志第十七章【登录】

《晋书》 > 志 > 《志第十七章》 > 拼音版

夫(fū )帝(dì )王(wáng )者(zhě ),配(pèi )德(dé )天(tiān )地(dì ),叶(yè )契(qì )阴(yīn )阳(yáng ),发(fā )号(hào )施(shī )令(lìng ),动(dòng )关(guān )幽(yōu )显(xiǎn ),休(xiū )咎(jiù )之(zhī )征(zhēng ),随(suí )感(gǎn )而(ér )作(zuò ),故(gù )《书(shū )》曰(yuē ):“惠(huì )迪(dí )吉(jí ),从(cóng )逆(nì )凶(xiōng ),惟(wéi )影(yǐng )响(xiǎng )。”昔(xī )伏(fú )羲(xī )氏(shì )继(jì )天(tiān )而(ér )王(wáng ),受(shòu )《河(hé )图(tú )》,则(zé )而(ér )画(huà )之(zhī ),八(bā )卦(guà )是(shì )也(yě )。禹(yǔ )治(zhì )洪(hóng )水(shuǐ ),赐(cì )《洛(luò )书(shū )》,法(fǎ )而(ér )陈(chén )之(zhī ),《洪(hóng )范(fàn )》是(shì )也(yě )。圣(shèng )人(rén )行(háng )其(qí )道(dào ),宝(bǎo )其(qí )真(zhēn ),自(zì )天(tiān )祐(yòu )之(zhī ),吉(jí )无(wú )不(bú )利(lì )。三(sān )五(wǔ )已(yǐ )降(jiàng ),各(gè )有(yǒu )司(sī )存(cún )。爰(yuán )及(jí )殷(yīn )之(zhī )箕(jī )子(zǐ ),在(zài )父(fù )师(shī )之(zhī )位(wèi ),典(diǎn )斯(sī )大(dà )范(fàn )。周(zhōu )既(jì )克(kè )殷(yīn ),以(yǐ )箕(jī )子(zǐ )归(guī ),武(wǔ )王(wáng )虚(xū )己(jǐ )而(ér )问(wèn )焉(yān )。箕(jī )子(zǐ )对(duì )以(yǐ )禹(yǔ )所(suǒ )得(dé )《雒(luò )书(shū )》,授(shòu )之(zhī )以(yǐ )垂(chuí )训(xùn )。然(rán )则(zé )《河(hé )图(tú )》、《雒(luò )书(shū )》相(xiàng )为(wéi )经(jīng )纬(wěi ),八(bā )卦(guà )、九(jiǔ )章(zhāng )更(gèng )为(wéi )表(biǎo )里(lǐ )。殷(yīn )道(dào )绝(jué ),文(wén )王(wáng )演(yǎn )《周(zhōu )易(yì )》;周(zhōu )道(dào )弊(bì ),孔(kǒng )子(zǐ )述(shù )《春(chūn )秋(qiū )》。奉(fèng )乾(qián )坤(kūn )之(zhī )阴(yīn )阳(yáng ),郊(jiāo )洪(hóng )范(fàn )之(zhī )休(xiū )咎(jiù ),天(tiān )人(rén )之(zhī )道(dào )粲(càn )然(rán )着(zhe )矣(yǐ )。

汉(hàn )兴(xìng ),承(chéng )秦(qín )灭(miè )学(xué )之(zhī )后(hòu ),文(wén )帝(dì )时(shí ),虙(fú )生(shēng )创(chuàng )纪(jì )《大(dà )传(chuán )》,其(qí )言(yán )五(wǔ )行(háng )庶(shù )征(zhēng )备(bèi )矣(yǐ )。后(hòu )景(jǐng )武(wǔ )之(zhī )际(jì ),董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )治(zhì )《公(gōng )羊(yáng )春(chūn )秋(qiū )》,始(shǐ )推(tuī )阴(yīn )阳(yáng ),为(wéi )儒(rú )者(zhě )之(zhī )宗(zōng )。宣(xuān )元(yuán )之(zhī )间(jiān ),刘(liú )向(xiàng )治(zhì )《谷(gǔ )梁(liáng )春(chūn )秋(qiū )》,数(shù )其(qí )祸(huò )福(fú ),传(chuán )以(yǐ )《洪(hóng )范(fàn )》,与(yǔ )仲(zhòng )舒(shū )多(duō )所(suǒ )不(bú )同(tóng )。至(zhì )向(xiàng )子(zǐ )歆(xīn )治(zhì )《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》,其(qí )言(yán )《春(chūn )秋(qiū )》及(jí )五(wǔ )行(háng ),又(yòu )甚(shèn )乖(guāi )异(yì )。班(bān )固(gù )据(jù )《大(dà )传(chuán )》,采(cǎi )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )、刘(liú )歆(xīn )着(zhe )《五(wǔ )行(háng )志(zhì )》,而(ér )传(chuán )载(zǎi )眭(suī )孟(mèng )、夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )、京(jīng )房(fáng )、谷(gǔ )永(yǒng )、李(lǐ )寻(xún )之(zhī )徒(tú )所(suǒ )陈(chén )行(háng )事(shì ),讫(qì )于(yú )王(wáng )莽(mǎng ),博(bó )通(tōng )祥(xiáng )变(biàn ),以(yǐ )传(chuán )《春(chūn )秋(qiū )》。

综(zōng )而(ér )为(wéi )言(yán ),凡(fán )有(yǒu )三(sān )术(shù )。其(qí )一(yī )曰(yuē ),君(jūn )治(zhì )以(yǐ )道(dào ),臣(chén )辅(fǔ )克(kè )忠(zhōng ),万(wàn )物(wù )咸(xián )遂(suí )其(qí )性(xìng ),则(zé )和(hé )气(qì )应(yīng ),休(xiū )征(zhēng )效(xiào ),国(guó )以(yǐ )安(ān )。二(èr )曰(yuē ),君(jūn )违(wéi )其(qí )道(dào ),小(xiǎo )人(rén )在(zài )位(wèi ),众(zhòng )庶(shù )失(shī )常(cháng ),则(zé )乖(guāi )气(qì )应(yīng ),咎(jiù )征(zhēng )效(xiào ),国(guó )以(yǐ )亡(wáng )。三(sān )曰(yuē ),人(rén )君(jūn )大(dà )臣(chén )见(jiàn )灾(zāi )异(yì ),退(tuì )而(ér )自(zì )省(shěng ),责(zé )躬(gōng )修(xiū )德(dé ),共(gòng )御(yù )补(bǔ )过(guò ),则(zé )消(xiāo )祸(huò )而(ér )福(fú )至(zhì )。此(cǐ )其(qí )大(dà )略(luè )也(yě )。辄(zhé )举(jǔ )斯(sī )例(lì ),错(cuò )综(zōng )时(shí )变(biàn ),婉(wǎn )而(ér )成(chéng )章(zhāng ),有(yǒu )足(zú )观(guān )者(zhě )。及(jí )司(sī )马(mǎ )彪(biāo )纂(zuǎn )光(guāng )武(wǔ )之(zhī )后(hòu )以(yǐ )究(jiū )汉(hàn )事(shì ),灾(zāi )眚(shěng )之(zhī )说(shuō )不(bú )越(yuè )前(qián )规(guī )。今(jīn )采(cǎi )黄(huáng )初(chū )以(yǐ )降(jiàng )言(yán )祥(xiáng )异(yì )者(zhě ),着(zhe )于(yú )此(cǐ )篇(piān )。

《经(jīng )》曰(yuē ):“五(wǔ )行(háng ):一(yī )曰(yuē )水(shuǐ ),二(èr )曰(yuē )火(huǒ ),三(sān )曰(yuē )木(mù ),四(sì )曰(yuē )金(jīn ),五(wǔ )曰(yuē )土(tǔ )。水(shuǐ )曰(yuē )润(rùn )下(xià ),火(huǒ )曰(yuē )炎(yán )上(shàng ),木(mù )曰(yuē )曲(qǔ )直(zhí ),金(jīn )曰(yuē )从(cóng )革(gé ),土(tǔ )爰(yuán )稼(jià )穑(sè )。”

《传(chuán )》曰(yuē ):“田(tián )猎(liè )不(bú )宿(xiǔ ),饮(yǐn )食(shí )不(bú )享(xiǎng ),出(chū )入(rù )不(bú )节(jiē ),夺(duó )农(nóng )时(shí )及(jí )有(yǒu )奸(jiān )谋(móu ),则(zé )木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )。”

说(shuō )曰(yuē ):木(mù ),东(dōng )方(fāng )也(yě )。于(yú )《易(yì )》,地(dì )上(shàng )之(zhī )木(mù )为(wéi )《观(guān )》。于(yú )王(wáng )事(shì ),威(wēi )仪(yí )容(róng )貌(mào )亦(yì )可(kě )观(guān )者(zhě )也(yě )。故(gù )行(háng )步(bù )有(yǒu )佩(pèi )玉(yù )之(zhī )度(dù ),登(dēng )车(chē )有(yǒu )和(hé )鸾(luán )之(zhī )节(jiē ),三(sān )驱(qū )之(zhī )制(zhì ),饮(yǐn )食(shí )有(yǒu )享(xiǎng )献(xiàn )之(zhī )礼(lǐ );出(chū )入(rù )有(yǒu )名(míng ),使(shǐ )人(rén )以(yǐ )时(shí ),务(wù )在(zài )劝(quàn )农(nóng )桑(sāng ),谋(móu )在(zài )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ),如(rú )此(cǐ ),则(zé )木(mù )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )田(tián )猎(liè )驰(chí )骋(chěng ),不(bú )反(fǎn )宫(gōng )室(shì );饮(yǐn )食(shí )沈(shěn )湎(miǎn ),不(bú )顾(gù )法(fǎ )度(dù );妄(wàng )兴(xìng )徭(yáo )役(yì ),以(yǐ )夺(duó )农(nóng )时(shí );作(zuò )为(wéi )奸(jiān )诈(zhà ),以(yǐ )伤(shāng )人(rén )财(cái ),则(zé )木(mù )失(shī )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。盖(gài )工(gōng )匠(jiàng )之(zhī )为(wéi )轮(lún )矢(shǐ )者(zhě )多(duō )伤(shāng )败(bài ),及(jí )木(mù )为(wéi )变(biàn )怪(guài ),是(shì )为(wéi )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )。

魏(wèi )文(wén )帝(dì )黄(huáng )初(chū )六(liù )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。案(àn )刘(liú )歆(xīn )说(shuō ),上(shàng )阳(yáng )施(shī )不(bú )下(xià )通(tōng ),下(xià )阴(yīn )施(shī )不(bú )上(shàng )达(dá ),故(gù )雨(yǔ ),而(ér )木(mù )为(wéi )之(zhī )冰(bīng ),氛(fēn )气(qì )寒(hán ),木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )曰(yuē ),冰(bīng )者(zhě )阴(yīn )之(zhī )盛(shèng ),木(mù )者(zhě )少(shǎo )阳(yáng ),贵(guì )臣(chén )卿(qīng )大(dà )夫(fū )象(xiàng )也(yě )。此(cǐ )人(rén )将(jiāng )有(yǒu )害(hài ),则(zé )阴(yīn )气(qì )胁(xié )木(mù ),木(mù )先(xiān )寒(hán ),故(gù )得(dé )雨(yǔ )而(ér )冰(bīng )也(yě )。是(shì )年(nián )六(liù )月(yuè ),利(lì )成(chéng )郡(jùn )兵(bīng )蔡(cài )方(fāng )等(děng )杀(shā )太(tài )守(shǒu )徐(xú )质(zhì ),据(jù )郡(jùn )反(fǎn )。太(tài )守(shǒu ),古(gǔ )之(zhī )诸(zhū )侯(hóu ),贵(guì )臣(chén )有(yǒu )害(hài )之(zhī )应(yīng )也(yě )。一(yī )说(shuō )以(yǐ )木(mù )冰(bīng )为(wéi )木(mù )介(jiè ),介(jiè )者(zhě )甲(jiǎ )兵(bīng )之(zhī )象(xiàng )。是(shì )岁(suì ),既(jì )讨(tǎo )蔡(cài )方(fāng ),又(yòu )八(bā )月(yuè )天(tiān )子(zǐ )自(zì )将(jiāng )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )征(zhēng )吴(wú ),戍(shù )卒(zú )十(shí )余(yú )万(wàn ),连(lián )旌(jīng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),临(lín )江(jiāng )观(guān )兵(bīng ),又(yòu )属(shǔ )常(cháng )雨(yǔ )也(yě )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè )辛(xīn )未(wèi ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。后(hòu )二(èr )年(nián ),周(zhōu )顗(yǐ )等(děng )遇(yù )害(hài ),是(shì )阳(yáng )施(shī )不(bú )下(xià )通(tōng )也(yě )。

穆(mù )帝(dì )永(yǒng )和(hé )八(bā )年(nián )正(zhèng )月(yuè )乙(yǐ )巳(sì ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。是(shì )年(nián )殷(yīn )浩(hào )北(běi )伐(fá ),明(míng )年(nián )军(jūn )败(bài ),十(shí )年(nián )废(fèi )黜(chù )。又(yòu )曰(yuē ),荀(xún )羡(xiàn )、殷(yīn )浩(hào )北(běi )伐(fá ),桓(huán )温(wēn )入(rù )关(guān )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。

孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )太(tài )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )乙(yǐ )巳(sì ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。明(míng )年(nián )二(èr )月(yuè )王(wáng )恭(gōng )为(wéi )北(běi )籓(bān ),八(bā )月(yuè )庾(yǔ )楷(kǎi )为(wéi )西(xī )籓(bān ),九(jiǔ )月(yuè )王(wáng )国(guó )宝(bǎo )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),寻(xún )加(jiā )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),十(shí )七(qī )年(nián )殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu ),虽(suī )邪(xié )正(zhèng )异(yì )规(guī ),而(ér )终(zhōng )同(tóng )夷(yí )灭(miè ),是(shì )其(qí )应(yīng )也(yě )。

吴(wú )孙(sūn )亮(liàng )建(jiàn )兴(xìng )二(èr )年(nián ),诸(zhū )葛(gě )恪(kè )征(zhēng )淮(huái )南(nán ),后(hòu )所(suǒ )坐(zuò )听(tīng )事(shì )栋(dòng )中(zhōng )折(shé )。恪(kè )妄(wàng )兴(xìng )征(zhēng )役(yì ),夺(duó )农(nóng )时(shí ),作(zuò )邪(xié )谋(móu ),伤(shāng )国(guó )财(cái )力(lì ),故(gù )木(mù )失(shī )其(qí )性(xìng )致(zhì )毁(huǐ )折(shé )也(yě )。及(jí )旋(xuán )师(shī )而(ér )诛(zhū )灭(miè ),于(yú )《周(zhōu )易(yì )》又(yòu )为(wéi )“栋(dòng )挠(náo )之(zhī )凶(xiōng )”也(yě )。

