陈涉世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《陈涉世家》 > 拼音版

陈(chén )胜(shèng )者(zhě ),阳(yáng )城(chéng )人(rén )也(yě ),字(zì )涉(shè )。吴(wú )广(guǎng )者(zhě ),阳(yáng )夏(xià )人(rén )也(yě ),字(zì )叔(shū )。陈(chén )涉(shè )少(shǎo )时(shí ),尝(cháng )与(yǔ )人(rén )佣(yòng )耕(gēng ),辍(chuò )耕(gēng )之(zhī )垄(lǒng )上(shàng ),怅(chàng )恨(hèn )久(jiǔ )之(zhī ),曰(yuē ):“苟(gǒu )富(fù )贵(guì ),无(wú )相(xiàng )忘(wàng )。”庸(yōng )者(zhě )笑(xiào )而(ér )应(yīng )曰(yuē ):“若(ruò )为(wéi )庸(yōng )耕(gēng ),何(hé )富(fù )贵(guì )也(yě )?”陈(chén )涉(shè )太(tài )息(xī )曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū ),燕(yàn )雀(què )安(ān )知(zhī )鸿(hóng )鹄(hú )之(zhī )志(zhì )哉(zāi )!”

二(èr )世(shì )元(yuán )年(nián )七(qī )月(yuè ),发(fā )闾(lǘ )左(zuǒ )適(shì )戍(shù )渔(yú )阳(yáng ),九(jiǔ )百(bǎi )人(rén )屯(tún )大(dà )泽(zé )乡(xiāng )。陈(chén )胜(shèng )、吴(wú )广(guǎng )皆(jiē )次(cì )当(dāng )行(háng ),为(wéi )屯(tún )长(zhǎng )。会(huì )天(tiān )大(dà )雨(yǔ ),道(dào )不(bú )通(tōng ),度(dù )已(yǐ )失(shī )期(qī )。失(shī )期(qī ),法(fǎ )皆(jiē )斩(zhǎn )。陈(chén )胜(shèng )、吴(wú )广(guǎng )乃(nǎi )谋(móu )曰(yuē ):“今(jīn )亡(wáng )亦(yì )死(sǐ ),举(jǔ )大(dà )计(jì )亦(yì )死(sǐ ),等(děng )死(sǐ ),死(sǐ )国(guó )可(kě )乎(hū )?”陈(chén )胜(shèng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )苦(kǔ )秦(qín )久(jiǔ )矣(yǐ )。吾(wú )闻(wén )二(èr )世(shì )少(shǎo )子(zǐ )也(yě ),不(bú )当(dāng )立(lì ),当(dāng )立(lì )者(zhě )乃(nǎi )公(gōng )子(zǐ )扶(fú )苏(sū )。扶(fú )苏(sū )以(yǐ )数(shù )谏(jiàn )故(gù ),上(shàng )使(shǐ )外(wài )将(jiāng )兵(bīng )。今(jīn )或(huò )闻(wén )无(wú )罪(zuì ),二(èr )世(shì )杀(shā )之(zhī )。百(bǎi )姓(xìng )多(duō )闻(wén )其(qí )贤(xián ),未(wèi )知(zhī )其(qí )死(sǐ )也(yě )。项(xiàng )燕(yàn )为(wéi )楚(chǔ )将(jiāng ),数(shù )有(yǒu )功(gōng ),爱(ài )士(shì )卒(zú ),楚(chǔ )人(rén )怜(lián )之(zhī )。或(huò )以(yǐ )为(wéi )死(sǐ ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )亡(wáng )。今(jīn )诚(chéng )以(yǐ )吾(wú )众(zhòng )诈(zhà )自(zì )称(chēng )公(gōng )子(zǐ )扶(fú )苏(sū )、项(xiàng )燕(yàn ),为(wéi )天(tiān )下(xià )唱(chàng ),宜(yí )多(duō )应(yīng )者(zhě )。”吴(wú )广(guǎng )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。乃(nǎi )行(háng )卜(bo )。卜(bo )者(zhě )知(zhī )其(qí )指(zhǐ )意(yì ),曰(yuē ):“足(zú )下(xià )事(shì )皆(jiē )成(chéng ),有(yǒu )功(gōng )。然(rán )足(zú )下(xià )卜(bo )之(zhī )鬼(guǐ )乎(hū )!”陈(chén )胜(shèng )、吴(wú )广(guǎng )喜(xǐ ),念(niàn )鬼(guǐ ),曰(yuē ):“此(cǐ )教(jiāo )我(wǒ )先(xiān )威(wēi )众(zhòng )耳(ěr )。”乃(nǎi )丹(dān )书(shū )帛(bó )曰(yuē )“陈(chén )胜(shèng )王(wáng )”,置(zhì )人(rén )所(suǒ )罾(zēng )鱼(yú )腹(fù )中(zhōng )。卒(zú )买(mǎi )鱼(yú )烹(pēng )食(shí ),得(dé )鱼(yú )腹(fù )中(zhōng )书(shū ),固(gù )以(yǐ )怪(guài )之(zhī )矣(yǐ )。又(yòu )间(jiān )令(lìng )吴(wú )广(guǎng )之(zhī )次(cì )所(suǒ )旁(páng )丛(cóng )祠(cí )中(zhōng ),夜(yè )篝(gōu )火(huǒ ),狐(hú )鸣(míng )呼(hū )曰(yuē )“大(dà )楚(chǔ )兴(xìng ),陈(chén )胜(shèng )王(wáng )”。卒(zú )皆(jiē )夜(yè )惊(jīng )恐(kǒng )。旦(dàn )日(rì ),卒(zú )中(zhōng )往(wǎng )往(wǎng )语(yǔ ),皆(jiē )指(zhǐ )目(mù )陈(chén )胜(shèng )。

