武帝纪【登录】

《三国志》 > 魏书 > 《武帝纪》 > 拼音版

太(tài )祖(zǔ )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),沛(pèi )国(guó )谯(qiáo )人(rén )也(yě ),姓(xìng )曹(cáo ),讳(huì )操(cāo ),字(zì )孟(mèng )德(dé ),汉(hàn )相(xiàng )国(guó )参(cān )之(zhī )后(hòu )。桓(huán )帝(dì )世(shì ),曹(cáo )腾(téng )为(wéi )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )大(dà )长(zhǎng )秋(qiū ),封(fēng )费(fèi )亭(tíng )侯(hóu )。养(yǎng )子(zǐ )嵩(sōng )嗣(sì ),官(guān )至(zhì )太(tài )尉(wèi ),莫(mò )能(néng )审(shěn )其(qí )生(shēng )出(chū )本(běn )末(mò )。嵩(sōng )生(shēng )太(tài )祖(zǔ )。

太(tài )祖(zǔ )少(shǎo )机(jī )警(jǐng ),有(yǒu )权(quán )数(shù ),而(ér )任(rèn )侠(xiá )放(fàng )荡(dàng ),不(bú )治(zhì )行(háng )业(yè ),故(gù )世(shì )人(rén )未(wèi )之(zhī )奇(qí )也(yě );惟(wéi )梁(liáng )国(guó )桥(qiáo )玄(xuán )、南(nán )阳(yáng )何(hé )颙(yú )异(yì )焉(yān )。玄(xuán )谓(wèi )太(tài )祖(zǔ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )将(jiāng )乱(luàn ),非(fēi )命(mìng )世(shì )之(zhī )才(cái )不(bú )能(néng )济(jì )也(yě ),能(néng )安(ān )之(zhī )者(zhě ),其(qí )在(zài )君(jūn )乎(hū )!”年(nián )二(èr )十(shí ),举(jǔ )孝(xiào )廉(lián )为(wéi )郎(láng ),除(chú )洛(luò )阳(yáng )北(běi )部(bù )尉(wèi ),迁(qiān )顿(dùn )丘(qiū )令(lìng ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )。

光(guāng )和(hé )末(mò ),黄(huáng )巾(jīn )起(qǐ )。拜(bài )骑(qí )都(dōu )尉(wèi ),讨(tǎo )颍(yǐng )川(chuān )贼(zéi )。迁(qiān )为(wéi )济(jì )南(nán )相(xiàng ),国(guó )有(yǒu )十(shí )余(yú )县(xiàn ),长(zhǎng )吏(lì )多(duō )阿(ā )附(fù )贵(guì )戚(qī ),赃(zāng )污(wū )狼(láng )藉(jiè ),于(yú )是(shì )奏(zòu )免(miǎn )其(qí )八(bā );禁(jìn )断(duàn )淫(yín )祀(sì ),奸(jiān )宄(guǐ )逃(táo )窜(cuàn ),郡(jùn )界(jiè )肃(sù )然(rán )。久(jiǔ )之(zhī ),征(zhēng )还(hái )为(wéi )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu );不(bú )就(jiù ),称(chēng )疾(jí )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ )。

顷(qǐng )之(zhī ),冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )芬(fēn )、南(nán )阳(yáng )许(xǔ )攸(yōu )、沛(pèi )国(guó )周(zhōu )旌(jīng )等(děng )连(lián )结(jié )豪(háo )杰(jié ),谋(móu )废(fèi )灵(líng )帝(dì ),立(lì )合(hé )肥(féi )侯(hóu ),以(yǐ )告(gào )太(tài )祖(zǔ ),太(tài )祖(zǔ )拒(jù )之(zhī )。芬(fēn )等(děng )遂(suí )败(bài )。

金(jīn )城(chéng )边(biān )章(zhāng )、韩(hán )遂(suí )杀(shā )刺(cì )史(shǐ )郡(jùn )守(shǒu )以(yǐ )叛(pàn ),众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn ),天(tiān )下(xià )骚(sāo )动(dòng )。征(zhēng )太(tài )祖(zǔ )为(wéi )典(diǎn )军(jūn )校(xiào )尉(wèi )。会(huì )灵(líng )帝(dì )崩(bēng ),太(tài )子(zǐ )即(jí )位(wèi ),太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )何(hé )进(jìn )与(yǔ )袁(yuán )绍(shào )谋(móu )诛(zhū )宦(huàn )官(guān ),太(tài )后(hòu )不(bú )听(tīng )。进(jìn )乃(nǎi )召(zhào )董(dǒng )卓(zhuó ),欲(yù )以(yǐ )胁(xié )太(tài )后(hòu ),卓(zhuó )未(wèi )至(zhì )而(ér )进(jìn )见(jiàn )杀(shā )。卓(zhuó )到(dào ),废(fèi )帝(dì )为(wéi )弘(hóng )农(nóng )王(wáng )而(ér )立(lì )献(xiàn )帝(dì ),京(jīng )都(dōu )大(dà )乱(luàn )。卓(zhuó )表(biǎo )太(tài )祖(zǔ )为(wéi )骁(xiāo )骑(qí )校(xiào )尉(wèi ),欲(yù )与(yǔ )计(jì )事(shì )。太(tài )祖(zǔ )乃(nǎi )变(biàn )易(yì )姓(xìng )名(míng ),间(jiān )行(háng )东(dōng )归(guī )。出(chū )关(guān ),过(guò )中(zhōng )牟(móu ),为(wéi )亭(tíng )长(zhǎng )所(suǒ )疑(yí ),执(zhí )诣(yì )县(xiàn ),邑(yì )中(zhōng )或(huò )窃(qiè )识(shí )之(zhī ),为(wéi )请(qǐng )得(dé )解(jiě )。卓(zhuó )遂(suí )杀(shā )太(tài )后(hòu )及(jí )弘(hóng )农(nóng )王(wáng )。太(tài )祖(zǔ )至(zhì )陈(chén )留(liú ),散(sàn )家(jiā )财(cái ),合(hé )义(yì )兵(bīng ),将(jiāng )以(yǐ )诛(zhū )卓(zhuó )。冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè ),始(shǐ )起(qǐ )兵(bīng )于(yú )己(jǐ )吾(wú ),是(shì )岁(suì )中(zhōng )平(píng )六(liù )年(nián )也(yě )。

初(chū )平(píng )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),后(hòu )将(jiāng )军(jūn )袁(yuán )术(shù )、冀(jì )州(zhōu )牧(mù )韩(hán )馥(fù )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )孔(kǒng )伷(zhòu )、兖(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )岱(dài )、河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )王(wáng )匡(kuāng )、勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )袁(yuán )绍(shào )、陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )邈(miǎo )、东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )桥(qiáo )瑁(mào )、山(shān )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )袁(yuán )遗(yí )、济(jì )北(běi )相(xiàng )鲍(bào )信(xìn )同(tóng )时(shí )俱(jù )起(qǐ )兵(bīng ),众(zhòng )各(gè )数(shù )万(wàn ),推(tuī )绍(shào )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ )。太(tài )祖(zǔ )行(háng )奋(fèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )。

二(èr )月(yuè ),卓(zhuó )闻(wén )兵(bīng )起(qǐ ),乃(nǎi )徙(xǐ )天(tiān )子(zǐ )都(dōu )长(zhǎng )安(ān )。卓(zhuó )留(liú )屯(tún )洛(luò )阳(yáng ),遂(suí )焚(fén )宫(gōng )室(shì )。是(shì )时(shí )绍(shào )屯(tún )河(hé )内(nèi ),邈(miǎo )、岱(dài )、瑁(mào )、遗(yí )屯(tún )酸(suān )枣(zǎo ),术(shù )屯(tún )南(nán )阳(yáng ),伷(zhòu )屯(tún )颍(yǐng )川(chuān ),馥(fù )在(zài )邺(yè )。卓(zhuó )兵(bīng )强(qiáng ),绍(shào )等(děng )莫(mò )敢(gǎn )先(xiān )进(jìn )。太(tài )祖(zǔ )曰(yuē ):“举(jǔ )义(yì )兵(bīng )以(yǐ )诛(zhū )暴(bào )乱(luàn ),大(dà )众(zhòng )已(yǐ )合(hé ),诸(zhū )君(jūn )何(hé )疑(yí )?向(xiàng )使(shǐ )董(dǒng )卓(zhuó )闻(wén )山(shān )东(dōng )兵(bīng )起(qǐ ),倚(yǐ )王(wáng )室(shì )之(zhī )重(zhòng ),据(jù )二(èr )周(zhōu )之(zhī )险(xiǎn ),东(dōng )向(xiàng )以(yǐ )临(lín )天(tiān )下(xià );虽(suī )以(yǐ )无(wú )道(dào )行(háng )之(zhī ),犹(yóu )足(zú )为(wéi )患(huàn )。今(jīn )焚(fén )烧(shāo )宫(gōng )室(shì ),劫(jié )迁(qiān )天(tiān )子(zǐ ),海(hǎi )内(nèi )震(zhèn )动(dòng ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )归(guī ),此(cǐ )天(tiān )亡(wáng )之(zhī )时(shí )也(yě )。一(yī )战(zhàn )而(ér )天(tiān )下(xià )定(dìng )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。”遂(suí )引(yǐn )兵(bīng )西(xī ),将(jiāng )据(jù )成(chéng )皋(gāo )。邈(miǎo )遣(qiǎn )将(jiāng )韂(chàn )兹(zī )分(fèn )兵(bīng )随(suí )太(tài )祖(zǔ )。到(dào )荥(yíng )阳(yáng )汴(biàn )水(shuǐ ),遇(yù )卓(zhuó )将(jiāng )徐(xú )荣(róng ),与(yǔ )战(zhàn )不(bú )利(lì ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )伤(shāng )甚(shèn )多(duō )。太(tài )祖(zǔ )为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng ),所(suǒ )乘(chéng )马(mǎ )被(bèi )创(chuàng ),从(cóng )弟(dì )洪(hóng )以(yǐ )马(mǎ )与(yǔ )太(tài )祖(zǔ ),得(dé )夜(yè )遁(dùn )去(qù )。荣(róng )见(jiàn )太(tài )祖(zǔ )所(suǒ )将(jiāng )兵(bīng )少(shǎo ),力(lì )战(zhàn )尽(jìn )日(rì ),谓(wèi )酸(suān )枣(zǎo )未(wèi )易(yì )攻(gōng )也(yě ),亦(yì )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。

太(tài )祖(zǔ )到(dào )酸(suān )枣(zǎo ),诸(zhū )军(jūn )兵(bīng )十(shí )余(yú )万(wàn ),日(rì )置(zhì )酒(jiǔ )高(gāo )会(huì ),不(bú )图(tú )进(jìn )取(qǔ )。太(tài )祖(zǔ )责(zé )让(ràng )之(zhī ),因(yīn )为(wéi )谋(móu )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )听(tīng )吾(wú )计(jì ),使(shǐ )勃(bó )海(hǎi )引(yǐn )河(hé )内(nèi )之(zhī )众(zhòng )临(lín )孟(mèng )津(jīn ),酸(suān )枣(zǎo )诸(zhū )将(jiāng )守(shǒu )成(chéng )皋(gāo ),据(jù )敖(áo )仓(cāng ),塞(sāi )轘(huán )辕(yuán )、太(tài )谷(gǔ ),全(quán )制(zhì )其(qí )险(xiǎn );使(shǐ )袁(yuán )将(jiāng )军(jūn )率(lǜ )南(nán )阳(yáng )之(zhī )军(jūn )军(jūn )丹(dān )、析(xī ),入(rù )武(wǔ )关(guān ),以(yǐ )震(zhèn )三(sān )辅(fǔ ):皆(jiē )高(gāo )垒(lěi )深(shēn )壁(bì ),勿(wù )与(yǔ )战(zhàn ),益(yì )为(wéi )疑(yí )兵(bīng ),示(shì )天(tiān )下(xià )形(xíng )势(shì ),以(yǐ )顺(shùn )诛(zhū )逆(nì ),可(kě )立(lì )定(dìng )也(yě )。今(jīn )兵(bīng )以(yǐ )义(yì )动(dòng ),持(chí )疑(yí )而(ér )不(bú )进(jìn ),失(shī )天(tiān )下(xià )之(zhī )望(wàng ),窃(qiè )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )耻(chǐ )之(zhī )!”邈(miǎo )等(děng )不(bú )能(néng )用(yòng )。

太(tài )祖(zǔ )兵(bīng )少(shǎo ),乃(nǎi )与(yǔ )夏(xià )侯(hóu )惇(dūn )等(děng )诣(yì )扬(yáng )州(zhōu )募(mù )兵(bīng ),刺(cì )史(shǐ )陈(chén )温(wēn )、丹(dān )杨(yáng )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )昕(xīn )与(yǔ )兵(bīng )四(sì )千(qiān )余(yú )人(rén )。还(hái )到(dào )龙(lóng )亢(kàng ),士(shì )卒(zú )多(duō )叛(pàn )。至(zhì )铚(zhì )、建(jiàn )平(píng ),复(fù )收(shōu )兵(bīng )得(dé )千(qiān )余(yú )人(rén ),进(jìn )屯(tún )河(hé )内(nèi )。

刘(liú )岱(dài )与(yǔ )桥(qiáo )瑁(mào )相(xiàng )恶(è ),岱(dài )杀(shā )瑁(mào ),以(yǐ )王(wáng )肱(gōng )领(lǐng )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。

袁(yuán )绍(shào )与(yǔ )韩(hán )馥(fù )谋(móu )立(lì )幽(yōu )州(zhōu )牧(mù )刘(liú )虞(yú )为(wéi )帝(dì ),太(tài )祖(zǔ )拒(jù )之(zhī )。绍(shào )又(yòu )尝(cháng )得(dé )一(yī )玉(yù )印(yìn ),于(yú )太(tài )祖(zǔ )坐(zuò )中(zhōng )举(jǔ )向(xiàng )其(qí )肘(zhǒu ),太(tài )祖(zǔ )由(yóu )是(shì )笑(xiào )而(ér )恶(è )焉(yān )。

二(èr )年(nián )春(chūn ),绍(shào )、馥(fù )遂(suí )立(lì )虞(yú )为(wéi )帝(dì ),虞(yú )终(zhōng )不(bú )敢(gǎn )当(dāng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),卓(zhuó )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),袁(yuán )绍(shào )胁(xié )韩(hán )馥(fù ),取(qǔ )冀(jì )州(zhōu )。

黑(hēi )山(shān )贼(zéi )于(yú )毒(dú )、白(bái )绕(rào )、眭(suī )固(gù )等(děng ),申(shēn )随(suí )反(fǎn )。十(shí )余(yú )万(wàn )众(zhòng )略(luè )魏(wèi )郡(jùn )、东(dōng )郡(jùn ),王(wáng )肱(gōng )不(bú )能(néng )御(yù ),太(tài )祖(zǔ )引(yǐn )兵(bīng )入(rù )东(dōng )郡(jùn ),击(jī )白(bái )绕(rào )于(yú )濮(pú )阳(yáng ),破(pò )之(zhī )。袁(yuán )绍(shào )因(yīn )表(biǎo )太(tài )祖(zǔ )为(wéi )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),治(zhì )东(dōng )武(wǔ )阳(yáng )。

三(sān )年(nián )春(chūn ),太(tài )祖(zǔ )军(jūn )顿(dùn )丘(qiū ),毒(dú )等(děng )攻(gōng )东(dōng )武(wǔ )阳(yáng )。太(tài )祖(zǔ )乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )西(xī )入(rù )山(shān ),攻(gōng )毒(dú )等(děng )本(běn )屯(tún )。毒(dú )闻(wén )之(zhī ),弃(qì )武(wǔ )阳(yáng )还(hái )。太(tài )祖(zǔ )要(yào )击(jī )眭(suī )固(gù ),又(yòu )击(jī )匈(xiōng )奴(nú )於(yú )夫(fū )罗(luó )於(yú )内(nèi )黄(huáng ),皆(jiē )大(dà )破(pò )之(zhī )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),司(sī )徒(tú )王(wáng )允(yǔn )与(yǔ )吕(lǚ )布(bù )共(gòng )杀(shā )卓(zhuó )。卓(zhuó )将(jiāng )李(lǐ )傕(jué )、郭(guō )汜(sì )等(děng )杀(shā )允(yǔn )攻(gōng )布(bù ),布(bù )败(bài ),东(dōng )出(chū )武(wǔ )关(guān )。傕(jué )等(děng )擅(shàn )朝(cháo )政(zhèng )。

青(qīng )州(zhōu )黄(huáng )巾(jīn )众(zhòng )百(bǎi )万(wàn )入(rù )兖(yǎn )州(zhōu ),杀(shā )任(rèn )城(chéng )相(xiàng )郑(zhèng )遂(suí ),转(zhuǎn )入(rù )东(dōng )平(píng )。刘(liú )岱(dài )欲(yù )击(jī )之(zhī ),鲍(bào )信(xìn )谏(jiàn )曰(yuē ):“今(jīn )贼(zéi )众(zhòng )百(bǎi )万(wàn ),百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )震(zhèn )恐(kǒng ),士(shì )卒(zú )无(wú )□志(zhì ),不(bú )可(kě )敌(dí )也(yě )。观(guān )贼(zéi )众(zhòng )群(qún )辈(bèi )相(xiàng )随(suí ),军(jūn )无(wú )辎(zī )重(zhòng ),唯(wéi )以(yǐ )钞(chāo )略(luè )为(wéi )资(zī ),今(jīn )不(bú )若(ruò )畜(chù )士(shì )众(zhòng )之(zhī )力(lì ),先(xiān )为(wéi )固(gù )守(shǒu )。彼(bǐ )欲(yù )战(zhàn )不(bú )得(dé ),攻(gōng )又(yòu )不(bú )能(néng ),其(qí )势(shì )必(bì )离(lí )散(sàn ),后(hòu )选(xuǎn )精(jīng )锐(ruì ),据(jù )其(qí )要(yào )害(hài ),击(jī )之(zhī )可(kě )破(pò )也(yě )。”岱(dài )不(bú )从(cóng ),遂(suí )与(yǔ )战(zhàn ),果(guǒ )为(wéi )所(suǒ )杀(shā )。信(xìn )乃(nǎi )与(yǔ )州(zhōu )吏(lì )万(wàn )潜(qián )等(děng )至(zhì )东(dōng )郡(jùn )迎(yíng )太(tài )祖(zǔ )领(lǐng )兖(yǎn )州(zhōu )牧(mù )。遂(suí )进(jìn )兵(bīng )击(jī )黄(huáng )巾(jīn )于(yú )寿(shòu )张(zhāng )东(dōng )。信(xìn )力(lì )战(zhàn )□死(sǐ ),仅(jǐn )而(ér )破(pò )之(zhī )。购(gòu )求(qiú )信(xìn )丧(sàng )不(bú )得(dé ),众(zhòng )乃(nǎi )刻(kè )木(mù )如(rú )信(xìn )形(xíng )状(zhuàng ),祭(jì )而(ér )哭(kū )焉(yān )。追(zhuī )黄(huáng )巾(jīn )至(zhì )济(jì )北(běi )。乞(qǐ )降(jiàng )。冬(dōng ),受(shòu )降(jiàng )卒(zú )三(sān )十(shí )余(yú )万(wàn ),男(nán )女(nǚ )百(bǎi )余(yú )万(wàn )口(kǒu ),收(shōu )其(qí )精(jīng )锐(ruì )者(zhě ),号(hào )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )兵(bīng )。

