )称(chēng )善(shàn )。何(hé )也(yě )?则(zé )欲(yù )以(yǐ )致(zhì )天(tiān )下(xià )贤(xián )士(shì )大(dà )夫(fū )。上(shàng )日(rì )闻(wén )所(suǒ )不(bú )闻(wén ),明(míng )所(suǒ )不(bú )知(zhī ),日(rì )益(yì )圣(shèng )智(zhì );君(jūn )今(jīn )自(zì )闭(bì )钳(qián )天(tiān )下(xià )之(zhī )口(kǒu )而(ér )日(rì )益(yì )愚(yú )。夫(fū )以(yǐ )圣(shèng )主(zhǔ )责(zé )愚(yú )相(xiàng ),君(jūn )受(shòu )祸(huò )不(bú )久(jiǔ )矣(yǐ )。”丞(chéng )相(xiàng )乃(nǎi )再(zài )拜(bài )曰(yuē ):“嘉(jiā )鄙(bǐ )野(yě )人(rén ),乃(nǎi )不(bú )知(zhī ),将(jiāng )军(jūn )幸(xìng )教(jiāo )。”引(yǐn )入(rù )与(yǔ )坐(zuò ),为(wéi )上(shàng )客(kè )。

盎(àng )素(sù )不(bú )好(hǎo )晁(cháo )错(cuò ),晁(cháo )错(cuò )所(suǒ )居(jū )坐(zuò ),盎(àng )去(qù );盎(àng )坐(zuò ),错(cuò )亦(yì )去(qù ):两(liǎng )人(rén )未(wèi )尝(cháng )同(tóng )堂(táng )语(yǔ )。及(jí )孝(xiào )文(wén )帝(dì )崩(bēng ),孝(xiào )景(jǐng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),晁(cháo )错(cuò )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),使(shǐ )吏(lì )案(àn )袁(yuán )盎(àng )受(shòu )吴(wú )王(wáng )财(cái )物(wù ),抵(dǐ )罪(zuì ),诏(zhào )赦(shè )以(yǐ )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

吴(wú )楚(chǔ )反(fǎn ),闻(wén ),晁(cháo )错(cuò )谓(wèi )丞(chéng )史(shǐ )曰(yuē ):“夫(fū )袁(yuán )盎(àng )多(duō )受(shòu )吴(wú )王(wáng )金(jīn )钱(qián ),专(zhuān )为(wéi )蔽(bì )匿(nì ),言(yán )不(bú )反(fǎn )。今(jīn )果(guǒ )反(fǎn ),欲(yù )请(qǐng )治(zhì )盎(àng )宜(yí )知(zhī )计(jì )谋(móu )。”丞(chéng )史(shǐ )曰(yuē ):“事(shì )未(wèi )发(fā ),治(zhì )之(zhī )有(yǒu )绝(jué )。今(jīn )兵(bīng )西(xī )乡(xiāng ),治(zhì )之(zhī )何(hé )益(yì )!且(qiě )袁(yuán )盎(àng )不(bú )宜(yí )有(yǒu )谋(móu )。”晁(cháo )错(cuò )犹(yóu )与(yǔ )未(wèi )决(jué )。人(rén )有(yǒu )告(gào )袁(yuán )盎(àng )者(zhě ),袁(yuán )盎(àng )恐(kǒng ),夜(yè )见(jiàn )窦(dòu )婴(yīng ),为(wéi )言(yán )吴(wú )所(suǒ )以(yǐ )反(fǎn )者(zhě ),原(yuán )至(zhì )上(shàng )前(qián )口(kǒu )对(duì )状(zhuàng )。窦(dòu )婴(yīng )入(rù )言(yán )上(shàng ),上(shàng )乃(nǎi )召(zhào )袁(yuán )盎(àng )入(rù )见(jiàn )。晁(cháo )错(cuò )在(zài )前(qián ),及(jí )盎(àng )请(qǐng )辟(pì )人(rén )赐(cì )间(jiān ),错(cuò )去(qù ),固(gù )恨(hèn )甚(shèn )。袁(yuán )盎(àng )具(jù )言(yán )吴(wú )所(suǒ )以(yǐ )反(fǎn )状(zhuàng ),以(yǐ )错(cuò )故(gù ),独(dú )急(jí )斩(zhǎn )错(cuò )以(yǐ )谢(xiè )吴(wú ),吴(wú )兵(bīng )乃(nǎi )可(kě )罢(bà )。其(qí )语(yǔ )具(jù )在(zài )吴(wú )事(shì )中(zhōng )。使(shǐ )袁(yuán )盎(àng )为(wéi )太(tài )常(cháng ),窦(dòu )婴(yīng )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。两(liǎng )人(rén )素(sù )相(xiàng )与(yǔ )善(shàn )。逮(dǎi )吴(wú )反(fǎn )。诸(zhū )陵(líng )长(zhǎng )者(zhě )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )贤(xián )大(dà )夫(fū )争(zhēng )附(fù )两(liǎng )人(rén ),车(chē )随(suí )者(zhě )日(rì )数(shù )百(bǎi )乘(chéng )。

