劝学【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《劝学》 > 拼音版

君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):学(xué )不(bú )可(kě )以(yǐ )已(yǐ )。青(qīng ),取(qǔ )之(zhī )于(yú )蓝(lán )而(ér )青(qīng )于(yú )蓝(lán );冰(bīng ),水(shuǐ )为(wéi )之(zhī )而(ér )寒(hán )于(yú )水(shuǐ )。木(mù )直(zhí )中(zhōng )绳(shéng ),輮(róu )以(yǐ )为(wéi )轮(lún ),其(qí )曲(qǔ )中(zhōng )规(guī ),虽(suī )有(yǒu )槁(gǎo )暴(bào ),不(bú )复(fù )挺(tǐng )者(zhě ),輮(róu )使(shǐ )之(zhī )然(rán )也(yě )。故(gù )木(mù )受(shòu )绳(shéng )则(zé )直(zhí ),金(jīn )就(jiù )砺(lì )则(zé )利(lì ),君(jūn )子(zǐ )博(bó )学(xué )而(ér )日(rì )参(cān )省(shěng )乎(hū )己(jǐ ),则(zé )知(zhī )明(míng )而(ér )行(háng )无(wú )过(guò )矣(yǐ )。故(gù )不(bú )登(dēng )高(gāo )山(shān ),不(bú )知(zhī )天(tiān )之(zhī )高(gāo )也(yě );不(bú )临(lín )深(shēn )谿(jī ),不(bú )知(zhī )地(dì )之(zhī )厚(hòu )也(yě );不(bú )闻(wén )先(xiān )王(wáng )之(zhī )遗(yí )言(yán ),不(bú )知(zhī )学(xué )问(wèn )之(zhī )大(dà )也(yě )。干(gàn )、越(yuè )、夷(yí )、貉(mò )之(zhī )子(zǐ ),生(shēng )而(ér )同(tóng )声(shēng ),长(zhǎng )而(ér )异(yì )俗(sú ),教(jiāo )使(shǐ )之(zhī )然(rán )也(yě )。诗(shī )曰(yuē ):“嗟(jiē )尔(ěr )君(jūn )子(zǐ ),无(wú )恒(héng )安(ān )息(xī )。靖(jìng )共(gòng )尔(ěr )位(wèi ),好(hǎo )是(shì )正(zhèng )直(zhí )。神(shén )之(zhī )听(tīng )之(zhī ),介(jiè )尔(ěr )景(jǐng )福(fú )。”神(shén )莫(mò )大(dà )于(yú )化(huà )道(dào ),福(fú )莫(mò )长(zhǎng )于(yú )无(wú )祸(huò )。

吾(wú )尝(cháng )终(zhōng )日(rì )而(ér )思(sī )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )须(xū )臾(yú )之(zhī )所(suǒ )学(xué )也(yě )。吾(wú )尝(cháng )跂(qí )而(ér )望(wàng )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )登(dēng )高(gāo )之(zhī )博(bó )见(jiàn )也(yě )。登(dēng )高(gāo )而(ér )招(zhāo ),臂(bì )非(fēi )加(jiā )长(zhǎng )也(yě ),而(ér )见(jiàn )者(zhě )远(yuǎn );顺(shùn )风(fēng )而(ér )呼(hū ),声(shēng )非(fēi )加(jiā )疾(jí )也(yě ),而(ér )闻(wén )者(zhě )彰(zhāng )。假(jiǎ )舆(yú )马(mǎ )者(zhě ),非(fēi )利(lì )足(zú )也(yě ),而(ér )致(zhì )千(qiān )里(lǐ );假(jiǎ )舟(zhōu )楫(jí )者(zhě ),非(fēi )能(néng )水(shuǐ )也(yě ),而(ér )绝(jué )江(jiāng )河(hé )。君(jūn )子(zǐ )生(shēng )非(fēi )异(yì )也(yě ),善(shàn )假(jiǎ )于(yú )物(wù )也(yě )。

