语增篇【登录】

《论衡》 > 卷七 > 《语增篇》 > 拼音版

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):圣(shèng )人(rén )忧(yōu )世(shì ),深(shēn )思(sī )事(shì )勤(qín ),愁(chóu )扰(rǎo )精(jīng )神(shén ),感(gǎn )动(dòng )形(xíng )体(tǐ ),故(gù )称(chēng )“尧(yáo )若(ruò )腊(là ),舜(shùn )若(ruò )腒(jū ),桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )君(jūn ),垂(chuí )腴(yú )尺(chǐ )余(yú )。”夫(fū )言(yán )圣(shèng )人(rén )忧(yōu )世(shì )念(niàn )人(rén ),身(shēn )体(tǐ )赢(yíng )恶(è ),不(bú )能(néng )身(shēn )体(tǐ )肥(féi )泽(zé ),可(kě )也(yě );言(yán )尧(yáo )、舜(shùn )若(ruò )腊(là )与(yǔ )腒(jū ),桀(jié )、纣(zhòu )垂(chuí )腴(yú )尺(chǐ )余(yú ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

齐(qí )桓(huán )公(gōng )云(yún ):“寡(guǎ )人(rén )未(wèi )得(dé )仲(zhòng )父(fù )极(jí )难(nán ),既(jì )得(dé )仲(zhòng )父(fù )甚(shèn )易(yì )。”桓(huán )公(gōng )不(bú )及(jí )尧(yáo )、舜(shùn ),仲(zhòng )父(fù )不(bú )及(jí )禹(yǔ )、契(qì ),桓(huán )公(gōng )犹(yóu )易(yì ),尧(yáo )、舜(shùn )反(fǎn )难(nán )乎(hū )?以(yǐ )桓(huán )公(gōng )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng )易(yì ),知(zhī )尧(yáo )、舜(shùn )得(dé )禹(yǔ )、契(qì )不(bú )难(nán )。夫(fū )易(yì )则(zé )少(shǎo )忧(yōu ),少(shǎo )忧(yōu )则(zé )不(bú )愁(chóu ),不(bú )愁(chóu )则(zé )身(shēn )体(tǐ )不(bú )癯(qú )。舜(shùn )承(chéng )尧(yáo )太(tài )平(píng ),尧(yáo )、舜(shùn )袭(xí )德(dé )。功(gōng )假(jiǎ )荒(huāng )服(fú ),尧(yáo )尚(shàng )有(yǒu )忧(yōu ),舜(shùn )安(ān )〔而(ér )〕无(wú )事(shì )。故(gù )《经(jīng )》曰(yuē ):“上(shàng )帝(dì )引(yǐn )逸(yì )”,谓(wèi )虞(yú )舜(shùn )也(yě )。舜(shùn )承(chéng )安(ān )继(jì )治(zhì ),任(rèn )贤(xián )使(shǐ )能(néng ),恭(gōng )己(jǐ )无(wú )为(wéi )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“巍(wēi )巍(wēi )乎(hū )!舜(shùn )、禹(yǔ )之(zhī )有(yǒu )天(tiān )下(xià )而(ér )不(bú )与(yǔ )焉(yān )。”夫(fū )不(bú )与(yǔ )尚(shàng )谓(wèi )之(zhī )癯(qú )若(ruò )腒(jū ),如(rú )德(dé )劣(liè )承(chéng )衰(shuāi ),若(ruò )孔(kǒng )子(zǐ )栖(qī )栖(qī ),周(zhōu )流(liú )应(yīng )聘(pìn ),身(shēn )不(bú )得(dé )容(róng ),道(dào )不(bú )得(dé )行(háng ),可(kě )骨(gǔ )立(lì )〔皮(pí )〕附(fù ),僵(jiāng )仆(pú )道(dào )路(lù )乎(hū )?纣(zhòu )为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),糟(zāo )丘(qiū )酒(jiǔ )池(chí ),沉(chén )湎(miǎn )於(yú )酒(jiǔ ),不(bú )舍(shě )昼(zhòu )夜(yè ),是(shì )必(bì )以(yǐ )病(bìng )。病(bìng )则(zé )不(bú )甘(gān )饮(yǐn )食(shí ),不(bú )甘(gān )饮(yǐn )食(shí ),则(zé )肥(féi )腴(yú )不(bú )得(dé )至(zhì )尺(chǐ )。《经(jīng )》曰(yuē ):“惟(wéi )湛(zhàn )乐(lè )是(shì )从(cóng ),时(shí )亦(yì )罔(wǎng )有(yǒu )克(kè )寿(shòu )。”魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),困(kùn )毒(dú )而(ér )死(sǐ )。纣(zhòu )虽(suī )未(wèi )死(sǐ ),宜(yí )赢(yíng )癯(qú )矣(yǐ )。然(rán )桀(jié )、纣(zhòu )同(tóng )行(háng )则(zé )宜(yí )同(tóng )病(bìng ),言(yán )其(qí )腴(yú )垂(chuí )过(guò )尺(chǐ )余(yú ),非(fēi )徒(tú )增(zēng )之(zhī ),又(yòu )失(shī )其(qí )实(shí )矣(yǐ )。

