白话译文【登录】

《古文观止》 > 后廿九日复上宰相书 > 《白话译文》 > 拼音版

三(sān )月(yuè )十(shí )六(liù )日(rì ),前(qián )科(kē )乡(xiāng )贡(gòng )进(jìn )士(shì )韩(hán )愈(yù ),谨(jǐn )向(xiàng )宰(zǎi )相(xiàng )阁(gé )下(xià )再(zài )次(cì )叩(kòu )拜(bài )进(jìn )言(yán ):

我(wǒ )听(tīng )说(shuō ),周(zhōu )公(gōng )担(dān )任(rèn )辅(fǔ )佐(zuǒ )君(jūn )王(wáng )的(de )宰(zǎi )相(xiàng )时(shí )。他(tā )为(wéi )了(le )要(yào )急(jí )切(qiē )地(dì )接(jiē )见(jiàn )那(nà )些(xiē )贤(xián )德(dé )之(zhī )士(shì ),以(yǐ )致(zhì )吃(chī )一(yī )餐(cān )饭(fàn )的(de )时(shí )间(jiān )里(lǐ ),好(hǎo )几(jǐ )次(cì )吐(tǔ )出(chū )口(kǒu )中(zhōng )的(de )饭(fàn )菜(cài ),洗(xǐ )一(yī )次(cì )头(tóu ),要(yào )好(hǎo )几(jǐ )次(cì )用(yòng )手(shǒu )握(wò )住(zhù )自(zì )己(jǐ )的(de )头(tóu )发(fā )。就(jiù )在(zài )那(nà )个(gè )时(shí )候(hòu ),天(tiān )下(xià )的(de )贤(xián )才(cái ),都(dōu )已(yǐ )经(jīng )被(bèi )选(xuǎn )拔(bá )任(rèn )用(yòng )了(le ),奸(jiān )诈(zhà )邪(xié )恶(è )、好(hǎo )进(jìn )谗(chán )言(yán )、巧(qiǎo )言(yán )献(xiàn )媚(mèi )、欺(qī )上(shàng )负(fù )恩(ēn )之(zhī )类(lèi )的(de )坏(huài )人(rén ),都(dōu )已(yǐ )经(jīng )清(qīng )除(chú )出(chū )去(qù )了(le );四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )都(dōu )已(yǐ )经(jīng )太(tài )平(píng )无(wú )事(shì )了(le ):九(jiǔ )夷(yí )、八(bā )蛮(mán )等(děng )居(jū )住(zhù )在(zài )边(biān )远(yuǎn )地(dì )区(qū )的(de )部(bù )族(zú )也(yě )都(dōu )来(lái )朝(cháo )见(jiàn )进(jìn )贡(gòng ):天(tiān )灾(zāi )和(hé )那(nà )些(xiē )不(bú )可(kě )预(yù )知(zhī )的(de )变(biàn )故(gù ),以(yǐ )及(jí )昆(kūn )虫(chóng )草(cǎo )木(mù )的(de )反(fǎn )常(cháng )现(xiàn )象(xiàng ),都(dōu )已(yǐ )经(jīng )销(xiāo )声(shēng )匿(nì )迹(jì )了(le );天(tiān )下(xià )的(de )所(suǒ )谓(wèi )礼(lǐ )仪(yí )、音(yīn )乐(lè )、刑(xíng )法(fǎ )、政(zhèng )令(lìng )等(děng )教(jiāo )化(huà )工(gōng )具(jù ),都(dōu )已(yǐ )经(jīng )完(wán )备(bèi )了(le );人(rén )们(men )的(de )风(fēng )俗(sú )习(xí )惯(guàn )都(dōu )已(yǐ )经(jīng )趋(qū )于(yú )朴(pǔ )实(shí )淳(chún )厚(hòu )了(le );那(nà )些(xiē )靠(kào )着(zhe )风(fēng )雨(yǔ )霜(shuāng )露(lù )的(de )润(rùn )泽(zé )才(cái )得(dé )以(yǐ )繁(fán )衍(yǎn )生(shēng )长(zhǎng )的(de )动(dòng )植(zhí )物(wù )都(dōu )已(yǐ )经(jīng )是(shì )各(gè )得(dé )其(qí )所(suǒ )了(le );吉(jí )祥(xiáng )的(de )征(zhēng )兆(zhào ),如(rú )麒(qí )麟(lín )、凤(fèng )凰(huáng )、灵(líng )龟(guī )、神(shén )龙(lóng )之(zhī )类(lèi )的(de )事(shì )物(wù )也(yě )尽(jìn )皆(jiē )出(chū )现(xiàn )了(le )。