吴(wú )广(guǎng )素(sù )爱(ài )人(rén ),士(shì )卒(zú )多(duō )为(wéi )用(yòng )者(zhě )。将(jiāng )尉(wèi )醉(zuì ),广(guǎng )故(gù )数(shù )言(yán )欲(yù )亡(wáng ),忿(fèn )恚(huì )尉(wèi ),令(lìng )辱(rǔ )之(zhī ),以(yǐ )激(jī )怒(nù )其(qí )众(zhòng )。尉(wèi )果(guǒ )笞(chī )广(guǎng )。尉(wèi )剑(jiàn )挺(tǐng ),广(guǎng )起(qǐ ),夺(duó )而(ér )杀(shā )尉(wèi )。陈(chén )胜(shèng )佐(zuǒ )之(zhī ),并(bìng )杀(shā )两(liǎng )尉(wèi )。召(zhào )令(lìng )徒(tú )属(shǔ )曰(yuē ):“公(gōng )等(děng )遇(yù )雨(yǔ ),皆(jiē )已(yǐ )失(shī )期(qī ),失(shī )期(qī )当(dāng )斩(zhǎn )。藉(jiè )弟(dì )令(lìng )毋(wú )斩(zhǎn ),而(ér )戍(shù )死(sǐ )者(zhě )固(gù )十(shí )六(liù )七(qī )。且(qiě )壮(zhuàng )士(shì )不(bú )死(sǐ )即(jí )已(yǐ ),死(sǐ )即(jí )举(jǔ )大(dà )名(míng )耳(ěr ),王(wáng )侯(hóu )将(jiāng )相(xiàng )宁(níng )有(yǒu )种(zhǒng )乎(hū )!”徒(tú )属(shǔ )皆(jiē )曰(yuē ):“敬(jìng )受(shòu )命(mìng )。”乃(nǎi )诈(zhà )称(chēng )公(gōng )子(zǐ )扶(fú )苏(sū )、项(xiàng )燕(yàn ),从(cóng )民(mín )欲(yù )也(yě )。袒(tǎn )右(yòu ),称(chēng )大(dà )楚(chǔ )。为(wéi )坛(tán )而(ér )盟(méng ),祭(jì )以(yǐ )尉(wèi )首(shǒu )。陈(chén )胜(shèng )自(zì )立(lì )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),吴(wú )广(guǎng )为(wéi )都(dōu )尉(wèi )。攻(gōng )大(dà )泽(zé )乡(xiāng ),收(shōu )而(ér )攻(gōng )蕲(qí )。蕲(qí )下(xià ),乃(nǎi )令(lìng )符(fú )离(lí )人(rén )葛(gě )婴(yīng )将(jiāng )兵(bīng )徇(xùn )蕲(qí )以(yǐ )东(dōng )。攻(gōng )铚(zhì )、酂(zàn )、苦(kǔ )、柘(zhè )、谯(qiáo )皆(jiē )下(xià )之(zhī )。行(háng )收(shōu )兵(bīng )。比(bǐ )至(zhì )陈(chén ),车(chē )六(liù )七(qī )百(bǎi )乘(chéng ),骑(qí )千(qiān )馀(yú ),卒(zú )数(shù )万(wàn )人(rén )。攻(gōng )陈(chén ),陈(chén )守(shǒu )令(lìng )皆(jiē )不(bú )在(zài ),独(dú )守(shǒu )丞(chéng )与(yǔ )战(zhàn )谯(qiáo )门(mén )中(zhōng )。弗(fú )胜(shèng ),守(shǒu )丞(chéng )死(sǐ ),乃(nǎi )入(rù )据(jù )陈(chén )。数(shù )日(rì ),号(hào )令(lìng )召(zhào )三(sān )老(lǎo )、豪(háo )杰(jié )与(yǔ )皆(jiē )来(lái )会(huì )计(jì )事(shì )。三(sān )老(lǎo )、豪(háo )杰(jié )皆(jiē )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )身(shēn )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),伐(fá )无(wú )道(dào ),诛(zhū )暴(bào )秦(qín ),复(fù )立(lì )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )社(shè )稷(jì ),功(gōng )宜(yí )为(wéi )王(wáng )。”陈(chén )涉(shè )乃(nǎi )立(lì )为(wéi )王(wáng ),号(hào )为(wéi )张(zhāng )楚(chǔ )。

当(dāng )此(cǐ )时(shí ),诸(zhū )郡(jùn )县(xiàn )苦(kǔ )秦(qín )吏(lì )者(zhě ),皆(jiē )刑(xíng )其(qí )长(zhǎng )吏(lì ),杀(shā )之(zhī )以(yǐ )应(yīng )陈(chén )涉(shè )。乃(nǎi )以(yǐ )吴(wú )叔(shū )为(wéi )假(jiǎ )王(wáng ),监(jiān )诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )西(xī )击(jī )荥(yíng )阳(yáng )。令(lìng )陈(chén )人(rén )武(wǔ )臣(chén )、张(zhāng )耳(ěr )、陈(chén )馀(yú )徇(xùn )赵(zhào )地(dì ),令(lìng )汝(rǔ )阴(yīn )人(rén )邓(dèng )宗(zōng )徇(xùn )九(jiǔ )江(jiāng )郡(jùn )。当(dāng )此(cǐ )时(shí ),楚(chǔ )兵(bīng )数(shù )千(qiān )人(rén )为(wéi )聚(jù )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。

葛(gě )婴(yīng )至(zhì )东(dōng )城(chéng ),立(lì )襄(xiāng )彊(jiāng )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng )。婴(yīng )後(hòu )闻(wén )陈(chén )王(wáng )已(yǐ )立(lì ),因(yīn )杀(shā )襄(xiāng )彊(jiāng ),还(hái )报(bào )。至(zhì )陈(chén ),陈(chén )王(wáng )诛(zhū )杀(shā )葛(gě )婴(yīng )。陈(chén )王(wáng )令(lìng )魏(wèi )人(rén )周(zhōu )市(shì )北(běi )徇(xùn )魏(wèi )地(dì )。吴(wú )广(guǎng )围(wéi )荥(yíng )阳(yáng )。李(lǐ )由(yóu )为(wéi )三(sān )川(chuān )守(shǒu ),守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),吴(wú )叔(shū )弗(fú )能(néng )下(xià )。陈(chén )王(wáng )徵(zhēng )国(guó )之(zhī )豪(háo )杰(jié )与(yǔ )计(jì ),以(yǐ )上(shàng )蔡(cài )人(rén )房(fáng )君(jūn )蔡(cài )赐(cì )为(wéi )上(shàng )柱(zhù )国(guó )。

