列女传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《列女传》 > 拼音版

鲍(bào )宣(xuān )妻(qī )、王(wáng )霸(bà )妻(qī )、姜(jiāng )诗(shī )妻(qī )、周(zhōu )郁(yù )妻(qī )、曹(cáo )世(shì )叔(shū )妻(qī )、乐(lè )羊(yáng )子(zǐ )妻(qī )、程(chéng )文(wén )矩(jǔ )妻(qī )、孝(xiào )女(nǚ )曹(cáo )娥(é )、许(xǔ )升(shēng )妻(qī )、袁(yuán )隗(wěi )妻(qī )、庞(páng )淯(yù )母(mǔ )、刘(liú )长(zhǎng )卿(qīng )妻(qī )、皇(huáng )甫(fǔ )规(guī )妻(qī )、阴(yīn )瑜(yú )妻(qī )、盛(shèng )道(dào )妻(qī )、孝(xiào )女(nǚ )叔(shū )先(xiān )雄(xióng )、董(dǒng )祀(sì )妻(qī )。

《诗(shī )》、《书(shū )》之(zhī )言(yán )女(nǚ )德(dé )尚(shàng )矣(yǐ )。若(ruò )夫(fū )贤(xián )妃(fēi )助(zhù )国(guó )君(jūn )之(zhī )政(zhèng ),哲(zhé )妇(fù )隆(lóng )家(jiā )人(rén )之(zhī )道(dào ),高(gāo )士(shì )弘(hóng )清(qīng )淳(chún )之(zhī )风(fēng ),贞(zhēn )女(nǚ )亮(liàng )明(míng )白(bái )之(zhī )节(jiē ),则(zé )其(qí )徽(huī )美(měi )未(wèi )殊(shū )也(yě ),而(ér )世(shì )典(diǎn )咸(xián )漏(lòu )焉(yān )。故(gù )自(zì )中(zhōng )兴(xìng )以(yǐ )后(hòu ),综(zōng )其(qí )成(chéng )事(shì ),述(shù )为(wéi )《列(liè )女(nǚ )篇(piān )》。如(rú )马(mǎ )、邓(dèng )、梁(liáng )后(hòu ),别(bié )见(jiàn )前(qián )纪(jì );梁(liáng )D423、李(lǐ )姬(jī ),各(gè )附(fù )家(jiā )传(chuán )。若(ruò )斯(sī )之(zhī )类(lèi ),并(bìng )不(bú )兼(jiān )书(shū )。余(yú )但(dàn )搜(sōu )次(cì )才(cái )行(háng )尤(yóu )高(gāo )秀(xiù )者(zhě ),不(bú )必(bì )专(zhuān )在(zài )一(yī )操(cāo )而(ér )已(yǐ )。

勃(bó )海(hǎi )鲍(bào )宣(xuān )妻(qī )者(zhě ),桓(huán )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )少(shǎo )君(jūn )。宣(xuān )尝(cháng )就(jiù )少(shǎo )君(jūn )父(fù )学(xué ),父(fù )奇(qí )其(qí )清(qīng )苦(kǔ ),故(gù )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),装(zhuāng )送(sòng )资(zī )贿(huì )甚(shèn )盛(shèng )。宣(xuān )不(bú )悦(yuè ),谓(wèi )妻(qī )曰(yuē ):“少(shǎo )君(jūn )生(shēng )富(fù )骄(jiāo ),习(xí )美(měi )饰(shì ),而(ér )吾(wú )实(shí )贫(pín )贱(jiàn ),不(bú )敢(gǎn )当(dāng )礼(lǐ )。”妻(qī )曰(yuē ):“大(dà )人(rén )以(yǐ )先(xiān )生(shēng )修(xiū )德(dé )守(shǒu )约(yuē ),故(gù )使(shǐ )贱(jiàn )妾(qiè )侍(shì )执(zhí )巾(jīn )栉(zhì )。即(jí )奉(fèng )承(chéng )君(jūn )子(zǐ ),唯(wéi )命(mìng )是(shì )从(cóng )。”宣(xuān )笑(xiào )曰(yuē ):“能(néng )如(rú )是(shì ),是(shì )吾(wú )志(zhì )也(yě )。”妻(qī )乃(nǎi )悉(xī )归(guī )侍(shì )御(yù )服(fú )饰(shì ),更(gèng )着(zhe )短(duǎn )布(bù )裳(shang ),与(yǔ )宣(xuān )共(gòng )挽(wǎn )鹿(lù )车(chē )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ )。拜(bài )姑(gū )礼(lǐ )毕(bì ),提(tí )甕(wèng )出(chū )汲(jí ),修(xiū )行(háng )妇(fù )道(dào ),乡(xiāng )邦(bāng )称(chēng )之(zhī )。

宣(xuān ),哀(āi )帝(dì )时(shí )官(guān )至(zhì )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。子(zǐ )永(yǒng ),中(zhōng )兴(xìng )初(chū )为(wéi )鲁(lǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。永(yǒng )子(zǐ )昱(yù )从(cóng )容(róng )问(wèn )少(shǎo )君(jūn )曰(yuē ):“太(tài )夫(fū )人(rén )宁(níng )复(fù )识(shí )挽(wǎn )鹿(lù )车(chē )时(shí )不(bú )?”对(duì )曰(yuē ):“先(xiān )姑(gū )有(yǒu )言(yán ):‘存(cún )不(bú )忘(wàng )亡(wáng ),安(ān )不(bú )忘(wàng )危(wēi )。’吾(wú )焉(yān )敢(gǎn )忘(wàng )乎(hū )!”永(yǒng )、昱(yù )已(yǐ )见(jiàn )前(qián )传(chuán )。

太(tài )原(yuán )王(wáng )霸(bà )妻(qī )者(zhě ),不(bú )知(zhī )何(hé )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。霸(bà )少(shǎo )立(lì )高(gāo )节(jiē ),光(guāng )武(wǔ )时(shí )连(lián )征(zhēng ),不(bú )仕(shì )。霸(bà )已(yǐ )见(jiàn )《逸(yì )人(rén )传(chuán )》。妻(qī )亦(yì )美(měi )志(zhì )行(háng )。初(chū ),霸(bà )与(yǔ )同(tóng )郡(jùn )令(lìng )狐(hú )子(zǐ )伯(bó )为(wéi )友(yǒu ),后(hòu )子(zǐ )伯(bó )为(wéi )楚(chǔ )相(xiàng ),而(ér )其(qí )子(zǐ )为(wéi )郡(jùn )功(gōng )曹(cáo )。子(zǐ )伯(bó )乃(nǎi )令(lìng )子(zǐ )奉(fèng )书(shū )于(yú )霸(bà ),车(chē )马(mǎ )服(fú )从(cóng ),雍(yōng )容(róng )如(rú )也(yě )。霸(bà )子(zǐ )时(shí )方(fāng )耕(gēng )于(yú )野(yě ),闻(wén )宾(bīn )至(zhì ),投(tóu )耒(lěi )而(ér )归(guī ),见(jiàn )令(lìng )狐(hú )子(zǐ ),沮(jǔ )怍(zuò )不(bú )能(néng )仰(yǎng )视(shì )。霸(bà )目(mù )之(zhī ),有(yǒu )愧(kuì )容(róng ),客(kè )去(qù )而(ér )久(jiǔ )卧(wò )不(bú )起(qǐ )。妻(qī )怪(guài )问(wèn )其(qí )故(gù ),始(shǐ )不(bú )肯(kěn )告(gào ),妻(qī )请(qǐng )罪(zuì ),而(ér )后(hòu )言(yán )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )子(zǐ )伯(bó )素(sù )不(bú )相(xiàng )若(ruò ),向(xiàng )见(jiàn )其(qí )子(zǐ )容(róng )服(fú )甚(shèn )光(guāng ),举(jǔ )措(cuò )有(yǒu )适(shì ),而(ér )我(wǒ )兒(ér )曹(cáo )蓬(péng )发(fā )历(lì )齿(chǐ ),未(wèi )知(zhī )礼(lǐ )则(zé ),见(jiàn )客(kè )而(ér )有(yǒu )惭(cán )色(sè )。父(fù )子(zǐ )恩(ēn )深(shēn ),不(bú )觉(jiào )自(zì )失(shī )耳(ěr )。”妻(qī )曰(yuē ):“君(jūn )少(shǎo )修(xiū )清(qīng )节(jiē ),不(bú )顾(gù )荣(róng )禄(lù )。今(jīn )子(zǐ )伯(bó )之(zhī )贵(guì )孰(shú )与(yǔ )君(jūn )之(zhī )高(gāo )?奈(nài )何(hé )忘(wàng )宿(xiǔ )志(zhì )而(ér )惭(cán )兒(ér )女(nǚ )子(zǐ )乎(hū )!”霸(bà )屈(qū )起(qǐ )而(ér )笑(xiào )曰(yuē ):“有(yǒu )是(shì )哉(zāi )!”遂(suí )共(gòng )终(zhōng )身(shēn )隐(yǐn )遁(dùn )。

广(guǎng )汉(hàn )姜(jiāng )诗(shī )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )庞(páng )盛(shèng )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。诗(shī )事(shì )母(mǔ )至(zhì )孝(xiào ),妻(qī )奉(fèng )顺(shùn )尤(yóu )笃(dǔ )。母(mǔ )好(hǎo )饮(yǐn )江(jiāng )水(shuǐ ),水(shuǐ )去(qù )舍(shě )六(liù )七(qī )里(lǐ ),妻(qī )常(cháng )溯(sù )流(liú )而(ér )汲(jí )。后(hòu )值(zhí )风(fēng ),不(bú )时(shí )得(dé )还(hái ),母(mǔ )渴(kě ),诗(shī )责(zé )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。妻(qī )乃(nǎi )寄(jì )止(zhǐ )邻(lín )舍(shě ),昼(zhòu )夜(yè )纺(fǎng )绩(jì ),市(shì )珍(zhēn )羞(xiū ),使(shǐ )邻(lín )母(mǔ )以(yǐ )意(yì )自(zì )遗(yí )其(qí )姑(gū )。如(rú )是(shì )者(zhě )久(jiǔ )之(zhī ),姑(gū )怪(guài )问(wèn )邻(lín )母(mǔ ),邻(lín )母(mǔ )具(jù )对(duì )。姑(gū )感(gǎn )惭(cán )呼(hū )还(hái ),恩(ēn )养(yǎng )愈(yù )谨(jǐn )。其(qí )子(zǐ )后(hòu )因(yīn )远(yuǎn )汲(jí )溺(nì )死(sǐ ),妻(qī )恐(kǒng )姑(gū )哀(āi )伤(shāng ),不(bú )敢(gǎn )言(yán ),而(ér )托(tuō )以(yǐ )行(háng )学(xué )不(bú )在(zài )。姑(gū )嗜(shì )鱼(yú )会(huì ),又(yòu )不(bú )能(néng )独(dú )食(shí ),夫(fū )妇(fù )常(cháng )力(lì )作(zuò )供(gòng )会(huì ),呼(hū )邻(lín )母(mǔ )共(gòng )之(zhī )。舍(shě )侧(cè )忽(hū )有(yǒu )涌(yǒng )泉(quán ),味(wèi )如(rú )江(jiāng )水(shuǐ ),每(měi )旦(dàn )辄(zhé )出(chū )双(shuāng )鲤(lǐ )鱼(yú ),常(cháng )以(yǐ )供(gòng )二(èr )母(mǔ )之(zhī )膳(shàn )。赤(chì )眉(méi )散(sàn )贼(zéi )经(jīng )诗(shī )里(lǐ ),弛(chí )兵(bīng )而(ér )过(guò ),曰(yuē )“惊(jīng )大(dà )孝(xiào )必(bì )触(chù )鬼(guǐ )神(shén )。”时(shí )岁(suì )荒(huāng ),贼(zéi )乃(nǎi )遗(yí )诗(shī )米(mǐ )肉(ròu ),受(shòu )而(ér )埋(mái )之(zhī ),比(bǐ )落(luò )蒙(méng )其(qí )安(ān )全(quán )。

