乐论【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《乐论》 > 拼音版

夫(fū )乐(lè )者(zhě )、乐(lè )也(yě ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )必(bì )不(bú )免(miǎn )也(yě )。故(gù )人(rén )不(bú )能(néng )无(wú )乐(lè ),乐(lè )则(zé )必(bì )发(fā )于(yú )声(shēng )音(yīn ),形(xíng )于(yú )动(dòng )静(jìng );而(ér )人(rén )之(zhī )道(dào ),声(shēng )音(yīn )动(dòng )静(jìng ),性(xìng )术(shù )之(zhī )变(biàn )尽(jìn )是(shì )矣(yǐ )。故(gù )人(rén )不(bú )能(néng )不(bú )乐(lè ),乐(lè )则(zé )不(bú )能(néng )无(wú )形(xíng ),形(xíng )而(ér )不(bú )为(wéi )道(dào ),则(zé )不(bú )能(néng )无(wú )乱(luàn )。先(xiān )王(wáng )恶(è )其(qí )乱(luàn )也(yě ),故(gù )制(zhì )雅(yǎ )颂(sòng )之(zhī )声(shēng )以(yǐ )道(dào )之(zhī ),使(shǐ )其(qí )声(shēng )足(zú )以(yǐ )乐(lè )而(ér )不(bú )流(liú ),使(shǐ )其(qí )文(wén )足(zú )以(yǐ )辨(biàn )而(ér )不(bú )諰(xǐ ),使(shǐ )其(qí )曲(qǔ )直(zhí )繁(fán )省(shěng )廉(lián )肉(ròu )节(jiē )奏(zòu ),足(zú )以(yǐ )感(gǎn )动(dòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )心(xīn ),使(shǐ )夫(fū )邪(xié )污(wū )之(zhī )气(qì )无(wú )由(yóu )得(dé )接(jiē )焉(yān )。是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )方(fāng )也(yě ),而(ér )墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī )奈(nài )何(hé )!

故(gù )乐(lè )在(zài )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )中(zhōng ),君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )同(tóng )听(tīng )之(zhī ),则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )敬(jìng );闺(guī )门(mén )之(zhī )内(nèi ),父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )听(tīng )之(zhī ),则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )亲(qīn );乡(xiāng )里(lǐ )族(zú )长(zhǎng )之(zhī )中(zhōng ),长(zhǎng )少(shǎo )同(tóng )听(tīng )之(zhī ),则(zé )莫(mò )不(bú )和(hé )顺(shùn )。故(gù )乐(lè )者(zhě )审(shěn )一(yī )以(yǐ )定(dìng )和(hé )者(zhě )也(yě ),比(bǐ )物(wù )以(yǐ )饰(shì )节(jiē )者(zhě )也(yě ),合(hé )奏(zòu )以(yǐ )成(chéng )文(wén )者(zhě )也(yě );足(zú )以(yǐ )率(lǜ )一(yī )道(dào ),足(zú )以(yǐ )治(zhì )万(wàn )变(biàn )。是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )术(shù )也(yě ),而(ér )墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī )奈(nài )何(hé )!

故(gù )听(tīng )其(qí )雅(yǎ )颂(sòng )之(zhī )声(shēng ),而(ér )志(zhì )意(yì )得(dé )广(guǎng )焉(yān );执(zhí )其(qí )干(gàn )戚(qī ),习(xí )其(qí )俯(fǔ )仰(yǎng )屈(qū )伸(shēn ),而(ér )容(róng )貌(mào )得(dé )庄(zhuāng )焉(yān );行(háng )其(qí )缀(zhuì )兆(zhào ),要(yào )其(qí )节(jiē )奏(zòu ),而(ér )行(háng )列(liè )得(dé )正(zhèng )焉(yān ),进(jìn )退(tuì )得(dé )齐(qí )焉(yān )。故(gù )乐(lè )者(zhě )、出(chū )所(suǒ )以(yǐ )征(zhēng )诛(zhū )也(yě ),入(rù )所(suǒ )以(yǐ )揖(yī )让(ràng )也(yě );征(zhēng )诛(zhū )揖(yī )让(ràng ),其(qí )义(yì )一(yī )也(yě )。出(chū )所(suǒ )以(yǐ )征(zhēng )诛(zhū ),则(zé )莫(mò )不(bú )听(tīng )从(cóng );入(rù )所(suǒ )以(yǐ )揖(yī )让(ràng ),则(zé )莫(mò )不(bú )从(cóng )服(fú )。故(gù )乐(lè )者(zhě )、天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )齐(qí )也(yě ),中(zhōng )和(hé )之(zhī )纪(jì )也(yě ),人(rén )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )必(bì )不(bú )免(miǎn )也(yě )。是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )术(shù )也(yě ),而(ér )墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī )奈(nài )何(hé )!

