秦本纪【登录】

《史记》 > 十二本纪 > 《秦本纪》 > 拼音版

秦(qín )之(zhī )先(xiān ),帝(dì )颛(zhuān )顼(xū )之(zhī )苗(miáo )裔(yì )孙(sūn )曰(yuē )女(nǚ )脩(yǒu )。女(nǚ )脩(yǒu )织(zhī ),玄(xuán )鸟(niǎo )陨(yǔn )卵(luǎn ),女(nǚ )脩(yǒu )吞(tūn )之(zhī ),生(shēng )子(zǐ )大(dà )业(yè )。大(dà )业(yè )取(qǔ )少(shǎo )典(diǎn )之(zhī )子(zǐ ),曰(yuē )女(nǚ )华(huá )。女(nǚ )华(huá )生(shēng )大(dà )费(fèi ),与(yǔ )禹(yǔ )平(píng )水(shuǐ )土(tǔ )。已(yǐ )成(chéng ),帝(dì )锡(xī )玄(xuán )圭(guī )。禹(yǔ )受(shòu )曰(yuē ):“非(fēi )予(yǔ )能(néng )成(chéng ),亦(yì )大(dà )费(fèi )为(wéi )辅(fǔ )。”帝(dì )舜(shùn )曰(yuē ):“咨(zī )尔(ěr )费(fèi ),赞(zàn )禹(yǔ )功(gōng ),其(qí )赐(cì )尔(ěr )皂(zào )游(yóu )。尔(ěr )后(hòu )嗣(sì )将(jiāng )大(dà )出(chū )。”乃(nǎi )妻(qī )之(zhī )姚(yáo )姓(xìng )之(zhī )玉(yù )女(nǚ )。大(dà )费(fèi )拜(bài )受(shòu ),佐(zuǒ )舜(shùn )调(diào )驯(xùn )鸟(niǎo )兽(shòu ),鸟(niǎo )兽(shòu )多(duō )驯(xùn )服(fú ),是(shì )为(wéi )柏(bǎi )翳(yì )。舜(shùn )赐(cì )姓(xìng )嬴(yíng )氏(shì )。

大(dà )费(fèi )生(shēng )子(zǐ )二(èr )人(rén ):一(yī )曰(yuē )大(dà )廉(lián ),实(shí )鸟(niǎo )俗(sú )氏(shì );二(èr )曰(yuē )若(ruò )木(mù ),实(shí )费(fèi )氏(shì )。其(qí )玄(xuán )孙(sūn )曰(yuē )费(fèi )昌(chāng ),子(zǐ )孙(sūn )或(huò )在(zài )中(zhōng )国(guó ),或(huò )在(zài )夷(yí )狄(dí )。费(fèi )昌(chāng )当(dāng )夏(xià )桀(jié )之(zhī )时(shí ),去(qù )夏(xià )归(guī )商(shāng ),为(wéi )汤(tāng )御(yù ),以(yǐ )败(bài )桀(jié )于(yú )鸣(míng )条(tiáo )。大(dà )廉(lián )玄(xuán )孙(sūn )曰(yuē )孟(mèng )戏(xì )、中(zhōng )衍(yǎn ),鸟(niǎo )身(shēn )人(rén )言(yán )。帝(dì )太(tài )戊(wù )闻(wén )而(ér )卜(bo )之(zhī )使(shǐ )御(yù ),吉(jí ),遂(suí )致(zhì )使(shǐ )御(yù )而(ér )妻(qī )之(zhī )。自(zì )太(tài )戊(wù )以(yǐ )下(xià ),中(zhōng )衍(yǎn )之(zhī )后(hòu ),遂(suí )世(shì )有(yǒu )功(gōng ),以(yǐ )佐(zuǒ )殷(yīn )国(guó ),故(gù )嬴(yíng )姓(xìng )多(duō )显(xiǎn ),遂(suí )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。

其(qí )玄(xuán )孙(sūn )曰(yuē )中(zhōng )潏(jué )(yù),在(zài )西(xī )戎(róng ),保(bǎo )西(xī )垂(chuí )。生(shēng )蜚(fēi )廉(lián )。蜚(fēi )廉(lián )生(shēng )恶(è )来(lái )。恶(è )来(lái )有(yǒu )力(lì ),蜚(fēi )廉(lián )善(shàn )走(zǒu ),父(fù )子(zǐ )俱(jù )以(yǐ )材(cái )力(lì )事(shì )殷(yīn )纣(zhòu )。周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )伐(fá )纣(zhòu ),并(bìng )杀(shā )恶(è )来(lái )。是(shì )时(shí )蜚(fēi )廉(lián )为(wéi )纣(zhòu )石(shí )北(běi )方(fāng ),还(hái ),无(wú )所(suǒ )报(bào ),为(wéi )坛(tán )霍(huò )太(tài )山(shān )而(ér )报(bào ),得(dé )石(shí )棺(guān ),铭(míng )曰(yuē )“帝(dì )令(lìng )处(chù )父(fù )不(bú )与(yǔ )殷(yīn )乱(luàn ),赐(cì )尔(ěr )石(shí )棺(guān )以(yǐ )华(huá )氏(shì )”。死(sǐ ),遂(suí )葬(zàng )于(yú )霍(huò )太(tài )山(shān )。蜚(fēi )廉(lián )复(fù )有(yǒu )子(zǐ )曰(yuē )季(jì )胜(shèng )。季(jì )胜(shèng )生(shēng )孟(mèng )增(zēng )。孟(mèng )增(zēng )幸(xìng )于(yú )周(zhōu )成(chéng )王(wáng ),是(shì )为(wéi )宅(zhái )皋(gāo )狼(láng )。皋(gāo )狼(láng )生(shēng )衡(héng )父(fù ),衡(héng )父(fù )生(shēng )造(zào )父(fù )。造(zào )父(fù )以(yǐ )善(shàn )御(yù )幸(xìng )于(yú )周(zhōu )缪(miù )王(wáng ),得(dé )骥(jì )、温(wēn )骊(lí )、骅(huá )骝(liú )、騄(lù )耳(ěr )之(zhī )驷(sì ),西(xī )巡(xún )狩(shòu ),乐(lè )而(ér )忘(wàng )归(guī )。徐(xú )偃(yǎn )王(wáng )作(zuò )乱(luàn ),造(zào )父(fù )为(wéi )缪(miù )王(wáng )御(yù ),长(zhǎng )驱(qū )归(guī )周(zhōu ),一(yī )日(rì )千(qiān )里(lǐ )以(yǐ )救(jiù )乱(luàn )。缪(miù )王(wáng )以(yǐ )赵(zhào )城(chéng )封(fēng )造(zào )父(fù ),造(zào )父(fù )族(zú )由(yóu )此(cǐ )为(wéi )赵(zhào )氏(shì )。自(zì )蜚(fēi )廉(lián )生(shēng )季(jì )胜(shèng )已(yǐ )下(xià )五(wǔ )世(shì )至(zhì )造(zào )父(fù ),别(bié )居(jū )赵(zhào )。赵(zhào )衰(shuāi )其(qí )后(hòu )也(yě )。恶(è )来(lái )革(gé )者(zhě ),蜚(fēi )廉(lián )子(zǐ )也(yě ),蚤(zǎo )死(sǐ )。有(yǒu )子(zǐ )曰(yuē )女(nǚ )防(fáng )。女(nǚ )防(fáng )生(shēng )旁(páng )皋(gāo ),旁(páng )皋(gāo )生(shēng )太(tài )几(jǐ ),太(tài )几(jǐ )生(shēng )大(dà )骆(luò ),大(dà )骆(luò )生(shēng )非(fēi )子(zǐ )。以(yǐ )造(zào )父(fù )之(zhī )宠(chǒng ),皆(jiē )蒙(méng )赵(zhào )城(chéng ),姓(xìng )赵(zhào )氏(shì )。

非(fēi )子(zǐ )居(jū )犬(quǎn )丘(qiū ),好(hǎo )马(mǎ )及(jí )畜(chù ),善(shàn )养(yǎng )息(xī )之(zhī )。犬(quǎn )丘(qiū )人(rén )言(yán )之(zhī )周(zhōu )孝(xiào )王(wáng ),孝(xiào )王(wáng )召(zhào )使(shǐ )主(zhǔ )马(mǎ )于(yú )汧(qiān )渭(wèi )之(zhī )闲(xián ),马(mǎ )大(dà )蕃(fān )息(xī )。孝(xiào )王(wáng )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )大(dà )骆(luò )适(shì )嗣(sì )。申(shēn )侯(hóu )之(zhī )女(nǚ )为(wéi )大(dà )骆(luò )妻(qī ),生(shēng )子(zǐ )成(chéng )为(wéi )适(shì )。申(shēn )侯(hóu )乃(nǎi )言(yán )孝(xiào )王(wáng )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )先(xiān )郦(lì )山(shān )之(zhī )女(nǚ ),为(wéi )戎(róng )胥(xū )轩(xuān )妻(qī ),生(shēng )中(zhōng )潏(jué ),以(yǐ )亲(qīn )故(gù )归(guī )周(zhōu ),保(bǎo )西(xī )垂(chuí ),西(xī )垂(chuí )以(yǐ )其(qí )故(gù )和(hé )睦(mù )。今(jīn )我(wǒ )复(fù )与(yǔ )大(dà )骆(luò )妻(qī ),生(shēng )适(shì )子(zǐ )成(chéng )。申(shēn )骆(luò )重(zhòng )婚(hūn ),西(xī )戎(róng )皆(jiē )服(fú ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )王(wáng )。王(wáng )其(qí )图(tú )之(zhī )。”于(yú )是(shì )孝(xiào )王(wáng )曰(yuē ):“昔(xī )伯(bó )翳(yì )为(wéi )舜(shùn )主(zhǔ )畜(chù ),畜(chù )多(duō )息(xī ),故(gù )有(yǒu )土(tǔ ),赐(cì )姓(xìng )嬴(yíng )。今(jīn )其(qí )后(hòu )世(shì )亦(yì )为(wéi )朕(zhèn )息(xī )马(mǎ ),朕(zhèn )其(qí )分(fèn )土(tǔ )为(wéi )附(fù )庸(yōng )。”邑(yì )之(zhī )秦(qín ),使(shǐ )复(fù )续(xù )嬴(yíng )氏(shì )祀(sì ),号(hào )曰(yuē )秦(qín )嬴(yíng )。亦(yì )不(bú )废(fèi )申(shēn )侯(hóu )之(zhī )女(nǚ )子(zǐ )为(wéi )骆(luò )适(shì )者(zhě ),以(yǐ )和(hé )西(xī )戎(róng )。

秦(qín )嬴(yíng )生(shēng )秦(qín )侯(hóu )。秦(qín )侯(hóu )立(lì )十(shí )年(nián ),卒(zú )。生(shēng )公(gōng )伯(bó )。公(gōng )伯(bó )立(lì )三(sān )年(nián ),卒(zú )。生(shēng )秦(qín )仲(zhòng )。

秦(qín )仲(zhòng )立(lì )三(sān )年(nián ),周(zhōu )厉(lì )王(wáng )无(wú )道(dào ),诸(zhū )侯(hóu )或(huò )叛(pàn )之(zhī )。西(xī )戎(róng )反(fǎn )王(wáng )室(shì ),灭(miè )犬(quǎn )丘(qiū )大(dà )骆(luò )之(zhī )族(zú )。周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )即(jí )位(wèi ),乃(nǎi )以(yǐ )秦(qín )仲(zhòng )为(wéi )大(dà )夫(fū ),诛(zhū )西(xī )戎(róng )。西(xī )戎(róng )杀(shā )秦(qín )仲(zhòng )。秦(qín )仲(zhòng )立(lì )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),死(sǐ )于(yú )戎(róng )。有(yǒu )子(zǐ )五(wǔ )人(rén ),其(qí )长(zhǎng )者(zhě )曰(yuē )庄(zhuāng )公(gōng )。周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )乃(nǎi )召(zhào )庄(zhuāng )公(gōng )昆(kūn )弟(dì )五(wǔ )人(rén ),与(yǔ )兵(bīng )七(qī )千(qiān )人(rén ),使(shǐ )伐(fá )西(xī )戎(róng ),破(pò )之(zhī )。于(yú )是(shì )复(fù )予(yǔ )秦(qín )仲(zhòng )后(hòu ),及(jí )其(qí )先(xiān )大(dà )骆(luò )地(dì )犬(quǎn )丘(qiū )并(bìng )有(yǒu )之(zhī ),为(wéi )西(xī )垂(chuí )大(dà )夫(fū )。

庄(zhuāng )公(gōng )居(jū )其(qí )故(gù )西(xī )犬(quǎn )丘(qiū ),生(shēng )子(zǐ )三(sān )人(rén ),其(qí )长(zhǎng )男(nán )世(shì )父(fù )。世(shì )父(fù )曰(yuē ):“戎(róng )杀(shā )我(wǒ )大(dà )父(fù )仲(zhòng ),我(wǒ )非(fēi )杀(shā )戎(róng )王(wáng )则(zé )不(bú )敢(gǎn )入(rù )邑(yì )。”遂(suí )将(jiāng )击(jī )戎(róng ),让(ràng )其(qí )弟(dì )襄(xiāng )公(gōng )。襄(xiāng )公(gōng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。庄(zhuāng )公(gōng )立(lì )四(sì )十(shí )四(sì )年(nián ),卒(zú ),太(tài )子(zǐ )襄(xiāng )公(gōng )代(dài )立(lì )。襄(xiāng )公(gōng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )女(nǚ )弟(dì )缪(miù )嬴(yíng )为(wéi )丰(fēng )王(wáng )妻(qī )。襄(xiāng )公(gōng )二(èr )年(nián ),戎(róng )围(wéi )犬(quǎn )丘(qiū ),世(shì )父(fù )击(jī )之(zhī ),为(wéi )戎(róng )人(rén )所(suǒ )虏(lǔ )。岁(suì )余(yú ),复(fù )归(guī )世(shì )父(fù )。七(qī )年(nián )春(chūn ),周(zhōu )幽(yōu )王(wáng )用(yòng )褒(bāo )姒(sì )废(fèi )太(tài )子(zǐ ),立(lì )褒(bāo )姒(sì )子(zǐ )为(wéi )适(shì ),数(shù )欺(qī )诸(zhū )侯(hóu ),诸(zhū )侯(hóu )叛(pàn )之(zhī )。西(xī )戎(róng )犬(quǎn )戎(róng )与(yǔ )申(shēn )侯(hóu )伐(fá )周(zhōu ),杀(shā )幽(yōu )王(wáng )郦(lì )山(shān )下(xià )。而(ér )秦(qín )襄(xiāng )公(gōng )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )周(zhōu ),战(zhàn )甚(shèn )力(lì ),有(yǒu )功(gōng )。周(zhōu )避(bì )犬(quǎn )戎(róng )难(nán ),东(dōng )徙(xǐ )雒(luò )邑(yì ),襄(xiāng )公(gōng )以(yǐ )兵(bīng )送(sòng )周(zhōu )平(píng )王(wáng )。平(píng )王(wáng )封(fēng )襄(xiāng )公(gōng )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu ),赐(cì )之(zhī )岐(qí )以(yǐ )西(xī )之(zhī )地(dì )。曰(yuē ):“戎(róng )无(wú )道(dào ),侵(qīn )夺(duó )我(wǒ )岐(qí )、丰(fēng )之(zhī )地(dì ),秦(qín )能(néng )攻(gōng )逐(zhú )戎(róng ),即(jí )有(yǒu )其(qí )地(dì )。”与(yǔ )誓(shì ),封(fēng )爵(jué )之(zhī )。襄(xiāng )公(gōng )于(yú )是(shì )始(shǐ )国(guó ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )通(tōng )使(shǐ )聘(pìn )享(xiǎng )之(zhī )礼(lǐ ),乃(nǎi )用(yòng )骝(liú )驹(jū )、黄(huáng )牛(niú )、羝(dī )羊(yáng )各(gè )三(sān ),祠(cí )上(shàng )帝(dì )西(xī )畤(zhì )。十(shí )二(èr )年(nián ),伐(fá )戎(róng )而(ér )至(zhì )岐(qí ),卒(zú )。生(shēng )文(wén )公(gōng )。