武(wǔ )帝(dì )太(tài )康(kāng )五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),宣(xuān )帝(dì )庙(miào )地(dì )陷(xiàn ),梁(liáng )折(shé )。八(bā )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),太(tài )庙(miào )殿(diàn )又(yòu )陷(xiàn ),改(gǎi )作(zuò )庙(miào ),筑(zhù )基(jī )及(jí )泉(quán )。其(qí )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),遂(suí )更(gèng )营(yíng )新(xīn )庙(miào ),远(yuǎn )致(zhì )名(míng )材(cái ),杂(zá )以(yǐ )铜(tóng )柱(zhù ),陈(chén )勰(xié )为(wéi )匠(jiàng ),作(zuò )者(zhě )六(liù )万(wàn )人(rén )。至(zhì )十(shí )年(nián )四(sì )月(yuè )乃(nǎi )成(chéng ),十(shí )一(yī )月(yuè )庚(gēng )寅(yín )梁(liáng )又(yòu )折(shé )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),地(dì )陷(xiàn )者(zhě )分(fèn )离(lí )之(zhī )象(xiàng ),梁(liáng )折(shé )者(zhě )木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。明(míng )年(nián )帝(dì )崩(bēng ),而(ér )王(wáng )室(shì )遂(suí )乱(luàn )。

惠(huì )帝(dì )太(tài )安(ān )二(èr )年(nián ),成(chéng )都(dōu )王(wáng )颖(yǐng )使(shǐ )陆(lù )机(jī )率(lǜ )众(zhòng )向(xiàng )京(jīng )都(dōu ),击(jī )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )乂(ài ),及(jí )军(jūn )始(shǐ )引(yǐn )而(ér )牙(yá )竿(gān )折(shé ),俄(é )而(ér )战(zhàn )败(bài ),机(jī )被(bèi )诛(zhū ),颖(yǐng )遂(suí )奔(bēn )溃(kuì ),卒(zú )赐(cì )死(sǐ )。此(cǐ )奸(jiān )谋(móu )之(zhī )罚(fá ),木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )四(sì )年(nián ),王(wáng )敦(dūn )在(zài )武(wǔ )昌(chāng ),铃(líng )下(xià )仪(yí )仗(zhàng )生(shēng )华(huá )如(rú )莲(lián )华(huá ),五(wǔ )六(liù )日(rì )而(ér )萎(wěi )落(luò )。此(cǐ )木(mù )失(shī )其(qí )性(xìng )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )狂(kuáng )华(huá )生(shēng )枯(kū )木(mù ),又(yòu )在(zài )铃(líng )阁(gé )之(zhī )间(jiān ),言(yán )威(wēi )仪(yí )之(zhī )富(fù ),荣(róng )华(huá )之(zhī )盛(shèng ),皆(jiē )如(rú )狂(kuáng )华(huá )之(zhī )发(fā ),不(bú )可(kě )久(jiǔ )也(yě )。其(qí )后(hòu )王(wáng )敦(dūn )终(zhōng )以(yǐ )逆(nì )命(mìng )加(jiā )戮(lù )其(qí )尸(shī )。一(yī )说(shuō )亦(yì )华(huá )孽(niè )也(yě ),于(yú )《周(zhōu )易(yì )》为(wéi )“枯(kū )杨(yáng )生(shēng )华(huá )”。

桓(huán )玄(xuán )始(shǐ )篡(cuàn ),龙(lóng )旂(qí )竿(gān )折(shé )。时(shí )玄(xuán )田(tián )猎(liè )无(wú )度(dù ),饮(yǐn )食(shí )奢(shē )恣(zì ),土(tǔ )木(mù )妨(fáng )农(nóng ),又(yòu )多(duō )奸(jiān )谋(móu ),故(gù )木(mù )失(shī )其(qí )性(xìng )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),旂(qí )所(suǒ )以(yǐ )挂(guà )三(sān )辰(chén ),章(zhāng )着(zhe )明(míng )也(yě ),旂(qí )竿(gān )之(zhī )折(shé ),高(gāo )明(míng )去(qù )矣(yǐ )。玄(xuán )果(guǒ )败(bài )。

《传(chuán )》:“弃(qì )法(fǎ )津(jīn ),逐(zhú )功(gōng )臣(chén ),杀(shā )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )妻(qī ),则(zé )火(huǒ )不(bú )炎(yán )上(shàng )。”

说(shuō )曰(yuē ):火(huǒ ),南(nán )方(fāng ),扬(yáng )光(guāng )辉(huī )为(wéi )明(míng )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )王(wáng )者(zhě ),南(nán )面(miàn )向(xiàng )明(míng )而(ér )治(zhì )。《书(shū )》云(yún ):“知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),能(néng )官(guān )人(rén )。”故(gù )尧(yáo )舜(shùn )举(jǔ )群(qún )贤(xián )而(ér )命(mìng )之(zhī )朝(cháo ),远(yuǎn )四(sì )佞(nìng )而(ér )放(fàng )诸(zhū )野(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“浸(jìn )润(rùn )之(zhī )谮(zèn ),肤(fū )受(shòu )之(zhī )诉(sù ),不(bú )行(háng )焉(yān ),可(kě )谓(wèi )明(míng )矣(yǐ )。”贤(xián )佞(nìng )分(fèn )别(bié ),官(guān )人(rén )有(yǒu )序(xù ),帅(shuài )由(yóu )旧(jiù )章(zhāng ),敬(jìng )重(zhòng )功(gōng )勋(xūn ),殊(shū )别(bié )嫡(dí )庶(shù ),如(rú )此(cǐ )则(zé )火(huǒ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )信(xìn )道(dào )不(bú )笃(dǔ ),或(huò )耀(yào )虚(xū )伪(wěi ),谗(chán )夫(fū )昌(chāng ),邪(xié )胜(shèng )正(zhèng ),则(zé )火(huǒ )失(shī )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。自(zì )上(shàng )而(ér )降(jiàng ),及(jí )滥(làn )炎(yán )妄(wàng )起(qǐ ),焚(fén )宗(zōng )庙(miào ),烧(shāo )宫(gōng )馆(guǎn ),虽(suī )兴(xìng )师(shī )众(zhòng ),不(bú )能(néng )救(jiù )也(yě ),是(shì )为(wéi )火(huǒ )不(bú )炎(yán )上(shàng )。

魏(wèi )明(míng )帝(dì )太(tài )和(hé )五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),清(qīng )商(shāng )殿(diàn )灾(zāi )。初(chū ),帝(dì )为(wéi )平(píng )原(yuán )王(wáng ),纳(nà )河(hé )南(nán )虞(yú )氏(shì )为(wéi )妃(fēi )。及(jí )即(jí )位(wèi ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )后(hòu ),更(gèng )立(lì )典(diǎn )虞(yú )车(chē )工(gōng )卒(zú )毛(máo )嘉(jiā )女(nǚ )为(wéi )后(hòu )。后(hòu )本(běn )仄(zè )微(wēi ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )升(shēng ),以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )妻(qī )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

青(qīng )龙(lóng )元(yuán )年(nián )六(liù )月(yuè ),洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )鞠(jū )室(shì )灾(zāi )。二(èr )年(nián )四(sì )月(yuè ),崇(chóng )华(huá )殿(diàn )灾(zāi ),延(yán )于(yú )南(nán )阁(gé ),缮(shàn )复(fù )之(zhī )。至(zhì )三(sān )年(nián )七(qī )月(yuè ),此(cǐ )殿(diàn )又(yòu )灾(zāi )。帝(dì )问(wèn )高(gāo )堂(táng )隆(lóng ):“此(cǐ )何(hé )咎(jiù )也(yě )?于(yú )礼(lǐ )宁(níng )有(yǒu )祈(qí )禳(ráng )之(zhī )义(yì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )灾(zāi )变(biàn )之(zhī )发(fā ),皆(jiē )所(suǒ )以(yǐ )明(míng )教(jiāo )诫(jiè )也(yě ),惟(wéi )率(lǜ )礼(lǐ )修(xiū )德(dé )可(kě )以(yǐ )胜(shèng )之(zhī )。《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):‘上(shàng )不(bú )俭(jiǎn ),下(xià )不(bú )节(jiē ),孽(niè )火(huǒ )烧(shāo )其(qí )室(shì )。’又(yòu )曰(yuē ):‘君(jūn )高(gāo )其(qí )台(tái ),天(tiān )火(huǒ )为(wéi )灾(zāi )。’此(cǐ )人(rén )君(jūn )苟(gǒu )饰(shì )宫(gōng )室(shì ),不(bú )知(zhī )百(bǎi )姓(xìng )空(kōng )竭(jié ),故(gù )天(tiān )应(yīng )之(zhī )以(yǐ )旱(hàn ),火(huǒ )从(cóng )高(gāo )殿(diàn )起(qǐ )也(yě )。案(àn )《旧(jiù )占(zhàn )》曰(yuē ):‘灾(zāi )火(huǒ )之(zhī )发(fā ),皆(jiē )以(yǐ )台(tái )榭(xiè )宫(gōng )室(shì )为(wéi )诫(jiè )。’今(jīn )宜(yí )罢(bà )散(sàn )作(zuò )役(yì ),务(wù )从(cóng )节(jiē )约(yuē ),清(qīng )扫(sǎo )所(suǒ )灾(zāi )之(zhī )处(chù ),不(bú )敢(gǎn )于(yú )此(cǐ )有(yǒu )所(suǒ )营(yíng )造(zào ),萐(shà )莆(pú )嘉(jiā )禾(hé )必(bì )生(shēng )此(cǐ )地(dì ),以(yǐ )报(bào )陛(bì )下(xià )虔(qián )恭(gōng )之(zhī )德(dé )。”帝(dì )不(bú )从(cóng )。遂(suí )复(fù )崇(chóng )华(huá )殿(diàn ),改(gǎi )曰(yuē )九(jiǔ )龙(lóng )。以(yǐ )郡(jùn )国(guó )前(qián )后(hòu )言(yán )龙(lóng )见(jiàn )者(zhě )九(jiǔ ),故(gù )以(yǐ )为(wéi )名(míng )。多(duō )弃(qì )法(fǎ )度(dù ),疲(pí )众(zhòng )逞(chěng )欲(yù ),以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )妻(qī )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

吴(wú )孙(sūn )亮(liàng )建(jiàn )兴(xìng )元(yuán )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),武(wǔ )昌(chāng )端(duān )门(mén )灾(zāi ),改(gǎi )作(zuò ),端(duān )门(mén )又(yòu )灾(zāi )。内(nèi )殿(diàn )门(mén )者(zhě ),号(hào )令(lìng )所(suǒ )出(chū );殿(diàn )者(zhě ),听(tīng )政(zhèng )之(zhī )所(suǒ )。是(shì )时(shí )诸(zhū )葛(gě )恪(kè )执(zhí )政(zhèng ),而(ér )矜(jīn )慢(màn )放(fàng )肆(sì ),孙(sūn )峻(jùn )总(zǒng )禁(jìn )旅(lǚ ),而(ér )险(xiǎn )害(hài )终(zhōng )着(zhe )。武(wǔ )昌(chāng ),孙(sūn )氏(shì )尊(zūn )号(hào )所(suǒ )始(shǐ )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),宜(yí )除(chú )其(qí )贵(guì )要(yào )之(zhī )首(shǒu )者(zhě ),恪(kè )果(guǒ )丧(sàng )众(zhòng )殄(tiǎn )人(rén ),峻(jùn )授(shòu )政(zhèng )于(yú )綝(chēn ),綝(chēn )废(fèi )亮(liàng )也(yě )。或(huò )曰(yuē ),孙(sūn )权(quán )毁(huǐ )撤(chè )武(wǔ )昌(chāng )以(yǐ )增(zēng )太(tài )初(chū )宫(gōng ),诸(zhū )葛(gě )恪(kè )有(yǒu )迁(qiān )都(dōu )意(yì ),更(gèng )起(qǐ )门(mén )殿(diàn ),事(shì )非(fēi )时(shí )宜(yí ),故(gù )见(jiàn )灾(zāi )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“君(jūn )不(bú )思(sī )道(dào ),厥(jué )妖(yāo )火(huǒ )烧(shāo )宫(gōng )。”

太(tài )平(píng )元(yuán )年(nián )二(èr )月(yuè )朔(shuò ),建(jiàn )邺(yè )火(huǒ ),人(rén )之(zhī )火(huǒ )也(yě )。是(shì )秋(qiū ),孙(sūn )綝(chēn )始(shǐ )执(zhí )政(zhèng ),矫(jiǎo )以(yǐ )亮(liàng )诏(zhào )杀(shā )吕(lǚ )据(jù )、滕(téng )胤(yìn )。明(míng )年(nián ),又(yòu )辄(zhé )杀(shā )硃(zhū )异(yì )。弃(qì )法(fǎ )律(lǜ )逐(zhú )功(gōng )臣(chén )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

孙(sūn )休(xiū )永(yǒng )安(ān )五(wǔ )年(nián )二(èr )月(yuè ),城(chéng )西(xī )门(mén )北(běi )楼(lóu )灾(zāi )。六(liù )年(nián )十(shí )月(yuè ),石(shí )头(tóu )小(xiǎo )城(chéng )火(huǒ ),烧(shāo )西(xī )南(nán )百(bǎi )八(bā )十(shí )丈(zhàng )。是(shì )时(shí )嬖(bì )人(rén )张(zhāng )布(bù )专(zhuān )擅(shàn )国(guó )势(shì ),多(duō )行(háng )无(wú )礼(lǐ ),而(ér )韦(wéi )昭(zhāo )、盛(shèng )冲(chōng )终(zhōng )斥(chì )不(bú )用(yòng ),兼(jiān )遣(qiǎn )察(chá )战(zhàn )等(děng )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),惊(jīng )扰(rǎo )州(zhōu )郡(jùn ),致(zhì )使(shǐ )交(jiāo )止(zhǐ )反(fǎn )乱(luàn ),是(shì )其(qí )咎(jiù )也(yě )。

孙(sūn )皓(hào )建(jiàn )衡(héng )二(èr )年(nián )三(sān )月(yuè ),大(dà )火(huǒ ),烧(shāo )万(wàn )余(yú )家(jiā ),死(sǐ )者(zhě )七(qī )百(bǎi )人(rén )。案(àn )《春(chūn )秋(qiū )》齐(qí )大(dà )灾(zāi ),刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )桓(huán )公(gōng )好(hǎo )内(nèi ),听(tīng )女(nǚ )口(kǒu ),妻(qī )妾(qiè )数(shù )更(gèng )之(zhī )罚(fá )也(yě )。时(shí )皓(hào )制(zhì )令(lìng )诡(guǐ )暴(bào ),荡(dàng )弃(qì )法(fǎ )度(dù ),劳(láo )臣(chén )名(míng )士(shì ),诛(zhū )斥(chì )甚(shèn )众(zhòng ),后(hòu )宫(gōng )万(wàn )余(yú ),女(nǚ )谒(yè )数(shù )行(háng ),其(qí )中(zhōng )隆(lóng )宠(chǒng )佩(pèi )皇(huáng )后(hòu )玺(xǐ )绶(shòu )者(zhě )又(yòu )多(duō )矣(yǐ ),故(gù )有(yǒu )大(dà )火(huǒ )。

