乐毅列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《乐毅列传》 > 拼音版

乐(lè )毅(yì )者(zhě ),其(qí )先(xiān )祖(zǔ )曰(yuē )乐(lè )羊(yáng )。乐(lè )羊(yáng )为(wéi )魏(wèi )文(wén )侯(hóu )将(jiāng ),伐(fá )取(qǔ )中(zhōng )山(shān ),魏(wèi )文(wén )侯(hóu )封(fēng )乐(lè )羊(yáng )以(yǐ )灵(líng )寿(shòu )。乐(lè )羊(yáng )死(sǐ ),葬(zàng )於(yú )灵(líng )寿(shòu ),其(qí )後(hòu )子(zǐ )孙(sūn )因(yīn )家(jiā )焉(yān )。中(zhōng )山(shān )复(fù )国(guó ),至(zhì )赵(zhào )武(wǔ )灵(líng )王(wáng )时(shí )复(fù )灭(miè )中(zhōng )山(shān ),而(ér )乐(lè )氏(shì )後(hòu )有(yǒu )乐(lè )毅(yì )。

乐(lè )毅(yì )贤(xián ),好(hǎo )兵(bīng ),赵(zhào )人(rén )举(jǔ )之(zhī )。及(jí )武(wǔ )灵(líng )王(wáng )有(yǒu )沙(shā )丘(qiū )之(zhī )乱(luàn ),乃(nǎi )去(qù )赵(zhào )適(shì )魏(wèi )。闻(wén )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )以(yǐ )子(zǐ )之(zhī )之(zhī )乱(luàn )而(ér )齐(qí )大(dà )败(bài )燕(yàn ),燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )怨(yuàn )齐(qí ),未(wèi )尝(cháng )一(yī )日(rì )而(ér )忘(wàng )报(bào )齐(qí )也(yě )。燕(yàn )国(guó )小(xiǎo ),辟(pì )远(yuǎn ),力(lì )不(bú )能(néng )制(zhì ),於(yú )是(shì )屈(qū )身(shēn )下(xià )士(shì ),先(xiān )礼(lǐ )郭(guō )隗(wěi )以(yǐ )招(zhāo )贤(xián )者(zhě )。乐(lè )毅(yì )於(yú )是(shì )为(wéi )魏(wèi )昭(zhāo )王(wáng )使(shǐ )於(yú )燕(yàn ),燕(yàn )王(wáng )以(yǐ )客(kè )礼(lǐ )待(dài )之(zhī )。乐(lè )毅(yì )辞(cí )让(ràng ),遂(suí )委(wěi )质(zhì )为(wéi )臣(chén ),燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )亚(yà )卿(qīng ),久(jiǔ )之(zhī )。