文(wén )公(gōng )元(yuán )年(nián ),居(jū )西(xī )垂(chuí )宫(gōng )。三(sān )年(nián ),文(wén )公(gōng )以(yǐ )兵(bīng )七(qī )百(bǎi )人(rén )东(dōng )猎(liè )。四(sì )年(nián ),至(zhì )汧(qiān )渭(wèi )之(zhī )会(huì )。曰(yuē ):“昔(xī )周(zhōu )邑(yì )我(wǒ )先(xiān )秦(qín )嬴(yíng )于(yú )此(cǐ ),后(hòu )卒(zú )获(huò )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。”乃(nǎi )卜(bo )居(jū )之(zhī ),占(zhàn )曰(yuē )吉(jí ),即(jí )营(yíng )邑(yì )之(zhī )。十(shí )年(nián ),初(chū )为(wéi )鄜(fū )畤(zhì ),用(yòng )三(sān )牢(láo )。十(shí )三(sān )年(nián ),初(chū )有(yǒu )史(shǐ )以(yǐ )纪(jì )事(shì ),民(mín )多(duō )化(huà )者(zhě )。十(shí )六(liù )年(nián ),文(wén )公(gōng )以(yǐ )兵(bīng )伐(fá )戎(róng ),戎(róng )败(bài )走(zǒu )。于(yú )是(shì )文(wén )公(gōng )遂(suí )收(shōu )周(zhōu )余(yú )民(mín )有(yǒu )之(zhī ),地(dì )至(zhì )岐(qí ),岐(qí )以(yǐ )东(dōng )献(xiàn )之(zhī )周(zhōu )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),得(dé )陈(chén )宝(bǎo )。二(èr )十(shí )年(nián ),法(fǎ )初(chū )有(yǒu )三(sān )族(zú )之(zhī )罪(zuì )。二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),伐(fá )南(nán )山(shān )大(dà )梓(zǐ ),丰(fēng )大(dà )特(tè )。四(sì )十(shí )八(bā )年(nián ),文(wén )公(gōng )太(tài )子(zǐ )卒(zú ),赐(cì )谥(shì )为(wéi )竫(jìng )公(gōng )。竫(jìng )公(gōng )之(zhī )长(zhǎng )子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),是(shì )文(wén )公(gōng )孙(sūn )也(yě )。五(wǔ )十(shí )年(nián ),文(wén )公(gōng )卒(zú ),葬(zàng )西(xī )山(shān )。竫(jìng )公(gōng )子(zǐ )立(lì ),是(shì )为(wéi )宁(níng )公(gōng )。

宁(níng )公(gōng )二(èr )年(nián ),公(gōng )徙(xǐ )居(jū )平(píng )阳(yáng )。遣(qiǎn )兵(bīng )伐(fá )荡(dàng )社(shè )。三(sān )年(nián ),与(yǔ )亳(bó )战(zhàn ),亳(bó )王(wáng )奔(bēn )戎(róng ),遂(suí )灭(miè )荡(dàng )社(shè )。四(sì )年(nián ),鲁(lǔ )公(gōng )子(zǐ )翚(huī )弑(shì )其(qí )君(jūn )隐(yǐn )公(gōng )。十(shí )二(èr )年(nián ),伐(fá )荡(dàng )氏(shì ),取(qǔ )之(zhī )。宁(níng )公(gōng )生(shēng )十(shí )岁(suì )立(lì ),立(lì )十(shí )二(èr )年(nián )卒(zú ),葬(zàng )西(xī )山(shān )。生(shēng )子(zǐ )三(sān )人(rén ),长(zhǎng )男(nán )武(wǔ )公(gōng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。武(wǔ )公(gōng )弟(dì )德(dé )公(gōng ),同(tóng )母(mǔ )。鲁(lǔ )姬(jī )子(zǐ )生(shēng )出(chū )子(zǐ )。宁(níng )公(gōng )卒(zú ),大(dà )庶(shù )长(zhǎng )弗(fú )忌(jì )、威(wēi )垒(lěi )、三(sān )父(fù )废(fèi )太(tài )子(zǐ )而(ér )立(lì )出(chū )子(zǐ )为(wéi )君(jūn )。出(chū )子(zǐ )六(liù )年(nián ),三(sān )父(fù )等(děng )复(fù )共(gòng )令(lìng )人(rén )贼(zéi )杀(shā )出(chū )子(zǐ )。出(chū )子(zǐ )生(shēng )五(wǔ )岁(suì )立(lì ),立(lì )六(liù )年(nián )卒(zú )。三(sān )父(fù )等(děng )乃(nǎi )复(fù )立(lì )故(gù )太(tài )子(zǐ )武(wǔ )公(gōng )。

武(wǔ )公(gōng )元(yuán )年(nián ),伐(fá )彭(péng )戏(xì )氏(shì ),至(zhì )于(yú )华(huá )山(shān )下(xià ),居(jū )平(píng )阳(yáng )封(fēng )宫(gōng )。三(sān )年(nián ),诛(zhū )三(sān )父(fù )等(děng )而(ér )夷(yí )三(sān )族(zú ),以(yǐ )其(qí )杀(shā )出(chū )子(zǐ )也(yě )。郑(zhèng )高(gāo )渠(qú )眯(mī )杀(shā )其(qí )君(jūn )昭(zhāo )公(gōng )。十(shí )年(nián ),伐(fá )邽(guī )、冀(jì )戎(róng ),初(chū )县(xiàn )之(zhī )。十(shí )一(yī )年(nián ),初(chū )县(xiàn )杜(dù )、郑(zhèng )。灭(miè )小(xiǎo )虢(guó )。

十(shí )三(sān )年(nián ),齐(qí )人(rén )管(guǎn )至(zhì )父(fù )、连(lián )称(chēng )等(děng )杀(shā )其(qí )君(jūn )襄(xiāng )公(gōng )而(ér )立(lì )公(gōng )孙(sūn )无(wú )知(zhī )。晋(jìn )灭(miè )霍(huò )、魏(wèi )、耿(gěng )。齐(qí )雍(yōng )廪(lǐn )杀(shā )无(wú )知(zhī )、管(guǎn )至(zhì )父(fù )等(děng )而(ér )立(lì )齐(qí )桓(huán )公(gōng )。齐(qí )、晋(jìn )为(wéi )强(qiáng )国(guó )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián ),晋(jìn )曲(qǔ )沃(wò )始(shǐ )为(wéi )晋(jìn )侯(hóu )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )伯(bó )于(yú )鄄(juàn )。

二(èr )十(shí )年(nián ),武(wǔ )公(gōng )卒(zú ),葬(zàng )雍(yōng )平(píng )阳(yáng )。初(chū )以(yǐ )人(rén )从(cóng )死(sǐ ),从(cóng )死(sǐ )者(zhě )六(liù )十(shí )六(liù )人(rén )。有(yǒu )子(zǐ )一(yī )人(rén ),名(míng )曰(yuē )白(bái ),白(bái )不(bú )立(lì ),封(fēng )平(píng )阳(yáng )。立(lì )其(qí )弟(dì )德(dé )公(gōng )。

德(dé )公(gōng )元(yuán )年(nián ),初(chū )居(jū )雍(yōng )城(chéng )大(dà )郑(zhèng )宫(gōng )。以(yǐ )牺(xī )三(sān )百(bǎi )牢(láo )祠(cí )鄜(fū )畤(zhì )。卜(bo )居(jū )雍(yōng )。后(hòu )子(zǐ )孙(sūn )饮(yǐn )马(mǎ )于(yú )河(hé )。梁(liáng )伯(bó )、芮(ruì )伯(bó )来(lái )朝(cháo )。二(èr )年(nián ),初(chū )伏(fú ),以(yǐ )狗(gǒu )御(yù )蛊(gǔ )。德(dé )公(gōng )生(shēng )三(sān )十(shí )三(sān )岁(suì )而(ér )立(lì ),立(lì )二(èr )年(nián )卒(zú )。生(shēng )子(zǐ )三(sān )人(rén ):长(zhǎng )子(zǐ )宣(xuān )公(gōng ),中(zhōng )子(zǐ )成(chéng )公(gōng ),少(shǎo )子(zǐ )穆(mù )公(gōng )。长(zhǎng )子(zǐ )宣(xuān )公(gōng )立(lì )。

宣(xuān )公(gōng )元(yuán )年(nián ),卫(wèi )、燕(yàn )伐(fá )周(zhōu ),出(chū )惠(huì )王(wáng ),立(lì )王(wáng )子(zǐ )穨(tuí )。三(sān )年(nián ),郑(zhèng )伯(bó )、虢(guó )叔(shū )杀(shā )子(zǐ )穨(tuí )而(ér )入(rù )惠(huì )王(wáng )。四(sì )年(nián ),作(zuò )密(mì )畤(zhì )。与(yǔ )晋(jìn )战(zhàn )河(hé )阳(yáng ),胜(shèng )之(zhī )。十(shí )二(èr )年(nián ),宣(xuān )公(gōng )卒(zú )。生(shēng )子(zǐ )九(jiǔ )人(rén ),莫(mò )立(lì ),立(lì )其(qí )弟(dì )成(chéng )公(gōng )。

成(chéng )公(gōng )元(yuán )年(nián ),梁(liáng )伯(bó )、芮(ruì )伯(bó )来(lái )朝(cháo )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )伐(fá )山(shān )戎(róng ),次(cì )于(yú )孤(gū )竹(zhú )。

成(chéng )公(gōng )立(lì )四(sì )年(nián )卒(zú )。子(zǐ )七(qī )人(rén ),莫(mò )立(lì ),立(lì )其(qí )弟(dì )缪(miù )公(gōng )。

缪(miù )公(gōng )(秦(qín )穆(mù )公(gōng ))任(rèn )好(hǎo )元(yuán )年(nián ),自(zì )将(jiāng )伐(fá )茅(máo )津(jīn ),胜(shèng )之(zhī )。四(sì )年(nián ),迎(yíng )妇(fù )于(yú )晋(jìn ),晋(jìn )太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )姊(zǐ )也(yě )。其(qí )岁(suì ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )伐(fá )楚(chǔ ),至(zhì )邵(shào )陵(líng )。

五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )灭(miè )虞(yú )、虢(guó ),虏(lǔ )虞(yú )君(jūn )与(yǔ )其(qí )大(dà )夫(fū )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī ),以(yǐ )璧(bì )马(mǎ )赂(lù )于(yú )虞(yú )故(gù )也(yě )。既(jì )虏(lǔ )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī ),以(yǐ )为(wéi )秦(qín )缪(miù )公(gōng )夫(fū )人(rén )媵(yìng )于(yú )秦(qín )。百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )亡(wáng )秦(qín )走(zǒu )宛(wǎn ),楚(chǔ )鄙(bǐ )人(rén )执(zhí )之(zhī )。缪(miù )公(gōng )闻(wén )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )贤(xián ),欲(yù )重(zhòng )赎(shú )之(zhī ),恐(kǒng )楚(chǔ )人(rén )不(bú )与(yǔ ),乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )谓(wèi )楚(chǔ )曰(yuē ):“吾(wú )媵(yìng )臣(chén )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )在(zài )焉(yān ),请(qǐng )以(yǐ )五(wǔ )羖(gǔ )羊(yáng )皮(pí )赎(shú )之(zhī )。”。楚(chǔ )人(rén )遂(suí )许(xǔ )与(yǔ )之(zhī )。当(dāng )是(shì )时(shí ),百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )年(nián )已(yǐ )七(qī )十(shí )余(yú )。缪(miù )公(gōng )释(shì )其(qí )囚(qiú ),与(yǔ )语(yǔ )国(guó )事(shì )。谢(xiè )曰(yuē ):“臣(chén )亡(wáng )国(guó )之(zhī )臣(chén ),何(hé )足(zú )问(wèn )!”缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“虞(yú )君(jūn )不(bú )用(yòng )子(zǐ ),故(gù )亡(wáng ),非(fēi )子(zǐ )罪(zuì )也(yě )。”固(gù )问(wèn ),语(yǔ )三(sān )日(rì ),缪(miù )公(gōng )大(dà )说(shuō ),授(shòu )之(zhī )国(guó )政(zhèng ),号(hào )曰(yuē )五(wǔ )羖(gǔ )大(dà )夫(fū )。百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )让(ràng )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )及(jí )臣(chén )友(yǒu )蹇(jiǎn )叔(shū ),蹇(jiǎn )叔(shū )贤(xián )而(ér )世(shì )莫(mò )知(zhī )。臣(chén )常(cháng )游(yóu )困(kùn )于(yú )齐(qí )而(ér )乞(qǐ )食(shí )铚(zhì )人(rén ),蹇(jiǎn )叔(shū )收(shōu )臣(chén )。臣(chén )因(yīn )而(ér )欲(yù )事(shì )齐(qí )君(jūn )无(wú )知(zhī ),蹇(jiǎn )叔(shū )止(zhǐ )臣(chén ),臣(chén )得(dé )脱(tuō )齐(qí )难(nán ),遂(suí )之(zhī )周(zhōu )。周(zhōu )王(wáng )子(zǐ )穨(tuí )好(hǎo )牛(niú ),臣(chén )以(yǐ )养(yǎng )牛(niú )干(gàn )之(zhī )。及(jí )穨(tuí )欲(yù )用(yòng )臣(chén ),蹇(jiǎn )叔(shū )止(zhǐ )臣(chén ),臣(chén )去(qù ),得(dé )不(bú )诛(zhū )。事(shì )虞(yú )君(jūn ),蹇(jiǎn )叔(shū )止(zhǐ )臣(chén )。臣(chén )知(zhī )虞(yú )君(jūn )不(bú )用(yòng )臣(chén ),臣(chén )诚(chéng )私(sī )利(lì )禄(lù )爵(jué ),且(qiě )留(liú )。再(zài )用(yòng )其(qí )言(yán ),得(dé )脱(tuō ),一(yī )不(bú )用(yòng ),及(jí )虞(yú )君(jūn )难(nán ):是(shì )以(yǐ )知(zhī )其(qí )贤(xián )。”于(yú )是(shì )缪(miù )公(gōng )使(shǐ )人(rén )厚(hòu )币(bì )迎(yíng )蹇(jiǎn )叔(shū ),以(yǐ )为(wéi )上(shàng )大(dà )夫(fū )。

