襄公十四年【登录】

《左传》 > 襄公 > 《襄公十四年》 > 拼音版

【经(jīng )】

十(shí )有(yǒu )四(sì )年(nián )春(chūn ),王(wáng )正(zhèng )月(yuè ),季(jì )孙(sūn )宿(xiǔ )、叔(shū )老(lǎo )会(huì )晋(jìn )士(shì )匄(gài )、齐(qí )人(rén )、宋(sòng )人(rén )、卫(wèi )人(rén )、郑(zhèng )公(gōng )孙(sūn )虿(chài )、曹(cáo )人(rén )、莒(jǔ )人(rén )、邾(zhū )人(rén )、滕(téng )人(rén )、薛(xuē )人(rén )、杞(qǐ )人(rén )、小(xiǎo )邾(zhū )人(rén )会(huì )吴(wú )于(yú )向(xiàng )。

二(èr )月(yuè )乙(yǐ )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),叔(shū )孙(sūn )豹(bào )会(huì )晋(jìn )荀(xún )偃(yǎn )、齐(qí )人(rén )、宋(sòng )人(rén )、卫(wèi )北(běi )宫(gōng )括(kuò )、郑(zhèng )公(gōng )孙(sūn )虿(chài )、曹(cáo )人(rén )、莒(jǔ )人(rén )、邾(zhū )人(rén )、滕(téng )人(rén )、薛(xuē )人(rén )、杞(qǐ )人(rén )、小(xiǎo )邾(zhū )人(rén )伐(fá )秦(qín )。

己(jǐ )未(wèi ),卫(wèi )侯(hóu )出(chū )奔(bēn )齐(qí )。

莒(jǔ )人(rén )侵(qīn )我(wǒ )东(dōng )鄙(bǐ )。

秋(qiū ),楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )贞(zhēn )帅(shuài )师(shī )伐(fá )吴(wú )。

冬(dōng ),季(jì )孙(sūn )宿(xiǔ )会(huì )晋(jìn )士(shì )匄(gài )、宋(sòng )华(huá )阅(yuè )、卫(wèi )孙(sūn )林(lín )父(fù )、郑(zhèng )公(gōng )孙(sūn )虿(chài )、莒(jǔ )人(rén )、邾(zhū )人(rén )于(yú )戚(qī )。