当(dāng )是(shì )时(shí ),齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )彊(jiāng ),南(nán )败(bài )楚(chǔ )相(xiàng )唐(táng )眛(mèi )於(yú )重(zhòng )丘(qiū ),西(xī )摧(cuī )三(sān )晋(jìn )於(yú )观(guān )津(jīn ),遂(suí )与(yǔ )三(sān )晋(jìn )击(jī )秦(qín ),助(zhù )赵(zhào )灭(miè )中(zhōng )山(shān ),破(pò )宋(sòng ),广(guǎng )地(dì )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。与(yǔ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )争(zhēng )重(zhòng )为(wéi )帝(dì ),已(yǐ )而(ér )复(fù )归(guī )之(zhī )。诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )欲(yù )背(bèi )秦(qín )而(ér )服(fú )於(yú )齐(qí )。湣(mǐn )王(wáng )自(zì )矜(jīn ),百(bǎi )姓(xìng )弗(fú )堪(kān )。於(yú )是(shì )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )问(wèn )伐(fá )齐(qí )之(zhī )事(shì )。乐(lè )毅(yì )对(duì )曰(yuē ):“齐(qí ),霸(bà )国(guó )之(zhī )馀(yú )业(yè )也(yě ),地(dì )大(dà )人(rén )众(zhòng ),未(wèi )易(yì )独(dú )攻(gōng )也(yě )。王(wáng )必(bì )欲(yù )伐(fá )之(zhī ),莫(mò )如(rú )与(yǔ )赵(zhào )及(jí )楚(chǔ )、魏(wèi )。”於(yú )是(shì )使(shǐ )乐(lè )毅(yì )约(yuē )赵(zhào )惠(huì )文(wén )王(wáng ),别(bié )使(shǐ )连(lián )楚(chǔ )、魏(wèi ),令(lìng )赵(zhào )嚪(dàn )说(shuō )秦(qín )以(yǐ )伐(fá )齐(qí )之(zhī )利(lì )。诸(zhū )侯(hóu )害(hài )齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )之(zhī )骄(jiāo )暴(bào ),皆(jiē )争(zhēng )合(hé )从(cóng )与(yǔ )燕(yàn )伐(fá )齐(qí )。乐(lè )毅(yì )还(hái )报(bào ),燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )悉(xī )起(qǐ )兵(bīng ),使(shǐ )乐(lè )毅(yì )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),赵(zhào )惠(huì )文(wén )王(wáng )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )印(yìn )授(shòu )乐(lè )毅(yì )。乐(lè )毅(yì )於(yú )是(shì )并(bìng )护(hù )赵(zhào )、楚(chǔ )、韩(hán )、魏(wèi )、燕(yàn )之(zhī )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )齐(qí ),破(pò )之(zhī )济(jì )西(xī )。诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )罢(bà )归(guī ),而(ér )燕(yàn )军(jūn )乐(lè )毅(yì )独(dú )追(zhuī ),至(zhì )于(yú )临(lín )菑(zī )。齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )之(zhī )败(bài )济(jì )西(xī ),亡(wáng )走(zǒu ),保(bǎo )於(yú )莒(jǔ )。乐(lè )毅(yì )独(dú )留(liú )徇(xùn )齐(qí ),齐(qí )皆(jiē )城(chéng )守(shǒu )。乐(lè )毅(yì )攻(gōng )入(rù )临(lín )菑(zī ),尽(jìn )取(qǔ )齐(qí )宝(bǎo )财(cái )物(wù )祭(jì )器(qì )输(shū )之(zhī )燕(yàn )。燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )大(dà )说(shuō ),亲(qīn )至(zhì )济(jì )上(shàng )劳(láo )军(jūn ),行(háng )赏(shǎng )飨(xiǎng )士(shì ),封(fēng )乐(lè )毅(yì )於(yú )昌(chāng )国(guó ),号(hào )为(wéi )昌(chāng )国(guó )君(jūn )。於(yú )是(shì )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )收(shōu )齐(qí )卤(lǔ )获(huò )以(yǐ )归(guī ),而(ér )使(shǐ )乐(lè )毅(yì )复(fù )以(yǐ )兵(bīng )平(píng )齐(qí )城(chéng )之(zhī )不(bú )下(xià )者(zhě )。