永(yǒng )平(píng )三(sān )年(nián ),察(chá )孝(xiào )廉(lián ),显(xiǎn )宗(zōng )诏(zhào )曰(yuē ):“大(dà )孝(xiào )入(rù )朝(cháo ),凡(fán )诸(zhū )举(jǔ )者(zhě )一(yī )听(tīng )平(píng )之(zhī )。”由(yóu )是(shì )皆(jiē )拜(bài )郎(láng )中(zhōng )。诗(shī )寻(xún )除(chú )江(jiāng )阳(yáng )令(lìng ),卒(zú )于(yú )官(guān )。所(suǒ )居(jū )治(zhì ),乡(xiāng )人(rén )为(wéi )立(lì )祀(sì )。

沛(pèi )郡(jùn )周(zhōu )郁(yù )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )赵(zhào )孝(xiào )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )阿(ā )。少(shǎo )习(xí )仪(yí )训(xùn ),闲(xián )于(yú )妇(fù )道(dào ),而(ér )郁(yù )骄(jiāo )淫(yín )轻(qīng )躁(zào ),多(duō )行(háng )无(wú )礼(lǐ )。郁(yù )父(fù )伟(wěi )谓(wèi )阿(ā )曰(yuē ):“新(xīn )妇(fù )贤(xián )者(zhě )女(nǚ ),当(dāng )以(yǐ )道(dào )匡(kuāng )夫(fū )。郁(yù )之(zhī )不(bú )改(gǎi ),新(xīn )妇(fù )过(guò )也(yě )。”阿(ā )拜(bài )而(ér )受(shòu )命(mìng ),退(tuì )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“我(wǒ )无(wú )樊(fán )、卫(wèi )二(èr )姬(jī )之(zhī )行(háng ),故(gù )君(jūn )以(yǐ )责(zé )我(wǒ )。我(wǒ )言(yán )而(ér )不(bú )用(yòng ),君(jūn )必(bì )谓(wèi )我(wǒ )不(bú )奉(fèng )教(jiāo )令(lìng ),则(zé )罪(zuì )在(zài )我(wǒ )矣(yǐ )。若(ruò )言(yán )而(ér )见(jiàn )用(yòng ),是(shì )为(wéi )子(zǐ )违(wéi )父(fù )而(ér )从(cóng )妇(fù ),则(zé )罪(zuì )在(zài )彼(bǐ )矣(yǐ )。生(shēng )如(rú )此(cǐ ),亦(yì )何(hé )聊(liáo )哉(zāi )!”乃(nǎi )自(zì )杀(shā )。莫(mò )不(bú )伤(shāng )之(zhī )。

扶(fú )风(fēng )曹(cáo )世(shì )叔(shū )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )班(bān )彪(biāo )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),名(míng )昭(zhāo ),字(zì )惠(huì )班(bān ),一(yī )名(míng )姬(jī )。博(bó )学(xué )高(gāo )才(cái )。世(shì )叔(shū )早(zǎo )卒(zú ),有(yǒu )节(jiē )行(háng )法(fǎ )度(dù )。兄(xiōng )固(gù )著(zhe )《汉(hàn )书(shū )》,其(qí )八(bā )表(biǎo )及(jí )《天(tiān )文(wén )志(zhì )》未(wèi )及(jí )竟(jìng )而(ér )卒(zú ),和(hé )帝(dì )诏(zhào )昭(zhāo )就(jiù )东(dōng )观(guān )臧(zāng )书(shū )阁(gé )踵(zhǒng )而(ér )成(chéng )之(zhī )。帝(dì )数(shù )召(zhào )入(rù )宫(gōng ),令(lìng )皇(huáng )后(hòu )诸(zhū )贵(guì )人(rén )师(shī )事(shì )焉(yān ),号(hào )曰(yuē )大(dà )家(jiā )。每(měi )有(yǒu )贡(gòng )献(xiàn )异(yì )物(wù ),辄(zhé )诏(zhào )大(dà )家(jiā )作(zuò )赋(fù )颂(sòng )。及(jí )邓(dèng )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),与(yǔ )闻(wén )政(zhèng )事(shì )。以(yǐ )出(chū )入(rù )之(zhī )勤(qín ),特(tè )封(fēng )子(zǐ )成(chéng )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),官(guān )至(zhì )齐(qí )相(xiàng )。时(shí )《汉(hàn )书(shū )》始(shǐ )出(chū ),多(duō )未(wèi )能(néng )通(tōng )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )马(mǎ )融(róng )伏(fú )于(yú )阁(gé )下(xià ),从(cóng )昭(zhāo )受(shòu )读(dú ),后(hòu )又(yòu )诏(zhào )融(róng )兄(xiōng )续(xù )继(jì )昭(zhāo )成(chéng )之(zhī )。

永(yǒng )初(chū )中(zhōng ),太(tài )后(hòu )兄(xiōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )骘(zhì )以(yǐ )母(mǔ )忧(yōu ),上(shàng )书(shū )乞(qǐ )身(shēn ),太(tài )后(hòu )不(bú )欲(yù )许(xǔ ),以(yǐ )问(wèn )昭(zhāo )。昭(zhāo )因(yīn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

伏(fú )惟(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )陛(bì )下(xià ),躬(gōng )盛(shèng )德(dé )之(zhī )美(měi ),隆(lóng )唐(táng )、虞(yú )之(zhī )政(zhèng ),辟(pì )四(sì )门(mén )而(ér )开(kāi )四(sì )聪(cōng ),采(cǎi )狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )瞽(gǔ )言(yán ),纳(nà )刍(chú )荛(ráo )之(zhī )谋(móu )虑(lǜ )。妾(qiè )昭(zhāo )得(dé )以(yǐ )愚(yú )朽(xiǔ ),身(shēn )当(dāng )盛(shèng )明(míng ),敢(gǎn )不(bú )披(pī )露(lù )肝(gān )胆(dǎn ),以(yǐ )效(xiào )万(wàn )一(yī )!妾(qiè )闻(wén )谦(qiān )让(ràng )之(zhī )风(fēng ),德(dé )莫(mò )大(dà )焉(yān ),故(gù )典(diǎn )坟(fén )述(shù )美(měi ),神(shén )祇(qí )降(jiàng )福(fú )。昔(xī )夷(yí )、齐(qí )去(qù )国(guó ),天(tiān )下(xià )服(fú )其(qí )廉(lián )高(gāo );太(tài )伯(bó )违(wéi )B723,孔(kǒng )子(zǐ )称(chēng )为(wéi )三(sān )让(ràng )。所(suǒ )以(yǐ )光(guāng )昭(zhāo )令(lìng )德(dé ),扬(yáng )名(míng )于(yú )后(hòu )世(shì )者(zhě )也(yě )。《论(lùn )语(yǔ )》曰(yuē ):“能(néng )以(yǐ )礼(lǐ )让(ràng )为(wéi )国(guó ),于(yú )从(cóng )政(zhèng )乎(hū )何(hé )有(yǒu )!”由(yóu )是(shì )言(yán )之(zhī ),推(tuī )让(ràng )之(zhī )诚(chéng ),其(qí )致(zhì )远(yuǎn )矣(yǐ )。今(jīn )四(sì )舅(jiù )深(shēn )执(zhí )忠(zhōng )孝(xiào ),引(yǐn )身(shēn )自(zì )退(tuì ),而(ér )以(yǐ )方(fāng )垂(chuí )未(wèi )静(jìng ),拒(jù )而(ér )不(bú )许(xǔ );如(rú )后(hòu )有(yǒu )毫(háo )毛(máo )加(jiā )于(yú )今(jīn )日(rì ),诚(chéng )恐(kǒng )推(tuī )让(ràng )之(zhī )名(míng )不(bú )可(kě )再(zài )得(dé )。缘(yuán )见(jiàn )逮(dǎi )及(jí ),故(gù )敢(gǎn )昧(mèi )死(sǐ )竭(jié )其(qí )愚(yú )情(qíng )。自(zì )知(zhī )言(yán )不(bú )足(zú )采(cǎi ),以(yǐ )示(shì )虫(chóng )蚁(yǐ )之(zhī )赤(chì )心(xīn )。

太(tài )后(hòu )从(cóng )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。于(yú )是(shì )骘(zhì )等(děng )各(gè )还(hái )里(lǐ )第(dì )焉(yān )。

作(zuò )《女(nǚ )诫(jiè )》七(qī )篇(piān ),有(yǒu )助(zhù )内(nèi )训(xùn )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

鄙(bǐ )人(rén )愚(yú )暗(àn ),受(shòu )性(xìng )不(bú )敏(mǐn ),蒙(méng )先(xiān )君(jūn )之(zhī )余(yú )宠(chǒng ),赖(lài )母(mǔ )师(shī )之(zhī )典(diǎn )训(xùn )。年(nián )十(shí )有(yǒu )四(sì ),执(zhí )箕(jī )帚(zhǒu )于(yú )曹(cáo )氏(shì ),于(yú )今(jīn )四(sì )十(shí )余(yú )载(zǎi )矣(yǐ )。战(zhàn )战(zhàn )兢(jīng )兢(jīng ),常(cháng )惧(jù )绌(chù )辱(rǔ ),以(yǐ )增(zēng )父(fù )母(mǔ )之(zhī )羞(xiū ),以(yǐ )益(yì )中(zhōng )外(wài )之(zhī )累(lèi )。夙(sù )夜(yè )劬(qú )心(xīn ),勤(qín )不(bú )告(gào )劳(láo ),而(ér )今(jīn )而(ér )后(hòu ),乃(nǎi )知(zhī )免(miǎn )耳(ěr )。吾(wú )性(xìng )疏(shū )顽(wán ),教(jiāo )道(dào )无(wú )素(sù ),恒(héng )恐(kǒng )子(zǐ )穀(yù )负(fù )辱(rǔ )清(qīng )朝(cháo )。圣(shèng )恩(ēn )横(héng )加(jiā ),猥(wěi )赐(cì )金(jīn )紫(zǐ ),实(shí )非(fēi )鄙(bǐ )人(rén )庶(shù )几(jǐ )所(suǒ )望(wàng )也(yě )。男(nán )能(néng )自(zì )谋(móu )矣(yǐ ),吾(wú )不(bú )复(fù )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )也(yě )。但(dàn )伤(shāng )诸(zhū )女(nǚ )方(fāng )当(dāng )适(shì )人(rén ),而(ér )不(bú )渐(jiàn )训(xùn )诲(huì ),不(bú )闻(wén )妇(fù )礼(lǐ ),惧(jù )失(shī )容(róng )它(tā )门(mén ),取(qǔ )耻(chǐ )宗(zōng )族(zú )。吾(wú )今(jīn )疾(jí )在(zài )沈(shěn )滞(zhì ),性(xìng )命(mìng )无(wú )常(cháng ),念(niàn )汝(rǔ )曹(cáo )如(rú )此(cǐ ),每(měi )用(yòng )惆(chóu )怅(chàng )。间(jiān )作(zuò )《女(nǚ )诫(jiè )》七(qī )章(zhāng ),愿(yuàn )诸(zhū )女(nǚ )各(gè )写(xiě )一(yī )通(tōng ),庶(shù )有(yǒu )补(bǔ )益(yì ),裨(bì )助(zhù )汝(rǔ )身(shēn )。去(qù )矣(yǐ ),其(qí )勖(xù )勉(miǎn )之(zhī )!