且(qiě )乐(lè )者(zhě )、先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )饰(shì )喜(xǐ )也(yě );军(jūn )旅(lǚ )鈇(fū )钺(yuè )者(zhě ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )饰(shì )怒(nù )也(yě )。先(xiān )王(wáng )喜(xǐ )怒(nù )皆(jiē )得(dé )其(qí )齐(qí )焉(yān )。是(shì )故(gù )喜(xǐ )而(ér )天(tiān )下(xià )和(hé )之(zhī ),怒(nù )而(ér )暴(bào )乱(luàn )畏(wèi )之(zhī )。先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),礼(lǐ )乐(lè )正(zhèng )其(qí )盛(shèng )者(zhě )也(yě )。而(ér )墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī )。故(gù )曰(yuē ):墨(mò )子(zǐ )之(zhī )于(yú )道(dào )也(yě ),犹(yóu )瞽(gǔ )之(zhī )于(yú )白(bái )黑(hēi )也(yě ),犹(yóu )聋(lóng )之(zhī )于(yú )清(qīng )浊(zhuó )也(yě ),犹(yóu )欲(yù )之(zhī )楚(chǔ )而(ér )北(běi )求(qiú )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )声(shēng )乐(lè )之(zhī )入(rù )人(rén )也(yě )深(shēn ),其(qí )化(huà )人(rén )也(yě )速(sù ),故(gù )先(xiān )王(wáng )谨(jǐn )为(wéi )之(zhī )文(wén )。乐(lè )中(zhōng )平(píng )则(zé )民(mín )和(hé )而(ér )不(bú )流(liú ),乐(lè )肃(sù )庄(zhuāng )则(zé )民(mín )齐(qí )而(ér )不(bú )乱(luàn )。民(mín )和(hé )齐(qí )则(zé )兵(bīng )劲(jìn )城(chéng )固(gù ),敌(dí )国(guó )不(bú )敢(gǎn )婴(yīng )也(yě )。如(rú )是(shì ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )安(ān )其(qí )处(chù ),乐(lè )其(qí )乡(xiāng ),以(yǐ )至(zhì )足(zú )其(qí )上(shàng )矣(yǐ )。然(rán )后(hòu )名(míng )声(shēng )于(yú )是(shì )白(bái ),光(guāng )辉(huī )于(yú )是(shì )大(dà ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )民(mín )莫(mò )不(bú )愿(yuàn )得(dé )以(yǐ )为(wéi )师(shī ),是(shì )王(wáng )者(zhě )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。乐(lè )姚(yáo )冶(yě )以(yǐ )险(xiǎn ),则(zé )民(mín )流(liú )僈(mán )鄙(bǐ )贱(jiàn )矣(yǐ );流(liú )僈(mán )则(zé )乱(luàn ),鄙(bǐ )贱(jiàn )则(zé )争(zhēng );乱(luàn )争(zhēng )则(zé )兵(bīng )弱(ruò )城(chéng )犯(fàn ),敌(dí )国(guó )危(wēi )之(zhī )如(rú )是(shì ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )不(bú )安(ān )其(qí )处(chù ),不(bú )乐(lè )其(qí )乡(xiāng ),不(bú )足(zú )其(qí )上(shàng )矣(yǐ )。故(gù )礼(lǐ )乐(lè )废(fèi )而(ér )邪(xié )音(yīn )起(qǐ )者(zhě ),危(wēi )削(xuē )侮(wǔ )辱(rǔ )之(zhī )本(běn )也(yě )。故(gù )先(xiān )王(wáng )贵(guì )礼(lǐ )乐(lè )而(ér )贱(jiàn )邪(xié )音(yīn )。其(qí )在(zài )序(xù )官(guān )也(yě ),曰(yuē ):“修(xiū )宪(xiàn )命(mìng ),审(shěn )诗(shī )商(shāng ),禁(jìn )淫(yín )声(shēng ),以(yǐ )时(shí )顺(shùn )修(xiū ),使(shǐ )夷(yí )俗(sú )邪(xié )音(yīn )不(bú )敢(gǎn )乱(luàn )雅(yǎ ),太(tài )师(shī )之(zhī )事(shì )也(yě )。”