传(chuán )语(yǔ )又(yòu )称(chēng ):“纣(zhòu )力(lì )能(néng )索(suǒ )铁(tiě )伸(shēn )钩(gōu ),抚(fǔ )梁(liáng )易(yì )柱(zhù )。”言(yán )其(qí )多(duō )力(lì )也(yě )。“蜚(fēi )廉(lián )、恶(è )来(lái )之(zhī )徒(tú ),并(bìng )幸(xìng )受(shòu )宠(chǒng )。言(yán )好(hǎo )伎(jì )力(lì )之(zhī )主(zhǔ )致(zhì )伎(jì )力(lì )之(zhī )士(shì )也(yě )。或(huò )言(yán )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn )。”夫(fū )以(yǐ )索(suǒ )铁(tiě )伸(shēn )钩(gōu )之(zhī )力(lì ),辅(fǔ )以(yǐ )蜚(fēi )廉(lián )、恶(è )来(lái )之(zhī )徒(tú ),与(yǔ )周(zhōu )军(jūn )相(xiàng )当(dāng ),武(wǔ )王(wáng )德(dé )虽(suī )盛(shèng ),不(bú )能(néng )夺(duó )纣(zhòu )素(sù )所(suǒ )厚(hòu )之(zhī )心(xīn );纣(zhòu )虽(suī )恶(è ),亦(yì )不(bú )失(shī )所(suǒ )与(yǔ )同(tóng )行(háng )之(zhī )意(yì )。虽(suī )为(wéi )武(wǔ )王(wáng )所(suǒ )擒(qín ),时(shí )亦(yì )宜(yí )杀(shā )伤(shāng )十(shí )百(bǎi )人(rén )。今(jīn )言(yán )“不(bú )血(xuè )刃(rèn ),”非(fēi )纣(zhòu )多(duō )力(lì )之(zhī )效(xiào ),蜚(fēi )廉(lián )、恶(è )来(lái )助(zhù )纣(zhòu )之(zhī )验(yàn )也(yě )。

案(àn )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )符(fú )瑞(ruì ),不(bú )过(guò )高(gāo )祖(zǔ )。武(wǔ )王(wáng )有(yǒu )白(bái )鱼(yú )、赤(chì )乌(wū )之(zhī )佑(yòu ),高(gāo )祖(zǔ )有(yǒu )断(duàn )大(dà )蛇(shé )、老(lǎo )妪(yù )哭(kū )於(yú )道(dào )之(zhī )瑞(ruì )。武(wǔ )王(wáng )有(yǒu )八(bā )百(bǎi )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )助(zhù ),高(gāo )祖(zǔ )有(yǒu )天(tiān )下(xià )义(yì )兵(bīng )之(zhī )佐(zuǒ )。武(wǔ )王(wáng )之(zhī )相(xiàng ),望(wàng )羊(yáng )而(ér )已(yǐ );高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )相(xiàng ),龙(lóng )颜(yán )、隆(lóng )准(zhǔn )、项(xiàng )紫(zǐ )、美(měi )须(xū )髯(rán ),身(shēn )有(yǒu )七(qī )十(shí )二(èr )黑(hēi )子(zǐ )。高(gāo )祖(zǔ )又(yòu )逃(táo )吕(lǚ )后(hòu )於(yú )泽(zé )中(zhōng ),吕(lǚ )后(hòu )辄(zhé )见(jiàn )上(shàng )有(yǒu )云(yún )气(qì )之(zhī )验(yàn ),武(wǔ )王(wáng )不(bú )闻(wén )有(yǒu )此(cǐ )。夫(fū )相(xiàng )多(duō )於(yú )望(wàng )羊(yáng ),瑞(ruì )明(míng )於(yú )鱼(yú )乌(wū ),天(tiān )下(xià )义(yì )兵(bīng )并(bìng )来(lái )会(huì )汉(hàn ),助(zhù )强(qiáng )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )。武(wǔ )王(wáng )承(chéng )纣(zhòu ),高(gāo )祖(zǔ )袭(xí )秦(qín ),二(èr )世(shì )之(zhī )恶(è ),隆(lóng )盛(shèng )於(yú )纣(zhòu ),天(tiān )下(xià )畔(pàn )秦(qín ),宜(yí )多(duō )於(yú )殷(yīn )。案(àn )高(gāo )祖(zǔ )伐(fá )秦(qín ),还(hái )破(pò )项(xiàng )羽(yǔ ),战(zhàn )场(chǎng )流(liú )血(xuè ),暴(bào )尸(shī )万(wàn )数(shù ),失(shī )军(jūn )亡(wáng )众(zhòng ),几(jǐ )死(sǐ )一(yī )再(zài ),然(rán )後(hòu )得(dé )天(tiān )下(xià ),用(yòng )兵(bīng )苦(kǔ ),诛(zhū )乱(luàn )剧(jù )。独(dú )云(yún )周(zhōu )兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。言(yán )其(qí )易(yì ),可(kě )也(yě );言(yán )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。