乐(lè )毅(yì )留(liú )徇(xùn )齐(qí )五(wǔ )岁(suì ),下(xià )齐(qí )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng ),皆(jiē )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )以(yǐ )属(shǔ )燕(yàn ),唯(wéi )独(dú )莒(jǔ )、即(jí )墨(mò )未(wèi )服(fú )。会(huì )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )死(sǐ ),子(zǐ )立(lì )为(wéi )燕(yàn )惠(huì )王(wáng )。惠(huì )王(wáng )自(zì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )时(shí )尝(cháng )不(bú )快(kuài )於(yú )乐(lè )毅(yì ),及(jí )即(jí )位(wèi ),齐(qí )之(zhī )田(tián )单(dān )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )纵(zòng )反(fǎn )间(jiān )於(yú )燕(yàn ),曰(yuē ):“齐(qí )城(chéng )不(bú )下(xià )者(zhě )两(liǎng )城(chéng )耳(ěr )。然(rán )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )早(zǎo )拔(bá )者(zhě ),闻(wén )乐(lè )毅(yì )与(yǔ )燕(yàn )新(xīn )王(wáng )有(yǒu )隙(xì ),欲(yù )连(lián )兵(bīng )且(qiě )留(liú )齐(qí ),南(nán )面(miàn )而(ér )王(wáng )齐(qí )。齐(qí )之(zhī )所(suǒ )患(huàn ),唯(wéi )恐(kǒng )他(tā )将(jiāng )之(zhī )来(lái )。”於(yú )是(shì )燕(yàn )惠(huì )王(wáng )固(gù )已(yǐ )疑(yí )乐(lè )毅(yì ),得(dé )齐(qí )反(fǎn )间(jiān ),乃(nǎi )使(shǐ )骑(qí )劫(jié )代(dài )将(jiāng ),而(ér )召(zhào )乐(lè )毅(yì )。乐(lè )毅(yì )知(zhī )燕(yàn )惠(huì )王(wáng )之(zhī )不(bú )善(shàn )代(dài )之(zhī ),畏(wèi )诛(zhū ),遂(suí )西(xī )降(jiàng )赵(zhào )。赵(zhào )封(fēng )乐(lè )毅(yì )於(yú )观(guān )津(jīn ),号(hào )曰(yuē )望(wàng )诸(zhū )君(jūn )。尊(zūn )宠(chǒng )乐(lè )毅(yì )以(yǐ )警(jǐng )动(dòng )於(yú )燕(yàn )、齐(qí )。

齐(qí )田(tián )单(dān )後(hòu )与(yǔ )骑(qí )劫(jié )战(zhàn ),果(guǒ )设(shè )诈(zhà )诳(kuáng )燕(yàn )军(jūn ),遂(suí )破(pò )骑(qí )劫(jié )於(yú )即(jí )墨(mò )下(xià ),而(ér )转(zhuǎn )战(zhàn )逐(zhú )燕(yàn ),北(běi )至(zhì )河(hé )上(shàng ),尽(jìn )复(fù )得(dé )齐(qí )城(chéng ),而(ér )迎(yíng )襄(xiāng )王(wáng )於(yú )莒(jǔ ),入(rù )于(yú )临(lín )菑(zī )。

燕(yàn )惠(huì )王(wáng )後(hòu )悔(huǐ )使(shǐ )骑(qí )劫(jié )代(dài )乐(lè )毅(yì ),以(yǐ )故(gù )破(pò )军(jūn )亡(wáng )将(jiāng )失(shī )齐(qí );又(yòu )怨(yuàn )乐(lè )毅(yì )之(zhī )降(jiàng )赵(zhào ),恐(kǒng )赵(zhào )用(yòng )乐(lè )毅(yì )而(ér )乘(chéng )燕(yàn )之(zhī )弊(bì )以(yǐ )伐(fá )燕(yàn )。燕(yàn )惠(huì )王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )让(ràng )乐(lè )毅(yì ),且(qiě )谢(xiè )之(zhī )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )举(jǔ )国(guó )而(ér )委(wěi )将(jiāng )军(jūn ),将(jiāng )军(jūn )为(wéi )燕(yàn )破(pò )齐(qí ),报(bào )先(xiān )王(wáng )之(zhī )雠(chóu ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )震(zhèn )动(dòng ),寡(guǎ )人(rén )岂(qǐ )敢(gǎn )一(yī )日(rì )而(ér )忘(wàng )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )功(gōng )哉(zāi )!会(huì )先(xiān )王(wáng )弃(qì )群(qún )臣(chén ),寡(guǎ )人(rén )新(xīn )即(jí )位(wèi ),左(zuǒ )右(yòu )误(wù )寡(guǎ )人(rén )。寡(guǎ )人(rén )之(zhī )使(shǐ )骑(qí )劫(jié )代(dài )将(jiāng )军(jūn ),为(wéi )将(jiāng )军(jūn )久(jiǔ )暴(bào )露(lù )於(yú )外(wài ),故(gù )召(zhào )将(jiāng )军(jūn )且(qiě )休(xiū ),计(jì )事(shì )。将(jiāng )军(jūn )过(guò )听(tīng ),以(yǐ )与(yǔ )寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )隙(xì ),遂(suí )捐(juān )燕(yàn )归(guī )赵(zhào )。将(jiāng )军(jūn )自(zì )为(wéi )计(jì )则(zé )可(kě )矣(yǐ ),而(ér )亦(yì )何(hé )以(yǐ )报(bào )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )遇(yù )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )意(yì )乎(hū )?”乐(lè )毅(yì )报(bào )遗(yí )燕(yàn )惠(huì )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):