周(zhōu )文(wén ),陈(chén )之(zhī )贤(xián )人(rén )也(yě ),尝(cháng )为(wéi )项(xiàng )燕(yàn )军(jūn )视(shì )日(rì ),事(shì )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),自(zì )言(yán )习(xí )兵(bīng ),陈(chén )王(wáng )与(yǔ )之(zhī )将(jiāng )军(jūn )印(yìn ),西(xī )击(jī )秦(qín )。行(háng )收(shōu )兵(bīng )至(zhì )关(guān ),车(chē )千(qiān )乘(chéng ),卒(zú )数(shù )十(shí )万(wàn ),至(zhì )戏(xì ),军(jūn )焉(yān )。秦(qín )令(lìng )少(shǎo )府(fǔ )章(zhāng )邯(hán )免(miǎn )郦(lì )山(shān )徒(tú )、人(rén )奴(nú )产(chǎn )子(zǐ )生(shēng ),悉(xī )发(fā )以(yǐ )击(jī )楚(chǔ )大(dà )军(jūn ),尽(jìn )败(bài )之(zhī )。周(zhōu )文(wén )败(bài ),走(zǒu )出(chū )关(guān ),止(zhǐ )次(cì )曹(cáo )阳(yáng )二(èr )三(sān )月(yuè )。章(zhāng )邯(hán )追(zhuī )败(bài )之(zhī ),复(fù )走(zǒu )次(cì )渑(miǎn )池(chí )十(shí )馀(yú )日(rì )。章(zhāng )邯(hán )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。周(zhōu )文(wén )自(zì )刭(jǐng ),军(jūn )遂(suí )不(bú )战(zhàn )。

武(wǔ )臣(chén )到(dào )邯(hán )郸(dān ),自(zì )立(lì )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),陈(chén )馀(yú )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),张(zhāng )耳(ěr )、召(zhào )骚(sāo )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )。陈(chén )王(wáng )怒(nù ),捕(bǔ )系(xì )武(wǔ )臣(chén )等(děng )家(jiā )室(shì ),欲(yù )诛(zhū )之(zhī )。柱(zhù )国(guó )曰(yuē ):“秦(qín )未(wèi )亡(wáng )而(ér )诛(zhū )赵(zhào )王(wáng )将(jiāng )相(xiàng )家(jiā )属(shǔ ),此(cǐ )生(shēng )一(yī )秦(qín )也(yě )。不(bú )如(rú )因(yīn )而(ér )立(lì )之(zhī )。”陈(chén )王(wáng )乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )贺(hè )赵(zhào ),而(ér )徙(xǐ )系(xì )武(wǔ )臣(chén )等(děng )家(jiā )属(shǔ )宫(gōng )中(zhōng ),而(ér )封(fēng )耳(ěr )子(zǐ )张(zhāng )敖(áo )为(wéi )成(chéng )都(dōu )君(jūn ),趣(qù )赵(zhào )兵(bīng )亟(jí )入(rù )关(guān )。赵(zhào )王(wáng )将(jiāng )相(xiàng )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“王(wáng )王(wáng )赵(zhào ),非(fēi )楚(chǔ )意(yì )也(yě )。楚(chǔ )已(yǐ )诛(zhū )秦(qín ),必(bì )加(jiā )兵(bīng )於(yú )赵(zhào )。计(jì )莫(mò )如(rú )毋(wú )西(xī )兵(bīng ),使(shǐ )使(shǐ )北(běi )徇(xùn )燕(yàn )地(dì )以(yǐ )自(zì )广(guǎng )也(yě )。赵(zhào )南(nán )据(jù )大(dà )河(hé ),北(běi )有(yǒu )燕(yàn )、代(dài ),楚(chǔ )虽(suī )胜(shèng )秦(qín ),不(bú )敢(gǎn )制(zhì )赵(zhào )。若(ruò )楚(chǔ )不(bú )胜(shèng )秦(qín ),必(bì )重(zhòng )赵(zhào )。赵(zhào )乘(chéng )秦(qín )之(zhī )弊(bì ),可(kě )以(yǐ )得(dé )志(zhì )於(yú )天(tiān )下(xià )。”赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),因(yīn )不(bú )西(xī )兵(bīng ),而(ér )遣(qiǎn )故(gù )上(shàng )谷(gǔ )卒(zú )史(shǐ )韩(hán )广(guǎng )将(jiāng )兵(bīng )北(běi )徇(xùn )燕(yàn )地(dì )。

燕(yàn )故(gù )贵(guì )人(rén )豪(háo )杰(jié )谓(wèi )韩(hán )广(guǎng )曰(yuē ):“楚(chǔ )已(yǐ )立(lì )王(wáng ),赵(zhào )又(yòu )已(yǐ )立(lì )王(wáng )。燕(yàn )虽(suī )小(xiǎo ),亦(yì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )也(yě ),原(yuán )将(jiāng )军(jūn )立(lì )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )。”韩(hán )广(guǎng )曰(yuē ):“广(guǎng )母(mǔ )在(zài )赵(zhào ),不(bú )可(kě )。”燕(yàn )人(rén )曰(yuē ):“赵(zhào )方(fāng )西(xī )忧(yōu )秦(qín ),南(nán )忧(yōu )楚(chǔ ),其(qí )力(lì )不(bú )能(néng )禁(jìn )我(wǒ )。且(qiě )以(yǐ )楚(chǔ )之(zhī )彊(jiāng ),不(bú )敢(gǎn )害(hài )赵(zhào )王(wáng )将(jiāng )相(xiàng )之(zhī )家(jiā ),赵(zhào )独(dú )安(ān )敢(gǎn )害(hài )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )家(jiā )!”韩(hán )广(guǎng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )自(zì )立(lì )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )。居(jū )数(shù )月(yuè ),赵(zhào )奉(fèng )燕(yàn )王(wáng )母(mǔ )及(jí )家(jiā )属(shǔ )归(guī )之(zhī )燕(yàn )。

