陶潜【登录】

《晋书》 > 列传·第六十四章 > 《陶潜》 > 拼音版

陶(táo )潜(qián ),字(zì )元(yuán )亮(liàng ),大(dà )司(sī )马(mǎ )侃(kǎn )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。祖(zǔ )茂(mào ),武(wǔ )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )。潜(qián )少(shǎo )怀(huái )高(gāo )尚(shàng ),博(bó )学(xué )善(shàn )属(shǔ )文(wén ),颖(yǐng )脱(tuō )不(bú )羁(jī ),任(rèn )真(zhēn )自(zì )得(dé ),为(wéi )乡(xiāng )邻(lín )之(zhī )所(suǒ )贵(guì )。尝(cháng )著(zhe )《五(wǔ )柳(liǔ )先(xiān )生(shēng )传(chuán )》以(yǐ )自(zì )况(kuàng )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )不(bú )知(zhī )何(hé )许(xǔ )人(rén ),不(bú )详(xiáng )姓(xìng )字(zì ),宅(zhái )边(biān )有(yǒu )五(wǔ )柳(liǔ )树(shù ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )号(hào )焉(yān )。闲(xián )静(jìng )少(shǎo )言(yán ),不(bú )慕(mù )荣(róng )利(lì )。好(hǎo )读(dú )书(shū ),不(bú )求(qiú )甚(shèn )解(jiě ),每(měi )有(yǒu )会(huì )意(yì ),欣(xīn )然(rán )忘(wàng )食(shí )。性(xìng )嗜(shì )酒(jiǔ ),而(ér )家(jiā )贫(pín )不(bú )能(néng )恆(héng )得(dé )。亲(qīn )旧(jiù )知(zhī )其(qí )如(rú )此(cǐ ),或(huò )置(zhì )酒(jiǔ )招(zhāo )之(zhī ),造(zào )饮(yǐn )必(bì )尽(jìn ),期(qī )在(zài )必(bì )醉(zuì )。既(jì )醉(zuì )而(ér )退(tuì ),曾(céng )不(bú )吝(lìn )情(qíng )。环(huán )堵(dǔ )萧(xiāo )然(rán ),不(bú )蔽(bì )风(fēng )日(rì ),短(duǎn )褐(hè )穿(chuān )结(jié ),箪(dān )瓢(piáo )屡(lǚ )空(kōng ),晏(yàn )如(rú )也(yě )。常(cháng )著(zhe )文(wén )章(zhāng )自(zì )娱(yú ),颇(pō )示(shì )己(jǐ )志(zhì ),忘(wàng )怀(huái )得(dé )失(shī ),以(yǐ )此(cǐ )自(zì )终(zhōng )。”其(qí )自(zì )序(xù )如(rú )此(cǐ ),时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )实(shí )录(lù )。

以(yǐ )亲(qīn )老(lǎo )家(jiā )贫(pín ),起(qǐ )为(wéi )州(zhōu )祭(jì )酒(jiǔ ),不(bú )堪(kān )吏(lì )职(zhí ),少(shǎo )日(rì )自(zì )解(jiě )归(guī )。州(zhōu )召(zhào )主(zhǔ )簿(bù ),不(bú )就(jiù ),躬(gōng )耕(gēng )自(zì )资(zī ),遂(suí )抱(bào )羸(léi )疾(jí )。复(fù )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn )、建(jiàn )威(wēi )参(cān )军(jūn ),谓(wèi )亲(qīn )朋(péng )曰(yuē ):“聊(liáo )欲(yù )弦(xián )歌(gē ),以(yǐ )为(wéi )三(sān )径(jìng )之(zhī )资(zī )可(kě )乎(hū )?”执(zhí )事(shì )者(zhě )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )彭(péng )泽(zé )令(lìng )。在(zài )县(xiàn ),公(gōng )田(tián )悉(xī )令(lìng )种(zhǒng )秫(shú )谷(gǔ ),曰(yuē ):“令(lìng )吾(wú )常(cháng )醉(zuì )于(yú )酒(jiǔ )足(zú )矣(yǐ )。”妻(qī )子(zǐ )固(gù )请(qǐng )种(zhǒng )粳(jīng )。乃(nǎi )使(shǐ )一(yī )顷(qǐng )五(wǔ )十(shí )亩(mǔ )种(zhǒng )秫(shú ),五(wǔ )十(shí )亩(mǔ )种(zhǒng )粳(jīng )。素(sù )简(jiǎn )贵(guì ),不(bú )私(sī )事(shì )上(shàng )官(guān )。郡(jùn )遣(qiǎn )督(dū )邮(yóu )至(zhì )县(xiàn ),吏(lì )白(bái )应(yīng )束(shù )带(dài )见(jiàn )之(zhī ),潜(qián )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )能(néng )为(wéi )五(wǔ )斗(dòu )米(mǐ )折(shé )腰(yāo ),拳(quán )拳(quán )事(shì )乡(xiāng )里(lǐ )小(xiǎo )人(rén )邪(xié )!”义(yì )熙(xī )二(èr )年(nián ),解(jiě )印(yìn )去(qù )县(xiàn ),乃(nǎi )赋(fù )《归(guī )去(qù )来(lái )》。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