及(jí )晁(cháo )错(cuò )已(yǐ )诛(zhū ),袁(yuán )盎(àng )以(yǐ )太(tài )常(cháng )使(shǐ )吴(wú )。吴(wú )王(wáng )欲(yù )使(shǐ )将(jiāng ),不(bú )肯(kěn )。欲(yù )杀(shā )之(zhī ),使(shǐ )一(yī )都(dōu )尉(wèi )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )围(wéi )守(shǒu )盎(àng )军(jūn )中(zhōng )。袁(yuán )盎(àng )自(zì )其(qí )为(wéi )吴(wú )相(xiàng )时(shí ),有(yǒu )从(cóng )史(shǐ )尝(cháng )盗(dào )爱(ài )盎(àng )侍(shì )兒(ér ),盎(àng )知(zhī )之(zhī ),弗(fú )泄(xiè ),遇(yù )之(zhī )如(rú )故(gù )。人(rén )有(yǒu )告(gào )从(cóng )史(shǐ ),言(yán )“君(jūn )知(zhī )尔(ěr )与(yǔ )侍(shì )者(zhě )通(tōng )”,乃(nǎi )亡(wáng )归(guī )。袁(yuán )盎(àng )驱(qū )自(zì )追(zhuī )之(zhī ),遂(suí )以(yǐ )侍(shì )者(zhě )赐(cì )之(zhī ),复(fù )为(wéi )从(cóng )史(shǐ )。及(jí )袁(yuán )盎(àng )使(shǐ )吴(wú )见(jiàn )守(shǒu ),从(cóng )史(shǐ )適(shì )为(wéi )守(shǒu )盎(àng )校(xiào )尉(wèi )司(sī )马(mǎ ),乃(nǎi )悉(xī )以(yǐ )其(qí )装(zhuāng )赍(jī )置(zhì )二(èr )石(shí )醇(chún )醪(láo ),会(huì )天(tiān )寒(hán ),士(shì )卒(zú )饥(jī )渴(kě ),饮(yǐn )酒(jiǔ )醉(zuì ),西(xī )南(nán )陬(zōu )卒(zú )皆(jiē )卧(wò ),司(sī )马(mǎ )夜(yè )引(yǐn )袁(yuán )盎(àng )起(qǐ ),曰(yuē ):“君(jūn )可(kě )以(yǐ )去(qù )矣(yǐ ),吴(wú )王(wáng )期(qī )旦(dàn )日(rì )斩(zhǎn )君(jūn )。”盎(àng )弗(fú )信(xìn ),曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )为(wéi )者(zhě )?”司(sī )马(mǎ )曰(yuē ):“臣(chén )故(gù )为(wéi )从(cóng )史(shǐ )盗(dào )君(jūn )侍(shì )兒(ér )者(zhě )。”盎(àng )乃(nǎi )惊(jīng )谢(xiè )曰(yuē );“公(gōng )幸(xìng )有(yǒu )亲(qīn ),吾(wú )不(bú )足(zú )以(yǐ )累(lèi )公(gōng )。”司(sī )马(mǎ )曰(yuē ):“君(jūn )弟(dì )去(qù ),臣(chén )亦(yì )且(qiě )亡(wáng ),辟(pì )吾(wú )亲(qīn ),君(jūn )何(hé )患(huàn )!”乃(nǎi )以(yǐ )刀(dāo )决(jué )张(zhāng ),道(dào )从(cóng )醉(zuì )卒(zú )隧(suì )出(chū )。司(sī )马(mǎ )与(yǔ )分(fèn )背(bèi ),袁(yuán )盎(àng )解(jiě )节(jiē )毛(máo )怀(huái )之(zhī ),杖(zhàng ),步(bù )行(háng )七(qī )八(bā )里(lǐ ),明(míng ),见(jiàn )梁(liáng )骑(qí ),骑(qí )驰(chí )去(qù ),遂(suí )归(guī )报(bào )。