袁(yuán )术(shù )与(yǔ )绍(shào )有(yǒu )隙(xì ),术(shù )求(qiú )援(yuán )于(yú )公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn ),瓒(zàn )使(shǐ )刘(liú )备(bèi )屯(tún )高(gāo )唐(táng ),单(dān )经(jīng )屯(tún )平(píng )原(yuán ),陶(táo )谦(qiān )屯(tún )发(fā )干(gàn ),以(yǐ )逼(bī )绍(shào )。太(tài )祖(zǔ )与(yǔ )绍(shào )会(huì )击(jī ),皆(jiē )破(pò )之(zhī )。

四(sì )年(nián )春(chūn ),军(jūn )鄄(juàn )城(chéng )。荆(jīng )州(zhōu )牧(mù )刘(liú )表(biǎo )断(duàn )术(shù )粮(liáng )道(dào ),术(shù )引(yǐn )军(jūn )入(rù )陈(chén )留(liú ),屯(tún )封(fēng )丘(qiū ),黑(hēi )山(shān )余(yú )贼(zéi )及(jí )于(yú )夫(fū )罗(luó )等(děng )佐(zuǒ )之(zhī )。术(shù )使(shǐ )将(jiāng )刘(liú )详(xiáng )屯(tún )匡(kuāng )亭(tíng )。太(tài )祖(zǔ )击(jī )详(xiáng ),术(shù )救(jiù )之(zhī ),与(yǔ )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。术(shù )退(tuì )保(bǎo )封(fēng )丘(qiū ),遂(suí )围(wéi )之(zhī ),未(wèi )合(hé ),术(shù )走(zǒu )襄(xiāng )邑(yì ),追(zhuī )到(dào )太(tài )寿(shòu ),决(jué )渠(qú )水(shuǐ )灌(guàn )城(chéng )。走(zǒu )宁(níng )陵(líng ),又(yòu )追(zhuī )之(zhī ),走(zǒu )九(jiǔ )江(jiāng )。夏(xià ),太(tài )祖(zǔ )还(hái )军(jūn )定(dìng )陶(táo )。

下(xià )邳(pī )阙(què )宣(xuān )聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān )人(rén ),自(zì )称(chēng )天(tiān )子(zǐ );徐(xú )州(zhōu )牧(mù )陶(táo )谦(qiān )与(yǔ )共(gòng )举(jǔ )兵(bīng ),取(qǔ )泰(tài )山(shān )华(huá )、费(fèi ),略(luè )任(rèn )城(chéng )。秋(qiū ),太(tài )祖(zǔ )征(zhēng )陶(táo )谦(qiān ),下(xià )十(shí )余(yú )城(chéng ),谦(qiān )守(shǒu )城(chéng )不(bú )敢(gǎn )出(chū )。

是(shì )岁(suì ),孙(sūn )策(cè )受(shòu )袁(yuán )术(shù )使(shǐ )渡(dù )江(jiāng ),数(shù )年(nián )间(jiān )遂(suí )有(yǒu )江(jiāng )东(dōng )。

兴(xìng )平(píng )元(yuán )年(nián )春(chūn ),太(tài )祖(zǔ )自(zì )徐(xú )州(zhōu )还(hái ),初(chū ),太(tài )祖(zǔ )父(fù )嵩(sōng ),去(qù )官(guān )后(hòu )还(hái )谯(qiáo ),董(dǒng )卓(zhuó )之(zhī )乱(luàn ),避(bì )难(nán )琅(láng )邪(xié ),为(wéi )陶(táo )谦(qiān )所(suǒ )害(hài ),故(gù )太(tài )祖(zǔ )志(zhì )在(zài )复(fù )雠(chóu )东(dōng )伐(fá )。夏(xià ),使(shǐ )荀(xún )彧(yù )、程(chéng )昱(yù )守(shǒu )鄄(juàn )城(chéng ),复(fù )征(zhēng )陶(táo )谦(qiān ),拔(bá )五(wǔ )城(chéng ),遂(suí )略(luè )地(dì )至(zhì )东(dōng )海(hǎi )。还(hái )过(guò )郯(tán ),谦(qiān )将(jiāng )曹(cáo )豹(bào )与(yǔ )刘(liú )备(bèi )屯(tún )郯(tán )东(dōng ),要(yào )太(tài )祖(zǔ )。太(tài )祖(zǔ )击(jī )破(pò )之(zhī ),遂(suí )攻(gōng )拔(bá )襄(xiāng )贲(bēn ),所(suǒ )过(guò )多(duō )所(suǒ )残(cán )戮(lù )。

会(huì )张(zhāng )邈(miǎo )与(yǔ )陈(chén )宫(gōng )叛(pàn )迎(yíng )吕(lǚ )布(bù ),郡(jùn )县(xiàn )皆(jiē )应(yīng )。荀(xún )彧(yù )、程(chéng )昱(yù )保(bǎo )鄄(juàn )城(chéng ),范(fàn )、东(dōng )阿(ā )二(èr )县(xiàn )固(gù )守(shǒu ),太(tài )祖(zǔ )乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。布(bù )到(dào ),攻(gōng )鄄(juàn )城(chéng )不(bú )能(néng )下(xià ),西(xī )屯(tún )濮(pú )阳(yáng )。太(tài )祖(zǔ )曰(yuē ):“布(bù )一(yī )旦(dàn )得(dé )一(yī )州(zhōu ),不(bú )能(néng )据(jù )东(dōng )平(píng ),断(duàn )亢(kàng )父(fù )、泰(tài )山(shān )之(zhī )道(dào )乘(chéng )险(xiǎn )要(yào )我(wǒ ),而(ér )乃(nǎi )屯(tún )濮(pú )阳(yáng ),吾(wú )知(zhī )其(qí )无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”遂(suí )进(jìn )军(jūn )攻(gōng )之(zhī )。布(bù )出(chū )兵(bīng )战(zhàn ),先(xiān )以(yǐ )骑(qí )犯(fàn )青(qīng )州(zhōu )兵(bīng )。青(qīng )州(zhōu )兵(bīng )奔(bēn ),太(tài )祖(zǔ )陈(chén )乱(luàn ),驰(chí )突(tū )火(huǒ )出(chū ),坠(zhuì )马(mǎ ),烧(shāo )左(zuǒ )手(shǒu )掌(zhǎng )。司(sī )马(mǎ )楼(lóu )异(yì )扶(fú )太(tài )祖(zǔ )上(shàng )马(mǎ ),遂(suí )引(yǐn )去(qù )。未(wèi )至(zhì )营(yíng )止(zhǐ ),诸(zhū )将(jiāng )未(wèi )与(yǔ )太(tài )祖(zǔ )相(xiàng )见(jiàn ),皆(jiē )怖(bù )。太(tài )祖(zǔ )乃(nǎi )自(zì )力(lì )劳(láo )军(jūn ),令(lìng )军(jūn )中(zhōng )促(cù )为(wéi )攻(gōng )具(jù ),进(jìn )复(fù )攻(gōng )之(zhī ),与(yǔ )布(bù )相(xiàng )守(shǒu )百(bǎi )余(yú )日(rì )。蝗(huáng )虫(chóng )起(qǐ ),百(bǎi )姓(xìng )大(dà )饿(è ),布(bù )粮(liáng )食(shí )亦(yì )尽(jìn ),各(gè )引(yǐn )去(qù )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),太(tài )祖(zǔ )还(hái )鄄(juàn )城(chéng )。布(bù )到(dào )乘(chéng )氏(shì ),为(wéi )其(qí )县(xiàn )人(rén )李(lǐ )进(jìn )所(suǒ )破(pò ),东(dōng )屯(tún )山(shān )阳(yáng )。于(yú )是(shì )绍(shào )使(shǐ )人(rén )说(shuō )太(tài )祖(zǔ ),欲(yù )连(lián )和(hé )。太(tài )祖(zǔ )新(xīn )失(shī )兖(yǎn )州(zhōu ),军(jūn )食(shí )尽(jìn ),将(jiāng )许(xǔ )之(zhī )。程(chéng )昱(yù )止(zhǐ )太(tài )祖(zǔ ),太(tài )祖(zǔ )从(cóng )之(zhī )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),太(tài )祖(zǔ )至(zhì )东(dōng )阿(ā )。

是(shì )岁(suì )谷(gǔ )一(yī )斛(hú )五(wǔ )十(shí )余(yú )万(wàn )钱(qián ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),乃(nǎi )罢(bà )吏(lì )兵(bīng )新(xīn )募(mù )者(zhě )。陶(táo )谦(qiān )死(sǐ ),刘(liú )备(bèi )代(dài )之(zhī )。

二(èr )年(nián )春(chūn ),袭(xí )定(dìng )陶(táo )。济(jì )阴(yīn )太(tài )守(shǒu )吴(wú )资(zī )保(bǎo )南(nán )城(chéng ),未(wèi )拔(bá )。会(huì )吕(lǚ )布(bù )至(zhì ),又(yòu )击(jī )破(pò )之(zhī )。夏(xià ),布(bù )将(jiāng )薛(xuē )兰(lán )、李(lǐ )封(fēng )屯(tún )钜(jù )野(yě ),太(tài )祖(zǔ )攻(gōng )之(zhī ),布(bù )救(jiù )兰(lán ),兰(lán )败(bài ),布(bù )走(zǒu ),遂(suí )斩(zhǎn )兰(lán )等(děng )。布(bù )复(fù )从(cóng )东(dōng )缗(mín )与(yǔ )陈(chén )宫(gōng )将(jiāng )万(wàn )余(yú )人(rén )来(lái )战(zhàn ),时(shí )太(tài )祖(zǔ )兵(bīng )少(shǎo ),设(shè )伏(fú ),纵(zòng )奇(qí )兵(bīng )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。布(bù )夜(yè )走(zǒu ),太(tài )祖(zǔ )复(fù )攻(gōng ),拔(bá )定(dìng )陶(táo ),分(fèn )兵(bīng )平(píng )诸(zhū )县(xiàn )。布(bù )东(dōng )奔(bēn )刘(liú )备(bèi ),张(zhāng )邈(miǎo )从(cóng )布(bù ),使(shǐ )其(qí )弟(dì )超(chāo )将(jiāng )家(jiā )属(shǔ )保(bǎo )雍(yōng )丘(qiū )。秋(qiū )八(bā )月(yuè ),围(wéi )雍(yōng )丘(qiū )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )拜(bài )太(tài )祖(zǔ )兖(yǎn )州(zhōu )牧(mù )。十(shí )二(èr )月(yuè ),雍(yōng )丘(qiū )溃(kuì ),超(chāo )自(zì )杀(shā )。夷(yí )邈(miǎo )三(sān )族(zú )。邈(miǎo )诣(yì )袁(yuán )术(shù )请(qǐng )救(jiù ),为(wéi )其(qí )众(zhòng )所(suǒ )杀(shā ),兖(yǎn )州(zhōu )平(píng ),遂(suí )东(dōng )略(luè )陈(chén )地(dì )。

是(shì )岁(suì ),长(zhǎng )安(ān )乱(luàn ),天(tiān )子(zǐ )东(dōng )迁(qiān ),败(bài )于(yú )曹(cáo )阳(yáng ),渡(dù )河(hé )幸(xìng )安(ān )邑(yì )。

建(jiàn )安(ān )元(yuán )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),太(tài )祖(zǔ )军(jūn )临(lín )武(wǔ )平(píng ),袁(yuán )术(shù )所(suǒ )置(zhì )陈(chén )相(xiàng )袁(yuán )嗣(sì )降(jiàng )。

太(tài )祖(zǔ )将(jiāng )迎(yíng )天(tiān )子(zǐ ),诸(zhū )将(jiāng )或(huò )疑(yí ),荀(xún )彧(yù )、程(chéng )昱(yù )劝(quàn )之(zhī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )曹(cáo )洪(hóng )将(jiāng )兵(bīng )西(xī )迎(yíng ),韂(chàn )将(jiāng )军(jūn )董(dǒng )承(chéng )与(yǔ )袁(yuán )术(shù )将(jiāng )苌(cháng )奴(nú )拒(jù )险(xiǎn ),洪(hóng )不(bú )得(dé )进(jìn )。

汝(rǔ )南(nán )、颍(yǐng )川(chuān )黄(huáng )巾(jīn )何(hé )仪(yí )、刘(liú )辟(pì )、黄(huáng )邵(shào )、何(hé )曼(màn )等(děng ),众(zhòng )各(gè )数(shù )万(wàn ),初(chū )应(yīng )袁(yuán )术(shù ),又(yòu )附(fù )孙(sūn )坚(jiān )。二(èr )月(yuè ),太(tài )祖(zǔ )进(jìn )军(jūn )讨(tǎo )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )辟(pì )、邵(shào )等(děng ),仪(yí )及(jí )其(qí )众(zhòng )皆(jiē )降(jiàng )。天(tiān )子(zǐ )拜(bài )太(tài )祖(zǔ )建(jiàn )德(dé )将(jiāng )军(jūn ),夏(xià )六(liù )月(yuè ),迁(qiān )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )费(fèi )亭(tíng )侯(hóu )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),杨(yáng )奉(fèng )、韩(hán )暹(xiān )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )还(hái )洛(luò )阳(yáng ),奉(fèng )别(bié )屯(tún )梁(liáng )。太(tài )祖(zǔ )遂(suí )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),韂(chàn )京(jīng )都(dōu ),暹(xiān )遁(dùn )走(zǒu )。天(tiān )子(zǐ )假(jiǎ )太(tài )祖(zǔ )节(jiē )钺(yuè ),录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。洛(luò )阳(yáng )残(cán )破(pò ),董(dǒng )昭(zhāo )等(děng )劝(quàn )太(tài )祖(zǔ )都(dōu )许(xǔ )。九(jiǔ )月(yuè ),车(chē )驾(jià )出(chū )轘(huán )辕(yuán )而(ér )东(dōng ),以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )武(wǔ )平(píng )侯(hóu )。自(zì )天(tiān )子(zǐ )西(xī )迁(qiān ),朝(cháo )廷(tíng )日(rì )乱(luàn ),至(zhì )是(shì )宗(zōng )庙(miào )社(shè )稷(jì )制(zhì )度(dù )始(shǐ )立(lì )。

天(tiān )子(zǐ )之(zhī )东(dōng )也(yě ),奉(fèng )自(zì )梁(liáng )欲(yù )要(yào )之(zhī ),不(bú )及(jí )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )奉(fèng ),奉(fèng )南(nán )奔(bēn )袁(yuán )术(shù ),遂(suí )攻(gōng )其(qí )梁(liáng )屯(tún ),拔(bá )之(zhī )。于(yú )是(shì )以(yǐ )袁(yuán )绍(shào )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),绍(shào )耻(chǐ )班(bān )在(zài )公(gōng )下(xià ),不(bú )肯(kěn )受(shòu )。公(gōng )乃(nǎi )固(gù )辞(cí ),以(yǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )让(ràng )绍(shào )。天(tiān )子(zǐ )拜(bài )公(gōng )司(sī )空(kōng ),行(háng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )。是(shì )岁(suì )用(yòng )枣(zǎo )祗(zhī )、韩(hán )浩(hào )等(děng )议(yì ),始(shǐ )兴(xìng )屯(tún )田(tián )。

吕(lǚ )布(bù )袭(xí )刘(liú )备(bèi ),取(qǔ )下(xià )邳(pī )。备(bèi )来(lái )奔(bēn )。程(chéng )昱(yù )说(shuō )公(gōng )曰(yuē ):“观(guān )刘(liú )备(bèi )有(yǒu )雄(xióng )才(cái )而(ér )甚(shèn )得(dé )众(zhòng )心(xīn ),终(zhōng )不(bú )为(wéi )人(rén )下(xià ),不(bú )如(rú )早(zǎo )图(tú )之(zhī )。”公(gōng )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )收(shōu )英(yīng )雄(xióng )时(shí )也(yě ),杀(shā )一(yī )人(rén )而(ér )失(shī )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn ),不(bú )可(kě )。”

张(zhāng )济(jì )自(zì )关(guān )中(zhōng )走(zǒu )南(nán )阳(yáng )。济(jì )死(sǐ ),从(cóng )子(zǐ )绣(xiù )领(lǐng )其(qí )众(zhòng )。二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )到(dào )宛(wǎn )。张(zhāng )绣(xiù )降(jiàng ),既(jì )而(ér )悔(huǐ )之(zhī ),复(fù )反(fǎn )。公(gōng )与(yǔ )战(zhàn ),军(jūn )败(bài ),为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng ),长(zhǎng )子(zǐ )昂(áng )、弟(dì )子(zǐ )安(ān )民(mín )遇(yù )害(hài )。公(gōng )乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )舞(wǔ )阴(yīn ),绣(xiù )将(jiāng )骑(qí )来(lái )钞(chāo ),公(gōng )击(jī )破(pò )之(zhī )。绣(xiù )奔(bēn )穰(ráng ),与(yǔ )刘(liú )表(biǎo )合(hé )。公(gōng )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“吾(wú )降(jiàng )张(zhāng )绣(xiù )等(děng ),失(shī )不(bú )便(biàn )取(qǔ )其(qí )质(zhì ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。吾(wú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )败(bài )。诸(zhū )卿(qīng )观(guān )之(zhī ),自(zì )今(jīn )已(yǐ )后(hòu )不(bú )复(fù )败(bài )矣(yǐ )。“遂(suí )还(hái )许(xǔ )。

袁(yuán )术(shù )欲(yù )称(chēng )帝(dì )于(yú )淮(huái )南(nán ),使(shǐ )人(rén )告(gào )吕(lǚ )布(bù )。布(bù )收(shōu )其(qí )使(shǐ ),上(shàng )其(qí )书(shū )。术(shù )怒(nù ),攻(gōng )布(bù ),为(wéi )布(bù )所(suǒ )破(pò )。秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),术(shù )侵(qīn )陈(chén ),公(gōng )东(dōng )征(zhēng )之(zhī )。术(shù )闻(wén )公(gōng )自(zì )来(lái ),弃(qì )军(jūn )走(zǒu ),留(liú )其(qí )将(jiāng )桥(qiáo )蕤(ruí )、李(lǐ )豊(fēng )、梁(liáng )纲(gāng )、乐(lè )就(jiù );公(gōng )到(dào ),击(jī )破(pò )蕤(ruí )等(děng ),皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )。术(shù )走(zǒu )渡(dù )淮(huái )。公(gōng )还(hái )许(xǔ )。

公(gōng )之(zhī )自(zì )舞(wǔ )阴(yīn )还(hái )也(yě ),南(nán )阳(yáng )、章(zhāng )陵(líng )诸(zhū )县(xiàn )复(fù )叛(pàn )为(wéi )绣(xiù ),公(gōng )遣(qiǎn )曹(cáo )洪(hóng )击(jī )之(zhī ),不(bú )利(lì ),还(hái )屯(tún )叶(yè ),数(shù )为(wéi )绣(xiù )、表(biǎo )所(suǒ )侵(qīn )。冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),公(gōng )自(zì )南(nán )征(zhēng ),至(zhì )宛(wǎn )。表(biǎo )将(jiāng )邓(dèng )济(jì )据(jù )湖(hú )阳(yáng )。攻(gōng )拔(bá )之(zhī ),生(shēng )擒(qín )济(jì ),湖(hú )阳(yáng )降(jiàng )。攻(gōng )舞(wǔ )阴(yīn ),下(xià )之(zhī )。