卑(bēi )弱(ruò )第(dì )一(yī )。古(gǔ )者(zhě )生(shēng )女(nǚ )三(sān )日(rì ),卧(wò )之(zhī )床(chuáng )下(xià ),弄(nòng )之(zhī )瓦(wǎ )砖(zhuān ),而(ér )斋(zhāi )告(gào )焉(yān )。卧(wò )之(zhī )床(chuáng )下(xià ),明(míng )其(qí )卑(bēi )弱(ruò ),主(zhǔ )下(xià )人(rén )也(yě )。弄(nòng )之(zhī )瓦(wǎ )砖(zhuān ),明(míng )其(qí )习(xí )劳(láo ),主(zhǔ )执(zhí )勤(qín )也(yě )。斋(zhāi )告(gào )先(xiān )君(jūn ),明(míng )当(dāng )主(zhǔ )继(jì )祭(jì )祀(sì )也(yě )。三(sān )者(zhě )盖(gài )女(nǚ )人(rén )之(zhī )常(cháng )道(dào ),礼(lǐ )法(fǎ )之(zhī )典(diǎn )教(jiāo )矣(yǐ )。谦(qiān )让(ràng )恭(gōng )敬(jìng ),先(xiān )人(rén )后(hòu )己(jǐ ),有(yǒu )善(shàn )莫(mò )名(míng ),有(yǒu )恶(è )莫(mò )辞(cí ),忍(rěn )辱(rǔ )含(hán )垢(gòu ),常(cháng )若(ruò )畏(wèi )惧(jù ),是(shì )谓(wèi )卑(bēi )弱(ruò )下(xià )人(rén )也(yě )。晚(wǎn )寝(qǐn )早(zǎo )作(zuò ),勿(wù )惮(dàn )夙(sù )夜(yè ),执(zhí )务(wù )私(sī )事(shì ),不(bú )辞(cí )剧(jù )易(yì ),所(suǒ )作(zuò )必(bì )成(chéng ),手(shǒu )迹(jì )整(zhěng )理(lǐ ),是(shì )谓(wèi )执(zhí )勤(qín )也(yě )。正(zhèng )色(sè )端(duān )操(cāo ),以(yǐ )事(shì )夫(fū )主(zhǔ ),清(qīng )静(jìng )自(zì )守(shǒu ),无(wú )好(hǎo )戏(xì )笑(xiào ),洁(jié )齐(qí )酒(jiǔ )食(shí ),以(yǐ )供(gòng )祖(zǔ )宗(zōng ),是(shì )谓(wèi )继(jì )祭(jì )祀(sì )也(yě )。三(sān )者(zhě )苟(gǒu )备(bèi ),而(ér )患(huàn )名(míng )称(chēng )之(zhī )不(bú )闻(wén ),黜(chù )辱(rǔ )之(zhī )在(zài )身(shēn ),未(wèi )之(zhī )见(jiàn )也(yě )。三(sān )者(zhě )苟(gǒu )失(shī )之(zhī ),何(hé )名(míng )称(chēng )之(zhī )可(kě )闻(wén ),黜(chù )辱(rǔ )之(zhī )可(kě )远(yuǎn )哉(zāi )!

夫(fū )妇(fù )第(dì )二(èr )。夫(fū )妇(fù )之(zhī )道(dào ),参(cān )配(pèi )阴(yīn )阳(yáng ),通(tōng )达(dá )神(shén )明(míng ),信(xìn )天(tiān )地(dì )之(zhī )弘(hóng )义(yì ),人(rén )伦(lún )之(zhī )大(dà )节(jiē )也(yě )。是(shì )以(yǐ )《礼(lǐ )》贵(guì )男(nán )女(nǚ )之(zhī )际(jì ),《诗(shī )》著(zhe )《关(guān )睢(suī )》之(zhī )义(yì )。由(yóu )斯(sī )言(yán )之(zhī ),不(bú )可(kě )不(bú )重(zhòng )也(yě )。夫(fū )不(bú )贤(xián ),则(zé )无(wú )以(yǐ )御(yù )妇(fù );妇(fù )不(bú )贤(xián ),则(zé )无(wú )以(yǐ )事(shì )夫(fū )。夫(fū )不(bú )御(yù )妇(fù ),则(zé )威(wēi )仪(yí )废(fèi )缺(quē );妇(fù )不(bú )事(shì )夫(fū ),则(zé )义(yì )理(lǐ )堕(duò )阙(què )。方(fāng )斯(sī )二(èr )事(shì ),其(qí )用(yòng )一(yī )也(yě )。察(chá )今(jīn )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),徒(tú )知(zhī )妻(qī )妇(fù )之(zhī )不(bú )可(kě )不(bú )御(yù ),威(wēi )仪(yí )之(zhī )不(bú )可(kě )不(bú )整(zhěng ),故(gù )训(xùn )其(qí )男(nán ),检(jiǎn )以(yǐ )书(shū )传(chuán )。殊(shū )不(bú )知(zhī )夫(fū )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )可(kě )不(bú )事(shì ),礼(lǐ )义(yì )之(zhī )不(bú )可(kě )不(bú )存(cún )也(yě )。但(dàn )教(jiāo )男(nán )而(ér )不(bú )教(jiāo )女(nǚ ),不(bú )亦(yì )蔽(bì )于(yú )彼(bǐ )此(cǐ )之(zhī )数(shù )乎(hū )!《礼(lǐ )》,八(bā )岁(suì )始(shǐ )教(jiāo )之(zhī )书(shū ),十(shí )五(wǔ )而(ér )至(zhì )于(yú )学(xué )矣(yǐ )。独(dú )不(bú )可(kě )依(yī )此(cǐ )以(yǐ )为(wéi )则(zé )哉(zāi )!

敬(jìng )慎(shèn )第(dì )三(sān )。阴(yīn )阳(yáng )殊(shū )性(xìng ),男(nán )女(nǚ )异(yì )行(háng )。阳(yáng )以(yǐ )刚(gāng )为(wéi )德(dé ),阴(yīn )以(yǐ )柔(róu )为(wéi )用(yòng ),男(nán )以(yǐ )强(qiáng )为(wéi )贵(guì ),女(nǚ )以(yǐ )弱(ruò )为(wéi )美(měi )。故(gù )鄙(bǐ )谚(yàn )有(yǒu )云(yún ):“生(shēng )男(nán )如(rú )狼(láng ),犹(yóu )恐(kǒng )其(qí )B573;生(shēng )女(nǚ )如(rú )鼠(shǔ ),犹(yóu )恐(kǒng )其(qí )虎(hǔ )。”然(rán )则(zé )修(xiū )身(shēn )莫(mò )若(ruò )敬(jìng ),避(bì )强(qiáng )莫(mò )若(ruò )顺(shùn )。故(gù )曰(yuē )敬(jìng )顺(shùn )之(zhī )道(dào ),妇(fù )人(rén )之(zhī )大(dà )礼(lǐ )也(yě )。夫(fū )敬(jìng )非(fēi )它(tā ),持(chí )久(jiǔ )之(zhī )谓(wèi )也(yě );夫(fū )顺(shùn )非(fēi )它(tā ),宽(kuān )裕(yù )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。持(chí )久(jiǔ )者(zhě ),知(zhī )止(zhǐ )足(zú )也(yě );宽(kuān )裕(yù )者(zhě ),尚(shàng )恭(gōng )下(xià )也(yě )。夫(fū )妇(fù )之(zhī )好(hǎo ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )离(lí )。房(fáng )室(shì )周(zhōu )旋(xuán ),遂(suí )生(shēng )C841黩(dú )。C841黩(dú )既(jì )生(shēng ),语(yǔ )言(yán )过(guò )矣(yǐ )。语(yǔ )言(yán )既(jì )过(guò ),纵(zòng )恣(zì )必(bì )作(zuò )。纵(zòng )恣(zì )既(jì )作(zuò ),则(zé )侮(wǔ )夫(fū )之(zhī )心(xīn )生(shēng )矣(yǐ )。此(cǐ )由(yóu )于(yú )不(bú )知(zhī )止(zhǐ )足(zú )者(zhě )也(yě )。夫(fū )事(shì )有(yǒu )曲(qǔ )直(zhí ),言(yán )有(yǒu )是(shì )非(fēi )。直(zhí )者(zhě )不(bú )能(néng )不(bú )争(zhēng ),曲(qǔ )者(zhě )不(bú )能(néng )不(bú )讼(sòng )。讼(sòng )争(zhēng )既(jì )施(shī ),则(zé )有(yǒu )忿(fèn )怒(nù )之(zhī )事(shì )矣(yǐ )。此(cǐ )由(yóu )于(yú )不(bú )尚(shàng )恭(gōng )下(xià )者(zhě )也(yě )。侮(wǔ )夫(fū )不(bú )节(jiē ),谴(qiǎn )呵(hē )从(cóng )之(zhī );忿(fèn )怒(nù )不(bú )止(zhǐ ),楚(chǔ )挞(tà )从(cóng )之(zhī )。夫(fū )为(wéi )夫(fū )妇(fù )者(zhě ),义(yì )以(yǐ )和(hé )亲(qīn ),恩(ēn )以(yǐ )好(hǎo )合(hé ),楚(chǔ )挞(tà )既(jì )行(háng ),何(hé )义(yì )之(zhī )存(cún )?谴(qiǎn )呵(hē )既(jì )宣(xuān ),何(hé )恩(ēn )之(zhī )有(yǒu )?恩(ēn )义(yì )俱(jù )废(fèi ),夫(fū )妇(fù )离(lí )矣(yǐ )。

妇(fù )行(háng )第(dì )四(sì )。女(nǚ )有(yǒu )四(sì )行(háng ),一(yī )曰(yuē )妇(fù )德(dé ),二(èr )曰(yuē )妇(fù )言(yán ),三(sān )曰(yuē )妇(fù )容(róng ),四(sì )曰(yuē )妇(fù )功(gōng )。夫(fū )云(yún )妇(fù )德(dé ),不(bú )必(bì )才(cái )明(míng )绝(jué )异(yì )也(yě );妇(fù )言(yán ),不(bú )必(bì )辩(biàn )口(kǒu )利(lì )辞(cí )也(yě );妇(fù )容(róng ),不(bú )必(bì )颜(yán )色(sè )美(měi )丽(lì )也(yě );妇(fù )功(gōng ),不(bú )必(bì )工(gōng )巧(qiǎo )过(guò )人(rén )也(yě )。清(qīng )闲(xián )贞(zhēn )静(jìng ),守(shǒu )节(jiē )整(zhěng )齐(qí ),行(háng )己(jǐ )有(yǒu )耻(chǐ ),动(dòng )静(jìng )有(yǒu )法(fǎ ),是(shì )谓(wèi )妇(fù )德(dé )。择(zé )辞(cí )而(ér )说(shuō ),不(bú )道(dào )恶(è )语(yǔ ),时(shí )然(rán )后(hòu )言(yán ),不(bú )厌(yàn )于(yú )人(rén ),是(shì )谓(wèi )妇(fù )言(yán )。EEC2浣(huàn )尘(chén )秽(huì ),服(fú )饰(shì )鲜(xiān )洁(jié ),沐(mù )浴(yù )以(yǐ )时(shí ),身(shēn )不(bú )垢(gòu )辱(rǔ ),是(shì )谓(wèi )妇(fù )容(róng )。专(zhuān )心(xīn )纺(fǎng )绩(jì ),不(bú )好(hǎo )戏(xì )笑(xiào ),洁(jié )齐(qí )酒(jiǔ )食(shí ),以(yǐ )奉(fèng )宾(bīn )客(kè ),是(shì )谓(wèi )妇(fù )功(gōng )。此(cǐ )四(sì )者(zhě ),女(nǚ )人(rén )之(zhī )大(dà )德(dé ),而(ér )不(bú )可(kě )乏(fá )之(zhī )者(zhě )也(yě )。然(rán )为(wéi )之(zhī )甚(shèn )易(yì ),唯(wéi )在(zài )存(cún )心(xīn )耳(ěr )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):“仁(rén )远(yuǎn )乎(hū )哉(zāi )?我(wǒ )欲(yù )仁(rén ),而(ér )仁(rén )斯(sī )至(zhì )矣(yǐ )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