案(àn )周(zhōu )取(qǔ )殷(yīn )之(zhī )时(shí ),太(tài )公(gōng )《阴(yīn )谋(móu )》之(zhī )书(shū ),食(shí )小(xiǎo )兒(ér )丹(dān ),教(jiāo )云(yún )亡(wáng )殷(yīn ),兵(bīng )到(dào )牧(mù )野(yě ),晨(chén )举(jǔ )脂(zhī )烛(zhú )。察(chá )《武(wǔ )成(chéng )》之(zhī )篇(piān ),牧(mù )野(yě )之(zhī )战(zhàn ),血(xuè )流(liú )浮(fú )杵(chǔ ),赤(chì )志(zhì )千(qiān )里(lǐ )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),周(zhōu )之(zhī )取(qǔ )殷(yīn ),与(yǔ )汉(hàn )、秦(qín )一(yī )实(shí )也(yě )。而(ér )云(yún )取(qǔ )殷(yīn )易(yì ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),美(měi )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )德(dé ),增(zēng )益(yì )其(qí )实(shí )也(yě )。凡(fán )天(tiān )下(xià )之(zhī )事(shì ),不(bú )可(kě )增(zēng )损(sǔn ),考(kǎo )察(chá )前(qián )後(hòu ),效(xiào )验(yàn )自(zì )列(liè )。自(zì )列(liè ),则(zé )是(shì )非(fēi )之(zhī )实(shí )有(yǒu )所(suǒ )定(dìng )矣(yǐ )。世(shì )称(chēng )纣(zhòu )力(lì )能(néng )索(suǒ )铁(tiě )伸(shēn )钩(gōu );又(yòu )称(chēng )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )之(zhī )兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn )。夫(fū )以(yǐ )索(suǒ )铁(tiě )伸(shēn )钩(gōu )之(zhī )力(lì )当(dāng )人(rén ),则(zé )是(shì )孟(mèng )贲(bēn )、夏(xià )育(yù )之(zhī )匹(pǐ )也(yě );以(yǐ )不(bú )血(xuè )刃(rèn )之(zhī )德(dé )取(qǔ )人(rén ),是(shì )则(zé )三(sān )皇(huáng )、五(wǔ )帝(dì )之(zhī )属(shǔ )也(yě )。以(yǐ )索(suǒ )铁(tiě )之(zhī )力(lì ),不(bú )宜(yí )受(shòu )服(fú );以(yǐ )不(bú )血(xuè )刃(rèn )之(zhī )德(dé ),不(bú )宜(yí )顿(dùn )兵(bīng )。今(jīn )称(chēng )纣(zhòu )力(lì ),则(zé )武(wǔ )王(wáng )德(dé )贬(biǎn );誉(yù )武(wǔ )王(wáng ),则(zé )纣(zhòu )力(lì )少(shǎo )。索(suǒ )铁(tiě )、不(bú )血(xuè )刃(rèn ),不(bú )得(dé )两(liǎng )立(lì );殷(yīn )、周(zhōu )之(zhī )称(chēng ),不(bú )得(dé )二(èr )全(quán )。不(bú )得(dé )二(èr )全(quán ),则(zé )必(bì )一(yī )非(fēi )。

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“纣(zhòu )之(zhī )不(bú )善(shàn ),不(bú )若(ruò )是(shì )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。是(shì )以(yǐ )君(jūn )子(zǐ )恶(è )居(jū )下(xià )流(liú ),天(tiān )下(xià )之(zhī )恶(è )皆(jiē )归(guī )焉(yān )。”孟(mèng )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )於(yú )《武(wǔ )成(chéng )》,取(qǔ )二(èr )三(sān )策(cè )耳(ěr )。以(yǐ )至(zhì )仁(rén )伐(fá )不(bú )仁(rén ),如(rú )何(hé )其(qí )血(xuè )之(zhī )浮(fú )杵(chǔ )也(yě )?”若(ruò )孔(kǒng )子(zǐ )言(yán ),殆(dài )〔且(qiě )〕浮(fú )杵(chǔ );若(ruò )孟(mèng )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),近(jìn )不(bú )血(xuè )刃(rèn )。浮(fú )杵(chǔ )过(guò )其(qí )实(shí ),不(bú )血(xuè )刃(rèn )亦(yì )失(shī )其(qí )正(zhèng )。一(yī )圣(shèng )一(yī )贤(xián ),共(gòng )论(lùn )一(yī )纣(zhòu ),轻(qīng )重(zhòng )殊(shū )称(chēng ),多(duō )少(shǎo )异(yì )实(shí )。纣(zhòu )之(zhī )恶(è )不(bú )若(ruò )王(wáng )莽(mǎng )。纣(zhòu )杀(shā )比(bǐ )干(gàn ),莽(mǎng )鸩(zhèn )平(píng )帝(dì );纣(zhòu )以(yǐ )嗣(sì )立(lì ),莽(mǎng )盗(dào )汉(hàn )位(wèi )。