三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )还(hái )许(xǔ ),初(chū )置(zhì )军(jūn )师(shī )祭(jì )酒(jiǔ )。三(sān )月(yuè ),公(gōng )围(wéi )张(zhāng )绣(xiù )于(yú )穰(ráng )。夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),刘(liú )表(biǎo )遣(qiǎn )兵(bīng )救(jiù )绣(xiù ),以(yǐ )绝(jué )军(jūn )后(hòu )。公(gōng )将(jiāng )引(yǐn )还(hái ),绣(xiù )兵(bīng )来(lái )*[追(zhuī )]*,公(gōng )军(jūn )不(bú )得(dé )进(jìn ),连(lián )营(yíng )稍(shāo )前(qián )。公(gōng )与(yǔ )荀(xún )彧(yù )书(shū )曰(yuē ):“贼(zéi )来(lái )追(zhuī )吾(wú ),虽(suī )日(rì )行(háng )数(shù )里(lǐ ),吾(wú )策(cè )之(zhī ),到(dào )安(ān )众(zhòng ),破(pò )绣(xiù )必(bì )矣(yǐ )。”到(dào )安(ān )众(zhòng ),绣(xiù )与(yǔ )表(biǎo )兵(bīng )合(hé )守(shǒu )险(xiǎn ),公(gōng )军(jūn )前(qián )后(hòu )受(shòu )敌(dí )。公(gōng )乃(nǎi )夜(yè )凿(záo )险(xiǎn )为(wéi )地(dì )道(dào ),悉(xī )过(guò )辎(zī )重(zhòng ),设(shè )奇(qí )兵(bīng )。会(huì )明(míng ),贼(zéi )谓(wèi )公(gōng )为(wéi )遁(dùn )也(yě ),悉(xī )军(jūn )来(lái )追(zhuī )。乃(nǎi )纵(zòng )奇(qí )兵(bīng )步(bù )骑(qí )夹(jiá )攻(gōng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),公(gōng )还(hái )许(xǔ )。荀(xún )彧(yù )问(wèn )公(gōng ):“前(qián )以(yǐ )策(cè )贼(zéi )必(bì )破(pò ),何(hé )也(yě )?”公(gōng )曰(yuē ):“虏(lǔ )遏(è )吾(wú )归(guī )师(shī ),而(ér )与(yǔ )吾(wú )死(sǐ )地(dì )战(zhàn ),吾(wú )是(shì )以(yǐ )知(zhī )胜(shèng )矣(yǐ )。”

吕(lǚ )布(bù )复(fù )为(wéi )袁(yuán )术(shù )使(shǐ )高(gāo )顺(shùn )攻(gōng )刘(liú )备(bèi ),公(gōng )遣(qiǎn )夏(xià )侯(hóu )惇(dūn )救(jiù )之(zhī ),不(bú )利(lì )。备(bèi )为(wéi )顺(shùn )所(suǒ )败(bài )。九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )东(dōng )征(zhēng )布(bù )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),屠(tú )彭(péng )城(chéng ),获(huò )其(qí )相(xiàng )侯(hóu )谐(xié )。进(jìn )至(zhì )下(xià )邳(pī ),布(bù )自(zì )将(jiāng )骑(qí )逆(nì )击(jī )。大(dà )破(pò )之(zhī ),获(huò )其(qí )骁(xiāo )将(jiāng )成(chéng )廉(lián )。追(zhuī )至(zhì )城(chéng )下(xià ),布(bù )恐(kǒng ),欲(yù )降(jiàng )。陈(chén )宫(gōng )等(děng )沮(jǔ )其(qí )计(jì ),求(qiú )救(jiù )于(yú )术(shù ),劝(quàn )布(bù )出(chū )战(zhàn ),战(zhàn )又(yòu )败(bài ),乃(nǎi )还(hái )固(gù )守(shǒu ),攻(gōng )之(zhī )不(bú )下(xià )。时(shí )公(gōng )连(lián )战(zhàn ),士(shì )卒(zú )罢(bà ),欲(yù )还(hái ),用(yòng )荀(xún )攸(yōu )、郭(guō )嘉(jiā )计(jì ),遂(suí )决(jué )泗(sì )、沂(yí )水(shuǐ )以(yǐ )灌(guàn )城(chéng )。月(yuè )余(yú ),布(bù )将(jiāng )宋(sòng )宪(xiàn )、魏(wèi )续(xù )等(děng )执(zhí )陈(chén )宫(gōng ),举(jǔ )城(chéng )降(jiàng ),生(shēng )禽(qín )布(bù )、宫(gōng ),皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。太(tài )山(shān )臧(zāng )霸(bà )、孙(sūn )观(guān )、吴(wú )敦(dūn )、尹(yǐn )礼(lǐ )、昌(chāng )豨(xī )各(gè )聚(jù )众(zhòng )。布(bù )之(zhī )破(pò )刘(liú )备(bèi )也(yě ),霸(bà )等(děng )悉(xī )从(cóng )布(bù )。布(bù )败(bài ),获(huò )霸(bà )等(děng ),公(gōng )厚(hòu )纳(nà )待(dài ),遂(suí )割(gē )青(qīng )、徐(xú )二(èr )州(zhōu )附(fù )于(yú )海(hǎi )以(yǐ )委(wěi )焉(yān ),分(fèn )琅(láng )邪(xié )、东(dōng )海(hǎi )、北(běi )海(hǎi )为(wéi )城(chéng )阳(yáng )、利(lì )城(chéng )、昌(chāng )虑(lǜ )郡(jùn )。

初(chū ),公(gōng )为(wéi )兖(yǎn )州(zhōu ),以(yǐ )东(dōng )平(píng )毕(bì )谌(chén )为(wéi )别(bié )驾(jià )。张(zhāng )邈(miǎo )之(zhī )叛(pàn )也(yě ),邈(miǎo )劫(jié )谌(chén )母(mǔ )弟(dì )妻(qī )子(zǐ );公(gōng )谢(xiè )遣(qiǎn )之(zhī ),曰(yuē ):“卿(qīng )老(lǎo )母(mǔ )在(zài )彼(bǐ ),可(kě )去(qù )。”谌(chén )顿(dùn )首(shǒu )无(wú )二(èr )心(xīn ),公(gōng )嘉(jiā )之(zhī ),为(wéi )之(zhī )流(liú )涕(tì )。既(jì )出(chū ),遂(suí )亡(wáng )归(guī )。及(jí )布(bù )破(pò ),谌(chén )生(shēng )得(dé ),众(zhòng )为(wéi )谌(chén )惧(jù ),公(gōng )曰(yuē ):“夫(fū )人(rén )孝(xiào )于(yú )其(qí )亲(qīn )者(zhě ),岂(qǐ )不(bú )亦(yì )忠(zhōng )于(yú )君(jūn )乎(hū )!吾(wú )所(suǒ )求(qiú )也(yě )。”以(yǐ )为(wéi )鲁(lǔ )相(xiàng )。

四(sì )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè ),公(gōng )还(hái )至(zhì )昌(chāng )邑(yì )。张(zhāng )杨(yáng )将(jiāng )杨(yáng )丑(chǒu )杀(shā )杨(yáng ),眭(suī )固(gù )又(yòu )杀(shā )丑(chǒu ),以(yǐ )其(qí )众(zhòng )属(shǔ )袁(yuán )绍(shào ),屯(tún )射(shè )犬(quǎn )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),进(jìn )军(jūn )临(lín )河(hé ),使(shǐ )史(shǐ )涣(huàn )、曹(cáo )仁(rén )渡(dù )河(hé )击(jī )之(zhī )。固(gù )使(shǐ )杨(yáng )故(gù )长(zhǎng )史(shǐ )薛(xuē )洪(hóng )、河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )缪(miù )尚(shàng )留(liú )守(shǒu ),自(zì )将(jiāng )兵(bīng )北(běi )迎(yíng )绍(shào )求(qiú )救(jiù ),与(yǔ )涣(huàn )、仁(rén )相(xiàng )遇(yù )犬(quǎn )城(chéng )。交(jiāo )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )固(gù )。公(gōng )遂(suí )济(jì )河(hé ),围(wéi )射(shè )犬(quǎn )。洪(hóng )、尚(shàng )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),还(hái )军(jūn )敖(áo )仓(cāng )。以(yǐ )魏(wèi )种(zhǒng )为(wéi )河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu ),属(shǔ )以(yǐ )河(hé )北(běi )事(shì )。

初(chū ),公(gōng )举(jǔ )种(zhǒng )孝(xiào )廉(lián )。兖(yǎn )州(zhōu )叛(pàn ),公(gōng )曰(yuē ):“唯(wéi )魏(wèi )种(zhǒng )且(qiě )不(bú )弃(qì )孤(gū )也(yě )。”及(jí )闻(wén )种(zhǒng )走(zǒu ),公(gōng )怒(nù )曰(yuē ):“种(zhǒng )不(bú )南(nán )走(zǒu )越(yuè )、北(běi )走(zǒu )胡(hú ),不(bú )置(zhì )汝(rǔ )也(yě )!”既(jì )下(xià )射(shè )犬(quǎn ),生(shēng )禽(qín )种(zhǒng ),公(gōng )曰(yuē ):“唯(wéi )其(qí )才(cái )也(yě )!”释(shì )其(qí )缚(fù )而(ér )用(yòng )之(zhī )。

是(shì )时(shí )袁(yuán )绍(shào )既(jì )并(bìng )公(gōng )孙(sūn )瓒(zàn ),兼(jiān )四(sì )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn ),将(jiāng )进(jìn )军(jūn )攻(gōng )许(xǔ ),诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )敌(dí ),公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )知(zhī )绍(shào )之(zhī )为(wéi )人(rén ),志(zhì )大(dà )而(ér )智(zhì )小(xiǎo ),色(sè )厉(lì )而(ér )胆(dǎn )薄(báo ),忌(jì )克(kè )而(ér )少(shǎo )威(wēi ),兵(bīng )多(duō )而(ér )分(fèn )画(huà )不(bú )明(míng ),将(jiāng )骄(jiāo )而(ér )政(zhèng )令(lìng )不(bú )一(yī ),土(tǔ )地(dì )虽(suī )广(guǎng ),粮(liáng )食(shí )虽(suī )丰(fēng ),适(shì )足(zú )以(yǐ )为(wéi )吾(wú )奉(fèng )也(yě )。”秋(qiū )八(bā )月(yuè ),公(gōng )进(jìn )军(jūn )黎(lí )阳(yáng ),使(shǐ )臧(zāng )霸(bà )等(děng )入(rù )青(qīng )州(zhōu )破(pò )齐(qí )、北(běi )海(hǎi )、东(dōng )安(ān ),留(liú )于(yú )禁(jìn )屯(tún )河(hé )上(shàng )。九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )还(hái )许(xǔ ),分(fèn )兵(bīng )守(shǒu )官(guān )渡(dù )。冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),张(zhāng )绣(xiù )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng ),封(fēng )列(liè )侯(hóu )。十(shí )二(èr )月(yuè ),公(gōng )军(jūn )官(guān )渡(dù )。

袁(yuán )术(shù )自(zì )败(bài )于(yú )陈(chén ),稍(shāo )困(kùn ),袁(yuán )谭(tán )自(zì )青(qīng )州(zhōu )遣(qiǎn )迎(yíng )之(zhī )。术(shù )欲(yù )从(cóng )下(xià )邳(pī )北(běi )过(guò ),公(gōng )遣(qiǎn )刘(liú )备(bèi )、朱(zhū )灵(líng )要(yào )之(zhī )。会(huì )术(shù )病(bìng )死(sǐ )。程(chéng )昱(yù )、郭(guō )嘉(jiā )闻(wén )公(gōng )遣(qiǎn )备(bèi ),言(yán )于(yú )公(gōng )曰(yuē ):“刘(liú )备(bèi )不(bú )可(kě )纵(zòng )。”公(gōng )悔(huǐ ),追(zhuī )之(zhī )不(bú )及(jí )。备(bèi )之(zhī )未(wèi )东(dōng )也(yě ),阴(yīn )与(yǔ )董(dǒng )承(chéng )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),至(zhì )下(xià )邳(pī ),遂(suí )杀(shā )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )车(chē )胄(zhòu ),举(jǔ )兵(bīng )屯(tún )沛(pèi )。遣(qiǎn )刘(liú )岱(dài )、王(wáng )忠(zhōng )击(jī )之(zhī ),不(bú )克(kè )。

庐(lú )江(jiāng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )勋(xūn )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),董(dǒng )承(chéng )等(děng )谋(móu )泄(xiè ),皆(jiē )伏(fú )诛(zhū )。公(gōng )将(jiāng )自(zì )东(dōng )征(zhēng )备(bèi ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“与(yǔ )公(gōng )争(zhēng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),袁(yuán )绍(shào )也(yě )。今(jīn )绍(shào )方(fāng )来(lái )而(ér )弃(qì )之(zhī )东(dōng ),绍(shào )乘(chéng )人(rén )后(hòu ),若(ruò )何(hé )?“公(gōng )曰(yuē ):”夫(fū )刘(liú )备(bèi ),人(rén )杰(jié )也(yě ),今(jīn )不(bú )击(jī ),必(bì )为(wéi )后(hòu )患(huàn )。袁(yuán )绍(shào )虽(suī )有(yǒu )大(dà )志(zhì ),而(ér )见(jiàn )事(shì )迟(chí ),必(bì )不(bú )动(dòng )也(yě )。“郭(guō )嘉(jiā )亦(yì )劝(quàn )公(gōng ),遂(suí )东(dōng )击(jī )备(bèi ),破(pò )之(zhī ),生(shēng )禽(qín )其(qí )将(jiāng )夏(xià )侯(hóu )博(bó )。备(bèi )走(zǒu )奔(bēn )绍(shào ),获(huò )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。备(bèi )将(jiāng )关(guān )羽(yǔ )屯(tún )下(xià )邳(pī ),复(fù )进(jìn )攻(gōng )之(zhī ),羽(yǔ )降(jiàng )。昌(chāng )豨(xī )叛(pàn )为(wéi )备(bèi ),又(yòu )攻(gōng )破(pò )之(zhī )。公(gōng )还(hái )官(guān )渡(dù ),绍(shào )卒(zú )不(bú )出(chū )。

二(èr )月(yuè ),绍(shào )遣(qiǎn )郭(guō )图(tú )、淳(chún )于(yú )琼(qióng )、颜(yán )良(liáng )攻(gōng )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )延(yán )于(yú )白(bái )马(mǎ ),绍(shào )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )黎(lí )阳(yáng ),将(jiāng )渡(dù )河(hé )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),公(gōng )北(běi )救(jiù )延(yán )。荀(xún )攸(yōu )说(shuō )公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )兵(bīng )少(shǎo )不(bú )敌(dí ),分(fèn )其(qí )势(shì )乃(nǎi )可(kě )。公(gōng )到(dào )延(yán )津(jīn ),若(ruò )将(jiāng )渡(dù )兵(bīng )向(xiàng )其(qí )后(hòu )者(zhě ),绍(shào )必(bì )西(xī )应(yīng )之(zhī ),然(rán )后(hòu )轻(qīng )兵(bīng )袭(xí )白(bái )马(mǎ ),掩(yǎn )其(qí )不(bú )备(bèi ),颜(yán )良(liáng )可(kě )禽(qín )也(yě )。”公(gōng )从(cóng )之(zhī )。绍(shào )闻(wén )兵(bīng )渡(dù ),即(jí )分(fèn )兵(bīng )西(xī )应(yīng )之(zhī )。公(gōng )乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )兼(jiān )行(háng )趣(qù )白(bái )马(mǎ ),未(wèi )至(zhì )十(shí )余(yú )里(lǐ ),良(liáng )大(dà )惊(jīng ),来(lái )逆(nì )战(zhàn )。使(shǐ )张(zhāng )辽(liáo )、关(guān )羽(yǔ )前(qián )登(dēng ),击(jī )破(pò ),斩(zhǎn )良(liáng )。遂(suí )解(jiě )白(bái )马(mǎ )围(wéi ),徙(xǐ )其(qí )民(mín ),循(xún )河(hé )而(ér )西(xī )。绍(shào )于(yú )是(shì )渡(dù )河(hé )追(zhuī )公(gōng )军(jūn ),至(zhì )延(yán )津(jīn )南(nán )。公(gōng )勒(lè )兵(bīng )驻(zhù )营(yíng )南(nán )阪(bǎn )下(xià ),使(shǐ )登(dēng )垒(lěi )望(wàng )之(zhī ),曰(yuē ):“可(kě )五(wǔ )六(liù )百(bǎi )骑(qí )。”有(yǒu )顷(qǐng ),复(fù )白(bái ):“骑(qí )稍(shāo )多(duō ),步(bù )兵(bīng )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。”公(gōng )曰(yuē ):“勿(wù )复(fù )白(bái )。”乃(nǎi )令(lìng )骑(qí )解(jiě )鞍(ān )放(fàng )马(mǎ )。是(shì )时(shí ),白(bái )马(mǎ )辎(zī )重(zhòng )就(jiù )道(dào )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )敌(dí )骑(qí )多(duō ),不(bú )如(rú )还(hái )保(bǎo )营(yíng )。荀(xún )攸(yōu )曰(yuē ):“此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )饵(ěr )敌(dí ),如(rú )何(hé )去(qù )之(zhī )!”绍(shào )骑(qí )将(jiāng )文(wén )丑(chǒu )与(yǔ )刘(liú )备(bèi )将(jiāng )五(wǔ )六(liù )千(qiān )骑(qí )前(qián )后(hòu )至(zhì )。诸(zhū )将(jiāng )复(fù )白(bái ):“可(kě )上(shàng )马(mǎ )。”公(gōng )曰(yuē ):“未(wèi )也(yě )。”有(yǒu )顷(qǐng ),骑(qí )至(zhì )稍(shāo )多(duō ),或(huò )分(fèn )趣(qù )辎(zī )重(zhòng )。公(gōng )曰(yuē ):“可(kě )矣(yǐ )。”乃(nǎi )皆(jiē )上(shàng )马(mǎ )。时(shí )骑(qí )不(bú )满(mǎn )六(liù )百(bǎi ),遂(suí )纵(zòng )兵(bīng )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )丑(chǒu )。良(liáng )、丑(chǒu )皆(jiē )绍(shào )名(míng )将(jiāng )也(yě ),再(zài )战(zhàn ),悉(xī )禽(qín ),绍(shào )军(jūn )大(dà )震(zhèn )。公(gōng )还(hái )军(jūn )官(guān )渡(dù )。绍(shào )进(jìn )保(bǎo )阳(yáng )武(wǔ )。关(guān )羽(yǔ )亡(wáng )归(guī )刘(liú )备(bèi )。