臣(chén )不(bú )佞(nìng ),不(bú )能(néng )奉(fèng )承(chéng )王(wáng )命(mìng ),以(yǐ )顺(shùn )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )心(xīn ),恐(kǒng )伤(shāng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )明(míng ),有(yǒu )害(hài )足(zú )下(xià )之(zhī )义(yì ),故(gù )遁(dùn )逃(táo )走(zǒu )赵(zhào )。今(jīn )足(zú )下(xià )使(shǐ )人(rén )数(shù )之(zhī )以(yǐ )罪(zuì ),臣(chén )恐(kǒng )侍(shì )御(yù )者(zhě )不(bú )察(chá )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )畜(chù )幸(xìng )臣(chén )之(zhī )理(lǐ ),又(yòu )不(bú )白(bái )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )先(xiān )王(wáng )之(zhī )心(xīn ),故(gù )敢(gǎn )以(yǐ )书(shū )对(duì )。

臣(chén )闻(wén )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )君(jūn )不(bú )以(yǐ )禄(lù )私(sī )亲(qīn ),其(qí )功(gōng )多(duō )者(zhě )赏(shǎng )之(zhī ),其(qí )能(néng )当(dāng )者(zhě )处(chù )之(zhī )。故(gù )察(chá )能(néng )而(ér )授(shòu )官(guān )者(zhě ),成(chéng )功(gōng )之(zhī )君(jūn )也(yě );论(lùn )行(háng )而(ér )结(jié )交(jiāo )者(zhě ),立(lì )名(míng )之(zhī )士(shì )也(yě )。臣(chén )窃(qiè )观(guān )先(xiān )王(wáng )之(zhī )举(jǔ )也(yě ),见(jiàn )有(yǒu )高(gāo )世(shì )主(zhǔ )之(zhī )心(xīn ),故(gù )假(jiǎ )节(jiē )於(yú )魏(wèi ),以(yǐ )身(shēn )得(dé )察(chá )於(yú )燕(yàn )。先(xiān )王(wáng )过(guò )举(jǔ ),厕(cè )之(zhī )宾(bīn )客(kè )之(zhī )中(zhōng ),立(lì )之(zhī )群(qún )臣(chén )之(zhī )上(shàng ),不(bú )谋(móu )父(fù )兄(xiōng ),以(yǐ )为(wéi )亚(yà )卿(qīng )。臣(chén )窃(qiè )不(bú )自(zì )知(zhī ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )奉(fèng )令(lìng )承(chéng )教(jiāo ),可(kě )幸(xìng )无(wú )罪(zuì ),故(gù )受(shòu )令(lìng )而(ér )不(bú )辞(cí )。