吴(wú )楚(chǔ )已(yǐ )破(pò ),上(shàng )更(gèng )以(yǐ )元(yuán )王(wáng )子(zǐ )平(píng )陆(lù )侯(hóu )礼(lǐ )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),袁(yuán )盎(àng )为(wéi )楚(chǔ )相(xiàng )。尝(cháng )上(shàng )书(shū )有(yǒu )所(suǒ )言(yán ),不(bú )用(yòng )。袁(yuán )盎(àng )病(bìng )免(miǎn )居(jū )家(jiā ),与(yǔ )闾(lǘ )里(lǐ )浮(fú )沈(shěn ),相(xiàng )随(suí )行(háng ),斗(dòu )鸡(jī )走(zǒu )狗(gǒu )。雒(luò )阳(yáng )剧(jù )孟(mèng )尝(cháng )过(guò )袁(yuán )盎(àng ),盎(àng )善(shàn )待(dài )之(zhī )。安(ān )陵(líng )富(fù )人(rén )有(yǒu )谓(wèi )盎(àng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )剧(jù )孟(mèng )博(bó )徒(tú ),将(jiāng )军(jūn )何(hé )自(zì )通(tōng )之(zhī )?”盎(àng )曰(yuē ):“剧(jù )孟(mèng )虽(suī )博(bó )徒(tú ),然(rán )母(mǔ )死(sǐ ),客(kè )送(sòng )葬(zàng )车(chē )千(qiān )馀(yú )乘(chéng ),此(cǐ )亦(yì )有(yǒu )过(guò )人(rén )者(zhě )。且(qiě )缓(huǎn )急(jí )人(rén )所(suǒ )有(yǒu )。夫(fū )一(yī )旦(dàn )有(yǒu )急(jí )叩(kòu )门(mén ),不(bú )以(yǐ )亲(qīn )为(wéi )解(jiě ),不(bú )以(yǐ )存(cún )亡(wáng )为(wéi )辞(cí ),天(tiān )下(xià )所(suǒ )望(wàng )者(zhě ),独(dú )季(jì )心(xīn )、剧(jù )孟(mèng )耳(ěr )。今(jīn )公(gōng )常(cháng )从(cóng )数(shù )骑(qí ),一(yī )旦(dàn )有(yǒu )缓(huǎn )急(jí ),宁(níng )足(zú )恃(shì )乎(hū )!”骂(mà )富(fù )人(rén ),弗(fú )与(yǔ )通(tōng )。诸(zhū )公(gōng )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )多(duō )袁(yuán )盎(àng )。

袁(yuán )盎(àng )虽(suī )家(jiā )居(jū ),景(jǐng )帝(dì )时(shí )时(shí )使(shǐ )人(rén )问(wèn )筹(chóu )策(cè )。梁(liáng )王(wáng )欲(yù )求(qiú )为(wéi )嗣(sì ),袁(yuán )盎(àng )进(jìn )说(shuō ),其(qí )後(hòu )语(yǔ )塞(sāi )。梁(liáng )王(wáng )以(yǐ )此(cǐ )怨(yuàn )盎(àng ),曾(céng )使(shǐ )人(rén )刺(cì )盎(àng )。刺(cì )者(zhě )至(zhì )关(guān )中(zhōng ),问(wèn )袁(yuán )盎(àng ),诸(zhū )君(jūn )誉(yù )之(zhī )皆(jiē )不(bú )容(róng )口(kǒu )。乃(nǎi )见(jiàn )袁(yuán )盎(àng )曰(yuē ):“臣(chén )受(shòu )梁(liáng )王(wáng )金(jīn )来(lái )刺(cì )君(jūn ),君(jūn )长(zhǎng )者(zhě ),不(bú )忍(rěn )刺(cì )君(jūn )。然(rán )後(hòu )刺(cì )君(jūn )者(zhě )十(shí )馀(yú )曹(cáo ),备(bèi )之(zhī )!”袁(yuán )盎(àng )心(xīn )不(bú )乐(lè ),家(jiā )又(yòu )多(duō )怪(guài ),乃(nǎi )之(zhī )棓(bàng )生(shēng )所(suǒ )问(wèn )占(zhàn )。还(hái ),梁(liáng )刺(cì )客(kè )後(hòu )曹(cáo )辈(bèi )果(guǒ )遮(zhē )刺(cì )杀(shā )盎(àng )安(ān )陵(líng )郭(guō )门(mén )外(wài )。