而(ér )周(zhōu )公(gōng )以(yǐ )他(tā )圣(shèng )人(rén )的(de )才(cái )智(zhì ),凭(píng )借(jiè )着(zhe )身(shēn )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )叔(shū )父(fù )的(de )至(zhì )亲(qīn )关(guān )系(xì ),他(tā )所(suǒ )辅(fǔ )佐(zuǒ )君(jūn )王(wáng )、治(zhì )理(lǐ )国(guó )家(jiā )、秉(bǐng )承(chéng )先(xiān )王(wáng )德(dé )治(zhì )、教(jiāo )化(huà )百(bǎi )姓(xìng )的(de )功(gōng )绩(jì )又(yòu )都(dōu )是(shì )如(rú )此(cǐ )卓(zhuó )越(yuè )显(xiǎn )著(zhe )。那(nà )些(xiē )请(qǐng )求(qiú )进(jìn )见(jiàn )周(zhōu )公(gōng )的(de )人(rén ),难(nán )道(dào )还(hái )有(yǒu )比(bǐ )周(zhōu )公(gōng )更(gèng )加(jiā )贤(xián )能(néng )的(de )吗(ma )?不(bú )仅(jǐn )仅(jǐn )是(shì )不(bú )能(néng )比(bǐ )周(zhōu )公(gōng )更(gèng )加(jiā )贤(xián )能(néng ),他(tā )们(men )中(zhōng )难(nán )道(dào )还(hái )有(yǒu )能(néng )够(gòu )比(bǐ )当(dāng )时(shí )周(zhōu )公(gōng )手(shǒu )下(xià )各(gè )种(zhǒng )各(gè )样(yàng )办(bàn )理(lǐ )具(jù )体(tǐ )事(shì )务(wù )的(de )官(guān )吏(lì )们(men )更(gèng )加(jiā )贤(xián )能(néng )的(de )吗(ma )?难(nán )道(dào )他(tā )们(men )还(hái )有(yǒu )什(shí )么(me )谋(móu )略(luè )主(zhǔ )张(zhāng )能(néng )够(gòu )对(duì )周(zhōu )公(gōng )的(de )教(jiāo )化(huà )有(yǒu )所(suǒ )补(bǔ )益(yì )吗(ma )?然(rán )而(ér )周(zhōu )然(rán )而(ér )周(zhōu )公(gōng )求(qiú )贤(xián )还(hái )是(shì )如(rú )此(cǐ )之(zhī )急(jí )切(qiē ),唯(wéi )恐(kǒng )自(zì )己(jǐ )的(de )耳(ěr )朵(duǒ )眼(yǎn )睛(jīng )还(hái )有(yǒu )没(méi )听(tīng )到(dào )没(méi )看(kàn )到(dào )的(de ),思(sī )虑(lǜ )有(yǒu )没(méi )涉(shè )及(jí )的(de )地(dì )方(fāng ),从(cóng )而(ér )辜(gū )负(fù )了(le )周(zhōu )成(chéng )王(wáng )托(tuō )付(fù )他(tā )辅(fǔ )助(zhù )治(zhì )国(guó )的(de )一(yī )番(fān )心(xīn )意(yì ),得(dé )不(bú )到(dào )天(tiān )下(xià )百(bǎi )姓(xìng )的(de )拥(yōng )护(hù )。像(xiàng )周(zhōu )公(gōng )这(zhè )样(yàng )的(de )用(yòng )心(xīn ),假(jiǎ )设(shè )他(tā )当(dāng )时(shí )辅(fǔ )佐(zuǒ )治(zhì )理(lǐ )、秉(bǐng )承(chéng )先(xiān )王(wáng )德(dé )治(zhì )教(jiāo )化(huà )的(de )功(gōng )绩(jì )没(méi )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )卓(zhuó )越(yuè )显(xiǎn )著(zhe ),而(ér )他(tā )也(yě )没(méi )有(yǒu )圣(shèng )人(rén )的(de )才(cái )智(zhì ),没(méi )有(yǒu )作(zuò )为(wéi )君(jūn )王(wáng )叔(shū )叔(shū )的(de )至(zhì )亲(qīn )关(guān )系(xì ),那(nà )么(me ),恐(kǒng )怕(pà )连(lián )吃(chī )饭(fàn )、洗(xǐ )头(tóu )的(de )功(gōng )夫(fū )都(dōu )没(méi )有(yǒu )了(le ),难(nán )道(dào )只(zhī )是(shì )止(zhǐ )于(yú )“吐(tǔ )哺(bǔ )握(wò )发(fā )”吗(ma )?