归(guī )去(qù )来(lái )兮(xī ),田(tián )园(yuán )将(jiāng )芜(wú )胡(hú )不(bú )归(guī )?既(jì )自(zì )以(yǐ )心(xīn )为(wéi )形(xíng )役(yì ),奚(xī )惆(chóu )怅(chàng )而(ér )独(dú )悲(bēi )?悟(wù )已(yǐ )往(wǎng )之(zhī )不(bú )谏(jiàn ),知(zhī )来(lái )者(zhě )之(zhī )可(kě )追(zhuī )。实(shí )迷(mí )途(tú )其(qí )未(wèi )远(yuǎn ),觉(jiào )今(jīn )是(shì )而(ér )昨(zuó )非(fēi )。舟(zhōu )遥(yáo )遥(yáo )以(yǐ )轻(qīng )飏(yáng ),风(fēng )飘(piāo )飘(piāo )而(ér )吹(chuī )衣(yī ),问(wèn )征(zhēng )夫(fū )以(yǐ )前(qián )路(lù ),恨(hèn )晨(chén )光(guāng )之(zhī )希(xī )微(wēi )。乃(nǎi )瞻(zhān )衡(héng )宇(yǔ ),载(zǎi )欣(xīn )载(zǎi )奔(bēn )。僮(tóng )仆(pú )来(lái )迎(yíng ),稚(zhì )子(zǐ )侯(hóu )门(mén )。三(sān )径(jìng )就(jiù )荒(huāng ),松(sōng )菊(jú )犹(yóu )存(cún )。携(xié )幼(yòu )入(rù )室(shì ),有(yǒu )酒(jiǔ )盈(yíng )樽(zūn )。引(yǐn )壶(hú )觚(gū )以(yǐ )自(zì )酌(zhuó ),眄(miǎn )庭(tíng )柯(kē )以(yǐ )怡(yí )颜(yán ),倚(yǐ )南(nán )窗(chuāng )以(yǐ )寄(jì )傲(ào ),审(shěn )容(róng )膝(xī )之(zhī )易(yì )安(ān )。园(yuán )日(rì )涉(shè )而(ér )成(chéng )趣(qù ),门(mén )虽(suī )设(shè )而(ér )常(cháng )关(guān );策(cè )扶(fú )老(lǎo )而(ér )流(liú )憩(qì ),时(shí )翘(qiào )首(shǒu )而(ér )遐(xiá )观(guān )。云(yún )无(wú )心(xīn )而(ér )出(chū )岫(xiù ),鸟(niǎo )倦(juàn )飞(fēi )而(ér )知(zhī )还(hái );景(jǐng )翳(yì )翳(yì )其(qí )将(jiāng )入(rù ),抚(fǔ )孤(gū )松(sōng )而(ér )盘(pán )桓(huán )。