晁(cháo )错(cuò )者(zhě ),颍(yǐng )川(chuān )人(rén )也(yě )。学(xué )申(shēn )商(shāng )刑(xíng )名(míng )於(yú )轵(zhǐ )张(zhāng )恢(huī )先(xiān )所(suǒ ),与(yǔ )雒(luò )阳(yáng )宋(sòng )孟(mèng )及(jí )刘(liú )礼(lǐ )同(tóng )师(shī )。以(yǐ )文(wén )学(xué )为(wéi )太(tài )常(cháng )掌(zhǎng )故(gù )。

错(cuò )为(wéi )人(rén )穞(lǚ )直(zhí )刻(kè )深(shēn )。孝(xiào )文(wén )帝(dì )时(shí ),天(tiān )下(xià )无(wú )治(zhì )尚(shàng )书(shū )者(zhě ),独(dú )闻(wén )济(jì )南(nán )伏(fú )生(shēng )故(gù )秦(qín )博(bó )士(shì ),治(zhì )尚(shàng )书(shū ),年(nián )九(jiǔ )十(shí )馀(yú ),老(lǎo )不(bú )可(kě )徵(zhēng ),乃(nǎi )诏(zhào )太(tài )常(cháng )使(shǐ )人(rén )往(wǎng )受(shòu )之(zhī )。太(tài )常(cháng )遣(qiǎn )错(cuò )受(shòu )尚(shàng )书(shū )伏(fú )生(shēng )所(suǒ )。还(hái ),因(yīn )上(shàng )便(biàn )宜(yí )事(shì ),以(yǐ )书(shū )称(chēng )说(shuō )。诏(zhào )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )、门(mén )大(dà )夫(fū )、家(jiā )令(lìng )。以(yǐ )其(qí )辩(biàn )得(dé )幸(xìng )太(tài )子(zǐ ),太(tài )子(zǐ )家(jiā )号(hào )曰(yuē )“智(zhì )囊(náng )”。数(shù )上(shàng )书(shū )孝(xiào )文(wén )时(shí ),言(yán )削(xuē )诸(zhū )侯(hóu )事(shì ),及(jí )法(fǎ )令(lìng )可(kě )更(gèng )定(dìng )者(zhě )。书(shū )数(shù )十(shí )上(shàng ),孝(xiào )文(wén )不(bú )听(tīng ),然(rán )奇(qí )其(qí )材(cái ),迁(qiān )为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。当(dāng )是(shì )时(shí ),太(tài )子(zǐ )善(shàn )错(cuò )计(jì )策(cè ),袁(yuán )盎(àng )诸(zhū )大(dà )功(gōng )臣(chén )多(duō )不(bú )好(hǎo )错(cuò )。

景(jǐng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )错(cuò )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )。错(cuò )常(cháng )数(shù )请(qǐng )间(jiān )言(yán )事(shì ),辄(zhé )听(tīng ),宠(chǒng )幸(xìng )倾(qīng )九(jiǔ )卿(qīng ),法(fǎ )令(lìng )多(duō )所(suǒ )更(gèng )定(dìng )。丞(chéng )相(xiàng )申(shēn )屠(tú )嘉(jiā )心(xīn )弗(fú )便(biàn ),力(lì )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )伤(shāng )。内(nèi )史(shǐ )府(fǔ )居(jū )太(tài )上(shàng )庙(miào )壖(ruán )中(zhōng ),门(mén )东(dōng )出(chū ),不(bú )便(biàn ),错(cuò )乃(nǎi )穿(chuān )两(liǎng )门(mén )南(nán )出(chū ),凿(záo )庙(miào )壖(ruán )垣(yuán )。丞(chéng )相(xiàng )嘉(jiā )闻(wén ),大(dà )怒(nù ),欲(yù )因(yīn )此(cǐ )过(guò )为(wéi )奏(zòu )请(qǐng )诛(zhū )错(cuò )。错(cuò )闻(wén )之(zhī ),即(jí )夜(yè )请(qǐng )间(jiān ),具(jù )为(wéi )上(shàng )言(yán )之(zhī )。丞(chéng )相(xiàng )奏(zòu )事(shì ),因(yīn )言(yán )错(cuò )擅(shàn )凿(záo )庙(miào )垣(yuán )为(wéi )门(mén ),请(qǐng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )诛(zhū )。上(shàng )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )庙(miào )垣(yuán ),乃(nǎi )壖(ruán )中(zhōng )垣(yuán ),不(bú )致(zhì )於(yú )法(fǎ )。”丞(chéng )相(xiàng )谢(xiè )。罢(bà )朝(cháo ),怒(nù )谓(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )曰(yuē ):“吾(wú )当(dāng )先(xiān )斩(zhǎn )以(yǐ )闻(wén ),乃(nǎi )先(xiān )请(qǐng ),为(wéi )兒(ér )所(suǒ )卖(mài ),固(gù )误(wù )。”丞(chéng )相(xiàng )遂(suí )发(fā )病(bìng )死(sǐ )。错(cuò )以(yǐ )此(cǐ )愈(yù )贵(guì )。

迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),请(qǐng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )罪(zuì )过(guò ),削(xuē )其(qí )地(dì ),收(shōu )其(qí )枝(zhī )郡(jùn )。奏(zòu )上(shàng ),上(shàng )令(lìng )公(gōng )卿(qīng )列(liè )侯(hóu )宗(zōng )室(shì )集(jí )议(yì ),莫(mò )敢(gǎn )难(nán ),独(dú )窦(dòu )婴(yīng )争(zhēng )之(zhī ),由(yóu )此(cǐ )与(yǔ )错(cuò )有(yǒu )卻(què )。错(cuò )所(suǒ )更(gèng )令(lìng )三(sān )十(shí )章(zhāng ),诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )諠(xuān )譁(wá )疾(jí )晁(cháo )错(cuò )。错(cuò )父(fù )闻(wén )之(zhī ),从(cóng )颍(yǐng )川(chuān )来(lái ),谓(wèi )错(cuò )曰(yuē ):“上(shàng )初(chū )即(jí )位(wèi ),公(gōng )为(wéi )政(zhèng )用(yòng )事(shì ),侵(qīn )削(xuē )诸(zhū )侯(hóu ),别(bié )疏(shū )人(rén )骨(gǔ )肉(ròu ),人(rén )口(kǒu )议(yì )多(duō )怨(yuàn )公(gōng )者(zhě ),何(hé )也(yě )?”晁(cháo )错(cuò )曰(yuē ):“固(gù )也(yě )。不(bú )如(rú )此(cǐ ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )尊(zūn ),宗(zōng )庙(miào )不(bú )安(ān )。”错(cuò )父(fù )曰(yuē ):“刘(liú )氏(shì )安(ān )矣(yǐ ),而(ér )晁(cháo )氏(shì )危(wēi )矣(yǐ ),吾(wú )去(qù )公(gōng )归(guī )矣(yǐ )!”遂(suí )饮(yǐn )药(yào )死(sǐ ),曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )忍(rěn )见(jiàn )祸(huò )及(jí )吾(wú )身(shēn )。”死(sǐ )十(shí )馀(yú )日(rì ),吴(wú )楚(chǔ )七(qī )国(guó )果(guǒ )反(fǎn ),以(yǐ )诛(zhū )错(cuò )为(wéi )名(míng )。及(jí )窦(dòu )婴(yīng )、袁(yuán )盎(àng )进(jìn )说(shuō ),上(shàng )令(lìng )晁(cháo )错(cuò )衣(yī )朝(cháo )衣(yī )斩(zhǎn )东(dōng )市(shì )。