秋(qiū ),缪(miù )公(gōng )自(zì )将(jiāng )伐(fá )晋(jìn ),战(zhàn )于(yú )河(hé )曲(qǔ )。晋(jìn )骊(lí )姬(jī )作(zuò )乱(luàn ),太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )死(sǐ )新(xīn )城(chéng ),重(zhòng )耳(ěr )、夷(yí )吾(wú )出(chū )奔(bēn )。

九(jiǔ )年(nián ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )葵(kuí )丘(qiū )。

晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )卒(zú )。立(lì )骊(lí )姬(jī )子(zǐ )奚(xī )齐(qí ),其(qí )臣(chén )里(lǐ )克(kè )杀(shā )奚(xī )齐(qí )。荀(xún )息(xī )立(lì )卓(zhuó )子(zǐ ),克(kè )又(yòu )杀(shā )卓(zhuó )子(zǐ )及(jí )荀(xún )息(xī )。夷(yí )吾(wú )使(shǐ )人(rén )请(qǐng )秦(qín ),求(qiú )入(rù )晋(jìn )。于(yú )是(shì )缪(miù )公(gōng )许(xǔ )之(zhī ),使(shǐ )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )将(jiāng )兵(bīng )送(sòng )夷(yí )吾(wú )。夷(yí )吾(wú )谓(wèi )曰(yuē ):“诚(chéng )得(dé )立(lì ),请(qǐng )割(gē )晋(jìn )之(zhī )河(hé )西(xī )八(bā )城(chéng )与(yǔ )秦(qín )。”及(jí )至(zhì ),已(yǐ )立(lì ),而(ér )使(shǐ )丕(pī )郑(zhèng )谢(xiè )秦(qín ),背(bèi )约(yuē )不(bú )与(yǔ )河(hé )西(xī )城(chéng ),而(ér )杀(shā )里(lǐ )克(kè )。丕(pī )郑(zhèng )闻(wén )之(zhī ),恐(kǒng ),因(yīn )与(yǔ )缪(miù )公(gōng )谋(móu )曰(yuē ):“晋(jìn )人(rén )不(bú )欲(yù )夷(yí )吾(wú ),实(shí )欲(yù )重(zhòng )耳(ěr )。今(jīn )背(bèi )秦(qín )约(yuē )而(ér )杀(shā )里(lǐ )克(kè ),皆(jiē )吕(lǚ )甥(shēng )、郄(qiè )芮(ruì )之(zhī )计(jì )也(yě )。愿(yuàn )君(jūn )以(yǐ )利(lì )急(jí )召(zhào )吕(lǚ )、郄(qiè ),吕(lǚ )、郄(qiè )至(zhì ),则(zé )更(gèng )入(rù )重(zhòng )耳(ěr )便(biàn )。”缪(miù )公(gōng )许(xǔ )之(zhī ),使(shǐ )人(rén )与(yǔ )丕(pī )郑(zhèng )归(guī ),召(zhào )吕(lǚ )、郄(qiè )。吕(lǚ )、郄(qiè )等(děng )疑(yí )丕(pī )郑(zhèng )有(yǒu )间(jiān ),乃(nǎi )言(yán )夷(yí )吾(wú )杀(shā )丕(pī )郑(zhèng )。丕(pī )郑(zhèng )子(zǐ )丕(pī )豹(bào )奔(bēn )秦(qín ),说(shuō )缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“晋(jìn )君(jūn )无(wú )道(dào ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )亲(qīn ),可(kě )伐(fá )也(yě )。”缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“百(bǎi )姓(xìng )苟(gǒu )不(bú )便(biàn ),何(hé )故(gù )能(néng )诛(zhū )其(qí )大(dà )臣(chén )?能(néng )诛(zhū )其(qí )大(dà )臣(chén ),此(cǐ )其(qí )调(diào )也(yě )。”不(bú )听(tīng ),而(ér )阴(yīn )用(yòng )豹(bào )。

十(shí )二(èr )年(nián ),齐(qí )管(guǎn )仲(zhòng )、隰(xí )朋(péng )死(sǐ )。

晋(jìn )旱(hàn ),来(lái )请(qǐng )粟(sù )。丕(pī )豹(bào )说(shuō )缪(miù )公(gōng )勿(wù )与(yǔ ),因(yīn )其(qí )饥(jī )而(ér )伐(fá )之(zhī )。缪(miù )公(gōng )问(wèn )公(gōng )孙(sūn )支(zhī ),支(zhī )曰(yuē ):“饥(jī )穰(ráng )更(gèng )事(shì )耳(ěr ),不(bú )可(kě )不(bú )与(yǔ )。”问(wèn )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī ),傒(xī )曰(yuē ):“夷(yí )吾(wú )得(dé )罪(zuì )于(yú )君(jūn ),其(qí )百(bǎi )姓(xìng )何(hé )罪(zuì )?”于(yú )是(shì )用(yòng )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )、公(gōng )孙(sūn )支(zhī )言(yán ),卒(zú )与(yǔ )之(zhī )粟(sù )。以(yǐ )船(chuán )漕(cáo )车(chē )转(zhuǎn ),自(zì )雍(yōng )相(xiàng )望(wàng )至(zhì )绛(jiàng )。

十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )饥(jī ),请(qǐng )粟(sù )于(yú )晋(jìn )。晋(jìn )君(jūn )谋(móu )之(zhī )群(qún )臣(chén )。虢(guó )射(shè )曰(yuē ):“因(yīn )其(qí )饥(jī )伐(fá )之(zhī ),可(kě )有(yǒu )大(dà )功(gōng )。”晋(jìn )君(jūn )从(cóng )之(zhī )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),兴(xìng )兵(bīng )将(jiāng )攻(gōng )秦(qín )。缪(miù )公(gōng )发(fā )兵(bīng ),使(shǐ )丕(pī )豹(bào )将(jiāng ),自(zì )往(wǎng )击(jī )之(zhī )。九(jiǔ )月(yuè )壬(rén )戌(xū ),与(yǔ )晋(jìn )惠(huì )公(gōng )夷(yí )吾(wú )合(hé )战(zhàn )于(yú )韩(hán )地(dì )。晋(jìn )君(jūn )弃(qì )其(qí )军(jūn ),与(yǔ )秦(qín )争(zhēng )利(lì ),还(hái )而(ér )马(mǎ )騺(zhì )。缪(miù )公(gōng )与(yǔ )麾(huī )下(xià )驰(chí )追(zhuī )之(zhī ),不(bú )能(néng )得(dé )晋(jìn )君(jūn ),反(fǎn )为(wéi )晋(jìn )军(jūn )所(suǒ )围(wéi )。晋(jìn )击(jī )缪(miù )公(gōng ),缪(miù )公(gōng )伤(shāng )。于(yú )是(shì )岐(qí )下(xià )食(shí )善(shàn )马(mǎ )者(zhě )三(sān )百(bǎi )人(rén )驰(chí )冒(mào )晋(jìn )军(jūn ),晋(jìn )军(jūn )解(jiě )围(wéi ),遂(suí )脱(tuō )缪(miù )公(gōng )而(ér )反(fǎn )生(shēng )得(dé )晋(jìn )君(jūn )。初(chū ),缪(miù )公(gōng )亡(wáng )善(shàn )马(mǎ ),岐(qí )下(xià )野(yě )人(rén )共(gòng )得(dé )而(ér )食(shí )之(zhī )者(zhě )三(sān )百(bǎi )余(yú )人(rén ),吏(lì )逐(zhú )得(dé ),欲(yù )法(fǎ )之(zhī )。缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )不(bú )以(yǐ )畜(chù )产(chǎn )害(hài )人(rén )。吾(wú )闻(wén )食(shí )善(shàn )马(mǎ )肉(ròu )不(bú )饮(yǐn )酒(jiǔ ),伤(shāng )人(rén )。”乃(nǎi )皆(jiē )赐(cì )酒(jiǔ )而(ér )赦(shè )之(zhī )。三(sān )百(bǎi )人(rén )者(zhě )闻(wén )秦(qín )击(jī )晋(jìn ),皆(jiē )求(qiú )从(cóng ),从(cóng )而(ér )见(jiàn )缪(miù )公(gōng )窘(jiǒng ),亦(yì )皆(jiē )推(tuī )锋(fēng )争(zhēng )死(sǐ ),以(yǐ )报(bào )食(shí )马(mǎ )之(zhī )德(dé )。于(yú )是(shì )缪(miù )公(gōng )虏(lǔ )晋(jìn )君(jūn )以(yǐ )归(guī ),令(lìng )于(yú )国(guó ),齐(qí )宿(xiǔ ),吾(wú )将(jiāng )以(yǐ )晋(jìn )君(jūn )祠(cí )上(shàng )帝(dì )。周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē )“晋(jìn )我(wǒ )同(tóng )姓(xìng )”,为(wéi )请(qǐng )晋(jìn )君(jūn )。夷(yí )吾(wú )姊(zǐ )亦(yì )为(wéi )缪(miù )公(gōng )夫(fū )人(rén ),夫(fū )人(rén )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )衰(shuāi )绖(dié )跣(xiǎn ),曰(yuē ):“妾(qiè )兄(xiōng )弟(dì )不(bú )能(néng )相(xiàng )救(jiù ),以(yǐ )辱(rǔ )君(jūn )命(mìng )。”缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“我(wǒ )得(dé )晋(jìn )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )功(gōng ),今(jīn )天(tiān )子(zǐ )为(wéi )请(qǐng ),夫(fū )人(rén )是(shì )忧(yōu )。”乃(nǎi )与(yǔ )晋(jìn )君(jūn )盟(méng ),许(xǔ )归(guī )之(zhī ),更(gèng )舍(shě )上(shàng )舍(shě ),而(ér )馈(kuì )之(zhī )七(qī )牢(láo )。十(shí )一(yī )月(yuè ),归(guī )晋(jìn )君(jūn )夷(yí )吾(wú ),夷(yí )吾(wú )献(xiàn )其(qí )河(hé )西(xī )地(dì ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )圉(yǔ )为(wéi )质(zhì )于(yú )秦(qín )。秦(qín )妻(qī )子(zǐ )圉(yǔ )以(yǐ )宗(zōng )女(nǚ )。是(shì )时(shí )秦(qín )地(dì )东(dōng )至(zhì )河(hé )。

十(shí )八(bā )年(nián ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )卒(zú )。二(èr )十(shí )年(nián ),秦(qín )灭(miè )梁(liáng )、芮(ruì )。

二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),晋(jìn )公(gōng )子(zǐ )圉(yǔ )闻(wén )晋(jìn )君(jūn )病(bìng ),曰(yuē ):“梁(liáng ),我(wǒ )母(mǔ )家(jiā )也(yě ),而(ér )秦(qín )灭(miè )之(zhī )。我(wǒ )兄(xiōng )弟(dì )多(duō ),即(jí )君(jūn )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),秦(qín )必(bì )留(liú )我(wǒ ),而(ér )晋(jìn )轻(qīng ),亦(yì )更(gèng )立(lì )他(tā )子(zǐ )。”子(zǐ )圉(yǔ )乃(nǎi )亡(wáng )归(guī )晋(jìn )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),晋(jìn )惠(huì )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )圉(yǔ )立(lì )为(wéi )君(jūn )。秦(qín )怨(yuàn )圉(yǔ )亡(wáng )去(qù ),乃(nǎi )迎(yíng )晋(jìn )公(gōng )子(zǐ )重(zhòng )耳(ěr )于(yú )楚(chǔ ),而(ér )妻(qī )以(yǐ )故(gù )子(zǐ )圉(yǔ )妻(qī )。重(zhòng )耳(ěr )初(chū )谢(xiè ),后(hòu )乃(nǎi )受(shòu )。缪(miù )公(gōng )益(yì )礼(lǐ )厚(hòu )遇(yù )之(zhī )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )春(chūn ),秦(qín )使(shǐ )人(rén )告(gào )晋(jìn )大(dà )臣(chén ),欲(yù )入(rù )重(zhòng )耳(ěr )。晋(jìn )许(xǔ )之(zhī ),于(yú )是(shì )使(shǐ )人(rén )送(sòng )重(zhòng )耳(ěr )。二(èr )月(yuè ),重(zhòng )耳(ěr )立(lì )为(wéi )晋(jìn )君(jūn ),是(shì )为(wéi )文(wén )公(gōng )。文(wén )公(gōng )使(shǐ )人(rén )杀(shā )子(zǐ )圉(yǔ )。子(zǐ )圉(yǔ )是(shì )为(wéi )怀(huái )公(gōng )。

其(qí )秋(qiū ),周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )弟(dì )带(dài )以(yǐ )翟(zhái )伐(fá )王(wáng ),王(wáng )出(chū )居(jū )郑(zhèng )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),周(zhōu )王(wáng )使(shǐ )人(rén )告(gào )难(nán )于(yú )晋(jìn )、秦(qín )。秦(qín )缪(miù )公(gōng )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )晋(jìn )文(wén )公(gōng )入(rù )襄(xiāng )王(wáng ),杀(shā )王(wáng )弟(dì )带(dài )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )败(bài )楚(chǔ )于(yú )城(chéng )濮(pú )。三(sān )十(shí )年(nián ),缪(miù )公(gōng )助(zhù )晋(jìn )文(wén )公(gōng )围(wéi )郑(zhèng )。郑(zhèng )使(shǐ )人(rén )言(yán )缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“亡(wáng )郑(zhèng )厚(hòu )晋(jìn ),于(yú )晋(jìn )而(ér )得(dé )矣(yǐ ),而(ér )秦(qín )未(wèi )有(yǒu )利(lì )。晋(jìn )之(zhī )强(qiáng ),秦(qín )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。”缪(miù )公(gōng )乃(nǎi )罢(bà )兵(bīng )归(guī )。晋(jìn )亦(yì )罢(bà )。三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )冬(dōng ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )卒(zú )。