当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),诸(zhū )将(jiāng )之(zhī )徇(xùn )地(dì )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。周(zhōu )市(shì )北(běi )徇(xùn )地(dì )至(zhì )狄(dí ),狄(dí )人(rén )田(tián )儋(dān )杀(shā )狄(dí )令(lìng ),自(zì )立(lì )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),以(yǐ )齐(qí )反(fǎn )击(jī )周(zhōu )市(shì )。市(shì )军(jūn )散(sàn ),还(hái )至(zhì )魏(wèi )地(dì ),欲(yù )立(lì )魏(wèi )後(hòu )故(gù )甯(níng )陵(líng )君(jūn )咎(jiù )为(wéi )魏(wèi )王(wáng )。时(shí )咎(jiù )在(zài )陈(chén )王(wáng )所(suǒ ),不(bú )得(dé )之(zhī )魏(wèi )。魏(wèi )地(dì )已(yǐ )定(dìng ),欲(yù )相(xiàng )与(yǔ )立(lì )周(zhōu )市(shì )为(wéi )魏(wèi )王(wáng ),周(zhōu )市(shì )不(bú )肯(kěn )。使(shǐ )者(zhě )五(wǔ )反(fǎn ),陈(chén )王(wáng )乃(nǎi )立(lì )甯(níng )陵(líng )君(jūn )咎(jiù )为(wéi )魏(wèi )王(wáng ),遣(qiǎn )之(zhī )国(guó )。周(zhōu )市(shì )卒(zú )为(wéi )相(xiàng )。

将(jiāng )军(jūn )田(tián )臧(zāng )等(děng )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“周(zhōu )章(zhāng )军(jūn )已(yǐ )破(pò )矣(yǐ ),秦(qín )兵(bīng )旦(dàn )暮(mù )至(zhì ),我(wǒ )围(wéi )荥(yíng )阳(yáng )城(chéng )弗(fú )能(néng )下(xià ),秦(qín )军(jūn )至(zhì ),必(bì )大(dà )败(bài )。不(bú )如(rú )少(shǎo )遗(yí )兵(bīng ),足(zú )以(yǐ )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng ),悉(xī )精(jīng )兵(bīng )迎(yíng )秦(qín )军(jūn )。今(jīn )假(jiǎ )王(wáng )骄(jiāo ),不(bú )知(zhī )兵(bīng )权(quán ),不(bú )可(kě )与(yǔ )计(jì ),非(fēi )诛(zhū )之(zhī ),事(shì )恐(kǒng )败(bài )。”因(yīn )相(xiàng )与(yǔ )矫(jiǎo )王(wáng )令(lìng )以(yǐ )诛(zhū )吴(wú )叔(shū ),献(xiàn )其(qí )首(shǒu )於(yú )陈(chén )王(wáng )。陈(chén )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )赐(cì )田(tián )臧(zāng )楚(chǔ )令(lìng )尹(yǐn )印(yìn ),使(shǐ )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )。田(tián )臧(zāng )乃(nǎi )使(shǐ )诸(zhū )将(jiāng )李(lǐ )归(guī )等(děng )守(shǒu )荥(yíng )阳(yáng )城(chéng ),自(zì )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )西(xī )迎(yíng )秦(qín )军(jūn )於(yú )敖(áo )仓(cāng )。与(yǔ )战(zhàn ),田(tián )臧(zāng )死(sǐ ),军(jūn )破(pò )。章(zhāng )邯(hán )进(jìn )兵(bīng )击(jī )李(lǐ )归(guī )等(děng )荥(yíng )阳(yáng )下(xià ),破(pò )之(zhī ),李(lǐ )归(guī )等(děng )死(sǐ )。

阳(yáng )城(chéng )人(rén )邓(dèng )说(shuō )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )郯(tán ),章(zhāng )邯(hán )别(bié )将(jiāng )击(jī )破(pò )之(zhī ),邓(dèng )说(shuō )军(jūn )散(sàn )走(zǒu )陈(chén )。铚(zhì )人(rén )伍(wǔ )徐(xú )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )许(xǔ ),章(zhāng )邯(hán )击(jī )破(pò )之(zhī ),伍(wǔ )徐(xú )军(jūn )皆(jiē )散(sàn )走(zǒu )陈(chén )。陈(chén )王(wáng )诛(zhū )邓(dèng )说(shuō )。

陈(chén )王(wáng )初(chū )立(lì )时(shí ),陵(líng )人(rén )秦(qín )嘉(jiā )、铚(zhì )人(rén )董(dǒng )緤(yè )、符(fú )离(lí )人(rén )硃(zhū )鸡(jī )石(shí )、取(qǔ )虑(lǜ )人(rén )郑(zhèng )布(bù )、徐(xú )人(rén )丁(dīng )疾(jí )等(děng )皆(jiē )特(tè )起(qǐ ),将(jiāng )兵(bīng )围(wéi )东(dōng )海(hǎi )守(shǒu )庆(qìng )於(yú )郯(tán )。陈(chén )王(wáng )闻(wén ),乃(nǎi )使(shǐ )武(wǔ )平(píng )君(jūn )畔(pàn )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),监(jiān )郯(tán )下(xià )军(jūn )。秦(qín )嘉(jiā )不(bú )受(shòu )命(mìng ),嘉(jiā )自(zì )立(lì )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),恶(è )属(shǔ )武(wǔ )平(píng )君(jūn )。告(gào )军(jūn )吏(lì )曰(yuē ):“武(wǔ )平(píng )君(jūn )年(nián )少(shǎo ),不(bú )知(zhī )兵(bīng )事(shì ),勿(wù )听(tīng )!”因(yīn )矫(jiǎo )以(yǐ )王(wáng )命(mìng )杀(shā )武(wǔ )平(píng )君(jūn )畔(pàn )。