八(bā )月(yuè ),绍(shào )连(lián )营(yíng )稍(shāo )前(qián ),依(yī )沙(shā )□为(wéi )屯(tún ),东(dōng )西(xī )数(shù )十(shí )里(lǐ )。公(gōng )亦(yì )分(fèn )营(yíng )与(yǔ )相(xiàng )当(dāng ),合(hé )战(zhàn )不(bú )利(lì )。时(shí )公(gōng )兵(bīng )不(bú )满(mǎn )万(wàn ),伤(shāng )者(zhě )十(shí )二(èr )三(sān )。绍(shào )复(fù )进(jìn )临(lín )官(guān )渡(dù ),起(qǐ )土(tǔ )山(shān )地(dì )道(dào )。公(gōng )亦(yì )于(yú )内(nèi )作(zuò )之(zhī ),以(yǐ )相(xiàng )应(yīng )。绍(shào )射(shè )营(yíng )中(zhōng ),矢(shǐ )如(rú )雨(yǔ )下(xià ),行(háng )者(zhě )皆(jiē )蒙(méng )楯(dùn ),众(zhòng )大(dà )惧(jù )。时(shí )公(gōng )粮(liáng )少(shǎo ),与(yǔ )荀(xún )彧(yù )书(shū ),议(yì )欲(yù )还(hái )许(xǔ )。彧(yù )以(yǐ )为(wéi )“绍(shào )悉(xī )众(zhòng )聚(jù )官(guān )渡(dù ),欲(yù )与(yǔ )公(gōng )决(jué )胜(shèng )败(bài )。公(gōng )以(yǐ )至(zhì )弱(ruò )当(dāng )至(zhì )强(qiáng ),若(ruò )不(bú )能(néng )制(zhì ),必(bì )为(wéi )所(suǒ )乘(chéng ),是(shì )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )机(jī )也(yě )。且(qiě )绍(shào ),布(bù )衣(yī )之(zhī )雄(xióng )耳(ěr ),能(néng )聚(jù )人(rén )而(ér )不(bú )能(néng )用(yòng )。夫(fū )以(yǐ )公(gōng )之(zhī )神(shén )武(wǔ )明(míng )哲(zhé )而(ér )辅(fǔ )以(yǐ )大(dà )顺(shùn ),何(hé )向(xiàng )而(ér )不(bú )济(jì )!”公(gōng )从(cóng )之(zhī )。

孙(sūn )策(cè )闻(wén )公(gōng )与(yǔ )绍(shào )相(xiàng )持(chí ),乃(nǎi )谋(móu )袭(xí )许(xǔ ),未(wèi )发(fā ),为(wéi )刺(cì )客(kè )所(suǒ )杀(shā )。

汝(rǔ )南(nán )降(jiàng )贼(zéi )刘(liú )辟(pì )等(děng )叛(pàn )应(yīng )绍(shào ),略(luè )许(xǔ )下(xià )。绍(shào )使(shǐ )刘(liú )备(bèi )助(zhù )辟(pì ),公(gōng )使(shǐ )曹(cáo )仁(rén )击(jī )破(pò )之(zhī )。备(bèi )走(zǒu ),遂(suí )破(pò )辟(pì )屯(tún )。

袁(yuán )绍(shào )运(yùn )谷(gǔ )车(chē )数(shù )千(qiān )乘(chéng )至(zhì ),公(gōng )用(yòng )荀(xún )攸(yōu )计(jì ),遣(qiǎn )徐(xú )晃(huǎng )、史(shǐ )涣(huàn )邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),尽(jìn )烧(shāo )其(qí )车(chē )。公(gōng )与(yǔ )绍(shào )相(xiàng )拒(jù )连(lián )月(yuè ),虽(suī )比(bǐ )战(zhàn )斩(zhǎn )将(jiāng ),然(rán )众(zhòng )少(shǎo )粮(liáng )尽(jìn ),士(shì )卒(zú )疲(pí )乏(fá )。公(gōng )谓(wèi )运(yùn )者(zhě )曰(yuē ):“却(què )十(shí )五(wǔ )日(rì )为(wéi )汝(rǔ )破(pò )绍(shào ),不(bú )复(fù )劳(láo )汝(rǔ )矣(yǐ )。”冬(dōng )十(shí )月(yuè ),绍(shào )遣(qiǎn )车(chē )运(yùn )谷(gǔ ),使(shǐ )淳(chún )于(yú )琼(qióng )等(děng )五(wǔ )人(rén )将(jiāng )兵(bīng )万(wàn )余(yú )人(rén )送(sòng )之(zhī ),宿(xiǔ )绍(shào )营(yíng )北(běi )四(sì )十(shí )里(lǐ )。绍(shào )谋(móu )臣(chén )许(xǔ )攸(yōu )贪(tān )财(cái ),绍(shào )不(bú )能(néng )足(zú ),来(lái )奔(bēn ),因(yīn )说(shuō )公(gōng )击(jī )琼(qióng )等(děng )。左(zuǒ )右(yòu )疑(yí )之(zhī ),荀(xún )攸(yōu )、贾(jiǎ )诩(xǔ )劝(quàn )公(gōng )。公(gōng )乃(nǎi )留(liú )曹(cáo )洪(hóng )守(shǒu ),自(zì )将(jiāng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )人(rén )夜(yè )往(wǎng ),会(huì )明(míng )至(zhì )。琼(qióng )等(děng )望(wàng )见(jiàn )公(gōng )兵(bīng )少(shǎo ),出(chū )陈(chén )门(mén )外(wài )。公(gōng )急(jí )击(jī )之(zhī ),琼(qióng )退(tuì )保(bǎo )营(yíng ),遂(suí )攻(gōng )之(zhī )。绍(shào )遣(qiǎn )骑(qí )救(jiù )琼(qióng )。左(zuǒ )右(yòu )或(huò )言(yán )“贼(zéi )骑(qí )稍(shāo )近(jìn ),请(qǐng )分(fèn )兵(bīng )拒(jù )之(zhī )”。公(gōng )怒(nù )曰(yuē ):“贼(zéi )在(zài )背(bèi )后(hòu ),乃(nǎi )白(bái )!”士(shì )卒(zú )皆(jiē )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),大(dà )破(pò )琼(qióng )等(děng ),皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )。绍(shào )初(chū )闻(wén )公(gōng )之(zhī )击(jī )琼(qióng ),谓(wèi )长(zhǎng )子(zǐ )谭(tán )曰(yuē ):“就(jiù )彼(bǐ )攻(gōng )琼(qióng )等(děng ),吾(wú )攻(gōng )拔(bá )其(qí )营(yíng ),彼(bǐ )固(gù )无(wú )所(suǒ )归(guī )矣(yǐ )!”乃(nǎi )使(shǐ )张(zhāng )合(hé )、高(gāo )览(lǎn )攻(gōng )曹(cáo )洪(hóng )。合(hé )等(děng )闻(wén )琼(qióng )破(pò ),遂(suí )来(lái )降(jiàng )。绍(shào )众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),绍(shào )及(jí )谭(tán )弃(qì )军(jūn )走(zǒu ),渡(dù )河(hé )。追(zhuī )之(zhī )不(bú )及(jí ),尽(jìn )收(shōu )其(qí )辎(zī )重(zhòng )图(tú )书(shū )珍(zhēn )宝(bǎo ),虏(lǔ )其(qí )众(zhòng )。公(gōng )收(shōu )绍(shào )书(shū )中(zhōng ),得(dé )许(xǔ )下(xià )及(jí )军(jūn )中(zhōng )人(rén )书(shū ),皆(jiē )焚(fén )之(zhī )。冀(jì )州(zhōu )诸(zhū )郡(jùn )多(duō )举(jǔ )城(chéng )邑(yì )降(jiàng )者(zhě )。

初(chū ),桓(huán )帝(dì )时(shí )有(yǒu )黄(huáng )星(xīng )见(jiàn )于(yú )楚(chǔ )、宋(sòng )之(zhī )分(fèn ),辽(liáo )东(dōng )殷(yīn )馗(kuí ),善(shàn )天(tiān )文(wén ),言(yán )后(hòu )五(wǔ )十(shí )岁(suì )当(dāng )有(yǒu )真(zhēn )人(rén )起(qǐ )于(yú )梁(liáng )、沛(pèi )之(zhī )间(jiān ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )当(dāng )。至(zhì )是(shì )凡(fán )五(wǔ )十(shí )年(nián ),而(ér )公(gōng )破(pò )绍(shào ),天(tiān )下(xià )莫(mò )敌(dí )矣(yǐ )。

六(liù )年(nián )夏(xià )四(sì )月(yuè ),扬(yáng )兵(bīng )河(hé )上(shàng ),击(jī )绍(shào )仓(cāng )亭(tíng )军(jūn ),破(pò )之(zhī )。绍(shào )归(guī ),复(fù )收(shōu )散(sàn )卒(zú ),攻(gōng )定(dìng )诸(zhū )叛(pàn )郡(jùn )县(xiàn )。九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )还(hái )许(xǔ )。绍(shào )之(zhī )未(wèi )破(pò )也(yě ),使(shǐ )刘(liú )备(bèi )略(luè )汝(rǔ )南(nán ),汝(rǔ )南(nán )贼(zéi )共(gòng )都(dōu )等(děng )应(yīng )之(zhī )。遣(qiǎn )蔡(cài )扬(yáng )击(jī )都(dōu ),不(bú )利(lì ),为(wéi )都(dōu )所(suǒ )破(pò )。公(gōng )南(nán )征(zhēng )备(bèi )。备(bèi )闻(wén )公(gōng )自(zì )行(háng ),走(zǒu )奔(bēn )刘(liú )表(biǎo ),都(dōu )等(děng )皆(jiē )散(sàn )。

七(qī )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )军(jūn )谯(qiáo ),令(lìng )曰(yuē ):“吾(wú )起(qǐ )义(yì )兵(bīng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )除(chú )暴(bào )乱(luàn )。旧(jiù )土(tǔ )人(rén )民(mín ),死(sǐ )丧(sàng )略(luè )尽(jìn ),国(guó )中(zhōng )终(zhōng )日(rì )行(háng ),不(bú )见(jiàn )所(suǒ )识(shí ),使(shǐ )吾(wú )凄(qī )怆(chuàng )伤(shāng )怀(huái )。其(qí )举(jǔ )义(yì )兵(bīng )已(yǐ )来(lái ),将(jiāng )士(shì )绝(jué )无(wú )后(hòu )者(zhě ),求(qiú )其(qí )亲(qīn )戚(qī )以(yǐ )后(hòu )之(zhī ),授(shòu )土(tǔ )田(tián ),官(guān )给(gěi )耕(gēng )牛(niú ),置(zhì )学(xué )师(shī )以(yǐ )教(jiāo )之(zhī )。为(wéi )存(cún )者(zhě )立(lì )庙(miào ),使(shǐ )祀(sì )其(qí )先(xiān )人(rén ),魂(hún )而(ér )有(yǒu )灵(líng ),吾(wú )百(bǎi )年(nián )之(zhī )后(hòu )何(hé )恨(hèn )哉(zāi )!”遂(suí )至(zhì )浚(xùn )仪(yí ),治(zhì )睢(suī )阳(yáng )渠(qú ),遣(qiǎn )使(shǐ )以(yǐ )太(tài )牢(láo )祀(sì )桥(qiáo )玄(xuán )。进(jìn )军(jūn )官(guān )渡(dù )。

绍(shào )自(zì )军(jūn )破(pò )后(hòu ),发(fā )病(bìng )欧(ōu )血(xuè ),夏(xià )五(wǔ )月(yuè )死(sǐ )。小(xiǎo )子(zǐ )尚(shàng )代(dài ),谭(tán )自(zì )号(hào )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )黎(lí )阳(yáng )。秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )之(zhī ),连(lián )战(zhàn )。谭(tán )、尚(shàng )数(shù )败(bài )退(tuì ),固(gù )守(shǒu )。

八(bā )年(nián )春(chūn )三(sān )月(yuè ),攻(gōng )其(qí )郭(guō ),乃(nǎi )出(chū )战(zhàn ),击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),谭(tán )、尚(shàng )夜(yè )遁(dùn )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),进(jìn )军(jūn )邺(yè )。五(wǔ )月(yuè )还(hái )许(xǔ ),留(liú )贾(jiǎ )信(xìn )屯(tún )黎(lí )阳(yáng )。

己(jǐ )酉(yǒu ),令(lìng )曰(yuē ):“司(sī )马(mǎ )法(fǎ )‘将(jiāng )军(jūn )死(sǐ )绥(suí )’,故(gù )赵(zhào )括(kuò )之(zhī )母(mǔ ),乞(qǐ )不(bú )坐(zuò )括(kuò )。是(shì )古(gǔ )之(zhī )将(jiāng )者(zhě ),军(jūn )破(pò )于(yú )外(wài ),而(ér )家(jiā )受(shòu )罪(zuì )于(yú )内(nèi )也(yě )。自(zì )命(mìng )将(jiāng )征(zhēng )行(háng ),但(dàn )赏(shǎng )功(gōng )而(ér )不(bú )罚(fá )罪(zuì ),非(fēi )国(guó )典(diǎn )也(yě )。其(qí )令(lìng )诸(zhū )将(jiāng )出(chū )征(zhēng ),败(bài )军(jūn )者(zhě )抵(dǐ )罪(zuì ),失(shī )利(lì )者(zhě )免(miǎn )官(guān )爵(jué )。”

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),令(lìng )曰(yuē ):“丧(sàng )乱(luàn )已(yǐ )来(lái ),十(shí )有(yǒu )五(wǔ )年(nián ),后(hòu )生(shēng )者(zhě )不(bú )见(jiàn )仁(rén )义(yì )礼(lǐ )让(ràng )之(zhī )风(fēng ),吾(wú )甚(shèn )伤(shāng )之(zhī )。其(qí )令(lìng )郡(jùn )国(guó )各(gè )修(xiū )文(wén )学(xué ),县(xiàn )满(mǎn )五(wǔ )百(bǎi )户(hù )置(zhì )校(xiào )官(guān ),选(xuǎn )其(qí )乡(xiāng )之(zhī )俊(jùn )造(zào )而(ér )教(jiāo )学(xué )之(zhī ),庶(shù )几(jǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )不(bú )废(fèi ),而(ér )有(yǒu )以(yǐ )益(yì )于(yú )天(tiān )下(xià )。”

八(bā )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )刘(liú )表(biǎo ),军(jūn )西(xī )平(píng )。公(gōng )之(zhī )去(qù )邺(yè )而(ér )南(nán )也(yě ),谭(tán )、尚(shàng )争(zhēng )冀(jì )州(zhōu ),谭(tán )为(wéi )尚(shàng )所(suǒ )败(bài ),走(zǒu )保(bǎo )平(píng )原(yuán )。尚(shàng )攻(gōng )之(zhī )急(jí ),谭(tán )遣(qiǎn )辛(xīn )毗(pí )乞(qǐ )降(jiàng )请(qǐng )救(jiù )。诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )疑(yí ),荀(xún )攸(yōu )劝(quàn )公(gōng )许(xǔ )之(zhī ),公(gōng )乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),到(dào )黎(lí )阳(yáng ),为(wéi )子(zǐ )整(zhěng )与(yǔ )谭(tán )结(jié )婚(hūn )。尚(shàng )闻(wén )公(gōng )北(běi ),乃(nǎi )释(shì )平(píng )原(yuán )还(hái )邺(yè )。东(dōng )平(píng )吕(lǚ )旷(kuàng )、吕(lǚ )翔(xiáng )叛(pàn )尚(shàng ),屯(tún )阳(yáng )平(píng ),率(lǜ )其(qí )众(zhòng )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

九(jiǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),济(jì )河(hé ),遏(è )淇(qí )水(shuǐ )入(rù )白(bái )沟(gōu )以(yǐ )通(tōng )粮(liáng )道(dào )。二(èr )月(yuè ),尚(shàng )复(fù )攻(gōng )谭(tán ),留(liú )苏(sū )由(yóu )、审(shěn )配(pèi )守(shǒu )邺(yè )。公(gōng )进(jìn )军(jūn )到(dào )洹(huán )水(shuǐ ),由(yóu )降(jiàng )。既(jì )至(zhì ),攻(gōng )邺(yè ),为(wéi )土(tǔ )山(shān )、地(dì )道(dào )。武(wǔ )安(ān )长(zhǎng )尹(yǐn )楷(kǎi )屯(tún )毛(máo )城(chéng ),通(tōng )上(shàng )党(dǎng )粮(liáng )道(dào )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),留(liú )曹(cáo )洪(hóng )攻(gōng )邺(yè ),公(gōng )自(zì )将(jiāng )击(jī )楷(kǎi ),破(pò )之(zhī )而(ér )还(hái )。尚(shàng )将(jiāng )沮(jǔ )鹄(hú )守(shǒu )邯(hán )郸(dān ),又(yòu )击(jī )拔(bá )之(zhī )。易(yì )阳(yáng )令(lìng )韩(hán )范(fàn )、涉(shè )长(zhǎng )梁(liáng )岐(qí )举(jǔ )县(xiàn )降(jiàng ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。五(wǔ )月(yuè ),毁(huǐ )土(tǔ )山(shān )、地(dì )道(dào ),作(zuò )围(wéi )爎(liáo ),决(jué )漳(zhāng )水(shuǐ )灌(guàn )城(chéng );城(chéng )中(zhōng )饿(è )死(sǐ )者(zhě )过(guò )半(bàn )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),尚(shàng )还(hái )救(jiù )邺(yè ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )“此(cǐ )归(guī )师(shī ),人(rén )自(zì )为(wéi )战(zhàn ),不(bú )如(rú )避(bì )之(zhī )”。公(gōng )曰(yuē ):“尚(shàng )从(cóng )大(dà )道(dào )来(lái ),当(dāng )避(bì )之(zhī );若(ruò )循(xún )西(xī )山(shān )来(lái )者(zhě ),此(cǐ )成(chéng )禽(qín )耳(ěr )。”尚(shàng )果(guǒ )循(xún )西(xī )山(shān )来(lái ),临(lín )滏(fǔ )水(shuǐ )为(wéi )营(yíng )。夜(yè )遣(qiǎn )兵(bīng )犯(fàn )围(wéi ),公(gōng )逆(nì )击(jī )破(pò )走(zǒu )之(zhī ),遂(suí )围(wéi )其(qí )营(yíng )。未(wèi )合(hé ),尚(shàng )惧(jù ),*[遣(qiǎn )]*故(gù )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )阴(yīn )夔(kuí )及(jí )陈(chén )琳(lín )乞(qǐ )降(jiàng ),公(gōng )不(bú )许(xǔ ),为(wéi )围(wéi )益(yì )急(jí )。尚(shàng )夜(yè )遁(dùn ),保(bǎo )祁(qí )山(shān ),追(zhuī )击(jī )之(zhī )。其(qí )将(jiāng )马(mǎ )延(yán )、张(zhāng )顗(yǐ )等(děng )临(lín )陈(chén )降(jiàng ),众(zhòng )大(dà )溃(kuì ),尚(shàng )走(zǒu )中(zhōng )山(shān )。尽(jìn )获(huò )其(qí )辎(zī )重(zhòng ),得(dé )尚(shàng )印(yìn )绶(shòu )节(jiē )钺(yuè ),使(shǐ )尚(shàng )降(jiàng )人(rén )示(shì )其(qí )家(jiā ),城(chéng )中(zhōng )崩(bēng )沮(jǔ )。八(bā )月(yuè ),审(shěn )配(pèi )兄(xiōng )子(zǐ )荣(róng )夜(yè )开(kāi )所(suǒ )守(shǒu )城(chéng )东(dōng )门(mén )内(nèi )兵(bīng )。配(pèi )逆(nì )战(zhàn ),败(bài ),生(shēng )禽(qín )配(pèi ),斩(zhǎn )之(zhī ),邺(yè )定(dìng )。公(gōng )临(lín )祀(sì )绍(shào )墓(mù ),哭(kū )之(zhī )流(liú )涕(tì );慰(wèi )劳(láo )绍(shào )妻(qī ),还(hái )其(qí )家(jiā )人(rén )宝(bǎo )物(wù ),赐(cì )杂(zá )缯(zēng )絮(xù ),廪(lǐn )食(shí )之(zhī )。