归(guī )去(qù )来(lái )兮(xī ),请(qǐng )息(xī )交(jiāo )以(yǐ )绝(jué )游(yóu ),世(shì )与(yǔ )我(wǒ )而(ér )相(xiàng )遗(yí ),复(fù )驾(jià )言(yán )兮(xī )焉(yān )求(qiú )!悦(yuè )亲(qīn )戚(qī )之(zhī )情(qíng )话(huà ),乐(lè )琴(qín )书(shū )以(yǐ )消(xiāo )忧(yōu )。农(nóng )人(rén )告(gào )余(yú )以(yǐ )春(chūn )暮(mù ),将(jiāng )有(yǒu )事(shì )乎(hū )西(xī )畴(chóu )。或(huò )命(mìng )巾(jīn )车(chē ),或(huò )棹(zhào )孤(gū )舟(zhōu ),既(jì )窈(yǎo )窕(tiǎo )以(yǐ )寻(xún )壑(hè ),亦(yì )崎(qí )岖(qū )而(ér )经(jīng )丘(qiū )。木(mù )欣(xīn )欣(xīn )以(yǐ )向(xiàng )荣(róng ),泉(quán )涓(juān )涓(juān )而(ér )始(shǐ )流(liú ),善(shàn )万(wàn )物(wù )之(zhī )得(dé )时(shí ),感(gǎn )吾(wú )生(shēng )之(zhī )行(háng )休(xiū )。

已(yǐ )矣(yǐ )乎(hū )!寓(yù )形(xíng )宇(yǔ )内(nèi )复(fù )几(jǐ )时(shí ),曷(hé )不(bú )委(wěi )心(xīn )任(rèn )去(qù )留(liú ),胡(hú )为(wéi )乎(hū )遑(huáng )遑(huáng )欲(yù )何(hé )之(zhī )?富(fù )贵(guì )非(fēi )吾(wú )愿(yuàn ),帝(dì )乡(xiāng )不(bú )可(kě )期(qī )。怀(huái )良(liáng )晨(chén )以(yǐ )孤(gū )往(wǎng ),或(huò )植(zhí )杖(zhàng )而(ér )芸(yún )秄(zǐ ),登(dēng )东(dōng )皋(gāo )以(yǐ )舒(shū )啸(xiào ),临(lín )清(qīng )流(liú )而(ér )赋(fù )诗(shī );聊(liáo )乘(chéng )化(huà )而(ér )归(guī )尽(jìn ),乐(lè )夫(fū )天(tiān )命(mìng )复(fù )奚(xī )疑(yí )!

顷(qǐng )之(zhī ),征(zhēng )著(zhe )作(zuò )郎(láng ),不(bú )就(jiù )。既(jì )绝(jué )州(zhōu )郡(jùn )觐(jìn )谒(yè ),其(qí )乡(xiāng )亲(qīn )张(zhāng )野(yě )及(jí )周(zhōu )旋(xuán )人(rén )羊(yáng )松(sōng )龄(líng )、宠(chǒng )遵(zūn )等(děng )或(huò )有(yǒu )酒(jiǔ )要(yào )之(zhī ),或(huò )要(yào )之(zhī )共(gòng )至(zhì )酒(jiǔ )坐(zuò ),虽(suī )不(bú )识(shí )主(zhǔ )人(rén ),亦(yì )欣(xīn )然(rán )无(wú )忤(wǔ ),酣(hān )醉(zuì )便(biàn )反(fǎn )。未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )造(zào )诣(yì ),所(suǒ )之(zhī )唯(wéi )至(zhì )田(tián )舍(shě )及(jí )庐(lú )山(shān )游(yóu )观(guān )而(ér )已(yǐ )。