专(zhuān )心(xīn )第(dì )五(wǔ )。《礼(lǐ )》,夫(fū )有(yǒu )再(zài )娶(qǔ )之(zhī )义(yì ),妇(fù )无(wú )二(èr )适(shì )之(zhī )文(wén ),故(gù )曰(yuē )夫(fū )者(zhě )天(tiān )也(yě )。天(tiān )固(gù )不(bú )可(kě )逃(táo ),夫(fū )固(gù )不(bú )可(kě )离(lí )也(yě )。行(háng )违(wéi )神(shén )祇(qí ),天(tiān )则(zé )罚(fá )之(zhī );礼(lǐ )义(yì )有(yǒu )愆(qiān ),夫(fū )则(zé )薄(báo )之(zhī )。故(gù )《女(nǚ )宪(xiàn )》曰(yuē ):“得(dé )意(yì )一(yī )人(rén ),是(shì )谓(wèi )永(yǒng )毕(bì );失(shī )意(yì )一(yī )人(rén ),是(shì )谓(wèi )永(yǒng )讫(qì )。”由(yóu )斯(sī )言(yán )之(zhī ),夫(fū )不(bú )可(kě )不(bú )求(qiú )其(qí )心(xīn )。然(rán )所(suǒ )求(qiú )者(zhě ),亦(yì )非(fēi )谓(wèi )佞(nìng )媚(mèi )苟(gǒu )亲(qīn )也(yě ),固(gù )莫(mò )若(ruò )专(zhuān )心(xīn )正(zhèng )色(sè )。礼(lǐ )义(yì )居(jū )洁(jié ),耳(ěr )无(wú )涂(tú )听(tīng ),目(mù )无(wú )邪(xié )视(shì ),出(chū )无(wú )冶(yě )容(róng ),入(rù )无(wú )废(fèi )饰(shì ),无(wú )聚(jù )会(huì )群(qún )辈(bèi ),无(wú )看(kàn )视(shì )门(mén )户(hù ),此(cǐ )则(zé )谓(wèi )专(zhuān )心(xīn )正(zhèng )色(sè )矣(yǐ )。若(ruò )夫(fū )动(dòng )静(jìng )轻(qīng )脱(tuō ),视(shì )听(tīng )陕(shǎn )输(shū ),入(rù )则(zé )乱(luàn )发(fā )坏(huài )形(xíng ),出(chū )则(zé )窈(yǎo )窕(tiǎo )作(zuò )态(tài ),说(shuō )所(suǒ )不(bú )当(dāng )道(dào ),观(guān )所(suǒ )不(bú )当(dāng )视(shì ),此(cǐ )谓(wèi )不(bú )能(néng )专(zhuān )心(xīn )正(zhèng )色(sè )矣(yǐ )。

曲(qǔ )从(cóng )第(dì )六(liù )。夫(fū )“得(dé )意(yì )一(yī )人(rén ),是(shì )谓(wèi )永(yǒng )华(huá );失(shī )意(yì )一(yī )人(rén ),是(shì )谓(wèi )永(yǒng )讫(qì )”,欲(yù )人(rén )定(dìng )志(zhì )专(zhuān )心(xīn )之(zhī )言(yán )也(yě )。舅(jiù )姑(gū )之(zhī )心(xīn ),岂(qǐ )当(dāng )可(kě )失(shī )哉(zāi )?物(wù )有(yǒu )以(yǐ )恩(ēn )自(zì )离(lí )者(zhě ),亦(yì )有(yǒu )以(yǐ )义(yì )自(zì )破(pò )者(zhě )也(yě )。夫(fū )虽(suī )云(yún )爱(ài ),舅(jiù )姑(gū )云(yún )非(fēi ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )以(yǐ )义(yì )自(zì )破(pò )者(zhě )也(yě )。然(rán )则(zé )舅(jiù )姑(gū )之(zhī )心(xīn )奈(nài )何(hé )?固(gù )莫(mò )尚(shàng )于(yú )曲(qǔ )从(cóng )矣(yǐ )。姑(gū )云(yún )不(bú )尔(ěr )而(ér )是(shì ),固(gù )宜(yí )从(cóng )令(lìng );姑(gū )云(yún )尔(ěr )而(ér )非(fēi ),犹(yóu )宜(yí )顺(shùn )命(mìng )。勿(wù )得(dé )违(wéi )戾(lì )是(shì )非(fēi ),争(zhēng )分(fèn )曲(qǔ )直(zhí )。此(cǐ )则(zé )所(suǒ )谓(wèi )曲(qǔ )从(cóng )矣(yǐ )。故(gù )《女(nǚ )宪(xiàn )》曰(yuē ):“妇(fù )如(rú )影(yǐng )响(xiǎng ),焉(yān )不(bú )可(kě )赏(shǎng )!”

和(hé )叔(shū )妹(mèi )第(dì )七(qī )。妇(fù )人(rén )之(zhī )得(dé )意(yì )于(yú )夫(fū )主(zhǔ ),由(yóu )舅(jiù )姑(gū )之(zhī )爱(ài )已(yǐ )也(yě );舅(jiù )姑(gū )之(zhī )爱(ài )已(yǐ ),由(yóu )叔(shū )妹(mèi )之(zhī )誉(yù )已(yǐ )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),我(wǒ )臧(zāng )否(fǒu )誉(yù )毁(huǐ ),一(yī )由(yóu )叔(shū )妹(mèi ),叔(shū )妹(mèi )之(zhī )心(xīn ),复(fù )不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。皆(jiē )莫(mò )知(zhī )叔(shū )妹(mèi )之(zhī )不(bú )可(kě )失(shī ),而(ér )不(bú )能(néng )和(hé )之(zhī )以(yǐ )求(qiú )亲(qīn ),其(qí )蔽(bì )也(yě )哉(zāi )!自(zì )非(fēi )圣(shèng )人(rén ),鲜(xiān )能(néng )无(wú )过(guò )!故(gù )颜(yán )子(zǐ )贵(guì )于(yú )能(néng )改(gǎi ),仲(zhòng )尼(ní )嘉(jiā )其(qí )不(bú )贰(èr ),而(ér )况(kuàng )妇(fù )人(rén )者(zhě )也(yě )!虽(suī )以(yǐ )贤(xián )女(nǚ )之(zhī )行(háng ),聪(cōng )哲(zhé )之(zhī )性(xìng ),其(qí )能(néng )备(bèi )乎(hū )!是(shì )故(gù )室(shì )人(rén )和(hé )则(zé )谤(bàng )掩(yǎn ),外(wài )内(nèi )离(lí )则(zé )恶(è )扬(yáng )。此(cǐ )必(bì )然(rán )之(zhī )势(shì )也(yě )。《易(yì )》曰(yuē ):“二(èr )人(rén )同(tóng )心(xīn ),其(qí )利(lì )断(duàn )金(jīn )。同(tóng )心(xīn )之(zhī )言(yán ),其(qí )臭(chòu )如(rú )兰(lán )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。夫(fū )嫂(sǎo )妹(mèi )者(zhě ),体(tǐ )敌(dí )而(ér )尊(zūn ),恩(ēn )疏(shū )而(ér )义(yì )亲(qīn )。若(ruò )淑(shū )媛(yuán )谦(qiān )顺(shùn )之(zhī )人(rén ),则(zé )能(néng )依(yī )义(yì )以(yǐ )笃(dǔ )好(hǎo ),崇(chóng )恩(ēn )以(yǐ )结(jié )援(yuán ),使(shǐ )徽(huī )美(měi )显(xiǎn )章(zhāng ),而(ér )瑕(xiá )过(guò )隐(yǐn )塞(sāi ),舅(jiù )姑(gū )矜(jīn )善(shàn ),而(ér )夫(fū )主(zhǔ )嘉(jiā )美(měi ),声(shēng )誉(yù )曜(yào )于(yú )邑(yì )邻(lín ),休(xiū )光(guāng )延(yán )于(yú )父(fù )母(mǔ )。若(ruò )夫(fū )蠢(chǔn )愚(yú )之(zhī )人(rén ),于(yú )嫂(sǎo )则(zé )托(tuō )名(míng )以(yǐ )自(zì )高(gāo ),于(yú )妹(mèi )则(zé )因(yīn )宠(chǒng )以(yǐ )骄(jiāo )盈(yíng )。骄(jiāo )盈(yíng )既(jì )施(shī ),何(hé )和(hé )之(zhī )有(yǒu )!恩(ēn )义(yì )既(jì )乖(guāi ),何(hé )誉(yù )之(zhī )臻(zhēn )!是(shì )以(yǐ )美(měi )隐(yǐn )而(ér )过(guò )宣(xuān ),姑(gū )忿(fèn )而(ér )夫(fū )愠(yùn ),毁(huǐ )訾(zī )布(bù )于(yú )中(zhōng )外(wài ),耻(chǐ )辱(rǔ )集(jí )于(yú )厥(jué )身(shēn ),进(jìn )增(zēng )父(fù )母(mǔ )之(zhī )羞(xiū ),退(tuì )益(yì )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )累(lèi )。斯(sī )乃(nǎi )荣(róng )辱(rǔ )之(zhī )本(běn ),而(ér )显(xiǎn )否(fǒu )之(zhī )基(jī )也(yě )。可(kě )不(bú )慎(shèn )哉(zāi )!然(rán )则(zé )求(qiú )叔(shū )妹(mèi )之(zhī )心(xīn ),固(gù )莫(mò )尚(shàng )于(yú )谦(qiān )顺(shùn )矣(yǐ )。谦(qiān )则(zé )德(dé )之(zhī )柄(bǐng ),顺(shùn )则(zé )妇(fù )之(zhī )行(háng )。凡(fán )斯(sī )二(èr )者(zhě ),足(zú )以(yǐ )和(hé )矣(yǐ )。《诗(shī )》云(yún ):“在(zài )彼(bǐ )无(wú )恶(è ),在(zài )此(cǐ )无(wú )射(shè )。”其(qí )斯(sī )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

马(mǎ )融(róng )善(shàn )之(zhī ),令(lìng )妻(qī )女(nǚ )习(xí )焉(yān )。

昭(zhāo )女(nǚ )妹(mèi )曹(cáo )丰(fēng )生(shēng ),亦(yì )有(yǒu )才(cái )惠(huì ),为(wéi )书(shū )以(yǐ )难(nán )之(zhī ),辞(cí )有(yǒu )可(kě )观(guān )。

昭(zhāo )年(nián )七(qī )十(shí )余(yú )卒(zú ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )素(sù )服(fú )举(jǔ )哀(āi ),使(shǐ )者(zhě )监(jiān )护(hù )丧(sàng )事(shì )。所(suǒ )著(zhe )赋(fù )、颂(sòng )、铭(míng )、诔(lěi )、问(wèn )、注(zhù )、哀(āi )辞(cí )、书(shū )、论(lùn )、上(shàng )疏(shū )、遗(yí )令(lìng ),凡(fán )十(shí )六(liù )篇(piān )。子(zǐ )妇(fù )丁(dīng )氏(shì )为(wéi )撰(zhuàn )集(jí )之(zhī ),又(yòu )作(zuò )《大(dà )家(jiā )赞(zàn )》焉(yān )。

河(hé )南(nán )乐(lè )羊(yáng )子(zǐ )之(zhī )妻(qī )者(zhě ),不(bú )知(zhī )何(hé )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。羊(yáng )子(zǐ )尝(cháng )行(háng )路(lù ),得(dé )遗(yí )金(jīn )一(yī )饼(bǐng ),还(hái )以(yǐ )与(yǔ )妻(qī ),妻(qī )曰(yuē ):“妾(qiè )闻(wén )志(zhì )士(shì )不(bú )饮(yǐn )盗(dào )泉(quán )之(zhī )水(shuǐ ),廉(lián )者(zhě )不(bú )受(shòu )嗟(jiē )来(lái )之(zhī )食(shí ),况(kuàng )拾(shí )遗(yí )求(qiú )利(lì ),以(yǐ )污(wū )其(qí )行(háng )乎(hū )!”羊(yáng )子(zǐ )大(dà )惭(cán ),乃(nǎi )捐(juān )金(jīn )于(yú )野(yě ),而(ér )远(yuǎn )寻(xún )师(shī )学(xué )。一(yī )年(nián )来(lái )归(guī ),妻(qī )跪(guì )问(wèn )其(qí )故(gù )。羊(yáng )子(zǐ )曰(yuē ):“久(jiǔ )行(háng )怀(huái )思(sī ),无(wú )它(tā )异(yì )也(yě )。”妻(qī )乃(nǎi )引(yǐn )刀(dāo )趋(qū )机(jī )而(ér )言(yán )曰(yuē ):“此(cǐ )织(zhī )生(shēng )自(zì )蚕(cán )茧(jiǎn ),成(chéng )于(yú )机(jī )杼(zhù ),一(yī )B377而(ér )累(lèi ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )寸(cùn ),累(lèi )寸(cùn )不(bú )己(jǐ ),遂(suí )成(chéng )丈(zhàng )匹(pǐ )。今(jīn )若(ruò )断(duàn )斯(sī )织(zhī )也(yě ),则(zé )捐(juān )失(shī )成(chéng )功(gōng ),稽(jī )废(fèi )时(shí )日(rì )。夫(fū )子(zǐ )积(jī )学(xué ),当(dāng )日(rì )知(zhī )其(qí )所(suǒ )亡(wáng ),以(yǐ )就(jiù )懿(yì )德(dé )。若(ruò )中(zhōng )道(dào )而(ér )归(guī ),何(hé )异(yì )断(duàn )斯(sī )织(zhī )乎(hū )?”羊(yáng )子(zǐ )感(gǎn )其(qí )言(yán ),复(fù )还(hái )终(zhōng )业(yè ),遂(suí )七(qī )年(nián )不(bú )反(fǎn )。妻(qī )常(cháng )躬(gōng )勤(qín )养(yǎng )姑(gū ),又(yòu )远(yuǎn )馈(kuì )羊(yáng )子(zǐ )。