【传(chuán )】

十(shí )四(sì )年(nián )春(chūn ),吴(wú )告(gào )败(bài )于(yú )晋(jìn )。会(huì )于(yú )向(xiàng ),为(wéi )吴(wú )谋(móu )楚(chǔ )故(gù )也(yě )。范(fàn )宣(xuān )子(zǐ )数(shù )吴(wú )之(zhī )不(bú )德(dé )也(yě ),以(yǐ )退(tuì )吴(wú )人(rén )。执(zhí )莒(jǔ )公(gōng )子(zǐ )务(wù )娄(lóu ),以(yǐ )其(qí )通(tōng )楚(chǔ )使(shǐ )也(yě )。将(jiāng )执(zhí )戎(róng )子(zǐ )驹(jū )支(zhī )。范(fàn )宣(xuān )子(zǐ )亲(qīn )数(shù )诸(zhū )朝(cháo ),曰(yuē ):“来(lái )!姜(jiāng )戎(róng )氏(shì ),昔(xī )秦(qín )人(rén )迫(pò )逐(zhú )乃(nǎi )祖(zǔ )吾(wú )离(lí )于(yú )瓜(guā )州(zhōu ),乃(nǎi )祖(zǔ )吾(wú )离(lí )被(bèi )苫(shān )盖(gài ),蒙(méng )荆(jīng )棘(jí ),以(yǐ )来(lái )归(guī )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )。我(wǒ )先(xiān )君(jūn )惠(huì )公(gōng )有(yǒu )不(bú )腆(tiǎn )之(zhī )田(tián ),与(yǔ )女(nǚ )剖(pōu )分(fèn )而(ér )食(shí )之(zhī )。今(jīn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )事(shì )我(wǒ )寡(guǎ )君(jūn ),不(bú )如(rú )昔(xī )者(zhě ),盖(gài )言(yán )语(yǔ )漏(lòu )洩(xiè ),则(zé )职(zhí )女(nǚ )之(zhī )由(yóu )。诘(jié )朝(cháo )之(zhī )事(shì ),尔(ěr )无(wú )与(yǔ )焉(yān )!与(yǔ )将(jiāng )执(zhí )女(nǚ )!”对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )秦(qín )人(rén )负(fù )恃(shì )其(qí )众(zhòng ),贪(tān )于(yú )土(tǔ )地(dì ),逐(zhú )我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )。惠(huì )公(gōng )蠲(juān )其(qí )大(dà )德(dé ),谓(wèi )我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )是(shì )四(sì )岳(yuè )之(zhī )裔(yì )胄(zhòu )也(yě ),毋(wú )是(shì )翦(jiǎn )弃(qì )。赐(cì )我(wǒ )南(nán )鄙(bǐ )之(zhī )田(tián ),狐(hú )狸(lí )所(suǒ )居(jū ),豺(chái )狼(láng )所(suǒ )嗥(háo )。我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )除(chú )翦(jiǎn )其(qí )荆(jīng )棘(jí ),驱(qū )其(qí )狐(hú )狸(lí )豺(chái )狼(láng ),以(yǐ )为(wéi )先(xiān )君(jūn )不(bú )侵(qīn )不(bú )叛(pàn )之(zhī )臣(chén ),至(zhì )于(yú )今(jīn )不(bú )贰(èr )。昔(xī )文(wén )公(gōng )与(yǔ )秦(qín )伐(fá )郑(zhèng ),秦(qín )人(rén )窃(qiè )与(yǔ )郑(zhèng )盟(méng )而(ér )舍(shě )戍(shù )焉(yān ),于(yú )是(shì )乎(hū )有(yǒu )殽(yáo )之(zhī )师(shī )。晋(jìn )御(yù )其(qí )上(shàng ),戎(róng )亢(kàng )其(qí )下(xià ),秦(qín )师(shī )不(bú )复(fù ),我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )实(shí )然(rán )。譬(pì )如(rú )捕(bǔ )鹿(lù ),晋(jìn )人(rén )角(jiǎo )之(zhī ),诸(zhū )戎(róng )掎(jǐ )之(zhī ),与(yǔ )晋(jìn )踣(bó )之(zhī ),戎(róng )何(hé )以(yǐ )不(bú )免(miǎn )?自(zì )是(shì )以(yǐ )来(lái ),晋(jìn )之(zhī )百(bǎi )役(yì ),与(yǔ )我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )相(xiàng )继(jì )于(yú )时(shí ),以(yǐ )从(cóng )执(zhí )政(zhèng ),犹(yóu )殽(yáo )志(zhì )也(yě )。岂(qǐ )敢(gǎn )离(lí )逷(tì )?今(jīn )官(guān )之(zhī )师(shī )旅(lǚ ),无(wú )乃(nǎi )实(shí )有(yǒu )所(suǒ )阙(què ),以(yǐ )携(xié )诸(zhū )侯(hóu ),而(ér )罪(zuì )我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )!我(wǒ )诸(zhū )戎(róng )饮(yǐn )食(shí )衣(yī )服(fú ),不(bú )与(yǔ )华(huá )同(tóng ),贽(zhì )币(bì )不(bú )通(tōng ),言(yán )语(yǔ )不(bú )达(dá ),何(hé )恶(è )之(zhī )能(néng )为(wéi )?不(bú )与(yǔ )于(yú )会(huì ),亦(yì )无(wú )瞢(méng )焉(yān )!”赋(fù )《青(qīng )蝇(yíng )》而(ér )退(tuì )。宣(xuān )子(zǐ )辞(cí )焉(yān ),使(shǐ )即(jí )事(shì )于(yú )会(huì ),成(chéng )恺(kǎi )悌(tì )也(yě )。于(yú )是(shì ),子(zǐ )叔(shū )齐(qí )子(zǐ )为(wéi )季(jì )武(wǔ )子(zǐ )介(jiè )以(yǐ )会(huì ),自(zì )是(shì )晋(jìn )人(rén )轻(qīng )鲁(lǔ )币(bì ),而(ér )益(yì )敬(jìng )其(qí )使(shǐ )。

吴(wú )子(zǐ )诸(zhū )樊(fán )既(jì )除(chú )丧(sàng ),将(jiāng )立(lì )季(jì )札(zhá )。季(jì )札(zhá )辞(cí )曰(yuē ):“曹(cáo )宣(xuān )公(gōng )之(zhī )卒(zú )也(yě ),诸(zhū )侯(hóu )与(yǔ )曹(cáo )人(rén )不(bú )义(yì )曹(cáo )君(jūn ),将(jiāng )立(lì )子(zǐ )臧(zāng )。子(zǐ )臧(zāng )去(qù )之(zhī ),遂(suí )弗(fú )为(wéi )也(yě ),以(yǐ )成(chéng )曹(cáo )君(jūn )。君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):‘能(néng )守(shǒu )节(jiē )。’君(jūn ),义(yì )嗣(sì )也(yě )。谁(shuí )敢(gǎn )奸(jiān )君(jūn )?有(yǒu )国(guó ),非(fēi )吾(wú )节(jiē )也(yě )。札(zhá )虽(suī )不(bú )才(cái ),愿(yuàn )附(fù )于(yú )子(zǐ )臧(zāng ),以(yǐ )无(wú )失(shī )节(jiē )。”固(gù )立(lì )之(zhī ),弃(qì )其(qí )室(shì )而(ér )耕(gēng )。乃(nǎi )舍(shě )之(zhī )。