正(zhèng )因(yīn )为(wéi )如(rú )此(cǐ ),所(suǒ )以(yǐ )直(zhí )到(dào )今(jīn )天(tiān ),人(rén )们(men )还(hái )不(bú )断(duàn )地(dì )在(zài )歌(gē )颂(sòng )成(chéng )王(wáng )的(de )德(dé )行(háng ),而(ér )称(chēng )道(dào )周(zhōu )公(gōng )的(de )功(gōng )绩(jì )啊(ā )!

如(rú )今(jīn )阁(gé )下(xià )做(zuò )宰(zǎi )相(xiàng )也(yě )还(hái )不(bú )久(jiǔ ),身(shēn )份(fèn )与(yǔ )周(zhōu )公(gōng )也(yě )相(xiàng )近(jìn )了(le )。天(tiān )下(xià )的(de )贤(xián )才(cái ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )荐(jiàn )举(jǔ )任(rèn )用(yòng )了(le )吗(ma )?奸(jiān )诈(zhà )邪(xié )恶(è )、好(hǎo )进(jìn )谗(chán )言(yán )、巧(qiǎo )言(yán )谄(chǎn )媚(mèi )、欺(qī )君(jūn )负(fù )恩(ēn )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )清(qīng )除(chú )干(gàn )净(jìng )了(le )吗(ma )?四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )太(tài )平(píng )无(wú )事(shì )了(le )吗(ma )?各(gè )方(fāng )荒(huāng )远(yuǎn )地(dì )区(qū )的(de )异(yì )族(zú ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )经(jīng )朝(cháo )贡(gòng )了(le )吗(ma )?天(tiān )灾(zāi )时(shí )祸(huò )、昆(kūn )虫(chóng )草(cǎo )木(mù )的(de )怪(guài )异(yì )现(xiàn )象(xiàng ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )绝(jué )迹(jì )了(le )?天(tiān )下(xià )的(de )所(suǒ )谓(wèi )礼(lǐ )仪(yí )、音(yīn )乐(lè )、刑(xíng )法(fǎ )、政(zhèng )令(lìng )等(děng )进(jìn )行(háng )教(jiāo )化(huà )的(de )工(gōng )具(jù ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )完(wán )备(bèi )了(le )吗(ma )?社(shè )会(huì )风(fēng )气(qì )习(xí )俗(sú ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )朴(pǔ )实(shí )淳(chún )厚(hòu )了(le )吗(ma )?受(shòu )风(fēng )雨(yǔ )霜(shuāng )露(lù )滋(zī )养(yǎng )的(de )动(dòng )植(zhí )物(wù ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )得(dé )到(dào )了(le )适(shì )宜(yí )的(de )生(shēng )存(cún )环(huán )境(jìng )吗(ma )?