初(chū ),绍(shào )与(yǔ )公(gōng )共(gòng )起(qǐ )兵(bīng ),绍(shào )问(wèn )公(gōng )曰(yuē ):“若(ruò )事(shì )不(bú )辑(jí ),则(zé )方(fāng )面(miàn )何(hé )所(suǒ )可(kě )据(jù )?”公(gōng )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )意(yì )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”绍(shào )曰(yuē ):“吾(wú )南(nán )据(jù )河(hé ),北(běi )阻(zǔ )燕(yàn )、代(dài ),兼(jiān )戎(róng )狄(dí )之(zhī )众(zhòng ),南(nán )向(xiàng )以(yǐ )争(zhēng )天(tiān )下(xià ),庶(shù )可(kě )以(yǐ )济(jì )乎(hū )?”公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )任(rèn )天(tiān )下(xià )之(zhī )智(zhì )力(lì ),以(yǐ )道(dào )御(yù )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )不(bú )可(kě )。”

九(jiǔ )月(yuè ),令(lìng )曰(yuē ):“河(hé )北(běi )罹(lí )袁(yuán )氏(shì )之(zhī )难(nán ),其(qí )令(lìng )无(wú )出(chū )今(jīn )年(nián )租(zū )赋(fù )!”重(zhòng )豪(háo )强(qiáng )兼(jiān )并(bìng )之(zhī )法(fǎ ),百(bǎi )姓(xìng )喜(xǐ )悦(yuè )。天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )公(gōng )领(lǐng )冀(jì )州(zhōu )牧(mù ),公(gōng )让(ràng )还(hái )兖(yǎn )州(zhōu )。

公(gōng )之(zhī )围(wéi )邺(yè )也(yě ),谭(tán )略(luè )取(qǔ )甘(gān )陵(líng )、安(ān )平(píng )、勃(bó )海(hǎi )、河(hé )间(jiān )。尚(shàng )败(bài ),还(hái )中(zhōng )山(shān )。谭(tán )攻(gōng )之(zhī ),尚(shàng )奔(bēn )故(gù )安(ān ),遂(suí )并(bìng )其(qí )众(zhòng )。公(gōng )遗(yí )谭(tán )书(shū ),责(zé )以(yǐ )负(fù )约(yuē ),与(yǔ )之(zhī )绝(jué )婚(hūn ),女(nǚ )还(hái ),然(rán )后(hòu )进(jìn )军(jūn )。谭(tán )惧(jù ),拔(bá )平(píng )原(yuán ),走(zǒu )保(bǎo )南(nán )皮(pí )。十(shí )二(èr )月(yuè ),公(gōng )入(rù )平(píng )原(yuán ),略(luè )定(dìng )诸(zhū )县(xiàn )。

十(shí )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),攻(gōng )谭(tán ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )谭(tán ),诛(zhū )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),冀(jì )州(zhōu )平(píng )。[一(yī )]下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“其(qí )与(yǔ )袁(yuán )氏(shì )同(tóng )恶(è )者(zhě ),与(yǔ )之(zhī )更(gèng )始(shǐ )。”令(lìng )民(mín )不(bú )得(dé )复(fù )私(sī )雠(chóu ),禁(jìn )厚(hòu )葬(zàng ),皆(jiē )一(yī )之(zhī )于(yú )法(fǎ )。是(shì )月(yuè ),袁(yuán )熙(xī )大(dà )将(jiāng )焦(jiāo )触(chù )、张(zhāng )南(nán )等(děng )叛(pàn )攻(gōng )熙(xī )、尚(shàng ),熙(xī )、尚(shàng )奔(bēn )三(sān )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )。触(chù )等(děng )举(jǔ )其(qí )县(xiàn )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。初(chū )讨(tǎo )谭(tán )时(shí ),民(mín )亡(wáng )椎(zhuī )冰(bīng ),令(lìng )不(bú )得(dé )降(jiàng )。顷(qǐng )之(zhī ),亡(wáng )民(mín )有(yǒu )诣(yì )门(mén )首(shǒu )者(zhě ),公(gōng )谓(wèi )曰(yuē ):“听(tīng )汝(rǔ )则(zé )违(wéi )令(lìng ),杀(shā )汝(rǔ )则(zé )诛(zhū )首(shǒu ),归(guī )深(shēn )自(zì )藏(cáng ),无(wú )为(wéi )吏(lì )所(suǒ )获(huò )。”民(mín )垂(chuí )泣(qì )而(ér )去(qù );后(hòu )竟(jìng )捕(bǔ )得(dé )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),黑(hēi )山(shān )贼(zéi )张(zhāng )燕(yàn )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn )降(jiàng ),封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。故(gù )安(ān )赵(zhào )犊(dú )、霍(huò )奴(nú )等(děng )杀(shā )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、涿(zhuō )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。

三(sān )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )攻(gōng )鲜(xiān )于(yú )辅(fǔ )于(yú )犷(guǎng )平(píng )。秋(qiū )八(bā )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )之(zhī ),斩(zhǎn )犊(dú )等(děng ),乃(nǎi )渡(dù )潞(lù )河(hé )救(jiù )犷(guǎng )平(píng ),乌(wū )丸(wán )奔(bēn )走(zǒu )出(chū )塞(sāi )。

九(jiǔ )月(yuè ),令(lìng )曰(yuē ):“阿(ā )党(dǎng )比(bǐ )周(zhōu ),先(xiān )圣(shèng )所(suǒ )疾(jí )也(yě )。闻(wén )冀(jì )州(zhōu )俗(sú ),父(fù )子(zǐ )异(yì )部(bù ),更(gèng )相(xiàng )毁(huǐ )誉(yù )。昔(xī )直(zhí )不(bú )疑(yí )无(wú )兄(xiōng ),世(shì )人(rén )谓(wèi )之(zhī )盗(dào )嫂(sǎo );第(dì )五(wǔ )伯(bó )鱼(yú )三(sān )娶(qǔ )孤(gū )女(nǚ ),谓(wèi )之(zhī )挝(wō )妇(fù )翁(wēng );王(wáng )凤(fèng )擅(shàn )权(quán ),谷(gǔ )永(yǒng )比(bǐ )之(zhī )申(shēn )伯(bó ),王(wáng )商(shāng )忠(zhōng )议(yì ),张(zhāng )匡(kuāng )谓(wèi )之(zhī )左(zuǒ )道(dào ):此(cǐ )皆(jiē )以(yǐ )白(bái )为(wéi )黑(hēi ),欺(qī )天(tiān )罔(wǎng )君(jūn )者(zhě )也(yě )。吾(wú )欲(yù )整(zhěng )齐(qí )风(fēng )俗(sú ),四(sì )者(zhě )不(bú )除(chú ),吾(wú )以(yǐ )为(wéi )羞(xiū )。”冬(dōng )十(shí )月(yuè ),公(gōng )还(hái )邺(yè )。

初(chū ),袁(yuán )绍(shào )以(yǐ )甥(shēng )高(gāo )干(gàn )领(lǐng )并(bìng )州(zhōu )牧(mù ),公(gōng )之(zhī )拔(bá )邺(yè ),干(gàn )降(jiàng ),遂(suí )以(yǐ )为(wéi )刺(cì )史(shǐ )。干(gàn )闻(wén )公(gōng )讨(tǎo )乌(wū )丸(wán ),乃(nǎi )以(yǐ )州(zhōu )叛(pàn ),执(zhí )上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu ),举(jǔ )兵(bīng )守(shǒu )壶(hú )关(guān )口(kǒu )。遣(qiǎn )乐(lè )进(jìn )、李(lǐ )典(diǎn )击(jī )之(zhī ),干(gàn )还(hái )守(shǒu )壶(hú )关(guān )城(chéng )。十(shí )一(yī )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )干(gàn )。干(gàn )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )留(liú )其(qí )别(bié )将(jiāng )守(shǒu )城(chéng ),走(zǒu )入(rù )匈(xiōng )奴(nú ),求(qiú )救(jiù )于(yú )单(dān )于(yú ),单(dān )于(yú )不(bú )受(shòu )。公(gōng )围(wéi )壶(hú )关(guān )三(sān )月(yuè ),拔(bá )之(zhī )。干(gàn )遂(suí )走(zǒu )荆(jīng )州(zhōu ),上(shàng )洛(luò )都(dōu )尉(wèi )王(wáng )琰(yǎn )捕(bǔ )斩(zhǎn )之(zhī )。

秋(qiū )八(bā )月(yuè ),公(gōng )东(dōng )征(zhēng )海(hǎi )贼(zéi )管(guǎn )承(chéng ),至(zhì )淳(chún )于(yú ),遣(qiǎn )乐(lè )进(jìn )、李(lǐ )典(diǎn )击(jī )破(pò )之(zhī ),承(chéng )走(zǒu )入(rù )海(hǎi )岛(dǎo )。割(gē )东(dōng )海(hǎi )之(zhī )襄(xiāng )贲(bēn )、郯(tán )、戚(qī )以(yǐ )益(yì )琅(láng )邪(xié ),省(shěng )昌(chāng )虑(lǜ )郡(jùn )。

三(sān )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )承(chéng )天(tiān )下(xià )乱(luàn ),破(pò )幽(yōu )州(zhōu ),略(luè )有(yǒu )汉(hàn )民(mín )合(hé )十(shí )余(yú )万(wàn )户(hù )。袁(yuán )绍(shào )皆(jiē )立(lì )其(qí )酋(qiú )豪(háo )为(wéi )单(dān )于(yú ),以(yǐ )家(jiā )人(rén )子(zǐ )为(wéi )己(jǐ )女(nǚ ),妻(qī )焉(yān )。辽(liáo )西(xī )单(dān )于(yú )蹋(tà )顿(dùn )尤(yóu )强(qiáng ),为(wéi )绍(shào )所(suǒ )厚(hòu ),故(gù )尚(shàng )兄(xiōng )弟(dì )归(guī )之(zhī ),数(shù )入(rù )塞(sāi )为(wéi )害(hài )。公(gōng )将(jiāng )征(zhēng )之(zhī ),凿(záo )渠(qú ),自(zì )呼(hū )扨(rèn )入(rù )泒(gū )水(shuǐ ),*泒(gū )音(yīn )孤(gū )。*名(míng )平(píng )虏(lǔ )渠(qú );又(yòu )从(cóng )泃(gōu )河(hé )口(kǒu )*泃(gōu )音(yīn )句(jù )。*凿(záo )入(rù )潞(lù )河(hé ),名(míng )泉(quán )州(zhōu )渠(qú ),以(yǐ )通(tōng )海(hǎi )。

十(shí )二(èr )月(yuè )春(chūn )二(èr )月(yuè ),公(gōng )自(zì )淳(chún )于(yú )还(hái )邺(yè )。丁(dīng )酋(qiú ),令(lìng )曰(yuē ):“吾(wú )起(qǐ )义(yì )兵(bīng )诛(zhū )暴(bào )乱(luàn ),于(yú )今(jīn )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),所(suǒ )征(zhēng )必(bì )克(kè ),岂(qǐ )吾(wú )功(gōng )哉(zāi )?乃(nǎi )贤(xián )士(shì )大(dà )夫(fū )之(zhī )力(lì )也(yě )。天(tiān )下(xià )虽(suī )未(wèi )悉(xī )定(dìng ),吾(wú )当(dāng )要(yào )与(yǔ )贤(xián )士(shì )大(dà )夫(fū )共(gòng )定(dìng )之(zhī );而(ér )专(zhuān )飨(xiǎng )其(qí )劳(láo ),吾(wú )何(hé )以(yǐ )安(ān )焉(yān )!其(qí )促(cù )定(dìng )功(gōng )行(háng )封(fēng )。”于(yú )是(shì )大(dà )封(fēng )功(gōng )臣(chén )二(èr )十(shí )余(yú )人(rén ),皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),其(qí )余(yú )各(gè )以(yǐ )次(cì )受(shòu )封(fēng ),及(jí )复(fù )死(sǐ )事(shì )之(zhī )孤(gū ),轻(qīng )重(zhòng )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

将(jiāng )北(běi )征(zhēng )三(sān )郡(jùn )乌(wū )丸(wán ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“袁(yuán )尚(shàng ),亡(wáng )虏(lǔ )耳(ěr ),夷(yí )狄(dí )贪(tān )而(ér )无(wú )亲(qīn ),岂(qǐ )能(néng )为(wéi )尚(shàng )用(yòng )?今(jīn )深(shēn )入(rù )征(zhēng )之(zhī ),刘(liú )备(bèi )必(bì )说(shuō )刘(liú )表(biǎo )以(yǐ )袭(xí )许(xǔ )。万(wàn )一(yī )为(wéi )变(biàn ),事(shì )不(bú )可(kě )悔(huǐ )。”惟(wéi )郭(guō )嘉(jiā )策(cè )表(biǎo )必(bì )不(bú )能(néng )任(rèn )备(bèi ),劝(quàn )公(gōng )行(háng )。夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),至(zhì )无(wú )终(zhōng )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ ),傍(bàng )海(hǎi )道(dào )不(bú )通(tōng ),田(tián )畴(chóu )请(qǐng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),公(gōng )从(cóng )之(zhī )。引(yǐn )军(jūn )出(chū )卢(lú )龙(lóng )塞(sāi ),塞(sāi )外(wài )道(dào )绝(jué )不(bú )通(tōng ),乃(nǎi )堑(qiàn )山(shān )堙(yīn )谷(gǔ )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),经(jīng )白(bái )檀(tán ),历(lì )平(píng )冈(gāng ),涉(shè )鲜(xiān )卑(bēi )庭(tíng ),东(dōng )指(zhǐ )柳(liǔ )城(chéng )。未(wèi )至(zhì )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),虏(lǔ )乃(nǎi )知(zhī )之(zhī )。尚(shàng )、熙(xī )与(yǔ )蹋(tà )顿(dùn )、辽(liáo )西(xī )单(dān )于(yú )楼(lóu )班(bān )、右(yòu )北(běi )平(píng )单(dān )于(yú )能(néng )臣(chén )抵(dǐ )之(zhī )等(děng )将(jiāng )数(shù )万(wàn )骑(qí )逆(nì )军(jūn )。八(bā )月(yuè ),登(dēng )白(bái )狼(láng )山(shān ),卒(zú )与(yǔ )虏(lǔ )遇(yù ),众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng )。公(gōng )车(chē )重(zhòng )在(zài )后(hòu ),被(bèi )甲(jiǎ )者(zhě )少(shǎo ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )惧(jù )。公(gōng )登(dēng )高(gāo ),望(wàng )虏(lǔ )陈(chén )不(bú )整(zhěng ),乃(nǎi )纵(zòng )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),使(shǐ )张(zhāng )辽(liáo )为(wéi )先(xiān )锋(fēng ),虏(lǔ )众(zhòng )大(dà )崩(bēng ),斩(zhǎn )蹋(tà )顿(dùn )及(jí )名(míng )王(wáng )已(yǐ )下(xià ),胡(hú )、汉(hàn )降(jiàng )者(zhě )二(èr )十(shí )余(yú )万(wàn )口(kǒu )。辽(liáo )东(dōng )单(dān )于(yú )速(sù )仆(pú )丸(wán )及(jí )辽(liáo )西(xī )、北(běi )平(píng )诸(zhū )豪(háo ),弃(qì )其(qí )种(zhǒng )人(rén ),与(yǔ )尚(shàng )、熙(xī )奔(bēn )辽(liáo )东(dōng ),众(zhòng )尚(shàng )有(yǒu )数(shù )千(qiān )骑(qí )。初(chū ),辽(liáo )东(dōng )太(tài )守(shǒu )公(gōng )孙(sūn )康(kāng )恃(shì )远(yuǎn )不(bú )服(fú )。及(jí )公(gōng )破(pò )乌(wū )丸(wán ),或(huò )说(shuō )公(gōng )遂(suí )征(zhēng )之(zhī ),尚(shàng )兄(xiōng )弟(dì )可(kě )禽(qín )也(yě )。公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )方(fāng )使(shǐ )康(kāng )斩(zhǎn )送(sòng )尚(shàng )、熙(xī )首(shǒu ),不(bú )烦(fán )兵(bīng )矣(yǐ )。”九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )引(yǐn )兵(bīng )自(zì )柳(liǔ )城(chéng )还(hái ),康(kāng )即(jí )斩(zhǎn )尚(shàng )、熙(xī )及(jí )速(sù )仆(pú )丸(wán )等(děng ),传(chuán )其(qí )首(shǒu )。诸(zhū )将(jiāng )或(huò )问(wèn ):“公(gōng )还(hái )而(ér )康(kāng )斩(zhǎn )送(sòng )尚(shàng )、熙(xī ),何(hé )也(yě )?”公(gōng )曰(yuē ):“彼(bǐ )素(sù )畏(wèi )尚(shàng )等(děng ),吾(wú )急(jí )之(zhī )则(zé )并(bìng )力(lì ),缓(huǎn )之(zhī )则(zé )自(zì )相(xiàng )图(tú ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。”十(shí )一(yī )月(yuè )至(zhì )易(yì )水(shuǐ ),代(dài )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )行(háng )单(dān )于(yú )普(pǔ )富(fù )卢(lú )、上(shàng )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )行(háng )单(dān )于(yú )那(nà )楼(lóu )将(jiāng )其(qí )名(míng )王(wáng )来(lái )贺(hè )。

十(shí )三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )还(hái )邺(yè ),作(zuò )玄(xuán )武(wǔ )池(chí )以(yǐ )肄(yì )舟(zhōu )师(shī )。汉(hàn )罢(bà )三(sān )公(gōng )官(guān ),置(zhì )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。夏(xià )六(liù )月(yuè ),以(yǐ )公(gōng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),公(gōng )南(nán )征(zhēng )刘(liú )表(biǎo )。八(bā )月(yuè ),表(biǎo )卒(zú ),其(qí )子(zǐ )琮(cóng )代(dài ),屯(tún )襄(xiāng )阳(yáng ),刘(liú )备(bèi )屯(tún )樊(fán )。九(jiǔ )月(yuè ),公(gōng )到(dào )新(xīn )野(yě ),琮(cóng )遂(suí )降(jiàng ),备(bèi )走(zǒu )夏(xià )口(kǒu )。公(gōng )进(jìn )军(jūn )江(jiāng )陵(líng ),下(xià )令(lìng )荆(jīng )州(zhōu )吏(lì )民(mín ),与(yǔ )之(zhī )更(gèng )始(shǐ )。乃(nǎi )论(lùn )荆(jīng )州(zhōu )服(fú )从(cóng )之(zhī )功(gōng ),侯(hóu )者(zhě )十(shí )五(wǔ )人(rén ),以(yǐ )刘(liú )表(biǎo )大(dà )将(jiāng )文(wén )聘(pìn )为(wéi )江(jiāng )夏(xià )太(tài )守(shǒu ),使(shǐ )统(tǒng )本(běn )兵(bīng ),引(yǐn )用(yòng )荆(jīng )州(zhōu )名(míng )士(shì )韩(hán )嵩(sōng )、邓(dèng )义(yì )等(děng )。益(yì )州(zhōu )牧(mù )刘(liú )璋(zhāng )始(shǐ )受(shòu )征(zhēng )役(yì ),遣(qiǎn )兵(bīng )给(gěi )军(jūn )。十(shí )二(èr )月(yuè ),孙(sūn )权(quán )为(wéi )备(bèi )攻(gōng )合(hé )肥(féi )。公(gōng )自(zì )江(jiāng )陵(líng )征(zhēng )备(bèi ),至(zhì )巴(bā )丘(qiū ),遣(qiǎn )张(zhāng )□救(jiù )合(hé )肥(féi )。权(quán )闻(wén )□至(zhì ),乃(nǎi )走(zǒu )。公(gōng )至(zhì )赤(chì )壁(bì ),与(yǔ )备(bèi )战(zhàn ),不(bú )利(lì )。于(yú )是(shì )大(dà )疫(yì ),吏(lì )士(shì )多(duō )死(sǐ )者(zhě ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。备(bèi )遂(suí )有(yǒu )荆(jīng )州(zhōu )、江(jiāng )南(nán )诸(zhū )郡(jùn )。