夏(xià ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )大(dà )夫(fū )从(cóng )晋(jìn )侯(hóu )伐(fá )秦(qín ),以(yǐ )报(bào )栎(lì )之(zhī )役(yì )也(yě )。晋(jìn )侯(hóu )待(dài )于(yú )竟(jìng ),使(shǐ )六(liù )卿(qīng )帅(shuài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )师(shī )以(yǐ )进(jìn )。及(jí )泾(jīng ),不(bú )济(jì )。叔(shū )向(xiàng )见(jiàn )叔(shū )孙(sūn )穆(mù )子(zǐ ),穆(mù )子(zǐ )赋(fù )《匏(páo )有(yǒu )苦(kǔ )叶(yè )》。叔(shū )向(xiàng )退(tuì )而(ér )具(jù )舟(zhōu ),鲁(lǔ )人(rén )、莒(jǔ )人(rén )先(xiān )济(jì )。郑(zhèng )子(zǐ )蟜(jiǎo )见(jiàn )卫(wèi )北(běi )宫(gōng )懿(yì )子(zǐ )曰(yuē ):“与(yǔ )人(rén )而(ér )不(bú )固(gù ),取(qǔ )恶(è )莫(mò )甚(shèn )焉(yān )!若(ruò )社(shè )稷(jì )何(hé )?”懿(yì )子(zǐ )说(shuō )。二(èr )子(zǐ )见(jiàn )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )师(shī )而(ér )劝(quàn )之(zhī )济(jì ),济(jì )泾(jīng )而(ér )次(cì )。秦(qín )人(rén )毒(dú )泾(jīng )上(shàng )流(liú ),师(shī )人(rén )多(duō )死(sǐ )。郑(zhèng )司(sī )马(mǎ )子(zǐ )蟜(jiǎo )帅(shuài )郑(zhèng )师(shī )以(yǐ )进(jìn ),师(shī )皆(jiē )从(cóng )之(zhī ),至(zhì )于(yú )棫(yù )林(lín ),不(bú )获(huò )成(chéng )焉(yān )。荀(xún )偃(yǎn )令(lìng )曰(yuē ):“鸡(jī )鸣(míng )而(ér )驾(jià ),塞(sāi )井(jǐng )夷(yí )灶(zào ),唯(wéi )余(yú )马(mǎ )首(shǒu )是(shì )瞻(zhān )!”栾(luán )黡(yǎn )曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )之(zhī )命(mìng ),未(wèi )是(shì )有(yǒu )也(yě )。余(yú )马(mǎ )首(shǒu )欲(yù )东(dōng )。”乃(nǎi )归(guī )。下(xià )军(jūn )从(cóng )之(zhī )。左(zuǒ )史(shǐ )谓(wèi )魏(wèi )庄(zhuāng )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )待(dài )中(zhōng )行(háng )伯(bó )乎(hū )?”庄(zhuāng )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )命(mìng )从(cóng )帅(shuài )。栾(luán )伯(bó ),吾(wú )帅(shuài )也(yě ),吾(wú )将(jiāng )从(cóng )之(zhī )。从(cóng )帅(shuài ),所(suǒ )以(yǐ )待(dài )夫(fū )子(zǐ )也(yě )。”伯(bó )游(yóu )曰(yuē ):“吾(wú )令(lìng )实(shí )过(guò ),悔(huǐ )之(zhī )何(hé )及(jí ),多(duō )遗(yí )秦(qín )禽(qín )。”乃(nǎi )命(mìng )大(dà )还(hái )。晋(jìn )人(rén )谓(wèi )之(zhī )迁(qiān )延(yán )之(zhī )役(yì )。