郑(zhèng )人(rén )有(yǒu )卖(mài )郑(zhèng )于(yú )秦(qín )曰(yuē ):“我(wǒ )主(zhǔ )其(qí )城(chéng )门(mén ),郑(zhèng )可(kě )袭(xí )也(yě )。”缪(miù )公(gōng )问(wèn )蹇(jiǎn )叔(shū )、百(bǎi )里(lǐ )傒(xī ),对(duì )曰(yuē ):“径(jìng )数(shù )国(guó )千(qiān )里(lǐ )而(ér )袭(xí )人(rén ),希(xī )有(yǒu )得(dé )利(lì )者(zhě )。且(qiě )人(rén )卖(mài )郑(zhèng ),庸(yōng )知(zhī )我(wǒ )国(guó )人(rén )不(bú )有(yǒu )以(yǐ )我(wǒ )情(qíng )告(gào )郑(zhèng )者(zhě )乎(hū )?不(bú )可(kě )。”缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“子(zǐ )不(bú )知(zhī )也(yě ),吾(wú )已(yǐ )决(jué )矣(yǐ )。”遂(suí )发(fā )兵(bīng ),使(shǐ )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )子(zǐ )孟(mèng )明(míng )视(shì ),蹇(jiǎn )叔(shū )子(zǐ )西(xī )乞(qǐ )术(shù )及(jí )白(bái )乙(yǐ )丙(bǐng )将(jiāng )兵(bīng )。行(háng )日(rì ),百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )、蹇(jiǎn )叔(shū )二(èr )人(rén )哭(kū )之(zhī )。缪(miù )公(gōng )闻(wén ),怒(nù )曰(yuē ):“孤(gū )发(fā )兵(bīng )而(ér )子(zǐ )沮(jǔ )哭(kū )吾(wú )军(jūn ),何(hé )也(yě )?”二(èr )老(lǎo )曰(yuē ):“臣(chén )非(fēi )敢(gǎn )沮(jǔ )君(jūn )军(jūn )。军(jūn )行(háng ),臣(chén )子(zǐ )与(yǔ )往(wǎng );臣(chén )老(lǎo ),迟(chí )还(hái )恐(kǒng )不(bú )相(xiàng )见(jiàn ),故(gù )哭(kū )耳(ěr )。”二(èr )老(lǎo )退(tuì ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“汝(rǔ )军(jūn )即(jí )败(bài ),必(bì )于(yú )肴(yáo )阨(è )矣(yǐ )。”三(sān )十(shí )三(sān )年(nián )春(chūn ),秦(qín )兵(bīng )遂(suí )东(dōng ),更(gèng )晋(jìn )地(dì ),过(guò )周(zhōu )北(běi )门(mén )。周(zhōu )王(wáng )孙(sūn )满(mǎn )曰(yuē ):“秦(qín )师(shī )无(wú )礼(lǐ ),不(bú )败(bài )何(hé )待(dài )!”兵(bīng )至(zhì )滑(huá ),郑(zhèng )贩(fàn )卖(mài )贾(jiǎ )人(rén )弦(xián )高(gāo ),持(chí )十(shí )二(èr )牛(niú )将(jiāng )卖(mài )之(zhī )周(zhōu ),见(jiàn )秦(qín )兵(bīng ),恐(kǒng )死(sǐ )虏(lǔ ),因(yīn )献(xiàn )其(qí )牛(niú ),曰(yuē ):“闻(wén )大(dà )国(guó )将(jiāng )诛(zhū )郑(zhèng ),郑(zhèng )君(jūn )谨(jǐn )修(xiū )守(shǒu )御(yù )备(bèi ),使(shǐ )臣(chén )以(yǐ )牛(niú )十(shí )二(èr )劳(láo )军(jūn )士(shì )。”秦(qín )三(sān )将(jiāng )军(jūn )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“将(jiāng )袭(xí )郑(zhèng ),郑(zhèng )今(jīn )已(yǐ )觉(jiào )之(zhī ),往(wǎng )无(wú )及(jí )已(yǐ )。”灭(miè )滑(huá )。滑(huá ),晋(jìn )之(zhī )边(biān )邑(yì )也(yě )。

当(dāng )是(shì )时(shí ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )丧(sàng )尚(shàng )未(wèi )葬(zàng )。太(tài )子(zǐ )襄(xiāng )公(gōng )怒(nù )曰(yuē ):“秦(qín )侮(wǔ )我(wǒ )孤(gū ),因(yīn )丧(sàng )破(pò )我(wǒ )滑(huá )。”遂(suí )墨(mò )衰(shuāi )绖(dié ),发(fā )兵(bīng )遮(zhē )秦(qín )兵(bīng )于(yú )肴(yáo ),击(jī )之(zhī ),大(dà )破(pò )秦(qín )军(jūn ),无(wú )一(yī )人(rén )得(dé )脱(tuō )者(zhě )。虏(lǔ )秦(qín )三(sān )将(jiāng )以(yǐ )归(guī )。文(wén )公(gōng )夫(fū )人(rén ),秦(qín )女(nǚ )也(yě ),为(wéi )秦(qín )三(sān )囚(qiú )将(jiāng )请(qǐng )曰(yuē ):“缪(miù )公(gōng )之(zhī )怨(yuàn )此(cǐ )三(sān )人(rén )入(rù )于(yú )骨(gǔ )髓(suǐ ),愿(yuàn )令(lìng )此(cǐ )三(sān )人(rén )归(guī ),令(lìng )我(wǒ )君(jūn )得(dé )自(zì )快(kuài )烹(pēng )之(zhī )。”晋(jìn )君(jūn )许(xǔ )之(zhī ),归(guī )秦(qín )三(sān )将(jiāng )。三(sān )将(jiāng )至(zhì ),缪(miù )公(gōng )素(sù )服(fú )郊(jiāo )迎(yíng ),向(xiàng )三(sān )人(rén )哭(kū )曰(yuē ):“孤(gū )以(yǐ )不(bú )用(yòng )百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )、蹇(jiǎn )叔(shū )言(yán )以(yǐ )辱(rǔ )三(sān )子(zǐ ),三(sān )子(zǐ )何(hé )罪(zuì )乎(hū )?子(zǐ )其(qí )悉(xī )心(xīn )雪(xuě )耻(chǐ ),毋(wú )怠(dài )。”遂(suí )复(fù )三(sān )人(rén )官(guān )秩(zhì )如(rú )故(gù ),愈(yù )益(yì )厚(hòu )之(zhī )。

三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )商(shāng )臣(chén )弑(shì )其(qí )父(fù )成(chéng )王(wáng )代(dài )立(lì )。

缪(miù )公(gōng )于(yú )是(shì )复(fù )使(shǐ )孟(mèng )明(míng )视(shì )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )伐(fá )晋(jìn ),战(zhàn )于(yú )彭(péng )衙(yá )。秦(qín )不(bú )利(lì ),引(yǐn )兵(bīng )归(guī )。

戎(róng )王(wáng )使(shǐ )由(yóu )余(yú )于(yú )秦(qín )。由(yóu )余(yú ),其(qí )先(xiān )晋(jìn )人(rén )也(yě ),亡(wáng )入(rù )戎(róng ),能(néng )晋(jìn )言(yán )。闻(wén )缪(miù )公(gōng )贤(xián ),故(gù )使(shǐ )由(yóu )余(yú )观(guān )秦(qín )。秦(qín )缪(miù )公(gōng )示(shì )以(yǐ )宫(gōng )室(shì )、积(jī )聚(jù )。由(yóu )余(yú )曰(yuē ):“使(shǐ )鬼(guǐ )为(wéi )之(zhī ),则(zé )劳(láo )神(shén )矣(yǐ )。使(shǐ )人(rén )为(wéi )之(zhī ),亦(yì )苦(kǔ )民(mín )矣(yǐ )。”缪(miù )公(gōng )怪(guài )之(zhī ),问(wèn )曰(yuē ):“中(zhōng )国(guó )以(yǐ )诗(shī )书(shū )礼(lǐ )乐(lè )法(fǎ )度(dù )为(wéi )政(zhèng ),然(rán )尚(shàng )时(shí )乱(luàn ),今(jīn )戎(róng )夷(yí )无(wú )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )治(zhì ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?”由(yóu )余(yú )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )中(zhōng )国(guó )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn )也(yě )。夫(fū )自(zì )上(shàng )圣(shèng )黄(huáng )帝(dì )作(zuò )为(wéi )礼(lǐ )乐(lè )法(fǎ )度(dù ),身(shēn )以(yǐ )先(xiān )之(zhī ),仅(jǐn )以(yǐ )小(xiǎo )治(zhì )。及(jí )其(qí )后(hòu )世(shì ),日(rì )以(yǐ )骄(jiāo )淫(yín )。阻(zǔ )法(fǎ )度(dù )之(zhī )威(wēi ),以(yǐ )责(zé )督(dū )于(yú )下(xià ),下(xià )罢(bà )极(jí )则(zé )以(yǐ )仁(rén )义(yì )怨(yuàn )望(wàng )于(yú )上(shàng ),上(shàng )下(xià )交(jiāo )争(zhēng )怨(yuàn )而(ér )相(xiàng )篡(cuàn )弑(shì ),至(zhì )于(yú )灭(miè )宗(zōng ),皆(jiē )以(yǐ )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。夫(fū )戎(róng )夷(yí )不(bú )然(rán )。上(shàng )含(hán )淳(chún )德(dé )以(yǐ )遇(yù )其(qí )下(xià ),下(xià )怀(huái )忠(zhōng )信(xìn )以(yǐ )事(shì )其(qí )上(shàng ),一(yī )国(guó )之(zhī )政(zhèng )犹(yóu )一(yī )身(shēn )之(zhī )治(zhì ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì ),此(cǐ )真(zhēn )圣(shèng )人(rén )之(zhī )治(zhì )也(yě )。”于(yú )是(shì )缪(miù )公(gōng )退(tuì )而(ér )问(wèn )内(nèi )史(shǐ )廖(liào )曰(yuē ):“孤(gū )闻(wén )邻(lín )国(guó )有(yǒu )圣(shèng )人(rén ),敌(dí )国(guó )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。今(jīn )由(yóu )余(yú )贤(xián ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )害(hài ),将(jiāng )奈(nài )之(zhī )何(hé )?”内(nèi )史(shǐ )廖(liào )曰(yuē ):“戎(róng )王(wáng )处(chù )辟(pì )匿(nì ),未(wèi )闻(wén )中(zhōng )国(guó )之(zhī )声(shēng )。君(jūn )试(shì )遗(yí )其(qí )女(nǚ )乐(lè ),以(yǐ )夺(duó )其(qí )志(zhì );为(wéi )由(yóu )余(yú )请(qǐng ),以(yǐ )疏(shū )其(qí )间(jiān );留(liú )而(ér )莫(mò )遣(qiǎn ),以(yǐ )失(shī )其(qí )期(qī )。戎(róng )王(wáng )怪(guài )之(zhī ),必(bì )疑(yí )由(yóu )余(yú )。君(jūn )臣(chén )有(yǒu )间(jiān ),乃(nǎi )可(kě )虏(lǔ )也(yě )。且(qiě )戎(róng )王(wáng )好(hǎo )乐(lè ),必(bì )怠(dài )于(yú )政(zhèng )。”缪(miù )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )。”因(yīn )与(yǔ )由(yóu )余(yú )曲(qǔ )席(xí )而(ér )坐(zuò ),传(chuán )器(qì )而(ér )食(shí ),问(wèn )其(qí )地(dì )形(xíng )与(yǔ )其(qí )兵(bīng )势(shì )尽(jìn )察(chá ),而(ér )后(hòu )令(lìng )内(nèi )史(shǐ )廖(liào )以(yǐ )女(nǚ )乐(lè )二(èr )八(bā )遗(yí )戎(róng )王(wáng )。戎(róng )王(wáng )受(shòu )而(ér )说(shuō )之(zhī ),终(zhōng )年(nián )不(bú )还(hái )。于(yú )是(shì )秦(qín )乃(nǎi )归(guī )由(yóu )余(yú )。由(yóu )余(yú )数(shù )谏(jiàn )不(bú )听(tīng ),缪(miù )公(gōng )又(yòu )数(shù )使(shǐ )人(rén )间(jiān )要(yào )由(yóu )余(yú ),由(yóu )余(yú )遂(suí )去(qù )降(jiàng )秦(qín )。缪(miù )公(gōng )以(yǐ )客(kè )礼(lǐ )礼(lǐ )之(zhī ),问(wèn )伐(fá )戎(róng )之(zhī )形(xíng )。

三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),缪(miù )公(gōng )复(fù )益(yì )厚(hòu )孟(mèng )明(míng )等(děng ),使(shǐ )将(jiāng )兵(bīng )伐(fá )晋(jìn ),渡(dù )河(hé )焚(fén )船(chuán ),大(dà )败(bài )晋(jìn )人(rén ),取(qǔ )王(wáng )官(guān )及(jí )鄗(hào ),以(yǐ )报(bào )肴(yáo )之(zhī )役(yì )。晋(jìn )人(rén )皆(jiē )城(chéng )守(shǒu )不(bú )敢(gǎn )出(chū )。于(yú )是(shì )缪(miù )公(gōng )乃(nǎi )自(zì )茅(máo )津(jīn )渡(dù )河(hé ),封(fēng )肴(yáo )中(zhōng )尸(shī ),为(wéi )发(fā )丧(sàng ),哭(kū )之(zhī )三(sān )日(rì )。乃(nǎi )誓(shì )于(yú )军(jūn )曰(yuē ):“嗟(jiē )士(shì )卒(zú )!听(tīng )无(wú )哗(huá ),余(yú )誓(shì )告(gào )汝(rǔ )。古(gǔ )之(zhī )人(rén )谋(móu )黄(huáng )髪(fā )番(fān )番(fān ),则(zé )无(wú )所(suǒ )过(guò )。”以(yǐ )申(shēn )思(sī )不(bú )用(yòng )蹇(jiǎn )叔(shū )、百(bǎi )里(lǐ )傒(xī )之(zhī )谋(móu ),故(gù )作(zuò )此(cǐ )誓(shì ),令(lìng )后(hòu )世(shì )以(yǐ )记(jì )余(yú )过(guò )。君(jūn )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )为(wéi )垂(chuí )涕(tì ),曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū )!秦(qín )缪(miù )公(gōng )之(zhī )与(yǔ )人(rén )周(zhōu )也(yě ),卒(zú )得(dé )孟(mèng )明(míng )之(zhī )庆(qìng )。”