先(xiān )王(wáng )命(mìng )之(zhī )曰(yuē ):“我(wǒ )有(yǒu )积(jī )怨(yuàn )深(shēn )怒(nù )於(yú )齐(qí ),不(bú )量(liàng )轻(qīng )弱(ruò ),而(ér )欲(yù )以(yǐ )齐(qí )为(wéi )事(shì )。”臣(chén )曰(yuē ):“夫(fū )齐(qí ),霸(bà )国(guó )之(zhī )馀(yú )业(yè )而(ér )最(zuì )胜(shèng )之(zhī )遗(yí )事(shì )也(yě )。练(liàn )於(yú )兵(bīng )甲(jiǎ ),习(xí )於(yú )战(zhàn )攻(gōng )。王(wáng )若(ruò )欲(yù )伐(fá )之(zhī ),必(bì )与(yǔ )天(tiān )下(xià )图(tú )之(zhī )。与(yǔ )天(tiān )下(xià )图(tú )之(zhī ),莫(mò )若(ruò )结(jié )於(yú )赵(zhào )。且(qiě )又(yòu )淮(huái )北(běi )、宋(sòng )地(dì ),楚(chǔ )魏(wèi )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )也(yě ),赵(zhào )若(ruò )许(xǔ )而(ér )约(yuē )四(sì )国(guó )攻(gōng )之(zhī ),齐(qí )可(kě )大(dà )破(pò )也(yě )。”先(xiān )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),具(jù )符(fú )节(jiē )南(nán )使(shǐ )臣(chén )於(yú )赵(zhào )。顾(gù )反(fǎn )命(mìng ),起(qǐ )兵(bīng )击(jī )齐(qí )。以(yǐ )天(tiān )之(zhī )道(dào ),先(xiān )王(wáng )之(zhī )灵(líng ),河(hé )北(běi )之(zhī )地(dì )随(suí )先(xiān )王(wáng )而(ér )举(jǔ )之(zhī )济(jì )上(shàng )。济(jì )上(shàng )之(zhī )军(jūn )受(shòu )命(mìng )击(jī )齐(qí ),大(dà )败(bài )齐(qí )人(rén )。轻(qīng )卒(zú )锐(ruì )兵(bīng ),长(zhǎng )驱(qū )至(zhì )国(guó )。齐(qí )王(wáng )遁(dùn )而(ér )走(zǒu )莒(jǔ ),仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn );珠(zhū )玉(yù )财(cái )宝(bǎo )车(chē )甲(jiǎ )珍(zhēn )器(qì )尽(jìn )收(shōu )入(rù )于(yú )燕(yàn )。齐(qí )器(qì )设(shè )於(yú )宁(níng )台(tái ),大(dà )吕(lǚ )陈(chén )於(yú )元(yuán )英(yīng ),故(gù )鼎(dǐng )反(fǎn )乎(hū )室(shì ),蓟(jì )丘(qiū )之(zhī )植(zhí )植(zhí )於(yú )汶(wèn )篁(huáng ),自(zì )五(wǔ )伯(bó )已(yǐ )来(lái ),功(gōng )未(wèi )有(yǒu )及(jí )先(xiān )王(wáng )者(zhě )也(yě )。先(xiān )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )慊(qiè )於(yú )志(zhì ),故(gù )裂(liè )地(dì )而(ér )封(fēng )之(zhī ),使(shǐ )得(dé )比(bǐ )小(xiǎo )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )。臣(chén )窃(qiè )不(bú )自(zì )知(zhī ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )奉(fèng )命(mìng )承(chéng )教(jiāo ),可(kě )幸(xìng )无(wú )罪(zuì ),是(shì )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )不(bú )辞(cí )。

臣(chén )闻(wén )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )君(jūn ),功(gōng )立(lì )而(ér )不(bú )废(fèi ),故(gù )著(zhe )於(yú )春(chūn )秋(qiū );蚤(zǎo )知(zhī )之(zhī )士(shì ),名(míng )成(chéng )而(ér )不(bú )毁(huǐ ),故(gù )称(chēng )於(yú )後(hòu )世(shì )。若(ruò )先(xiān )王(wáng )之(zhī )报(bào )怨(yuàn )雪(xuě )耻(chǐ ),夷(yí )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )彊(jiāng )国(guó ),收(shōu )八(bā )百(bǎi )岁(suì )之(zhī )蓄(xù )积(jī ),及(jí )至(zhì )弃(qì )群(qún )臣(chén )之(zhī )日(rì ),馀(yú )教(jiāo )未(wèi )衰(shuāi ),执(zhí )政(zhèng )任(rèn )事(shì )之(zhī )臣(chén ),脩(yǒu )法(fǎ )令(lìng ),慎(shèn )庶(shù )孽(niè ),施(shī )及(jí )乎(hū )萌(méng )隶(lì ),皆(jiē )可(kě )以(yǐ )教(jiāo )後(hòu )世(shì )。

