文帝纪【登录】

《汉书》 > 纪 > 《文帝纪》 > 拼音版

孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì ),高(gāo )祖(zǔ )中(zhōng )子(zǐ )也(yě ),母(mǔ )曰(yuē )薄(báo )姬(jī )。高(gāo )祖(zǔ )十(shí )一(yī )年(nián ),诛(zhū )陈(chén )豨(xī ),定(dìng )代(dài )地(dì ),立(lì )为(wéi )代(dài )王(wáng ),都(dōu )中(zhōng )都(dōu )。十(shí )七(qī )年(nián )秋(qiū ),高(gāo )后(hòu )崩(bēng ),诸(zhū )吕(lǚ )谋(móu )为(wéi )乱(luàn ),欲(yù )危(wēi )刘(liú )氏(shì )。丞(chéng )相(xiàng )陈(chén )平(píng )、太(tài )尉(wèi )周(zhōu )勃(bó )、朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )刘(liú )章(zhāng )等(děng )共(gòng )诛(zhū )之(zhī ),谋(móu )立(lì )代(dài )王(wáng )。语(yǔ )在(zài )《高(gāo )后(hòu )纪(jì )》、《高(gāo )五(wǔ )王(wáng )传(chuán )》。

大(dà )臣(chén )遂(suí )使(shǐ )人(rén )迎(yíng )代(dài )王(wáng )。郎(láng )中(zhōng )令(lìng )张(zhāng )武(wǔ )等(děng )议(yì ),皆(jiē )曰(yuē ):“汉(hàn )大(dà )臣(chén )皆(jiē )故(gù )高(gāo )帝(dì )时(shí )将(jiāng ),习(xí )兵(bīng )事(shì ),多(duō )谋(móu )诈(zhà ),其(qí )属(shǔ )意(yì )非(fēi )止(zhǐ )此(cǐ )也(yě ),特(tè )畏(wèi )高(gāo )帝(dì )、吕(lǚ )太(tài )后(hòu )威(wēi )耳(ěr )。今(jīn )已(yǐ )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),新(xīn )喋(dié )血(xuè )京(jīng )师(shī ),以(yǐ )迎(yíng )大(dà )王(wáng )为(wéi )名(míng ),实(shí )不(bú )可(kě )信(xìn )。愿(yuàn )称(chēng )疾(jí )无(wú )往(wǎng ),以(yǐ )观(guān )其(qí )变(biàn )。”中(zhōng )尉(wèi )宋(sòng )昌(chāng )进(jìn )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )之(zhī )议(yì )皆(jiē )非(fēi )也(yě )。夫(fū )秦(qín )失(shī )其(qí )政(zhèng ),豪(háo )杰(jié )并(bìng )起(qǐ ),人(rén )人(rén )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )之(zhī )者(zhě )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),然(rán )卒(zú )践(jiàn )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )者(zhě ),刘(liú )氏(shì )也(yě ),天(tiān )下(xià )绝(jué )望(wàng ),一(yī )矣(yǐ )。高(gāo )帝(dì )王(wáng )子(zǐ )弟(dì ),地(dì )犬(quǎn )牙(yá )相(xiàng )制(zhì ),所(suǒ )谓(wèi )盘(pán )石(shí )之(zhī )宗(zōng )也(yě ),天(tiān )下(xià )服(fú )其(qí )强(qiáng ),二(èr )矣(yǐ )。汉(hàn )兴(xìng ),除(chú )秦(qín )烦(fán )苛(kē ),约(yuē )法(fǎ )令(lìng ),施(shī )德(dé )惠(huì ),人(rén )人(rén )自(zì )安(ān ),难(nán )动(dòng )摇(yáo ),三(sān )矣(yǐ )。夫(fū )以(yǐ )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )之(zhī )严(yán ),立(lì )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )三(sān )王(wáng ),擅(shàn )权(quán )专(zhuān )制(zhì ),然(rán )而(ér )太(tài )尉(wèi )以(yǐ )一(yī )节(jiē )入(rù )北(běi )军(jūn ),一(yī )呼(hū )士(shì )皆(jiē )袒(tǎn )左(zuǒ ),为(wéi )刘(liú )氏(shì ),畔(pàn )诸(zhū )吕(lǚ ),卒(zú )以(yǐ )灭(miè )之(zhī )。此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )授(shòu ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。今(jīn )大(dà )臣(chén )虽(suī )欲(yù )为(wéi )变(biàn ),百(bǎi )姓(xìng )弗(fú )为(wéi )使(shǐ ),其(qí )党(dǎng )宁(níng )能(néng )专(zhuān )一(yī )邪(xié )?内(nèi )有(yǒu )朱(zhū )虚(xū )、东(dōng )牟(móu )之(zhī )亲(qīn ),外(wài )畏(wèi )吴(wú )、楚(chǔ )、淮(huái )南(nán )、琅(láng )邪(xié )、齐(qí )、代(dài )之(zhī )强(qiáng )。方(fāng )今(jīn )高(gāo )帝(dì )子(zǐ )独(dú )淮(huái )南(nán )王(wáng )与(yǔ )大(dà )王(wáng ),大(dà )王(wáng )又(yòu )长(zhǎng ),贤(xián )圣(shèng )仁(rén )孝(xiào )闻(wén )于(yú )天(tiān )下(xià ),故(gù )大(dà )臣(chén )因(yīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn )而(ér )欲(yù )迎(yíng )立(lì )大(dà )王(wáng ),大(dà )王(wáng )勿(wù )疑(yí )也(yě )。”代(dài )王(wáng )报(bào )太(tài )后(hòu ),计(jì )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )定(dìng )。卜(bo )之(zhī ),兆(zhào )得(dé )大(dà )横(héng )。占(zhàn )曰(yuē ):“大(dà )横(héng )庚(gēng )庚(gēng ),余(yú )为(wéi )天(tiān )王(wáng ),夏(xià )启(qǐ )以(yǐ )光(guāng )。”代(dài )王(wáng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )固(gù )已(yǐ )为(wéi )王(wáng ),又(yòu )何(hé )王(wáng )乎(hū )?”卜(bo )人(rén )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )王(wáng )者(zhě ),乃(nǎi )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。”于(yú )是(shì )代(dài )王(wáng )乃(nǎi )遣(qiǎn )太(tài )后(hòu )弟(dì )薄(báo )昭(zhāo )见(jiàn )太(tài )尉(wèi )勃(bó ),勃(bó )等(děng )具(jù )言(yán )所(suǒ )以(yǐ )迎(yíng )立(lì )王(wáng )者(zhě )。昭(zhāo )还(hái )报(bào )曰(yuē ):“信(xìn )矣(yǐ ),无(wú )可(kě )疑(yí )者(zhě )。”代(dài )王(wáng )笑(xiào )谓(wèi )宋(sòng )昌(chāng )曰(yuē ):“果(guǒ )如(rú )公(gōng )言(yán )。”乃(nǎi )令(lìng )宋(sòng )昌(chāng )骖(cān )乘(chéng ),张(zhāng )武(wǔ )等(děng )六(liù )人(rén )乘(chéng )六(liù )乘(chéng )传(chuán ),诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),至(zhì )高(gāo )陵(líng )止(zhǐ ),而(ér )使(shǐ )宋(sòng )昌(chāng )先(xiān )之(zhī )长(zhǎng )安(ān )观(guān )变(biàn )。

昌(chāng )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo ),丞(chéng )相(xiàng )已(yǐ )下(xià )皆(jiē )迎(yíng )。昌(chāng )还(hái )报(bào ),代(dài )王(wáng )乃(nǎi )进(jìn )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo )。群(qún )臣(chén )拜(bài )谒(yè )称(chēng )臣(chén ),代(dài )王(wáng )下(xià )拜(bài )。太(tài )尉(wèi )勃(bó )进(jìn )曰(yuē ):“愿(yuàn )请(qǐng )间(jiān )。”宋(sòng )昌(chāng )曰(yuē ):“所(suǒ )言(yán )公(gōng ),公(gōng )言(yán )之(zhī );所(suǒ )言(yán )私(sī ),王(wáng )者(zhě )无(wú )私(sī )。”太(tài )尉(wèi )勃(bó )乃(nǎi )跪(guì )上(shàng )天(tiān )子(zǐ )玺(xǐ )。代(dài )王(wáng )谢(xiè )曰(yuē ):“至(zhì )邸(dǐ )而(ér )议(yì )之(zhī )。”