栾(luán )鍼(qián )曰(yuē ):“此(cǐ )役(yì )也(yě ),报(bào )栎(lì )之(zhī )败(bài )也(yě )。役(yì )又(yòu )无(wú )功(gōng ),晋(jìn )之(zhī )耻(chǐ )也(yě )。吾(wú )有(yǒu )二(èr )位(wèi )于(yú )戎(róng )路(lù ),敢(gǎn )不(bú )耻(chǐ )乎(hū )?”与(yǔ )士(shì )鞅(yāng )驰(chí )秦(qín )师(shī ),死(sǐ )焉(yān )。士(shì )鞅(yāng )反(fǎn ),栾(luán )黡(yǎn )谓(wèi )士(shì )匄(gài )曰(yuē ):“余(yú )弟(dì )不(bú )欲(yù )往(wǎng ),而(ér )子(zǐ )召(zhào )之(zhī )。余(yú )弟(dì )死(sǐ ),而(ér )子(zǐ )来(lái ),是(shì )而(ér )子(zǐ )杀(shā )余(yú )之(zhī )弟(dì )也(yě )。弗(fú )逐(zhú ),余(yú )亦(yì )将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。”士(shì )鞅(yāng )奔(bēn )秦(qín )。于(yú )是(shì ),齐(qí )崔(cuī )杼(zhù )、宋(sòng )华(huá )阅(yuè )、仲(zhòng )江(jiāng )会(huì )伐(fá )秦(qín ),不(bú )书(shū ),惰(duò )也(yě )。向(xiàng )之(zhī )会(huì )亦(yì )如(rú )之(zhī )。卫(wèi )北(běi )宫(gōng )括(kuò )不(bú )书(shū )于(yú )向(xiàng ),书(shū )于(yú )伐(fá )秦(qín ),摄(shè )也(yě )。

秦(qín )伯(bó )问(wèn )于(yú )士(shì )鞅(yāng )曰(yuē ):“晋(jìn )大(dà )夫(fū )其(qí )谁(shuí )先(xiān )亡(wáng )?”对(duì )曰(yuē ):“其(qí )栾(luán )氏(shì )乎(hū )!”秦(qín )伯(bó )曰(yuē ):“以(yǐ )其(qí )汰(tài )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“然(rán )。栾(luán )黡(yǎn )汰(tài )虐(nuè )已(yǐ )甚(shèn ),犹(yóu )可(kě )以(yǐ )免(miǎn )。其(qí )在(zài )盈(yíng )乎(hū )!”秦(qín )伯(bó )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“武(wǔ )子(zǐ )之(zhī )德(dé )在(zài )民(mín ),如(rú )周(zhōu )人(rén )之(zhī )思(sī )召(zhào )公(gōng )焉(yān ),爱(ài )其(qí )甘(gān )棠(táng ),况(kuàng )其(qí )子(zǐ )乎(hū )?栾(luán )黡(yǎn )死(sǐ ),盈(yíng )之(zhī )善(shàn )未(wèi )能(néng )及(jí )人(rén ),武(wǔ )子(zǐ )所(suǒ )施(shī )没(méi )矣(yǐ ),而(ér )黡(yǎn )之(zhī )怨(yuàn )实(shí )章(zhāng ),将(jiāng )于(yú )是(shì )乎(hū )在(zài )。”秦(qín )伯(bó )以(yǐ )为(wéi )知(zhī )言(yán ),为(wéi )之(zhī )请(qǐng )于(yú )晋(jìn )而(ér )复(fù )之(zhī )。

卫(wèi )献(xiàn )公(gōng )戒(jiè )孙(sūn )文(wén )子(zǐ )、甯(níng )惠(huì )子(zǐ )食(shí ),皆(jiē )服(fú )而(ér )朝(cháo )。日(rì )旰(gàn )不(bú )召(zhào ),而(ér )射(shè )鸿(hóng )于(yú )囿(yòu )。二(èr )子(zǐ )从(cóng )之(zhī ),不(bú )释(shì )皮(pí )冠(guàn )而(ér )与(yǔ )之(zhī )言(yán )。二(èr )子(zǐ )怒(nù )。孙(sūn )文(wén )子(zǐ )如(rú )戚(qī ),孙(sūn )蒯(kuǎi )入(rù )使(shǐ )。公(gōng )饮(yǐn )之(zhī )酒(jiǔ ),使(shǐ )大(dà )师(shī )歌(gē )《巧(qiǎo )言(yán )》之(zhī )卒(zú )章(zhāng )。大(dà )师(shī )辞(cí ),师(shī )曹(cáo )请(qǐng )为(wéi )之(zhī )。初(chū ),公(gōng )有(yǒu )嬖(bì )妾(qiè ),使(shǐ )师(shī )曹(cáo )诲(huì )之(zhī )琴(qín ),师(shī )曹(cáo )鞭(biān )之(zhī )。公(gōng )怒(nù ),鞭(biān )师(shī )曹(cáo )三(sān )百(bǎi )。故(gù )师(shī )曹(cáo )欲(yù )歌(gē )之(zhī ),以(yǐ )怒(nù )孙(sūn )子(zǐ )以(yǐ )报(bào )公(gōng )。公(gōng )使(shǐ )歌(gē )之(zhī ),遂(suí )诵(sòng )之(zhī )。