三(sān )十(shí )七(qī )年(nián ),秦(qín )用(yòng )由(yóu )余(yú )谋(móu )伐(fá )戎(róng )王(wáng ),益(yì )国(guó )十(shí )二(èr ),开(kāi )地(dì )千(qiān )里(lǐ ),遂(suí )霸(bà )西(xī )戎(róng )。天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )召(zhào )公(gōng )过(guò )贺(hè )缪(miù )公(gōng )以(yǐ )金(jīn )鼓(gǔ )。三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),缪(miù )公(gōng )卒(zú ),葬(zàng )雍(yōng )。从(cóng )死(sǐ )者(zhě )百(bǎi )七(qī )十(shí )七(qī )人(rén ),秦(qín )之(zhī )良(liáng )臣(chén )子(zǐ )舆(yú )氏(shì )三(sān )人(rén )名(míng )曰(yuē )奄(yǎn )息(xī )、仲(zhòng )行(háng )、针(zhēn )虎(hǔ ),亦(yì )在(zài )从(cóng )死(sǐ )之(zhī )中(zhōng )。秦(qín )人(rén )哀(āi )之(zhī ),为(wéi )作(zuò )歌(gē )黄(huáng )鸟(niǎo )之(zhī )诗(shī )。君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):“秦(qín )缪(miù )公(gōng )广(guǎng )地(dì )益(yì )国(guó ),东(dōng )服(fú )强(qiáng )晋(jìn ),西(xī )霸(bà )戎(róng )夷(yí ),然(rán )不(bú )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )盟(méng )主(zhǔ ),亦(yì )宜(yí )哉(zāi )。死(sǐ )而(ér )弃(qì )民(mín ),收(shōu )其(qí )良(liáng )臣(chén )而(ér )从(cóng )死(sǐ )。且(qiě )先(xiān )王(wáng )崩(bēng ),尚(shàng )犹(yóu )遗(yí )德(dé )垂(chuí )法(fǎ ),况(kuàng )夺(duó )之(zhī )善(shàn )人(rén )良(liáng )臣(chén )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )哀(āi )者(zhě )乎(hū )?是(shì )以(yǐ )知(zhī )秦(qín )不(bú )能(néng )复(fù )东(dōng )征(zhēng )也(yě )。”缪(miù )公(gōng )子(zǐ )四(sì )十(shí )人(rén ),其(qí )太(tài )子(zǐ )嵤(yíng )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )康(kāng )公(gōng )。

康(kāng )公(gōng )元(yuán )年(nián )。往(wǎng )岁(suì )缪(miù )公(gōng )之(zhī )卒(zú ),晋(jìn )襄(xiāng )公(gōng )亦(yì )卒(zú );襄(xiāng )公(gōng )之(zhī )弟(dì )名(míng )雍(yōng ),秦(qín )出(chū )也(yě ),在(zài )秦(qín )。晋(jìn )赵(zhào )盾(dùn )欲(yù )立(lì )之(zhī ),使(shǐ )随(suí )会(huì )来(lái )迎(yíng )雍(yōng ),秦(qín )以(yǐ )兵(bīng )送(sòng )至(zhì )令(lìng )狐(hú )。晋(jìn )立(lì )襄(xiāng )公(gōng )子(zǐ )而(ér )反(fǎn )击(jī )秦(qín )师(shī ),秦(qín )师(shī )败(bài ),随(suí )会(huì )来(lái )奔(bēn )。二(èr )年(nián ),秦(qín )伐(fá )晋(jìn ),取(qǔ )武(wǔ )城(chéng ),报(bào )令(lìng )狐(hú )之(zhī )役(yì )。四(sì )年(nián ),晋(jìn )伐(fá )秦(qín ),取(qǔ )少(shǎo )梁(liáng )。六(liù )年(nián ),秦(qín )伐(fá )晋(jìn ),取(qǔ )羁(jī )马(mǎ )。战(zhàn )于(yú )河(hé )曲(qǔ ),大(dà )败(bài )晋(jìn )军(jūn )。晋(jìn )人(rén )患(huàn )随(suí )会(huì )在(zài )秦(qín )为(wéi )乱(luàn ),乃(nǎi )使(shǐ )魏(wèi )雠(chóu )馀(yú )详(xiáng )反(fǎn ),合(hé )谋(móu )会(huì ),诈(zhà )而(ér )得(dé )会(huì ),会(huì )遂(suí )归(guī )晋(jìn )。康(kāng )公(gōng )立(lì )十(shí )二(èr )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )共(gòng )公(gōng )立(lì )。

共(gòng )公(gōng )二(èr )年(nián ),晋(jìn )赵(zhào )穿(chuān )弑(shì )其(qí )君(jūn )灵(líng )公(gōng )。三(sān )年(nián ),楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )强(qiáng ),北(běi )兵(bīng )至(zhì )雒(luò ),问(wèn )周(zhōu )鼎(dǐng )。共(gòng )公(gōng )立(lì )五(wǔ )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )桓(huán )公(gōng )立(lì )。

桓(huán )公(gōng )三(sān )年(nián ),晋(jìn )败(bài )我(wǒ )一(yī )将(jiāng )。十(shí )年(nián ),楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )服(fú )郑(zhèng ),北(běi )败(bài )晋(jìn )兵(bīng )于(yú )河(hé )上(shàng )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),楚(chǔ )霸(bà ),为(wéi )会(huì )盟(méng )合(hé )诸(zhū )侯(hóu )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),晋(jìn )厉(lì )公(gōng )初(chū )立(lì ),与(yǔ )秦(qín )桓(huán )公(gōng )夹(jiá )河(hé )而(ér )盟(méng )。归(guī )而(ér )秦(qín )倍(bèi )盟(méng ),与(yǔ )翟(zhái )合(hé )谋(móu )击(jī )晋(jìn )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),晋(jìn )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )秦(qín ),秦(qín )军(jūn )败(bài )走(zǒu ),追(zhuī )至(zhì )泾(jīng )而(ér )还(hái )。桓(huán )公(gōng )立(lì )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )景(jǐng )公(gōng )立(lì )。

景(jǐng )公(gōng )四(sì )年(nián ),晋(jìn )栾(luán )书(shū )弑(shì )其(qí )君(jūn )厉(lì )公(gōng )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),救(jiù )郑(zhèng ),败(bài )晋(jìn )兵(bīng )于(yú )栎(lì )。是(shì )时(shí )晋(jìn )悼(dào )公(gōng )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ )。十(shí )八(bā )年(nián ),晋(jìn )悼(dào )公(gōng )强(qiáng ),数(shù )会(huì )诸(zhū )侯(hóu ),率(lǜ )以(yǐ )伐(fá )秦(qín ),败(bài )秦(qín )军(jūn )。秦(qín )军(jūn )走(zǒu ),晋(jìn )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī ),遂(suí )渡(dù )泾(jīng ),至(zhì )棫(yù )林(lín )而(ér )还(hái )。二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),景(jǐng )公(gōng )如(rú )晋(jìn ),与(yǔ )平(píng )公(gōng )盟(méng ),已(yǐ )而(ér )背(bèi )之(zhī )。三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )围(wéi )弑(shì )其(qí )君(jūn )而(ér )自(zì )立(lì ),是(shì )为(wéi )灵(líng )王(wáng )。景(jǐng )公(gōng )母(mǔ )弟(dì )后(hòu )子(zǐ )针(zhēn )有(yǒu )宠(chǒng ),景(jǐng )公(gōng )母(mǔ )弟(dì )富(fù ),或(huò )谮(zèn )之(zhī ),恐(kǒng )诛(zhū ),乃(nǎi )奔(bēn )晋(jìn ),车(chē )重(zhòng )千(qiān )乘(chéng )。晋(jìn )平(píng )公(gōng )曰(yuē ):“后(hòu )子(zǐ )富(fù )如(rú )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )自(zì )亡(wáng )?”对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )公(gōng )无(wú )道(dào ),畏(wèi )诛(zhū ),欲(yù )待(dài )其(qí )后(hòu )世(shì )乃(nǎi )归(guī )。”三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),楚(chǔ )灵(líng )王(wáng )强(qiáng ),会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )申(shēn ),为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),杀(shā )齐(qí )庆(qìng )封(fēng )。景(jǐng )公(gōng )立(lì )四(sì )十(shí )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )哀(āi )公(gōng )立(lì )。后(hòu )子(zǐ )复(fù )来(lái )归(guī )秦(qín )。

哀(āi )公(gōng )八(bā )年(nián ),楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )弃(qì )疾(jí )弑(shì )灵(líng )王(wáng )而(ér )自(zì )立(lì ),是(shì )为(wéi )平(píng )王(wáng )。十(shí )一(yī )年(nián ),楚(chǔ )平(píng )王(wáng )来(lái )求(qiú )秦(qín )女(nǚ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )妻(qī )。至(zhì )国(guó ),女(nǚ )好(hǎo )而(ér )自(zì )娶(qǔ )之(zhī )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),楚(chǔ )平(píng )王(wáng )欲(yù )诛(zhū )建(jiàn ),建(jiàn )亡(wáng );伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )奔(bēn )吴(wú )。晋(jìn )公(gōng )室(shì )卑(bēi )而(ér )六(liù )卿(qīng )强(qiáng ),欲(yù )内(nèi )相(xiàng )攻(gōng ),是(shì )以(yǐ )久(jiǔ )秦(qín )晋(jìn )不(bú )相(xiàng )攻(gōng )。三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),吴(wú )王(wáng )阖(hé )闾(lǘ )与(yǔ )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )伐(fá )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )亡(wáng )奔(bēn )随(suí ),吴(wú )遂(suí )入(rù )郢(yǐng )。楚(chǔ )大(dà )夫(fū )申(shēn )包(bāo )胥(xū )来(lái )告(gào )急(jí ),七(qī )日(rì )不(bú )食(shí ),日(rì )夜(yè )哭(kū )泣(qì )。于(yú )是(shì )秦(qín )乃(nǎi )发(fā )五(wǔ )百(bǎi )乘(chéng )救(jiù )楚(chǔ ),败(bài )吴(wú )师(shī )。吴(wú )师(shī )归(guī ),楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng )乃(nǎi )得(dé )复(fù )入(rù )郢(yǐng )。哀(āi )公(gōng )立(lì )三(sān )十(shí )六(liù )年(nián )卒(zú )。太(tài )子(zǐ )夷(yí )公(gōng ),夷(yí )公(gōng )蚤(zǎo )死(sǐ ),不(bú )得(dé )立(lì ),立(lì )夷(yí )公(gōng )子(zǐ ),是(shì )为(wéi )惠(huì )公(gōng )。

惠(huì )公(gōng )元(yuán )年(nián ),孔(kǒng )子(zǐ )行(háng )鲁(lǔ )相(xiàng )事(shì )。五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )卿(qīng )中(zhōng )行(háng )、范(fàn )氏(shì )反(fǎn )晋(jìn ),晋(jìn )使(shǐ )智(zhì )氏(shì )、赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )攻(gōng )之(zhī ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì )亡(wáng )奔(bēn )齐(qí )。惠(huì )公(gōng )立(lì )十(shí )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )悼(dào )公(gōng )立(lì )。

悼(dào )公(gōng )二(èr )年(nián ),齐(qí )臣(chén )田(tián )乞(qǐ )弑(shì )其(qí )君(jūn )孺(rú )子(zǐ ),立(lì )其(qí )兄(xiōng )阳(yáng )生(shēng ),是(shì )为(wéi )悼(dào )公(gōng )。六(liù )年(nián ),吴(wú )败(bài )齐(qí )师(shī )。齐(qí )人(rén )弑(shì )悼(dào )公(gōng ),立(lì )其(qí )子(zǐ )简(jiǎn )公(gōng )。九(jiǔ )年(nián ),晋(jìn )定(dìng )公(gōng )与(yǔ )吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )盟(méng ),争(zhēng )长(zhǎng )于(yú )黄(huáng )池(chí ),卒(zú )先(xiān )吴(wú )。吴(wú )强(qiáng ),陵(líng )中(zhōng )国(guó )。十(shí )二(èr )年(nián ),齐(qí )田(tián )常(cháng )弑(shì )简(jiǎn )公(gōng ),立(lì )其(qí )弟(dì )平(píng )公(gōng ),常(cháng )相(xiàng )之(zhī )。十(shí )三(sān )年(nián ),楚(chǔ )灭(miè )陈(chén )。秦(qín )悼(dào )公(gōng )立(lì )十(shí )四(sì )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )厉(lì )共(gòng )公(gōng )立(lì )。孔(kǒng )子(zǐ )以(yǐ )悼(dào )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )卒(zú )。

厉(lì )共(gòng )公(gōng )二(èr )年(nián ),蜀(shǔ )人(rén )来(lái )赂(lù )。十(shí )六(liù )年(nián ),堑(qiàn )河(hé )旁(páng )。以(yǐ )兵(bīng )二(èr )万(wàn )伐(fá )大(dà )荔(lì ),取(qǔ )其(qí )王(wáng )城(chéng )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),初(chū )县(xiàn )频(pín )阳(yáng )。晋(jìn )取(qǔ )武(wǔ )成(chéng )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),晋(jìn )乱(luàn ),杀(shā )智(zhì )伯(bó ),分(fèn )其(qí )国(guó )与(yǔ )赵(zhào )、韩(hán )、魏(wèi )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),智(zhì )开(kāi )与(yǔ )邑(yì )人(rén )来(lái )奔(bēn )。三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),伐(fá )义(yì )渠(qú ),虏(lǔ )其(qí )王(wáng )。三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),日(rì )食(shí )。厉(lì )共(gòng )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )躁(zào )公(gōng )立(lì )。躁(zào )公(gōng )二(èr )年(nián ),南(nán )郑(zhèng )反(fǎn )。十(shí )三(sān )年(nián ),义(yì )渠(qú )来(lái )伐(fá ),至(zhì )渭(wèi )南(nán )。十(shí )四(sì )年(nián ),躁(zào )公(gōng )卒(zú ),立(lì )其(qí )弟(dì )怀(huái )公(gōng )。

怀(huái )公(gōng )四(sì )年(nián ),庶(shù )长(zhǎng )晁(cháo )与(yǔ )大(dà )臣(chén )围(wéi )怀(huái )公(gōng ),怀(huái )公(gōng )自(zì )杀(shā )。怀(huái )公(gōng )太(tài )子(zǐ )曰(yuē )昭(zhāo )子(zǐ ),蚤(zǎo )死(sǐ ),大(dà )臣(chén )乃(nǎi )立(lì )太(tài )子(zǐ )昭(zhāo )子(zǐ )之(zhī )子(zǐ ),是(shì )为(wéi )灵(líng )公(gōng )。灵(líng )公(gōng ),怀(huái )公(gōng )孙(sūn )也(yě )。

灵(líng )公(gōng )六(liù )年(nián ),晋(jìn )城(chéng )少(shǎo )梁(liáng ),秦(qín )击(jī )之(zhī )。十(shí )三(sān )年(nián ),城(chéng )籍(jí )姑(gū )。灵(líng )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )献(xiàn )公(gōng )不(bú )得(dé )立(lì ),立(lì )灵(líng )公(gōng )季(jì )父(fù )悼(dào )子(zǐ ),是(shì )为(wéi )简(jiǎn )公(gōng )。简(jiǎn )公(gōng ),昭(zhāo )子(zǐ )之(zhī )弟(dì )而(ér )怀(huái )公(gōng )子(zǐ )也(yě )。

简(jiǎn )公(gōng )六(liù )年(nián ),令(lìng )吏(lì )初(chū )带(dài )剑(jiàn )。堑(qiàn )洛(luò )。城(chéng )重(zhòng )泉(quán )。十(shí )六(liù )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )惠(huì )公(gōng )立(lì )。

惠(huì )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián ),子(zǐ )出(chū )子(zǐ )生(shēng )。十(shí )三(sān )年(nián ),伐(fá )蜀(shǔ ),取(qǔ )南(nán )郑(zhèng )。惠(huì )公(gōng )卒(zú ),出(chū )子(zǐ )立(lì )。