尝(cháng )有(yǒu )它(tā )舍(shě )鸡(jī )谬(miù )入(rù )园(yuán )中(zhōng ),姑(gū )盗(dào )杀(shā )而(ér )食(shí )之(zhī ),妻(qī )对(duì )鸡(jī )不(bú )餐(cān )而(ér )泣(qì )。姑(gū )怪(guài )问(wèn )其(qí )故(gù )。妻(qī )曰(yuē ):“自(zì )伤(shāng )居(jū )贫(pín ),使(shǐ )食(shí )有(yǒu )它(tā )肉(ròu )。”姑(gū )竟(jìng )弃(qì )之(zhī )。

后(hòu )盗(dào )欲(yù )有(yǒu )犯(fàn )妻(qī )者(zhě ),乃(nǎi )先(xiān )劫(jié )其(qí )姑(gū )。妻(qī )闻(wén ),操(cāo )刀(dāo )而(ér )出(chū )。盗(dào )人(rén )曰(yuē ):“释(shì )汝(rǔ )刀(dāo )从(cóng )我(wǒ )者(zhě )可(kě )全(quán ),不(bú )从(cóng )我(wǒ )者(zhě ),则(zé )杀(shā )汝(rǔ )姑(gū )。”妻(qī )仰(yǎng )天(tiān )而(ér )叹(tàn ),举(jǔ )刀(dāo )刎(wěn )颈(jǐng )而(ér )死(sǐ )。盗(dào )亦(yì )不(bú )杀(shā )其(qí )姑(gū )。太(tài )守(shǒu )闻(wén )之(zhī ),即(jí )捕(bǔ )杀(shā )贼(zéi )盗(dào ),而(ér )赐(cì )妻(qī )缣(jiān )帛(bó ),以(yǐ )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī ),号(hào )曰(yuē )“贞(zhēn )义(yì )”。

汉(hàn )中(zhōng )程(chéng )文(wén )矩(jǔ )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )李(lǐ )法(fǎ )之(zhī )姊(zǐ )也(yě ),字(zì )穆(mù )姜(jiāng )。有(yǒu )二(èr )男(nán ),而(ér )前(qián )妻(qī )四(sì )子(zǐ )。文(wén )矩(jǔ )为(wéi )安(ān )众(zhòng )令(lìng ),丧(sàng )于(yú )官(guān )。四(sì )子(zǐ )以(yǐ )母(mǔ )非(fēi )所(suǒ )生(shēng ),憎(zēng )毁(huǐ )日(rì )积(jī ),而(ér )穆(mù )姜(jiāng )慈(cí )爱(ài )温(wēn )仁(rén ),抚(fǔ )字(zì )益(yì )隆(lóng ),衣(yī )食(shí )资(zī )供(gòng ),皆(jiē )兼(jiān )倍(bèi )所(suǒ )生(shēng )。或(huò )谓(wèi )母(mǔ )曰(yuē ):“四(sì )子(zǐ )不(bú )孝(xiào )甚(shèn )矣(yǐ ),何(hé )不(bú )别(bié )居(jū )以(yǐ )远(yuǎn )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )以(yǐ )义(yì )相(xiàng )导(dǎo ),使(shǐ )其(qí )自(zì )迁(qiān )善(shàn )也(yě )。”及(jí )前(qián )妻(qī )长(zhǎng )子(zǐ )兴(xìng )遇(yù )疾(jí )困(kùn )笃(dǔ ),母(mǔ )恻(cè )隐(yǐn )自(zì )然(rán ),亲(qīn )调(diào )药(yào )膳(shàn ),恩(ēn )情(qíng )笃(dǔ )密(mì )。兴(xìng )疾(jí )久(jiǔ )乃(nǎi )瘳(chōu ),于(yú )是(shì )呼(hū )三(sān )弟(dì )谓(wèi )曰(yuē ):“继(jì )母(mǔ )慈(cí )仁(rén ),出(chū )自(zì )天(tiān )受(shòu )。吾(wú )兄(xiōng )弟(dì )不(bú )识(shí )恩(ēn )养(yǎng ),禽(qín )兽(shòu )其(qí )心(xīn )。虽(suī )母(mǔ )道(dào )益(yì )隆(lóng ),我(wǒ )曹(cáo )过(guò )恶(è )亦(yì )已(yǐ )深(shēn )矣(yǐ )!”遂(suí )将(jiāng )三(sān )弟(dì )诣(yì )南(nán )郑(zhèng )狱(yù ),陈(chén )母(mǔ )之(zhī )德(dé ),状(zhuàng )己(jǐ )之(zhī )过(guò ),乞(qǐ )就(jiù )刑(xíng )辟(pì )。县(xiàn )言(yán )之(zhī )于(yú )郡(jùn ),郡(jùn )守(shǒu )表(biǎo )异(yì )其(qí )母(mǔ ),蠲(juān )除(chú )家(jiā )徭(yáo ),遣(qiǎn )散(sàn )四(sì )子(zǐ ),许(xǔ )以(yǐ )修(xiū )革(gé )。自(zì )后(hòu )训(xùn )导(dǎo )愈(yù )明(míng ),并(bìng )为(wéi )良(liáng )士(shì )。

穆(mù )姜(jiāng )年(nián )八(bā )十(shí )余(yú )卒(zú )。临(lín )终(zhōng )敕(chì )诸(zhū )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )弟(dì )伯(bó )度(dù ),智(zhì )达(dá )士(shì )也(yě )。所(suǒ )论(lùn )薄(báo )葬(zàng ),其(qí )义(yì )至(zhì )矣(yǐ )。又(yòu )临(lín )亡(wáng )遗(yí )令(lìng ),贤(xián )圣(shèng )法(fǎ )也(yě )。令(lìng )汝(rǔ )曹(cáo )遵(zūn )承(chéng ),勿(wù )与(yǔ )俗(sú )同(tóng ),增(zēng )吾(wú )之(zhī )累(lèi )。”诸(zhū )子(zǐ )奉(fèng )行(háng )焉(yān )。

孝(xiào )女(nǚ )曹(cáo )娥(é )者(zhě ),会(huì )稽(jī )上(shàng )虞(yú )人(rén )也(yě )。父(fù )盱(xū ),能(néng )弦(xián )歌(gē ),为(wéi )巫(wū )祝(zhù )。汉(hàn )安(ān )二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè )五(wǔ )日(rì ),于(yú )县(xiàn )江(jiāng )溯(sù )涛(tāo )婆(pó )娑(suō )迎(yíng )神(shén ),溺(nì )死(sǐ ),不(bú )得(dé )尸(shī )骸(hái )。娥(é )年(nián )十(shí )四(sì ),乃(nǎi )沿(yán )江(jiāng )号(hào )哭(kū ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )绝(jué )声(shēng ),旬(xún )有(yǒu )七(qī )日(rì ),遂(suí )投(tóu )江(jiāng )而(ér )死(sǐ )。至(zhì )元(yuán )嘉(jiā )元(yuán )年(nián ),县(xiàn )长(zhǎng )度(dù )尚(shàng )改(gǎi )葬(zàng )娥(é )于(yú )江(jiāng )南(nán )道(dào )傍(bàng ),为(wéi )立(lì )碑(bēi )焉(yān )。

吴(wú )许(xǔ )升(shēng )妻(qī )者(zhě ),吕(lǚ )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )荣(róng )。升(shēng )少(shǎo )为(wéi )博(bó )徒(tú ),不(bú )理(lǐ )操(cāo )行(háng ),荣(róng )尝(cháng )躬(gōng )勤(qín )家(jiā )业(yè ),以(yǐ )奉(fèng )养(yǎng )其(qí )姑(gū )。数(shù )劝(quàn )升(shēng )修(xiū )学(xué ),每(měi )有(yǒu )不(bú )善(shàn ),辄(zhé )流(liú )涕(tì )进(jìn )规(guī )。荣(róng )父(fù )积(jī )忿(fèn )疾(jí )升(shēng ),乃(nǎi )呼(hū )荣(róng )欲(yù )改(gǎi )嫁(jià )之(zhī )。荣(róng )叹(tàn )曰(yuē ):“命(mìng )之(zhī )所(suǒ )遭(zāo ),义(yì )无(wú )离(lí )贰(èr )!”终(zhōng )不(bú )肯(kěn )归(guī )。升(shēng )感(gǎn )激(jī )自(zì )厉(lì ),乃(nǎi )寻(xún )师(shī )远(yuǎn )学(xué ),遂(suí )以(yǐ )成(chéng )名(míng )。寻(xún )被(bèi )本(běn )州(zhōu )辟(pì )命(mìng ),行(háng )至(zhì )寿(shòu )春(chūn ),道(dào )为(wéi )盗(dào )所(suǒ )害(hài )。刺(cì )史(shǐ )尹(yǐn )耀(yào )捕(bǔ )盗(dào )得(dé )之(zhī )。荣(róng )迎(yíng )丧(sàng )于(yú )路(lù ),闻(wén )而(ér )诣(yì )州(zhōu ),请(qǐng )甘(gān )心(xīn )仇(chóu )人(rén )。耀(yào )听(tīng )之(zhī )。荣(róng )乃(nǎi )手(shǒu )断(duàn )其(qí )头(tóu ),以(yǐ )祭(jì )升(shēng )灵(líng )。后(hòu )郡(jùn )遭(zāo )寇(kòu )贼(zéi ),贼(zéi )欲(yù )犯(fàn )之(zhī ),荣(róng )逾(yú )垣(yuán )走(zǒu ),贼(zéi )拔(bá )刀(dāo )追(zhuī )之(zhī )。贼(zéi )曰(yuē ):“从(cóng )我(wǒ )则(zé )生(shēng ),不(bú )从(cóng )我(wǒ )则(zé )死(sǐ )。”荣(róng )曰(yuē ):“义(yì )不(bú )以(yǐ )身(shēn )受(shòu )辱(rǔ )寇(kòu )虏(lǔ )也(yě )!”遂(suí )杀(shā )之(zhī )。是(shì )日(rì )疾(jí )风(fēng )暴(bào )雨(yǔ ),雷(léi )电(diàn )晦(huì )冥(míng ),贼(zéi )惶(huáng )惧(jù )叩(kòu )头(tóu )谢(xiè )罪(zuì ),乃(nǎi )殡(bìn )葬(zàng )之(zhī )。