刺(cì )史(shǐ )王(wáng )弘(hóng )以(yǐ )元(yuán )熙(xī )中(zhōng )临(lín )州(zhōu ),甚(shèn )钦(qīn )迟(chí )之(zhī ),后(hòu )自(zì )造(zào )焉(yān )。潜(qián )称(chēng )疾(jí )不(bú )见(jiàn ),既(jì )而(ér )语(yǔ )人(rén )云(yún ):“我(wǒ )性(xìng )不(bú )狎(xiá )世(shì ),因(yīn )疾(jí )守(shǒu )闲(xián ),幸(xìng )非(fēi )洁(jié )志(zhì )慕(mù )声(shēng ),岂(qǐ )敢(gǎn )以(yǐ )王(wáng )公(gōng )纡(yū )轸(zhěn )为(wéi )荣(róng )邪(xié )!夫(fū )谬(miù )以(yǐ )不(bú )贤(xián ),此(cǐ )刘(liú )公(gōng )干(gàn )所(suǒ )以(yǐ )招(zhāo )谤(bàng )君(jūn )子(zǐ ),其(qí )罪(zuì )不(bú )细(xì )也(yě )。”弘(hóng )每(měi )令(lìng )人(rén )候(hòu )之(zhī ),密(mì )知(zhī )当(dāng )往(wǎng )庐(lú )山(shān ),乃(nǎi )遣(qiǎn )其(qí )故(gù )人(rén )庞(páng )通(tōng )之(zhī )等(děng )赍(jī )酒(jiǔ ),先(xiān )于(yú )半(bàn )道(dào )要(yào )之(zhī )。潜(qián )既(jì )遇(yù )酒(jiǔ ),便(biàn )引(yǐn )酌(zhuó )野(yě )亭(tíng ),欣(xīn )然(rán )忘(wàng )进(jìn )。弘(hóng )乃(nǎi )出(chū )与(yǔ )相(xiàng )见(jiàn ),遂(suí )欢(huān )宴(yàn )穷(qióng )日(rì )。潜(qián )无(wú )履(lǚ ),弘(hóng )顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )为(wéi )之(zhī )造(zào )履(lǚ )。左(zuǒ )右(yòu )请(qǐng )履(lǚ )度(dù ),潜(qián )便(biàn )于(yú )坐(zuò )申(shēn )脚(jiǎo )令(lìng )度(dù )焉(yān )。弘(hóng )要(yào )之(zhī )还(hái )州(zhōu ),问(wèn )其(qí )所(suǒ )乘(chéng ),答(dá )云(yún ):“素(sù )有(yǒu )脚(jiǎo )疾(jí ),向(xiàng )乘(chéng )蓝(lán )舆(yú ),亦(yì )足(zú )自(zì )反(fǎn )。”乃(nǎi )令(lìng )一(yī )门(mén )生(shēng )二(èr )兒(ér )共(gòng )轝(yù )之(zhī )至(zhì )州(zhōu ),而(ér )言(yán )笑(xiào )赏(shǎng )适(shì ),不(bú )觉(jiào )其(qí )有(yǒu )羡(xiàn )于(yú )华(huá )轩(xuān )也(yě )。弘(hóng )后(hòu )欲(yù )见(jiàn ),辄(zhé )于(yú )林(lín )泽(zé )间(jiān )候(hòu )之(zhī )。至(zhì )于(yú )酒(jiǔ )米(mǐ )乏(fá )绝(jué ),亦(yì )时(shí )相(xiàng )赡(shàn )。

其(qí )亲(qīn )朋(péng )好(hǎo )事(shì ),或(huò )载(zǎi )酒(jiǔ )肴(yáo )而(ér )往(wǎng ),潜(qián )亦(yì )无(wú )所(suǒ )辞(cí )焉(yān )。每(měi )一(yī )醉(zuì ),则(zé )大(dà )适(shì )融(róng )然(rán )。又(yòu )不(bú )营(yíng )生(shēng )业(yè ),家(jiā )务(wù )悉(xī )委(wěi )之(zhī )兒(ér )仆(pú )。未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )喜(xǐ )愠(yùn )之(zhī )色(sè ),惟(wéi )遇(yù )酒(jiǔ )则(zé )饮(yǐn ),时(shí )或(huò )无(wú )酒(jiǔ ),亦(yì )雅(yǎ )咏(yǒng )不(bú )辍(chuò )。尝(cháng )言(yán )夏(xià )月(yuè )虚(xū )闲(xián ),高(gāo )卧(wò )北(běi )窗(chuāng )之(zhī )下(xià ),清(qīng )风(fēng )飒(sà )至(zhì ),自(zì )谓(wèi )羲(xī )皇(huáng )上(shàng )人(rén )。性(xìng )不(bú )解(jiě )音(yīn ),而(ér )畜(chù )素(sù )琴(qín )一(yī )张(zhāng ),弦(xián )徽(huī )不(bú )具(jù ),每(měi )朋(péng )酒(jiǔ )之(zhī )会(huì ),则(zé )抚(fǔ )而(ér )和(hé )之(zhī ),曰(yuē ):“但(dàn )识(shí )琴(qín )中(zhōng )趣(qù ),何(hé )劳(láo )弦(xián )上(shàng )声(shēng )!”以(yǐ )宋(sòng )元(yuán )嘉(jiā )中(zhōng )卒(zú ),时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )三(sān ),所(suǒ )有(yǒu )文(wén )集(jí )并(bìng )行(háng )于(yú )世(shì )。

阅读:22051

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陶潜》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库