章(zhāng )邯(hán )已(yǐ )破(pò )伍(wǔ )徐(xú ),击(jī )陈(chén ),柱(zhù )国(guó )房(fáng )君(jūn )死(sǐ )。章(zhāng )邯(hán )又(yòu )进(jìn )兵(bīng )击(jī )陈(chén )西(xī )张(zhāng )贺(hè )军(jūn )。陈(chén )王(wáng )出(chū )监(jiān )战(zhàn ),军(jūn )破(pò ),张(zhāng )贺(hè )死(sǐ )。

腊(là )月(yuè ),陈(chén )王(wáng )之(zhī )汝(rǔ )阴(yīn ),还(hái )至(zhì )下(xià )城(chéng )父(fù ),其(qí )御(yù )庄(zhuāng )贾(jiǎ )杀(shā )以(yǐ )降(jiàng )秦(qín )。陈(chén )胜(shèng )葬(zàng )砀(dàng ),谥(shì )曰(yuē )隐(yǐn )王(wáng )。

陈(chén )王(wáng )故(gù )涓(juān )人(rén )将(jiāng )军(jūn )吕(lǚ )臣(chén )为(wéi )仓(cāng )头(tóu )军(jūn ),起(qǐ )新(xīn )阳(yáng ),攻(gōng )陈(chén )下(xià )之(zhī ),杀(shā )庄(zhuāng )贾(jiǎ ),复(fù )以(yǐ )陈(chén )为(wéi )楚(chǔ )。

初(chū ),陈(chén )王(wáng )至(zhì )陈(chén ),令(lìng )铚(zhì )人(rén )宋(sòng )留(liú )将(jiāng )兵(bīng )定(dìng )南(nán )阳(yáng ),入(rù )武(wǔ )关(guān )。留(liú )已(yǐ )徇(xùn )南(nán )阳(yáng ),闻(wén )陈(chén )王(wáng )死(sǐ ),南(nán )阳(yáng )复(fù )为(wéi )秦(qín )。宋(sòng )留(liú )不(bú )能(néng )入(rù )武(wǔ )关(guān ),乃(nǎi )东(dōng )至(zhì )新(xīn )蔡(cài ),遇(yù )秦(qín )军(jūn ),宋(sòng )留(liú )以(yǐ )军(jūn )降(jiàng )秦(qín )。秦(qín )传(chuán )留(liú )至(zhì )咸(xián )阳(yáng ),车(chē )裂(liè )留(liú )以(yǐ )徇(xùn )。

秦(qín )嘉(jiā )等(děng )闻(wén )陈(chén )王(wáng )军(jūn )破(pò )出(chū )走(zǒu ),乃(nǎi )立(lì )景(jǐng )驹(jū )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),引(yǐn )兵(bīng )之(zhī )方(fāng )与(yǔ ),欲(yù )击(jī )秦(qín )军(jūn )定(dìng )陶(táo )下(xià )。使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )使(shǐ )齐(qí )王(wáng ),欲(yù )与(yǔ )并(bìng )力(lì )俱(jù )进(jìn )。齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“闻(wén )陈(chén )王(wáng )战(zhàn )败(bài ),不(bú )知(zhī )其(qí )死(sǐ )生(shēng ),楚(chǔ )安(ān )得(dé )不(bú )请(qǐng )而(ér )立(lì )王(wáng )!”公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )曰(yuē ):“齐(qí )不(bú )请(qǐng )楚(chǔ )而(ér )立(lì )王(wáng ),楚(chǔ )何(hé )故(gù )请(qǐng )齐(qí )而(ér )立(lì )王(wáng )!且(qiě )楚(chǔ )首(shǒu )事(shì ),当(dāng )令(lìng )於(yú )天(tiān )下(xià )。”田(tián )儋(dān )诛(zhū )杀(shā )公(gōng )孙(sūn )庆(qìng )。

秦(qín )左(zuǒ )右(yòu )校(xiào )复(fù )攻(gōng )陈(chén ),下(xià )之(zhī )。吕(lǚ )将(jiāng )军(jūn )走(zǒu ),收(shōu )兵(bīng )复(fù )聚(jù )。鄱(pó )盗(dào )当(dāng )阳(yáng )君(jūn )黥(qíng )布(bù )之(zhī )兵(bīng )相(xiàng )收(shōu ),复(fù )击(jī )秦(qín )左(zuǒ )右(yòu )校(xiào ),破(pò )之(zhī )青(qīng )波(bō ),复(fù )以(yǐ )陈(chén )为(wéi )楚(chǔ )。会(huì )项(xiàng )梁(liáng )立(lì )怀(huái )王(wáng )孙(sūn )心(xīn )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng )。