武(wǔ )帝(dì )太(tài )康(kāng )八(bā )年(nián )三(sān )月(yuè )乙(yǐ )丑(chǒu ),震(zhèn )灾(zāi )西(xī )阁(gé )楚(chǔ )王(wáng )所(suǒ )止(zhǐ )坊(fāng )及(jí )临(lín )商(shāng )观(guān )窗(chuāng )。十(shí )年(nián )四(sì )月(yuè )癸(guǐ )丑(chǒu ),崇(chóng )贤(xián )殿(diàn )灾(zāi )。十(shí )一(yī )月(yuè )庚(gēng )辰(chén ),含(hán )章(zhāng )鞠(jū )室(shì )、修(xiū )成(chéng )堂(táng )前(qián )庑(wǔ )、景(jǐng )坊(fāng )东(dōng )屋(wū )、晖(huī )章(zhāng )殿(diàn )南(nán )阁(gé )火(huǒ )。时(shí )有(yǒu )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“汉(hàn )王(wáng )氏(shì )五(wǔ )侯(hóu ),兄(xiōng )弟(dì )迭(dié )任(rèn ),今(jīn )杨(yáng )氏(shì )三(sān )公(gōng ),并(bìng )在(zài )大(dà )位(wèi ),故(gù )天(tiān )变(biàn )屡(lǚ )见(jiàn ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )忧(yōu )之(zhī )。”由(yóu )是(shì )杨(yáng )珧(yáo )求(qiú )退(tuì )。是(shì )时(shí )帝(dì )纳(nà )冯(féng )紞(dǎn )之(zhī )间(jiān ),废(fèi )张(zhāng )华(huá )之(zhī )功(gōng ),听(tīng )杨(yáng )骏(jùn )之(zhī )谗(chán ),离(lí )卫(wèi )瓘(guàn )之(zhī )宠(chǒng ),此(cǐ )逐(zhú )功(gōng )臣(chén )之(zhī )罚(fá )也(yě )。明(míng )年(nián ),宫(gōng )车(chē )宴(yàn )驾(jià )。其(qí )后(hòu )楚(chǔ )王(wáng )承(chéng )窃(qiè )发(fā )之(zhī )旨(zhǐ ),戮(lù )害(hài )二(èr )公(gōng ),身(shēn )亦(yì )不(bú )免(miǎn )。震(zhèn )灾(zāi )其(qí )坊(fāng ),又(yòu )天(tiān )意(yì )乎(hū )。

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )五(wǔ )年(nián )闰(rùn )月(yuè )庚(gēng )寅(yín ),武(wǔ )库(kù )火(huǒ )。张(zhāng )华(huá )疑(yí )有(yǒu )乱(luàn ),先(xiān )命(mìng )固(gù )守(shǒu ),然(rán )后(hòu )救(jiù )火(huǒ )。是(shì )以(yǐ )累(lèi )代(dài )异(yì )宝(bǎo ),王(wáng )莽(mǎng )头(tóu ),孔(kǒng )子(zǐ )屐(jī ),汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )断(duàn )白(bái )蛇(shé )剑(jiàn )及(jí )二(èr )百(bǎi )八(bā )万(wàn )器(qì )械(xiè ),一(yī )时(shí )荡(dàng )尽(jìn )。是(shì )后(hòu )愍(mǐn )怀(huái )太(tài )子(zǐ )见(jiàn )杀(shā )之(zhī )罚(fá )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),夫(fū )设(shè )险(xiǎn )击(jī )柝(tuò ),所(suǒ )以(yǐ )固(gù )其(qí )国(guó ),储(chǔ )积(jī )戒(jiè )器(qì ),所(suǒ )以(yǐ )戒(jiè )不(bú )虞(yú )。今(jīn )冢(zhǒng )嗣(sì )将(jiāng )倾(qīng ),社(shè )稷(jì )将(jiāng )泯(mǐn ),禁(jìn )兵(bīng )无(wú )所(suǒ )复(fù )施(shī ),皇(huáng )旅(lǚ )又(yòu )将(jiāng )谁(shuí )卫(wèi )。帝(dì )后(hòu )不(bú )悟(wù ),终(zhōng )丧(sàng )四(sì )海(hǎi ),是(shì )其(qí )应(yīng )也(yě )。张(zhāng )华(huá )、阎(yán )纂(zuǎn )皆(jiē )曰(yuē ),武(wǔ )库(kù )火(huǒ )而(ér )氐(dī )羌(qiāng )反(fǎn ),太(tài )子(zǐ )见(jiàn )废(fèi ),则(zé )四(sì )海(hǎi )可(kě )知(zhī )。”

八(bā )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè ),高(gāo )原(yuán )陵(líng )火(huǒ )。是(shì )时(shí )贾(jiǎ )后(hòu )凶(xiōng )恣(zì ),贾(jiǎ )谧(mì )擅(shàn )朝(cháo ),恶(è )积(jī )罪(zuì )稔(rěn ),宜(yí )见(jiàn )诛(zhū )绝(jué )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),臣(chén )妾(qiè )之(zhī )不(bú )可(kě )者(zhě ),虽(suī )亲(qīn )贵(guì )莫(mò )比(bǐ ),犹(yóu )宜(yí )忍(rěn )而(ér )诛(zhū )之(zhī ),如(rú )吾(wú )燔(fán )高(gāo )原(yuán )陵(líng )也(yě )。帝(dì )既(jì )眊(mèi )弱(ruò ),而(ér )张(zhāng )华(huá )又(yòu )不(bú )纳(nà )裴(péi )頠(wěi )、刘(liú )卞(biàn )之(zhī )谋(móu ),故(gù )后(hòu )遂(suí )与(yǔ )谧(mì )杀(shā )太(tài )子(zǐ )也(yě )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )“高(gāo )原(yuán )陵(líng )火(huǒ ),太(tài )子(zǐ )废(fèi )之(zhī )应(yīng )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )世(shì ),高(gāo )园(yuán )便(biàn )殿(diàn )火(huǒ ),董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )对(duì )与(yǔ )此(cǐ )占(zhàn )同(tóng )”。

永(yǒng )康(kāng )元(yuán )年(nián ),帝(dì )纳(nà )皇(huáng )后(hòu )羊(yáng )氏(shì ),后(hòu )将(jiāng )入(rù )宫(gōng ),衣(yī )中(zhōng )忽(hū )有(yǒu )火(huǒ ),众(zhòng )咸(xián )怪(guài )之(zhī )。永(yǒng )兴(xìng )元(yuán )年(nián ),成(chéng )都(dōu )王(wáng )遂(suí )废(fèi )后(hòu ),处(chù )之(zhī )金(jīn )墉(yōng )城(chéng )。是(shì )后(hòu )还(hái )立(lì ),立(lì )而(ér )复(fù )废(fèi )者(zhě )四(sì )。又(yòu )诏(zhào )赐(cì )死(sǐ ),荀(xún )籓(bān )表(biǎo )全(quán )之(zhī )。虽(suī )来(lái )还(hái )在(zài )位(wèi ),然(rán )忧(yōu )逼(bī )折(shé )辱(rǔ ),终(zhōng )古(gǔ )未(wèi )闻(wén )。此(cǐ )孽(niè )火(huǒ )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

永(yǒng )兴(xìng )二(èr )年(nián )七(qī )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),尚(shàng )书(shū )诸(zhū )曹(cáo )火(huǒ )起(qǐ ),延(yán )崇(chóng )礼(lǐ )闼(tà )及(jí )阁(gé )道(dào )。夫(fū )百(bǎi )揆(kuí )王(wáng )化(huà )之(zhī )本(běn ),王(wáng )者(zhě )弃(qì )法(fǎ )津(jīn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。后(hòu )清(qīng )河(hé )王(wáng )覃(tán )入(rù )嗣(sì ),不(bú )终(zhōng )于(yú )位(wèi ),又(yòu )杀(shā )太(tài )子(zǐ )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

孝(xiào )怀(huái )帝(dì )永(yǒng )嘉(jiā )四(sì )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè ),襄(xiāng )阳(yáng )火(huǒ ),烧(shāo )死(sǐ )者(zhě )三(sān )千(qiān )余(yú )人(rén )。是(shì )时(shí )王(wáng )如(rú )自(zì )号(hào )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )雍(yōng )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),众(zhòng )四(sì )五(wǔ )万(wàn ),攻(gōng )略(luè )郡(jùn )县(xiàn )。此(cǐ )下(xià )陵(líng )上(shàng ),阳(yáng )失(shī )其(qí )节(jiē )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )中(zhōng ),王(wáng )敦(dūn )镇(zhèn )武(wǔ )昌(chāng ),武(wǔ )昌(chāng )灾(zāi ),火(huǒ )起(qǐ ),兴(xìng )众(zhòng )救(jiù )之(zhī ),救(jiù )于(yú )此(cǐ )而(ér )发(fā )于(yú )彼(bǐ ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )数(shù )十(shí )处(chù )俱(jù )应(yīng ),数(shù )日(rì )不(bú )绝(jué )。旧(jiù )说(shuō )所(suǒ )谓(wèi )“滥(làn )炎(yán )妄(wàng )起(qǐ ),虽(suī )兴(xìng )师(shī )众(zhòng ),不(bú )能(néng )救(jiù )之(zhī )”之(zhī )谓(wèi )也(yě )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )“此(cǐ )臣(chén )而(ér )君(jūn )行(háng ),亢(kàng )阳(yáng )失(shī )节(jiē ),是(shì )为(wéi )王(wáng )敦(dūn )陵(líng )上(shàng ),有(yǒu )无(wú )君(jūn )之(zhī )心(xīn ),故(gù )灾(zāi )也(yě )。”

永(yǒng )昌(chāng )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè )癸(guǐ )巳(sì ),京(jīng )师(shī )大(dà )火(huǒ )。三(sān )月(yuè ),饶(ráo )安(ān )、东(dōng )光(guāng )、安(ān )陵(líng )三(sān )县(xiàn )火(huǒ ),烧(shāo )七(qī )千(qiān )余(yú )家(jiā ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )。

明(míng )帝(dì )太(tài )宁(níng )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),京(jīng )都(dōu )火(huǒ )。是(shì )时(shí )王(wáng )敦(dūn )威(wēi )侮(wǔ )朝(cháo )廷(tíng ),多(duō )行(háng )无(wú )礼(lǐ ),内(nèi )外(wài )臣(chén )下(xià )咸(xián )怀(huái )怨(yuàn )毒(dú ),极(jí )阴(yīn )生(shēng )阳(yáng )也(yě )。

成(chéng )帝(dì )咸(xián )和(hé )二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),京(jīng )师(shī )火(huǒ )。

康(kāng )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )元(yuán )年(nián )七(qī )月(yuè )庚(gēng )申(shēn ),吴(wú )郡(jùn )灾(zāi )。

穆(mù )帝(dì )永(yǒng )和(hé )五(wǔ )年(nián )六(liù )月(yuè ),震(zhèn )灾(zāi )石(shí )季(jì )龙(lóng )太(tài )武(wǔ )殿(diàn )及(jí )两(liǎng )庙(miào )端(duān )门(mén )。震(zhèn )灾(zāi )月(yuè )余(yú )乃(nǎi )灭(miè ),金(jīn )石(shí )皆(jiē )尽(jìn )。其(qí )后(hòu )季(jì )龙(lóng )死(sǐ ),大(dà )乱(luàn ),遂(suí )灭(miè )亡(wáng )。

海(hǎi )西(xī )公(gōng )太(tài )和(hé )中(zhōng ),郗(xī )愔(yīn )为(wéi )会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu )。六(liù )月(yuè )大(dà )旱(hàn )灾(zāi ),火(huǒ )烧(shāo )数(shù )千(qiān )家(jiā )。延(yán )及(jí )山(shān )阴(yīn )仓(cāng )米(mǐ )数(shù )百(bǎi )万(wàn )斛(hú ),炎(yán )烟(yān )蔽(bì )天(tiān ),不(bú )可(kě )扑(pū )灭(miè )。此(cǐ )亦(yì )桓(huán )温(wēn )强(qiáng )盛(shèng ),将(jiāng )废(fèi )海(hǎi )西(xī ),极(jí )阴(yīn )生(shēng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )宁(níng )康(kāng )元(yuán )年(nián )三(sān )月(yuè ),京(jīng )师(shī )风(fēng )火(huǒ )大(dà )起(qǐ )。是(shì )时(shí )桓(huán )温(wēn )入(rù )朝(cháo ),志(zhì )在(zài )陵(líng )上(shàng ),少(shǎo )主(zhǔ )践(jiàn )位(wèi ),人(rén )怀(huái )忧(yōu )恐(kǒng ),此(cǐ )与(yǔ )太(tài )宁(níng )火(huǒ )事(shì )同(tóng )。

太(tài )元(yuán )十(shí )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),国(guó )子(zǐ )学(xué )生(shēng )因(yīn )风(fēng )放(fàng )火(huǒ ),焚(fén )房(fáng )百(bǎi )余(yú )间(jiān )。是(shì )后(hòu )考(kǎo )课(kè )不(bú )厉(lì ),赏(shǎng )黜(chù )无(wú )章(zhāng )。盖(gài )有(yǒu )育(yù )才(cái )之(zhī )名(míng ),而(ér )无(wú )收(shōu )贤(xián )之(zhī )实(shí ),此(cǐ )不(bú )哲(zhé )之(zhī )罚(fá )先(xiān )兆(zhào )也(yě )。

十(shí )三(sān )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )乙(yǐ )未(wèi ),延(yán )贤(xián )堂(táng )灾(zāi )。是(shì )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn ),螽(zhōng )斯(sī )则(zé )百(bǎi )堂(táng )及(jí )客(kè )馆(guǎn )、骠(biāo )骑(qí )府(fǔ )库(kù )皆(jiē )灾(zāi )。于(yú )时(shí )朝(cháo )多(duō )弊(bì )政(zhèng ),衰(shuāi )陵(líng )日(rì )兆(zhào ),不(bú )哲(zhé )之(zhī )罚(fá ),皆(jiē )有(yǒu )象(xiàng )类(lèi )。主(zhǔ )相(xiàng )不(bú )悟(wù ),终(zhōng )至(zhì )乱(luàn )亡(wáng )。会(huì )稽(jī )王(wáng )道(dào )子(zǐ )宠(chǒng )幸(xìng )尼(ní )及(jí )姏(mán )母(mǔ ),各(gè )树(shù )用(yòng )其(qí )亲(qīn )戚(qī ),乃(nǎi )至(zhì )出(chū )入(rù )宫(gōng )掖(yè ),礼(lǐ )见(jiàn )人(rén )主(zhǔ )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),登(dēng )延(yán )贤(xián )堂(táng )及(jí )客(kè )馆(guǎn )者(zhě )多(duō )非(fēi )其(qí )人(rén ),故(gù )灾(zāi )之(zhī )也(yě )。又(yòu ),孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )更(gèng )不(bú )立(lì )皇(huáng )后(hòu ),宠(chǒng )幸(xìng )微(wēi )贱(jiàn )张(zhāng )夫(fū )人(rén ),夫(fū )人(rén )骄(jiāo )妒(dù ),皇(huáng )子(zǐ )不(bú )繁(fán ),乖(guāi )“螽(zhōng )斯(sī )则(zé )百(bǎi )”之(zhī )道(dào ),故(gù )灾(zāi )其(qí )殿(diàn )焉(yān )。道(dào )子(zǐ )复(fù )赏(shǎng )赐(cì )不(bú )节(jiē ),故(gù )府(fǔ )库(kù )被(bèi )灾(zāi ),斯(sī )亦(yì )其(qí )罚(fá )也(yě )。