出(chū )子(zǐ )二(èr )年(nián ),庶(shù )长(zhǎng )改(gǎi )迎(yíng )灵(líng )公(gōng )之(zhī )子(zǐ )献(xiàn )公(gōng )于(yú )河(hé )西(xī )而(ér )立(lì )之(zhī )。杀(shā )出(chū )子(zǐ )及(jí )其(qí )母(mǔ ),沈(shěn )之(zhī )渊(yuān )旁(páng )。秦(qín )以(yǐ )往(wǎng )者(zhě )数(shù )易(yì )君(jūn ),君(jūn )臣(chén )乖(guāi )乱(luàn ),故(gù )晋(jìn )复(fù )强(qiáng ),夺(duó )秦(qín )河(hé )西(xī )地(dì )。

献(xiàn )公(gōng )元(yuán )年(nián ),止(zhǐ )从(cóng )死(sǐ )。二(èr )年(nián ),城(chéng )栎(lì )阳(yáng )。四(sì )年(nián )正(zhèng )月(yuè )庚(gēng )寅(yín ),孝(xiào )公(gōng )生(shēng )。十(shí )一(yī )年(nián ),周(zhōu )太(tài )史(shǐ )儋(dān )见(jiàn )献(xiàn )公(gōng )曰(yuē ):“周(zhōu )故(gù )与(yǔ )秦(qín )国(guó )合(hé )而(ér )别(bié ),别(bié )五(wǔ )百(bǎi )岁(suì )复(fù )合(hé ),合(hé )十(shí )七(qī )岁(suì )而(ér )霸(bà )王(wáng )出(chū )。”十(shí )六(liù )年(nián ),桃(táo )冬(dōng )花(huā )。十(shí )八(bā )年(nián ),雨(yǔ )金(jīn )栎(lì )阳(yáng )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),与(yǔ )晋(jìn )战(zhàn )于(yú )石(shí )门(mén ),斩(zhǎn )首(shǒu )六(liù )万(wàn ),天(tiān )子(zǐ )贺(hè )以(yǐ )黼(fǔ )黻(fú )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )晋(jìn )战(zhàn )少(shǎo )梁(liáng ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )公(gōng )孙(sūn )痤(cuó )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),献(xiàn )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )孝(xiào )公(gōng )立(lì ),年(nián )已(yǐ )二(èr )十(shí )一(yī )岁(suì )矣(yǐ )。

孝(xiào )公(gōng )元(yuán )年(nián ),河(hé )山(shān )以(yǐ )东(dōng )强(qiáng )国(guó )六(liù ),与(yǔ )齐(qí )威(wēi )、楚(chǔ )宣(xuān )、魏(wèi )惠(huì )、燕(yàn )悼(dào )、韩(hán )哀(āi )、赵(zhào )成(chéng )侯(hóu )并(bìng )。淮(huái )泗(sì )之(zhī )间(jiān )小(xiǎo )国(guó )十(shí )余(yú )。楚(chǔ )、魏(wèi )与(yǔ )秦(qín )接(jiē )界(jiè )。魏(wèi )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng ),自(zì )郑(zhèng )滨(bīn )洛(luò )以(yǐ )北(běi ),有(yǒu )上(shàng )郡(jùn )。楚(chǔ )自(zì )汉(hàn )中(zhōng ),南(nán )有(yǒu )巴(bā )、黔(qián )中(zhōng )。周(zhōu )室(shì )微(wēi ),诸(zhū )侯(hóu )力(lì )政(zhèng ),争(zhēng )相(xiàng )并(bìng )。秦(qín )僻(pì )在(zài )雍(yōng )州(zhōu ),不(bú )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )会(huì )盟(méng ),夷(yí )翟(zhái )遇(yù )之(zhī )。孝(xiào )公(gōng )于(yú )是(shì )布(bù )惠(huì ),振(zhèn )孤(gū )寡(guǎ ),招(zhāo )战(zhàn )士(shì ),明(míng )功(gōng )赏(shǎng )。下(xià )令(lìng )国(guó )中(zhōng )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )缪(miù )公(gōng )自(zì )岐(qí )雍(yōng )之(zhī )间(jiān ),修(xiū )德(dé )行(háng )武(wǔ ),东(dōng )平(píng )晋(jìn )乱(luàn ),以(yǐ )河(hé )为(wéi )界(jiè ),西(xī )霸(bà )戎(róng )翟(zhái ),广(guǎng )地(dì )千(qiān )里(lǐ ),天(tiān )子(zǐ )致(zhì )伯(bó ),诸(zhū )侯(hóu )毕(bì )贺(hè ),为(wéi )后(hòu )世(shì )开(kāi )业(yè ),甚(shèn )光(guāng )美(měi )。会(huì )往(wǎng )者(zhě )厉(lì )、躁(zào )、简(jiǎn )公(gōng )、出(chū )子(zǐ )之(zhī )不(bú )宁(níng ),国(guó )家(jiā )内(nèi )忧(yōu ),未(wèi )遑(huáng )外(wài )事(shì ),三(sān )晋(jìn )攻(gōng )夺(duó )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )河(hé )西(xī )地(dì ),诸(zhū )侯(hóu )卑(bēi )秦(qín )、丑(chǒu )莫(mò )大(dà )焉(yān )。献(xiàn )公(gōng )即(jí )位(wèi ),镇(zhèn )抚(fǔ )边(biān )境(jìng ),徙(xǐ )治(zhì )栎(lì )阳(yáng ),且(qiě )欲(yù )东(dōng )伐(fá ),复(fù )缪(miù )公(gōng )之(zhī )故(gù )地(dì ),修(xiū )缪(miù )公(gōng )之(zhī )政(zhèng )令(lìng )。寡(guǎ )人(rén )思(sī )念(niàn )先(xiān )君(jūn )之(zhī )意(yì ),常(cháng )痛(tòng )于(yú )心(xīn )。宾(bīn )客(kè )群(qún )臣(chén )有(yǒu )能(néng )出(chū )奇(qí )计(jì )强(qiáng )秦(qín )者(zhě ),吾(wú )且(qiě )尊(zūn )官(guān ),与(yǔ )之(zhī )分(fèn )土(tǔ )。”于(yú )是(shì )乃(nǎi )出(chū )兵(bīng )东(dōng )围(wéi )陕(shǎn )城(chéng ),西(xī )斩(zhǎn )戎(róng )之(zhī )獂(yuán )王(wáng )。

卫(wèi )鞅(yāng )闻(wén )是(shì )令(lìng )下(xià ),西(xī )入(rù )秦(qín ),因(yīn )景(jǐng )监(jiān )求(qiú )见(jiàn )孝(xiào )公(gōng )。

二(èr )年(nián ),天(tiān )子(zǐ )致(zhì )胙(zuò )。

三(sān )年(nián ),卫(wèi )鞅(yāng )说(shuō )孝(xiào )公(gōng )变(biàn )法(fǎ )修(xiū )刑(xíng ),内(nèi )务(wù )耕(gēng )稼(jià ),外(wài )劝(quàn )战(zhàn )死(sǐ )之(zhī )赏(shǎng )罚(fá ),孝(xiào )公(gōng )善(shàn )之(zhī )。甘(gān )龙(lóng )、杜(dù )挚(zhì )等(děng )弗(fú )然(rán ),相(xiàng )与(yǔ )争(zhēng )之(zhī )。卒(zú )用(yòng )鞅(yāng )法(fǎ ),百(bǎi )姓(xìng )苦(kǔ )之(zhī );居(jū )三(sān )年(nián ),百(bǎi )姓(xìng )便(biàn )之(zhī )。乃(nǎi )拜(bài )鞅(yāng )为(wéi )左(zuǒ )庶(shù )长(zhǎng )。其(qí )事(shì )在(zài )商(shāng )君(jūn )语(yǔ )中(zhōng )。

七(qī )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )惠(huì )王(wáng )会(huì )杜(dù )平(píng )。八(bā )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )战(zhàn )元(yuán )里(lǐ ),有(yǒu )功(gōng )。十(shí )年(nián ),卫(wèi )鞅(yāng )为(wéi )大(dà )良(liáng )造(zào ),将(jiāng )兵(bīng )围(wéi )魏(wèi )安(ān )邑(yì ),降(jiàng )之(zhī )。十(shí )二(èr )年(nián ),作(zuò )为(wéi )咸(xián )阳(yáng ),筑(zhù )冀(jì )阙(què ),秦(qín )徙(xǐ )都(dōu )之(zhī )。并(bìng )诸(zhū )小(xiǎo )乡(xiāng )聚(jù ),集(jí )为(wéi )大(dà )县(xiàn ),县(xiàn )一(yī )令(lìng ),四(sì )十(shí )一(yī )县(xiàn )。为(wéi )田(tián )开(kāi )阡(qiān )陌(mò )。东(dōng )地(dì )渡(dù )洛(luò )。十(shí )四(sì )年(nián ),初(chū )为(wéi )赋(fù )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),天(tiān )子(zǐ )致(zhì )伯(bó )。二(èr )十(shí )年(nián ),诸(zhū )侯(hóu )毕(bì )贺(hè )。秦(qín )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )少(shǎo )官(guān )率(lǜ )师(shī )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )逢(féng )泽(zé ),朝(cháo )天(tiān )子(zǐ )。

二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),齐(qí )败(bài )魏(wèi )马(mǎ )陵(líng )。

二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),卫(wèi )鞅(yāng )击(jī )魏(wèi ),虏(lǔ )魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )昂(áng )。封(fēng )鞅(yāng )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),号(hào )商(shāng )君(jūn )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),与(yǔ )晋(jìn )战(zhàn )雁(yàn )门(mén ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )魏(wèi )错(cuò )。

孝(xiào )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )惠(huì )文(wén )君(jūn )立(lì )。是(shì )岁(suì ),诛(zhū )卫(wèi )鞅(yāng )。鞅(yāng )之(zhī )初(chū )为(wéi )秦(qín )施(shī )法(fǎ ),法(fǎ )不(bú )行(háng ),太(tài )子(zǐ )犯(fàn )禁(jìn )。鞅(yāng )曰(yuē ):“法(fǎ )之(zhī )不(bú )行(háng ),自(zì )于(yú )贵(guì )戚(qī )。君(jūn )必(bì )欲(yù )行(háng )法(fǎ ),先(xiān )于(yú )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )不(bú )可(kě )黥(qíng ),黥(qíng )其(qí )傅(fù )师(shī )。”于(yú )是(shì )法(fǎ )大(dà )用(yòng ),秦(qín )人(rén )治(zhì )。及(jí )孝(xiào )公(gōng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )立(lì ),宗(zōng )室(shì )多(duō )怨(yuàn )鞅(yāng ),鞅(yāng )亡(wáng ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )反(fǎn ),而(ér )卒(zú )车(chē )裂(liè )以(yǐ )徇(xùn )秦(qín )国(guó )。

惠(huì )文(wén )君(jūn )元(yuán )年(nián ),楚(chǔ )、韩(hán )、赵(zhào )、蜀(shǔ )人(rén )来(lái )朝(cháo )。二(èr )年(nián ),天(tiān )子(zǐ )贺(hè )。三(sān )年(nián ),王(wáng )冠(guàn )。四(sì )年(nián ),天(tiān )子(zǐ )致(zhì )文(wén )武(wǔ )胙(zuò )。齐(qí )、魏(wèi )为(wéi )王(wáng )。

五(wǔ )年(nián ),阴(yīn )晋(jìn )人(rén )犀(xī )首(shǒu )为(wéi )大(dà )良(liáng )造(zào )。六(liù )年(nián ),魏(wèi )纳(nà )阴(yīn )晋(jìn ),阴(yīn )晋(jìn )更(gèng )名(míng )宁(níng )秦(qín )。七(qī )年(nián ),公(gōng )子(zǐ )昂(áng )与(yǔ )魏(wèi )战(zhàn ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )龙(lóng )贾(jiǎ ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )万(wàn )。八(bā )年(nián ),魏(wèi )纳(nà )河(hé )西(xī )地(dì )。九(jiǔ )年(nián ),渡(dù )河(hé ),取(qǔ )汾(fén )阴(yīn )、皮(pí )氏(shì )。与(yǔ )魏(wèi )王(wáng )会(huì )应(yīng )。围(wéi )焦(jiāo ),降(jiàng )之(zhī )。十(shí )年(nián ),张(zhāng )仪(yí )相(xiàng )秦(qín )。魏(wèi )纳(nà )上(shàng )郡(jùn )十(shí )五(wǔ )县(xiàn )。十(shí )一(yī )年(nián ),县(xiàn )义(yì )渠(qú )。归(guī )魏(wèi )焦(jiāo )、曲(qǔ )沃(wò )。义(yì )渠(qú )君(jūn )为(wéi )臣(chén )。更(gèng )名(míng )少(shǎo )梁(liáng )曰(yuē )夏(xià )阳(yáng )。十(shí )二(èr )年(nián ),初(chū )腊(là )。十(shí )三(sān )年(nián )四(sì )月(yuè )戊(wù )午(wǔ ),魏(wèi )君(jūn )为(wéi )王(wáng ),韩(hán )亦(yì )为(wéi )王(wáng )。使(shǐ )张(zhāng )仪(yí )伐(fá )取(qǔ )陕(shǎn ),出(chū )其(qí )人(rén )与(yǔ )魏(wèi )。