南(nán )方(fāng )有(yǒu )鸟(niǎo )焉(yān ),名(míng )曰(yuē )蒙(méng )鸠(jiū ),以(yǐ )羽(yǔ )为(wéi )巢(cháo ),而(ér )编(biān )之(zhī )以(yǐ )发(fā ),系(xì )之(zhī )苇(wěi )苕(tiáo ),风(fēng )至(zhì )苕(tiáo )折(shé ),卵(luǎn )破(pò )子(zǐ )死(sǐ )。巢(cháo )非(fēi )不(bú )完(wán )也(yě ),所(suǒ )系(xì )者(zhě )然(rán )也(yě )。西(xī )方(fāng )有(yǒu )木(mù )焉(yān ),名(míng )曰(yuē )射(shè )干(gàn ),茎(jīng )长(zhǎng )四(sì )寸(cùn ),生(shēng )于(yú )高(gāo )山(shān )之(zhī )上(shàng ),而(ér )临(lín )百(bǎi )仞(rèn )之(zhī )渊(yuān ),木(mù )茎(jīng )非(fēi )能(néng )长(zhǎng )也(yě ),所(suǒ )立(lì )者(zhě )然(rán )也(yě )。蓬(péng )生(shēng )麻(má )中(zhōng ),不(bú )扶(fú )而(ér )直(zhí );白(bái )沙(shā )在(zài )涅(niè ),与(yǔ )之(zhī )俱(jù )黑(hēi )。兰(lán )槐(huái )之(zhī )根(gēn )是(shì )为(wéi )芷(zhǐ ),其(qí )渐(jiàn )之(zhī )滫(xiǔ ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )近(jìn ),庶(shù )人(rén )不(bú )服(fú )。其(qí )质(zhì )非(fēi )不(bú )美(měi )也(yě ),所(suǒ )渐(jiàn )者(zhě )然(rán )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )居(jū )必(bì )择(zé )乡(xiāng ),游(yóu )必(bì )就(jiù )士(shì ),所(suǒ )以(yǐ )防(fáng )邪(xié )僻(pì )而(ér )近(jìn )中(zhōng )正(zhèng )也(yě )。

物(wù )类(lèi )之(zhī )起(qǐ ),必(bì )有(yǒu )所(suǒ )始(shǐ )。荣(róng )辱(rǔ )之(zhī )来(lái ),必(bì )象(xiàng )其(qí )德(dé )。肉(ròu )腐(fǔ )出(chū )虫(chóng ),鱼(yú )枯(kū )生(shēng )蠹(dù )。怠(dài )慢(màn )忘(wàng )身(shēn ),祸(huò )灾(zāi )乃(nǎi )作(zuò )。强(qiáng )自(zì )取(qǔ )柱(zhù ),柔(róu )自(zì )取(qǔ )束(shù )。邪(xié )秽(huì )在(zài )身(shēn ),怨(yuàn )之(zhī )所(suǒ )构(gòu )。施(shī )薪(xīn )若(ruò )一(yī ),火(huǒ )就(jiù )燥(zào )也(yě );平(píng )地(dì )若(ruò )一(yī ),水(shuǐ )就(jiù )湿(shī )也(yě )。草(cǎo )木(mù )畴(chóu )生(shēng ),禽(qín )兽(shòu )群(qún )焉(yān ),物(wù )各(gè )从(cóng )其(qí )类(lèi )也(yě )。是(shì )故(gù )质(zhì )的(de )张(zhāng )而(ér )弓(gōng )矢(shǐ )至(zhì )焉(yān ),林(lín )木(mù )茂(mào )而(ér )斧(fǔ )斤(jīn )至(zhì )焉(yān ),树(shù )成(chéng )荫(yīn )而(ér )众(zhòng )鸟(niǎo )息(xī )焉(yān )。醯(xī )酸(suān )而(ér )蚋(ruì )聚(jù )焉(yān )。故(gù )言(yán )有(yǒu )招(zhāo )祸(huò )也(yě ),行(háng )有(yǒu )招(zhāo )辱(rǔ )也(yě ),君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )其(qí )所(suǒ )立(lì )乎(hū )!