闰(rùn )月(yuè )己(jǐ )酉(yǒu ),入(rù )代(dài )邸(dǐ )。群(qún )臣(chén )从(cóng )至(zhì ),上(shàng )议(yì )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )臣(chén )平(píng )、太(tài )尉(wèi )臣(chén )勃(bó )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )臣(chén )武(wǔ )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )臣(chén )苍(cāng )、宗(zōng )正(zhèng )臣(chén )郢(yǐng )、朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )臣(chén )章(zhāng )、东(dōng )牟(móu )侯(hóu )臣(chén )兴(xìng )居(jū )、典(diǎn )客(kè )臣(chén )揭(jiē )再(zài )拜(bài )言(yán )大(dà )王(wáng )足(zú )下(xià ):子(zǐ )弘(hóng )等(děng )皆(jiē )非(fēi )孝(xiào )惠(huì )皇(huáng )帝(dì )子(zǐ ),不(bú )当(dāng )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )。臣(chén )谨(jǐn )请(qǐng )阴(yīn )安(ān )侯(hóu )、顷(qǐng )王(wáng )后(hòu )、琅(láng )邪(xié )王(wáng )、列(liè )侯(hóu )、吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )议(yì ),大(dà )王(wáng )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )子(zǐ ),宜(yí )为(wéi )嗣(sì ),愿(yuàn )大(dà )王(wáng )即(jí )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )。”代(dài )王(wáng )曰(yuē ):“奉(fèng )高(gāo )帝(dì )宗(zōng )庙(miào ),重(zhòng )事(shì )也(yě )。寡(guǎ )人(rén )不(bú )佞(nìng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )称(chēng )。愿(yuàn )请(qǐng )楚(chǔ )王(wáng )计(jì )宜(yí )者(zhě ),寡(guǎ )人(rén )弗(fú )敢(gǎn )当(dāng )。”群(qún )臣(chén )皆(jiē )伏(fú ),固(gù )请(qǐng )。代(dài )王(wáng )西(xī )乡(xiāng )让(ràng )者(zhě )三(sān ),南(nán )乡(xiāng )让(ràng )者(zhě )再(zài )。丞(chéng )相(xiàng )平(píng )等(děng )皆(jiē )曰(yuē ):“臣(chén )伏(fú )计(jì )之(zhī ),大(dà )王(wáng )奉(fèng )高(gāo )祖(zǔ )宗(zōng )庙(miào )最(zuì )宜(yí )称(chēng ),虽(suī )天(tiān )下(xià )诸(zhū )侯(hóu )万(wàn )民(mín )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )。臣(chén )等(děng )为(wéi )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )计(jì ),不(bú )敢(gǎn )忽(hū )。愿(yuàn )大(dà )王(wáng )幸(xìng )听(tīng )臣(chén )等(děng )。臣(chén )谨(jǐn )奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )玺(xǐ )、符(fú )再(zài )拜(bài )上(shàng )。”代(dài )王(wáng )曰(yuē ):“宗(zōng )室(shì )、将(jiāng )、相(xiàng )、王(wáng )、列(liè )侯(hóu )以(yǐ )为(wéi )莫(mò )宜(yí )寡(guǎ )人(rén ),寡(guǎ )人(rén )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )。”遂(suí )即(jí )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )。群(qún )臣(chén )以(yǐ )次(cì )侍(shì )。使(shǐ )太(tài )仆(pú )婴(yīng )、东(dōng )牟(móu )侯(hóu )兴(xìng )居(jū )先(xiān )清(qīng )宫(gōng ),奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )法(fǎ )驾(jià )迎(yíng )代(dài )邸(dǐ )。皇(huáng )帝(dì )即(jí )日(rì )夕(xī )入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。夜(yè )拜(bài )宋(sòng )昌(chāng )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )南(nán )、北(běi )军(jūn ),张(zhāng )武(wǔ )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )令(lìng ),行(háng )殿(diàn )中(zhōng )。还(hái )坐(zuò )前(qián )殿(diàn ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“制(zhì )诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、太(tài )尉(wèi )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ):间(jiān )者(zhě )诸(zhū )吕(lǚ )用(yòng )事(shì )擅(shàn )权(quán ),谋(móu )为(wéi )大(dà )逆(nì ),欲(yù )危(wēi )刘(liú )氏(shì )宗(zōng )庙(miào ),赖(lài )将(jiāng )、相(xiàng )、列(liè )侯(hóu )、宗(zōng )室(shì )、大(dà )臣(chén )诛(zhū )之(zhī ),皆(jiē )伏(fú )其(qí )辜(gū )。朕(zhèn )初(chū )即(jí )位(wèi ),其(qí )赦(shè )天(tiān )下(xià ),赐(cì )民(mín )爵(jué )一(yī )级(jí ),女(nǚ )子(zǐ )百(bǎi )户(hù )牛(niú )、酒(jiǔ ),酺(pú )五(wǔ )日(rì )。”

元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè )辛(xīn )亥(hài ),皇(huáng )帝(dì )见(jiàn )于(yú )高(gāo )庙(miào )。遣(qiǎn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )薄(báo )昭(zhāo )迎(yíng )皇(huáng )太(tài )后(hòu )于(yú )代(dài )。诏(zhào )曰(yuē ):“前(qián )昌(chāng )产(chǎn )自(zì )置(zhì )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),吕(lǚ )禄(lù )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),擅(shàn )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )灌(guàn )婴(yīng )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )齐(qí ),欲(yù )代(dài )刘(liú )氏(shì )。婴(yīng )留(liú )荥(yíng )阳(yáng ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )合(hé )谋(móu )以(yǐ )诛(zhū )吕(lǚ )氏(shì )。吕(lǚ )产(chǎn )欲(yù )为(wéi )不(bú )善(shàn ),丞(chéng )相(xiàng )平(píng )与(yǔ )太(tài )尉(wèi )勃(bó )等(děng )谋(móu )夺(duó )产(chǎn )等(děng )军(jūn )。朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )首(shǒu )先(xiān )捕(bǔ )斩(zhǎn )产(chǎn )。太(tài )尉(wèi )勃(bó )身(shēn )率(lǜ )襄(xiāng )平(píng )侯(hóu )通(tōng )持(chí )节(jiē )承(chéng )诏(zhào )入(rù )北(běi )军(jūn )。典(diǎn )客(kè )揭(jiē )夺(duó )吕(lǚ )禄(lù )印(yìn )。其(qí )益(yì )封(fēng )太(tài )尉(wèi )勃(bó )邑(yì )万(wàn )户(hù ),赐(cì )金(jīn )五(wǔ )千(qiān )斤(jīn )。丞(chéng )相(xiàng )平(píng )、将(jiāng )军(jūn )婴(yīng )邑(yì )各(gè )三(sān )千(qiān )户(hù ),金(jīn )二(èr )千(qiān )斤(jīn )。朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )、襄(xiāng )平(píng )侯(hóu )通(tōng )邑(yì )各(gè )二(èr )千(qiān )户(hù ),金(jīn )千(qiān )斤(jīn )。封(fēng )典(diǎn )客(kè )揭(jiē )为(wéi )阳(yáng )信(xìn )侯(hóu ),赐(cì )金(jīn )千(qiān )斤(jīn )。”

十(shí )二(èr )月(yuè ),立(lì )赵(zhào )幽(yōu )王(wáng )子(zǐ )遂(suí )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),徙(xǐ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )泽(zé )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )。吕(lǚ )氏(shì )所(suǒ )夺(duó )齐(qí )、楚(chǔ )地(dì )皆(jiē )归(guī )之(zhī )。尽(jìn )除(chú )收(shōu )帑(tǎng )相(xiàng )坐(zuò )律(lǜ )令(lìng )。