十(shí )四(sì )年(nián )春(chūn )三(sān )月(yuè ),军(jūn )至(zhì )谯(qiáo ),作(zuò )轻(qīng )舟(zhōu ),治(zhì )水(shuǐ )军(jūn )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),自(zì )涡(wō )入(rù )淮(huái ),出(chū )肥(féi )水(shuǐ ),军(jūn )合(hé )肥(féi )。辛(xīn )未(wèi ),令(lìng )曰(yuē ):“自(zì )顷(qǐng )已(yǐ )来(lái ),军(jūn )数(shù )征(zhēng )行(háng ),或(huò )遇(yù )疫(yì )气(qì ),吏(lì )士(shì )死(sǐ )亡(wáng )不(bú )归(guī ),家(jiā )室(shì )怨(yuàn )旷(kuàng ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )离(lí ),而(ér )仁(rén )者(zhě )岂(qǐ )乐(lè )之(zhī )哉(zāi )?不(bú )得(dé )已(yǐ )也(yě )。其(qí )令(lìng )死(sǐ )者(zhě )家(jiā )无(wú )基(jī )业(yè )不(bú )能(néng )自(zì )存(cún )者(zhě ),县(xiàn )官(guān )勿(wù )绝(jué )廪(lǐn ),长(zhǎng )吏(lì )存(cún )恤(xù )抚(fǔ )循(xún ),以(yǐ )称(chēng )吾(wú )意(yì )。”置(zhì )扬(yáng )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )长(zhǎng )吏(lì ),开(kāi )芍(sháo )陂(bēi )屯(tún )田(tián )。十(shí )二(èr )月(yuè ),军(jūn )还(hái )谯(qiáo )。

十(shí )五(wǔ )年(nián )春(chūn ),下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )受(shòu )命(mìng )及(jí )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )君(jūn ),曷(hé )尝(cháng )不(bú )得(dé )贤(xián )人(rén )君(jūn )子(zǐ )与(yǔ )之(zhī )共(gòng )治(zhì )天(tiān )下(xià )者(zhě )乎(hū )!及(jí )其(qí )得(dé )贤(xián )也(yě ),曾(céng )不(bú )出(chū )闾(lǘ )巷(xiàng ),岂(qǐ )幸(xìng )相(xiàng )遇(yù )哉(zāi )?上(shàng )之(zhī )人(rén )不(bú )求(qiú )之(zhī )耳(ěr )。今(jīn )天(tiān )下(xià )尚(shàng )未(wèi )定(dìng ),此(cǐ )特(tè )求(qiú )贤(xián )之(zhī )急(jí )时(shí )也(yě )。‘孟(mèng )公(gōng )绰(chāo )为(wéi )赵(zhào )、魏(wèi )老(lǎo )则(zé )优(yōu ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )滕(téng )、薛(xuē )大(dà )夫(fū )’。若(ruò )必(bì )廉(lián )士(shì )而(ér )后(hòu )可(kě )用(yòng ),则(zé )齐(qí )桓(huán )其(qí )何(hé )以(yǐ )霸(bà )世(shì )!今(jīn )天(tiān )下(xià )得(dé )无(wú )有(yǒu )被(bèi )褐(hè )怀(huái )玉(yù )而(ér )钓(diào )于(yú )渭(wèi )滨(bīn )者(zhě )乎(hū )?又(yòu )得(dé )无(wú )盗(dào )嫂(sǎo )受(shòu )金(jīn )而(ér )未(wèi )遇(yù )无(wú )知(zhī )者(zhě )乎(hū )?二(èr )三(sān )子(zǐ )其(qí )佐(zuǒ )我(wǒ )明(míng )扬(yáng )仄(zè )陋(lòu ),唯(wéi )才(cái )是(shì )举(jǔ ),吾(wú )得(dé )而(ér )用(yòng )之(zhī )。“冬(dōng ),作(zuò )铜(tóng )雀(què )台(tái )。

十(shí )六(liù )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )命(mìng )公(gōng )世(shì )子(zǐ )丕(pī )为(wéi )五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),置(zhì )官(guān )属(shǔ ),为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )副(fù )。太(tài )原(yuán )商(shāng )曜(yào )等(děng )以(yǐ )大(dà )陵(líng )叛(pàn ),遣(qiǎn )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )、徐(xú )晃(huǎng )围(wéi )破(pò )之(zhī )。张(zhāng )鲁(lǔ )据(jù )汉(hàn )中(zhōng ),三(sān )月(yuè ),遣(qiǎn )钟(zhōng )繇(yáo )讨(tǎo )之(zhī )。公(gōng )使(shǐ )渊(yuān )等(děng )出(chū )河(hé )东(dōng )与(yǔ )繇(yáo )会(huì )。

是(shì )时(shí )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )将(jiāng )疑(yí )繇(yáo )欲(yù )自(zì )袭(xí ),马(mǎ )超(chāo )遂(suí )与(yǔ )韩(hán )遂(suí )、杨(yáng )秋(qiū )、李(lǐ )堪(kān )、成(chéng )宜(yí )等(děng )叛(pàn )。遣(qiǎn )曹(cáo )仁(rén )讨(tǎo )之(zhī )。超(chāo )等(děng )屯(tún )潼(tóng )关(guān ),公(gōng )敕(chì )诸(zhū )将(jiāng ):“关(guān )西(xī )兵(bīng )精(jīng )悍(hàn ),坚(jiān )壁(bì )勿(wù )与(yǔ )战(zhàn )。”秋(qiū )七(qī )月(yuè ),公(gōng )西(xī )征(zhēng ),与(yǔ )超(chāo )等(děng )夹(jiá )关(guān )而(ér )军(jūn )。公(gōng )急(jí )持(chí )之(zhī ),而(ér )潜(qián )遣(qiǎn )徐(xú )晃(huǎng )、朱(zhū )灵(líng )等(děng )夜(yè )渡(dù )蒲(pú )阪(bǎn )津(jīn ),据(jù )河(hé )西(xī )为(wéi )营(yíng )。公(gōng )自(zì )潼(tóng )关(guān )北(běi )渡(dù ),未(wèi )济(jì ),超(chāo )赴(fù )船(chuán )急(jí )战(zhàn )。校(xiào )尉(wèi )丁(dīng )斐(fěi )因(yīn )放(fàng )牛(niú )马(mǎ )以(yǐ )饵(ěr )贼(zéi ),贼(zéi )乱(luàn )取(qǔ )牛(niú )马(mǎ ),公(gōng )乃(nǎi )得(dé )渡(dù ),循(xún )河(hé )为(wéi )甬(yǒng )道(dào )而(ér )南(nán )。贼(zéi )退(tuì ),拒(jù )渭(wèi )口(kǒu ),公(gōng )乃(nǎi )多(duō )设(shè )疑(yí )兵(bīng ),潜(qián )以(yǐ )舟(zhōu )载(zǎi )兵(bīng )入(rù )渭(wèi ),为(wéi )浮(fú )桥(qiáo ),夜(yè ),分(fèn )兵(bīng )结(jié )营(yíng )于(yú )渭(wèi )南(nán )。贼(zéi )夜(yè )攻(gōng )营(yíng ),伏(fú )兵(bīng )击(jī )破(pò )之(zhī )。超(chāo )等(děng )屯(tún )渭(wèi )南(nán ),遣(qiǎn )信(xìn )求(qiú )割(gē )河(hé )以(yǐ )西(xī )请(qǐng )和(hé ),公(gōng )不(bú )许(xǔ )。

九(jiǔ )月(yuè ),进(jìn )军(jūn )渡(dù )渭(wèi )。超(chāo )等(děng )数(shù )挑(tiāo )战(zhàn ),又(yòu )不(bú )许(xǔ );固(gù )请(qǐng )割(gē )地(dì ),求(qiú )送(sòng )任(rèn )子(zǐ ),公(gōng )用(yòng )贾(jiǎ )诩(xǔ )计(jì ),伪(wěi )许(xǔ )之(zhī )。韩(hán )遂(suí )请(qǐng )与(yǔ )公(gōng )相(xiàng )见(jiàn ),公(gōng )与(yǔ )遂(suí )父(fù )同(tóng )岁(suì )孝(xiào )廉(lián ),又(yòu )与(yǔ )遂(suí )同(tóng )时(shí )侪(chái )辈(bèi ),于(yú )是(shì )交(jiāo )马(mǎ )语(yǔ )移(yí )时(shí ),不(bú )及(jí )军(jūn )事(shì ),但(dàn )说(shuō )京(jīng )都(dōu )旧(jiù )故(gù ),拊(fǔ )手(shǒu )欢(huān )笑(xiào )。既(jì )罢(bà ),超(chāo )等(děng )问(wèn )遂(suí ):“公(gōng )何(hé )言(yán )?”遂(suí )曰(yuē ):“无(wú )所(suǒ )言(yán )也(yě )。”超(chāo )等(děng )疑(yí )之(zhī )。他(tā )日(rì ),公(gōng )又(yòu )与(yǔ )遂(suí )书(shū ),多(duō )所(suǒ )点(diǎn )窜(cuàn ),如(rú )遂(suí )改(gǎi )定(dìng )者(zhě );超(chāo )等(děng )愈(yù )疑(yí )遂(suí )。公(gōng )乃(nǎi )与(yǔ )克(kè )日(rì )会(huì )战(zhàn ),先(xiān )以(yǐ )轻(qīng )兵(bīng )挑(tiāo )之(zhī ),战(zhàn )良(liáng )久(jiǔ ),乃(nǎi )纵(zòng )虎(hǔ )骑(qí )夹(jiá )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )成(chéng )宜(yí )、李(lǐ )堪(kān )等(děng )。遂(suí )、超(chāo )等(děng )走(zǒu )凉(liáng )州(zhōu ),杨(yáng )秋(qiū )奔(bēn )安(ān )定(dìng ),关(guān )中(zhōng )平(píng )。

诸(zhū )将(jiāng )或(huò )问(wèn )公(gōng )曰(yuē ):“初(chū ),贼(zéi )守(shǒu )潼(tóng )关(guān ),渭(wèi )北(běi )道(dào )缺(quē ),不(bú )从(cóng )河(hé )东(dōng )击(jī )冯(féng )翊(yì )而(ér )反(fǎn )守(shǒu )潼(tóng )关(guān ),引(yǐn )日(rì )而(ér )后(hòu )北(běi )渡(dù ),何(hé )也(yě )?”公(gōng )曰(yuē ):“贼(zéi )守(shǒu )潼(tóng )关(guān ),若(ruò )吾(wú )入(rù )河(hé )东(dōng ),贼(zéi )必(bì )引(yǐn )守(shǒu )诸(zhū )津(jīn ),则(zé )西(xī )河(hé )未(wèi )可(kě )渡(dù ),吾(wú )故(gù )盛(shèng )兵(bīng )向(xiàng )潼(tóng )关(guān );贼(zéi )悉(xī )众(zhòng )南(nán )守(shǒu ),西(xī )河(hé )之(zhī )备(bèi )虚(xū ),故(gù )二(èr )将(jiāng )得(dé )擅(shàn )取(qǔ )西(xī )河(hé );然(rán )后(hòu )引(yǐn )军(jūn )北(běi )渡(dù ),贼(zéi )不(bú )能(néng )与(yǔ )吾(wú )争(zhēng )西(xī )河(hé )者(zhě ),以(yǐ )有(yǒu )二(èr )将(jiāng )之(zhī )军(jūn )也(yě )。连(lián )车(chē )树(shù )栅(shān ),为(wéi )甬(yǒng )道(dào )而(ér )南(nán ),[五(wǔ )]既(jì )为(wéi )不(bú )可(kě )胜(shèng ),且(qiě )以(yǐ )示(shì )弱(ruò )。渡(dù )渭(wèi )为(wéi )坚(jiān )垒(lěi ),虏(lǔ )至(zhì )不(bú )出(chū ),所(suǒ )以(yǐ )骄(jiāo )之(zhī )也(yě );故(gù )贼(zéi )不(bú )为(wéi )营(yíng )垒(lěi )而(ér )求(qiú )割(gē )地(dì )。吾(wú )顺(shùn )言(yán )许(xǔ )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )从(cóng )其(qí )意(yì ),使(shǐ )自(zì )安(ān )而(ér )不(bú )为(wéi )备(bèi ),因(yīn )畜(chù )士(shì )卒(zú )之(zhī )力(lì ),一(yī )旦(dàn )击(jī )之(zhī ),所(suǒ )谓(wèi )疾(jí )雷(léi )不(bú )及(jí )掩(yǎn )耳(ěr ),兵(bīng )之(zhī )变(biàn )化(huà ),固(gù )非(fēi )一(yī )道(dào )也(yě )。”始(shǐ ),贼(zéi )每(měi )一(yī )部(bù )到(dào ),公(gōng )辄(zhé )有(yǒu )喜(xǐ )色(sè )。贼(zéi )破(pò )之(zhī )后(hòu ),诸(zhū )将(jiāng )问(wèn )其(qí )故(gù )。公(gōng )答(dá )曰(yuē ):“关(guān )中(zhōng )长(zhǎng )远(yuǎn ),若(ruò )贼(zéi )各(gè )依(yī )险(xiǎn )阻(zǔ ),征(zhēng )之(zhī ),不(bú )一(yī )二(èr )年(nián )不(bú )可(kě )定(dìng )也(yě )。今(jīn )皆(jiē )来(lái )集(jí ),其(qí )众(zhòng )虽(suī )多(duō ),莫(mò )相(xiàng )归(guī )服(fú ),军(jūn )无(wú )适(shì )主(zhǔ ),一(yī )举(jǔ )可(kě )灭(miè ),为(wéi )功(gōng )差(chà )易(yì ),吾(wú )是(shì )以(yǐ )喜(xǐ )。”

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),军(jūn )自(zì )长(zhǎng )安(ān )北(běi )征(zhēng )杨(yáng )秋(qiū ),围(wéi )安(ān )定(dìng )。秋(qiū )降(jiàng ),复(fù )其(qí )爵(jué )位(wèi ),使(shǐ )留(liú )抚(fǔ )其(qí )民(mín )人(rén )。十(shí )二(èr )月(yuè ),自(zì )安(ān )定(dìng )还(hái ),留(liú )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )屯(tún )长(zhǎng )安(ān )。

十(shí )七(qī )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),公(gōng )还(hái )邺(yè )。天(tiān )子(zǐ )命(mìng )公(gōng )赞(zàn )拜(bài )不(bú )名(míng ),入(rù )朝(cháo )不(bú )趋(qū ),剑(jiàn )履(lǚ )上(shàng )殿(diàn ),如(rú )萧(xiāo )何(hé )故(gù )事(shì )。马(mǎ )超(chāo )余(yú )众(zhòng )梁(liáng )兴(xìng )等(děng )屯(tún )蓝(lán )田(tián ),使(shǐ )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )击(jī )平(píng )之(zhī )。割(gē )河(hé )内(nèi )之(zhī )荡(dàng )阴(yīn )、朝(cháo )歌(gē )、林(lín )虑(lǜ ),东(dōng )郡(jùn )之(zhī )卫(wèi )国(guó )、顿(dùn )丘(qiū )、东(dōng )武(wǔ )阳(yáng )、发(fā )干(gàn ),钜(jù )鹿(lù )之(zhī )廮(yǐng )陶(táo )、曲(qǔ )周(zhōu )、南(nán )和(hé ),广(guǎng )平(píng )之(zhī )任(rèn )城(chéng ),赵(zhào )之(zhī )襄(xiāng )国(guó )、邯(hán )郸(dān )、易(yì )阳(yáng )以(yǐ )益(yì )魏(wèi )郡(jùn )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )孙(sūn )权(quán )。

十(shí )八(bā )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),进(jìn )军(jūn )濡(rú )须(xū )口(kǒu ),攻(gōng )破(pò )权(quán )江(jiāng )西(xī )营(yíng ),获(huò )权(quán )都(dōu )督(dū )公(gōng )孙(sūn )阳(yáng ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。诏(zhào )书(shū )并(bìng )十(shí )四(sì )州(zhōu ),复(fù )为(wéi )九(jiǔ )州(zhōu )。夏(xià )四(sì )月(yuè ),至(zhì )邺(yè )。

五(wǔ )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )郗(xī )虑(lǜ )持(chí )节(jiē )策(cè )命(mìng )公(gōng )为(wéi )魏(wèi )公(gōng )曰(yuē ):

朕(zhèn )以(yǐ )不(bú )德(dé ),少(shǎo )遭(zāo )愍(mǐn )凶(xiōng ),越(yuè )在(zài )西(xī )土(tǔ ),迁(qiān )于(yú )唐(táng )、韂(chàn ).当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),若(ruò )缀(zhuì )旒(liú )然(rán ),宗(zōng )庙(miào )乏(fá )祀(sì ),社(shè )稷(jì )无(wú )位(wèi );髃(yú )凶(xiōng )觊(jì )觎(yú ),分(fèn )裂(liè )诸(zhū )夏(xià ),率(lǜ )土(tǔ )之(zhī )民(mín ),朕(zhèn )无(wú )获(huò )焉(yān ),即(jí )我(wǒ )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )命(mìng )将(jiāng )坠(zhuì )于(yú )地(dì )。朕(zhèn )用(yòng )夙(sù )兴(xìng )假(jiǎ )寐(mèi ),震(zhèn )悼(dào )于(yú )厥(jué )心(xīn ),曰(yuē )“惟(wéi )祖(zǔ )惟(wéi )父(fù ),股(gǔ )肱(gōng )先(xiān )正(zhèng ),其(qí )孰(shú )能(néng )恤(xù )朕(zhèn )躬(gōng )”?乃(nǎi )诱(yòu )天(tiān )衷(zhōng ),诞(dàn )育(yù )丞(chéng )相(xiàng ),保(bǎo )乂(ài )我(wǒ )皇(huáng )家(jiā ),弘(hóng )济(jì )于(yú )艰(jiān )难(nán ),朕(zhèn )实(shí )赖(lài )之(zhī )。今(jīn )将(jiāng )授(shòu )君(jūn )典(diǎn )礼(lǐ ),其(qí )敬(jìng )听(tīng )朕(zhèn )命(mìng )。