积(jī )土(tǔ )成(chéng )山(shān ),风(fēng )雨(yǔ )兴(xìng )焉(yān );积(jī )水(shuǐ )成(chéng )渊(yuān ),蛟(jiāo )龙(lóng )生(shēng )焉(yān );积(jī )善(shàn )成(chéng )德(dé ),而(ér )神(shén )明(míng )自(zì )得(dé ),圣(shèng )心(xīn )备(bèi )焉(yān )。故(gù )不(bú )积(jī )跬(kuǐ )步(bù ),无(wú )以(yǐ )至(zhì )千(qiān )里(lǐ );不(bú )积(jī )小(xiǎo )流(liú ),无(wú )以(yǐ )成(chéng )江(jiāng )海(hǎi )。骐(qí )骥(jì )一(yī )跃(yuè ),不(bú )能(néng )十(shí )步(bù );驽(nú )马(mǎ )十(shí )驾(jià ),功(gōng )在(zài )不(bú )舍(shě )。锲(qiè )而(ér )舍(shě )之(zhī ),朽(xiǔ )木(mù )不(bú )折(shé );锲(qiè )而(ér )不(bú )舍(shě ),金(jīn )石(shí )可(kě )镂(lòu )。螾(yín )无(wú )爪(zhǎo )牙(yá )之(zhī )利(lì ),筋(jīn )骨(gǔ )之(zhī )强(qiáng ),上(shàng )食(shí )埃(āi )土(tǔ ),下(xià )饮(yǐn )黄(huáng )泉(quán ),用(yòng )心(xīn )一(yī )也(yě )。蟹(xiè )六(liù )跪(guì )而(ér )二(èr )螯(áo ),非(fēi )蛇(shé )蟺(dàn )之(zhī )穴(xué )无(wú )可(kě )寄(jì )托(tuō )者(zhě ),用(yòng )心(xīn )躁(zào )也(yě )。是(shì )故(gù )无(wú )冥(míng )冥(míng )之(zhī )志(zhì )者(zhě ),无(wú )昭(zhāo )昭(zhāo )之(zhī )明(míng );无(wú )惛(hūn )惛(hūn )之(zhī )事(shì )者(zhě ),无(wú )赫(hè )赫(hè )之(zhī )功(gōng )。行(háng )衢(qú )道(dào )者(zhě )不(bú )至(zhì ),事(shì )两(liǎng )君(jūn )者(zhě )不(bú )容(róng )。目(mù )不(bú )能(néng )两(liǎng )视(shì )而(ér )明(míng ),耳(ěr )不(bú )能(néng )两(liǎng )听(tīng )而(ér )聪(cōng )。螣(tè )蛇(shé )无(wú )足(zú )而(ér )飞(fēi ),梧(wú )鼠(shǔ )五(wǔ )技(jì )而(ér )穷(qióng )。《诗(shī )》曰(yuē ):“尸(shī )鸠(jiū )在(zài )桑(sāng ),其(qí )子(zǐ )七(qī )兮(xī )。淑(shū )人(rén )君(jūn )子(zǐ ),其(qí )仪(yí )一(yī )兮(xī )。其(qí )仪(yí )一(yī )兮(xī ),心(xīn )如(rú )结(jié )兮(xī )。”故(gù )君(jūn )子(zǐ )结(jié )于(yú )一(yī )也(yě )。

昔(xī )者(zhě )瓠(hù )巴(bā )鼓(gǔ )瑟(sè )而(ér )流(liú )鱼(yú )出(chū )听(tīng ),伯(bó )牙(yá )鼓(gǔ )琴(qín )而(ér )六(liù )马(mǎ )仰(yǎng )秣(mò )。故(gù )声(shēng )无(wú )小(xiǎo )而(ér )不(bú )闻(wén ),行(háng )无(wú )隐(yǐn )而(ér )不(bú )形(xíng )。玉(yù )在(zài )山(shān )而(ér )草(cǎo )木(mù )润(rùn ),渊(yuān )生(shēng )珠(zhū )而(ér )崖(yá )不(bú )枯(kū )。为(wéi )善(shàn )不(bú )积(jī )邪(xié ),安(ān )有(yǒu )不(bú )闻(wén )者(zhě )乎(hū )?