吉(jí )祥(xiáng )的(de )征(zhēng )兆(zhào ),诸(zhū )如(rú )麒(qí )麟(lín )、凤(fèng )凰(huáng )、灵(líng )龟(guī )、神(shén )龙(lóng )之(zhī )类(lèi ),难(nán )道(dào )都(dōu )已(yǐ )出(chū )现(xiàn )了(le )吗(ma )?那(nà )些(xiē )请(qǐng )求(qiú )进(jìn )见(jiàn )的(de )人(rén ),虽(suī )然(rán )算(suàn )不(bú )上(shàng )理(lǐ )想(xiǎng )中(zhōng )的(de )德(dé )才(cái )兼(jiān )备(bèi ),但(dàn )是(shì )和(hé )执(zhí )掌(zhǎng )各(gè )方(fāng )面(miàn )政(zhèng )务(wù )的(de )百(bǎi )官(guān )们(men )相(xiàng )比(bǐ )较(jiào )。难(nán )道(dào )他(tā )们(men )全(quán )都(dōu )在(zài )百(bǎi )官(guān )之(zhī )下(xià )吗(ma )?他(tā )们(men )所(suǒ )提(tí )出(chū )的(de )、写(xiě )出(chū )的(de )议(yì )论(lùn )。难(nán )道(dào )对(duì )朝(cháo )廷(tíng )一(yī )点(diǎn )补(bǔ )益(yì )也(yě )没(méi )有(yǒu )吗(ma )?今(jīn )天(tiān )虽(suī )然(rán )不(bú )能(néng )像(xiàng )周(zhōu )公(gōng )那(nà )样(yàng )为(wéi )求(qiú )贤(xián )而(ér )吐(tǔ )食(shí )、握(wò )发(fā ),也(yě )应(yīng )该(gāi )召(zhào )见(jiàn )他(tā )们(men )并(bìng )加(jiā )以(yǐ )推(tuī )荐(jiàn ),考(kǎo )察(chá )他(tā )们(men )的(de )实(shí )际(jì )贤(xián )愚(yú )而(ér )决(jué )定(dìng )辞(cí )退(tuì )或(huò )任(rèn )用(yòng ),不(bú )应(yīng )该(gāi )不(bú )予(yǔ )理(lǐ )睬(cǎi )就(jiù )算(suàn )了(le )吧(ba )?

我(wǒ )等(děng )待(dài )您(nín )的(de )指(zhǐ )示(shì )已(yǐ )经(jīng )四(sì )十(shí )多(duō )天(tiān )了(le )。一(yī )再(zài )地(dì )奉(fèng )上(shàng )书(shū )信(xìn ),而(ér )心(xīn )意(yì )却(què )未(wèi )能(néng )得(dé )到(dào )您(nín )的(de )了(le )解(jiě )体(tǐ )察(chá )。三(sān )次(cì )到(dào )达(dá )您(nín )的(de )府(fǔ )门(mén )前(qián ),却(què )都(dōu )被(bèi )守(shǒu )门(mén )人(rén )挡(dǎng )了(le )回(huí )来(lái )。只(zhī )是(shì )我(wǒ )生(shēng )性(xìng )愚(yú )笨(bèn )迟(chí )钝(dùn ),不(bú )知(zhī )规(guī )避(bì ),所(suǒ )以(yǐ )才(cái )又(yòu )有(yǒu )了(le )关(guān )于(yú )周(zhōu )公(gōng )的(de )言(yán )论(lùn ),阁(gé )下(xià )也(yě )能(néng )明(míng )察(chá )其(qí )中(zhōng )之(zhī )意(yì )吧(ba )!古(gǔ )时(shí )候(hòu )的(de )士(shì )人(rén ),三(sān )个(gè )月(yuè )不(bú )能(néng )出(chū )仕(shì )做(zuò )官(guān )。便(biàn )要(yào )相(xiàng )互(hù )慰(wèi )问(wèn ),所(suǒ )以(yǐ )他(tā )们(men )离(lí )开(kāi )本(běn )国(guó )而(ér )前(qián )往(wǎng )他(tā )国(guó )时(shí ),车(chē )上(shàng )一(yī )定(dìng )载(zǎi )着(zhe )进(jìn )见(jiàn )时(shí )用(yòng )的(de )礼(lǐ )品(pǐn )。