墨(mò )子(zǐ )曰(yuē ):“乐(lè )者(zhě )、圣(shèng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )非(fēi )也(yě ),而(ér )儒(rú )者(zhě )为(wéi )之(zhī )过(guò )也(yě )。”君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán )。乐(lè )者(zhě ),圣(shèng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )乐(lè )也(yě ),而(ér )可(kě )以(yǐ )善(shàn )民(mín )心(xīn ),其(qí )感(gǎn )人(rén )深(shēn ),其(qí )移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú )。故(gù )先(xiān )王(wáng )导(dǎo )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè ),而(ér )民(mín )和(hé )睦(mù )。夫(fū )民(mín )有(yǒu )好(hǎo )恶(è )之(zhī )情(qíng ),而(ér )无(wú )喜(xǐ )怒(nù )之(zhī )应(yīng )则(zé )乱(luàn );先(xiān )王(wáng )恶(è )其(qí )乱(luàn )也(yě ),故(gù )修(xiū )其(qí )行(háng ),正(zhèng )其(qí )乐(lè ),而(ér )天(tiān )下(xià )顺(shùn )焉(yān )。故(gù )齐(qí )衰(shuāi )之(zhī )服(fú ),哭(kū )泣(qì )之(zhī )声(shēng ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )心(xīn )悲(bēi )。带(dài )甲(jiǎ )婴(yīng )胄(zhòu ),歌(gē )于(yú )行(háng )伍(wǔ ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )心(xīn )伤(shāng );姚(yáo )冶(yě )之(zhī )容(róng ),郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )音(yīn ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )心(xīn )淫(yín );绅(shēn )、端(duān )、章(zhāng )甫(fǔ ),舞(wǔ )韶(sháo )歌(gē )武(wǔ ),使(shǐ )人(rén )之(zhī )心(xīn )庄(zhuāng )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )耳(ěr )不(bú )听(tīng )淫(yín )声(shēng ),目(mù )不(bú )视(shì )邪(xié )色(sè ),口(kǒu )不(bú )出(chū )恶(è )言(yán ),此(cǐ )三(sān )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )之(zhī )。

凡(fán )奸(jiān )声(shēng )感(gǎn )人(rén )而(ér )逆(nì )气(qì )应(yīng )之(zhī ),逆(nì )气(qì )成(chéng )象(xiàng )而(ér )乱(luàn )生(shēng )焉(yān );正(zhèng )声(shēng )感(gǎn )人(rén )而(ér )顺(shùn )气(qì )应(yīng )之(zhī ),顺(shùn )气(qì )成(chéng )象(xiàng )而(ér )治(zhì )生(shēng )焉(yān )。唱(chàng )和(hé )有(yǒu )应(yīng ),善(shàn )恶(è )相(xiàng )象(xiàng ),故(gù )君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )其(qí )所(suǒ )去(qù )就(jiù )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )钟(zhōng )鼓(gǔ )道(dào )志(zhì ),以(yǐ )琴(qín )瑟(sè )乐(lè )心(xīn );动(dòng )以(yǐ )干(gàn )戚(qī ),饰(shì )以(yǐ )羽(yǔ )旄(máo ),从(cóng )以(yǐ )磬(qìng )管(guǎn )。故(gù )其(qí )清(qīng )明(míng )象(xiàng )天(tiān ),其(qí )广(guǎng )大(dà )象(xiàng )地(dì ),其(qí )俯(fǔ )仰(yǎng )周(zhōu )旋(xuán )有(yǒu )似(sì )于(yú )四(sì )时(shí )。故(gù )乐(lè )行(háng )而(ér )志(zhì )清(qīng ),礼(lǐ )修(xiū )而(ér )行(háng )成(chéng ),耳(ěr )目(mù )聪(cōng )明(míng ),血(xuè )气(qì )和(hé )平(píng ),移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )宁(níng ),美(měi )善(shàn )相(xiàng )乐(lè )。故(gù )曰(yuē ):乐(lè )者(zhě )、乐(lè )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )乐(lè )得(dé )其(qí )道(dào ),小(xiǎo )人(rén )乐(lè )得(dé )其(qí )欲(yù );以(yǐ )道(dào )制(zhì )欲(yù ),则(zé )乐(lè )而(ér )不(bú )乱(luàn );以(yǐ )欲(yù )忘(wàng )道(dào ),则(zé )惑(huò )而(ér )不(bú )乐(lè )。故(gù )乐(lè )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )道(dào )乐(lè )也(yě ),金(jīn )石(shí )丝(sī )竹(zhú ),所(suǒ )以(yǐ )道(dào )德(dé )也(yě );乐(lè )行(háng )而(ér )民(mín )乡(xiāng )方(fāng )矣(yǐ )。故(gù )乐(lè )也(yě )者(zhě ),治(zhì )人(rén )之(zhī )盛(shèng )者(zhě )也(yě ),而(ér )墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī )。