安(ān )帝(dì )隆(lóng )安(ān )二(èr )年(nián )三(sān )月(yuè ),龙(lóng )舟(zhōu )二(èr )乘(chéng )灾(zāi ),是(shì )水(shuǐ )沴(lì )火(huǒ )也(yě )。其(qí )后(hòu )桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )位(wèi ),帝(dì )乃(nǎi )播(bō )越(yuè )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),王(wáng )者(zhě )流(liú )迁(qiān ),不(bú )复(fù )御(yù )龙(lóng )舟(zhōu ),故(gù )灾(zāi )之(zhī )耳(ěr )。

元(yuán )兴(xìng )元(yuán )年(nián )八(bā )月(yuè )庚(gēng )子(zǐ ),尚(shàng )书(shū )下(xià )舍(shě )曹(cáo )火(huǒ )。时(shí )桓(huán )玄(xuán )遥(yáo )录(lù )尚(shàng )书(shū ),故(gù )天(tiān )火(huǒ ),示(shì )不(bú )复(fù )居(jū )也(yě )。

三(sān )年(nián ),卢(lú )循(xún )攻(gōng )略(luè )广(guǎng )州(zhōu ),刺(cì )史(shǐ )吴(wú )隐(yǐn )之(zhī )闭(bì )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。其(qí )十(shí )月(yuè )壬(rén )戌(xū )夜(yè ),火(huǒ )起(qǐ )。时(shí )百(bǎi )姓(xìng )避(bì )寇(kòu )盈(yíng )满(mǎn )城(chéng )内(nèi ),隐(yǐn )之(zhī )惧(jù )有(yǒu )应(yīng )贼(zéi )者(zhě ),但(dàn )务(wù )严(yán )兵(bīng ),不(bú )先(xiān )救(jiù )火(huǒ )。由(yóu )是(shì )府(fǔ )舍(shě )焚(fén )荡(dàng ),烧(shāo )死(sǐ )者(zhě )万(wàn )余(yú )人(rén ),因(yīn )遂(suí )散(sàn )溃(kuì ),悉(xī )为(wéi )贼(zéi )擒(qín )。

义(yì )熙(xī )四(sì )年(nián )七(qī )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),尚(shàng )书(shū )殿(diàn )中(zhōng )吏(lì )部(bù )曹(cáo )火(huǒ )。九(jiǔ )年(nián ),京(jīng )都(dōu )大(dà )火(huǒ ),烧(shāo )数(shù )千(qiān )家(jiā )。十(shí )一(yī )年(nián ),京(jīng )都(dōu )所(suǒ )在(zài )大(dà )行(háng )火(huǒ )灾(zāi ),吴(wú )界(jiè )尤(yóu )甚(shèn )。火(huǒ )防(fáng )甚(shèn )峻(jùn ),犹(yóu )自(zì )不(bú )绝(jué )。王(wáng )弘(hóng )时(shí )为(wéi )吴(wú )郡(jùn ),昼(zhòu )在(zài )听(tīng )事(shì ),见(jiàn )天(tiān )上(shàng )有(yǒu )一(yī )赤(chì )物(wù )下(xià ),状(zhuàng )如(rú )信(xìn )幡(fān ),遥(yáo )集(jí )路(lù )南(nán )人(rén )家(jiā )屋(wū )上(shàng ),火(huǒ )即(jí )大(dà )发(fā )。弘(hóng )知(zhī )天(tiān )为(wéi )之(zhī )灾(zāi ),故(gù )不(bú )罪(zuì )火(huǒ )主(zhǔ )。此(cǐ )帝(dì )室(shì )衰(shuāi )微(wēi )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

《传(chuán )》曰(yuē ):“修(xiū )宫(gōng )室(shì ),饰(shì )台(tái )榭(xiè ),内(nèi )淫(yín )乱(luàn ),犯(fàn )亲(qīn )戚(qī ),侮(wǔ )兄(xiōng )弟(dì ),则(zé )稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )。”

说(shuō )曰(yuē ):土(tǔ ),中(zhōng )央(yāng ),生(shēng )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )王(wáng )者(zhě ),为(wéi )内(nèi )事(shì ),宫(gōng )室(shì )、夫(fū )妇(fù )、亲(qīn )属(shǔ ),亦(yì )相(xiàng )生(shēng )者(zhě )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )天(tiān )子(zǐ )诸(zhū )侯(hóu ),宫(gōng )庙(miào )大(dà )小(xiǎo )高(gāo )卑(bēi )有(yǒu )制(zhì ),后(hòu )夫(fū )人(rén )媵(yìng )妾(qiè )多(duō )少(shǎo )有(yǒu )度(dù ),九(jiǔ )族(zú )亲(qīn )疏(shū )长(zhǎng )幼(yòu )有(yǒu )序(xù )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“礼(lǐ ),与(yǔ )其(qí )奢(shē )也(yě ),宁(níng )俭(jiǎn )。”故(gù )禹(yǔ )卑(bēi )宫(gōng )室(shì ),文(wén )王(wáng )刑(xíng )于(yú )寡(guǎ )妻(qī ),此(cǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )教(jiāo )化(huà )也(yě )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )土(tǔ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )奢(shē )淫(yín )骄(jiāo )慢(màn ),则(zé )土(tǔ )失(shī )其(qí )性(xìng )。亡(wáng )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )而(ér )草(cǎo )木(mù )百(bǎi )谷(gǔ )不(bú )熟(shú ),是(shì )为(wéi )稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )。

吴(wú )孙(sūn )皓(hào )时(shí ),常(cháng )岁(suì )无(wú )水(shuǐ )旱(hàn ),苗(miáo )稼(jià )丰(fēng )美(měi )而(ér )实(shí )不(bú )成(chéng ),百(bǎi )姓(xìng )以(yǐ )饥(jī ),阖(hé )境(jìng )皆(jiē )然(rán ),连(lián )岁(suì )不(bú )已(yǐ )。吴(wú )人(rén )以(yǐ )为(wéi )伤(shāng )露(lù ),非(fēi )也(yě )。案(àn )刘(liú )向(xiàng )《春(chūn )秋(qiū )说(shuō )》曰(yuē )“水(shuǐ )旱(hàn )当(dāng )书(shū ),不(bú )书(shū )水(shuǐ )旱(hàn )而(ér )曰(yuē )大(dà )无(wú )麦(mài )禾(hé )者(zhě ),土(tǔ )气(qì )不(bú )养(yǎng ),稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )”,此(cǐ )其(qí )义(yì )也(yě )。皓(hào )初(chū )迁(qiān )都(dōu )武(wǔ )昌(chāng ),寻(xún )还(hái )建(jiàn )邺(yè ),又(yòu )起(qǐ )新(xīn )馆(guǎn ),缀(zhuì )饰(shì )珠(zhū )玉(yù ),壮(zhuàng )丽(lì )过(guò )甚(shèn ),破(pò )坏(huài )诸(zhū )营(yíng ),增(zēng )广(guǎng )苑(yuàn )囿(yòu ),犯(fàn )暑(shǔ )妨(fáng )农(nóng ),官(guān )私(sī )疲(pí )怠(dài )。《月(yuè )令(lìng )》,季(jì )夏(xià )不(bú )可(kě )以(yǐ )兴(xìng )土(tǔ )功(gōng ),

皓(hào )皆(jiē )冒(mào )之(zhī )。此(cǐ )修(xiū )宫(gōng )室(shì )饰(shì )台(tái )榭(xiè )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )二(èr )年(nián ),吴(wú )郡(jùn )、吴(wú )兴(xìng )、东(dōng )阳(yáng )无(wú )麦(mài )禾(hé ),大(dà )饥(jī )。

成(chéng )帝(dì )咸(xián )和(hé )五(wǔ )年(nián ),无(wú )麦(mài )禾(hé ),天(tiān )下(xià )大(dà )饥(jī )。

穆(mù )帝(dì )永(yǒng )和(hé )十(shí )年(nián ),三(sān )麦(mài )不(bú )登(dēng )。十(shí )二(èr )年(nián ),大(dà )无(wú )麦(mài )。

孝(xiào )武(wǔ )太(tài )元(yuán )六(liù )年(nián ),无(wú )麦(mài )禾(hé ),天(tiān )下(xià )大(dà )饥(jī )。

安(ān )帝(dì )元(yuán )兴(xìng )元(yuán )年(nián ),无(wú )麦(mài )禾(hé ),天(tiān )下(xià )大(dà )饥(jī )。

《传(chuán )》曰(yuē ):“好(hǎo )战(zhàn )攻(gōng ),轻(qīng )百(bǎi )姓(xìng ),饰(shì )城(chéng )郭(guō ),侵(qīn )边(biān )境(jìng ),则(zé )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )。”

说(shuō )曰(yuē ):金(jīn ),西(xī )方(fāng ),万(wàn )物(wù )既(jì )成(chéng ),杀(shā )气(qì )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。故(gù )立(lì )秋(qiū )而(ér )鹰(yīng )隼(sǔn )击(jī ),秋(qiū )分(fèn )而(ér )微(wēi )霜(shuāng )降(jiàng )。其(qí )于(yú )王(wáng )事(shì ),出(chū )军(jūn )行(háng )师(shī ),把(bǎ )旄(máo )杖(zhàng )钺(yuè ),誓(shì )士(shì )众(zhòng ),抗(kàng )威(wēi )武(wǔ ),所(suǒ )以(yǐ )征(zhēng )叛(pàn )逆(nì ),止(zhǐ )暴(bào )乱(luàn )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):“有(yǒu )虔(qián )执(zhí )钺(yuè ),如(rú )火(huǒ )烈(liè )烈(liè )。”又(yòu )曰(yuē ):“载(zǎi )戢(jí )干(gàn )戈(gē ),载(zǎi )橐(tuó )弓(gōng )矢(shǐ )。”动(dòng )静(jìng )应(yīng )宜(yí ),说(shuō )以(yǐ )犯(fàn )难(nán ),人(rén )忘(wàng )其(qí )死(sǐ ),金(jīn )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )贪(tān )欲(yù )恣(zì )睢(suī ),务(wù )立(lì )威(wēi )胜(shèng ),不(bú )重(zhòng )人(rén )命(mìng ),则(zé )金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng )。盖(gài )工(gōng )冶(yě )铸(zhù )金(jīn )铁(tiě ),冰(bīng )滞(zhì )涸(hé )坚(jiān ),不(bú )成(chéng )者(zhě )众(zhòng ),乃(nǎi )为(wéi )变(biàn )怪(guài ),是(shì )为(wéi )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )。

魏(wèi )时(shí )张(zhāng )掖(yè )石(shí )瑞(ruì ),虽(suī )是(shì )晋(jìn )之(zhī )符(fú )命(mìng ),而(ér )于(yú )魏(wèi )为(wéi )妖(yāo )。好(hǎo )攻(gōng )战(zhàn ),轻(qīng )百(bǎi )姓(xìng ),饰(shì )城(chéng )郭(guō ),侵(qīn )边(biān )境(jìng ),魏(wèi )氏(shì )三(sān )祖(zǔ )皆(jiē )有(yǒu )其(qí )事(shì )。石(shí )图(tú )发(fā )于(yú )非(fēi )常(cháng )之(zhī )文(wén ),此(cǐ )不(bú )从(cóng )革(gé )之(zhī )异(yì )也(yě )。晋(jìn )定(dìng )大(dà )业(yè ),多(duō )毙(bì )曹(cáo )氏(shì ),石(shí )瑞(ruì )文(wén )“大(dà )讨(tǎo )曹(cáo )”之(zhī )应(yīng )也(yě )。案(àn )刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》石(shí )言(yán )于(yú )晋(jìn ),为(wéi )金(jīn )石(shí )同(tóng )类(lèi )也(yě ),是(shì )为(wéi )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé ),失(shī )其(qí )性(xìng )也(yě ),刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )石(shí )白(bái )色(sè )为(wéi )主(zhǔ ),属(shǔ )白(bái )祥(xiáng )。

魏(wèi )明(míng )帝(dì )青(qīng )龙(lóng )中(zhōng ),盛(shèng )修(xiū )宫(gōng )室(shì ),西(xī )取(qǔ )长(zhǎng )安(ān )金(jīn )狄(dí ),承(chéng )露(lù )槃(pán )折(shé ),声(shēng )闻(wén )数(shù )十(shí )里(lǐ ),金(jīn )狄(dí )泣(qì ),于(yú )是(shì )因(yīn )留(liú )霸(bà )城(chéng )。此(cǐ )金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng )而(ér )为(wéi )异(yì )也(yě )。

吴(wú )时(shí ),历(lì )阳(yáng )县(xiàn )有(yǒu )岩(yán )穿(chuān ),似(sì )印(yìn ),咸(xián )云(yún )“石(shí )印(yìn )封(fēng )发(fā ),天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng )”。孙(sūn )皓(hào )天(tiān )玺(xǐ )元(yuán )年(nián ),印(yìn )发(fā )。又(yòu ),阳(yáng )羡(xiàn )山(shān )有(yǒu )石(shí )穴(xué ),长(zhǎng )十(shí )余(yú )丈(zhàng )。皓(hào )初(chū )修(xiū )武(wǔ )昌(chāng )宫(gōng ),有(yǒu )迁(qiān )都(dōu )之(zhī )意(yì )。是(shì )时(shí )武(wǔ )昌(chāng )为(wéi )离(lí )宫(gōng )。班(bān )固(gù )云(yún )“离(lí )宫(gōng )与(yǔ )城(chéng )郭(guō )同(tóng )占(zhàn )”,饰(shì )城(chéng )郭(guō )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。其(qí )宝(bǎo )鼎(dǐng )三(sān )年(nián )后(hòu ),皓(hào )出(chū )东(dōng )关(guān ),遣(qiǎn )丁(dīng )奉(fèng )至(zhì )合(hé )肥(féi ),建(jiàn )衡(héng )三(sān )年(nián )皓(hào )又(yòu )大(dà )举(jǔ )出(chū )华(huá )里(lǐ ),侵(qīn )边(biān )境(jìng )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。故(gù )令(lìng )金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng ),卒(zú )面(miàn )缚(fù )而(ér )吴(wú )亡(wáng )。