杀(shā )主(zhǔ )隆(lóng )於(yú )诛(zhū )臣(chén ),嗣(sì )立(lì )顺(shùn )於(yú )盗(dào )位(wèi ),士(shì )众(zhòng )所(suǒ )畔(pàn ),宜(yí )甚(shèn )於(yú )纣(zhòu )。汉(hàn )诛(zhū )王(wáng )莽(mǎng ),兵(bīng )顿(dùn )昆(kūn )阳(yáng ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )数(shù ),军(jūn )至(zhì )渐(jiàn )台(tái ),血(xuè )流(liú )没(méi )趾(zhǐ )。而(ér )独(dú )谓(wèi )周(zhōu )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“文(wén )王(wáng )饮(yǐn )酒(jiǔ )千(qiān )钟(zhōng ),孔(kǒng )子(zǐ )百(bǎi )觚(gū )。”欲(yù )言(yán )圣(shèng )人(rén )德(dé )盛(shèng ),能(néng )以(yǐ )德(dé )将(jiāng )酒(jiǔ )也(yě )。如(rú )一(yī )坐(zuò )千(qiān )钟(zhōng )百(bǎi )觚(gū ),此(cǐ )酒(jiǔ )徒(tú ),非(fēi )圣(shèng )人(rén )也(yě )。饮(yǐn )酒(jiǔ )有(yǒu )法(fǎ ),胸(xiōng )腹(fù )小(xiǎo )大(dà ),与(yǔ )人(rén )均(jūn )等(děng )。饮(yǐn )酒(jiǔ )用(yòng )千(qiān )钟(zhōng ),用(yòng )肴(yáo )宜(yí )尽(jìn )百(bǎi )牛(niú ),百(bǎi )觚(gū )则(zé )宜(yí )用(yòng )十(shí )羊(yáng )。夫(fū )以(yǐ )千(qiān )钟(zhōng )百(bǎi )牛(niú )、百(bǎi )觚(gū )十(shí )羊(yáng )言(yán )之(zhī ),文(wén )王(wáng )之(zhī )身(shēn )如(rú )防(fáng )风(fēng )之(zhī )君(jūn ),孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )体(tǐ )如(rú )长(zhǎng )狄(dí )之(zhī )人(rén ),乃(nǎi )能(néng )堪(kān )之(zhī )。案(àn )文(wén )王(wáng )、孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )体(tǐ ),不(bú )能(néng )及(jí )防(fáng )风(fēng )、长(zhǎng )狄(dí ),以(yǐ )短(duǎn )小(xiǎo )之(zhī )身(shēn ),饮(yǐn )食(shí )众(zhòng )多(duō ),是(shì )缺(quē )文(wén )王(wáng )之(zhī )广(guǎng ),贬(biǎn )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )崇(chóng )也(yě )。

案(àn )《酒(jiǔ )诰(gào )》之(zhī )篇(piān ),“朝(cháo )夕(xī )曰(yuē )祀(sì )兹(zī )酒(jiǔ )”,此(cǐ )言(yán )文(wén )王(wáng )戒(jiè )慎(shèn )酒(jiǔ )也(yě )。朝(cháo )夕(xī )戒(jiè )慎(shèn ),则(zé )民(mín )化(huà )之(zhī )。外(wài )出(chū )戒(jiè )慎(shèn )之(zhī )教(jiāo ),内(nèi )饮(yǐn )酒(jiǔ )尽(jìn )千(qiān )钟(zhōng ),导(dǎo )民(mín )率(lǜ )下(xià ),何(hé )以(yǐ )致(zhì )化(huà )?承(chéng )纣(zhòu )疾(jí )恶(è ),何(hé )以(yǐ )自(zì )别(bié )?且(qiě )千(qiān )钟(zhōng )之(zhī )效(xiào ),百(bǎi )觚(gū )之(zhī )验(yàn ),何(hé )所(suǒ )用(yòng )哉(zāi )?使(shǐ )文(wén )王(wáng )、孔(kǒng )子(zǐ )因(yīn )祭(jì )用(yòng )酒(jiǔ )乎(hū )?则(zé )受(shòu )福(fú )胙(zuò )不(bú )能(néng )厌(yàn )饱(bǎo )。因(yīn )飨(xiǎng )射(shè )之(zhī )用(yòng )酒(jiǔ )乎(hū ),飨(xiǎng )射(shè )饮(yǐn )酒(jiǔ ),自(zì )有(yǒu )礼(lǐ )法(fǎ )。如(rú )私(sī )燕(yàn )赏(shǎng )赐(cì )饮(yǐn )酒(jiǔ )乎(hū )?则(zé )赏(shǎng )赐(cì )饮(yǐn )酒(jiǔ ),宜(yí )与(yǔ )下(xià )齐(qí )。赐(cì )尊(zūn )者(zhě )之(zhī )前(qián ),三(sān )觞(shāng )而(ér )退(tuì ),过(guò )於(yú )三(sān )觞(shāng ),醉(zuì )酗(xù )生(shēng )乱(luàn )。文(wén )王(wáng )、孔(kǒng )子(zǐ ),率(lǜ )礼(lǐ )之(zhī )人(rén )也(yě ),赏(shǎng )赉(lài )左(zuǒ )右(yòu ),至(zhì )於(yú )醉(zuì )酗(xù )乱(luàn )身(shēn ):自(zì )用(yòng )酒(jiǔ )千(qiān )钟(zhōng )百(bǎi )觚(gū ),大(dà )之(zhī )则(zé )为(wéi )桀(jié )、纣(zhòu ),小(xiǎo )之(zhī )则(zé )为(wéi )酒(jiǔ )徒(tú ),用(yòng )何(hé )以(yǐ )立(lì )德(dé )成(chéng )化(huà ),表(biǎo )名(míng )垂(chuí )誉(yù )乎(hū )?