学(xué )恶(è )乎(hū )始(shǐ )?恶(è )乎(hū )终(zhōng )?曰(yuē ):其(qí )数(shù )则(zé )始(shǐ )乎(hū )诵(sòng )经(jīng ),终(zhōng )乎(hū )读(dú )礼(lǐ );其(qí )义(yì )则(zé )始(shǐ )乎(hū )为(wéi )士(shì ),终(zhōng )乎(hū )为(wéi )圣(shèng )人(rén )。真(zhēn )积(jī )力(lì )久(jiǔ )则(zé )入(rù )。学(xué )至(zhì )乎(hū )没(méi )而(ér )后(hòu )止(zhǐ )也(yě )。故(gù )学(xué )数(shù )有(yǒu )终(zhōng ),若(ruò )其(qí )义(yì )则(zé )不(bú )可(kě )须(xū )臾(yú )舍(shě )也(yě )。为(wéi )之(zhī ),人(rén )也(yě );舍(shě )之(zhī ),禽(qín )兽(shòu )也(yě )。故(gù )《书(shū )》者(zhě ),政(zhèng )事(shì )之(zhī )纪(jì )也(yě );《诗(shī )》者(zhě ),中(zhōng )声(shēng )之(zhī )所(suǒ )止(zhǐ )也(yě );《礼(lǐ )》者(zhě ),法(fǎ )之(zhī )大(dà )分(fèn ),类(lèi )之(zhī )纲(gāng )纪(jì )也(yě )。故(gù )学(xué )至(zhì )乎(hū )《礼(lǐ )》而(ér )止(zhǐ )矣(yǐ )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )道(dào )德(dé )之(zhī )极(jí )。《礼(lǐ )》之(zhī )敬(jìng )文(wén )也(yě ),《乐(lè )》之(zhī )中(zhōng )和(hé )也(yě ),《诗(shī )》《书(shū )》之(zhī )博(bó )也(yě ),《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )微(wēi )也(yě ),在(zài )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )者(zhě )毕(bì )矣(yǐ )。

君(jūn )子(zǐ )之(zhī )学(xué )也(yě ),入(rù )乎(hū )耳(ěr ),箸(zhù )乎(hū )心(xīn ),布(bù )乎(hū )四(sì )体(tǐ ),形(xíng )乎(hū )动(dòng )静(jìng )。端(duān )而(ér )言(yán ),蝡(ruǎn )而(ér )动(dòng ),一(yī )可(kě )以(yǐ )为(wéi )法(fǎ )则(zé )。小(xiǎo )人(rén )之(zhī )学(xué )也(yě ),入(rù )乎(hū )耳(ěr ),出(chū )乎(hū )口(kǒu );口(kǒu )耳(ěr )之(zhī )间(jiān )则(zé )四(sì )寸(cùn )耳(ěr ),曷(hé )足(zú )以(yǐ )美(měi )七(qī )尺(chǐ )之(zhī )躯(qū )哉(zāi )!古(gǔ )之(zhī )学(xué )者(zhě )为(wéi )己(jǐ ),今(jīn )之(zhī )学(xué )者(zhě )为(wéi )人(rén )。君(jūn )子(zǐ )之(zhī )学(xué )也(yě ),以(yǐ )美(měi )其(qí )身(shēn );小(xiǎo )人(rén )之(zhī )学(xué )也(yě ),以(yǐ )为(wéi )禽(qín )犊(dú )。故(gù )不(bú )问(wèn )而(ér )告(gào )谓(wèi )之(zhī )傲(ào ),问(wèn )一(yī )而(ér )告(gào )二(èr )谓(wèi )之(zhī )囋(zá )。傲(ào ),非(fēi )也(yě );囋(zá ),非(fēi )也(yě );君(jūn )子(zǐ )如(rú )向(xiàng )矣(yǐ )。