蒯(kuǎi )惧(jù ),告(gào )文(wén )子(zǐ )。文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“君(jūn )忌(jì )我(wǒ )矣(yǐ ),弗(fú )先(xiān ),必(bì )死(sǐ )。”并(bìng )帑(tǎng )于(yú )戚(qī ),而(ér )入(rù )见(jiàn )蘧(qú )伯(bó )玉(yù )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )暴(bào )虐(nuè ),子(zǐ )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。大(dà )惧(jù )社(shè )稷(jì )之(zhī )倾(qīng )覆(fù ),将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )制(zhì )其(qí )国(guó ),臣(chén )敢(gǎn )奸(jiān )之(zhī )?虽(suī )奸(jiān )之(zhī ),庸(yōng )知(zhī )愈(yù )乎(hū )?”遂(suí )行(háng ),从(cóng )近(jìn )关(guān )出(chū )。公(gōng )使(shǐ )子(zǐ )、子(zǐ )伯(bó )、子(zǐ )皮(pí )与(yǔ )孙(sūn )子(zǐ )盟(méng )于(yú )丘(qiū )宫(gōng ),孙(sūn )子(zǐ )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

四(sì )月(yuè )己(jǐ )未(wèi ),子(zǐ )展(zhǎn )奔(bēn )齐(qí )。公(gōng )如(rú )鄄(juàn ),使(shǐ )子(zǐ )行(háng )于(yú )孙(sūn )子(zǐ ),孙(sūn )子(zǐ )又(yòu )杀(shā )之(zhī )。公(gōng )出(chū )奔(bēn )齐(qí ),孙(sūn )氏(shì )追(zhuī )之(zhī ),败(bài )公(gōng )徒(tú )于(yú )阿(ā )泽(zé )。鄄(juàn )人(rén )执(zhí )之(zhī )。初(chū ),尹(yǐn )公(gōng )佗(tuó )学(xué )射(shè )于(yú )庾(yǔ )公(gōng )差(chà ),庾(yǔ )公(gōng )差(chà )学(xué )射(shè )于(yú )公(gōng )孙(sūn )丁(dīng )。二(èr )子(zǐ )追(zhuī )公(gōng ),公(gōng )孙(sūn )丁(dīng )御(yù )公(gōng )。子(zǐ )鱼(yú )曰(yuē ):“射(shè )为(wéi )背(bèi )师(shī ),不(bú )射(shè )为(wéi )戮(lù ),射(shè )为(wéi )礼(lǐ )乎(hū )。”射(shè )两(liǎng )軥(gōu )而(ér )还(hái )。尹(yǐn )公(gōng )佗(tuó )曰(yuē ):“子(zǐ )为(wéi )师(shī ),我(wǒ )则(zé )远(yuǎn )矣(yǐ )。”乃(nǎi )反(fǎn )之(zhī )。公(gōng )孙(sūn )丁(dīng )授(shòu )公(gōng )辔(pèi )而(ér )射(shè )之(zhī ),贯(guàn )臂(bì )。子(zǐ )鲜(xiān )从(cóng )公(gōng )。

及(jí )竟(jìng ),公(gōng )使(shǐ )祝(zhù )宗(zōng )告(gào )亡(wáng ),且(qiě )告(gào )无(wú )罪(zuì )。定(dìng )姜(jiāng )曰(yuē ):“无(wú )神(shén )何(hé )告(gào )?若(ruò )有(yǒu ),不(bú )可(kě )诬(wū )也(yě )。有(yǒu )罪(zuì ),若(ruò )何(hé )告(gào )无(wú )?舍(shě )大(dà )臣(chén )而(ér )与(yǔ )小(xiǎo )臣(chén )谋(móu ),一(yī )罪(zuì )也(yě )。先(xiān )君(jūn )有(yǒu )冢(zhǒng )卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )师(shī )保(bǎo ),而(ér )蔑(miè )之(zhī ),二(èr )罪(zuì )也(yě )。余(yú )以(yǐ )巾(jīn )栉(zhì )事(shì )先(xiān )君(jūn ),而(ér )暴(bào )妾(qiè )使(shǐ )余(yú ),三(sān )罪(zuì )也(yě )。告(gào )亡(wáng )而(ér )已(yǐ ),无(wú )告(gào )无(wú )罪(zuì )。”