世(shì )闻(wén )“德(dé )将(jiāng )毋(wú )醉(zuì )”之(zhī )言(yán ),见(jiàn )圣(shèng )人(rén )有(yǒu )多(duō )德(dé )之(zhī )效(xiào ),则(zé )虚(xū )增(zēng )文(wén )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )千(qiān )钟(zhōng ),空(kōng )益(yì )孔(kǒng )子(zǐ )以(yǐ )百(bǎi )觚(gū )矣(yǐ )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“纣(zhòu )沉(chén )湎(miǎn )於(yú )酒(jiǔ ),以(yǐ )糟(zāo )为(wéi )丘(qiū ),以(yǐ )酒(jiǔ )为(wéi )池(chí ),牛(niú )饮(yǐn )者(zhě )三(sān )千(qiān )人(rén ),为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),亡(wáng )其(qí )甲(jiǎ )子(zǐ )。”夫(fū )纣(zhòu )虽(suī )嗜(shì )酒(jiǔ ),亦(yì )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )乐(lè )。令(lìng )酒(jiǔ )池(chí )在(zài )中(zhōng )庭(tíng )乎(hū )?则(zé )不(bú )当(dāng )言(yán )为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn )。坐(zuò )在(zài )深(shēn )室(shì )之(zhī )中(zhōng ),闭(bì )窗(chuāng )举(jǔ )烛(zhú ),故(gù )曰(yuē )长(zhǎng )夜(yè )。令(lìng )坐(zuò )於(yú )室(shì )乎(hū )?每(měi )当(dāng )饮(yǐn )者(zhě ),起(qǐ )之(zhī )中(zhōng )庭(tíng ),乃(nǎi )复(fù )还(hái )坐(zuò ),则(zé )是(shì )烦(fán )苦(kǔ )相(xiàng )藉(jiè ),不(bú )能(néng )甚(shèn )乐(lè )。令(lìng )池(chí )在(zài )深(shēn )室(shì )之(zhī )中(zhōng ),则(zé )三(sān )千(qiān )人(rén )宜(yí )临(lín )池(chí )坐(zuò ),前(qián )俯(fǔ )饮(yǐn )池(chí )酒(jiǔ ),仰(yǎng )食(shí )肴(yáo )膳(shàn ),倡(chàng )乐(lè )在(zài )前(qián ),乃(nǎi )为(wéi )乐(lè )耳(ěr )。如(rú )审(shěn )临(lín )池(chí )而(ér )坐(zuò ),则(zé )前(qián )饮(yǐn )害(hài )於(yú )肴(yáo )膳(shàn ),倡(chàng )乐(lè )之(zhī )作(zuò )不(bú )得(dé )在(zài )前(qián )。夫(fū )饮(yǐn )食(shí )既(jì )不(bú )以(yǐ )礼(lǐ ),临(lín )池(chí )牛(niú )饮(yǐn ),则(zé )其(qí )啖(dàn )肴(yáo )不(bú )复(fù )用(yòng )杯(bēi ),亦(yì )宜(yí )就(jiù )鱼(yú )肉(ròu )而(ér )虎(hǔ )食(shí )。则(zé )知(zhī )夫(fū )酒(jiǔ )池(chí )牛(niú )饮(yǐn ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。

传(chuán )又(yòu )言(yán ):纣(zhòu )悬(xuán )肉(ròu )以(yǐ )为(wéi )林(lín ),令(lìng )男(nán )女(nǚ )倮(luǒ )而(ér )相(xiàng )逐(zhú )其(qí )间(jiān ),是(shì )为(wéi )醉(zuì )乐(lè )淫(yín )戏(xì )无(wú )节(jiē )度(dù )也(yě )。夫(fū )肉(ròu )当(dāng )内(nèi )於(yú )口(kǒu ),口(kǒu )之(zhī )所(suǒ )食(shí ),宜(yí )洁(jié )不(bú )辱(rǔ )。今(jīn )言(yán )男(nán )女(nǚ )倮(luǒ )相(xiàng )逐(zhú )其(qí )间(jiān ),何(hé )等(děng )洁(jié )者(zhě )?如(rú )以(yǐ )醉(zuì )而(ér )不(bú )计(jì )洁(jié )辱(rǔ ),则(zé )当(dāng )其(qí )浴(yù )於(yú )酒(jiǔ )中(zhōng ),而(ér )倮(luǒ )相(xiàng )逐(zhú )於(yú )肉(ròu )间(jiān )。何(hé )为(wéi )不(bú )肯(kěn )浴(yù )於(yú )酒(jiǔ )中(zhōng )?以(yǐ )不(bú )言(yán )浴(yù )於(yú )酒(jiǔ ),知(zhī )不(bú )倮(luǒ )相(xiàng )逐(zhú )於(yú )肉(ròu )间(jiān )。