汝(rǔ )南(nán )袁(yuán )隗(wěi )妻(qī )者(zhě ),扶(fú )风(fēng )马(mǎ )融(róng )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )伦(lún )。隗(wěi )已(yǐ )见(jiàn )前(qián )传(chuán )。伦(lún )少(shǎo )有(yǒu )才(cái )辩(biàn )。融(róng )家(jiā )世(shì )丰(fēng )豪(háo ),装(zhuāng )遣(qiǎn )甚(shèn )盛(shèng )。及(jí )初(chū )成(chéng )礼(lǐ ),隗(wěi )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“妇(fù )奉(fèng )箕(jī )帚(zhǒu )而(ér )已(yǐ ),何(hé )乃(nǎi )过(guò )珍(zhēn )丽(lì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“慈(cí )亲(qīn )垂(chuí )爱(ài ),不(bú )敢(gǎn )逆(nì )命(mìng )。君(jūn )若(ruò )欲(yù )慕(mù )鲍(bào )宣(xuān )、梁(liáng )鸿(hóng )之(zhī )高(gāo )者(zhě ),妾(qiè )亦(yì )请(qǐng )从(cóng )少(shǎo )君(jūn )、孟(mèng )光(guāng )之(zhī )事(shì )矣(yǐ )。”隗(wěi )又(yòu )曰(yuē ):“弟(dì )先(xiān )兄(xiōng )举(jǔ ),世(shì )以(yǐ )为(wéi )笑(xiào )。今(jīn )处(chù )姊(zǐ )未(wèi )适(shì ),先(xiān )行(háng )可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“妾(qiè )姊(zǐ )高(gāo )行(háng )殊(shū )邈(miǎo ),未(wèi )遭(zāo )良(liáng )匹(pǐ ),不(bú )似(sì )鄙(bǐ )薄(báo ),苟(gǒu )然(rán )而(ér )已(yǐ )。”又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):“南(nán )郡(jùn )君(jūn )学(xué )穷(qióng )道(dào )奥(ào ),文(wén )为(wéi )辞(cí )宗(zōng ),而(ér )所(suǒ )在(zài )之(zhī )职(zhí ),辄(zhé )以(yǐ )货(huò )财(cái )为(wéi )损(sǔn ),何(hé )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )大(dà )圣(shèng ),不(bú )免(miǎn )武(wǔ )叔(shū )之(zhī )毁(huǐ );子(zǐ )路(lù )至(zhì )贤(xián ),犹(yóu )有(yǒu )伯(bó )寮(liáo )之(zhī )诉(sù )。家(jiā )君(jūn )获(huò )此(cǐ ),固(gù )其(qí )宜(yí )耳(ěr )。”隗(wěi )默(mò )然(rán )不(bú )能(néng )屈(qū ),帐(zhàng )外(wài )听(tīng )者(zhě )为(wéi )惭(cán )。隗(wěi )既(jì )宠(chǒng )贵(guì )当(dāng )时(shí ),伦(lún )亦(yì )有(yǒu )名(míng )于(yú )世(shì )。年(nián )六(liù )十(shí )余(yú )卒(zú )。

伦(lún )妹(mèi )芝(zhī ),亦(yì )有(yǒu )才(cái )义(yì )。少(shǎo )丧(sàng )亲(qīn )长(zhǎng )而(ér )追(zhuī )感(gǎn ),乃(nǎi )作(zuò )《申(shēn )情(qíng )赋(fù )》云(yún )。

酒(jiǔ )泉(quán )庞(páng )BF73母(mǔ )者(zhě ),赵(zhào )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )娥(é )。父(fù )为(wéi )同(tóng )县(xiàn )人(rén )所(suǒ )杀(shā ),而(ér )娥(é )兄(xiōng )弟(dì )三(sān )人(rén ),时(shí )俱(jù )病(bìng )物(wù )故(gù ),仇(chóu )乃(nǎi )喜(xǐ )而(ér )自(zì )贺(hè ),以(yǐ )为(wéi )莫(mò )己(jǐ )报(bào )也(yě )。娥(é )阴(yīn )怀(huái )感(gǎn )愤(fèn ),乃(nǎi )潜(qián )备(bèi )刀(dāo )兵(bīng ),常(cháng )帷(wéi )车(chē )以(yǐ )候(hòu )仇(chóu )家(jiā )。十(shí )余(yú )年(nián )不(bú )能(néng )得(dé )。后(hòu )遇(yù )于(yú )都(dōu )亭(tíng ),刺(cì )杀(shā )之(zhī )。因(yīn )诣(yì )县(xiàn )自(zì )首(shǒu )。曰(yuē ):“父(fù )仇(chóu )已(yǐ )报(bào ),请(qǐng )就(jiù )刑(xíng )戮(lù )。”禄(lù )福(fú )长(zhǎng )尹(yǐn )嘉(jiā )义(yì )之(zhī ),解(jiě )印(yìn )缓(huǎn )欲(yù )与(yǔ )俱(jù )亡(wáng )。娥(é )不(bú )肯(kěn )去(qù )。曰(yuē ):“怨(yuàn )塞(sāi )身(shēn )死(sǐ ),妾(qiè )之(zhī )明(míng )分(fèn );结(jié )罪(zuì )理(lǐ )狱(yù ),君(jūn )之(zhī )常(cháng )理(lǐ )。何(hé )敢(gǎn )苟(gǒu )生(shēng ),以(yǐ )枉(wǎng )公(gōng )法(fǎ )!”后(hòu )遇(yù )赦(shè )得(dé )免(miǎn )。州(zhōu )郡(jùn )表(biǎo )其(qí )闾(lǘ )。太(tài )常(cháng )张(zhāng )奂(huàn )嘉(jiā )叹(tàn ),以(yǐ )束(shù )帛(bó )礼(lǐ )之(zhī )。

沛(pèi )刘(liú )长(zhǎng )卿(qīng )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )桓(huán )鸾(luán )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。鸾(luán )已(yǐ )见(jiàn )前(qián )传(chuán )。生(shēng )一(yī )男(nán )五(wǔ )岁(suì )而(ér )长(zhǎng )卿(qīng )卒(zú ),妻(qī )防(fáng )远(yuǎn )嫌(xián )疑(yí ),不(bú )肯(kěn )归(guī )宁(níng )。兒(ér )年(nián )十(shí )五(wǔ ),晚(wǎn )又(yòu )夭(yāo )殁(mò )。妻(qī )虑(lǜ )不(bú )免(miǎn ),乃(nǎi )豫(yù )刑(xíng )其(qí )耳(ěr )以(yǐ )自(zì )誓(shì )。宗(zōng )妇(fù )相(xiàng )与(yǔ )愍(mǐn )之(zhī ),共(gòng )谓(wèi )曰(yuē ):“若(ruò )家(jiā )殊(shū )无(wú )它(tā )意(yì );假(jiǎ )令(lìng )有(yǒu )之(zhī ),犹(yóu )可(kě )因(yīn )姑(gū )姊(zǐ )妹(mèi )以(yǐ )表(biǎo )其(qí )诚(chéng ),何(hé )贵(guì )义(yì )轻(qīng )身(shēn )之(zhī )甚(shèn )哉(zāi )!”对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )五(wǔ )更(gèng ),学(xué )为(wéi )儒(rú )宗(zōng ),尊(zūn )为(wéi )帝(dì )师(shī )。五(wǔ )更(gèng )已(yǐ )来(lái ),历(lì )代(dài )不(bú )替(tì ),男(nán )以(yǐ )忠(zhōng )孝(xiào )显(xiǎn ),女(nǚ )以(yǐ )贞(zhēn )顺(shùn )称(chēng )。《诗(shī )》云(yún ):‘无(wú )忝(tiǎn )尔(ěr )祖(zǔ ),聿(yù )修(xiū )厥(jué )德(dé )。’是(shì )以(yǐ )豫(yù )自(zì )刑(xíng )剪(jiǎn ),以(yǐ )明(míng )我(wǒ )情(qíng )。”沛(pèi )相(xiàng )王(wáng )吉(jí )上(shàng )奏(zòu )高(gāo )行(háng ),显(xiǎn )其(qí )门(mén )闾(lǘ ),号(hào )曰(yuē )“行(háng )义(yì )桓(huán )B341”,县(xiàn )邑(yì )有(yǒu )祀(sì )必(bì )E122焉(yān )。

安(ān )定(dìng )皇(huáng )甫(fǔ )规(guī )妻(qī )者(zhě ),不(bú )知(zhī )何(hé )氏(shì )女(nǚ )也(yě )。规(guī )初(chū )丧(sàng )室(shì )家(jiā ),后(hòu )更(gèng )娶(qǔ )之(zhī )。妻(qī )善(shàn )属(shǔ )文(wén ),能(néng )草(cǎo )书(shū ),时(shí )为(wéi )规(guī )答(dá )书(shū )记(jì ),众(zhòng )人(rén )怪(guài )其(qí )工(gōng )。及(jí )规(guī )卒(zú )时(shí ),妻(qī )年(nián )犹(yóu )盛(shèng )而(ér )容(róng )色(sè )美(měi )。后(hòu )董(dǒng )卓(zhuó )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),承(chéng )其(qí )名(míng ),娉(pīng )以(yǐ )軿(pēng )辎(zī )百(bǎi )乘(chéng ),马(mǎ )二(èr )十(shí )匹(pǐ ),奴(nú )婢(bì )钱(qián )帛(bó )充(chōng )路(lù )。妻(qī )乃(nǎi )轻(qīng )服(fú )诣(yì )卓(zhuó )门(mén ),跪(guì )自(zì )陈(chén )清(qīng ),辞(cí )甚(shèn )酸(suān )怆(chuàng )。卓(zhuó )使(shǐ )傅(fù )奴(nú )侍(shì )者(zhě )悉(xī )拔(bá )刀(dāo )围(wéi )之(zhī ),而(ér )谓(wèi )曰(yuē ):“孤(gū )之(zhī )威(wēi )教(jiāo ),欲(yù )令(lìng )四(sì )海(hǎi )风(fēng )靡(mí ),何(hé )有(yǒu )不(bú )行(háng )于(yú )一(yī )妇(fù )人(rén )乎(hū )?”妻(qī )知(zhī )不(bú )免(miǎn ),乃(nǎi )立(lì )骂(mà )卓(zhuó )曰(yuē ):“君(jūn )羌(qiāng )胡(hú )之(zhī )种(zhǒng ),毒(dú )害(hài )天(tiān )下(xià ),犹(yóu )未(wèi )足(zú )邪(xié )!妾(qiè )之(zhī )先(xiān )人(rén ),清(qīng )听(tīng )奕(yì )世(shì )。皇(huáng )甫(fǔ )氏(shì )文(wén )武(wǔ )上(shàng )才(cái ),为(wéi )汉(hàn )忠(zhōng )臣(chén )。君(jūn )亲(qīn )非(fēi )其(qí )趣(qù )使(shǐ )走(zǒu )吏(lì )乎(hū )?敢(gǎn )欲(yù )行(háng )非(fēi )礼(lǐ )于(yú )尔(ěr )君(jūn )夫(fū )人(rén )邪(xié )!”卓(zhuó )乃(nǎi )引(yǐn )车(chē )庭(tíng )中(zhōng ),以(yǐ )其(qí )头(tóu )县(xiàn )轭(è ),鞭(biān )扑(pū )交(jiāo )下(xià )。妻(qī )谓(wèi )持(chí )杖(zhàng )者(zhě )曰(yuē ):“何(hé )不(bú )重(zhòng )乎(hū )?速(sù )尽(jìn )为(wéi )惠(huì )。”遂(suí )死(sǐ )车(chē )下(xià )。后(hòu )人(rén )图(tú )画(huà ),号(hào )曰(yuē )“礼(lǐ )宗(zōng )”云(yún )。