臣(chén )闻(wén )之(zhī ),善(shàn )作(zuò )者(zhě )不(bú )必(bì )善(shàn )成(chéng ),善(shàn )始(shǐ )者(zhě )不(bú )必(bì )善(shàn )终(zhōng )。昔(xī )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )说(shuō )听(tīng )於(yú )阖(hé )闾(lǘ ),而(ér )吴(wú )王(wáng )远(yuǎn )迹(jì )至(zhì )郢(yǐng );夫(fū )差(chà )弗(fú )是(shì )也(yě ),赐(cì )之(zhī )鸱(chī )夷(yí )而(ér )浮(fú )之(zhī )江(jiāng )。吴(wú )王(wáng )不(bú )寤(wù )先(xiān )论(lùn )之(zhī )可(kě )以(yǐ )立(lì )功(gōng ),故(gù )沈(shěn )子(zǐ )胥(xū )而(ér )不(bú )悔(huǐ );子(zǐ )胥(xū )不(bú )蚤(zǎo )见(jiàn )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )同(tóng )量(liàng ),是(shì )以(yǐ )至(zhì )於(yú )入(rù )江(jiāng )而(ér )不(bú )化(huà )。

夫(fū )免(miǎn )身(shēn )立(lì )功(gōng ),以(yǐ )明(míng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )迹(jì ),臣(chén )之(zhī )上(shàng )计(jì )也(yě )。离(lí )毁(huǐ )辱(rǔ )之(zhī )诽(fěi )谤(bàng ),堕(duò )先(xiān )王(wáng )之(zhī )名(míng ),臣(chén )之(zhī )所(suǒ )大(dà )恐(kǒng )也(yě )。临(lín )不(bú )测(cè )之(zhī )罪(zuì ),以(yǐ )幸(xìng )为(wéi )利(lì ),义(yì )之(zhī )所(suǒ )不(bú )敢(gǎn )出(chū )也(yě )。

臣(chén )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),交(jiāo )绝(jué )不(bú )出(chū )恶(è )声(shēng );忠(zhōng )臣(chén )去(qù )国(guó ),不(bú )絜(jié )其(qí )名(míng )。臣(chén )虽(suī )不(bú )佞(nìng ),数(shù )奉(fèng )教(jiāo )於(yú )君(jūn )子(zǐ )矣(yǐ )。恐(kǒng )侍(shì )御(yù )者(zhě )之(zhī )亲(qīn )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )说(shuō ),不(bú )察(chá )疏(shū )远(yuǎn )之(zhī )行(háng ),故(gù )敢(gǎn )献(xiàn )书(shū )以(yǐ )闻(wén ),唯(wéi )君(jūn )王(wáng )之(zhī )留(liú )意(yì )焉(yān )。

於(yú )是(shì )燕(yàn )王(wáng )复(fù )以(yǐ )乐(lè )毅(yì )子(zǐ )乐(lè )间(jiān )为(wéi )昌(chāng )国(guó )君(jūn );而(ér )乐(lè )毅(yì )往(wǎng )来(lái )复(fù )通(tōng )燕(yàn ),燕(yàn )、赵(zhào )以(yǐ )为(wéi )客(kè )卿(qīng )。乐(lè )毅(yì )卒(zú )於(yú )赵(zhào )。