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )三(sān )年(nián )闰(rùn )二(èr )月(yuè ),殿(diàn )前(qián )六(liù )钟(zhōng )皆(jiē )出(chū )涕(tì ),五(wǔ )刻(kè )止(zhǐ )。前(qián )年(nián )贾(jiǎ )后(hòu )杀(shā )杨(yáng )太(tài )后(hòu )于(yú )金(jīn )墉(yōng )城(chéng ),而(ér )贾(jiǎ )后(hòu )为(wéi )恶(è )不(bú )止(zhǐ ),故(gù )钟(zhōng )出(chū )涕(tì ),犹(yóu )伤(shāng )之(zhī )也(yě )。

永(yǒng )兴(xìng )元(yuán )年(nián ),成(chéng )都(dōu )伐(fá )长(zhǎng )沙(shā ),每(měi )夜(yè )戈(gē )戟(jǐ )锋(fēng )有(yǒu )火(huǒ )光(guāng )如(rú )悬(xuán )烛(zhú )。此(cǐ )轻(qīng )人(rén )命(mìng ),好(hǎo )攻(gōng )战(zhàn ),金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng )而(ér )为(wéi )光(guāng )变(biàn )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),兵(bīng )犹(yóu )火(huǒ )也(yě ),不(bú )戢(jí )将(jiāng )自(zì )焚(fén )。成(chéng )都(dōu )不(bú )悟(wù ),终(zhōng )以(yǐ )败(bài )亡(wáng )。

怀(huái )帝(dì )永(yǒng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián ),项(xiàng )县(xiàn )有(yǒu )魏(wèi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )贾(jiǎ )逵(kuí )石(shí )碑(bēi ),生(shēng )金(jīn )可(kě )采(cǎi ),此(cǐ )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )而(ér )为(wéi )变(biàn )也(yě )。五(wǔ )月(yuè ),汲(jí )桑(sāng )作(zuò )乱(luàn ),群(qún )寇(kòu )飙(biāo )起(qǐ )。

清(qīng )河(hé )王(wáng )覃(tán )为(wéi )世(shì )子(zǐ )时(shí ),所(suǒ )佩(pèi )金(jīn )铃(líng )忽(hū )生(shēng )起(qǐ )如(rú )粟(sù )者(zhě ),康(kāng )王(wáng )母(mǔ )疑(yí )不(bú )祥(xiáng ),毁(huǐ )弃(qì )之(zhī )。及(jí )后(hòu )为(wéi )惠(huì )帝(dì )太(tài )子(zǐ ),不(bú )终(zhōng )于(yú )位(wèi ),卒(zú )为(wéi )司(sī )马(mǎ )越(yuè )所(suǒ )杀(shā )。

愍(mǐn )帝(dì )建(jiàn )兴(xìng )五(wǔ )年(nián ),石(shí )言(yán )于(yú )平(píng )阳(yáng )。是(shì )时(shí )帝(dì )蒙(méng )尘(chén )亦(yì )在(zài )平(píng )阳(yáng ),故(gù )有(yǒu )非(fēi )言(yán )之(zhī )物(wù )而(ér )言(yán ),妖(yāo )之(zhī )大(dà )者(zhě )。俄(é )而(ér )帝(dì )为(wéi )逆(nì )胡(hú )所(suǒ )弑(shì )。

元(yuán )帝(dì )永(yǒng )昌(chāng )元(yuán )年(nián ),甘(gān )卓(zhuó )将(jiāng )袭(xí )王(wáng )敦(dūn ),既(jì )而(ér )中(zhōng )止(zhǐ )。及(jí )还(hái ),家(jiā )多(duō )变(biàn )怪(guài ),照(zhào )镜(jìng )不(bú )见(jiàn )其(qí )头(tóu )。此(cǐ )金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng )而(ér )为(wéi )妖(yāo )也(yě )。寻(xún )为(wéi )敦(dūn )所(suǒ )袭(xí ),遂(suí )夷(yí )灭(miè )。

石(shí )季(jì )龙(lóng )时(shí ),邺(yè )城(chéng )凤(fèng )阳(yáng )门(mén )上(shàng )金(jīn )凤(fèng )皇(huáng )二(èr )头(tóu )飞(fēi )入(rù )漳(zhāng )河(hé )。

海(hǎi )西(xī )太(tài )和(hé )中(zhōng ),会(huì )稽(jī )山(shān )阴(yīn )县(xiàn )起(qǐ )仓(cāng ),凿(záo )地(dì )得(dé )两(liǎng )大(dà )船(chuán ),满(mǎn )中(zhōng )钱(qián ),钱(qián )皆(jiē )轮(lún )文(wén )大(dà )形(xíng )。时(shí )日(rì )向(xiàng )暮(mù ),凿(záo )者(zhě )驰(chí )以(yǐ )告(gào )官(guān ),官(guān )夜(yè )遣(qiǎn )防(fáng )守(shǒu )甚(shèn )严(yán )。至(zhì )明(míng )旦(dàn ),失(shī )钱(qián )所(suǒ )在(zài ),惟(wéi )有(yǒu )船(chuán )存(cún )。视(shì )其(qí )状(zhuàng ),悉(xī )有(yǒu )钱(qián )处(chù )。

安(ān )帝(dì )义(yì )熙(xī )初(chū ),东(dōng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )照(zhào )镜(jìng )不(bú )见(jiàn )其(qí )头(tóu ),寻(xún )亦(yì )诛(zhū )翦(jiǎn ),占(zhàn )与(yǔ )甘(gān )卓(zhuó )同(tóng )也(yě )。

《传(chuán )》曰(yuē ):“简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào ),不(bú )祷(dǎo )祠(cí ),废(fèi )祭(jì )祀(sì ),逆(nì )天(tiān )时(shí ),则(zé )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。”

说(shuō )曰(yuē ):水(shuǐ ),北(běi )方(fāng ),终(zhōng )藏(cáng )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )人(rén )道(dào ),命(mìng )终(zhōng )而(ér )形(xíng )藏(cáng ),精(jīng )神(shén )放(fàng )越(yuè )。圣(shèng )人(rén )为(wéi )之(zhī )宗(zōng )庙(miào ),以(yǐ )收(shōu )魂(hún )气(qì ),春(chūn )秋(qiū )祭(jì )祀(sì ),以(yǐ )终(zhōng )孝(xiào )道(dào )。王(wáng )者(zhě )即(jí )位(wèi ),必(bì )郊(jiāo )祀(sì )天(tiān )地(dì ),祷(dǎo )祈(qí )神(shén )祇(qí ),望(wàng )秩(zhì )山(shān )川(chuān ),怀(huái )柔(róu )百(bǎi )神(shén ),亡(wáng )不(bú )宗(zōng )事(shì )。慎(shèn )其(qí )斋(zhāi )戒(jiè ),致(zhì )其(qí )严(yán )敬(jìng ),是(shì )故(gù )鬼(guǐ )神(shén )歆(xīn )飨(xiǎng ),多(duō )获(huò )福(fú )助(zhù )。此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )顺(shùn )事(shì )阴(yīn )气(qì ),和(hé )神(shén )人(rén )也(yě )。及(jí )至(zhì )发(fā )号(hào )施(shī )令(lìng ),亦(yì )奉(fèng )天(tiān )时(shí )。十(shí )二(èr )月(yuè )咸(xián )得(dé )其(qí )气(qì ),则(zé )阴(yīn )阳(yáng )调(diào )而(ér )终(zhōng )始(shǐ )成(chéng )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )水(shuǐ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )不(bú )敬(jìng )鬼(guǐ )神(shén ),政(zhèng )令(lìng )逆(nì )时(shí ),水(shuǐ )失(shī )其(qí )性(xìng )。雾(wù )水(shuǐ )暴(bào )出(chū ),百(bǎi )川(chuān )逆(nì )溢(yì ),坏(huài )乡(xiāng )邑(yì ),溺(nì )人(rén )民(mín ),及(jí )淫(yín )雨(yǔ )伤(shāng )稼(jià )穑(sè ),是(shì )为(wéi )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。

京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“颛(zhuān )事(shì )者(zhě )加(jiā ),诛(zhū )罚(fá )绝(jué )理(lǐ ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ )。其(qí )水(shuǐ )也(yě ),雨(yǔ ),杀(shā )人(rén ),以(yǐ )陨(yǔn )霜(shuāng ),大(dà )风(fēng )天(tiān )黄(huáng )。饥(jī )而(ér )不(bú )损(sǔn ),兹(zī )谓(wèi )泰(tài ),厥(jué )大(dà )水(shuǐ ),水(shuǐ )杀(shā )人(rén )。避(bì )遏(è )有(yǒu )德(dé ),兹(zī )谓(wèi )狂(kuáng ),厥(jué )水(shuǐ ),水(shuǐ )流(liú )杀(shā )人(rén )也(yě )。已(yǐ )水(shuǐ )则(zé )地(dì )生(shēng )虫(chóng )。归(guī )狱(yù )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )追(zhuī )非(fēi ),厥(jué )水(shuǐ )寒(hán ),杀(shā )人(rén )。追(zhuī )诛(zhū )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )不(bú )理(lǐ ),厥(jué )水(shuǐ )五(wǔ )谷(gǔ )不(bú )收(shōu )。大(dà )败(bài )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )皆(jiē )阴(yīn ),厥(jué )水(shuǐ )流(liú )入(rù )国(guó )邑(yì ),陨(yǔn )霜(shuāng )杀(shā )谷(gǔ )。”董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )曰(yuē ):“交(jiāo )兵(bīng )结(jié )仇(chóu ),伏(fú )尸(shī )流(liú )血(xuè ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng ),故(gù )大(dà )水(shuǐ )也(yě )。”

魏(wèi )文(wén )帝(dì )黄(huáng )初(chū )四(sì )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )霖(lín ),伊(yī )洛(luò )溢(yì ),至(zhì )津(jīn )阳(yáng )城(chéng )门(mén ),漂(piāo )数(shù )千(qiān )家(jiā ),杀(shā )人(rén )。初(chū ),帝(dì )即(jí )位(wèi ),自(zì )邺(yè )迁(qiān )洛(luò ),营(yíng )造(zào )宫(gōng )室(shì ),而(ér )不(bú )起(qǐ )宗(zōng )庙(miào )。太(tài )祖(zǔ )神(shén )主(zhǔ )犹(yóu )在(zài )邺(yè ),尝(cháng )于(yú )建(jiàn )始(shǐ )殿(diàn )飨(xiǎng )祭(jì )如(rú )家(jiā )人(rén )礼(lǐ ),终(zhōng )黄(huáng )初(chū )不(bú )复(fù )还(hái )邺(yè )。又(yòu )郊(jiāo )社(shè )神(shén )祇(qí ),未(wèi )有(yǒu )定(dìng )位(wèi )。此(cǐ )简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )废(fèi )祭(jì )祀(sì )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

吴(wú )孙(sūn )权(quán )赤(chì )乌(wū )八(bā )年(nián )夏(xià ),茶(chá )陵(líng )县(xiàn )鸿(hóng )水(shuǐ )溢(yì )出(chū ),漂(piāo )二(èr )百(bǎi )余(yú )家(jiā )。十(shí )三(sān )年(nián )秋(qiū ),丹(dān )阳(yáng )、故(gù )鄣(zhāng )等(děng )县(xiàn )又(yòu )鸿(hóng )水(shuǐ )溢(yì )出(chū )。案(àn )权(quán )称(chēng )帝(dì )三(sān )十(shí )年(nián ),竟(jìng )不(bú )于(yú )建(jiàn )邺(yè )创(chuàng )七(qī )庙(miào )。惟(wéi )父(fù )坚(jiān )一(yī )庙(miào )远(yuǎn )在(zài )长(zhǎng )沙(shā ),而(ér )郊(jiāo )祀(sì )礼(lǐ )阙(què )。嘉(jiā )禾(hé )初(chū ),群(qún )臣(chén )奏(zòu )宜(yí )郊(jiāo )祀(sì ),又(yòu )不(bú )许(xǔ )。末(mò )年(nián )虽(suī )一(yī )南(nán )郊(jiāo ),而(ér )北(běi )郊(jiāo )遂(suí )无(wú )闻(wén )焉(yān )。吴(wú )楚(chǔ )之(zhī )望(wàng )亦(yì )不(bú )见(jiàn )秩(zhì ),反(fǎn )祀(sì )罗(luó )阳(yáng )妖(yāo )神(shén ),以(yǐ )求(qiú )福(fú )助(zhù )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),权(quán )简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào ),不(bú )祷(dǎo )祠(cí ),废(fèi )祭(jì )祀(sì ),故(gù )示(shì )此(cǐ )罚(fá ),欲(yù )其(qí )感(gǎn )悟(wù )也(yě )。

太(tài )元(yuán )元(yuán )年(nián ),吴(wú )又(yòu )有(yǒu )大(dà )风(fēng )涌(yǒng )水(shuǐ )之(zhī )异(yì )。是(shì )冬(dōng ),权(quán )南(nán )郊(jiāo ),宜(yí )是(shì )鉴(jiàn )咎(jiù )征(zhēng )乎(hū )!还(hái )而(ér )寝(qǐn )疾(jí ),明(míng )年(nián )四(sì )月(yuè )薨(hōng )。一(yī )曰(yuē ),权(quán )时(shí )信(xìn )纳(nà )谮(zèn )诉(sù ),虽(suī )陆(lù )逊(xùn )勋(xūn )重(zhòng ),子(zǐ )和(hé )储(chǔ )贰(èr ),犹(yóu )不(bú )得(dé )其(qí )终(zhōng ),与(yǔ )汉(hàn )安(ān )帝(dì )听(tīng )谗(chán )免(miǎn )杨(yáng )震(zhèn )、废(fèi )太(tài )子(zǐ )同(tóng )事(shì )也(yě )。且(qiě )赤(chì )乌(wū )中(zhōng )无(wú )年(nián )不(bú )用(yòng )兵(bīng ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn )。八(bā )年(nián )秋(qiū ),将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )茂(mào )等(děng )又(yòu )图(tú )逆(nì )。

魏(wèi )明(míng )帝(dì )景(jǐng )初(chū )元(yuán )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),淫(yín )雨(yǔ ),冀(jì )、兖(yǎn )、徐(xú )、豫(yù )四(sì )州(zhōu )水(shuǐ )出(chū ),没(méi )溺(nì )杀(shā )人(rén ),漂(piāo )失(shī )财(cái )产(chǎn )。帝(dì )自(zì )初(chū )即(jí )位(wèi ),便(biàn )淫(yín )奢(shē )极(jí )欲(yù ),多(duō )占(zhàn )幼(yòu )女(nǚ ),或(huò )夺(duó )士(shì )妻(qī ),崇(chóng )饰(shì )宫(gōng )室(shì ),妨(fáng )害(hài )农(nóng )战(zhàn ),触(chù )情(qíng )恣(zì )欲(yù ),至(zhì )是(shì )弥(mí )甚(shèn ),号(hào )令(lìng )逆(nì )时(shí ),饥(jī )不(bú )损(sǔn )役(yì )。此(cǐ )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )之(zhī )应(yīng )也(yě )。吴(wú )孙(sūn )亮(liàng )五(wǔ )凤(fèng )元(yuán )年(nián )夏(xià ),大(dà )水(shuǐ )。亮(liàng )即(jí )位(wèi )四(sì )年(nián ),乃(nǎi )立(lì )权(quán )庙(miào )。又(yòu )终(zhōng )吴(wú )世(shì )不(bú )上(shàng )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )号(hào ),不(bú )修(xiū )严(yán )父(fù )之(zhī )礼(lǐ ),昭(zhāo )穆(mù )之(zhī )数(shù )有(yǒu )阙(què )。亮(liàng )及(jí )休(xiū )、皓(hào )又(yòu )并(bìng )废(fèi )二(èr )郊(jiāo ),不(bú )秩(zhì )群(qún )神(shén )。此(cǐ )简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )不(bú )祭(jì )祀(sì )之(zhī )罚(fá )也(yě )。又(yòu ),是(shì )时(shí )孙(sūn )峻(jùn )专(zhuān )政(zhèng ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )乎(hū )!