传(chuán )者(zhě )之(zhī )说(shuō ),或(huò )言(yán ):“车(chē )行(háng )洒(sǎ ),骑(qí )行(háng )炙(zhì ),百(bǎi )二(èr )十(shí )日(rì )为(wéi )一(yī )夜(yè )。”夫(fū )言(yán ):“用(yòng )酒(jiǔ )为(wéi )池(chí ),”则(zé )言(yán )其(qí )车(chē )行(háng )酒(jiǔ )非(fēi )也(yě );言(yán )其(qí )“悬(xuán )肉(ròu )为(wéi )林(lín ),”即(jí )言(yán )骑(qí )行(háng )炙(zhì )非(fēi )也(yě )。或(huò )时(shí )纣(zhòu )沉(chén )湎(miǎn )覆(fù )酒(jiǔ ),滂(pāng )沲(duò )於(yú )地(dì ),即(jí )言(yán )以(yǐ )酒(jiǔ )为(wéi )池(chí )。酿(niàng )酒(jiǔ )糟(zāo )积(jī )聚(jù ),则(zé )言(yán )糟(zāo )为(wéi )丘(qiū )。悬(xuán )肉(ròu )以(yǐ )林(lín ),则(zé )言(yán )肉(ròu )为(wéi )林(lín )。林(lín )中(zhōng )幽(yōu )冥(míng ),人(rén )时(shí )走(zǒu )戏(xì )其(qí )中(zhōng ),则(zé )言(yán )倮(luǒ )相(xiàng )逐(zhú )。或(huò )时(shí )载(zǎi )酒(jiǔ )用(yòng )鹿(lù )车(chē ),则(zé )言(yán )车(chē )行(háng )酒(jiǔ )、骑(qí )行(háng )炙(zhì )。或(huò )时(shí )十(shí )数(shù )夜(yè ),则(zé )言(yán )其(qí )百(bǎi )二(èr )十(shí )。或(huò )时(shí )醉(zuì )不(bú )知(zhī )问(wèn )日(rì )数(shù ),则(zé )言(yán )其(qí )亡(wáng )甲(jiǎ )子(zǐ )。周(zhōu )公(gōng )封(fēng )康(kāng )叔(shū ),告(gào )以(yǐ )纣(zhòu )用(yòng )酒(jiǔ )期(qī )於(yú )悉(xī )极(jí ),欲(yù )以(yǐ )戒(jiè )之(zhī )也(yě )。而(ér )不(bú )言(yán )糟(zāo )丘(qiū )酒(jiǔ )池(chí ),悬(xuán )肉(ròu )为(wéi )林(lín ),长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn ),亡(wáng )其(qí )甲(jiǎ )子(zǐ )。圣(shèng )人(rén )不(bú )言(yán ),殆(dài )非(fēi )实(shí )也(yě )。

传(chuán )言(yán )曰(yuē ):“纣(zhòu )非(fēi )时(shí )与(yǔ )三(sān )千(qiān )人(rén )牛(niú )饮(yǐn )於(yú )酒(jiǔ )池(chí )。”夫(fū )夏(xià )官(guān )百(bǎi ),殷(yīn )二(èr )百(bǎi ),周(zhōu )三(sān )百(bǎi )。纣(zhòu )之(zhī )所(suǒ )与(yǔ )相(xiàng )乐(lè ),非(fēi )民(mín ),必(bì )臣(chén )也(yě );非(fēi )小(xiǎo )臣(chén ),必(bì )大(dà )官(guān ),其(qí )数(shù )不(bú )能(néng )满(mǎn )三(sān )千(qiān )人(rén )。传(chuán )书(shū )家(jiā )欲(yù )恶(è )纣(zhòu ),故(gù )言(yán )三(sān )千(qiān )人(rén ),增(zēng )其(qí )实(shí )也(yě )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“周(zhōu )公(gōng )执(zhí )贽(zhì )下(xià )白(bái )屋(wū )之(zhī )士(shì )。”谓(wèi )候(hòu )之(zhī )也(yě )。夫(fū )三(sān )公(gōng ),鼎(dǐng )足(zú )之(zhī )臣(chén ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )贞(zhēn )干(gàn )也(yě );白(bái )屋(wū )之(zhī )士(shì ),闾(lǘ )巷(xiàng )之(zhī )微(wēi )贱(jiàn )者(zhě )也(yě )。三(sān )公(gōng )倾(qīng )鼎(dǐng )足(zú )之(zhī )尊(zūn ),执(zhí )贽(zhì )候(hòu )白(bái )屋(wū )之(zhī )士(shì ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。时(shí )或(huò )待(dài )士(shì )卑(bēi )恭(gōng ),不(bú )骄(jiāo )白(bái )屋(wū ),人(rén )则(zé )言(yán )其(qí )往(wǎng )候(hòu )白(bái )屋(wū );或(huò )时(shí )起(qǐ )白(bái )屋(wū )之(zhī )士(shì ),以(yǐ )璧(bì )迎(yíng )礼(lǐ )之(zhī ),人(rén )则(zé )言(yán )其(qí )执(zhí )贽(zhì )以(yǐ )候(hòu )其(qí )家(jiā )也(yě )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )俭(jiǎn ),茅(máo )茨(cí )不(bú )剪(jiǎn ),采(cǎi )椽(chuán )不(bú )斫(zhuó )。