十(shí )四(sì )年(nián ),更(gèng )为(wéi )元(yuán )年(nián )。二(èr )年(nián ),张(zhāng )仪(yí )与(yǔ )齐(qí )、楚(chǔ )大(dà )臣(chén )会(huì )啮(niè )桑(sāng )。三(sān )年(nián ),韩(hán )、魏(wèi )太(tài )子(zǐ )来(lái )朝(cháo )。张(zhāng )仪(yí )相(xiàng )魏(wèi )。五(wǔ )年(nián ),王(wáng )游(yóu )至(zhì )北(běi )河(hé )。七(qī )年(nián ),乐(lè )池(chí )相(xiàng )秦(qín )。韩(hán )、赵(zhào )、魏(wèi )、燕(yàn )、齐(qí )帅(shuài )匈(xiōng )奴(nú )共(gòng )攻(gōng )秦(qín )。秦(qín )使(shǐ )庶(shù )长(zhǎng )疾(jí )与(yǔ )战(zhàn )修(xiū )鱼(yú ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )申(shēn )差(chà ),败(bài )赵(zhào )公(gōng )子(zǐ )渴(kě )、韩(hán )太(tài )子(zǐ )奂(huàn ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )万(wàn )二(èr )千(qiān )。八(bā )年(nián ),张(zhāng )仪(yí )复(fù )相(xiàng )秦(qín )。九(jiǔ )年(nián ),司(sī )马(mǎ )错(cuò )伐(fá )蜀(shǔ ),灭(miè )之(zhī )。伐(fá )取(qǔ )赵(zhào )中(zhōng )都(dōu )、西(xī )阳(yáng )。十(shí )年(nián ),韩(hán )太(tài )子(zǐ )苍(cāng )来(lái )质(zhì )。伐(fá )取(qǔ )韩(hán )石(shí )章(zhāng )。伐(fá )败(bài )赵(zhào )将(jiāng )泥(ní )。伐(fá )取(qǔ )义(yì )渠(qú )二(èr )十(shí )五(wǔ )城(chéng )。十(shí )一(yī )年(nián ),樗(chū )里(lǐ )疾(jí )攻(gōng )魏(wèi )焦(jiāo ),降(jiàng )之(zhī )。败(bài )韩(hán )岸(àn )门(mén ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn ),其(qí )将(jiāng )犀(xī )首(shǒu )走(zǒu )。公(gōng )子(zǐ )通(tōng )封(fēng )于(yú )蜀(shǔ )。燕(yàn )君(jūn )让(ràng )其(qí )臣(chén )子(zǐ )之(zhī )。十(shí )二(èr )年(nián ),王(wáng )与(yǔ )梁(liáng )王(wáng )会(huì )临(lín )晋(jìn )。庶(shù )长(zhǎng )疾(jí )攻(gōng )赵(zhào ),虏(lǔ )赵(zhào )将(jiāng )庄(zhuāng )。张(zhāng )仪(yí )相(xiàng )楚(chǔ )。十(shí )三(sān )年(nián ),庶(shù )长(zhǎng )章(zhāng )击(jī )楚(chǔ )于(yú )丹(dān )阳(yáng ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )屈(qū )丐(gài ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )万(wàn );又(yòu )攻(gōng )楚(chǔ )汉(hàn )中(zhōng ),取(qǔ )地(dì )六(liù )百(bǎi )里(lǐ ),置(zhì )汉(hàn )中(zhōng )郡(jùn )。楚(chǔ )围(wéi )雍(yōng )氏(shì ),秦(qín )使(shǐ )庶(shù )长(zhǎng )疾(jí )助(zhù )韩(hán )而(ér )东(dōng )攻(gōng )齐(qí ),到(dào )满(mǎn )助(zhù )魏(wèi )攻(gōng )燕(yàn )。十(shí )四(sì )年(nián ),伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )召(zhào )陵(líng )。丹(dān )、犁(lí )臣(chén ),蜀(shǔ )相(xiàng )壮(zhuàng )杀(shā )蜀(shǔ )侯(hóu )来(lái )降(jiàng )。

惠(huì )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )武(wǔ )王(wáng )立(lì )。韩(hán )、魏(wèi )、齐(qí )、楚(chǔ )、越(yuè )皆(jiē )宾(bīn )从(cóng )。

武(wǔ )王(wáng )元(yuán )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )襄(xiāng )王(wáng )会(huì )临(lín )晋(jìn )。诛(zhū )蜀(shǔ )相(xiàng )壮(zhuàng )。张(zhāng )仪(yí )、魏(wèi )章(zhāng )皆(jiē )东(dōng )出(chū )之(zhī )魏(wèi )。伐(fá )义(yì )渠(qú )、丹(dān )、犁(lí )。二(èr )年(nián ),初(chū )置(zhì )丞(chéng )相(xiàng ),樗(chū )里(lǐ )疾(jí )、甘(gān )茂(mào )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )。张(zhāng )仪(yí )死(sǐ )于(yú )魏(wèi )。三(sān )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )襄(xiāng )王(wáng )会(huì )临(lín )晋(jìn )外(wài )。南(nán )公(gōng )揭(jiē )卒(zú ),樗(chū )里(lǐ )疾(jí )相(xiàng )韩(hán )。武(wǔ )王(wáng )谓(wèi )甘(gān )茂(mào )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )欲(yù )容(róng )车(chē )通(tōng )三(sān )川(chuān ),窥(kuī )周(zhōu )室(shì ),死(sǐ )不(bú )恨(hèn )矣(yǐ )。”其(qí )秋(qiū ),使(shǐ )甘(gān )茂(mào )、庶(shù )长(zhǎng )封(fēng )伐(fá )宜(yí )阳(yáng )。四(sì )年(nián ),拔(bá )宜(yí )阳(yáng ),斩(zhǎn )首(shǒu )六(liù )万(wàn )。涉(shè )河(hé ),城(chéng )武(wǔ )遂(suí )。魏(wèi )太(tài )子(zǐ )来(lái )朝(cháo )。武(wǔ )王(wáng )有(yǒu )力(lì )好(hǎo )戏(xì ),力(lì )士(shì )任(rèn )鄙(bǐ )、乌(wū )获(huò )、孟(mèng )说(shuō )皆(jiē )至(zhì )大(dà )官(guān )。王(wáng )与(yǔ )孟(mèng )说(shuō )举(jǔ )鼎(dǐng ),绝(jué )膑(bìn )。八(bā )月(yuè ),武(wǔ )王(wáng )死(sǐ )。族(zú )孟(mèng )说(shuō )。武(wǔ )王(wáng )取(qǔ )魏(wèi )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),无(wú )子(zǐ )。立(lì )异(yì )母(mǔ )弟(dì ),是(shì )为(wéi )昭(zhāo )襄(xiāng )王(wáng )。昭(zhāo )襄(xiāng )母(mǔ )楚(chǔ )人(rén ),姓(xìng )芈(mǐ )氏(shì ),号(hào )宣(xuān )太(tài )后(hòu )。武(wǔ )王(wáng )死(sǐ )时(shí ),昭(zhāo )襄(xiāng )王(wáng )为(wéi )质(zhì )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )人(rén )送(sòng )归(guī ),得(dé )立(lì )。

昭(zhāo )襄(xiāng )王(wáng )元(yuán )年(nián ),严(yán )君(jūn )疾(jí )为(wéi )相(xiàng )。甘(gān )茂(mào )出(chū )之(zhī )魏(wèi )。二(èr )年(nián ),彗(huì )星(xīng )见(jiàn )。庶(shù )长(zhǎng )壮(zhuàng )与(yǔ )大(dà )臣(chén )、诸(zhū )侯(hóu )、公(gōng )子(zǐ )为(wéi )逆(nì ),皆(jiē )诛(zhū ),及(jí )惠(huì )文(wén )后(hòu )皆(jiē )不(bú )得(dé )良(liáng )死(sǐ )。悼(dào )武(wǔ )王(wáng )后(hòu )出(chū )归(guī )魏(wèi )。三(sān )年(nián ),王(wáng )冠(guàn )。与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )会(huì )黄(huáng )棘(jí ),与(yǔ )楚(chǔ )上(shàng )庸(yōng )。四(sì )年(nián ),取(qǔ )蒲(pú )阪(bǎn )。彗(huì )星(xīng )见(jiàn )。五(wǔ )年(nián ),魏(wèi )王(wáng )来(lái )朝(cháo )应(yīng )亭(tíng ),复(fù )与(yǔ )魏(wèi )蒲(pú )阪(bǎn )。六(liù )年(nián ),蜀(shǔ )侯(hóu )煇(huí )反(fǎn ),司(sī )马(mǎ )错(cuò )定(dìng )蜀(shǔ )。庶(shù )长(zhǎng )奂(huàn )伐(fá )楚(chǔ ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )万(wàn )。泾(jīng )阳(yáng )君(jūn )质(zhì )于(yú )齐(qí )。日(rì )食(shí ),昼(zhòu )晦(huì )。七(qī )年(nián ),拔(bá )新(xīn )城(chéng )。摢(hù )里(lǐ )子(zǐ )卒(zú )。八(bā )年(nián ),使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )芊(qiān )戎(róng )攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )新(xīn )市(shì )。齐(qí )使(shǐ )章(zhāng )子(zǐ ),魏(wèi )使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )喜(xǐ ),韩(hán )使(shǐ )暴(bào )鸢(yuān )共(gòng )攻(gōng )楚(chǔ )方(fāng )城(chéng ),取(qǔ )唐(táng )眛(mèi )。赵(zhào )破(pò )中(zhōng )山(shān ),其(qí )君(jūn )亡(wáng ),竟(jìng )死(sǐ )齐(qí )。魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )劲(jìn )、韩(hán )公(gōng )子(zǐ )长(zhǎng )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。九(jiǔ )年(nián ),孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )薛(xuē )文(wén )来(lái )相(xiàng )秦(qín )。奂(huàn )攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )八(bā )城(chéng ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )景(jǐng )快(kuài )。十(shí )年(nián ),楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )入(rù )朝(cháo )秦(qín ),秦(qín )留(liú )之(zhī )。薛(xuē )文(wén )以(yǐ )金(jīn )受(shòu )免(miǎn )。楼(lóu )缓(huǎn )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。十(shí )一(yī )年(nián ),齐(qí )、韩(hán )、魏(wèi )、赵(zhào )、宋(sòng )、中(zhōng )山(shān )五(wǔ )国(guó )共(gòng )攻(gōng )秦(qín ),至(zhì )盐(yán )氏(shì )而(ér )还(hái )。秦(qín )与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )河(hé )北(běi )及(jí )封(fēng )陵(líng )以(yǐ )和(hé )。彗(huì )星(xīng )见(jiàn )。楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )走(zǒu )之(zhī )赵(zhào ),赵(zhào )不(bú )受(shòu ),还(hái )之(zhī )秦(qín ),即(jí )死(sǐ ),归(guī )葬(zàng )。十(shí )二(èr )年(nián ),楼(lóu )缓(huǎn )免(miǎn ),穰(ráng )侯(hóu )魏(wèi )冉(rǎn )为(wéi )相(xiàng )。予(yǔ )楚(chǔ )粟(sù )五(wǔ )万(wàn )石(shí )。