乐(lè )间(jiān )居(jū )燕(yàn )三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián ),燕(yàn )王(wáng )喜(xǐ )用(yòng )其(qí )相(xiàng )栗(lì )腹(fù )之(zhī )计(jì ),欲(yù )攻(gōng )赵(zhào ),而(ér )问(wèn )昌(chāng )国(guó )君(jūn )乐(lè )间(jiān )。乐(lè )间(jiān )曰(yuē ):“赵(zhào ),四(sì )战(zhàn )之(zhī )国(guó )也(yě ),其(qí )民(mín )习(xí )兵(bīng ),伐(fá )之(zhī )不(bú )可(kě )。”燕(yàn )王(wáng )不(bú )听(tīng ),遂(suí )伐(fá )赵(zhào )。赵(zhào )使(shǐ )廉(lián )颇(pō )击(jī )之(zhī ),大(dà )破(pò )栗(lì )腹(fù )之(zhī )军(jūn )於(yú )鄗(hào ),禽(qín )栗(lì )腹(fù )、乐(lè )乘(chéng )。乐(lè )乘(chéng )者(zhě ),乐(lè )间(jiān )之(zhī )宗(zōng )也(yě )。於(yú )是(shì )乐(lè )间(jiān )奔(bēn )赵(zhào ),赵(zhào )遂(suí )围(wéi )燕(yàn )。燕(yàn )重(zhòng )割(gē )地(dì )以(yǐ )与(yǔ )赵(zhào )和(hé ),赵(zhào )乃(nǎi )解(jiě )而(ér )去(qù )。

燕(yàn )王(wáng )恨(hèn )不(bú )用(yòng )乐(lè )间(jiān ),乐(lè )间(jiān )既(jì )在(zài )赵(zhào ),乃(nǎi )遗(yí )乐(lè )间(jiān )书(shū )曰(yuē ):“纣(zhòu )之(zhī )时(shí ),箕(jī )子(zǐ )不(bú )用(yòng ),犯(fàn )谏(jiàn )不(bú )怠(dài ),以(yǐ )冀(jì )其(qí )听(tīng );商(shāng )容(róng )不(bú )达(dá ),身(shēn )祇(qí )辱(rǔ )焉(yān ),以(yǐ )冀(jì )其(qí )变(biàn )。及(jí )民(mín )志(zhì )不(bú )入(rù ),狱(yù )囚(qiú )自(zì )出(chū ),然(rán )後(hòu )二(èr )子(zǐ )退(tuì )隐(yǐn )。故(gù )纣(zhòu )负(fù )桀(jié )暴(bào )之(zhī )累(lèi ),二(èr )子(zǐ )不(bú )失(shī )忠(zhōng )圣(shèng )之(zhī )名(míng )。何(hé )者(zhě )?其(qí )忧(yōu )患(huàn )之(zhī )尽(jìn )矣(yǐ )。今(jīn )寡(guǎ )人(rén )虽(suī )愚(yú ),不(bú )若(ruò )纣(zhòu )之(zhī )暴(bào )也(yě );燕(yàn )民(mín )虽(suī )乱(luàn ),不(bú )若(ruò )殷(yīn )民(mín )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。室(shì )有(yǒu )语(yǔ ),不(bú )相(xiàng )尽(jìn ),以(yǐ )告(gào )邻(lín )里(lǐ )。二(èr )者(zhě ),寡(guǎ )人(rén )不(bú )为(wéi )君(jūn )取(qǔ )也(yě )。”

乐(lè )间(jiān )、乐(lè )乘(chéng )怨(yuàn )燕(yàn )不(bú )听(tīng )其(qí )计(jì ),二(èr )人(rén )卒(zú )留(liú )赵(zhào )。赵(zhào )封(fēng )乐(lè )乘(chéng )为(wéi )武(wǔ )襄(xiāng )君(jūn )。