正(zhèng )月(yuè ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )蚤(zǎo )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )宗(zōng )庙(miào )也(yě )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )既(jì )不(bú )德(dé ),上(shàng )帝(dì )神(shén )明(míng )未(wèi )歆(xīn )飨(xiǎng )也(yě ),天(tiān )下(xià )人(rén )民(mín )未(wèi )有(yǒu )惬(qiè )志(zhì )。今(jīn )纵(zòng )不(bú )能(néng )博(bó )求(qiú )天(tiān )下(xià )贤(xián )圣(shèng )有(yǒu )德(dé )之(zhī )人(rén )而(ér )嬗(shàn )天(tiān )下(xià )焉(yān ),而(ér )曰(yuē )豫(yù )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),是(shì )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )也(yě )。谓(wèi )天(tiān )下(xià )何(hé )?其(qí )安(ān )之(zhī )。”有(yǒu )司(sī )曰(yuē ):“豫(yù )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì ),不(bú )忘(wàng )天(tiān )下(xià )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng ),季(jì )父(fù )也(yě ),春(chūn )秋(qiū )高(gāo ),阅(yuè )天(tiān )下(xià )之(zhī )义(yì )理(lǐ )多(duō )矣(yǐ ),明(míng )于(yú )国(guó )家(jiā )之(zhī )体(tǐ )。吴(wú )王(wáng )于(yú )朕(zhèn ),兄(xiōng )也(yě );淮(huái )南(nán )王(wáng ),弟(dì )也(yě ):皆(jiē )秉(bǐng )德(dé )以(yǐ )陪(péi )朕(zhèn ),岂(qǐ )为(wéi )不(bú )豫(yù )哉(zāi )!诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )、宗(zōng )室(shì )昆(kūn )弟(dì )有(yǒu )功(gōng )臣(chén ),多(duō )贤(xián )及(jí )有(yǒu )德(dé )义(yì )者(zhě ),若(ruò )举(jǔ )有(yǒu )德(dé )以(yǐ )陪(péi )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )能(néng )终(zhōng ),是(shì )社(shè )稷(jì )之(zhī )灵(líng ),天(tiān )下(xià )之(zhī )福(fú )也(yě )。今(jīn )不(bú )选(xuǎn )举(jǔ )焉(yān ),而(ér )曰(yuē )必(bì )子(zǐ ),人(rén )其(qí )以(yǐ )朕(zhèn )为(wéi )忘(wàng )贤(xián )有(yǒu )德(dé )者(zhě )而(ér )专(zhuān )于(yú )子(zǐ ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )忧(yōu )天(tiān )下(xià )也(yě )。朕(zhèn )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )。”有(yǒu )司(sī )固(gù )请(qǐng )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )殷(yīn )、周(zhōu )有(yǒu )国(guó ),治(zhì )安(ān )皆(jiē )且(qiě )千(qiān )岁(suì ),有(yǒu )天(tiān )下(xià )者(zhě )莫(mò )长(zhǎng )焉(yān ),用(yòng )此(cǐ )道(dào )也(yě )。立(lì )嗣(sì )必(bì )子(zǐ ),所(suǒ )从(cóng )来(lái )远(yuǎn )矣(yǐ )。高(gāo )帝(dì )始(shǐ )平(píng )天(tiān )下(xià ),建(jiàn )诸(zhū )侯(hóu ),为(wéi )帝(dì )者(zhě )太(tài )祖(zǔ )。诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )、列(liè )侯(hóu )始(shǐ )受(shòu )国(guó )者(zhě )亦(yì )皆(jiē )为(wéi )其(qí )国(guó )祖(zǔ )。子(zǐ )孙(sūn )继(jì )嗣(sì ),世(shì )世(shì )不(bú )绝(jué ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )义(yì )也(yě )。故(gù )高(gāo )帝(dì )设(shè )之(zhī )以(yǐ )抚(fǔ )海(hǎi )内(nèi )。今(jīn )释(shì )宜(yí )建(jiàn )而(ér )更(gèng )选(xuǎn )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )宗(zōng )室(shì ),非(fēi )高(gāo )帝(dì )之(zhī )志(zhì )也(yě )。更(gèng )议(yì )不(bú )宜(yí )。子(zǐ )启(qǐ )最(zuì )长(zhǎng ),敦(dūn )厚(hòu )慈(cí )仁(rén ),请(qǐng )建(jiàn )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。”上(shàng )乃(nǎi )许(xǔ )之(zhī )。因(yīn )赐(cì )天(tiān )下(xià )民(mín )当(dāng )为(wéi )父(fù )后(hòu )者(zhě )爵(jué )一(yī )级(jí )。封(fēng )将(jiāng )军(jūn )薄(báo )昭(zhāo )为(wéi )轵(zhǐ )侯(hóu )。

三(sān )月(yuè ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )立(lì )皇(huáng )后(hòu )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“立(lì )太(tài )子(zǐ )母(mǔ )窦(dòu )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。”

诏(zhào )曰(yuē ):“方(fāng )春(chūn )和(hé )时(shí ),草(cǎo )木(mù )群(qún )生(shēng )之(zhī )物(wù )皆(jiē )有(yǒu )以(yǐ )自(zì )乐(lè ),而(ér )吾(wú )百(bǎi )姓(xìng )鳏(guān )、寡(guǎ )、孤(gū )、独(dú )、穷(qióng )困(kùn )之(zhī )人(rén )或(huò )阽(yán )于(yú )死(sǐ )亡(wáng ),而(ér )莫(mò )之(zhī )省(shěng )忧(yōu )。为(wéi )悯(mǐn )父(fù )母(mǔ )将(jiāng )何(hé )如(rú )?其(qí )议(yì )所(suǒ )以(yǐ )振(zhèn )贷(dài )之(zhī )。”又(yòu )曰(yuē ):“老(lǎo )者(zhě )非(fēi )帛(bó )不(bú )暖(nuǎn ),非(fēi )肉(ròu )不(bú )饱(bǎo )。今(jīn )岁(suì )首(shǒu ),不(bú )时(shí )使(shǐ )人(rén )存(cún )问(wèn )长(zhǎng )老(lǎo ),又(yòu )无(wú )布(bù )帛(bó )酒(jiǔ )肉(ròu )之(zhī )赐(cì ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )佐(zuǒ )天(tiān )下(xià )子(zǐ )孙(sūn )孝(xiào )养(yǎng )其(qí )亲(qīn )?今(jīn )闻(wén )吏(lì )禀(bǐng )当(dāng )受(shòu )鬻(yù )者(zhě ),或(huò )以(yǐ )陈(chén )粟(sù ),岂(qǐ )称(chēng )养(yǎng )老(lǎo )之(zhī )意(yì )哉(zāi )!具(jù )为(wéi )令(lìng )。”有(yǒu )司(sī )请(qǐng )令(lìng )县(xiàn )道(dào ),年(nián )八(bā )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),赐(cì )米(mǐ )人(rén )月(yuè )一(yī )石(shí ),肉(ròu )二(èr )十(shí )斤(jīn ),酒(jiǔ )五(wǔ )斗(dòu )。其(qí )九(jiǔ )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),又(yòu )赐(cì )帛(bó )人(rén )二(èr )匹(pǐ ),絮(xù )三(sān )斤(jīn )。赐(cì )物(wù )及(jí )当(dāng )禀(bǐng )鬻(yù )米(mǐ )者(zhě ),长(zhǎng )吏(lì )阅(yuè )视(shì ),丞(chéng )若(ruò )尉(wèi )致(zhì )。不(bú )满(mǎn )九(jiǔ )十(shí ),啬(sè )夫(fū )、令(lìng )史(shǐ )致(zhì )。二(èr )千(qiān )石(shí )遣(qiǎn )都(dōu )吏(lì )循(xún )行(háng ),不(bú )称(chēng )者(zhě )督(dū )之(zhī )。刑(xíng )者(zhě )及(jí )有(yǒu )罪(zuì )耐(nài )以(yǐ )上(shàng ),不(bú )用(yòng )此(cǐ )令(lìng )。

楚(chǔ )元(yuán )王(wáng )交(jiāo )薨(hōng )。

四(sì )月(yuè ),齐(qí )、楚(chǔ )地(dì )震(zhèn ),二(èr )十(shí )九(jiǔ )山(shān )同(tóng )日(rì )崩(bēng ),大(dà )水(shuǐ )溃(kuì )出(chū )。

六(liù )月(yuè ),令(lìng )郡(jùn )国(guó )无(wú )来(lái )献(xiàn )。施(shī )惠(huì )天(tiān )下(xià ),诸(zhū )侯(hóu )、四(sì )夷(yí ),远(yuǎn )近(jìn )欢(huān )洽(qià )。乃(nǎi )修(xiū )代(dài )来(lái )功(gōng )。诏(zhào )曰(yuē ):“方(fāng )大(dà )臣(chén )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )迎(yíng )朕(zhèn ),朕(zhèn )狐(hú )疑(yí ),皆(jiē )止(zhǐ )朕(zhèn ),唯(wéi )中(zhōng )尉(wèi )宋(sòng )昌(chāng )劝(quàn )朕(zhèn ),朕(zhèn )已(yǐ )得(dé )保(bǎo )宗(zōng )庙(miào )。以(yǐ )尊(zūn )昌(chāng )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),其(qí )封(fēng )昌(chāng )为(wéi )壮(zhuàng )武(wǔ )侯(hóu )。诸(zhū )从(cóng )朕(zhèn )六(liù )人(rén ),官(guān )皆(jiē )至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng )。”又(yòu )曰(yuē ):“列(liè )侯(hóu )从(cóng )高(gāo )帝(dì )入(rù )蜀(shǔ )、汉(hàn )者(zhě )六(liù )十(shí )八(bā )人(rén )益(yì )邑(yì )各(gè )三(sān )百(bǎi )户(hù ),吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )以(yǐ )上(shàng )从(cóng )高(gāo )帝(dì )颖(yǐng )川(chuān )守(shǒu )尊(zūn )等(děng )十(shí )人(rén )食(shí )邑(yì )六(liù )百(bǎi )户(hù ),淮(huái )阳(yáng )守(shǒu )申(shēn )屠(tú )嘉(jiā )等(děng )十(shí )人(rén )五(wǔ )百(bǎi )户(hù ),卫(wèi )尉(wèi )足(zú )等(děng )十(shí )人(rén )四(sì )百(bǎi )户(hù )。”封(fēng )淮(huái )南(nán )王(wáng )舅(jiù )赵(zhào )兼(jiān )为(wéi )周(zhōu )阳(yáng )侯(hóu ),齐(qí )王(wáng )舅(jiù )驷(sì )钧(jūn )为(wéi )靖(jìng )郭(guō )侯(hóu ),故(gù )常(cháng )山(shān )丞(chéng )相(xiàng )蔡(cài )兼(jiān )为(wéi )樊(fán )侯(hóu )。