陈(chén )胜(shèng )王(wáng )凡(fán )六(liù )月(yuè )。已(yǐ )为(wéi )王(wáng ),王(wáng )陈(chén )。其(qí )故(gù )人(rén )尝(cháng )与(yǔ )庸(yōng )耕(gēng )者(zhě )闻(wén )之(zhī ),之(zhī )陈(chén ),扣(kòu )宫(gōng )门(mén )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )见(jiàn )涉(shè )。”宫(gōng )门(mén )令(lìng )欲(yù )缚(fù )之(zhī )。自(zì )辩(biàn )数(shù ),乃(nǎi )置(zhì ),不(bú )肯(kěn )为(wéi )通(tōng )。陈(chén )王(wáng )出(chū ),遮(zhē )道(dào )而(ér )呼(hū )涉(shè )。陈(chén )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )召(zhào )见(jiàn ),载(zǎi )与(yǔ )俱(jù )归(guī )。入(rù )宫(gōng ),见(jiàn )殿(diàn )屋(wū )帷(wéi )帐(zhàng ),客(kè )曰(yuē ):“夥(huǒ )颐(yí )!涉(shè )之(zhī )为(wéi )王(wáng )沈(shěn )沈(shěn )者(zhě )!”楚(chǔ )人(rén )谓(wèi )多(duō )为(wéi )夥(huǒ ),故(gù )天(tiān )下(xià )传(chuán )之(zhī ),夥(huǒ )涉(shè )为(wéi )王(wáng ),由(yóu )陈(chén )涉(shè )始(shǐ )。客(kè )出(chū )入(rù )愈(yù )益(yì )发(fā )舒(shū ),言(yán )陈(chén )王(wáng )故(gù )情(qíng )。或(huò )说(shuō )陈(chén )王(wáng )曰(yuē ):“客(kè )愚(yú )无(wú )知(zhī ),颛(zhuān )妄(wàng )言(yán ),轻(qīng )威(wēi )。”陈(chén )王(wáng )斩(zhǎn )之(zhī )。诸(zhū )陈(chén )王(wáng )故(gù )人(rén )皆(jiē )自(zì )引(yǐn )去(qù ),由(yóu )是(shì )无(wú )亲(qīn )陈(chén )王(wáng )者(zhě )。陈(chén )王(wáng )以(yǐ )硃(zhū )房(fáng )为(wéi )中(zhōng )正(zhèng ),胡(hú )武(wǔ )为(wéi )司(sī )过(guò ),主(zhǔ )司(sī )群(qún )臣(chén )。诸(zhū )将(jiāng )徇(xùn )地(dì ),至(zhì ),令(lìng )之(zhī )不(bú )是(shì )者(zhě ),系(xì )而(ér )罪(zuì )之(zhī ),以(yǐ )苛(kē )察(chá )为(wéi )忠(zhōng )。其(qí )所(suǒ )不(bú )善(shàn )者(zhě ),弗(fú )下(xià )吏(lì ),辄(zhé )自(zì )治(zhì )之(zhī )。陈(chén )王(wáng )信(xìn )用(yòng )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )其(qí )故(gù )不(bú )亲(qīn )附(fù ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )败(bài )也(yě )。

陈(chén )胜(shèng )虽(suī )已(yǐ )死(sǐ ),其(qí )所(suǒ )置(zhì )遣(qiǎn )侯(hóu )王(wáng )将(jiāng )相(xiàng )竟(jìng )亡(wáng )秦(qín ),由(yóu )涉(shè )首(shǒu )事(shì )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )时(shí )为(wéi )陈(chén )涉(shè )置(zhì )守(shǒu )冢(zhǒng )三(sān )十(shí )家(jiā )砀(dàng ),至(zhì )今(jīn )血(xuè )食(shí )。

褚(chǔ )先(xiān )生(shēng )曰(yuē ):地(dì )形(xíng )险(xiǎn )阻(zǔ ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )固(gù )也(yě );兵(bīng )革(gé )刑(xíng )法(fǎ ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě )。犹(yóu )未(wèi )足(zú )恃(shì )也(yě )。夫(fū )先(xiān )王(wáng )以(yǐ )仁(rén )义(yì )为(wéi )本(běn ),而(ér )以(yǐ )固(gù )塞(sāi )文(wén )法(fǎ )为(wéi )枝(zhī )叶(yè ),岂(qǐ )不(bú )然(rán )哉(zāi )!吾(wú )闻(wén )贾(jiǎ )生(shēng )之(zhī )称(chēng )曰(yuē ):

“秦(qín )孝(xiào )公(gōng )据(jù )殽(yáo )函(hán )之(zhī )固(gù ),拥(yōng )雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),君(jūn )臣(chén )固(gù )守(shǒu ),以(yǐ )窥(kuī )周(zhōu )室(shì )。有(yǒu )席(xí )卷(juàn )天(tiān )下(xià ),包(bāo )举(jǔ )宇(yǔ )内(nèi ),囊(náng )括(kuò )四(sì )海(hǎi )之(zhī )意(yì ),并(bìng )吞(tūn )八(bā )荒(huāng )之(zhī )心(xīn )。当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),商(shāng )君(jūn )佐(zuǒ )之(zhī ),内(nèi )立(lì )法(fǎ )度(dù ),务(wù )耕(gēng )织(zhī ),修(xiū )守(shǒu )战(zhàn )之(zhī )备(bèi );外(wài )连(lián )衡(héng )而(ér )斗(dòu )诸(zhū )侯(hóu )。於(yú )是(shì )秦(qín )人(rén )拱(gǒng )手(shǒu )而(ér )取(qǔ )西(xī )河(hé )之(zhī )外(wài )。

“孝(xiào )公(gōng )既(jì )没(méi ),惠(huì )文(wén )王(wáng )、武(wǔ )王(wáng )、昭(zhāo )王(wáng )蒙(méng )故(gù )业(yè ),因(yīn )遗(yí )策(cè ),南(nán )取(qǔ )汉(hàn )中(zhōng ),西(xī )举(jǔ )巴(bā )蜀(shǔ ),东(dōng )割(gē )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),收(shōu )要(yào )害(hài )之(zhī )郡(jùn )。诸(zhū )侯(hóu )恐(kǒng )惧(jù ),会(huì )盟(méng )而(ér )谋(móu )弱(ruò )秦(qín )。不(bú )爱(ài )珍(zhēn )器(qì )重(zhòng )宝(bǎo )肥(féi )饶(ráo )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )致(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )。合(hé )从(cóng )缔(dì )交(jiāo ),相(xiàng )与(yǔ )为(wéi )一(yī )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),齐(qí )有(yǒu )孟(mèng )尝(cháng ),赵(zhào )有(yǒu )平(píng )原(yuán ),楚(chǔ )有(yǒu )春(chūn )申(shēn ),魏(wèi )有(yǒu )信(xìn )陵(líng ):此(cǐ )四(sì )君(jūn )者(zhě ),皆(jiē )明(míng )知(zhī )而(ér )忠(zhōng )信(xìn ),