公(gōng )使(shǐ )厚(hòu )成(chéng )叔(shū )吊(diào )于(yú )卫(wèi ),曰(yuē ):“寡(guǎ )君(jūn )使(shǐ )瘠(jí ),闻(wén )君(jūn )不(bú )抚(fǔ )社(shè )稷(jì ),而(ér )越(yuè )在(zài )他(tā )竟(jìng ),若(ruò )之(zhī )何(hé )不(bú )吊(diào )?以(yǐ )同(tóng )盟(méng )之(zhī )故(gù ),使(shǐ )瘠(jí )敢(gǎn )私(sī )于(yú )执(zhí )事(shì )曰(yuē ):‘有(yǒu )君(jūn )不(bú )吊(diào ),有(yǒu )臣(chén )不(bú )敏(mǐn ),君(jūn )不(bú )赦(shè )宥(yòu ),臣(chén )亦(yì )不(bú )帅(shuài )职(zhí ),增(zēng )淫(yín )发(fā )洩(xiè ),其(qí )若(ruò )之(zhī )何(hé )?’”卫(wèi )人(rén )使(shǐ )大(dà )叔(shū )仪(yí )对(duì )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )不(bú )佞(nìng ),得(dé )罪(zuì )于(yú )寡(guǎ )君(jūn )。寡(guǎ )君(jūn )不(bú )以(yǐ )即(jí )刑(xíng )而(ér )悼(dào )弃(qì )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )君(jūn )忧(yōu )。君(jūn )不(bú )忘(wàng )先(xiān )君(jūn )之(zhī )好(hǎo ),辱(rǔ )吊(diào )群(qún )臣(chén ),又(yòu )重(zhòng )恤(xù )之(zhī )。敢(gǎn )拜(bài )君(jūn )命(mìng )之(zhī )辱(rǔ ),重(zhòng )拜(bài )大(dà )贶(kuàng )。”厚(hòu )孙(sūn )归(guī ),复(fù )命(mìng ),语(yǔ )臧(zāng )武(wǔ )仲(zhòng )曰(yuē ):“卫(wèi )君(jūn )其(qí )必(bì )归(guī )乎(hū )!有(yǒu )大(dà )叔(shū )仪(yí )以(yǐ )守(shǒu ),有(yǒu )母(mǔ )弟(dì )以(yǐ )出(chū ),或(huò )抚(fǔ )其(qí )内(nèi ),或(huò )营(yíng )其(qí )外(wài ),能(néng )无(wú )归(guī )乎(hū )?”

齐(qí )人(rén )以(yǐ )郲(lái )寄(jì )卫(wèi )侯(hóu )。及(jí )其(qí )复(fù )也(yě ),以(yǐ )郲(lái )粮(liáng )归(guī )。右(yòu )宰(zǎi )穀(yù )从(cóng )而(ér )逃(táo )归(guī ),卫(wèi )人(rén )将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。辞(cí )曰(yuē ):“余(yú )不(bú )说(shuō )初(chū )矣(yǐ ),余(yú )狐(hú )裘(qiú )而(ér )羔(gāo )袖(xiù )。”乃(nǎi )赦(shè )之(zhī )。卫(wèi )人(rén )立(lì )公(gōng )孙(sūn )剽(piāo ),孙(sūn )林(lín )父(fù )、甯(níng )殖(zhí )相(xiàng )之(zhī ),以(yǐ )听(tīng )命(mìng )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )。

卫(wèi )侯(hóu )在(zài )郲(lái )。臧(zāng )纥(gē )如(rú )齐(qí ),唁(yàn )卫(wèi )侯(hóu )。卫(wèi )侯(hóu )与(yǔ )之(zhī )言(yán ),虐(nuè )。退(tuì )而(ér )告(gào )其(qí )人(rén )曰(yuē ):“卫(wèi )侯(hóu )其(qí )不(bú )得(dé )入(rù )矣(yǐ )!其(qí )言(yán )粪(fèn )土(tǔ )也(yě ),亡(wáng )而(ér )不(bú )变(biàn ),何(hé )以(yǐ )复(fù )国(guó )?”子(zǐ )展(zhǎn )、子(zǐ )鲜(xiān )闻(wén )之(zhī ),见(jiàn )臧(zāng )纥(gē ),与(yǔ )之(zhī )言(yán ),道(dào )。臧(zāng )孙(sūn )说(shuō ),谓(wèi )其(qí )人(rén )曰(yuē ):“卫(wèi )君(jūn )必(bì )入(rù )。夫(fū )二(èr )子(zǐ )者(zhě ),或(huò )輓(wǎn )之(zhī ),或(huò )推(tuī )之(zhī ),欲(yù )无(wú )入(rù ),得(dé )乎(hū )?”