二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),丞(chéng )相(xiàng )陈(chén )平(píng )薨(hōng )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )古(gǔ )者(zhě )诸(zhū )侯(hóu )建(jiàn )国(guó )千(qiān )余(yú ),各(gè )守(shǒu )其(qí )地(dì ),以(yǐ )时(shí )入(rù )贡(gòng ),民(mín )不(bú )劳(láo )苦(kǔ ),上(shàng )下(xià )欢(huān )欣(xīn ),靡(mí )有(yǒu )违(wéi )德(dé )。今(jīn )列(liè )侯(hóu )多(duō )居(jū )长(zhǎng )安(ān ),邑(yì )远(yuǎn ),吏(lì )卒(zú )给(gěi )输(shū )费(fèi )苦(kǔ ),而(ér )列(liè )侯(hóu )亦(yì )无(wú )由(yóu )教(jiāo )训(xùn )其(qí )民(mín )。其(qí )令(lìng )列(liè )侯(hóu )之(zhī )国(guó ),为(wéi )吏(lì )及(jí )诏(zhào )所(suǒ )止(zhǐ )者(zhě ),遣(qiǎn )太(tài )子(zǐ )。”

十(shí )一(yī )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )之(zhī ),天(tiān )生(shēng )民(mín ),为(wéi )之(zhī )置(zhì )君(jūn )以(yǐ )养(yǎng )治(zhì )之(zhī )。人(rén )主(zhǔ )不(bú )德(dé ),布(bù )政(zhèng )不(bú )均(jūn ),则(zé )天(tiān )示(shì )之(zhī )灾(zāi )以(yǐ )戒(jiè )不(bú )治(zhì )。乃(nǎi )十(shí )一(yī )月(yuè )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),適(shì )见(jiàn )于(yú )天(tiān ),灾(zāi )孰(shú )大(dà )焉(yān )!朕(zhèn )获(huò )保(bǎo )宗(zōng )庙(miào ),以(yǐ )微(wēi )眇(miǎo )之(zhī )身(shēn )托(tuō )于(yú )士(shì )民(mín )君(jūn )王(wáng )之(zhī )上(shàng ),天(tiān )下(xià )治(zhì )乱(luàn ),在(zài )予(yǔ )一(yī )人(rén ),唯(wéi )二(èr )三(sān )执(zhí )政(zhèng )犹(yóu )吾(wú )股(gǔ )肱(gōng )也(yě )。朕(zhèn )下(xià )不(bú )能(néng )治(zhì )育(yù )群(qún )生(shēng ),上(shàng )以(yǐ )累(lèi )三(sān )光(guāng )之(zhī )明(míng ),其(qí )不(bú )德(dé )大(dà )矣(yǐ )。令(lìng )至(zhì ),其(qí )悉(xī )思(sī )朕(zhèn )之(zhī )过(guò )失(shī ),及(jí )知(zhī )见(jiàn )之(zhī )所(suǒ )不(bú )及(jí ),匄(gài )以(yǐ )启(qǐ )告(gào )朕(zhèn )。及(jí )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )者(zhě ),以(yǐ )匡(kuāng )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )逮(dǎi )。因(yīn )各(gè )敕(chì )以(yǐ )职(zhí )任(rèn ),务(wù )省(shěng )徭(yáo )费(fèi )以(yǐ )便(biàn )民(mín )。朕(zhèn )既(jì )不(bú )能(néng )远(yuǎn )德(dé ),故(gù )憪(xián )然(rán )念(niàn )外(wài )人(rén )之(zhī )有(yǒu )非(fēi ),是(shì )以(yǐ )设(shè )备(bèi )未(wèi )息(xī )。今(jīn )纵(zòng )不(bú )能(néng )罢(bà )边(biān )屯(tún )戍(shù ),又(yòu )饬(chì )兵(bīng )厚(hòu )卫(wèi ),其(qí )罢(bà )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )。太(tài )仆(pú )见(jiàn )马(mǎ )遗(yí )财(cái )足(zú ),余(yú )皆(jiē )以(yǐ )给(gěi )传(chuán )置(zhì )。”

春(chūn )正(zhèng )月(yuè )丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào )曰(yuē ):“夫(fū )农(nóng ),天(tiān )下(xià )之(zhī )本(běn )也(yě ),其(qí )开(kāi )籍(jí )田(tián ),朕(zhèn )亲(qīn )率(lǜ )耕(gēng ),以(yǐ )给(gěi )宗(zōng )庙(miào )粢(zī )盛(shèng )。民(mín )谪(zhé )作(zuò )县(xiàn )官(guān )及(jí )贷(dài )种(zhǒng )食(shí )未(wèi )入(rù )、入(rù )未(wèi )备(bèi )者(zhě ),皆(jiē )赦(shè )之(zhī )。”

三(sān )月(yuè ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )。诏(zhào )曰(yuē ):“前(qián )赵(zhào )幽(yōu )王(wáng )幽(yōu )死(sǐ ),朕(zhèn )甚(shèn )怜(lián )之(zhī ),已(yǐ )立(lì )其(qí )太(tài )子(zǐ )遂(suí )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。遂(suí )弟(dì )辟(pì )强(qiáng )及(jí )齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )朱(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )、东(dōng )牟(móu )侯(hóu )兴(xìng )居(jū )有(yǒu )功(gōng ),可(kě )王(wáng )。”乃(nǎi )立(lì )辟(pì )强(qiáng )为(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng ),章(zhāng )为(wéi )城(chéng )阳(yáng )王(wáng ),兴(xìng )居(jū )为(wéi )济(jì )北(běi )王(wáng )。因(yīn )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )武(wǔ )为(wéi )代(dài )王(wáng ),参(cān )为(wéi )太(tài )原(yuán )王(wáng ),揖(yī )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )。

五(wǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià ),朝(cháo )有(yǒu )进(jìn )善(shàn )之(zhī )旌(jīng ),诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )木(mù ),所(suǒ )以(yǐ )通(tōng )治(zhì )道(dào )而(ér )来(lái )谏(jiàn )者(zhě )也(yě ),今(jīn )法(fǎ )有(yǒu )诽(fěi )谤(bàng )、訞(yāo )言(yán )之(zhī )罪(zuì ),是(shì )使(shǐ )众(zhòng )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )尽(jìn )情(qíng ),而(ér )上(shàng )无(wú )由(yóu )闻(wén )过(guò )失(shī )也(yě )。将(jiāng )何(hé )以(yǐ )来(lái )远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )贤(xián )良(liáng )?其(qí )除(chú )之(zhī )。民(mín )或(huò )祝(zhù )诅(zǔ )上(shàng ),以(yǐ )相(xiàng )约(yuē )而(ér )后(hòu )相(xiàng )谩(màn ),吏(lì )以(yǐ )为(wéi )大(dà )逆(nì ),其(qí )有(yǒu )他(tā )言(yán ),吏(lì )又(yòu )以(yǐ )为(wéi )诽(fěi )谤(bàng )。此(cǐ )细(xì )民(mín )之(zhī )愚(yú )无(wú )知(zhī )抵(dǐ )死(sǐ ),朕(zhèn )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )。自(zì )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),有(yǒu )犯(fàn )此(cǐ )者(zhě )勿(wù )听(tīng )治(zhì )。”

九(jiǔ )月(yuè ),初(chū )与(yǔ )郡(jùn )守(shǒu )为(wéi )铜(tóng )虎(hǔ )符(fú )、竹(zhú )使(shǐ )符(fú )。

诏(zhào )曰(yuē ):“农(nóng ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )本(běn )也(yě ),民(mín )所(suǒ )恃(shì )以(yǐ )生(shēng )也(yě ),而(ér )民(mín )或(huò )不(bú )务(wù )本(běn )而(ér )事(shì )末(mò ),故(gù )生(shēng )不(bú )遂(suí )。朕(zhèn )忧(yōu )其(qí )然(rán ),故(gù )今(jīn )兹(zī )亲(qīn )率(lǜ )群(qún )臣(chén )农(nóng )以(yǐ )劝(quàn )之(zhī )。其(qí )赐(cì )天(tiān )下(xià )民(mín )今(jīn )年(nián )田(tián )租(zū )之(zhī )半(bàn )。”