其(qí )明(míng )年(nián ),乐(lè )乘(chéng )、廉(lián )颇(pō )为(wéi )赵(zhào )围(wéi )燕(yàn ),燕(yàn )重(zhòng )礼(lǐ )以(yǐ )和(hé ),乃(nǎi )解(jiě )。後(hòu )五(wǔ )岁(suì ),赵(zhào )孝(xiào )成(chéng )王(wáng )卒(zú )。襄(xiāng )王(wáng )使(shǐ )乐(lè )乘(chéng )代(dài )廉(lián )颇(pō )。廉(lián )颇(pō )攻(gōng )乐(lè )乘(chéng ),乐(lè )乘(chéng )走(zǒu ),廉(lián )颇(pō )亡(wáng )入(rù )魏(wèi )。其(qí )後(hòu )十(shí )六(liù )年(nián )而(ér )秦(qín )灭(miè )赵(zhào )。

其(qí )後(hòu )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),高(gāo )帝(dì )过(guò )赵(zhào ),问(wèn ):“乐(lè )毅(yì )有(yǒu )後(hòu )世(shì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“有(yǒu )乐(lè )叔(shū )。”高(gāo )帝(dì )封(fēng )之(zhī )乐(lè )卿(qīng ),号(hào )曰(yuē )华(huá )成(chéng )君(jūn )。华(huá )成(chéng )君(jūn ),乐(lè )毅(yì )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。而(ér )乐(lè )氏(shì )之(zhī )族(zú )有(yǒu )乐(lè )瑕(xiá )公(gōng )、乐(lè )臣(chén )公(gōng ),赵(zhào )且(qiě )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )灭(miè ),亡(wáng )之(zhī )齐(qí )高(gāo )密(mì )。乐(lè )臣(chén )公(gōng )善(shàn )修(xiū )黄(huáng )帝(dì )、老(lǎo )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),显(xiǎn )闻(wén )於(yú )齐(qí ),称(chēng )贤(xián )师(shī )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):始(shǐ )齐(qí )之(zhī )蒯(kuǎi )通(tōng )及(jí )主(zhǔ )父(fù )偃(yǎn )读(dú )乐(lè )毅(yì )之(zhī )报(bào )燕(yàn )王(wáng )书(shū ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )废(fèi )书(shū )而(ér )泣(qì )也(yě )。乐(lè )臣(chén )公(gōng )学(xué )黄(huáng )帝(dì )、老(lǎo )子(zǐ ),其(qí )本(běn )师(shī )号(hào )曰(yuē )河(hé )上(shàng )丈(zhàng )人(rén ),不(bú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )出(chū )。河(hé )上(shàng )丈(zhàng )人(rén )教(jiāo )安(ān )期(qī )生(shēng ),安(ān )期(qī )生(shēng )教(jiāo )毛(máo )翕(xī )公(gōng ),毛(máo )翕(xī )公(gōng )教(jiāo )乐(lè )瑕(xiá )公(gōng ),乐(lè )瑕(xiá )公(gōng )教(jiāo )乐(lè )臣(chén )公(gōng ),乐(lè )臣(chén )公(gōng )教(jiāo )盖(gài )公(gōng )。盖(gài )公(gōng )教(jiāo )於(yú )齐(qí )高(gāo )密(mì )、胶(jiāo )西(xī ),为(wéi )曹(cáo )相(xiàng )国(guó )师(shī )。

昌(chāng )国(guó )忠(zhōng )谠(dǎng ),人(rén )臣(chén )所(suǒ )无(wú )。连(lián )兵(bīng )五(wǔ )国(guó ),济(jì )西(xī )为(wéi )墟(xū )。燕(yàn )王(wáng )受(shòu )间(jiān ),空(kōng )闻(wén )报(bào )书(shū )。义(yì )士(shì )慷(kāng )慨(kǎi ),明(míng )君(jūn )轼(shì )闾(lǘ )。间(jiān )、乘(chéng )继(jì )将(jiāng ),芳(fāng )规(guī )不(bú )渝(yú )。

阅读:25463

打赏捐助〔Donate〕>>>

《乐毅列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库