孙(sūn )休(xiū )永(yǒng )安(ān )四(sì )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ ),水(shuǐ )泉(quán )涌(yǒng )溢(yì )。昔(xī )岁(suì )作(zuò )浦(pǔ )里(lǐ )塘(táng ),功(gōng )费(fèi )无(wú )数(shù ),而(ér )田(tián )不(bú )可(kě )成(chéng ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )叛(pàn ),或(huò )自(zì )贼(zéi )杀(shā ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )也(yě )。休(xiū )又(yòu )专(zhuān )任(rèn )张(zhāng )布(bù ),退(tuì )盛(shèng )冲(chōng )等(děng ),吴(wú )人(rén )贼(zéi )之(zhī )应(yīng )也(yě )。五(wǔ )年(nián )八(bā )月(yuè )壬(rén )午(wǔ ),大(dà )雨(yǔ )震(zhèn )电(diàn ),水(shuǐ )泉(quán )涌(yǒng )溢(yì )。

武(wǔ )帝(dì )泰(tài )始(shǐ )四(sì )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),青(qīng )、徐(xú )、兖(yǎn )、豫(yù )四(sì )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。七(qī )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )霖(lín ),河(hé )、洛(luò )、伊(yī )、沁(qìn )皆(jiē )溢(yì ),杀(shā )二(èr )百(bǎi )余(yú )人(rén )。自(zì )帝(dì )即(jí )尊(zūn )位(wèi ),不(bú )加(jiā )三(sān )后(hòu )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )号(hào )。泰(tài )始(shǐ )二(èr )年(nián )又(yòu )除(chú )明(míng )堂(táng )南(nán )郊(jiāo )五(wǔ )帝(dì )座(zuò ),同(tóng )称(chēng )昊(hào )天(tiān )上(shàng )帝(dì ),一(yī )位(wèi )而(ér )已(yǐ )。又(yòu )省(shěng )先(xiān )后(hòu )配(pèi )地(dì )之(zhī )祀(sì )。此(cǐ )简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )废(fèi )祭(jì )祀(sì )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

咸(xián )宁(níng )元(yuán )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),徐(xú )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。二(èr )年(nián )七(qī )月(yuè )癸(guǐ )亥(hài ),河(hé )南(nán )、魏(wèi )郡(jùn )暴(bào )水(shuǐ ),杀(shā )百(bǎi )余(yú )人(rén )。闰(rùn )月(yuè ),荆(jīng )州(zhōu )郡(jùn )国(guó )五(wǔ )大(dà )水(shuǐ ),流(liú )四(sì )千(qiān )余(yú )家(jiā )。去(qù )年(nián )采(cǎi )择(zé )良(liáng )家(jiā )子(zǐ )女(nǚ ),露(lù )面(miàn )入(rù )殿(diàn ),帝(dì )亲(qīn )简(jiǎn )阅(yuè ),务(wù )在(zài )姿(zī )色(sè ),不(bú )访(fǎng )德(dé )行(háng ),有(yǒu )蔽(bì )匿(nì )者(zhě )以(yǐ )不(bú )敬(jìng )论(lùn ),搢(jìn )绅(shēn )愁(chóu )怨(yuàn ),天(tiān )下(xià )非(fēi )之(zhī ),阴(yīn )盛(shèng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

三(sān )年(nián )六(liù )月(yuè ),益(yì )、梁(liáng )二(èr )州(zhōu )郡(jùn )国(guó )八(bā )暴(bào )水(shuǐ ),杀(shā )三(sān )百(bǎi )余(yú )人(rén )。七(qī )月(yuè ),荆(jīng )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。九(jiǔ )月(yuè ),始(shǐ )平(píng )郡(jùn )大(dà )水(shuǐ )。十(shí )月(yuè ),青(qīng )、徐(xú )、兖(yǎn )、豫(yù )、荆(jīng )、益(yì )、梁(liáng )七(qī )州(zhōu )又(yòu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )贾(jiǎ )充(chōng )等(děng )用(yòng )事(shì )专(zhuān )恣(zì ),而(ér )正(zhèng )人(rén )疏(shū )外(wài )者(zhě )多(duō ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )也(yě )。

四(sì )年(nián )七(qī )月(yuè ),司(sī )、冀(jì )、兖(yǎn )、豫(yù )、荆(jīng )、扬(yáng )郡(jùn )国(guó )二(èr )十(shí )大(dà )水(shuǐ ),伤(shāng )秋(qiū )稼(jià ),坏(huài )屋(wū )室(shì ),有(yǒu )死(sǐ )者(zhě )。

太(tài )康(kāng )二(èr )年(nián )六(liù )月(yuè ),泰(tài )山(shān )、江(jiāng )夏(xià )大(dà )水(shuǐ ),泰(tài )山(shān )流(liú )三(sān )百(bǎi )家(jiā ),杀(shā )六(liù )十(shí )余(yú )人(rén ),江(jiāng )夏(xià )亦(yì )杀(shā )人(rén )。时(shí )平(píng )吴(wú )后(hòu ),王(wáng )浚(xùn )为(wéi )元(yuán )功(gōng )而(ér )诋(dǐ )劾(hé )妄(wàng )加(jiā ),荀(xún )、贾(jiǎ )为(wéi )无(wú )谋(móu )而(ér )并(bìng )蒙(méng )重(zhòng )赏(shǎng ),收(shōu )吴(wú )姬(jī )五(wǔ )千(qiān ),纳(nà )之(zhī )后(hòu )宫(gōng ),此(cǐ )其(qí )应(yīng )也(yě )。

四(sì )年(nián )七(qī )月(yuè ),兖(yǎn )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。十(shí )二(èr )月(yuè ),河(hé )南(nán )及(jí )荆(jīng )、扬(yáng )六(liù )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。五(wǔ )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),郡(jùn )国(guó )四(sì )大(dà )水(shuǐ ),又(yòu )陨(yǔn )霜(shuāng )。是(shì )月(yuè ),南(nán )安(ān )等(děng )五(wǔ )郡(jùn )大(dà )水(shuǐ )。六(liù )年(nián )四(sì )月(yuè ),郡(jùn )国(guó )十(shí )大(dà )水(shuǐ ),坏(huài )庐(lú )舍(shě )。七(qī )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),郡(jùn )国(guó )八(bā )大(dà )水(shuǐ )。八(bā )月(yuè )六(liù )月(yuè ),郡(jùn )国(guó )八(bā )大(dà )水(shuǐ )。

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )二(èr )年(nián ),有(yǒu )水(shuǐ )灾(zāi )。五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),颍(yǐng )川(chuān )、淮(huái )南(nán )大(dà )水(shuǐ )。六(liù )月(yuè ),城(chéng )阳(yáng )、东(dōng )莞(wǎn )大(dà )水(shuǐ ),杀(shā )人(rén ),荆(jīng )、扬(yáng )、徐(xú )、兖(yǎn )、豫(yù )五(wǔ )州(zhōu )又(yòu )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )帝(dì )即(jí )位(wèi )已(yǐ )五(wǔ )载(zǎi ),犹(yóu )未(wèi )郊(jiāo )祀(sì ),其(qí )蒸(zhēng )尝(cháng )亦(yì )多(duō )不(bú )亲(qīn )行(háng )事(shì )。此(cǐ )简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )废(fèi )祭(jì )祀(sì )之(zhī )罚(fá )。

六(liù )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),刑(xíng )、扬(yáng )二(èr )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )贾(jiǎ )后(hòu )乱(luàn )朝(cháo ),宠(chǒng )树(shù )贾(jiǎ )、郭(guō ),女(nǚ )主(zhǔ )专(zhuān )政(zhèng ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

八(bā )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),金(jīn )墉(yōng )城(chéng )井(jǐng )溢(yì )。《汉(hàn )志(zhì )》,成(chéng )帝(dì )时(shí )有(yǒu )此(cǐ )妖(yāo ),后(hòu )王(wáng )莽(mǎng )僭(jiàn )逆(nì )。今(jīn )有(yǒu )此(cǐ )妖(yāo ),赵(zhào )王(wáng )伦(lún )篡(cuàn )位(wèi ),伦(lún )废(fèi )帝(dì )于(yú )此(cǐ )城(chéng ),井(jǐng )溢(yì )所(suǒ )在(zài ),其(qí )天(tiān )意(yì )也(yě )。九(jiǔ )月(yuè ),荆(jīng )、扬(yáng )、徐(xú )、冀(jì )、豫(yù )五(wǔ )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )贾(jiǎ )后(hòu )暴(bào )戾(lì )滋(zī )甚(shèn ),韩(hán )谧(mì )骄(jiāo )猜(cāi )弥(mí )扇(shàn ),卒(zú )害(hài )太(tài )子(zǐ ),旋(xuán )以(yǐ )祸(huò )灭(miè )。九(jiǔ )年(nián )四(sì )月(yuè ),宫(gōng )中(zhōng )井(jǐng )水(shuǐ )沸(fèi )溢(yì )。

永(yǒng )宁(níng )元(yuán )年(nián )七(qī )月(yuè ),南(nán )阳(yáng )、东(dōng )海(hǎi )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )专(zhuān )政(zhèng ),阴(yīn )盛(shèng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

太(tài )安(ān )元(yuán )年(nián )七(qī )月(yuè ),兖(yǎn )、豫(yù )、徐(xú )、冀(jì )四(sì )州(zhōu )水(shuǐ )。时(shí )将(jiāng )相(xiàng )力(lì )政(zhèng ),无(wú )尊(zūn )主(zhǔ )心(xīn ),阴(yīn )盛(shèng )故(gù )也(yě )。

孝(xiào )怀(huái )帝(dì )永(yǒng )嘉(jiā )四(sì )年(nián )四(sì )月(yuè ),江(jiāng )东(dōng )大(dà )水(shuǐ )。时(shí )王(wáng )导(dǎo )等(děng )潜(qián )怀(huái )翼(yì )戴(dài )之(zhī )计(jì ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )也(yě )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )三(sān )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )王(wáng )敦(dūn )内(nèi )怀(huái )不(bú )臣(chén ),傲(ào )很(hěn )陵(líng )上(shàng ),此(cǐ )阴(yīn )气(qì )盛(shèng )也(yě )。四(sì )年(nián )七(qī )月(yuè ),又(yòu )大(dà )水(shuǐ )。

永(yǒng )昌(chāng )二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),荆(jīng )州(zhōu )及(jí )丹(dān )阳(yáng )、宣(xuān )城(chéng )、吴(wú )兴(xìng )、寿(shòu )春(chūn )大(dà )水(shuǐ )。

明(míng )帝(dì )太(tài )宁(níng )元(yuán )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),丹(dān )阳(yáng )、宣(xuān )城(chéng )、吴(wú )兴(xìng )、寿(shòu )春(chūn )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )王(wáng )敦(dūn )威(wēi )权(quán )震(zhèn )主(zhǔ ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )故(gù )也(yě )。

成(chéng )帝(dì )咸(xián )和(hé )元(yuán )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )嗣(sì )主(zhǔ )幼(yòu )冲(chōng ),母(mǔ )后(hòu )称(chēng )制(zhì ),庾(yǔ )亮(liàng )以(yǐ )元(yuán )舅(jiù )决(jué )事(shì )禁(jìn )中(zhōng ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )故(gù )也(yě )。

二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè )戊(wù )子(zǐ ),京(jīng )都(dōu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )冬(dōng ),以(yǐ )苏(sū )峻(jùn )称(chēng )兵(bīng ),都(dōu )邑(yì )涂(tú )地(dì )。

四(sì )年(nián )七(qī )月(yuè ),丹(dān )阳(yáng )、宣(xuān )城(chéng )、吴(wú )兴(xìng )、会(huì )稽(jī )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )冬(dōng ),郭(guō )默(mò )作(zuò )乱(luàn ),荆(jīng )豫(yù )共(gòng )讨(tǎo )之(zhī ),半(bàn )岁(suì )乃(nǎi )定(dìng ),兵(bīng )役(yì )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

七(qī )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )帝(dì )未(wèi )亲(qīn )机(jī )务(wù ),政(zhèng )在(zài )大(dà )臣(chén ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )也(yě )。

咸(xián )康(kāng )元(yuán )年(nián )八(bā )月(yuè ),长(zhǎng )沙(shā )、武(wǔ )陵(líng )大(dà )水(shuǐ )。

穆(mù )帝(dì )永(yǒng )和(hé )四(sì )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。六(liù )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),又(yòu )大(dà )水(shuǐ )。时(shí )幼(yòu )主(zhǔ )冲(chōng )弱(ruò ),母(mǔ )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),又(yòu )将(jiāng )相(xiàng )大(dà )臣(chén )各(gè )执(zhí )权(quán )政(zhèng ),与(yǔ )咸(xián )和(hé )初(chū )同(tóng )事(shì )也(yě )。

七(qī )年(nián )七(qī )月(yuè )甲(jiǎ )辰(chén )夜(yè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén )。是(shì )时(shí )殷(yīn )浩(hào )以(yǐ )私(sī )忿(fèn )废(fèi )蔡(cài )谟(mó ),遐(xiá )迩(ěr )非(fēi )之(zhī )。又(yòu )幼(yòu )主(zhǔ )在(zài )上(shàng )而(ér )殷(yīn )桓(huán )交(jiāo )恶(è ),选(xuǎn )徒(tú )聚(jù )甲(jiǎ ),各(gè )崇(chóng )私(sī )权(quán ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。一(yī )说(shuō ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),以(yǐ )为(wéi )兵(bīng )占(zhàn )。是(shì )后(hòu )殷(yīn )浩(hào )、桓(huán )温(wēn )、谢(xiè )尚(shàng )、荀(xún )羡(xiàn )连(lián )年(nián )征(zhēng )伐(fá ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn )也(yě )。

升(shēng )平(píng )二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。五(wǔ )年(nián )四(sì )月(yuè ),又(yòu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )桓(huán )温(wēn )权(quán )制(zhì )朝(cháo )廷(tíng ),专(zhuān )征(zhēng )伐(fá ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )也(yě )。