晁(cháo )错(cuò )已(yǐ )死(sǐ ),谒(yè )者(zhě )仆(pú )射(shè )邓(dèng )公(gōng )为(wéi )校(xiào )尉(wèi ),击(jī )吴(wú )楚(chǔ )军(jūn )为(wéi )将(jiāng )。还(hái ),上(shàng )书(shū )言(yán )军(jūn )事(shì ),谒(yè )见(jiàn )上(shàng )。上(shàng )问(wèn )曰(yuē ):“道(dào )军(jūn )所(suǒ )来(lái ),闻(wén )晁(cháo )错(cuò )死(sǐ ),吴(wú )楚(chǔ )罢(bà )不(bú )?”邓(dèng )公(gōng )曰(yuē ):“吴(wú )王(wáng )为(wéi )反(fǎn )数(shù )十(shí )年(nián )矣(yǐ ),发(fā )怒(nù )削(xuē )地(dì ),以(yǐ )诛(zhū )错(cuò )为(wéi )名(míng ),其(qí )意(yì )非(fēi )在(zài )错(cuò )也(yě )。且(qiě )臣(chén )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )噤(jìn )口(kǒu ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )也(yě )!”上(shàng )曰(yuē ):“何(hé )哉(zāi )?”邓(dèng )公(gōng )曰(yuē ):“夫(fū )晁(cháo )错(cuò )患(huàn )诸(zhū )侯(hóu )彊(jiāng )大(dà )不(bú )可(kě )制(zhì ),故(gù )请(qǐng )削(xuē )地(dì )以(yǐ )尊(zūn )京(jīng )师(shī ),万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )也(yě )。计(jì )画(huà )始(shǐ )行(háng ),卒(zú )受(shòu )大(dà )戮(lù ),内(nèi )杜(dù )忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )口(kǒu ),外(wài )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )报(bào )仇(chóu ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )不(bú )取(qǔ )也(yě )。”於(yú )是(shì )景(jǐng )帝(dì )默(mò )然(rán )良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“公(gōng )言(yán )善(shàn ),吾(wú )亦(yì )恨(hèn )之(zhī )。”乃(nǎi )拜(bài )邓(dèng )公(gōng )为(wéi )城(chéng )阳(yáng )中(zhōng )尉(wèi )。

邓(dèng )公(gōng ),成(chéng )固(gù )人(rén )也(yě ),多(duō )奇(qí )计(jì )。建(jiàn )元(yuán )中(zhōng ),上(shàng )招(zhāo )贤(xián )良(liáng ),公(gōng )卿(qīng )言(yán )邓(dèng )公(gōng ),时(shí )邓(dèng )公(gōng )免(miǎn ),起(qǐ )家(jiā )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng )。一(yī )年(nián ),复(fù )谢(xiè )病(bìng )免(miǎn )归(guī )。其(qí )子(zǐ )章(zhāng )以(yǐ )脩(yǒu )黄(huáng )老(lǎo )言(yán )显(xiǎn )於(yú )诸(zhū )公(gōng )间(jiān )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):袁(yuán )盎(àng )虽(suī )不(bú )好(hǎo )学(xué ),亦(yì )善(shàn )傅(fù )会(huì ),仁(rén )心(xīn )为(wéi )质(zhì ),引(yǐn )义(yì )慷(kāng )慨(kǎi )。遭(zāo )孝(xiào )文(wén )初(chū )立(lì ),资(zī )適(shì )逢(féng )世(shì )。时(shí )以(yǐ )变(biàn )易(yì ),及(jí )吴(wú )楚(chǔ )一(yī )说(shuō ),说(shuō )虽(suī )行(háng )哉(zāi ),然(rán )复(fù )不(bú )遂(suí )。好(hǎo )声(shēng )矜(jīn )贤(xián ),竟(jìng )以(yǐ )名(míng )败(bài )。晁(cháo )错(cuò )为(wéi )家(jiā )令(lìng )时(shí ),数(shù )言(yán )事(shì )不(bú )用(yòng );後(hòu )擅(shàn )权(quán ),多(duō )所(suǒ )变(biàn )更(gèng )。诸(zhū )侯(hóu )发(fā )难(nán ),不(bú )急(jí )匡(kuāng )救(jiù ),欲(yù )报(bào )私(sī )雠(chóu ),反(fǎn )以(yǐ )亡(wáng )躯(qū )。语(yǔ )曰(yuē )“变(biàn )古(gǔ )乱(luàn )常(cháng ),不(bú )死(sǐ )则(zé )亡(wáng )”,岂(qǐ )错(cuò )等(děng )谓(wèi )邪(xié )!

袁(yuán )丝(sī )公(gōng )直(zhí ),亦(yì )多(duō )附(fù )会(huì )。揽(lǎn )辔(pèi )见(jiàn )重(zhòng ),卻(què )席(xí )翳(yì )赖(lài )。朝(cháo )错(cuò )建(jiàn )策(cè ),屡(lǚ )陈(chén )利(lì )害(hài )。尊(zūn )主(zhǔ )卑(bēi )臣(chén ),家(jiā )危(wēi )国(guó )泰(tài )。悲(bēi )彼(bǐ )二(èr )子(zǐ ),名(míng )立(lì )身(shēn )败(bài )!

阅读:26513

打赏捐助〔Donate〕>>>

《袁盎晁错列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库