师(shī )归(guī )自(zì )伐(fá )秦(qín ),晋(jìn )侯(hóu )舍(shě )新(xīn )军(jūn ),礼(lǐ )也(yě ),成(chéng )国(guó )不(bú )过(guò )半(bàn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )军(jūn ),周(zhōu )为(wéi )六(liù )军(jūn ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )大(dà )者(zhě ),三(sān )军(jūn )可(kě )也(yě )。于(yú )是(shì )知(zhī )朔(shuò )生(shēng )盈(yíng )而(ér )死(sǐ ),盈(yíng )生(shēng )六(liù )年(nián )而(ér )武(wǔ )子(zǐ )卒(zú ),彘(zhì )裘(qiú )亦(yì )幼(yòu ),皆(jiē )未(wèi )可(kě )立(lì )也(yě )。新(xīn )军(jūn )无(wú )帅(shuài ),故(gù )舍(shě )之(zhī )。

师(shī )旷(kuàng )恃(shì )于(yú )晋(jìn )侯(hóu )。晋(jìn )侯(hóu )曰(yuē ):“卫(wèi )人(rén )出(chū )其(qí )君(jūn ),不(bú )亦(yì )甚(shèn )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“或(huò )者(zhě )其(qí )君(jūn )实(shí )甚(shèn )。良(liáng )君(jūn )将(jiāng )赏(shǎng )善(shàn )而(ér )刑(xíng )淫(yín ),养(yǎng )民(mín )如(rú )子(zǐ ),盖(gài )之(zhī )如(rú )天(tiān ),容(róng )之(zhī )如(rú )地(dì )。民(mín )奉(fèng )其(qí )君(jūn ),爱(ài )之(zhī )如(rú )父(fù )母(mǔ ),仰(yǎng )之(zhī )如(rú )日(rì )月(yuè ),敬(jìng )之(zhī )如(rú )神(shén )明(míng ),畏(wèi )之(zhī )如(rú )雷(léi )霆(tíng ),其(qí )可(kě )出(chū )乎(hū )?夫(fū )君(jūn ),神(shén )之(zhī )主(zhǔ )而(ér )民(mín )之(zhī )望(wàng )也(yě )。若(ruò )困(kùn )民(mín )之(zhī )主(zhǔ ),匮(kuì )神(shén )乏(fá )祀(sì ),百(bǎi )姓(xìng )绝(jué )望(wàng ),社(shè )稷(jì )无(wú )主(zhǔ ),将(jiāng )安(ān )用(yòng )之(zhī )?弗(fú )去(qù )何(hé )为(wéi )?天(tiān )生(shēng )民(mín )而(ér )立(lì )之(zhī )君(jūn ),使(shǐ )司(sī )牧(mù )之(zhī ),勿(wù )使(shǐ )失(shī )性(xìng )。有(yǒu )君(jūn )而(ér )为(wéi )之(zhī )贰(èr ),使(shǐ )师(shī )保(bǎo )之(zhī ),勿(wù )使(shǐ )过(guò )度(dù )。是(shì )故(gù )天(tiān )子(zǐ )有(yǒu )公(gōng ),诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )卿(qīng ),卿(qīng )置(zhì )侧(cè )室(shì ),大(dà )夫(fū )有(yǒu )贰(èr )宗(zōng ),士(shì )有(yǒu )朋(péng )友(yǒu ),庶(shù )人(rén )、工(gōng )、商(shāng )、皂(zào )、隶(lì )、牧(mù )、圉(yǔ )皆(jiē )有(yǒu )亲(qīn )暱(nì ),以(yǐ )相(xiàng )辅(fǔ )佐(zuǒ )也(yě )。善(shàn )则(zé )赏(shǎng )之(zhī ),过(guò )则(zé )匡(kuāng )之(zhī ),患(huàn )则(zé )救(jiù )之(zhī ),失(shī )则(zé )革(gé )之(zhī )。自(zì )王(wáng )以(yǐ )下(xià ),各(gè )有(yǒu )父(fù )兄(xiōng )子(zǐ )弟(dì ),以(yǐ )补(bǔ )察(chá )其(qí )政(zhèng )。史(shǐ )为(wéi )书(shū ),瞽(gǔ )为(wéi )诗(shī ),工(gōng )诵(sòng )箴(zhēn )谏(jiàn ),大(dà )夫(fū )规(guī )诲(huì ),士(shì )传(chuán )言(yán ),庶(shù )人(rén )谤(bàng ),商(shāng )旅(lǚ )于(yú )市(shì ),百(bǎi )工(gōng )献(xiàn )艺(yì )。故(gù )《夏(xià )书(shū )》曰(yuē ):‘遒(qiú )人(rén )以(yǐ )木(mù )铎(duó )徇(xùn )于(yú )路(lù )。官(guān )师(shī )相(xiàng )规(guī ),工(gōng )执(zhí )艺(yì )事(shì )以(yǐ )谏(jiàn )。’正(zhèng )月(yuè )孟(mèng )春(chūn ),于(yú )是(shì )乎(hū )有(yǒu )之(zhī ),谏(jiàn )失(shī )常(cháng )也(yě )。天(tiān )之(zhī )爱(ài )民(mín )甚(shèn )矣(yǐ )。岂(qǐ )其(qí )使(shǐ )一(yī )人(rén )肆(sì )于(yú )民(mín )上(shàng ),以(yǐ )从(cóng )其(qí )淫(yín ),而(ér )弃(qì )天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng )?必(bì )不(bú )然(rán )矣(yǐ )。”