海(hǎi )西(xī )太(tài )和(hé )六(liù )年(nián )六(liù )月(yuè ),京(jīng )师(shī )大(dà )水(shuǐ ),平(píng )地(dì )数(shù )尺(chǐ ),浸(jìn )及(jí )太(tài )庙(miào )。硃(zhū )雀(què )大(dà )航(háng )缆(lǎn )断(duàn ),三(sān )艘(sōu )流(liú )入(rù )大(dà )江(jiāng )。丹(dān )阳(yáng )、晋(jìn )陵(líng )、吴(wú )郡(jùn )、吴(wú )兴(xìng )、临(lín )海(hǎi )五(wǔ )郡(jùn )又(yòu )大(dà )水(shuǐ ),稻(dào )稼(jià )荡(dàng )没(méi ),黎(lí )庶(shù )饥(jī )馑(jǐn )。初(chū ),四(sì )年(nián )桓(huán )温(wēn )北(běi )伐(fá )败(bài )绩(jì ),十(shí )丧(sàng )其(qí )九(jiǔ ),五(wǔ )年(nián )又(yòu )征(zhēng )淮(huái )南(nán ),逾(yú )岁(suì )乃(nǎi )克(kè ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

简(jiǎn )文(wén )帝(dì )咸(xián )安(ān )元(yuán )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )壬(rén )午(wǔ ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu )。明(míng )年(nián ),妖(yāo )贼(zéi )卢(lú )竦(sǒng )率(lǜ )其(qí )属(shǔ )数(shù )百(bǎi )人(rén )入(rù )殿(diàn ),略(luè )取(qǔ )武(wǔ )库(kù )三(sān )库(kù )甲(jiǎ )仗(zhàng ),游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )毛(máo )安(ān )之(zhī )讨(tǎo )灭(miè )之(zhī ),兵(bīng )兴(xìng )、阴(yīn )盛(shèng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

孝(xiào )武(wǔ )帝(dì )太(tài )元(yuán )三(sān )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )帝(dì )幼(yòu )弱(ruò ),政(zhèng )在(zài )将(jiāng )相(xiàng )。五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。六(liù )年(nián )六(liù )月(yuè ),扬(yáng )、荆(jīng )、江(jiāng )三(sān )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。八(bā )年(nián )三(sān )月(yuè ),始(shǐ )兴(xìng )、南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )大(dà )水(shuǐ ),平(píng )地(dì )五(wǔ )丈(zhàng )。十(shí )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。自(zì )八(bā )年(nián )破(pò )苻(fú )坚(jiān )后(hòu ),有(yǒu )事(shì )中(zhōng )州(zhōu ),役(yì )无(wú )宁(níng )岁(suì ),愁(chóu )怨(yuàn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

十(shí )三(sān )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),毁(huǐ )大(dà )航(háng ),杀(shā )人(rén )。明(míng )年(nián ),慕(mù )容(róng )氏(shì )寇(kòu )扰(rǎo )司(sī )兖(yǎn ),镇(zhèn )戍(shù )西(xī )北(běi ),疲(pí )于(yú )奔(bēn )命(mìng ),愁(chóu )怨(yuàn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

十(shí )五(wǔ )年(nián )七(qī )月(yuè ),沔(miǎn )中(zhōng )诸(zhū )郡(jùn )及(jí )兖(yǎn )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )缘(yuán )河(hé )纷(fēn )争(zhēng ),征(zhēng )戍(shù )勤(qín )瘁(cuì )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

十(shí )七(qī )年(nián )六(liù )月(yuè )甲(jiǎ )寅(yín ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),毁(huǐ )大(dà )航(háng ),漂(piāo )船(chuán )舫(fǎng ),有(yǒu )死(sǐ )者(zhě )。京(jīng )口(kǒu )西(xī )浦(pǔ )亦(yì )涛(tāo )入(rù )杀(shā )人(rén )。永(yǒng )嘉(jiā )郡(jùn )潮(cháo )水(shuǐ )涌(yǒng )起(qǐ ),近(jìn )海(hǎi )四(sì )县(xiàn )人(rén )多(duō )死(sǐ )。后(hòu )四(sì )年(nián )帝(dì )崩(bēng ),而(ér )王(wáng )恭(gōng )再(zài )攻(gōng )京(jīng )师(shī ),京(jīng )师(shī )亦(yì )发(fā )众(zhòng )以(yǐ )御(yù )之(zhī ),兵(bīng )彼(bǐ )频(pín )兴(xìng ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

十(shí )八(bā )年(nián )六(liù )月(yuè )己(jǐ )亥(hài ),始(shǐ )兴(xìng )、南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )大(dà )水(shuǐ ),深(shēn )五(wǔ )丈(zhàng )。十(shí )九(jiǔ )年(nián )七(qī )月(yuè ),荆(jīng )徐(xú )大(dà )水(shuǐ ),伤(shāng )秋(qiū )稼(jià )。二(èr )十(shí )年(nián )六(liù )月(yuè ),荆(jīng )徐(xú )又(yòu )大(dà )水(shuǐ )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )五(wǔ )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )政(zhèng )事(shì )多(duō )弊(bì ),兆(zhào )庶(shù )非(fēi )之(zhī )。

安(ān )帝(dì )隆(lóng )安(ān )三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),荆(jīng )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ ),平(píng )地(dì )三(sān )丈(zhàng )。去(qù )年(nián )殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān )举(jǔ )兵(bīng )向(xiàng )京(jīng )师(shī ),是(shì )年(nián )春(chūn )又(yòu )杀(shā )郗(xī )恢(huī ),阴(yīn )盛(shèng )作(zuò )威(wēi )之(zhī )应(yīng )也(yě )。仲(zhòng )堪(kān )寻(xún )亦(yì )败(bài )亡(wáng )。

五(wǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。是(shì )时(shí )会(huì )稽(jī )王(wáng )世(shì )子(zǐ )元(yuán )显(xiǎn )作(zuò )威(wēi )陵(líng )上(shàng ),又(yòu )桓(huán )玄(xuán )擅(shàn )西(xī )夏(xià ),孙(sūn )恩(ēn )乱(luàn )东(dōng )国(guó ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

元(yuán )兴(xìng )二(èr )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )位(wèi )。其(qí )明(míng )年(nián )二(èr )月(yuè )庚(gēng )寅(yín )夜(yè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu )。商(shāng )旅(lǚ )方(fāng )舟(zhōu )万(wàn )计(jì ),漂(piāo )败(bài )流(liú )断(duàn ),骸(hái )胔(zì )相(xiàng )望(wàng )。江(jiāng )左(zuǒ )虽(suī )频(pín )有(yǒu )涛(tāo )变(biàn ),未(wèi )有(yǒu )若(ruò )斯(sī )之(zhī )甚(shèn )。三(sān )月(yuè ),义(yì )军(jūn )克(kè )京(jīng )都(dōu ),玄(xuán )败(bài )走(zǒu ),遂(suí )夷(yí )灭(miè )之(zhī )。

三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè )己(jǐ )丑(chǒu )朔(shuò )夜(yè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu ),漂(piāo )没(méi )杀(shā )人(rén ),大(dà )航(háng )流(liú )败(bài )。

义(yì )熙(xī )元(yuán )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )己(jǐ )未(wèi ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu )。二(èr )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )己(jǐ )未(wèi )夜(yè ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu )。明(míng )年(nián ),骆(luò )球(qiú )父(fù )环(huán )潜(qián )结(jié )桓(huán )胤(yìn )、殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )等(děng )谋(móu )作(zuò )乱(luàn ),刘(liú )稚(zhì )亦(yì )谋(móu )反(fǎn ),凡(fán )所(suǒ )诛(zhū )灭(miè )数(shù )十(shí )家(jiā )。

三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè )丙(bǐng )午(wǔ ),大(dà )水(shuǐ )。四(sì )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )戊(wù )寅(yín ),涛(tāo )水(shuǐ )入(rù )石(shí )头(tóu )。明(míng )年(nián ),王(wáng )旅(lǚ )北(běi )讨(tǎo )。

六(liù )年(nián )五(wǔ )月(yuè )丁(dīng )巳(sì ),大(dà )水(shuǐ )。乙(yǐ )丑(chǒu ),卢(lú )循(xún )至(zhì )蔡(cài )洲(zhōu )。

八(bā )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )。九(jiǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè )辛(xīn )巳(sì ),大(dà )水(shuǐ )。十(shí )年(nián )五(wǔ )月(yuè )丁(dīng )丑(chǒu ),大(dà )水(shuǐ )。戊(wù )寅(yín ),西(xī )明(míng )门(mén )地(dì )穿(chuān ),涌(yǒng )水(shuǐ )出(chū ),毁(huǐ )门(mén )扇(shàn )及(jí )限(xiàn ),亦(yì )水(shuǐ )沴(lì )土(tǔ )也(yě )。七(qī )月(yuè )乙(yǐ )丑(chǒu ),淮(huái )北(běi )风(fēng )灾(zāi ),大(dà )水(shuǐ )杀(shā )人(rén )。十(shí )一(yī )年(nián )七(qī )月(yuè )丙(bǐng )戌(xū ),大(dà )水(shuǐ ),淹(yān )渍(zì )太(tài )庙(miào ),百(bǎi )官(guān )赴(fù )救(jiù )。明(míng )年(nián ),王(wáng )旅(lǚ )北(běi )讨(tǎo )关(guān )河(hé )。

《经(jīng )》曰(yuē ):“敬(jìng )用(yòng )五(wǔ )事(shì ):一(yī )曰(yuē )貌(mào ),二(èr )曰(yuē )言(yán ),三(sān )曰(yuē )视(shì ),四(sì )曰(yuē )听(tīng ),五(wǔ )曰(yuē )思(sī )。貌(mào )曰(yuē )恭(gōng ),言(yán )曰(yuē )从(cóng ),视(shì )曰(yuē )明(míng ),听(tīng )曰(yuē )聪(cōng ),思(sī )曰(yuē )睿(ruì )。恭(gōng )作(zuò )肃(sù ),从(cóng )作(zuò )乂(ài ),明(míng )作(zuò )哲(zhé ),聪(cōng )作(zuò )谋(móu ),睿(ruì )作(zuò )圣(shèng )。休(xiū )徵(zhēng ):曰(yuē )肃(sù ),时(shí )雨(yǔ )若(ruò );乂(ài ),时(shí )晹(yì )若(ruò );哲(zhé ),时(shí )燠(yù )若(ruò );谋(móu ),时(shí )寒(hán )若(ruò );圣(shèng ),时(shí )风(fēng )若(ruò )。咎(jiù )徵(zhēng ):曰(yuē )狂(kuáng ),恆(héng )雨(yǔ )若(ruò );僭(jiàn ),恆(héng )晹(yì )若(ruò );豫(yù ),恆(héng )燠(yù )若(ruò );急(jí ),恆(héng )寒(hán )若(ruò );{雨(yǔ )瞀(mào )},恆(héng )风(fēng )若(ruò )。”

《传(chuán )》曰(yuē ):“貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )肃(sù ),厥(jué )咎(jiù )狂(kuáng ),厥(jué )罚(fá )恆(héng )雨(yǔ ),厥(jué )极(jí )恶(è )。时(shí )则(zé )有(yǒu )服(fú )妖(yāo ),时(shí )则(zé )有(yǒu )龟(guī )孽(niè ),时(shí )则(zé )有(yǒu )鸡(jī )祸(huò ),时(shí )则(zé )有(yǒu )下(xià )体(tǐ )生(shēng )上(shàng )之(zhī )痾(kē ),时(shí )则(zé )有(yǒu )青(qīng )眚(shěng )青(qīng )祥(xiáng )。惟(wéi )金(jīn )沴(lì )木(mù )。”

说(shuō )曰(yuē ):凡(fán )草(cǎo )木(mù )之(zhī )类(lèi )谓(wèi )之(zhī )妖(yāo )。妖(yāo )犹(yóu )夭(yāo )胎(tāi ),言(yán )尚(shàng )微(wēi )也(yě )。虫(chóng )豸(zhì )之(zhī )类(lèi )谓(wèi )之(zhī )孽(niè )。孽(niè )则(zé )芽(yá )孽(niè )矣(yǐ )。及(jí )六(liù )畜(chù ),谓(wèi )之(zhī )祸(huò ),言(yán )其(qí )着(zhe )也(yě )。及(jí )人(rén ),谓(wèi )之(zhī )痾(kē )。痾(kē ),病(bìng )貌(mào )也(yě ),言(yán )浸(jìn )深(shēn )也(yě )。甚(shèn )则(zé )有(yǒu )异(yì )物(wù )生(shēng ),谓(wèi )之(zhī )眚(shěng );自(zì )外(wài )来(lái ),谓(wèi )之(zhī )祥(xiáng )。祥(xiáng ),犹(yóu )祯(zhēn )也(yě )。气(qì )相(xiàng )伤(shāng ),谓(wèi )之(zhī )沴(lì )。沴(lì )犹(yóu )临(lín )莅(lì ),不(bú )和(hé )意(yì )也(yě )。每(měi )一(yī )事(shì )云(yún )“时(shí )则(zé )”以(yǐ )绝(jué )之(zhī ),言(yán )非(fēi )必(bì )俱(jù )至(zhì ),或(huò )有(yǒu )或(huò )亡(wáng ),或(huò )在(zài )前(qián )或(huò )在(zài )后(hòu )。孝(xiào )武(wǔ )时(shí ),夏(xià )侯(hóu )始(shǐ )昌(chāng )通(tōng )《五(wǔ )经(jīng )》,善(shàn )推(tuī )《五(wǔ )行(háng )传(chuán )》,以(yǐ )传(chuán )族(zú )子(zǐ )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng ),下(xià )及(jí )许(xǔ )商(shāng ),皆(jiē )以(yǐ )教(jiāo )所(suǒ )贤(xián )弟(dì )子(zǐ )。其(qí )传(chuán )与(yǔ )刘(liú )向(xiàng )同(tóng ),惟(wéi )刘(liú )歆(xīn )传(chuán )独(dú )异(yì )。

貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )肃(sù )。肃(sù ),敬(jìng )也(yě )。内(nèi )曰(yuē )恭(gōng ),外(wài )曰(yuē )敬(jìng )。人(rén )君(jūn )行(háng )己(jǐ ),体(tǐ )貌(mào )不(bú )恭(gōng ),怠(dài )慢(màn )骄(jiāo )蹇(jiǎn ),则(zé )不(bú )能(néng )敬(jìng )万(wàn )事(shì ),失(shī )则(zé )狂(kuáng )易(yì ),故(gù )其(qí )咎(jiù )狂(kuáng )也(yě )。上(shàng )慢(màn )下(xià )暴(bào ),则(zé )阴(yīn )气(qì )胜(shèng ),故(gù )其(qí )罚(fá )常(cháng )雨(yǔ )也(yě )。水(shuǐ )伤(shāng )百(bǎi )谷(gǔ ),衣(yī )食(shí )不(bú )足(zú ),则(zé )奸(jiān )宄(guǐ )并(bìng )作(zuò ),故(gù )其(qí )极(jí )恶(è )也(yě )。