夫(fū )言(yán )茅(máo )茨(cí )采(cǎi )椽(chuán ),可(kě )也(yě );言(yán )不(bú )剪(jiǎn )不(bú )斫(zhuó ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。《经(jīng )》曰(yuē )“弼(bì )成(chéng )五(wǔ )服(fú )”。五(wǔ )服(fú ),五(wǔ )采(cǎi )服(fú )也(yě )。服(fú )五(wǔ )采(cǎi )之(zhī )服(fú ),又(yòu )茅(máo )茨(cí )、采(cǎi )椽(chuán ),何(hé )宫(gōng )室(shì )衣(yī )服(fú )之(zhī )不(bú )相(xiàng )称(chēng )也(yě )?服(fú )五(wǔ )采(cǎi ),画(huà )日(rì )月(yuè )星(xīng )辰(chén ),茅(máo )茨(cí )、采(cǎi )椽(chuán ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )燔(fán )烧(shāo )诗(shī )书(shū ),坑(kēng )杀(shā )儒(rú )士(shì )。”言(yán )燔(fán )烧(shāo )诗(shī )书(shū ),灭(miè )去(qù )《五(wǔ )经(jīng )》文(wén )书(shū )也(yě );坑(kēng )杀(shā )儒(rú )士(shì )者(zhě ),言(yán )其(qí )皆(jiē )挟(jiā )经(jīng )传(chuán )文(wén )书(shū )之(zhī )人(rén )也(yě )。烧(shāo )其(qí )书(shū ),坑(kēng )其(qí )人(rén ),诗(shī )书(shū )绝(jué )矣(yǐ )。言(yán )烧(shāo )燔(fán )诗(shī )书(shū )、坑(kēng )杀(shā )儒(rú )士(shì ),实(shí )也(yě );言(yán )其(qí )欲(yù )灭(miè )诗(shī )书(shū ),故(gù )坑(kēng )杀(shā )其(qí )人(rén ),非(fēi )其(qí )诚(chéng ),又(yòu )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),置(zhì )酒(jiǔ )咸(xián )阳(yáng )台(tái ),儒(rú )士(shì )七(qī )十(shí )人(rén )前(qián )为(wéi )寿(shòu )。仆(pú )射(shè )周(zhōu )青(qīng )臣(chén )进(jìn )颂(sòng )始(shǐ )皇(huáng )之(zhī )德(dé )。齐(qí )淳(chún )於(yú )越(yuè )进(jìn )谏(jiàn )始(shǐ )皇(huáng )不(bú )封(fēng )子(zǐ )弟(dì )功(gōng )臣(chén )自(zì )为(wéi )〔挟(jiā )〕辅(fǔ ),刺(cì )周(zhōu )青(qīng )臣(chén )以(yǐ )为(wéi )面(miàn )谀(yú )。始(shǐ )皇(huáng )下(xià )其(qí )议(yì )於(yú )丞(chéng )相(xiàng )李(lǐ )斯(sī )。李(lǐ )斯(sī )非(fēi )淳(chún )于(yú )越(yuè )曰(yuē ):“诸(zhū )生(shēng )不(bú )师(shī )今(jīn )而(ér )学(xué )古(gǔ ),以(yǐ )非(fēi )当(dāng )世(shì ),惑(huò )乱(luàn )黔(qián )首(shǒu )。臣(chén )请(qǐng )敕(chì )史(shǐ )官(guān ),非(fēi )秦(qín )记(jì )皆(jiē )烧(shāo )之(zhī );非(fēi )博(bó )士(shì )官(guān )所(suǒ )职(zhí ),天(tiān )下(xià )有(yǒu )敢(gǎn )藏(cáng )诗(shī )书(shū )、百(bǎi )家(jiā )语(yǔ )、诸(zhū )刑(xíng )书(shū )者(zhě );悉(xī )诣(yì )守(shǒu )尉(wèi )集(jí )烧(shāo )之(zhī );有(yǒu )敢(gǎn )偶(ǒu )语(yǔ )诗(shī )书(shū ),弃(qì )市(shì );以(yǐ )古(gǔ )非(fēi )今(jīn )者(zhě ),族(zú )灭(miè );吏(lì )见(jiàn )知(zhī )弗(fú )举(jǔ ),与(yǔ )同(tóng )罪(zuì )。”始(shǐ )皇(huáng )许(xǔ )之(zhī )。明(míng )年(nián ),三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),诸(zhū )生(shēng )在(zài )咸(xián )阳(yáng )者(zhě ),多(duō )为(wéi )妖(yāo )言(yán )。始(shǐ )皇(huáng )使(shǐ )御(yù )史(shǐ )案(àn )问(wèn )诸(zhū )生(shēng ),诸(zhū )生(shēng )传(chuán )相(xiàng )告(gào )引(yǐn )者(zhě ),自(zì )除(chú )犯(fàn )禁(jìn )者(zhě )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )七(qī )人(rén ),皆(jiē )坑(kēng )之(zhī )。燔(fán )诗(shī )书(shū ),起(qǐ )淳(chún )于(yú )越(yuè )之(zhī )谏(jiàn );坑(kēng )儒(rú )士(shì ),起(qǐ )自(zì )诸(zhū )生(shēng )为(wéi )妖(yāo )言(yán ),见(jiàn )坑(kēng )者(zhě )四(sì )百(bǎi )六(liù )十(shí )七(qī )人(rén )。传(chuán )增(zēng )言(yán )坑(kēng )杀(shā )儒(rú )士(shì ),欲(yù )绝(jué )诗(shī )书(shū ),又(yòu )言(yán )尽(jìn )坑(kēng )之(zhī )。此(cǐ )非(fēi )其(qí )实(shí ),而(ér )又(yòu )增(zēng )之(zhī )。