三(sān )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè )丁(dīng )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。

诏(zhào )曰(yuē ):“前(qián )日(rì )诏(zhào )遣(qiǎn )列(liè )侯(hóu )之(zhī )国(guó ),辞(cí )未(wèi )行(háng )。丞(chéng )相(xiàng )朕(zhèn )之(zhī )所(suǒ )重(zhòng ),其(qí )为(wéi )朕(zhèn )率(lǜ )列(liè )侯(hóu )之(zhī )国(guó )。”遂(suí )免(miǎn )丞(chéng )相(xiàng )勃(bó ),遣(qiǎn )就(jiù )国(guó )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),太(tài )尉(wèi )颖(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )灌(guàn )婴(yīng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。罢(bà )太(tài )尉(wèi )官(guān ),属(shǔ )丞(chéng )相(xiàng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),城(chéng )阳(yáng )王(wáng )章(zhāng )薨(hōng )。淮(huái )南(nán )王(wáng )长(zhǎng )杀(shā )辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )审(shěn )食(shí )其(qí )。

五(wǔ )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )入(rù )居(jū )北(běi )地(dì )、河(hé )南(nán )为(wéi )寇(kòu )。上(shàng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),遣(qiǎn )丞(chéng )相(xiàng )灌(guàn )婴(yīng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),匈(xiōng )奴(nú )去(qù )。发(fā )中(zhōng )尉(wèi )材(cái )官(guān )属(shǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),军(jūn )长(zhǎng )安(ān )。

上(shàng )自(zì )甘(gān )泉(quán )之(zhī )高(gāo )奴(nú ),因(yīn )幸(xìng )太(tài )原(yuán ),见(jiàn )故(gù )群(qún )臣(chén ),皆(jiē )赐(cì )之(zhī )。举(jǔ )功(gōng )行(háng )赏(shǎng ),诸(zhū )民(mín )里(lǐ )赐(cì )牛(niú )酒(jiǔ )。复(fù )晋(jìn )阳(yáng )、中(zhōng )都(dōu )民(mín )三(sān )岁(suì )租(zū )。留(liú )游(yóu )太(tài )原(yuán )十(shí )余(yú )日(rì )。

济(jì )北(běi )王(wáng )兴(xìng )居(jū )闻(wén )帝(dì )之(zhī )代(dài )欲(yù )自(zì )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),乃(nǎi )反(fǎn ),发(fā )兵(bīng )欲(yù )袭(xí )荥(yíng )阳(yáng )。于(yú )是(shì )诏(zhào )罢(bà )丞(chéng )相(xiàng )兵(bīng ),以(yǐ )棘(jí )蒲(pú )侯(hóu )柴(chái )武(wǔ )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )四(sì )将(jiāng )军(jūn )十(shí )万(wàn )众(zhòng )击(jī )之(zhī )。祁(qí )侯(hóu )缯(zēng )贺(hè )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),军(jūn )荥(yíng )阳(yáng )。

秋(qiū )七(qī )月(yuè ),上(shàng )自(zì )太(tài )原(yuán )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。诏(zhào )曰(yuē ):“济(jì )北(běi )王(wáng )背(bèi )德(dé )反(fǎn )上(shàng ),诖(guà )误(wù )吏(lì )民(mín ),为(wéi )大(dà )逆(nì )。济(jì )北(běi )吏(lì )民(mín ),兵(bīng )未(wèi )至(zhì )先(xiān )自(zì )定(dìng )及(jí )以(yǐ )军(jūn )、城(chéng )邑(yì )降(jiàng )者(zhě ),皆(jiē )赦(shè )之(zhī ),复(fù )官(guān )爵(jué )。与(yǔ )王(wáng )兴(xìng )居(jū )居(jū ),去(qù )来(lái )者(zhě ),亦(yì )赦(shè )之(zhī )。”八(bā )月(yuè ),虏(lǔ )济(jì )北(běi )王(wáng )兴(xìng )居(jū ),自(zì )杀(shā )。赦(shè )诸(zhū )与(yǔ )兴(xìng )居(jū )反(fǎn )者(zhě )。

四(sì )年(nián )冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè ),丞(chéng )相(xiàng )灌(guàn )婴(yīng )薨(hōng )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),复(fù )诸(zhū )刘(liú )有(yǒu )属(shǔ )籍(jí ),家(jiā )无(wú )所(suǒ )与(yǔ )。赐(cì )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )子(zǐ )邑(yì )各(gè )二(èr )千(qiān )户(hù )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),封(fēng )齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )七(qī )人(rén )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

绛(jiàng )侯(hóu )周(zhōu )勃(bó )有(yǒu )罪(zuì ),逮(dǎi )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi )诏(zhào )狱(yù )。

作(zuò )顾(gù )成(chéng )庙(miào )。

五(wǔ )月(yuè )春(chūn )二(èr )月(yuè ),地(dì )震(zhèn )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),除(chú )盗(dào )铸(zhù )钱(qián )令(lìng )。更(gèng )造(zào )四(sì )铢(zhū )钱(qián )。

六(liù )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),桃(táo )、李(lǐ )华(huá )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),淮(huái )南(nán )王(wáng )长(zhǎng )谋(móu )反(fǎn ),废(fèi )迁(qiān )蜀(shǔ )严(yán )重(zhòng ),死(sǐ )雍(yōng )。

七(qī )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),令(lìng )列(liè )侯(hóu )太(tài )夫(fū )人(rén )、夫(fū )人(rén )、诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )子(zǐ )及(jí )吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )无(wú )得(dé )擅(shàn )征(zhēng )捕(bǔ )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

六(liù )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )东(dōng )阙(què )罘(fú )罳(sī )灾(zāi )。

八(bā )年(nián )夏(xià ),封(fēng )淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )长(zhǎng )子(zǐ )四(sì )人(rén )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。

有(yǒu )长(zhǎng )星(xīng )出(chū )于(yú )东(dōng )方(fāng )。

九(jiǔ )年(nián )春(chūn ),大(dà )旱(hàn )。

十(shí )年(nián )冬(dōng ),行(háng )幸(xìng )甘(gān )泉(quán )。

将(jiāng )军(jūn )薄(báo )昭(zhāo )死(sǐ )。

十(shí )一(yī )年(nián )冬(dōng )十(shí )一(yī )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )代(dài )。春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )自(zì )代(dài )还(hái )。

夏(xià )六(liù )月(yuè ),梁(liáng )王(wáng )揖(yī )薨(hōng )。

匈(xiōng )奴(nú )寇(kòu )狄(dí )道(dào )。

十(shí )二(èr )年(nián )冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè ),河(hé )决(jué )东(dōng )郡(jùn )。

春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),赐(cì )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )女(nǚ )邑(yì )各(gè )二(èr )千(qiān )户(hù )。

二(èr )月(yuè ),出(chū )孝(xiào )惠(huì )皇(huáng )帝(dì )后(hòu )宫(gōng )美(měi )人(rén ),令(lìng )得(dé )嫁(jià )。

三(sān )月(yuè ),除(chú )关(guān ),无(wú )用(yòng )传(chuán )。

诏(zhào )曰(yuē ):“道(dào )民(mín )之(zhī )路(lù ),在(zài )于(yú )务(wù )本(běn )。朕(zhèn )亲(qīn )率(lǜ )天(tiān )下(xià )农(nóng ),十(shí )年(nián )于(yú )今(jīn ),而(ér )野(yě )不(bú )加(jiā )辟(pì )。岁(suì )一(yī )不(bú )登(dēng ),民(mín )有(yǒu )饥(jī )色(sè ),是(shì )从(cóng )事(shì )焉(yān )尚(shàng )寡(guǎ ),而(ér )吏(lì )未(wèi )加(jiā )务(wù )也(yě )。吾(wú )诏(zhào )书(shū )数(shù )下(xià ),岁(suì )劝(quàn )民(mín )种(zhǒng )树(shù ),而(ér )功(gōng )未(wèi )兴(xìng ),是(shì )吏(lì )奉(fèng )吾(wú )诏(zhào )不(bú )勤(qín ),而(ér )劝(quàn )民(mín )不(bú )明(míng )也(yě )。且(qiě )吾(wú )农(nóng )民(mín )甚(shèn )苦(kǔ ),而(ér )吏(lì )莫(mò )之(zhī )省(shěng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )劝(quàn )焉(yān )?其(qí )赐(cì )农(nóng )民(mín )今(jīn )年(nián )租(zū )税(shuì )之(zhī )半(bàn )。”