学(xué )莫(mò )便(biàn )乎(hū )近(jìn )其(qí )人(rén )。《礼(lǐ )》《乐(lè )》法(fǎ )而(ér )不(bú )说(shuō ),《诗(shī )》《书(shū )》故(gù )而(ér )不(bú )切(qiē ),《春(chūn )秋(qiū )》约(yuē )而(ér )不(bú )速(sù )。方(fāng )其(qí )人(rén )之(zhī )习(xí )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )说(shuō ),则(zé )尊(zūn )以(yǐ )遍(biàn )矣(yǐ ),周(zhōu )于(yú )世(shì )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):学(xué )莫(mò )便(biàn )乎(hū )近(jìn )其(qí )人(rén )。

学(xué )之(zhī )经(jīng )莫(mò )速(sù )乎(hū )好(hǎo )其(qí )人(rén ),隆(lóng )礼(lǐ )次(cì )之(zhī )。上(shàng )不(bú )能(néng )好(hǎo )其(qí )人(rén ),下(xià )不(bú )能(néng )隆(lóng )礼(lǐ ),安(ān )特(tè )将(jiāng )学(xué )杂(zá )识(shí )志(zhì ),顺(shùn )《诗(shī )》《书(shū )》而(ér )已(yǐ )耳(ěr )。则(zé )末(mò )世(shì )穷(qióng )年(nián ),不(bú )免(miǎn )为(wéi )陋(lòu )儒(rú )而(ér )已(yǐ )。将(jiāng )原(yuán )先(xiān )王(wáng ),本(běn )仁(rén )义(yì ),则(zé )礼(lǐ )正(zhèng )其(qí )经(jīng )纬(wěi )蹊(qī )径(jìng )也(yě )。若(ruò )挈(qiè )裘(qiú )领(lǐng ),诎(qū )五(wǔ )指(zhǐ )而(ér )顿(dùn )之(zhī ),顺(shùn )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )也(yě )。不(bú )道(dào )礼(lǐ )宪(xiàn ),以(yǐ )《诗(shī )》《书(shū )》为(wéi )之(zhī ),譬(pì )之(zhī )犹(yóu )以(yǐ )指(zhǐ )测(cè )河(hé )也(yě ),以(yǐ )戈(gē )舂(chōng )黍(shǔ )也(yě ),以(yǐ )锥(zhuī )飡(cān )壶(hú )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )。故(gù )隆(lóng )礼(lǐ ),虽(suī )未(wèi )明(míng ),法(fǎ )士(shì )也(yě );不(bú )隆(lóng )礼(lǐ ),虽(suī )察(chá )辩(biàn ),散(sàn )儒(rú )也(yě )。

问(wèn )楛(kǔ )者(zhě )勿(wù )告(gào )也(yě ),告(gào )楛(kǔ )者(zhě )勿(wù )问(wèn )也(yě ),说(shuō )楛(kǔ )者(zhě )勿(wù )听(tīng )也(yě ),有(yǒu )争(zhēng )气(qì )者(zhě )勿(wù )与(yǔ )辩(biàn )也(yě )。故(gù )必(bì )由(yóu )其(qí )道(dào )至(zhì ),然(rán )后(hòu )接(jiē )之(zhī ),非(fēi )其(qí )道(dào )则(zé )避(bì )之(zhī )。故(gù )礼(lǐ )恭(gōng )而(ér )后(hòu )可(kě )与(yǔ )言(yán )道(dào )之(zhī )方(fāng ),辞(cí )顺(shùn )而(ér )后(hòu )可(kě )与(yǔ )言(yán )道(dào )之(zhī )理(lǐ ),色(sè )从(cóng )而(ér )后(hòu )可(kě )与(yǔ )言(yán )道(dào )之(zhī )致(zhì )。故(gù )未(wèi )可(kě )与(yǔ )言(yán )而(ér )言(yán )谓(wèi )之(zhī )傲(ào ),可(kě )与(yǔ )言(yán )而(ér )不(bú )言(yán )谓(wèi )之(zhī )隐(yǐn ),不(bú )观(guān )气(qì )色(sè )而(ér )言(yán )谓(wèi )之(zhī )瞽(gǔ )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )傲(ào )、不(bú )隐(yǐn )、不(bú )瞽(gǔ ),谨(jǐn )顺(shùn )其(qí )身(shēn )。《诗(shī )》曰(yuē ):“匪(fěi )交(jiāo )匪(fěi )舒(shū ),天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )予(yǔ )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