然(rán )而(ér )他(tā )们(men )重(zhòng )视(shì )自(zì )荐(jiàn )的(de )原(yuán )因(yīn ),是(shì )因(yīn )为(wéi )如(rú )果(guǒ )在(zài )周(zhōu )朝(cháo )不(bú )被(bèi )任(rèn )用(yòng ),他(tā )们(men )就(jiù )前(qián )往(wǎng )鲁(lǔ )国(guó );在(zài )鲁(lǔ )国(guó )不(bú )被(bèi )任(rèn )用(yòng ),就(jiù )前(qián )往(wǎng )齐(qí )国(guó );在(zài )齐(qí )国(guó )不(bú )被(bèi )任(rèn )用(yòng ),就(jiù )前(qián )往(wǎng )宋(sòng )国(guó ),前(qián )往(wǎng )郑(zhèng )国(guó ),前(qián )往(wǎng )秦(qín )国(guó ),前(qián )往(wǎng )楚(chǔ )国(guó )。如(rú )今(jīn )天(tiān )下(xià )只(zhī )有(yǒu )一(yī )个(gè )天(tiān )子(zǐ ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )只(zhī )有(yǒu )一(yī )个(gè )国(guó )家(jiā ),舍(shě )掉(diào )这(zhè )个(gè )国(guó )家(jiā ),就(jiù )只(zhī )能(néng )去(qù )夷(yí )、狄(dí )蛮(mán )邦(bāng )求(qiú )仕(shì )了(le ),是(shì )离(lí )开(kāi )自(zì )己(jǐ )的(de )祖(zǔ )国(guó )了(le )。所(suǒ )以(yǐ )想(xiǎng )要(yào )施(shī )展(zhǎn )自(zì )己(jǐ )抱(bào )负(fù )主(zhǔ )张(zhāng )的(de )士(shì )人(rén )。如(rú )果(guǒ )不(bú )能(néng )被(bèi )朝(cháo )廷(tíng )任(rèn )用(yòng ),就(jiù )只(zhī )有(yǒu )山(shān )林(lín )隐(yǐn )居(jū )一(yī )条(tiáo )路(lù )了(le )。山(shān )林(lín )隐(yǐn )居(jū ),是(shì )士(shì )人(rén )中(zhōng )那(nà )些(xiē )独(dú )善(shàn )其(qí )身(shēn ),从(cóng )不(bú )为(wéi )国(guó )计(jì )民(mín )生(shēng )忧(yōu )虑(lǜ )的(de )人(rén )才(cái )能(néng )够(gòu )安(ān )心(xīn )接(jiē )受(shòu )的(de )道(dào )路(lù )。如(rú )果(guǒ )还(hái )有(yǒu )为(wéi )天(tiān )下(xià )的(de )事(shì )情(qíng )担(dān )忧(yōu )的(de )心(xīn )思(sī ),就(jiù )不(bú )能(néng )安(ān )然(rán )隐(yǐn )居(jū )。所(suǒ )以(yǐ )我(wǒ )每(měi )次(cì )自(zì )荐(jiàn )都(dōu )不(bú )知(zhī )羞(xiū )愧(kuì ),一(yī )再(zài )上(shàng )书(shū ),不(bú )断(duàn )地(dì )登(dēng )门(mén )而(ér )不(bú )知(zhī )停(tíng )止(zhǐ )。不(bú )止(zhǐ )如(rú )此(cǐ ),还(hái )惶(huáng )惶(huáng )不(bú )安(ān )地(dì )唯(wéi )恐(kǒng )今(jīn )后(hòu )出(chū )仕(shì )不(bú )能(néng )出(chū )自(zì )像(xiàng )您(nín )这(zhè )样(yàng )的(de )大(dà )贤(xián )的(de )门(mén )下(xià )。希(xī )望(wàng )您(nín )能(néng )对(duì )我(wǒ )稍(shāo )加(jiā )谅(liàng )解(jiě )。亵(xiè )渎(dú )冒(mào )犯(fàn )了(le )您(nín )的(de )尊(zūn )严(yán ),心(xīn )中(zhōng )惶(huáng )恐(kǒng )不(bú )已(yǐ )。韩(hán )愈(yù )再(zài )拜(bài )。

阅读:25093

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库