传(chuán )语(yǔ )曰(yuē ):“町(dīng )町(dīng )若(ruò )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )闾(lǘ )。”言(yán )荆(jīng )轲(kē )为(wéi )燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),後(hòu )诛(zhū )轲(kē )九(jiǔ )族(zú ),其(qí )後(hòu )恚(huì )恨(hèn )不(bú )已(yǐ ),复(fù )夷(yí )轲(kē )之(zhī )一(yī )里(lǐ ),一(yī )里(lǐ )皆(jiē )灭(miè ),故(gù )曰(yuē )町(dīng )町(dīng )。此(cǐ )言(yán )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )秦(qín )虽(suī )无(wú )道(dào ),无(wú )为(wéi )尽(jìn )诛(zhū )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )里(lǐ )。始(shǐ )皇(huáng )幸(xìng )梁(liáng )山(shān )之(zhī )宫(gōng ),从(cóng )山(shān )上(shàng )望(wàng )见(jiàn )丞(chéng )相(xiàng )李(lǐ )斯(sī )车(chē )骑(qí )甚(shèn )盛(shèng ),恚(huì ),出(chū )言(yán )非(fēi )之(zhī )。其(qí )後(hòu )左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )告(gào )李(lǐ )斯(sī ),李(lǐ )斯(sī )立(lì )损(sǔn )车(chē )骑(qí )。始(shǐ )皇(huáng )知(zhī )左(zuǒ )右(yòu )泄(xiè )其(qí )言(yán ),莫(mò )知(zhī )为(wéi )谁(shuí ),尽(jìn )捕(bǔ )诸(zhū )在(zài )旁(páng )者(zhě )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。其(qí )後(hòu )坠(zhuì )星(xīng )下(xià )东(dōng )郡(jùn ),至(zhì )地(dì )为(wéi )石(shí ),民(mín )或(huò )刻(kè )其(qí )石(shí )曰(yuē )“始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )死(sǐ ),地(dì )分(fèn )”。皇(huáng )帝(dì )闻(wén )之(zhī ),令(lìng )御(yù )史(shǐ )逐(zhú )问(wèn ),莫(mò )服(fú ),尽(jìn )取(qǔ )石(shí )旁(páng )人(rén )诛(zhū )之(zhī )。夫(fū )诛(zhū )从(cóng )行(háng )於(yú )梁(liáng )山(shān )宫(gōng )及(jí )诛(zhū )石(shí )旁(páng )人(rén ),欲(yù )得(dé )泄(xiè )言(yán )、刻(kè )石(shí )者(zhě ),不(bú )能(néng )审(shěn )知(zhī ),故(gù )尽(jìn )诛(zhū )之(zhī )。荆(jīng )轲(kē )之(zhī )闾(lǘ ),何(hé )罪(zuì )於(yú )秦(qín )而(ér )尽(jìn )诛(zhū )之(zhī )?如(rú )刺(cì )秦(qín )王(wáng )在(zài )闾(lǘ )中(zhōng ),不(bú )知(zhī )为(wéi )谁(shuí ),尽(jìn )诛(zhū )之(zhī ),可(kě )也(yě );荆(jīng )轲(kē )已(yǐ )死(sǐ ),刺(cì )者(zhě )有(yǒu )人(rén ),一(yī )里(lǐ )之(zhī )民(mín ),何(hé )为(wéi )坐(zuò )之(zhī )?始(shǐ )皇(huáng )二(èr )十(shí )年(nián ),燕(yàn )使(shǐ )荆(jīng )轲(kē )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),秦(qín )王(wáng )觉(jiào )之(zhī ),体(tǐ )解(jiě )轲(kē )以(yǐ )徇(xùn ),不(bú )言(yán )尽(jìn )诛(zhū )其(qí )闾(lǘ )。彼(bǐ )或(huò )时(shí )诛(zhū )轲(kē )九(jiǔ )族(zú ),九(jiǔ )族(zú )众(zhòng )多(duō ),同(tóng )里(lǐ )而(ér )处(chù ),诛(zhū )其(qí )九(jiǔ )族(zú ),一(yī )里(lǐ )且(qiě )尽(jìn ),好(hǎo )增(zēng )事(shì )者(zhě ),则(zé )言(yán )町(dīng )町(dīng )也(yě )。

阅读:25621

打赏捐助〔Donate〕>>>

《语增篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库