厚(hòu )而(ér )爱(ài )人(rén ),尊(zūn )贤(xián )而(ér )重(zhòng )士(shì )。约(yuē )从(cóng )连(lián )衡(héng ),兼(jiān )韩(hán )、魏(wèi )、燕(yàn )、赵(zhào )、宋(sòng )、卫(wèi )、中(zhōng )山(shān )之(zhī )众(zhòng )。於(yú )是(shì )六(liù )国(guó )之(zhī )士(shì )有(yǒu )甯(níng )越(yuè )、徐(xú )尚(shàng )、苏(sū )秦(qín )、杜(dù )赫(hè )之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )谋(móu ),齐(qí )明(míng )、周(zhōu )勣(jì )、陈(chén )轸(zhěn )、邵(shào )滑(huá )、楼(lóu )缓(huǎn )、翟(zhái )景(jǐng )、苏(sū )厉(lì )、乐(lè )毅(yì )之(zhī )徒(tú )通(tōng )其(qí )意(yì ),吴(wú )起(qǐ )、孙(sūn )膑(bìn )、带(dài )他(tā )、兒(ér )良(liáng )、王(wáng )廖(liào )、田(tián )忌(jì )、廉(lián )颇(pō )、赵(zhào )奢(shē )之(zhī )伦(lún )制(zhì )其(qí )兵(bīng )。尝(cháng )以(yǐ )什(shí )倍(bèi )之(zhī )地(dì ),百(bǎi )万(wàn )之(zhī )师(shī ),仰(yǎng )关(guān )而(ér )攻(gōng )秦(qín )。秦(qín )人(rén )开(kāi )关(guān )而(ér )延(yán )敌(dí ),九(jiǔ )国(guó )之(zhī )师(shī )遁(dùn )逃(táo )而(ér )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。秦(qín )无(wú )亡(wáng )矢(shǐ )遗(yí )镞(zú )之(zhī )费(fèi ),而(ér )天(tiān )下(xià )固(gù )已(yǐ )困(kùn )矣(yǐ )。於(yú )是(shì )从(cóng )散(sàn )约(yuē )败(bài ),争(zhēng )割(gē )地(dì )而(ér )赂(lù )秦(qín )。秦(qín )有(yǒu )馀(yú )力(lì )而(ér )制(zhì )其(qí )弊(bì ),追(zhuī )亡(wáng )逐(zhú )北(běi ),伏(fú )尸(shī )百(bǎi )万(wàn ),流(liú )血(xuè )漂(piāo )橹(lǔ ),因(yīn )利(lì )乘(chéng )便(biàn ),宰(zǎi )割(gē )天(tiān )下(xià ),分(fèn )裂(liè )山(shān )河(hé ),彊(jiāng )国(guó )请(qǐng )服(fú ),弱(ruò )国(guó )入(rù )朝(cháo )。

“施(shī )及(jí )孝(xiào )文(wén )王(wáng )、庄(zhuāng )襄(xiāng )王(wáng ),享(xiǎng )国(guó )之(zhī )日(rì )浅(qiǎn ),国(guó )家(jiā )无(wú )事(shì )。

“及(jí )至(zhì )始(shǐ )皇(huáng ),奋(fèn )六(liù )世(shì )之(zhī )馀(yú )烈(liè ),振(zhèn )长(zhǎng )策(cè )而(ér )御(yù )宇(yǔ )内(nèi ),吞(tūn )二(èr )周(zhōu )而(ér )亡(wáng )诸(zhū )侯(hóu ),履(lǚ )至(zhì )尊(zūn )而(ér )制(zhì )六(liù )合(hé ),执(zhí )敲(qiāo )朴(pǔ )以(yǐ )鞭(biān )笞(chī )天(tiān )下(xià ),威(wēi )振(zhèn )四(sì )海(hǎi )。南(nán )取(qǔ )百(bǎi )越(yuè )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )为(wéi )桂(guì )林(lín )、象(xiàng )郡(jùn ),百(bǎi )越(yuè )之(zhī )君(jūn )俯(fǔ )首(shǒu )系(xì )颈(jǐng ),委(wěi )命(mìng )下(xià )吏(lì )。乃(nǎi )使(shǐ )蒙(méng )恬(tián )北(běi )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )而(ér )守(shǒu )籓(bān )篱(lí ),卻(què )匈(xiōng )奴(nú )七(qī )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),胡(hú )人(rén )不(bú )敢(gǎn )南(nán )下(xià )而(ér )牧(mù )马(mǎ ),士(shì )亦(yì )不(bú )敢(gǎn )贯(guàn )弓(gōng )而(ér )报(bào )怨(yuàn )。於(yú )是(shì )废(fèi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),燔(fán )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )言(yán ),以(yǐ )愚(yú )黔(qián )首(shǒu )。堕(duò )名(míng )城(chéng ),杀(shā )豪(háo )俊(jùn ),收(shōu )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng )聚(jù )之(zhī )咸(xián )阳(yáng ),销(xiāo )锋(fēng )鍉(dī ),铸(zhù )以(yǐ )为(wéi )金(jīn )人(rén )十(shí )二(èr ),以(yǐ )弱(ruò )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。然(rán )後(hòu )践(jiàn )华(huá )为(wéi )城(chéng ),因(yīn )河(hé )为(wéi )池(chí ),据(jù )亿(yì )丈(zhàng )之(zhī )城(chéng ),临(lín )不(bú )测(cè )之(zhī )谿(jī )以(yǐ )为(wéi )固(gù )。良(liáng )将(jiāng )劲(jìn )弩(nǔ ),守(shǒu )要(yào )害(hài )之(zhī )处(chù ),信(xìn )臣(chén )精(jīng )卒(zú ),陈(chén )利(lì )兵(bīng )而(ér )谁(shuí )何(hé )。天(tiān )下(xià )已(yǐ )定(dìng ),始(shǐ )皇(huáng )之(zhī )心(xīn ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )关(guān )中(zhōng )之(zhī )固(gù ),金(jīn )城(chéng )千(qiān )里(lǐ ),子(zǐ )孙(sūn )帝(dì )王(wáng )万(wàn )世(shì )之(zhī )业(yè )也(yě )。