秋(qiū ),楚(chǔ )子(zǐ )为(wéi )庸(yōng )浦(pǔ )之(zhī )役(yì )故(gù ),子(zǐ )囊(náng )师(shī )于(yú )棠(táng )以(yǐ )伐(fá )吴(wú ),吴(wú )不(bú )出(chū )而(ér )还(hái )。子(zǐ )囊(náng )殿(diàn ),以(yǐ )吴(wú )为(wéi )不(bú )能(néng )而(ér )弗(fú )儆(jǐng )。吴(wú )人(rén )自(zì )皋(gāo )舟(zhōu )之(zhī )隘(ài ),要(yào )而(ér )击(jī )之(zhī ),楚(chǔ )人(rén )不(bú )能(néng )相(xiàng )救(jiù )。吴(wú )人(rén )败(bài )之(zhī ),获(huò )楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )宜(yí )穀(yù )。

王(wáng )使(shǐ )刘(liú )定(dìng )公(gōng )赐(cì )齐(qí )侯(hóu )命(mìng ),曰(yuē ):“昔(xī )伯(bó )舅(jiù )大(dà )公(gōng ),右(yòu )我(wǒ )先(xiān )王(wáng ),股(gǔ )肱(gōng )周(zhōu )室(shì ),师(shī )保(bǎo )万(wàn )民(mín ),世(shì )胙(zuò )大(dà )师(shī ),以(yǐ )表(biǎo )东(dōng )海(hǎi )。王(wáng )室(shì )之(zhī )不(bú )坏(huài ),繄(yī )伯(bó )舅(jiù )是(shì )赖(lài )。今(jīn )余(yú )命(mìng )女(nǚ )环(huán )!兹(zī )率(lǜ )舅(jiù )氏(shì )之(zhī )典(diǎn ),纂(zuǎn )乃(nǎi )祖(zǔ )考(kǎo ),无(wú )忝(tiǎn )乃(nǎi )旧(jiù )。敬(jìng )之(zhī )哉(zāi ),无(wú )废(fèi )朕(zhèn )命(mìng )!”

晋(jìn )侯(hóu )问(wèn )卫(wèi )故(gù )于(yú )中(zhōng )行(háng )献(xiàn )子(zǐ ),对(duì )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )因(yīn )而(ér )定(dìng )之(zhī ),卫(wèi )有(yǒu )君(jūn )矣(yǐ )。伐(fá )之(zhī ),未(wèi )可(kě )以(yǐ )得(dé )志(zhì )而(ér )勤(qín )诸(zhū )侯(hóu )。史(shǐ )佚(yì )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):‘因(yīn )重(zhòng )而(ér )抚(fǔ )之(zhī )。’仲(zhòng )虺(huī )有(yǒu )言(yán )曰(yuē ):‘亡(wáng )者(zhě )侮(wǔ )之(zhī ),乱(luàn )者(zhě )取(qǔ )之(zhī ),推(tuī )亡(wáng )固(gù )存(cún ),国(guó )之(zhī )道(dào )也(yě )。’君(jūn )其(qí )定(dìng )卫(wèi )以(yǐ )待(dài )时(shí )乎(hū )!”

冬(dōng ),会(huì )于(yú )戚(qī ),谋(móu )定(dìng )卫(wèi )也(yě )。

范(fàn )宣(xuān )子(zǐ )假(jiǎ )羽(yǔ )毛(máo )于(yú )齐(qí )而(ér )弗(fú )归(guī ),齐(qí )人(rén )始(shǐ )贰(èr )。

楚(chǔ )子(zǐ )囊(náng )还(hái )自(zì )伐(fá )吴(wú ),卒(zú )。将(jiāng )死(sǐ ),遗(yí )言(yán )谓(wèi )子(zǐ )庚(gēng ):“必(bì )城(chéng )郢(yǐng )。”君(jūn )子(zǐ )谓(wèi ):“子(zǐ )囊(náng )忠(zhōng )。君(jūn )薨(hōng )不(bú )忘(wàng )增(zēng )其(qí )名(míng ),将(jiāng )死(sǐ )不(bú )忘(wàng )卫(wèi )社(shè )稷(jì ),可(kě )不(bú )谓(wèi )忠(zhōng )乎(hū )?忠(zhōng ),民(mín )之(zhī )望(wàng )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘行(háng )归(guī )于(yú )周(zhōu ),万(wàn )民(mín )所(suǒ )望(wàng )。’忠(zhōng )也(yě )。”

阅读:25518

打赏捐助〔Donate〕>>>

《襄公十四年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库