十(shí )三(sān )年(nián ),向(xiàng )寿(shòu )伐(fá )韩(hán ),取(qǔ )武(wǔ )始(shǐ )。左(zuǒ )更(gèng )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )新(xīn )城(chéng )。五(wǔ )大(dà )夫(fū )礼(lǐ )出(chū )亡(wáng )奔(bēn )魏(wèi )。任(rèn )鄙(bǐ )为(wéi )汉(hàn )中(zhōng )守(shǒu )。十(shí )四(sì )年(nián ),左(zuǒ )更(gèng )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )韩(hán )、魏(wèi )于(yú )伊(yī )阙(què ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )十(shí )四(sì )万(wàn ),虏(lǔ )公(gōng )孙(sūn )喜(xǐ ),拔(bá )五(wǔ )城(chéng )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),大(dà )良(liáng )造(zào )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )魏(wèi ),取(qǔ )垣(yuán ),复(fù )予(yǔ )之(zhī )。攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )宛(wǎn )。十(shí )六(liù )年(nián ),左(zuǒ )更(gèng )错(cuò )取(qǔ )轵(zhǐ )及(jí )邓(dèng )。冉(rǎn )免(miǎn ),封(fēng )公(gōng )子(zǐ )市(shì )宛(wǎn ),公(gōng )子(zǐ )悝(kuī )邓(dèng ),魏(wèi )冉(rǎn )陶(táo ),为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。十(shí )七(qī )年(nián ),城(chéng )阳(yáng )君(jūn )入(rù )朝(cháo ),及(jí )东(dōng )周(zhōu )君(jūn )来(lái )朝(cháo )。秦(qín )以(yǐ )垣(yuán )为(wéi )蒲(pú )阪(bǎn )、皮(pí )氏(shì )。王(wáng )之(zhī )宜(yí )阳(yáng )。十(shí )八(bā )年(nián ),错(cuò )攻(gōng )垣(yuán )、河(hé )雍(yōng ),决(jué )桥(qiáo )取(qǔ )之(zhī )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),王(wáng )为(wéi )西(xī )帝(dì ),齐(qí )为(wéi )东(dōng )帝(dì ),皆(jiē )复(fù )去(qù )之(zhī )。吕(lǚ )礼(lǐ )来(lái )自(zì )归(guī )。齐(qí )破(pò )宋(sòng ),宋(sòng )王(wáng )在(zài )魏(wèi ),死(sǐ )温(wēn )。任(rèn )鄙(bǐ )卒(zú )。二(èr )十(shí )年(nián ),王(wáng )之(zhī )汉(hàn )中(zhōng ),又(yòu )之(zhī )上(shàng )郡(jùn )、北(běi )河(hé )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),错(cuò )攻(gōng )魏(wèi )河(hé )内(nèi )。魏(wèi )献(xiàn )安(ān )邑(yì ),秦(qín )出(chū )其(qí )人(rén ),募(mù )徙(xǐ )河(hé )东(dōng )赐(cì )爵(jué ),赦(shè )罪(zuì )人(rén )迁(qiān )之(zhī )。泾(jīng )阳(yáng )君(jūn )封(fēng )宛(wǎn )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),蒙(méng )武(wǔ )伐(fá )齐(qí )。河(hé )东(dōng )为(wéi )九(jiǔ )县(xiàn )。与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )会(huì )宛(wǎn )。与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )会(huì )中(zhōng )阳(yáng )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),尉(wèi )斯(sī )离(lí )与(yǔ )三(sān )晋(jìn )、燕(yàn )伐(fá )齐(qí ),破(pò )之(zhī )济(jì )西(xī )。王(wáng )与(yǔ )魏(wèi )王(wáng )会(huì )宜(yí )阳(yáng ),与(yǔ )韩(hán )王(wáng )会(huì )新(xīn )城(chéng )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )会(huì )鄢(yān ),又(yòu )会(huì )穰(ráng )。秦(qín )取(qǔ )魏(wèi )安(ān )城(chéng ),至(zhì )大(dà )梁(liáng ),燕(yàn )、赵(zhào )救(jiù )之(zhī ),秦(qín )军(jūn )去(qù )。魏(wèi )冉(rǎn )免(miǎn )相(xiàng )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),拔(bá )赵(zhào )二(èr )城(chéng )。与(yǔ )韩(hán )王(wáng )会(huì )新(xīn )城(chéng ),与(yǔ )魏(wèi )王(wáng )会(huì )新(xīn )明(míng )邑(yì )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),赦(shè )罪(zuì )人(rén )迁(qiān )之(zhī )穰(ráng )。侯(hóu )冉(rǎn )复(fù )相(xiàng )。二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),错(cuò )攻(gōng )楚(chǔ )。赦(shè )罪(zuì )人(rén )迁(qiān )之(zhī )南(nán )阳(yáng )。白(bái )起(qǐ )攻(gōng )赵(zhào ),取(qǔ )代(dài )光(guāng )狼(láng )城(chéng )。又(yòu )使(shǐ )司(sī )马(mǎ )错(cuò )发(fā )陇(lǒng )西(xī ),因(yīn )蜀(shǔ )攻(gōng )楚(chǔ )黔(qián )中(zhōng ),拔(bá )之(zhī )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),大(dà )良(liáng )造(zào )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )鄢(yān )、邓(dèng ),赦(shè )罪(zuì )人(rén )迁(qiān )之(zhī )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),大(dà )良(liáng )造(zào )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )楚(chǔ ),取(qǔ )郢(yǐng )为(wéi )南(nán )郡(jùn ),楚(chǔ )王(wáng )走(zǒu )。周(zhōu )君(jūn )来(lái )。王(wáng )与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )会(huì )襄(xiāng )陵(líng )。白(bái )起(qǐ )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。三(sān )十(shí )年(nián ),蜀(shǔ )守(shǒu )若(ruò )伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )巫(wū )郡(jùn ),及(jí )江(jiāng )南(nán )为(wéi )黔(qián )中(zhōng )郡(jùn )。三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),白(bái )起(qǐ )伐(fá )魏(wèi ),取(qǔ )两(liǎng )城(chéng )。楚(chǔ )人(rén )反(fǎn )我(wǒ )江(jiāng )南(nán )。三(sān )十(shí )二(èr )年(nián ),相(xiàng )穰(ráng )侯(hóu )攻(gōng )魏(wèi ),至(zhì )大(dà )梁(liáng ),破(pò )暴(bào )鸢(yuān ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )万(wàn ),鸢(yuān )走(zǒu ),魏(wèi )入(rù )三(sān )县(xiàn )请(qǐng )和(hé )。三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),客(kè )卿(qīng )胡(hú )阳(yáng )攻(gōng )魏(wèi )卷(juàn )、蔡(cài )阳(yáng )、长(zhǎng )社(shè ),取(qǔ )之(zhī )。击(jī )芒(máng )卯(mǎo )华(huá )阳(yáng ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )十(shí )五(wǔ )万(wàn )。魏(wèi )入(rù )南(nán )阳(yáng )以(yǐ )和(hé )。三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )与(yǔ )魏(wèi )、韩(hán )上(shàng )庸(yōng )地(dì )为(wéi )一(yī )郡(jùn ),南(nán )阳(yáng )免(miǎn )臣(chén )迁(qiān )居(jū )之(zhī )。三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),佐(zuǒ )韩(hán )、魏(wèi )、楚(chǔ )伐(fá )燕(yàn )。初(chū )置(zhì )南(nán )阳(yáng )郡(jùn )。三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),客(kè )卿(qīng )灶(zào )攻(gōng )齐(qí ),取(qǔ )刚(gāng )、寿(shòu ),予(yǔ )穰(ráng )侯(hóu )。三(sān )十(shí )八(bā )年(nián ),中(zhōng )更(gèng )胡(hú )阳(yáng )攻(gōng )赵(zhào )阏(è )与(yǔ ),不(bú )能(néng )取(qǔ )。四(sì )十(shí )年(nián ),悼(dào )太(tài )子(zǐ )死(sǐ )魏(wèi ),归(guī )葬(zàng )芷(zhǐ )阳(yáng )。四(sì )十(shí )一(yī )年(nián )夏(xià ),攻(gōng )魏(wèi ),取(qǔ )邢(xíng )丘(qiū )、怀(huái )。四(sì )十(shí )二(èr )年(nián ),安(ān )国(guó )君(jūn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。十(shí )月(yuè ),宣(xuān )太(tài )后(hòu )薨(hōng ),葬(zàng )芷(zhǐ )阳(yáng )郦(lì )山(shān )。九(jiǔ )月(yuè ),穰(ráng )侯(hóu )出(chū )之(zhī )陶(táo )。四(sì )十(shí )三(sān )年(nián ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )白(bái )起(qǐ )攻(gōng )韩(hán ),拔(bá )九(jiǔ )城(chéng ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )万(wàn )。四(sì )十(shí )四(sì )年(nián ),攻(gōng )韩(hán )南(nán )阳(yáng ),取(qǔ )之(zhī )。四(sì )十(shí )五(wǔ )年(nián ),五(wǔ )大(dà )夫(fū )贲(bēn )攻(gōng )韩(hán ),取(qǔ )十(shí )城(chéng )。叶(yè )阳(yáng )君(jūn )悝(kuī )出(chū )之(zhī )国(guó ),未(wèi )至(zhì )而(ér )死(sǐ )。四(sì )十(shí )七(qī )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )韩(hán )上(shàng )党(dǎng ),上(shàng )党(dǎng )降(jiàng )赵(zhào ),秦(qín )因(yīn )攻(gōng )赵(zhào ),赵(zhào )发(fā )兵(bīng )击(jī )秦(qín ),相(xiàng )距(jù )。秦(qín )使(shǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )白(bái )起(qǐ )击(jī ),大(dà )破(pò )赵(zhào )于(yú )长(zhǎng )平(píng ),四(sì )十(shí )余(yú )万(wàn )尽(jìn )杀(shā )之(zhī )。四(sì )十(shí )八(bā )年(nián )十(shí )月(yuè ),韩(hán )献(xiàn )垣(yuán )雍(yōng )。秦(qín )军(jūn )分(fèn )为(wéi )三(sān )军(jūn )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )归(guī )。王(wáng )龁(hé )将(jiāng )伐(fá )赵(zhào )武(wǔ )安(ān )、皮(pí )牢(láo ),拔(bá )之(zhī )。司(sī )马(mǎ )梗(gěng )北(běi )定(dìng )太(tài )原(yuán ),尽(jìn )有(yǒu )韩(hán )上(shàng )党(dǎng )。正(zhèng )月(yuè ),兵(bīng )罢(bà ),复(fù )守(shǒu )上(shàng )党(dǎng )。其(qí )十(shí )月(yuè ),五(wǔ )大(dà )夫(fū )陵(líng )攻(gōng )赵(zhào )邯(hán )郸(dān )。四(sì )十(shí )九(jiǔ )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),益(yì )发(fā )卒(zú )佐(zuǒ )陵(líng )。陵(líng )战(zhàn )不(bú )善(shàn ),免(miǎn ),王(wáng )龁(hé )代(dài )将(jiāng )。其(qí )十(shí )月(yuè ),将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )唐(táng )攻(gōng )魏(wèi ),为(wéi )蔡(cài )尉(wèi )捐(juān )弗(fú )守(shǒu ),还(hái )斩(zhǎn )之(zhī )。五(wǔ )十(shí )年(nián )十(shí )月(yuè ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )白(bái )起(qǐ )有(yǒu )罪(zuì ),为(wéi )士(shì )伍(wǔ ),迁(qiān )阴(yīn )密(mì )。张(zhāng )唐(táng )攻(gōng )郑(zhèng ),拔(bá )之(zhī )。十(shí )二(èr )月(yuè ),益(yì )发(fā )卒(zú )军(jūn )汾(fén )城(chéng )旁(páng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )白(bái )起(qǐ )有(yǒu )罪(zuì ),死(sǐ )。龁(hé )攻(gōng )邯(hán )郸(dān ),不(bú )拔(bá ),去(qù ),还(hái )奔(bēn )汾(fén )军(jūn )二(èr )月(yuè )余(yú )。攻(gōng )晋(jìn )军(jūn ),斩(zhǎn )首(shǒu )六(liù )千(qiān ),晋(jìn )楚(chǔ )流(liú )死(sǐ )河(hé )二(èr )万(wàn )人(rén )。攻(gōng )汾(fén )城(chéng ),即(jí )从(cóng )唐(táng )拔(bá )宁(níng )新(xīn )中(zhōng ),宁(níng )新(xīn )中(zhōng )更(gèng )名(míng )安(ān )阳(yáng )。初(chū )作(zuò )河(hé )桥(qiáo )。

五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián ),将(jiāng )军(jūn )摎(jiū )攻(gōng )韩(hán ),取(qǔ )阳(yáng )城(chéng )、负(fù )黍(shǔ ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )万(wàn )。攻(gōng )赵(zhào ),取(qǔ )二(èr )十(shí )余(yú )县(xiàn ),首(shǒu )虏(lǔ )九(jiǔ )万(wàn )。西(xī )周(zhōu )君(jūn )背(bèi )秦(qín ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )约(yuē )从(cóng ),将(jiāng )天(tiān )下(xià )锐(ruì )兵(bīng )出(chū )伊(yī )阙(què )攻(gōng )秦(qín ),令(lìng )秦(qín )毋(wú )得(dé )通(tōng )阳(yáng )城(chéng )。于(yú )是(shì )秦(qín )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )摎(jiū )攻(gōng )西(xī )周(zhōu )。西(xī )周(zhōu )君(jūn )走(zǒu )来(lái )自(zì )归(guī ),顿(dùn )首(shǒu )受(shòu )罪(zuì ),尽(jìn )献(xiàn )其(qí )邑(yì )三(sān )十(shí )六(liù )城(chéng ),口(kǒu )三(sān )万(wàn )。秦(qín )王(wáng )受(shòu )献(xiàn ),归(guī )其(qí )君(jūn )于(yú )周(zhōu )。五(wǔ )十(shí )二(èr )年(nián ),周(zhōu )民(mín )东(dōng )亡(wáng ),其(qí )器(qì )九(jiǔ )鼎(dǐng )入(rù )秦(qín )。周(zhōu )初(chū )亡(wáng )。

五(wǔ )十(shí )三(sān )年(nián ),天(tiān )下(xià )来(lái )宾(bīn )。魏(wèi )后(hòu ),秦(qín )使(shǐ )摎(jiū )伐(fá )魏(wèi ),取(qǔ )吴(wú )城(chéng )。韩(hán )王(wáng )入(rù )朝(cháo ),魏(wèi )委(wěi )国(guó )听(tīng )令(lìng )。五(wǔ )十(shí )四(sì )年(nián ),王(wáng )郊(jiāo )见(jiàn )上(shàng )帝(dì )于(yú )雍(yōng )。五(wǔ )十(shí )六(liù )年(nián )秋(qiū ),昭(zhāo )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )孝(xiào )文(wén )王(wáng )立(lì )。尊(zūn )唐(táng )八(bā )子(zǐ )为(wéi )唐(táng )太(tài )后(hòu ),而(ér )合(hé )其(qí )葬(zàng )于(yú )先(xiān )王(wáng )。韩(hán )王(wáng )衰(shuāi )绖(dié )入(rù )吊(diào )祠(cí ),诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )使(shǐ )其(qí )将(jiāng )相(xiàng )来(lái )吊(diào )祠(cí ),视(shì )丧(sàng )事(shì )。

孝(xiào )文(wén )王(wáng )元(yuán )年(nián ),赦(shè )罪(zuì )人(rén ),修(xiū )先(xiān )王(wáng )功(gōng )臣(chén ),褒(bāo )厚(hòu )亲(qīn )戚(qī ),弛(chí )苑(yuàn )囿(yòu )。孝(xiào )文(wén )王(wáng )除(chú )丧(sàng ),十(shí )月(yuè )己(jǐ )亥(hài )即(jí )位(wèi ),三(sān )日(rì )辛(xīn )丑(chǒu )卒(zú ),子(zǐ )庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )立(lì )。

庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )元(yuán )年(nián ),大(dà )赦(shè )罪(zuì )人(rén ),修(xiū )先(xiān )王(wáng )功(gōng )臣(chén ),施(shī )德(dé )厚(hòu )骨(gǔ )肉(ròu )而(ér )布(bù )惠(huì )于(yú )民(mín )。东(dōng )周(zhōu )君(jūn )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )谋(móu )秦(qín ),秦(qín )使(shǐ )相(xiàng )国(guó )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )诛(zhū )之(zhī ),尽(jìn )入(rù )其(qí )国(guó )。秦(qín )不(bú )绝(jué )其(qí )祀(sì ),以(yǐ )阳(yáng )人(rén )地(dì )赐(cì )周(zhōu )君(jūn ),奉(fèng )其(qí )祭(jì )祀(sì )。使(shǐ )蒙(méng )骜(ào )伐(fá )韩(hán ),韩(hán )献(xiàn )成(chéng )皋(gāo )、巩(gǒng )。秦(qín )界(jiè )至(zhì )大(dà )梁(liáng ),初(chū )置(zhì )三(sān )川(chuān )郡(jùn )。二(èr )年(nián ),使(shǐ )蒙(méng )骜(ào )攻(gōng )赵(zhào ),定(dìng )太(tài )原(yuán )。三(sān )年(nián ),蒙(méng )骜(ào )攻(gōng )魏(wèi )高(gāo )都(dōu )、汲(jí ),拔(bá )之(zhī )。攻(gōng )赵(zhào )榆(yú )次(cì )、新(xīn )城(chéng )、狼(láng )孟(mèng ),取(qǔ )三(sān )十(shí )七(qī )城(chéng )。四(sì )月(yuè )日(rì )食(shí )。王(wáng )龁(hé )攻(gōng )上(shàng )党(dǎng )。初(chū )置(zhì )太(tài )原(yuán )郡(jùn )。魏(wèi )将(jiāng )无(wú )忌(jì )率(lǜ )五(wǔ )国(guó )兵(bīng )击(jī )秦(qín ),秦(qín )却(què )于(yú )河(hé )外(wài )。蒙(méng )骜(ào )败(bài ),解(jiě )而(ér )去(qù )。五(wǔ )月(yuè )丙(bǐng )午(wǔ ),庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )政(zhèng )立(lì ),是(shì )为(wéi )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )。

秦(qín )王(wáng )政(zhèng )立(lì )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),初(chū )并(bìng )天(tiān )下(xià )为(wéi )三(sān )十(shí )六(liù )郡(jùn ),号(hào )为(wéi )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )。始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián )而(ér )崩(bēng ),子(zǐ )胡(hú )亥(hài )立(lì ),是(shì )为(wéi )二(èr )世(shì )皇(huáng )帝(dì )。三(sān )年(nián ),诸(zhū )侯(hóu )并(bìng )起(qǐ )叛(pàn )秦(qín ),赵(zhào )高(gāo )杀(shā )二(èr )世(shì ),立(lì )子(zǐ )婴(yīng )。子(zǐ )婴(yīng )立(lì )月(yuè )余(yú ),诸(zhū )侯(hóu )诛(zhū )之(zhī ),遂(suí )灭(miè )秦(qín )。其(qí )语(yǔ )在(zài )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )中(zhōng )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):秦(qín )之(zhī )先(xiān )为(wéi )嬴(yíng )姓(xìng )。其(qí )后(hòu )分(fèn )封(fēng ),以(yǐ )国(guó )为(wéi )姓(xìng ),有(yǒu )徐(xú )氏(shì )、郯(tán )氏(shì )、莒(jǔ )氏(shì )、终(zhōng )黎(lí )氏(shì )、运(yùn )奄(yǎn )氏(shì )、菟(tú )裘(qiú )氏(shì )、将(jiāng )梁(liáng )氏(shì )、黄(huáng )氏(shì )、江(jiāng )氏(shì )、修(xiū )鱼(yú )氏(shì )、白(bái )冥(míng )氏(shì )、蜚(fēi )廉(lián )氏(shì )、秦(qín )氏(shì )。然(rán )秦(qín )以(yǐ )其(qí )先(xiān )造(zào )父(fù )封(fēng )赵(zhào )城(chéng ),为(wéi )赵(zhào )氏(shì )。

阅读:25569

打赏捐助〔Donate〕>>>

《秦本纪》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库