昔(xī )者(zhě )董(dǒng )卓(zhuó )初(chū )兴(xìng )国(guó )难(nán ),髃(yú )后(hòu )释(shì )位(wèi )以(yǐ )谋(móu )王(wáng )室(shì ),君(jūn )则(zé )摄(shè )进(jìn ),首(shǒu )启(qǐ )戎(róng )行(háng ),此(cǐ )君(jūn )之(zhī )忠(zhōng )于(yú )本(běn )朝(cháo )也(yě )。后(hòu )及(jí )黄(huáng )巾(jīn )反(fǎn )易(yì )天(tiān )常(cháng ),侵(qīn )我(wǒ )三(sān )州(zhōu ),延(yán )及(jí )平(píng )民(mín ),君(jūn )又(yòu )翦(jiǎn )之(zhī )以(yǐ )宁(níng )东(dōng )夏(xià ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。韩(hán )暹(xiān )、杨(yáng )奉(fèng )专(zhuān )用(yòng )威(wēi )命(mìng ),君(jūn )则(zé )致(zhì )讨(tǎo ),克(kè )黜(chù )其(qí )难(nán ),遂(suí )迁(qiān )许(xǔ )都(dōu ),造(zào )我(wǒ )京(jīng )畿(jī ),设(shè )官(guān )兆(zhào )祀(sì ),不(bú )失(shī )旧(jiù )物(wù ),天(tiān )地(dì )鬼(guǐ )神(shén )于(yú )是(shì )获(huò )乂(ài ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。袁(yuán )术(shù )僭(jiàn )逆(nì ),肆(sì )于(yú )淮(huái )南(nán ),慑(shè )惮(dàn )君(jūn )灵(líng ),用(yòng )丕(pī )显(xiǎn )谋(móu ),蕲(qí )阳(yáng )之(zhī )役(yì ),桥(qiáo )蕤(ruí )授(shòu )首(shǒu ),棱(léng )威(wēi )南(nán )迈(mài ),术(shù )以(yǐ )陨(yǔn )溃(kuì ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。回(huí )戈(gē )东(dōng )征(zhēng ),吕(lǚ )布(bù )就(jiù )戮(lù ),乘(chéng )辕(yuán )将(jiāng )返(fǎn ),张(zhāng )杨(yáng )殂(cú )毙(bì ),眭(suī )固(gù )伏(fú )罪(zuì ),张(zhāng )绣(xiù )稽(jī )服(fú ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。袁(yuán )绍(shào )逆(nì )乱(luàn )天(tiān )常(cháng ),谋(móu )危(wēi )社(shè )稷(jì ),凭(píng )恃(shì )其(qí )众(zhòng ),称(chēng )兵(bīng )内(nèi )侮(wǔ ),当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),王(wáng )师(shī )寡(guǎ )弱(ruò ),天(tiān )下(xià )寒(hán )心(xīn ),莫(mò )有(yǒu )固(gù )志(zhì ),君(jūn )执(zhí )大(dà )节(jiē ),精(jīng )贯(guàn )白(bái )日(rì ),奋(fèn )其(qí )武(wǔ )怒(nù ),运(yùn )其(qí )神(shén )策(cè ),致(zhì )届(jiè )官(guān )渡(dù ),大(dà )歼(jiān )丑(chǒu )类(lèi ),俾(bǐ )我(wǒ )国(guó )家(jiā )拯(zhěng )于(yú )危(wēi )坠(zhuì ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。济(jì )师(shī )洪(hóng )河(hé ),拓(tuò )定(dìng )四(sì )州(zhōu ),袁(yuán )谭(tán )、高(gāo )干(gàn ),咸(xián )枭(xiāo )其(qí )首(shǒu ),海(hǎi )盗(dào )奔(bēn )迸(bèng ),黑(hēi )山(shān )顺(shùn )轨(guǐ ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。乌(wū )丸(wán )三(sān )种(zhǒng ),崇(chóng )乱(luàn )二(èr )世(shì ),袁(yuán )尚(shàng )因(yīn )之(zhī ),逼(bī )据(jù )塞(sāi )北(běi ),束(shù )马(mǎ )县(xiàn )车(chē ),一(yī )征(zhēng )而(ér )灭(miè ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。刘(liú )表(biǎo )背(bèi )诞(dàn ),不(bú )供(gòng )贡(gòng )职(zhí ),王(wáng )师(shī )首(shǒu )路(lù ),威(wēi )风(fēng )先(xiān )逝(shì ),百(bǎi )城(chéng )八(bā )郡(jùn ),交(jiāo )臂(bì )屈(qū )膝(xī ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。马(mǎ )超(chāo )、成(chéng )宜(yí ),同(tóng )恶(è )相(xiàng )济(jì ),滨(bīn )据(jù )河(hé )、潼(tóng ),求(qiú )逞(chěng )所(suǒ )欲(yù ),殄(tiǎn )之(zhī )渭(wèi )南(nán ),献(xiàn )馘(guó )万(wàn )计(jì ),遂(suí )定(dìng )边(biān )境(jìng ),抚(fǔ )和(hé )戎(róng )狄(dí ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。鲜(xiān )卑(bēi )、丁(dīng )零(líng ),重(zhòng )译(yì )而(ér )至(zhì ),*(单(dān )于(yú ))**[箅(bì )于(yú )]*、白(bái )屋(wū ),请(qǐng )吏(lì )率(lǜ )职(zhí ),此(cǐ )又(yòu )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。君(jūn )有(yǒu )定(dìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )功(gōng ),重(zhòng )之(zhī )以(yǐ )明(míng )德(dé ),班(bān )□海(hǎi )内(nèi ),宣(xuān )美(měi )风(fēng )俗(sú ),旁(páng )施(shī )勤(qín )教(jiāo ),恤(xù )慎(shèn )刑(xíng )狱(yù ),吏(lì )无(wú )苛(kē )政(zhèng ),民(mín )无(wú )怀(huái )慝(tè );敦(dūn )崇(chóng )帝(dì )族(zú ),表(biǎo )继(jì )绝(jué )世(shì ),旧(jiù )德(dé )前(qián )功(gōng ),罔(wǎng )不(bú )咸(xián )秩(zhì );虽(suī )伊(yī )尹(yǐn )格(gé )于(yú )皇(huáng )天(tiān ),周(zhōu )公(gōng )光(guāng )于(yú )四(sì )海(hǎi ),方(fāng )之(zhī )蔑(miè )如(rú )也(yě )。

朕(zhèn )闻(wén )先(xiān )王(wáng )并(bìng )建(jiàn )明(míng )德(dé ),胙(zuò )之(zhī )以(yǐ )土(tǔ ),分(fèn )之(zhī )以(yǐ )民(mín ),崇(chóng )其(qí )宠(chǒng )章(zhāng ),备(bèi )其(qí )礼(lǐ )物(wù ),所(suǒ )以(yǐ )藩(fān )韂(chàn )王(wáng )室(shì ),左(zuǒ )右(yòu )厥(jué )世(shì )也(yě )。其(qí )在(zài )周(zhōu )成(chéng ),管(guǎn )、蔡(cài )不(bú )静(jìng ),惩(chéng )难(nán )念(niàn )功(gōng ),乃(nǎi )使(shǐ )邵(shào )康(kāng )公(gōng )赐(cì )齐(qí )太(tài )公(gōng )履(lǚ ),东(dōng )至(zhì )于(yú )海(hǎi ),西(xī )至(zhì )于(yú )河(hé ),南(nán )至(zhì )于(yú )穆(mù )陵(líng ),北(běi )至(zhì )于(yú )无(wú )棣(dì ),五(wǔ )侯(hóu )九(jiǔ )伯(bó ),实(shí )得(dé )征(zhēng )之(zhī ),世(shì )祚(zuò )太(tài )师(shī ),以(yǐ )表(biǎo )东(dōng )海(hǎi );爰(yuán )及(jí )襄(xiāng )王(wáng ),亦(yì )有(yǒu )楚(chǔ )人(rén )不(bú )供(gòng )王(wáng )职(zhí ),又(yòu )命(mìng )晋(jìn )文(wén )登(dēng )为(wéi )侯(hóu )伯(bó ),锡(xī )以(yǐ )二(èr )辂(lù )、虎(hǔ )贲(bēn )、鈇(fū )钺(yuè )、秬(jù )鬯(chàng )、弓(gōng )矢(shǐ ),大(dà )启(qǐ )南(nán )阳(yáng ),世(shì )作(zuò )盟(méng )主(zhǔ )。故(gù )周(zhōu )室(shì )之(zhī )不(bú )坏(huài ),繄(yī )二(èr )国(guó )是(shì )赖(lài )。今(jīn )君(jūn )称(chēng )丕(pī )显(xiǎn )德(dé ),明(míng )保(bǎo )朕(zhèn )躬(gōng ),奉(fèng )答(dá )天(tiān )命(mìng ),导(dǎo )扬(yáng )弘(hóng )烈(liè ),缓(huǎn )爰(yuán )九(jiǔ )域(yù ),莫(mò )不(bú )率(lǜ )俾(bǐ ),功(gōng )高(gāo )于(yú )伊(yī )、周(zhōu ),而(ér )赏(shǎng )卑(bēi )于(yú )齐(qí )、晋(jìn ),朕(zhèn )甚(shèn )恧(nǜ )焉(yān )。朕(zhèn )以(yǐ )眇(miǎo )眇(miǎo )之(zhī )身(shēn ),托(tuō )于(yú )兆(zhào )民(mín )之(zhī )上(shàng ),永(yǒng )思(sī )厥(jué )艰(jiān ),若(ruò )涉(shè )渊(yuān )冰(bīng ),非(fēi )君(jūn )攸(yōu )济(jì ),朕(zhèn )无(wú )任(rèn )焉(yān )。今(jīn )以(yǐ )冀(jì )州(zhōu )之(zhī )河(hé )东(dōng )、河(hé )内(nèi )、魏(wèi )郡(jùn )、赵(zhào )国(guó )、中(zhōng )山(shān )、常(cháng )山(shān )、钜(jù )鹿(lù )、安(ān )平(píng )、甘(gān )陵(líng )、平(píng )原(yuán )凡(fán )十(shí )郡(jùn ),封(fēng )君(jūn )为(wéi )魏(wèi )公(gōng )。锡(xī )君(jūn )玄(xuán )土(tǔ ),苴(jū )以(yǐ )白(bái )茅(máo );爰(yuán )契(qì )尔(ěr )龟(guī ),用(yòng )建(jiàn )頉(yí )社(shè )。昔(xī )在(zài )周(zhōu )室(shì ),毕(bì )公(gōng )、毛(máo )公(gōng )入(rù )为(wéi )卿(qīng )佐(zuǒ ),周(zhōu )、邵(shào )师(shī )保(bǎo )出(chū )为(wéi )二(èr )伯(bó ),外(wài )内(nèi )之(zhī )任(rèn ),君(jūn )实(shí )宜(yí )之(zhī ),其(qí )以(yǐ )丞(chéng )相(xiàng )领(lǐng )冀(jì )州(zhōu )牧(mù )如(rú )故(gù )。又(yòu )加(jiā )君(jūn )九(jiǔ )锡(xī ),其(qí )敬(jìng )听(tīng )朕(zhèn )命(mìng )。以(yǐ )君(jūn )经(jīng )纬(wěi )礼(lǐ )律(lǜ ),为(wéi )民(mín )轨(guǐ )仪(yí ),使(shǐ )安(ān )职(zhí )业(yè ),无(wú )或(huò )迁(qiān )志(zhì ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )大(dà )辂(lù )、戎(róng )辂(lù )各(gè )一(yī ),玄(xuán )牡(mǔ )二(èr )驷(sì )。君(jūn )劝(quàn )分(fèn )务(wù )本(běn ),穑(sè )人(rén )昏(hūn )作(zuò ),粟(sù )帛(bó )滞(zhì )积(jī ),大(dà )业(yè )惟(wéi )兴(xìng ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )衮(gǔn )冕(miǎn )之(zhī )服(fú ),赤(chì )舄(xì )副(fù )焉(yān )。君(jūn )敦(dūn )尚(shàng )谦(qiān )让(ràng ),俾(bǐ )民(mín )兴(xìng )行(háng ),少(shǎo )长(zhǎng )有(yǒu )礼(lǐ ),上(shàng )下(xià )咸(xián )和(hé ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )轩(xuān )县(xiàn )之(zhī )乐(lè ),六(liù )佾(yì )之(zhī )舞(wǔ )。君(jūn )翼(yì )宣(xuān )风(fēng )化(huà ),爰(yuán )发(fā )四(sì )方(fāng ),远(yuǎn )人(rén )革(gé )面(miàn ),华(huá )夏(xià )充(chōng )实(shí ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )朱(zhū )户(hù )以(yǐ )居(jū )。君(jūn )研(yán )其(qí )明(míng )哲(zhé ),思(sī )帝(dì )所(suǒ )难(nán ),官(guān )才(cái )任(rèn )贤(xián ),髃(yú )善(shàn )必(bì )举(jǔ ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )纳(nà )陛(bì )以(yǐ )登(dēng )。君(jūn )秉(bǐng )国(guó )之(zhī )钧(jūn ),正(zhèng )色(sè )处(chù )中(zhōng ),纤(xiān )毫(háo )之(zhī )恶(è ),靡(mí )不(bú )抑(yì )退(tuì ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )虎(hǔ )贲(bēn )之(zhī )士(shì )三(sān )百(bǎi )人(rén )。君(jūn )纠(jiū )虔(qián )天(tiān )刑(xíng ),章(zhāng )厥(jué )有(yǒu )罪(zuì ),犯(fàn )关(guān )干(gàn )纪(jì ),莫(mò )不(bú )诛(zhū )殛(jí ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )鈇(fū )钺(yuè )各(gè )一(yī )。君(jūn )龙(lóng )骧(xiāng )虎(hǔ )视(shì ),旁(páng )眺(tiào )八(bā )维(wéi ),掩(yǎn )讨(tǎo )逆(nì )节(jiē ),折(shé )冲(chōng )四(sì )海(hǎi ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )彤(tóng )弓(gōng )一(yī ),彤(tóng )矢(shǐ )百(bǎi ),玈(lú )弓(gōng )十(shí ),玈(lú )矢(shǐ )千(qiān )。君(jūn )以(yǐ )温(wēn )恭(gōng )为(wéi )基(jī ),孝(xiào )友(yǒu )为(wéi )德(dé ),明(míng )允(yǔn )笃(dǔ )诚(chéng ),感(gǎn )于(yú )朕(zhèn )思(sī ),是(shì )用(yòng )锡(xī )君(jūn )秬(jù )鬯(chàng )一(yī )卣(yǒu ),珪(guī )瓒(zàn )副(fù )焉(yān )。魏(wèi )国(guó )置(zhì )丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )下(xià )髃(yú )卿(qīng )百(bǎi )寮(liáo ),皆(jiē )如(rú )汉(hàn )初(chū )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )之(zhī )制(zhì )。往(wǎng )钦(qīn )哉(zāi ),敬(jìng )服(fú )朕(zhèn )命(mìng )!简(jiǎn )恤(xù )尔(ěr )众(zhòng ),时(shí )亮(liàng )庶(shù )功(gōng ),用(yòng )终(zhōng )尔(ěr )显(xiǎn )德(dé ),对(duì )扬(yáng )我(wǒ )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )休(xiū )命(mìng )!

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),始(shǐ )建(jiàn )魏(wèi )社(shè )稷(jì )宗(zōng )庙(miào )。天(tiān )子(zǐ )聘(pìn )公(gōng )三(sān )女(nǚ )为(wéi )贵(guì )人(rén ),少(shǎo )者(zhě )待(dài )年(nián )于(yú )国(guó )。九(jiǔ )月(yuè ),作(zuò )金(jīn )虎(hǔ )台(tái ),凿(záo )渠(qú )引(yǐn )漳(zhāng )水(shuǐ )入(rù )白(bái )沟(gōu )以(yǐ )通(tōng )河(hé )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),分(fèn )魏(wèi )郡(jùn )为(wéi )东(dōng )西(xī )部(bù ),置(zhì )都(dōu )尉(wèi )。十(shí )一(yī )月(yuè ),初(chū )置(zhì )尚(shàng )书(shū )、侍(shì )中(zhōng )、六(liù )卿(qīng )。

马(mǎ )超(chāo )在(zài )汉(hàn )阳(yáng ),复(fù )因(yīn )羌(qiāng )、胡(hú )为(wéi )害(hài ),氐(dī )王(wáng )千(qiān )万(wàn )叛(pàn )应(yīng )超(chāo ),屯(tún )兴(xìng )国(guó )。使(shǐ )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )讨(tǎo )之(zhī )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),始(shǐ )耕(gēng )籍(jí )田(tián )。南(nán )安(ān )赵(zhào )衢(qú )、汉(hàn )阳(yáng )尹(yǐn )奉(fèng )等(děng )讨(tǎo )超(chāo ),枭(xiāo )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),超(chāo )奔(bēn )汉(hàn )中(zhōng )。韩(hán )遂(suí )徙(xǐ )金(jīn )城(chéng ),入(rù )氐(dī )王(wáng )千(qiān )万(wàn )部(bù ),率(lǜ )羌(qiāng )、胡(hú )万(wàn )余(yú )骑(qí )与(yǔ )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )战(zhàn ),击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),遂(suí )走(zǒu )西(xī )平(píng )。渊(yuān )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )攻(gōng )兴(xìng )国(guó ),屠(tú )之(zhī )。省(shěng )安(ān )东(dōng )、永(yǒng )阳(yáng )郡(jùn )。安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )□丘(qiū )兴(xìng )将(jiāng )之(zhī )官(guān ),公(gōng )戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“羌(qiāng ),胡(hú )欲(yù )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )通(tōng ),自(zì )当(dāng )遣(qiǎn )人(rén )来(lái ),慎(shèn )勿(wù )遣(qiǎn )人(rén )往(wǎng )。善(shàn )人(rén )难(nán )得(dé ),必(bì )将(jiāng )教(jiāo )羌(qiāng )、胡(hú )妄(wàng )有(yǒu )所(suǒ )请(qǐng )求(qiú ),因(yīn )欲(yù )以(yǐ )自(zì )利(lì );不(bú )从(cóng )便(biàn )为(wéi )失(shī )异(yì )俗(sú )意(yì ),从(cóng )之(zhī )则(zé )无(wú )益(yì )事(shì )。”兴(xìng )至(zhì ),遣(qiǎn )校(xiào )尉(wèi )范(fàn )陵(líng )至(zhì )羌(qiāng )中(zhōng ),陵(líng )果(guǒ )教(jiāo )羌(qiāng ),使(shǐ )自(zì )请(qǐng )为(wéi )属(shǔ )国(guó )都(dōu )尉(wèi )。公(gōng )曰(yuē ):“吾(wú )预(yù )知(zhī )当(dāng )尔(ěr ),非(fēi )圣(shèng )也(yě ),但(dàn )更(gèng )事(shì )多(duō )耳(ěr )。”

三(sān )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )魏(wèi )公(gōng )位(wèi )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )上(shàng ),改(gǎi )授(shòu )金(jīn )玺(xǐ ),赤(chì )绂(fú )、远(yuǎn )游(yóu )冠(guàn )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),公(gōng )征(zhēng )孙(sūn )权(quán )。

初(chū ),陇(lǒng )西(xī )宋(sòng )建(jiàn )自(zì )称(chēng )河(hé )首(shǒu )平(píng )汉(hàn )王(wáng ),聚(jù )众(zhòng )枹(bāo )罕(hǎn ),改(gǎi )元(yuán ),置(zhì )百(bǎi )官(guān ),三(sān )十(shí )余(yú )年(nián )。遣(qiǎn )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )自(zì )兴(xìng )国(guó )讨(tǎo )之(zhī )。冬(dōng )十(shí )月(yuè ),屠(tú )枹(bāo )罕(hǎn ),斩(zhǎn )建(jiàn ),凉(liáng )州(zhōu )平(píng )。