且(qiě )乐(lè )也(yě )者(zhě ),和(hé )之(zhī )不(bú )可(kě )变(biàn )者(zhě )也(yě );礼(lǐ )也(yě )者(zhě ),理(lǐ )之(zhī )不(bú )可(kě )易(yì )者(zhě )也(yě )。乐(lè )合(hé )同(tóng ),礼(lǐ )别(bié )异(yì ),礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )统(tǒng ),管(guǎn )乎(hū )人(rén )心(xīn )矣(yǐ )。穷(qióng )本(běn )极(jí )变(biàn ),乐(lè )之(zhī )情(qíng )也(yě );着(zhe )诚(chéng )去(qù )伪(wěi ),礼(lǐ )之(zhī )经(jīng )也(yě )。墨(mò )子(zǐ )非(fēi )之(zhī ),几(jǐ )遇(yù )刑(xíng )也(yě )。明(míng )王(wáng )已(yǐ )没(méi ),莫(mò )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。愚(yú )者(zhě )学(xué )之(zhī ),危(wēi )其(qí )身(shēn )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )明(míng )乐(lè ),乃(nǎi )其(qí )德(dé )也(yě )。乱(luàn )世(shì )恶(è )善(shàn ),不(bú )此(cǐ )听(tīng )也(yě )。于(yú )乎(hū )哀(āi )哉(zāi )!不(bú )得(dé )成(chéng )也(yě )。弟(dì )子(zǐ )勉(miǎn )学(xué ),无(wú )所(suǒ )营(yíng )也(yě )。

声(shēng )乐(lè )之(zhī )象(xiàng ):鼓(gǔ )大(dà )丽(lì ),钟(zhōng )统(tǒng )实(shí ),磬(qìng )廉(lián )制(zhì ),竽(yú )笙(shēng )箫(xiāo )和(hé ),筦(guǎn )钥(yào )发(fā )猛(měng ),埙(xūn )篪(chí )翁(wēng )博(bó ),瑟(sè )易(yì )良(liáng ),琴(qín )妇(fù )好(hǎo ),歌(gē )清(qīng )尽(jìn ),舞(wǔ )意(yì )天(tiān )道(dào )兼(jiān )。鼓(gǔ )其(qí )乐(lè )之(zhī )君(jūn )邪(xié )。故(gù )鼓(gǔ )似(sì )天(tiān ),钟(zhōng )似(sì )地(dì ),磬(qìng )似(sì )水(shuǐ ),竽(yú )笙(shēng )箫(xiāo )和(hé )筦(guǎn )钥(yào ),似(sì )星(xīng )辰(chén )日(rì )月(yuè ),鼗(táo )柷(zhù )、拊(fǔ )鞷(gé )、椌(kōng )楬(jié )似(sì )万(wàn )物(wù )。曷(hé )以(yǐ )知(zhī )舞(wǔ )之(zhī )意(yì )?曰(yuē ):目(mù )不(bú )自(zì )见(jiàn ),耳(ěr )不(bú )自(zì )闻(wén )也(yě ),然(rán )而(ér )治(zhì )俯(fǔ )仰(yǎng )、诎(qū )信(xìn )、进(jìn )退(tuì )、迟(chí )速(sù ),莫(mò )不(bú )廉(lián )制(zhì ),尽(jìn )筋(jīn )骨(gǔ )之(zhī )力(lì ),以(yǐ )要(yào )钟(zhōng )鼓(gǔ )俯(fǔ )会(huì )之(zhī )节(jiē ),而(ér )靡(mí )有(yǒu )悖(bèi )逆(nì )者(zhě ),众(zhòng )积(jī )意(yì )謘(chí )謘(chí )乎(hū )!