又(yòu )曰(yuē ):“孝(xiào )悌(tì ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )顺(shùn )也(yě );力(lì )田(tián ),为(wéi )生(shēng )之(zhī )本(běn )也(yě );三(sān )老(lǎo ),众(zhòng )民(mín )之(zhī )师(shī )也(yě );廉(lián )吏(lì ),民(mín )之(zhī )表(biǎo )也(yě )。朕(zhèn )甚(shèn )嘉(jiā )此(cǐ )二(èr )三(sān )大(dà )夫(fū )之(zhī )行(háng )。今(jīn )万(wàn )家(jiā )之(zhī )县(xiàn ),云(yún )无(wú )应(yīng )令(lìng ),岂(qǐ )实(shí )人(rén )情(qíng )?是(shì )吏(lì )举(jǔ )贤(xián )之(zhī )道(dào )未(wèi )备(bèi )也(yě )。其(qí )遣(qiǎn )谒(yè )者(zhě )劳(láo )赐(cì )三(sān )老(lǎo )、孝(xiào )者(zhě )帛(bó ),人(rén )五(wǔ )匹(pǐ );悌(tì )者(zhě )、力(lì )田(tián )二(èr )匹(pǐ );廉(lián )吏(lì )二(èr )百(bǎi )石(shí )以(yǐ )上(shàng )率(lǜ )百(bǎi )石(shí )者(zhě )三(sān )匹(pǐ )。及(jí )问(wèn )民(mín )所(suǒ )不(bú )便(biàn )安(ān ),而(ér )以(yǐ )户(hù )口(kǒu )率(lǜ )置(zhì )三(sān )老(lǎo )、孝(xiào )、悌(tì )、力(lì )田(tián )常(cháng )员(yuán ),令(lìng )各(gè )率(lǜ )其(qí )意(yì )以(yǐ )道(dào )民(mín )焉(yān )。”

十(shí )三(sān )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè )甲(jiǎ )寅(yín ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )亲(qīn )率(lǜ )天(tiān )下(xià )农(nóng )耕(gēng )以(yǐ )供(gòng )粢(zī )盛(shèng ),皇(huáng )后(hòu )亲(qīn )桑(sāng )以(yǐ )奉(fèng )祭(jì )服(fú ),其(qí )具(jù )礼(lǐ )仪(yí )。”

夏(xià ),除(chú )秘(mì )祝(zhù ),语(yǔ )在(zài )《郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )》。

五(wǔ )月(yuè ),除(chú )肉(ròu )刑(xíng )法(fǎ ),语(yǔ )在(zài )《刑(xíng )法(fǎ )志(zhì )》。

六(liù )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“农(nóng ),天(tiān )下(xià )之(zhī )本(běn ),务(wù )莫(mò )大(dà )焉(yān )。今(jīn )廑(jǐn )身(shēn )从(cóng )事(shì ),而(ér )有(yǒu )租(zū )税(shuì )之(zhī )赋(fù ),是(shì )谓(wèi )本(běn )末(mò )者(zhě )无(wú )以(yǐ )异(yì )也(yě ),其(qí )于(yú )劝(quàn )农(nóng )之(zhī )道(dào )未(wèi )备(bèi )。其(qí )除(chú )田(tián )之(zhī )租(zū )税(shuì )。赐(cì )天(tiān )下(xià )孤(gū )寡(guǎ )布(bù )、帛(bó )、絮(xù )各(gè )有(yǒu )数(shù )。”

十(shí )四(sì )年(nián )冬(dōng ),匈(xiōng )奴(nú )寇(kòu )边(biān ),杀(shā )北(běi )地(dì )都(dōu )尉(wèi )卯(mǎo )。遣(qiǎn )三(sān )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )陇(lǒng )西(xī )、北(běi )地(dì )、上(shàng )郡(jùn ),中(zhōng )尉(wèi )周(zhōu )舍(shě )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),郎(láng )中(zhōng )令(lìng )张(zhāng )武(wǔ )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),军(jūn )渭(wèi )北(běi ),车(chē )千(qiān )乘(chéng ),骑(qí )卒(zú )十(shí )万(wàn )人(rén )。上(shàng )亲(qīn )劳(láo )军(jūn ),勒(lè )兵(bīng ),申(shēn )教(jiāo )令(lìng ),赐(cì )吏(lì )卒(zú )。自(zì )欲(yù )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),群(qún )臣(chén )谏(jiàn ),不(bú )听(tīng )。皇(huáng )太(tài )后(hòu )固(gù )要(yào )上(shàng ),乃(nǎi )止(zhǐ )。于(yú )是(shì )以(yǐ )东(dōng )阳(yáng )侯(hóu )张(zhāng )相(xiàng )如(rú )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),建(jiàn )成(chéng )侯(hóu )董(dǒng )赫(hè )、内(nèi )史(shǐ )栾(luán )布(bù )皆(jiē )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),匈(xiōng )奴(nú )走(zǒu )。

春(chūn ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )获(huò )执(zhí )牺(xī )牲(shēng )、珪(guī )币(bì )以(yǐ )事(shì )上(shàng )帝(dì )宗(zōng )庙(miào ),十(shí )四(sì )年(nián )于(yú )今(jīn )。历(lì )日(rì )弥(mí )长(zhǎng ),以(yǐ )不(bú )敏(mǐn )不(bú )明(míng )而(ér )久(jiǔ )抚(fǔ )临(lín )天(tiān )下(xià ),朕(zhèn )甚(shèn )自(zì )愧(kuì )。其(qí )广(guǎng )增(zēng )诸(zhū )祀(sì )坛(tán )场(chǎng )、珪(guī )币(bì )。昔(xī )先(xiān )王(wáng )远(yuǎn )施(shī )不(bú )求(qiú )其(qí )报(bào ),望(wàng )祀(sì )不(bú )祈(qí )其(qí )福(fú ),右(yòu )贤(xián )左(zuǒ )戚(qī ),先(xiān )民(mín )后(hòu )己(jǐ ),至(zhì )明(míng )之(zhī )极(jí )也(yě )。今(jīn )吾(wú )闻(wén )祠(cí )官(guān )祝(zhù )釐(lí ),皆(jiē )归(guī )福(fú )于(yú )朕(zhèn )躬(gōng ),不(bú )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng ),朕(zhèn )甚(shèn )愧(kuì )之(zhī )。夫(fū )以(yǐ )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )德(dé ),而(ér )专(zhuān )乡(xiāng )独(dú )美(měi )其(qí )福(fú ),百(bǎi )姓(xìng )不(bú )与(yǔ )焉(yān ),是(shì )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )也(yě )。其(qí )令(lìng )祠(cí )官(guān )致(zhì )敬(jìng ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )祈(qí )。”

十(shí )五(wǔ )年(nián )春(chūn ),黄(huáng )龙(lóng )见(jiàn )于(yú )成(chéng )纪(jì )。上(shàng )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )议(yì )郊(jiāo )祀(sì )。公(gōng )孙(sūn )臣(chén )明(míng )服(fú )色(sè ),新(xīn )垣(yuán )平(píng )设(shè )五(wǔ )庙(miào ),语(yǔ )在(zài )《郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )》。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),上(shàng )幸(xìng )雍(yōng ),始(shǐ )郊(jiāo )见(jiàn )五(wǔ )帝(dì ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。修(xiū )名(míng )山(shān )大(dà )川(chuān )尝(cháng )祀(sì )而(ér )绝(jué )者(zhě ),有(yǒu )司(sī )以(yǐ )岁(suì )时(shí )致(zhì )礼(lǐ )。

九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )、公(gōng )卿(qīng )、郡(jùn )守(shǒu )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )者(zhě ),上(shàng )亲(qīn )策(cè )之(zhī ),傅(fù )纳(nà )以(yǐ )言(yán ),语(yǔ )在(zài )《晁(cháo )错(cuò )传(chuán )》。

十(shí )六(liù )年(nián )夏(xià )四(sì )月(yuè ),上(shàng )郊(jiāo )祀(sì )五(wǔ )帝(dì )于(yú )渭(wèi )阳(yáng )。

五(wǔ )月(yuè ),立(lì )齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )六(liù )人(rén )、淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )子(zǐ )三(sān )人(rén )皆(jiē )为(wéi )王(wáng )。

秋(qiū )九(jiǔ )月(yuè ),得(dé )玉(yù )杯(bēi ),刻(kè )曰(yuē )“人(rén )主(zhǔ )延(yán )寿(shòu )”。令(lìng )天(tiān )下(xià )大(dà )酺(pú ),明(míng )年(nián )改(gǎi )元(yuán )。