百(bǎi )发(fā )失(shī )一(yī ),不(bú )足(zú )谓(wèi )善(shàn )射(shè );千(qiān )里(lǐ )跬(kuǐ )步(bù )不(bú )至(zhì ),不(bú )足(zú )谓(wèi )善(shàn )御(yù );伦(lún )类(lèi )不(bú )通(tōng ),仁(rén )义(yì )不(bú )一(yī ),不(bú )足(zú )谓(wèi )善(shàn )学(xué )。学(xué )也(yě )者(zhě ),固(gù )学(xué )一(yī )之(zhī )也(yě )。一(yī )出(chū )焉(yān ),一(yī )入(rù )焉(yān ),涂(tú )巷(xiàng )之(zhī )人(rén )也(yě );其(qí )善(shàn )者(zhě )少(shǎo ),不(bú )善(shàn )者(zhě )多(duō ),桀(jié )、纣(zhòu )、盗(dào )跖(zhí )也(yě )。全(quán )之(zhī )尽(jìn )之(zhī ),然(rán )后(hòu )学(xué )者(zhě )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )知(zhī )夫(fū )不(bú )全(quán )不(bú )粹(cuì )之(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )美(měi )也(yě ),故(gù )诵(sòng )数(shù )以(yǐ )贯(guàn )之(zhī ),思(sī )索(suǒ )以(yǐ )通(tōng )之(zhī ),为(wéi )其(qí )人(rén )以(yǐ )处(chù )之(zhī ),除(chú )其(qí )害(hài )者(zhě )以(yǐ )持(chí )养(yǎng )之(zhī )。使(shǐ )目(mù )非(fēi )是(shì )无(wú )欲(yù )见(jiàn )也(yě ),使(shǐ )耳(ěr )非(fēi )是(shì )无(wú )欲(yù )闻(wén )也(yě ),使(shǐ )口(kǒu )非(fēi )是(shì )无(wú )欲(yù )言(yán )也(yě ),使(shǐ )心(xīn )非(fēi )是(shì )无(wú )欲(yù )虑(lǜ )也(yě )。及(jí )至(zhì )其(qí )致(zhì )好(hǎo )之(zhī )也(yě ),目(mù )好(hǎo )之(zhī )五(wǔ )色(sè ),耳(ěr )好(hǎo )之(zhī )五(wǔ )声(shēng ),口(kǒu )好(hǎo )之(zhī )五(wǔ )味(wèi ),心(xīn )利(lì )之(zhī )有(yǒu )天(tiān )下(xià )。是(shì )故(gù )权(quán )利(lì )不(bú )能(néng )倾(qīng )也(yě ),群(qún )众(zhòng )不(bú )能(néng )移(yí )也(yě ),天(tiān )下(xià )不(bú )能(néng )荡(dàng )也(yě )。生(shēng )乎(hū )由(yóu )是(shì ),死(sǐ )乎(hū )由(yóu )是(shì ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )德(dé )操(cāo )。德(dé )操(cāo )然(rán )后(hòu )能(néng )定(dìng ),能(néng )定(dìng )然(rán )后(hòu )能(néng )应(yīng )。能(néng )定(dìng )能(néng )应(yīng ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )成(chéng )人(rén )。天(tiān )见(jiàn )其(qí )明(míng ),地(dì )见(jiàn )其(qí )光(guāng ),君(jūn )子(zǐ )贵(guì )其(qí )全(quán )也(yě )。

阅读:28203

打赏捐助〔Donate〕>>>

《劝学》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库