“始(shǐ )皇(huáng )既(jì )没(méi ),馀(yú )威(wēi )振(zhèn )於(yú )殊(shū )俗(sú )。然(rán )而(ér )陈(chén )涉(shè )甕(wèng )牖(yǒu )绳(shéng )枢(shū )之(zhī )子(zǐ ),甿(máng )隶(lì )之(zhī )人(rén ),而(ér )迁(qiān )徙(xǐ )之(zhī )徒(tú )也(yě )。材(cái )能(néng )不(bú )及(jí )中(zhōng )人(rén ),非(fēi )有(yǒu )仲(zhòng )尼(ní )、墨(mò )翟(zhái )之(zhī )贤(xián ),陶(táo )硃(zhū )、猗(yī )顿(dùn )之(zhī )富(fù )也(yě )。蹑(niè )足(zú )行(háng )伍(wǔ )之(zhī )间(jiān ),俯(fǔ )仰(yǎng )仟(qiān )佰(bǎi )之(zhī )中(zhōng ),率(lǜ )罢(bà )散(sàn )之(zhī )卒(zú ),将(jiāng )数(shù )百(bǎi )之(zhī )众(zhòng ),转(zhuǎn )而(ér )攻(gōng )秦(qín )。斩(zhǎn )木(mù )为(wéi )兵(bīng ),揭(jiē )竿(gān )为(wéi )旗(qí ),天(tiān )下(xià )云(yún )会(huì )响(xiǎng )应(yīng ),赢(yíng )粮(liáng )而(ér )景(jǐng )从(cóng ),山(shān )东(dōng )豪(háo )俊(jùn )遂(suí )并(bìng )起(qǐ )而(ér )亡(wáng )秦(qín )族(zú )矣(yǐ )。

“且(qiě )天(tiān )下(xià )非(fēi )小(xiǎo )弱(ruò )也(yě );雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),殽(yáo )函(hán )之(zhī )固(gù )自(zì )若(ruò )也(yě )。陈(chén )涉(shè )之(zhī )位(wèi ),非(fēi )尊(zūn )於(yú )齐(qí )、楚(chǔ )、燕(yàn )、赵(zhào )、韩(hán )、魏(wèi )、宋(sòng )、卫(wèi )、中(zhōng )山(shān )之(zhī )君(jūn )也(yě );鉏(chú )櫌(yōu )棘(jí )矜(jīn ),非(fēi )銛(tiǎn )於(yú )句(jù )戟(jǐ )长(zhǎng )铩(shā )也(yě );適(shì )戍(shù )之(zhī )众(zhòng ),非(fēi )俦(chóu )於(yú )九(jiǔ )国(guó )之(zhī )师(shī )也(yě );深(shēn )谋(móu )远(yuǎn )虑(lǜ ),行(háng )军(jūn )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )道(dào ),非(fēi )及(jí )乡(xiāng )时(shí )之(zhī )士(shì )也(yě )。然(rán )而(ér )成(chéng )败(bài )异(yì )变(biàn ),功(gōng )业(yè )相(xiàng )反(fǎn )也(yě )。尝(cháng )试(shì )使(shǐ )山(shān )东(dōng )之(zhī )国(guó )与(yǔ )陈(chén )涉(shè )度(dù )长(zhǎng )絜(jié )大(dà ),比(bǐ )权(quán )量(liàng )力(lì ),则(zé )不(bú )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )语(yǔ )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )秦(qín )以(yǐ )区(qū )区(qū )之(zhī )地(dì )。致(zhì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )权(quán ),抑(yì )八(bā )州(zhōu )而(ér )朝(cháo )同(tóng )列(liè ),百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián )矣(yǐ )。然(rán )後(hòu )以(yǐ )六(liù )合(hé )为(wéi )家(jiā ),殽(yáo )函(hán )为(wéi )宫(gōng )。一(yī )夫(fū )作(zuò )难(nán )而(ér )七(qī )庙(miào )堕(duò ),身(shēn )死(sǐ )人(rén )手(shǒu ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )者(zhě ),何(hé )也(yě )?仁(rén )义(yì )不(bú )施(shī ),而(ér )攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )势(shì )异(yì )也(yě )。”

天(tiān )下(xià )匈(xiōng )匈(xiōng ),海(hǎi )内(nèi )乏(fá )主(zhǔ ),掎(jǐ )鹿(lù )争(zhēng )捷(jié ),瞻(zhān )乌(wū )爰(yuán )处(chù )。陈(chén )胜(shèng )首(shǒu )事(shì ),厥(jué )号(hào )张(zhāng )楚(chǔ )。鬼(guǐ )怪(guài )是(shì )凭(píng ),鸿(hóng )鹄(hú )自(zì )许(xǔ )。葛(gě )婴(yīng )东(dōng )下(xià ),周(zhōu )文(wén )西(xī )拒(jù )。始(shǐ )亲(qīn )硃(zhū )房(fáng ),又(yòu )任(rèn )胡(hú )武(wǔ )。夥(huǒ )颐(yí )见(jiàn )杀(shā ),腹(fù )心(xīn )不(bú )与(yǔ )。庄(zhuāng )贾(jiǎ )何(hé )人(rén ),反(fǎn )噬(shì )城(chéng )父(fù )!

阅读:28682

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陈涉世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库