后(hòu )元(yuán )年(nián )冬(dōng )十(shí )月(yuè ),新(xīn )垣(yuán )平(píng )诈(zhà )觉(jiào ),谋(móu )反(fǎn ),夷(yí )三(sān )族(zú )。

春(chūn )三(sān )月(yuè ),孝(xiào )惠(huì )皇(huáng )后(hòu )张(zhāng )氏(shì )薨(hōng )。

诏(zhào )曰(yuē ):“间(jiān )者(zhě )数(shù )年(nián )比(bǐ )不(bú )登(dēng ),又(yòu )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn )疾(jí )疫(yì )之(zhī )灾(zāi ),朕(zhèn )甚(shèn )忧(yōu )之(zhī )。愚(yú )而(ér )不(bú )明(míng ),未(wèi )达(dá )其(qí )咎(jiù )。意(yì )者(zhě )朕(zhèn )之(zhī )政(zhèng )有(yǒu )所(suǒ )失(shī )而(ér )行(háng )有(yǒu )过(guò )与(yǔ )?乃(nǎi )天(tiān )道(dào )有(yǒu )不(bú )顺(shùn ),地(dì )利(lì )或(huò )不(bú )得(dé ),人(rén )事(shì )多(duō )失(shī )和(hé ),鬼(guǐ )神(shén )废(fèi )不(bú )享(xiǎng )与(yǔ )?何(hé )以(yǐ )致(zhì )此(cǐ )?将(jiāng )百(bǎi )官(guān )之(zhī )奉(fèng )养(yǎng )或(huò )费(fèi ),无(wú )用(yòng )之(zhī )事(shì )或(huò )多(duō )与(yǔ )?何(hé )其(qí )民(mín )食(shí )之(zhī )寡(guǎ )乏(fá )也(yě )!夫(fū )度(dù )田(tián )非(fēi )益(yì )寡(guǎ ),而(ér )计(jì )民(mín )未(wèi )加(jiā )益(yì ),以(yǐ )口(kǒu )量(liàng )地(dì ),其(qí )于(yú )古(gǔ )犹(yóu )有(yǒu )余(yú ),而(ér )食(shí )之(zhī )甚(shèn )不(bú )足(zú ),者(zhě )其(qí )咎(jiù )安(ān )在(zài )?无(wú )乃(nǎi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )从(cóng )事(shì )于(yú )末(mò )以(yǐ )害(hài )农(nóng )者(zhě )蕃(fān ),为(wéi )酒(jiǔ )醪(láo )以(yǐ )靡(mí )谷(gǔ )者(zhě )多(duō ),六(liù )畜(chù )之(zhī )食(shí )焉(yān )者(zhě )众(zhòng )与(yǔ )?细(xì )大(dà )之(zhī )义(yì ),吾(wú )未(wèi )能(néng )得(dé )其(qí )中(zhōng )。其(qí )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )、列(liè )侯(hóu )、吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )、博(bó )士(shì )议(yì )之(zhī ),有(yǒu )可(kě )以(yǐ )佐(zuǒ )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),率(lǜ )意(yì )远(yuǎn )思(sī ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )隐(yǐn )也(yě )。”

二(èr )年(nián )夏(xià ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng )棫(yù )阳(yáng )宫(gōng )。

六(liù )月(yuè ),代(dài )王(wáng )参(cān )薨(hōng )。匈(xiōng )奴(nú )和(hé )亲(qīn )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )既(jì )不(bú )明(míng ),不(bú )能(néng )远(yuǎn )德(dé ),使(shǐ )方(fāng )外(wài )之(zhī )国(guó )或(huò )不(bú )宁(níng )息(xī )。夫(fū )四(sì )荒(huāng )之(zhī )外(wài )不(bú )安(ān )其(qí )生(shēng ),封(fēng )圻(qí )之(zhī )内(nèi )勤(qín )劳(láo )不(bú )处(chù ),二(èr )者(zhě )之(zhī )咎(jiù ),皆(jiē )自(zì )于(yú )朕(zhèn )之(zhī )德(dé )薄(báo )而(ér )不(bú )能(néng )达(dá )远(yuǎn )也(yě )。间(jiān )者(zhě )累(lèi )年(nián ),匈(xiōng )奴(nú )并(bìng )暴(bào )边(biān )境(jìng ),多(duō )杀(shā )吏(lì )民(mín ),边(biān )臣(chén )兵(bīng )吏(lì )又(yòu )不(bú )能(néng )谕(yù )其(qí )内(nèi )志(zhì ),以(yǐ )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )。夫(fū )久(jiǔ )结(jié )难(nán )连(lián )兵(bīng ),中(zhōng )外(wài )之(zhī )国(guó )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )自(zì )宁(níng )?今(jīn )朕(zhèn )夙(sù )兴(xìng )夜(yè )寐(mèi ),勤(qín )劳(láo )天(tiān )下(xià ),忧(yōu )苦(kǔ )万(wàn )民(mín ),为(wéi )之(zhī )恻(cè )怛(dá )不(bú )安(ān ),未(wèi )尝(cháng )一(yī )日(rì )忘(wàng )于(yú )心(xīn ),故(gù )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )冠(guàn )盖(gài )相(xiàng )望(wàng ),结(jié )彻(chè )于(yú )道(dào ),以(yǐ )谕(yù )朕(zhèn )志(zhì )于(yú )单(dān )于(yú )。今(jīn )单(dān )于(yú )反(fǎn )古(gǔ )之(zhī )道(dào ),计(jì )社(shè )稷(jì )之(zhī )安(ān ),便(biàn )万(wàn )民(mín )之(zhī )利(lì ),新(xīn )与(yǔ )朕(zhèn )俱(jù )弃(qì )细(xì )过(guò ),偕(xié )之(zhī )大(dà )道(dào ),结(jié )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )义(yì ),以(yǐ )全(quán )天(tiān )下(xià )元(yuán )元(yuán )之(zhī )民(mín )。和(hé )亲(qīn )以(yǐ )定(dìng ),始(shǐ )于(yú )今(jīn )年(nián )。”

三(sān )年(nián )春(chūn )二(èr )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )代(dài )。

四(sì )年(nián )夏(xià )四(sì )月(yuè )丙(bǐng )寅(yín )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )蚀(shí )之(zhī )。五(wǔ )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。免(miǎn )官(guān )奴(nú )婢(bì )为(wéi )庶(shù )人(rén )。行(háng )幸(xìng )雍(yōng )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )陇(lǒng )西(xī )。三(sān )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )雍(yōng )。秋(qiū )七(qī )月(yuè ),行(háng )幸(xìng )代(dài )。

六(liù )年(nián )冬(dōng ),匈(xiōng )奴(nú )三(sān )万(wàn )骑(qí )入(rù )上(shàng )郡(jùn ),三(sān )万(wàn )骑(qí )入(rù )云(yún )中(zhōng )。以(yǐ )中(zhōng )大(dà )夫(fū )令(lìng )免(miǎn )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )飞(fēi )狐(hú );故(gù )楚(chǔ )相(xiàng )苏(sū )意(yì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )句(jù )注(zhù );将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )武(wǔ )屯(tún )北(běi )地(dì );河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )亚(yà )夫(fū )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),次(cì )细(xì )柳(liǔ );宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )礼(lǐ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),次(cì )霸(bà )上(shàng );祝(zhù )兹(zī )侯(hóu )徐(xú )厉(lì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),次(cì )棘(jí )门(mén ),以(yǐ )备(bèi )胡(hú )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),大(dà )旱(hàn ),蝗(huáng )。令(lìng )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )人(rén )贡(gòng ),弛(chí )山(shān )泽(zé ),减(jiǎn )诸(zhū )服(fú )御(yù ),损(sǔn )郎(láng )吏(lì )员(yuán ),发(fā )仓(cāng )庚(gēng )以(yǐ )振(zhèn )民(mín ),民(mín )得(dé )卖(mài )爵(jué )。