吾(wú )观(guān )于(yú )乡(xiāng ),而(ér )知(zhī )王(wáng )道(dào )之(zhī )易(yì )易(yì )也(yě )。主(zhǔ )人(rén )亲(qīn )速(sù )宾(bīn )及(jí )介(jiè ),而(ér )众(zhòng )宾(bīn )皆(jiē )从(cóng )之(zhī )。至(zhì )于(yú )门(mén )外(wài ),主(zhǔ )人(rén )拜(bài )宾(bīn )及(jí )介(jiè ),而(ér )众(zhòng )宾(bīn )皆(jiē )入(rù );贵(guì )贱(jiàn )之(zhī )义(yì )别(bié )矣(yǐ )。三(sān )揖(yī )至(zhì )于(yú )阶(jiē ),三(sān )让(ràng )以(yǐ )宾(bīn )升(shēng )。拜(bài )至(zhì )、献(xiàn )、酬(chóu ),辞(cí )让(ràng )之(zhī )节(jiē )繁(fán ),及(jí )介(jiè )省(shěng )矣(yǐ )。至(zhì )于(yú )众(zhòng )宾(bīn ),升(shēng )受(shòu )、坐(zuò )祭(jì )、立(lì )饮(yǐn ),不(bú )酢(zuò )而(ér )降(jiàng );隆(lóng )杀(shā )之(zhī )义(yì )辨(biàn )矣(yǐ )。工(gōng )入(rù ),升(shēng )歌(gē )三(sān )终(zhōng ),主(zhǔ )人(rén )献(xiàn )之(zhī );笙(shēng )入(rù )三(sān )终(zhōng ),主(zhǔ )人(rén )献(xiàn )之(zhī );间(jiān )歌(gē )三(sān )终(zhōng ),合(hé )乐(lè )三(sān )终(zhōng ),工(gōng )告(gào )乐(lè )备(bèi ),遂(suí )出(chū )。二(èr )人(rén )扬(yáng )觯(zhì ),乃(nǎi )立(lì )司(sī )正(zhèng ),焉(yān )知(zhī )其(qí )能(néng )和(hé )乐(lè )而(ér )不(bú )流(liú )也(yě )。宾(bīn )酬(chóu )主(zhǔ )人(rén ),主(zhǔ )人(rén )酬(chóu )介(jiè ),介(jiè )酬(chóu )众(zhòng )宾(bīn ),少(shǎo )长(zhǎng )以(yǐ )齿(chǐ ),终(zhōng )于(yú )沃(wò )洗(xǐ )者(zhě ),焉(yān )知(zhī )其(qí )能(néng )弟(dì )长(zhǎng )而(ér )无(wú )遗(yí )也(yě )。降(jiàng ),说(shuō )屦(jù )升(shēng )坐(zuò ),修(xiū )爵(jué )无(wú )数(shù )。饮(yǐn )酒(jiǔ )之(zhī )节(jiē ),朝(cháo )不(bú )废(fèi )朝(cháo ),莫(mò )不(bú )废(fèi )夕(xī )。宾(bīn )出(chū ),主(zhǔ )人(rén )拜(bài )送(sòng ),节(jiē )文(wén )终(zhōng )遂(suí ),焉(yān )知(zhī )其(qí )能(néng )安(ān )燕(yàn )而(ér )不(bú )乱(luàn )也(yě )。贵(guì )贱(jiàn )明(míng ),隆(lóng )杀(shā )辨(biàn ),和(hé )乐(lè )而(ér )不(bú )流(liú ),弟(dì )长(zhǎng )而(ér )无(wú )遗(yí ),安(ān )燕(yàn )而(ér )不(bú )乱(luàn ),此(cǐ )五(wǔ )行(háng )者(zhě ),足(zú )以(yǐ )正(zhèng )身(shēn )安(ān )国(guó )矣(yǐ )。彼(bǐ )国(guó )安(ān )而(ér )天(tiān )下(xià )安(ān )。故(gù )曰(yuē ):吾(wú )观(guān )于(yú )乡(xiāng ),而(ér )知(zhī )王(wáng )道(dào )之(zhī )易(yì )易(yì )也(yě )。

乱(luàn )世(shì )之(zhī )征(zhēng ):其(qí )服(fú )组(zǔ ),其(qí )容(róng )妇(fù )。其(qí )俗(sú )淫(yín ),其(qí )志(zhì )利(lì ),其(qí )行(háng )杂(zá ),其(qí )声(shēng )乐(lè )险(xiǎn ),其(qí )文(wén )章(zhāng )匿(nì )而(ér )采(cǎi ),其(qí )养(yǎng )生(shēng )无(wú )度(dù ),其(qí )送(sòng )死(sǐ )瘠(jí )墨(mò ),贱(jiàn )礼(lǐ )义(yì )而(ér )贵(guì )勇(yǒng )力(lì ),贫(pín )则(zé )为(wéi )盗(dào ),富(fù )则(zé )为(wéi )贼(zéi );治(zhì )世(shì )反(fǎn )是(shì )也(yě )。

阅读:25128

打赏捐助〔Donate〕>>>

《乐论》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库