南(nán )阳(yáng )阴(yīn )瑜(yú )妻(qī )者(zhě ),颍(yǐng )川(chuān )荀(xún )爽(shuǎng )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),名(míng )采(cǎi ),字(zì )女(nǚ )荀(xún )。聪(cōng )敏(mǐn )有(yǒu )才(cái )艺(yì )。年(nián )十(shí )七(qī ),适(shì )阴(yīn )氏(shì )。十(shí )九(jiǔ )产(chǎn )一(yī )女(nǚ ),而(ér )瑜(yú )卒(zú )。采(cǎi )时(shí )尚(shàng )丰(fēng )少(shǎo ),常(cháng )虑(lǜ )为(wéi )家(jiā )所(suǒ )逼(bī ),自(zì )防(fáng )御(yù )甚(shèn )固(gù )。后(hòu )同(tóng )郡(jùn )郭(guō )奕(yì )丧(sàng )妻(qī ),爽(shuǎng )以(yǐ )采(cǎi )许(xǔ )之(zhī ),因(yīn )诈(zhà )称(chēng )病(bìng )笃(dǔ ),召(zhào )采(cǎi )。既(jì )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )归(guī ),怀(huái )刃(rèn )自(zì )誓(shì )。爽(shuǎng )令(lìng )傅(fù )婢(bì )执(zhí )夺(duó )其(qí )刃(rèn ),扶(fú )抱(bào )载(zǎi )之(zhī ),犹(yóu )忧(yōu )致(zhì )愤(fèn )激(jī ),敕(chì )卫(wèi )甚(shèn )严(yán )。女(nǚ )既(jì )到(dào )郭(guō )氏(shì ),乃(nǎi )伪(wěi )为(wéi )欢(huān )悦(yuè )之(zhī )色(sè ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“我(wǒ )本(běn )立(lì )志(zhì )与(yǔ )阴(yīn )氏(shì )同(tóng )穴(xué ),而(ér )不(bú )免(miǎn )逼(bī )迫(pò ),遂(suí )至(zhì )于(yú )此(cǐ ),素(sù )情(qíng )不(bú )遂(suí ),奈(nài )何(hé )?”乃(nǎi )命(mìng )使(shǐ )建(jiàn )四(sì )灯(dēng ),盛(shèng )装(zhuāng )饰(shì ),请(qǐng )奕(yì )入(rù )相(xiàng )见(jiàn ),共(gòng )谈(tán ),言(yán )辞(cí )不(bú )辍(chuò )。奕(yì )敬(jìng )惮(dàn )之(zhī ),遂(suí )不(bú )敢(gǎn )逼(bī ),至(zhì )曙(shǔ )而(ér )出(chū )。采(cǎi )因(yīn )敕(chì )令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )办(bàn )浴(yù )。既(jì )入(rù )室(shì )而(ér )掩(yǎn )户(hù ),权(quán )令(lìng )侍(shì )人(rén )避(bì )之(zhī ),以(yǐ )粉(fěn )书(shū )扉(fēi )上(shàng )曰(yuē ):“尸(shī )还(hái )阴(yīn )。”“阴(yīn )”字(zì )未(wèi )及(jí )成(chéng ),惧(jù )有(yǒu )来(lái )者(zhě ),遂(suí )以(yǐ )衣(yī )带(dài )自(zì )缢(yì )。左(zuǒ )右(yòu )玩(wán )之(zhī )不(bú )为(wéi )意(yì ),比(bǐ )视(shì ),已(yǐ )绝(jué ),时(shí )人(rén )伤(shāng )焉(yān )。

犍(jiān )为(wéi )盛(shèng )道(dào )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )赵(zhào )氏(shì )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),字(zì )媛(yuán )姜(jiāng )。建(jiàn )安(ān )五(wǔ )年(nián ),益(yì )部(bù )乱(luàn ),道(dào )聚(jù )众(zhòng )起(qǐ )兵(bīng ),事(shì )败(bài ),夫(fū )妻(qī )执(zhí )系(xì ),当(dāng )死(sǐ )。媛(yuán )姜(jiāng )夜(yè )中(zhōng )告(gào )道(dào )曰(yuē ):“法(fǎ )有(yǒu )常(cháng )刑(xíng ),必(bì )无(wú )生(shēng )望(wàng )。君(jūn )可(kě )速(sù )潜(qián )逃(táo ),建(jiàn )立(lì )门(mén )户(hù ),妾(qiè )自(zì )留(liú )狱(yù ),代(dài )君(jūn )塞(sāi )咎(jiù )。”道(dào )依(yī )违(wéi )未(wèi )从(cóng )。媛(yuán )姜(jiāng )便(biàn )解(jiě )道(dào )桎(zhì )梏(gù ),为(wéi )赍(jī )粮(liáng )货(huò )。子(zǐ )翔(xiáng )时(shí )年(nián )五(wǔ )岁(suì ),使(shǐ )道(dào )携(xié )持(chí )而(ér )走(zǒu )。媛(yuán )姜(jiāng )代(dài )道(dào )持(chí )夜(yè ),应(yīng )对(duì )不(bú )失(shī )。度(dù )道(dào )已(yǐ )远(yuǎn ),乃(nǎi )以(yǐ )实(shí )告(gào )吏(lì ),应(yīng )时(shí )见(jiàn )杀(shā )。道(dào )父(fù )子(zǐ )会(huì )赦(shè )得(dé )归(guī )。道(dào )感(gǎn )其(qí )义(yì ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )娶(qǔ )焉(yān )。

孝(xiào )女(nǚ )叔(shū )先(xiān )雄(xióng )者(zhě ),犍(jiān )为(wéi )人(rén )也(yě )。父(fù )泥(ní )和(hé ),永(yǒng )建(jiàn )初(chū )为(wéi )县(xiàn )功(gōng )曹(cáo )。县(xiàn )长(zhǎng )遣(qiǎn )泥(ní )和(hé )拜(bài )檄(xí )谒(yè )巴(bā )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),乘(chéng )船(chuán )D926湍(tuān )水(shuǐ )物(wù )故(gù ),尸(shī )丧(sàng )不(bú )归(guī )。雄(xióng )感(gǎn )念(niàn )怨(yuàn )痛(tòng ),号(hào )泣(qì )昼(zhòu )夜(yè ),心(xīn )不(bú )图(tú )存(cún ),常(cháng )有(yǒu )自(zì )沉(chén )之(zhī )计(jì )。所(suǒ )生(shēng )男(nán )女(nǚ )二(èr )人(rén ),并(bìng )数(shù )岁(suì ),雄(xióng )乃(nǎi )各(gè )作(zuò )囊(náng ),盛(shèng )珠(zhū )环(huán )以(yǐ )系(xì )兒(ér ),数(shù )为(wéi )诀(jué )别(bié )之(zhī )辞(cí )。家(jiā )人(rén )每(měi )防(fáng )闲(xián )之(zhī ),经(jīng )百(bǎi )许(xǔ )日(rì )后(hòu )稍(shāo )懈(xiè ),雄(xióng )因(yīn )乘(chéng )小(xiǎo )船(chuán ),于(yú )父(fù )D926处(chù )恸(tòng )哭(kū ),遂(suí )自(zì )投(tóu )水(shuǐ )死(sǐ )。弟(dì )贤(xián ),其(qí )夕(xī )梦(mèng )雄(xióng )告(gào )之(zhī ):“却(què )后(hòu )六(liù )日(rì ),当(dāng )共(gòng )父(fù )同(tóng )出(chū )。”至(zhì )期(qī )伺(sì )之(zhī ),果(guǒ )与(yǔ )父(fù )相(xiàng )持(chí ),浮(fú )于(yú )江(jiāng )上(shàng )。郡(jùn )县(xiàn )表(biǎo )言(yán ),为(wéi )雄(xióng )立(lì )碑(bēi ),图(tú )象(xiàng )其(qí )形(xíng )焉(yān )。

陈(chén )留(liú )董(dǒng )祀(sì )妻(qī )者(zhě ),同(tóng )郡(jùn )察(chá )邕(yōng )之(zhī )女(nǚ )也(yě ),名(míng )琰(yǎn ),字(zì )文(wén )姬(jī )。博(bó )学(xué )有(yǒu )才(cái )辩(biàn ),又(yòu )妙(miào )于(yú )音(yīn )律(lǜ )。适(shì )河(hé )东(dōng )卫(wèi )仲(zhòng )道(dào )。夫(fū )亡(wáng )无(wú )子(zǐ ),归(guī )宁(níng )于(yú )家(jiā )。兴(xìng )平(píng )中(zhōng ),天(tiān )下(xià )丧(sàng )乱(luàn ),文(wén )姬(jī )为(wéi )胡(hú )骑(qí )所(suǒ )获(huò ),没(méi )于(yú )南(nán )匈(xiōng )奴(nú )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),在(zài )胡(hú )中(zhōng )十(shí )二(èr )年(nián ),生(shēng )二(èr )子(zǐ )。曹(cáo )操(cāo )素(sù )与(yǔ )邕(yōng )善(shàn ),痛(tòng )其(qí )无(wú )嗣(sì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )金(jīn )璧(bì )赎(shú )之(zhī ),而(ér )重(zhòng )嫁(jià )于(yú )祀(sì )。

祀(sì )为(wéi )屯(tún )田(tián )都(dōu )尉(wèi ),犯(fàn )法(fǎ )当(dāng )死(sǐ ),文(wén )姬(jī )诣(yì )曹(cáo )操(cāo )请(qǐng )之(zhī )。时(shí )公(gōng )卿(qīng )名(míng )士(shì )及(jí )远(yuǎn )方(fāng )使(shǐ )驿(yì )坐(zuò )者(zhě )满(mǎn )堂(táng ),操(cāo )谓(wèi )宾(bīn )客(kè )曰(yuē ):“蔡(cài )伯(bó )喈(jiē )之(zhī )女(nǚ )在(zài )外(wài ),今(jīn )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )见(jiàn )之(zhī )。”及(jí )文(wén )姬(jī )进(jìn ),蓬(péng )首(shǒu )徒(tú )行(háng ),叩(kòu )头(tóu )请(qǐng )罪(zuì ),音(yīn )辞(cí )清(qīng )辩(biàn ),旨(zhǐ )甚(shèn )酸(suān )哀(āi ),众(zhòng )皆(jiē )为(wéi )改(gǎi )容(róng )。操(cāo )曰(yuē ):“诚(chéng )实(shí )相(xiàng )矜(jīn ),然(rán )文(wén )状(zhuàng )已(yǐ )去(qù ),奈(nài )何(hé )?”文(wén )姬(jī )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )厩(jiù )马(mǎ )万(wàn )匹(pǐ ),虎(hǔ )士(shì )成(chéng )林(lín ),何(hé )惜(xī )疾(jí )足(zú )一(yī )骑(qí ),而(ér )不(bú )济(jì )垂(chuí )死(sǐ )之(zhī )命(mìng )乎(hū )!”操(cāo )感(gǎn )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )追(zhuī )原(yuán )祀(sì )罪(zuì )。时(shí )且(qiě )寒(hán ),赐(cì )以(yǐ )头(tóu )巾(jīn )履(lǚ )袜(wà )。操(cāo )因(yīn )问(wèn )曰(yuē ):“闻(wén )夫(fū )人(rén )家(jiā )先(xiān )多(duō )坟(fén )籍(jí ),犹(yóu )能(néng )忆(yì )识(shí )之(zhī )不(bú )?”文(wén )姬(jī )曰(yuē ):“昔(xī )亡(wáng )父(fù )赐(cì )书(shū )四(sì )千(qiān )许(xǔ )卷(juàn ),流(liú )离(lí )涂(tú )炭(tàn ),罔(wǎng )有(yǒu )存(cún )者(zhě )。今(jīn )所(suǒ )诵(sòng )忆(yì ),裁(cái )四(sì )百(bǎi )余(yú )篇(piān )耳(ěr )。”操(cāo )曰(yuē ):“今(jīn )当(dāng )使(shǐ )十(shí )吏(lì )就(jiù )夫(fū )人(rén )写(xiě )之(zhī )。”文(wén )姬(jī )曰(yuē ):“妾(qiè )闻(wén )男(nán )女(nǚ )之(zhī )别(bié ),礼(lǐ )不(bú )亲(qīn )授(shòu )。乞(qǐ )给(gěi )纸(zhǐ )笔(bǐ ),真(zhēn )草(cǎo )唯(wéi )命(mìng )。”于(yú )是(shì )缮(shàn )书(shū )送(sòng )之(zhī ),文(wén )无(wú )遗(yí )误(wù )。

后(hòu )感(gǎn )伤(shāng )乱(luàn )离(lí ),追(zhuī )怀(huái )悲(bēi )愤(fèn ),作(zuò )诗(shī )二(èr )章(zhāng )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