七(qī )年(nián )夏(xià ),六(liù )月(yuè )己(jǐ )亥(hài ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。遗(yí )诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )闻(wén )之(zhī ):盖(gài )天(tiān )下(xià )万(wàn )物(wù )之(zhī )萌(méng )生(shēng ),靡(mí )不(bú )有(yǒu )死(sǐ )。死(sǐ )者(zhě )天(tiān )地(dì )之(zhī )理(lǐ ),物(wù )之(zhī )自(zì )然(rán ),奚(xī )可(kě )甚(shèn )哀(āi )!当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì ),咸(xián )嘉(jiā )生(shēng )而(ér )恶(è )死(sǐ ),厚(hòu )葬(zàng )以(yǐ )破(pò )业(yè ),重(zhòng )服(fú )以(yǐ )伤(shāng )生(shēng ),吾(wú )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )。且(qiě )朕(zhèn )既(jì )不(bú )德(dé ),无(wú )以(yǐ )佐(zuǒ )百(bǎi )姓(xìng )。今(jīn )崩(bēng ),又(yòu )使(shǐ )重(zhòng )服(fú )久(jiǔ )临(lín ),以(yǐ )罹(lí )寒(hán )暑(shǔ )之(zhī )数(shù ),哀(āi )人(rén )父(fù )子(zǐ );伤(shāng )长(zhǎng )老(lǎo )之(zhī )志(zhì ),损(sǔn )其(qí )饮(yǐn )食(shí ),绝(jué )鬼(guǐ )神(shén )之(zhī )祭(jì )祀(sì ),以(yǐ )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé ),谓(wèi )天(tiān )下(xià )何(hé )!朕(zhèn )获(huò )保(bǎo )宗(zōng )庙(miào ),以(yǐ )眇(miǎo )眇(miǎo )之(zhī )身(shēn )托(tuō )于(yú )天(tiān )下(xià )君(jūn )王(wáng )之(zhī )上(shàng ),二(èr )十(shí )有(yǒu )余(yú )年(nián )矣(yǐ )。赖(lài )天(tiān )之(zhī )灵(líng )。社(shè )稷(jì )之(zhī )福(fú ),方(fāng )内(nèi )安(ān )宁(níng ),靡(mí )有(yǒu )兵(bīng )革(gé )。朕(zhèn )既(jì )不(bú )敏(mǐn ),常(cháng )畏(wèi )过(guò )行(háng ),以(yǐ )羞(xiū )先(xiān )帝(dì )之(zhī )遗(yí )德(dé );惟(wéi )年(nián )之(zhī )久(jiǔ )长(zhǎng ),惧(jù )于(yú )不(bú )终(zhōng )。今(jīn )乃(nǎi )幸(xìng )以(yǐ )天(tiān )年(nián )得(dé )复(fù )供(gòng )养(yǎng )于(yú )高(gāo )庙(miào ),朕(zhèn )之(zhī )不(bú )明(míng )与(yǔ )嘉(jiā )之(zhī ),其(qí )奚(xī )哀(āi )念(niàn )之(zhī )有(yǒu )!其(qí )令(lìng )天(tiān )下(xià )吏(lì )民(mín ),令(lìng )到(dào )出(chū )临(lín )三(sān )日(rì ),皆(jiē )释(shì )服(fú )。无(wú )禁(jìn )取(qǔ )妇(fù )、嫁(jià )女(nǚ )、祠(cí )祀(sì )、饮(yǐn )酒(jiǔ )、食(shí )肉(ròu )。自(zì )当(dāng )给(gěi )丧(sàng )事(shì )服(fú )临(lín )者(zhě ),皆(jiē )无(wú )践(jiàn )。绖(dié )带(dài )无(wú )过(guò )三(sān )寸(cùn )。无(wú )布(bù )车(chē )及(jí )兵(bīng )器(qì )。无(wú )发(fā )民(mín )哭(kū )临(lín )宫(gōng )殿(diàn )中(zhōng )。殿(diàn )中(zhōng )当(dāng )临(lín )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )旦(dàn )夕(xī )各(gè )十(shí )五(wǔ )举(jǔ )音(yīn ),礼(lǐ )皆(jiē )罢(bà )。非(fēi )旦(dàn )夕(xī )临(lín )时(shí ),禁(jìn )无(wú )得(dé )擅(shàn )哭(kū )临(lín )。以(yǐ )下(xià ),服(fú )大(dà )红(hóng )十(shí )五(wǔ )日(rì ),小(xiǎo )红(hóng )十(shí )四(sì )日(rì ),纤(xiān )七(qī )日(rì ),释(shì )服(fú )。它(tā )不(bú )在(zài )令(lìng )中(zhōng )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )此(cǐ )令(lìng )比(bǐ )类(lèi )从(cóng )事(shì )。布(bù )告(gào )天(tiān )下(xià ),使(shǐ )明(míng )知(zhī )朕(zhèn )意(yì )。霸(bà )陵(líng )山(shān )川(chuān )因(yīn )其(qí )故(gù ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )改(gǎi )。归(guī )夫(fū )人(rén )以(yǐ )下(xià )至(zhì )少(shǎo )使(shǐ )。”令(lìng )中(zhōng )尉(wèi )亚(yà )夫(fū )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),属(shǔ )国(guó )悍(hàn )为(wéi )将(jiāng )屯(tún )将(jiāng )军(jūn ),郎(láng )中(zhōng )令(lìng )张(zhāng )武(wǔ )为(wéi )复(fù )士(shì )将(jiāng )军(jūn ),发(fā )近(jìn )县(xiàn )卒(zú )万(wàn )六(liù )千(qiān )人(rén ),发(fā )内(nèi )史(shǐ )卒(zú )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),臧(zāng )郭(guō )、穿(chuān )、复(fù )土(tǔ )属(shǔ )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )。赐(cì )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )以(yǐ )下(xià )至(zhì )孝(xiào )悌(tì )、力(lì )田(tián )金(jīn )、钱(qián )、帛(bó )各(gè )有(yǒu )数(shù )。乙(yǐ )巳(sì ),葬(zàng )霸(bà )陵(líng )。

赞(zàn )曰(yuē ):孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )即(jí )位(wèi )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),宫(gōng )室(shì )、苑(yuàn )囿(yòu )、车(chē )骑(qí )、服(fú )御(yù )无(wú )所(suǒ )增(zēng )益(yì )。有(yǒu )不(bú )便(biàn ),辄(zhé )弛(chí )以(yǐ )利(lì )民(mín )。尝(cháng )欲(yù )作(zuò )露(lù )台(tái ),召(zhào )匠(jiàng )计(jì )之(zhī ),直(zhí )百(bǎi )金(jīn )。上(shàng )曰(yuē ):“百(bǎi )金(jīn ),中(zhōng )人(rén )十(shí )家(jiā )之(zhī )产(chǎn )也(yě )。吾(wú )奉(fèng )先(xiān )帝(dì )宫(gōng )室(shì ),常(cháng )恐(kǒng )羞(xiū )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )台(tái )为(wéi )!”身(shēn )衣(yī )弋(yì )绨(tí ),所(suǒ )幸(xìng )慎(shèn )夫(fū )人(rén )衣(yī )不(bú )曳(yè )地(dì ),帷(wéi )帐(zhàng )无(wú )文(wén )绣(xiù ),以(yǐ )示(shì )敦(dūn )朴(pǔ ),为(wéi )天(tiān )下(xià )先(xiān )。治(zhì )霸(bà )陵(líng ),皆(jiē )瓦(wǎ )器(qì ),不(bú )得(dé )以(yǐ )金(jīn )、银(yín )、铜(tóng )、锡(xī )为(wéi )饰(shì ),因(yīn )其(qí )山(shān ),不(bú )起(qǐ )坟(fén )。南(nán )越(yuè )尉(wèi )佗(tuó )自(zì )立(lì )为(wéi )帝(dì ),召(zhào )贵(guì )佗(tuó )兄(xiōng )弟(dì ),以(yǐ )德(dé )怀(huái )之(zhī ),佗(tuó )遂(suí )称(chēng )臣(chén )。与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )结(jié )和(hé )亲(qīn ),后(hòu )而(ér )背(bèi )约(yuē )入(rù )盗(dào ),令(lìng )边(biān )备(bèi )守(shǒu ),不(bú )发(fā )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),恐(kǒng )烦(fán )百(bǎi )姓(xìng )。吴(wú )王(wáng )诈(zhà )病(bìng )不(bú )朝(cháo ),赐(cì )以(yǐ )几(jǐ )杖(zhàng )。群(qún )臣(chén )袁(yuán )盎(àng )等(děng )谏(jiàn )说(shuō )虽(suī )切(qiē ),常(cháng )假(jiǎ )借(jiè )纳(nà )用(yòng )焉(yān )。张(zhāng )武(wǔ )等(děng )受(shòu )赂(lù )金(jīn )钱(qián ),觉(jiào ),更(gèng )加(jiā )赏(shǎng )赐(cì ),以(yǐ )愧(kuì )其(qí )心(xīn )。专(zhuān )务(wù )以(yǐ )德(dé )化(huà )民(mín ),是(shì )以(yǐ )海(hǎi )内(nèi )殷(yīn )富(fù ),兴(xìng )于(yú )礼(lǐ )义(yì ),断(duàn )狱(yù )数(shù )百(bǎi ),几(jǐ )致(zhì )刑(xíng )措(cuò )。呜(wū )呼(hū ),仁(rén )哉(zāi )!

阅读:25132

打赏捐助〔Donate〕>>>

《文帝纪》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库