公(gōng )自(zì )合(hé )肥(féi )还(hái )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),汉(hàn )皇(huáng )后(hòu )伏(fú )氏(shì )坐(zuò )昔(xī )与(yǔ )父(fù )故(gù )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )完(wán )书(shū ),云(yún )帝(dì )以(yǐ )董(dǒng )承(chéng )被(bèi )诛(zhū )怨(yuàn )恨(hèn )公(gōng ),辞(cí )甚(shèn )丑(chǒu )恶(è ),发(fā )闻(wén ),后(hòu )废(fèi )黜(chù )死(sǐ ),兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )伏(fú )法(fǎ )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),公(gōng )至(zhì )孟(mèng )津(jīn )。天(tiān )子(zǐ )命(mìng )公(gōng )置(zhì )旄(máo )头(tóu ),宫(gōng )殿(diàn )设(shè )钟(zhōng )虡(jù )。乙(yǐ )未(wèi ),令(lìng )曰(yuē ):“夫(fū )有(yǒu )行(háng )之(zhī )士(shì )未(wèi )必(bì )能(néng )进(jìn )取(qǔ ),进(jìn )取(qǔ )之(zhī )士(shì )未(wèi )必(bì )能(néng )有(yǒu )行(háng )也(yě )。陈(chén )平(píng )岂(qǐ )笃(dǔ )行(háng ),苏(sū )秦(qín )岂(qǐ )守(shǒu )信(xìn )邪(xié )?而(ér )陈(chén )平(píng )定(dìng )汉(hàn )业(yè ),苏(sū )秦(qín )济(jì )弱(ruò )燕(yàn )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),士(shì )有(yǒu )偏(piān )短(duǎn ),庸(yōng )可(kě )废(fèi )乎(hū )!有(yǒu )司(sī )明(míng )思(sī )此(cǐ )义(yì ),则(zé )士(shì )无(wú )遗(yí )滞(zhì ),官(guān )无(wú )废(fèi )业(yè )矣(yǐ )。”又(yòu )曰(yuē ):“夫(fū )刑(xíng ),百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )命(mìng )也(yě ),而(ér )军(jūn )中(zhōng )典(diǎn )狱(yù )者(zhě )或(huò )非(fēi )其(qí )人(rén ),而(ér )任(rèn )以(yǐ )三(sān )军(jūn )死(sǐ )生(shēng )之(zhī )事(shì ),吾(wú )甚(shèn )惧(jù )之(zhī )。其(qí )选(xuǎn )明(míng )达(dá )法(fǎ )理(lǐ )者(zhě ),使(shǐ )持(chí )典(diǎn )刑(xíng )。“于(yú )是(shì )置(zhì )理(lǐ )曹(cáo )掾(yuàn )属(shǔ )。

二(èr )十(shí )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )立(lì )公(gōng )中(zhōng )女(nǚ )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。省(shěng )云(yún )中(zhōng )、定(dìng )襄(xiāng )、五(wǔ )原(yuán )、朔(shuò )方(fāng )郡(jùn ),郡(jùn )置(zhì )一(yī )县(xiàn )领(lǐng )其(qí )民(mín ),合(hé )以(yǐ )为(wéi )新(xīn )兴(xìng )郡(jùn )。

三(sān )月(yuè ),公(gōng )西(xī )征(zhēng )张(zhāng )鲁(lǔ ),至(zhì )陈(chén )仓(cāng ),将(jiāng )自(zì )武(wǔ )都(dōu )入(rù )氐(dī );氐(dī )人(rén )塞(sāi )道(dào ),先(xiān )遣(qiǎn )张(zhāng )合(hé )、朱(zhū )灵(líng )等(děng )攻(gōng )破(pò )之(zhī )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),公(gōng )自(zì )陈(chén )仓(cāng )以(yǐ )出(chū )散(sàn )关(guān ),至(zhì )河(hé )池(chí )。氐(dī )王(wáng )窦(dòu )茂(mào )众(zhòng )万(wàn )余(yú )人(rén ),恃(shì )险(xiǎn )不(bú )服(fú ),五(wǔ )月(yuè ),公(gōng )攻(gōng )屠(tú )之(zhī )。西(xī )平(píng )、金(jīn )城(chéng )诸(zhū )将(jiāng )曲(qǔ )演(yǎn )、蒋(jiǎng )石(shí )等(děng )共(gòng )斩(zhǎn )送(sòng )韩(hán )遂(suí )首(shǒu )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),公(gōng )至(zhì )阳(yáng )平(píng )。张(zhāng )鲁(lǔ )使(shǐ )弟(dì )韂(chàn )与(yǔ )将(jiāng )杨(yáng )昂(áng )等(děng )据(jù )阳(yáng )平(píng )关(guān ),横(héng )山(shān )筑(zhù )城(chéng )十(shí )余(yú )里(lǐ ),攻(gōng )之(zhī )不(bú )能(néng )拔(bá ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。贼(zéi )见(jiàn )大(dà )军(jūn )退(tuì ),其(qí )守(shǒu )备(bèi )解(jiě )散(sàn )。公(gōng )乃(nǎi )密(mì )遣(qiǎn )解(jiě )□、高(gāo )祚(zuò )等(děng )乘(chéng )险(xiǎn )夜(yè )袭(xí ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )杨(yáng )任(rèn ),进(jìn )攻(gōng )韂(chàn ),韂(chàn )等(děng )夜(yè )遁(dùn ),鲁(lǔ )溃(kuì )奔(bēn )巴(bā )中(zhōng )。公(gōng )军(jūn )入(rù )南(nán )郑(zhèng ),尽(jìn )得(dé )鲁(lǔ )府(fǔ )库(kù )珍(zhēn )宝(bǎo )。巴(bā )、汉(hàn )皆(jiē )降(jiàng )。复(fù )汉(hàn )宁(níng )郡(jùn )为(wéi )汉(hàn )中(zhōng );分(fèn )汉(hàn )中(zhōng )之(zhī )安(ān )阳(yáng )、西(xī )城(chéng )为(wéi )西(xī )城(chéng )郡(jùn ),置(zhì )太(tài )守(shǒu );分(fèn )锡(xī )、上(shàng )庸(yōng )郡(jùn ),置(zhì )都(dōu )尉(wèi )。

八(bā )月(yuè ),孙(sūn )权(quán )围(wéi )合(hé )肥(féi ),张(zhāng )辽(liáo )、李(lǐ )典(diǎn )击(jī )破(pò )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),巴(bā )七(qī )姓(xìng )夷(yí )王(wáng )朴(pǔ )胡(hú )、賨(cóng )邑(yì )侯(hóu )杜(dù )濩(hù )举(jǔ )巴(bā )夷(yí )、賨(cóng )民(mín )来(lái )附(fù ),于(yú )是(shì )分(fèn )巴(bā )郡(jùn ),以(yǐ )胡(hú )为(wéi )巴(bā )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),濩(hù )为(wéi )巴(bā )西(xī )太(tài )守(shǒu ),皆(jiē )封(fēng )列(liè )侯(hóu )。天(tiān )子(zǐ )命(mìng )公(gōng )承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài )诸(zhū )侯(hóu )守(shǒu )相(xiàng )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),始(shǐ )置(zhì )名(míng )号(hào )侯(hóu )至(zhì )五(wǔ )大(dà )夫(fū ),与(yǔ )旧(jiù )列(liè )侯(hóu )、关(guān )内(nèi )侯(hóu )凡(fán )六(liù )等(děng ),以(yǐ )赏(shǎng )军(jūn )功(gōng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),鲁(lǔ )自(zì )巴(bā )中(zhōng )将(jiāng )其(qí )余(yú )众(zhòng )降(jiàng )。封(fēng )鲁(lǔ )及(jí )五(wǔ )子(zǐ )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。刘(liú )备(bèi )袭(xí )刘(liú )璋(zhāng ),取(qǔ )益(yì )州(zhōu ),遂(suí )据(jù )巴(bā )中(zhōng );遣(qiǎn )张(zhāng )合(hé )击(jī )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),公(gōng )自(zì )南(nán )郑(zhèng )还(hái ),留(liú )夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )屯(tún )汉(hàn )中(zhōng )。

二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè ),公(gōng )还(hái )邺(yè )。三(sān )月(yuè )壬(rén )寅(yín ),公(gōng )亲(qīn )耕(gēng )籍(jí )田(tián )。夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )进(jìn )公(gōng )爵(jué )为(wéi )魏(wèi )王(wáng )。代(dài )郡(jùn )乌(wū )丸(wán )行(háng )单(dān )于(yú )普(pǔ )富(fù )卢(lú )与(yǔ )其(qí )侯(hóu )王(wáng )来(lái )朝(cháo )。天(tiān )子(zǐ )命(mìng )王(wáng )女(nǚ )为(wéi )公(gōng )主(zhǔ ),食(shí )汤(tāng )沐(mù )邑(yì )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )南(nán )单(dān )于(yú )呼(hū )厨(chú )泉(quán )将(jiāng )其(qí )名(míng )王(wáng )来(lái )朝(cháo ),待(dài )以(yǐ )客(kè )礼(lǐ ),遂(suí )留(liú )魏(wèi ),使(shǐ )右(yòu )贤(xián )王(wáng )去(qù )卑(bēi )监(jiān )其(qí )国(guó )。八(bā )月(yuè ),以(yǐ )大(dà )理(lǐ )钟(zhōng )繇(yáo )为(wéi )相(xiàng )国(guó )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),治(zhì )兵(bīng ),遂(suí )征(zhēng )孙(sūn )权(quán ),十(shí )一(yī )月(yuè )至(zhì )谯(qiáo )。

二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),王(wáng )军(jūn )居(jū )巢(cháo ),二(èr )月(yuè ),进(jìn )军(jūn )屯(tún )江(jiāng )西(xī )郝(hǎo )溪(xī )。权(quán )在(zài )濡(rú )须(xū )口(kǒu )筑(zhù )城(chéng )拒(jù )守(shǒu ),遂(suí )逼(bī )攻(gōng )之(zhī ),权(quán )退(tuì )走(zǒu )。三(sān )月(yuè ),王(wáng )引(yǐn )军(jūn )还(hái ),留(liú )夏(xià )侯(hóu )惇(dūn )、曹(cáo )仁(rén )、张(zhāng )辽(liáo )等(děng )屯(tún )居(jū )巢(cháo )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )命(mìng )王(wáng )设(shè )天(tiān )子(zǐ )旌(jīng )旗(qí ),出(chū )入(rù )称(chēng )警(jǐng )跸(bì )。五(wǔ )月(yuè ),作(zuò )泮(pàn )宫(gōng )。六(liù )月(yuè ),以(yǐ )军(jūn )师(shī )华(huá )歆(xīn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )命(mìng )王(wáng )冕(miǎn )十(shí )有(yǒu )二(èr )旒(liú ),乘(chéng )金(jīn )根(gēn )车(chē ),驾(jià )六(liù )马(mǎ ),设(shè )五(wǔ )时(shí )副(fù )车(chē ),以(yǐ )五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )丕(pī )为(wéi )魏(wèi )太(tài )子(zǐ )。刘(liú )备(bèi )遣(qiǎn )张(zhāng )飞(fēi )、马(mǎ )超(chāo )、吴(wú )兰(lán )等(děng )屯(tún )下(xià )辩(biàn );遣(qiǎn )曹(cáo )洪(hóng )拒(jù )之(zhī )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),汉(hàn )太(tài )医(yī )令(lìng )吉(jí )本(běn )与(yǔ )少(shǎo )府(fǔ )耿(gěng )纪(jì )、司(sī )直(zhí )韦(wéi )晃(huǎng )等(děng )反(fǎn ),攻(gōng )许(xǔ ),烧(shāo )丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )必(bì )营(yíng ),必(bì )与(yǔ )颍(yǐng )川(chuān )典(diǎn )农(nóng )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )严(yán )匡(kuāng )讨(tǎo )斩(zhǎn )之(zhī )。

曹(cáo )洪(hóng )破(pò )吴(wú )兰(lán ),斩(zhǎn )其(qí )将(jiāng )任(rèn )夔(kuí )等(děng )。三(sān )月(yuè ),张(zhāng )飞(fēi )、马(mǎ )超(chāo )走(zǒu )汉(hàn )中(zhōng ),阴(yīn )平(píng )氐(dī )强(qiáng )端(duān )斩(zhǎn )吴(wú )兰(lán ),传(chuán )其(qí )首(shǒu )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),代(dài )郡(jùn )、上(shàng )谷(gǔ )乌(wū )丸(wán )无(wú )臣(chén )氐(dī )等(děng )叛(pàn ),遣(qiǎn )鄢(yān )陵(líng )侯(hóu )彰(zhāng )讨(tǎo )破(pò )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),令(lìng )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )葬(zàng )者(zhě ),必(bì )居(jū )瘠(jí )薄(báo )之(zhī )地(dì )。其(qí )规(guī )西(xī )门(mén )豹(bào )祠(cí )西(xī )原(yuán )上(shàng )为(wéi )寿(shòu )陵(líng ),因(yīn )高(gāo )为(wéi )基(jī ),不(bú )封(fēng )不(bú )树(shù )。周(zhōu )礼(lǐ )頉(yí )人(rén )掌(zhǎng )公(gōng )墓(mù )之(zhī )地(dì ),凡(fán )诸(zhū )侯(hóu )居(jū )左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )前(qián ),卿(qīng )大(dà )夫(fū )居(jū )后(hòu ),汉(hàn )制(zhì )亦(yì )谓(wèi )之(zhī )陪(péi )陵(líng )。其(qí )公(gōng )卿(qīng )大(dà )臣(chén )列(liè )将(jiāng )有(yǒu )功(gōng )者(zhě ),宜(yí )陪(péi )寿(shòu )陵(líng ),其(qí )广(guǎng )为(wéi )兆(zhào )域(yù ),使(shǐ )足(zú )兼(jiān )容(róng )。”

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),治(zhì )兵(bīng ),遂(suí )西(xī )征(zhēng )刘(liú )备(bèi ),九(jiǔ )月(yuè ),至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),宛(wǎn )守(shǒu )将(jiāng )侯(hóu )音(yīn )等(děng )反(fǎn ),执(zhí )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),劫(jié )略(luè )吏(lì )民(mín ),保(bǎo )宛(wǎn )。初(chū ),曹(cáo )仁(rén )讨(tǎo )关(guān )羽(yǔ ),屯(tún )樊(fán )城(chéng ),是(shì )月(yuè )使(shǐ )仁(rén )围(wéi )宛(wǎn )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),仁(rén )屠(tú )宛(wǎn ),斩(zhǎn )音(yīn )。

夏(xià )侯(hóu )渊(yuān )与(yǔ )刘(liú )备(bèi )战(zhàn )于(yú )阳(yáng )平(píng ),为(wéi )备(bèi )所(suǒ )杀(shā )。三(sān )月(yuè ),王(wáng )自(zì )长(zhǎng )安(ān )出(chū )斜(xié )谷(gǔ ),军(jūn )遮(zhē )要(yào )以(yǐ )临(lín )汉(hàn )中(zhōng ),遂(suí )至(zhì )阳(yáng )平(píng )。备(bèi )因(yīn )险(xiǎn )拒(jù )守(shǒu )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),引(yǐn )军(jūn )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),以(yǐ )夫(fū )人(rén )卞(biàn )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu )。遣(qiǎn )于(yú )禁(jìn )助(zhù )曹(cáo )仁(rén )击(jī )关(guān )羽(yǔ )。八(bā )月(yuè ),汉(hàn )水(shuǐ )溢(yì ),灌(guàn )禁(jìn )军(jūn ),军(jūn )没(méi ),羽(yǔ )获(huò )禁(jìn ),遂(suí )围(wéi )仁(rén )。使(shǐ )徐(xú )晃(huǎng )救(jiù )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),相(xiàng )国(guó )钟(zhōng )繇(yáo )坐(zuò )西(xī )曹(cáo )掾(yuàn )魏(wèi )讽(fěng )反(fǎn )免(miǎn )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),军(jūn )还(hái )洛(luò )阳(yáng )。孙(sūn )权(quán )遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )书(shū ),以(yǐ )讨(tǎo )关(guān )羽(yǔ )自(zì )效(xiào )。王(wáng )自(zì )洛(luò )阳(yáng )南(nán )征(zhēng )羽(yǔ ),未(wèi )至(zhì ),晃(huǎng )攻(gōng )羽(yǔ ),破(pò )之(zhī ),羽(yǔ )走(zǒu ),仁(rén )围(wéi )解(jiě )。王(wáng )军(jūn )摩(mó )陂(bēi )。

二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),至(zhì )洛(luò )阳(yáng )。权(quán )击(jī )斩(zhǎn )羽(yǔ ),传(chuán )其(qí )首(shǒu )。

庚(gēng )子(zǐ ),王(wáng )崩(bēng )于(yú )洛(luò )阳(yáng ),年(nián )六(liù )十(shí )六(liù )。遗(yí )令(lìng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )尚(shàng )未(wèi )安(ān )定(dìng ),未(wèi )得(dé )遵(zūn )古(gǔ )也(yě )。葬(zàng )毕(bì ),皆(jiē )除(chú )服(fú )。其(qí )将(jiāng )兵(bīng )屯(tún )戍(shù )者(zhě ),皆(jiē )不(bú )得(dé )离(lí )屯(tún )部(bù )。有(yǒu )司(sī )各(gè )率(lǜ )乃(nǎi )职(zhí )。敛(liǎn )以(yǐ )时(shí )服(fú ),无(wú )藏(cáng )金(jīn )玉(yù )珍(zhēn )宝(bǎo )。“谥(shì )曰(yuē )武(wǔ )王(wáng )。二(èr )月(yuè )丁(dīng )卯(mǎo ),葬(zàng )高(gāo )陵(líng )。

评(píng )曰(yuē ):汉(hàn )末(mò ),天(tiān )下(xià )大(dà )乱(luàn ),雄(xióng )豪(háo )并(bìng )起(qǐ ),而(ér )袁(yuán )绍(shào )虎(hǔ )摉(róng )四(sì )州(zhōu ),强(qiáng )盛(shèng )莫(mò )敌(dí )。太(tài )祖(zǔ )运(yùn )筹(chóu )演(yǎn )谋(móu ),鞭(biān )挞(tà )宇(yǔ )内(nèi ),閴(qù )申(shēn )、商(shāng )之(zhī )法(fǎ )术(shù ),该(gāi )韩(hán )、白(bái )之(zhī )奇(qí )策(cè ),官(guān )方(fāng )授(shòu )材(cái ),各(gè )因(yīn )其(qí )器(qì ),矫(jiǎo )情(qíng )任(rèn )算(suàn ),不(bú )念(niàn )旧(jiù )恶(è ),终(zhōng )能(néng )总(zǒng )御(yù )皇(huáng )机(jī ),克(kè )成(chéng )洪(hóng )业(yè )者(zhě ),惟(wéi )其(qí )明(míng )略(luè )最(zuì )优(yōu )也(yě )。抑(yì )可(kě )谓(wèi )非(fēi )常(cháng )之(zhī )人(rén ),超(chāo )世(shì )之(zhī )杰(jié )矣(yǐ )。

阅读:25843

打赏捐助〔Donate〕>>>

《武帝纪》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库