汉(hàn )季(jì )失(shī )权(quán )柄(bǐng ),董(dǒng )卓(zhuó )乱(luàn )天(tiān )常(cháng )。志(zhì )欲(yù )图(tú )篡(cuàn )弑(shì ),先(xiān )害(hài )诸(zhū )贤(xián )良(liáng )。逼(bī )迫(pò )迁(qiān )旧(jiù )邦(bāng ),拥(yōng )主(zhǔ )以(yǐ )自(zì )强(qiáng )。海(hǎi )内(nèi )兴(xìng )义(yì )师(shī ),欲(yù )共(gòng )讨(tǎo )不(bú )祥(xiáng )。卓(zhuó )众(zhòng )来(lái )东(dōng )下(xià ),金(jīn )甲(jiǎ )耀(yào )日(rì )光(guāng )。平(píng )土(tǔ )人(rén )脆(cuì )弱(ruò ),来(lái )兵(bīng )皆(jiē )胡(hú )羌(qiāng )。猎(liè )野(yě )围(wéi )城(chéng )邑(yì ),所(suǒ )向(xiàng )悉(xī )破(pò )亡(wáng )。斩(zhǎn )截(jié )无(wú )孑(jié )遗(yí ),尸(shī )骸(hái )相(xiàng )撑(chēng )拒(jù )。马(mǎ )边(biān )县(xiàn )男(nán )头(tóu ),马(mǎ )后(hòu )载(zǎi )妇(fù )女(nǚ )。长(zhǎng )驱(qū )西(xī )入(rù )关(guān ),迥(jiǒng )路(lù )险(xiǎn )且(qiě )阻(zǔ )。还(hái )顾(gù )邈(miǎo )冥(míng )冥(míng ),肝(gān )脾(pí )为(wéi )烂(làn )腐(fǔ )。所(suǒ )略(luè )有(yǒu )万(wàn )计(jì ),不(bú )得(dé )今(jīn )屯(tún )聚(jù )。或(huò )有(yǒu )骨(gǔ )肉(ròu )俱(jù ),欲(yù )言(yán )不(bú )敢(gǎn )语(yǔ )。失(shī )意(yì )机(jī )微(wēi )间(jiān ),辄(zhé )言(yán )毙(bì )降(jiàng )虏(lǔ )。要(yào )当(dāng )以(yǐ )亭(tíng )刃(rèn ),我(wǒ )曹(cáo )不(bú )活(huó )汝(rǔ )。岂(qǐ )复(fù )惜(xī )性(xìng )命(mìng ),不(bú )堪(kān )其(qí )詈(lì )骂(mà )。或(huò )便(biàn )加(jiā )棰(chuí )杖(zhàng ),毒(dú )痛(tòng )参(cān )并(bìng )下(xià )。旦(dàn )则(zé )号(hào )泣(qì )行(háng ),夜(yè )则(zé )悲(bēi )吟(yín )坐(zuò ),欲(yù )死(sǐ )不(bú )能(néng )得(dé ),欲(yù )生(shēng )无(wú )一(yī )可(kě )。彼(bǐ )苍(cāng )者(zhě )何(hé )辜(gū ),乃(nǎi )遭(zāo )此(cǐ )厄(è )祸(huò )!边(biān )荒(huāng )与(yǔ )华(huá )异(yì ),人(rén )俗(sú )少(shǎo )义(yì )理(lǐ )。处(chù )所(suǒ )多(duō )霜(shuāng )雪(xuě ),胡(hú )风(fēng )春(chūn )夏(xià )起(qǐ )。翩(piān )翩(piān )吹(chuī )我(wǒ )衣(yī ),肃(sù )肃(sù )入(rù )我(wǒ )耳(ěr )。感(gǎn )时(shí )念(niàn )父(fù )母(mǔ ),哀(āi )叹(tàn )无(wú )穷(qióng )已(yǐ )。有(yǒu )客(kè )从(cóng )外(wài )来(lái ),闻(wén )之(zhī )常(cháng )欢(huān )喜(xǐ )。迎(yíng )问(wèn )其(qí )消(xiāo )息(xī ),辄(zhé )复(fù )非(fēi )乡(xiāng )里(lǐ ),邂(xiè )逅(hòu )徼(jiǎo )时(shí )愿(yuàn ),骨(gǔ )肉(ròu )来(lái )迎(yíng )己(jǐ )。己(jǐ )得(dé )自(zì )解(jiě )免(miǎn ),当(dāng )复(fù )弃(qì )兒(ér )子(zǐ )。天(tiān )属(shǔ )缀(zhuì )人(rén )心(xīn ),念(niàn )别(bié )无(wú )会(huì )期(qī )。存(cún )亡(wáng )永(yǒng )乖(guāi )隔(gé ),不(bú )忍(rěn )与(yǔ )之(zhī )辞(cí )。兒(ér )前(qián )抱(bào )我(wǒ )颈(jǐng ),问(wèn )母(mǔ )欲(yù )何(hé )之(zhī )。“人(rén )言(yán )母(mǔ )当(dāng )去(qù ),岂(qǐ )复(fù )有(yǒu )还(hái )时(shí )。阿(ā )母(mǔ )常(cháng )仁(rén )恻(cè ),今(jīn )何(hé )更(gèng )不(bú )慈(cí )?我(wǒ )尚(shàng )未(wèi )成(chéng )人(rén ),奈(nài )何(hé )不(bú )顾(gù )思(sī )!”见(jiàn )此(cǐ )崩(bēng )五(wǔ )内(nèi ),恍(huǎng )惚(hū )生(shēng )狂(kuáng )痴(chī )。号(hào )泣(qì )手(shǒu )抚(fǔ )摩(mó ),当(dāng )发(fā )复(fù )回(huí )疑(yí )。兼(jiān )有(yǒu )同(tóng )时(shí )辈(bèi ),相(xiàng )送(sòng )告(gào )离(lí )别(bié )。慕(mù )我(wǒ )独(dú )得(dé )归(guī ),哀(āi )叫(jiào )声(shēng )摧(cuī )裂(liè )。马(mǎ )为(wéi )立(lì )踟(chí )蹰(chú ),车(chē )为(wéi )不(bú )转(zhuǎn )辙(zhé )。观(guān )者(zhě )皆(jiē )DF4F欷(xī ),行(háng )路(lù )亦(yì )鸣(míng )咽(yān )。去(qù )去(qù )割(gē )情(qíng )恋(liàn ),遄(chuán )征(zhēng )日(rì )遐(xiá )迈(mài )。悠(yōu )悠(yōu )三(sān )千(qiān )里(lǐ ),何(hé )时(shí )复(fù )交(jiāo )会(huì )?念(niàn )我(wǒ )出(chū )腹(fù )子(zǐ ),匈(xiōng )臆(yì )为(wéi )摧(cuī )败(bài )。既(jì )至(zhì )家(jiā )人(rén )尽(jìn ),又(yòu )复(fù )无(wú )中(zhōng )外(wài )。城(chéng )郭(guō )为(wéi )山(shān )林(lín ),庭(tíng )宇(yǔ )生(shēng )荆(jīng )艾(ài )。白(bái )骨(gǔ )不(bú )知(zhī )谁(shuí ),从(cóng )横(héng )莫(mò )覆(fù )盖(gài )。出(chū )门(mén )无(wú )人(rén )声(shēng ),豺(chái )狼(láng )号(hào )且(qiě )吠(fèi )。茕(qióng )茕(qióng )对(duì )孤(gū )景(jǐng ),怛(dá )咤(zhà )糜(mí )肝(gān )肺(fèi )。登(dēng )高(gāo )远(yuǎn )眺(tiào )望(wàng ),魂(hún )神(shén )忽(hū )飞(fēi )逝(shì )。奄(yǎn )若(ruò )寿(shòu )命(mìng )尽(jìn ),旁(páng )人(rén )相(xiàng )宽(kuān )大(dà )。为(wéi )复(fù )强(qiáng )视(shì )息(xī ),虽(suī )生(shēng )何(hé )聊(liáo )赖(lài )!托(tuō )命(mìng )于(yú )新(xīn )人(rén ),竭(jié )心(xīn )自(zì )勖(xù )厉(lì )。流(liú )离(lí )成(chéng )鄙(bǐ )贱(jiàn ),常(cháng )恐(kǒng )复(fù )捐(juān )废(fèi )。人(rén )生(shēng )几(jǐ )何(hé )时(shí ),怀(huái )忧(yōu )终(zhōng )年(nián )岁(suì )!

其(qí )二(èr )章(zhāng )曰(yuē ):

嗟(jiē )薄(báo )祐(yòu )兮(xī )遭(zāo )世(shì )患(huàn ),宗(zōng )族(zú )殄(tiǎn )兮(xī )门(mén )户(hù )单(dān )。身(shēn )执(zhí )略(luè )兮(xī )入(rù )西(xī )关(guān ),历(lì )险(xiǎn )阻(zǔ )兮(xī )之(zhī )羌(qiāng )蛮(mán )。山(shān )谷(gǔ )眇(miǎo )兮(xī )路(lù )曼(màn )曼(màn ),眷(juàn )东(dōng )顾(gù )兮(xī )但(dàn )悲(bēi )叹(tàn )。冥(míng )当(dāng )寝(qǐn )兮(xī )不(bú )能(néng )安(ān ),饥(jī )当(dāng )食(shí )兮(xī )不(bú )能(néng )餐(cān ),常(cháng )流(liú )涕(tì )兮(xī )C55B不(bú )干(gàn ),薄(báo )志(zhì )节(jiē )兮(xī )念(niàn )死(sǐ )难(nán ),虽(suī )苟(gǒu )活(huó )兮(xī )无(wú )形(xíng )颜(yán )。惟(wéi )彼(bǐ )方(fāng )兮(xī )远(yuǎn )阳(yáng )精(jīng ),阴(yīn )气(qì )凝(níng )兮(xī )雪(xuě )夏(xià )零(líng )。沙(shā )漠(mò )壅(yōng )兮(xī )尘(chén )冥(míng )冥(míng ),有(yǒu )草(cǎo )木(mù )兮(xī )春(chūn )不(bú )荣(róng )。人(rén )似(sì )禽(qín )兮(xī )食(shí )臭(chòu )腥(xīng ),言(yán )兜(dōu )离(lí )兮(xī )状(zhuàng )窈(yǎo )停(tíng )。岁(suì )聿(yù )幕(mù )兮(xī )时(shí )迈(mài )征(zhēng ),夜(yè )悠(yōu )长(zhǎng )兮(xī )禁(jìn )门(mén )扃(jiōng )。不(bú )能(néng )寐(mèi )兮(xī )起(qǐ )屏(píng )菅(jiān ),登(dēng )胡(hú )殿(diàn )兮(xī )临(lín )广(guǎng )庭(tíng )。玄(xuán )云(yún )合(hé )兮(xī )翳(yì )月(yuè )星(xīng ),北(běi )风(fēng )厉(lì )兮(xī )肃(sù )泠(líng )泠(líng )。胡(hú )笳(jiā )动(dòng )兮(xī )边(biān )马(mǎ )鸣(míng ),孤(gū )雁(yàn )归(guī )兮(xī )声(shēng )嘤(yīng )嘤(yīng )。乐(lè )人(rén )兴(xìng )兮(xī )弹(dàn )琴(qín )筝(zhēng ),音(yīn )相(xiàng )和(hé )兮(xī )悲(bēi )且(qiě )清(qīng )。心(xīn )吐(tǔ )思(sī )兮(xī )匈(xiōng )愤(fèn )盈(yíng ),欲(yù )舒(shū )气(qì )兮(xī )恐(kǒng )彼(bǐ )惊(jīng ),含(hán )哀(āi )咽(yān )兮(xī )涕(tì )沾(zhān )颈(jǐng )。家(jiā )既(jì )迎(yíng )兮(xī )当(dāng )归(guī )宁(níng ),临(lín )长(zhǎng )路(lù )兮(xī )捐(juān )所(suǒ )生(shēng )。兒(ér )呼(hū )母(mǔ )兮(xī )号(hào )失(shī )声(shēng ),我(wǒ )掩(yǎn )耳(ěr )兮(xī )不(bú )忍(rěn )听(tīng )。追(zhuī )持(chí )我(wǒ )兮(xī )走(zǒu )茕(qióng )茕(qióng ),顿(dùn )复(fù )起(qǐ )兮(xī )毁(huǐ )颜(yán )形(xíng )。还(hái )顾(gù )之(zhī )兮(xī )破(pò )人(rén )情(qíng ),心(xīn )怛(dá )绝(jué )兮(xī )死(sǐ )复(fù )生(shēng )。

赞(zàn )曰(yuē ):端(duān )操(cāo )有(yǒu )踪(zōng ),幽(yōu )闲(xián )有(yǒu )容(róng )。区(qū )明(míng )风(fēng )烈(liè ),昭(zhāo )我(wǒ )管(guǎn )彤(tóng )。

阅读:26606

打赏捐助〔Donate〕>>>

《列女传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库