一(yī )曰(yuē ),人(rén )多(duō )被(bèi )刑(xíng ),或(huò )形(xíng )貌(mào )丑(chǒu )恶(è ),亦(yì )是(shì )也(yě )。风(fēng )俗(sú )狂(kuáng )慢(màn ),变(biàn )节(jiē )易(yì )度(dù ),则(zé )为(wéi )剽(piāo )轻(qīng )奇(qí )怪(guài )之(zhī )服(fú ),故(gù )有(yǒu )服(fú )妖(yāo )。水(shuǐ )类(lèi )动(dòng ),故(gù )有(yǒu )龟(guī )孽(niè )。于(yú )《易(yì )》,《巽(xùn )》为(wéi )鸡(jī )。鸡(jī )有(yǒu )冠(guàn )、距(jù ),文(wén )武(wǔ )之(zhī )貌(mào )。而(ér )不(bú )为(wéi )威(wēi ),貌(mào )气(qì )毁(huǐ ),故(gù )有(yǒu )鸡(jī )祸(huò )。一(yī )曰(yuē ),水(shuǐ )岁(suì )多(duō )鸡(jī )死(sǐ )及(jí )为(wéi )怪(guài ),亦(yì )是(shì )也(yě )。上(shàng )失(shī )威(wēi )仪(yí ),则(zé )有(yǒu )强(qiáng )臣(chén )害(hài )君(jūn )上(shàng )者(zhě ),故(gù )有(yǒu )下(xià )体(tǐ )生(shēng )于(yú )上(shàng )之(zhī )痾(kē )。木(mù )色(sè )青(qīng ),故(gù )有(yǒu )青(qīng )眚(shěng )青(qīng )祥(xiáng )。凡(fán )貌(mào )伤(shāng )者(zhě )病(bìng )木(mù )气(qì ),木(mù )气(qì )病(bìng )则(zé )金(jīn )沴(lì )之(zhī ),冲(chōng )气(qì )相(xiàng )通(tōng )也(yě )。于(yú )《易(yì )》,《震(zhèn )》在(zài )东(dōng )方(fāng ),为(wéi )春(chūn )为(wéi )木(mù );《兑(duì )》在(zài )西(xī )方(fāng ),为(wéi )秋(qiū )为(wéi )金(jīn );《离(lí )》在(zài )南(nán )方(fāng ),为(wéi )夏(xià )为(wéi )火(huǒ );《坎(kǎn )》在(zài )北(běi )方(fāng ),为(wéi )冬(dōng )为(wéi )水(shuǐ )。春(chūn )与(yǔ )秋(qiū )日(rì )夜(yè )分(fèn ),寒(hán )暑(shǔ )平(píng ),是(shì )以(yǐ )金(jīn )木(mù )之(zhī )气(qì )易(yì )以(yǐ )相(xiàng )变(biàn ),故(gù )貌(mào )伤(shāng )则(zé )致(zhì )秋(qiū )阴(yīn )常(cháng )雨(yǔ ),言(yán )伤(shāng )则(zé )致(zhì )春(chūn )阳(yáng )常(cháng )旱(hàn )也(yě )。至(zhì )于(yú )冬(dōng )夏(xià ),日(rì )夜(yè )相(xiàng )反(fǎn ),寒(hán )暑(shǔ )殊(shū )绝(jué ),水(shuǐ )火(huǒ )之(zhī )气(qì )不(bú )得(dé )相(xiàng )并(bìng ),故(gù )视(shì )伤(shāng )常(cháng )燠(yù )、听(tīng )伤(shāng )常(cháng )寒(hán )者(zhě ),其(qí )气(qì )然(rán )也(yě )。逆(nì )之(zhī ),其(qí )极(jí )曰(yuē )恶(è );顺(shùn )之(zhī ),其(qí )福(fú )曰(yuē )攸(yōu )好(hǎo )德(dé )。刘(liú )歆(xīn )《貌(mào )传(chuán )》曰(yuē )有(yǒu )鳞(lín )虫(chóng )之(zhī )孽(niè ),羊(yáng )祸(huò ),鼻(bí )痾(kē )。说(shuō )以(yǐ )为(wéi )于(yú )天(tiān )文(wén )东(dōng )方(fāng )辰(chén )为(wéi )龙(lóng )星(xīng ),故(gù )为(wéi )鳞(lín )虫(chóng )。于(yú )《易(yì )》,《兑(duì )》为(wéi )羊(yáng ),木(mù )为(wéi )金(jīn )所(suǒ )病(bìng ),故(gù )致(zhì )羊(yáng )祸(huò ),与(yǔ )常(cháng )雨(yǔ )同(tóng )应(yīng )。此(cǐ )说(shuō )非(fēi )是(shì )。春(chūn )与(yǔ )秋(qiū )气(qì )阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )敌(dí ),木(mù )病(bìng )金(jīn )盛(shèng ),故(gù )能(néng )相(xiàng )并(bìng ),惟(wéi )此(cǐ )一(yī )事(shì )耳(ěr )。祸(huò )与(yǔ )妖(yāo )痾(kē )祥(xiáng )眚(shěng )同(tóng )类(lèi ),不(bú )得(dé )独(dú )异(yì )。

魏(wèi )尚(shàng )书(shū )邓(dèng )飏(yáng )扬(yáng )行(háng )步(bù )驰(chí )纵(zòng ),筋(jīn )不(bú )束(shù )体(tǐ ),坐(zuò )起(qǐ )倾(qīng )倚(yǐ ),若(ruò )无(wú )手(shǒu )足(zú ),此(cǐ )貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng )也(yě )。管(guǎn )辂(lù )谓(wèi )之(zhī )鬼(guǐ )躁(zào )。鬼(guǐ )躁(zào )者(zhě ),凶(xiōng )终(zhōng )之(zhī )征(zhēng ),后(hòu )卒(zú )诛(zhū )也(yě )。

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),贵(guì )游(yóu )子(zǐ )弟(dì )相(xiàng )与(yǔ )为(wéi )散(sàn )发(fā )倮(luǒ )身(shēn )之(zhī )饮(yǐn ),对(duì )弄(nòng )婢(bì )妾(qiè ),逆(nì )之(zhī )者(zhě )伤(shāng )好(hǎo ),非(fēi )之(zhī )者(zhě )负(fù )讥(jī ),希(xī )世(shì )之(zhī )士(shì )耻(chǐ )不(bú )与(yǔ )焉(yān )。盖(gài )貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng ),胡(hú )狄(dí )侵(qīn )中(zhōng )国(guó )之(zhī )萌(méng )也(yě )。其(qí )后(hòu )遂(suí )有(yǒu )五(wǔ )胡(hú )之(zhī )乱(luàn ),此(cǐ )又(yòu )失(shī )在(zài )狂(kuáng )也(yě )。

元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),贾(jiǎ )谧(mì )亲(qīn )贵(guì ),数(shù )入(rù )二(èr )宫(gōng ),与(yǔ )储(chǔ )君(jūn )游(yóu )戏(xì ),无(wú )降(jiàng )下(xià )心(xīn )。又(yòu )尝(cháng )因(yīn )弈(yì )棋(qí )争(zhēng )道(dào ),成(chéng )都(dōu )王(wáng )颖(yǐng )厉(lì )色(sè )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )国(guó )之(zhī )储(chǔ )贰(èr ),贾(jiǎ )谧(mì )何(hé )敢(gǎn )无(wú )礼(lǐ )!”谧(mì )犹(yóu )不(bú )悛(quān ),故(gù )及(jí )于(yú )祸(huò ),貌(mào )不(bú )恭(gōng )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )既(jì )诛(zhū )赵(zhào )王(wáng )伦(lún ),因(yīn )留(liú )辅(fǔ )政(zhèng ),坐(zuò )拜(bài )百(bǎi )官(guān ),符(fú )敕(chì )台(tái )府(fǔ ),淫(yín )JT专(zhuān )骄(jiāo ),不(bú )一(yī )朝(cháo )觐(jìn ),此(cǐ )狂(kuáng )恣(zì )不(bú )肃(sù )之(zhī )咎(jiù )也(yě )。天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )高(gāo )其(qí )功(gōng )而(ér )虑(lǜ )其(qí )亡(wáng )也(yě ),冏(jiōng )终(zhōng )弗(fú )改(gǎi ),遂(suí )致(zhì )夷(yí )灭(miè )。

司(sī )马(mǎ )道(dào )子(zǐ )于(yú )府(fǔ )园(yuán )内(nèi )列(liè )肆(sì ),使(shǐ )姬(jī )人(rén )酤(gū )鬻(yù ),身(shēn )自(zì )贸(mào )易(yì )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )贵(guì )者(zhě )失(shī )位(wèi ),降(jiàng )在(zài )皁(zào )隶(lì )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。俄(é )而(ér )道(dào )子(zǐ )见(jiàn )废(fèi ),以(yǐ )庶(shù )人(rén )终(zhōng ),此(cǐ )貌(mào )不(bú )恭(gōng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

安(ān )帝(dì )义(yì )熙(xī )七(qī )年(nián ),将(jiāng )拜(bài )授(shòu )刘(liú )毅(yì )世(shì )子(zǐ ),毅(yì )以(yǐ )王(wáng )命(mìng )之(zhī )重(zhòng ),当(dāng )设(shè )飨(xiǎng )宴(yàn ),亲(qīn )请(qǐng )吏(lì )佐(zuǒ )临(lín )视(shì )。至(zhì )拜(bài )日(rì ),国(guó )僚(liáo )不(bú )重(zhòng )白(bái ),默(mò )拜(bài )于(yú )厩(jiù )中(zhōng )。王(wáng )人(rén )将(jiāng )反(fǎn )命(mìng ),毅(yì )方(fāng )知(zhī )之(zhī ),大(dà )以(yǐ )为(wéi )恨(hèn ),免(miǎn )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )刘(liú )敬(jìng )叔(shū )官(guān )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),此(cǐ )惰(duò )略(luè )嘉(jiā )礼(lǐ )不(bú )肃(sù )之(zhī )妖(yāo )也(yě )。其(qí )后(hòu )毅(yì )遂(suí )被(bèi )杀(shā )焉(yān )。

庶(shù )征(zhēng )恆(héng )雨(yǔ ),刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )《春(chūn )秋(qiū )》大(dà )雨(yǔ ),刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )大(dà )水(shuǐ )。

魏(wèi )明(míng )帝(dì )太(tài )和(hé )元(yuán )年(nián )秋(qiū ),数(shù )大(dà )雨(yǔ ),多(duō )暴(bào )卒(zú ),雷(léi )电(diàn )非(fēi )常(cháng ),至(zhì )杀(shā )鸟(niǎo )雀(què )。案(àn )杨(yáng )阜(fù )上(shàng )疏(shū ),此(cǐ )恆(héng )雨(yǔ )之(zhī )罚(fá )也(yě )。时(shí )天(tiān )子(zǐ )居(jū )丧(sàng )不(bú )哀(āi ),出(chū )入(rù )弋(yì )猎(liè )无(wú )度(dù ),奢(shē )侈(chǐ )繁(fán )兴(xìng ),夺(duó )农(nóng )时(shí ),故(gù )水(shuǐ )失(shī )其(qí )性(xìng )而(ér )恆(héng )雨(yǔ )为(wéi )罚(fá )。

太(tài )和(hé )四(sì )年(nián )八(bā )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )霖(lín )三(sān )十(shí )余(yú )日(rì ),伊(yī )、洛(luò )、河(hé )、汉(hàn )皆(jiē )溢(yì ),岁(suì )以(yǐ )凶(xiōng )饥(jī )。

吴(wú )孙(sūn )亮(liàng )太(tài )平(píng )二(èr )年(nián )二(èr )月(yuè )甲(jiǎ )寅(yín ),大(dà )雨(yǔ ),震(zhèn )电(diàn )。乙(yǐ )卯(mǎo ),雪(xuě ),大(dà )寒(hán )。案(àn )刘(liú )歆(xīn )说(shuō ),此(cǐ )时(shí )当(dāng )雨(yǔ )而(ér )不(bú )当(dāng )大(dà ),大(dà )雨(yǔ ),恆(héng )雨(yǔ )之(zhī )罚(fá )也(yě )。于(yú )始(shǐ )震(zhèn )电(diàn )之(zhī ),明(míng )日(rì )而(ér )雪(xuě ),大(dà )寒(hán ),又(yòu )常(cháng )寒(hán )之(zhī )罚(fá )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )既(jì )已(yǐ )雷(léi )电(diàn ),则(zé )雪(xuě )不(bú )当(dāng )复(fù )降(jiàng ),皆(jiē )失(shī )时(shí )之(zhī )异(yì )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),为(wéi )君(jūn )失(shī )时(shí ),贼(zéi )臣(chén )将(jiāng )起(qǐ )。先(xiān )震(zhèn )电(diàn )而(ér )后(hòu )雪(xuě )者(zhě ),阴(yīn )见(jiàn )间(jiān )隙(xì ),起(qǐ )而(ér )胜(shèng )阳(yáng ),逆(nì )弑(shì )之(zhī )祸(huò )将(jiāng )成(chéng )也(yě )。亮(liàng )不(bú )悟(wù ),寻(xún )见(jiàn )废(fèi )。此(cǐ )与(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》鲁(lǔ )隐(yǐn )同(tóng )。

武(wǔ )帝(dì )泰(tài )始(shǐ )六(liù )年(nián )六(liù )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )霖(lín )。甲(jiǎ )辰(chén ),河(hé )、洛(luò )、伊(yī )、沁(qìn )水(shuǐ )同(tóng )时(shí )并(bìng )溢(yì ),流(liú )四(sì )千(qiān )九(jiǔ )百(bǎi )余(yú )家(jiā ),杀(shā )二(èr )百(bǎi )余(yú )人(rén ),没(méi )秋(qiū )稼(jià )千(qiān )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )余(yú )顷(qǐng )。

太(tài )康(kāng )五(wǔ )年(nián )七(qī )月(yuè ),任(rèn )城(chéng )、梁(liáng )国(guó )暴(bào )雨(yǔ ),害(hài )豆(dòu )麦(mài )。九(jiǔ )月(yuè ),南(nán )安(ān )郡(jùn )霖(lín )雨(yǔ )暴(bào )雪(xuě ),树(shù )木(mù )摧(cuī )折(shé ),害(hài )秋(qiū )稼(jià )。是(shì )秋(qiū ),魏(wèi )郡(jùn )西(xī )平(píng )郡(jùn )九(jiǔ )县(xiàn )、淮(huái )南(nán )、平(píng )原(yuán )霖(lín )雨(yǔ )暴(bào )水(shuǐ ),霜(shuāng )伤(shāng )秋(qiū )稼(jià )。

惠(huì )帝(dì )永(yǒng )宁(níng )元(yuán )年(nián )十(shí )月(yuè )、义(yì )阳(yáng )、南(nán )阳(yáng )、东(dōng )海(hǎi )霖(lín )雨(yǔ ),淹(yān )害(hài )秋(qiū )麦(mài )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )三(sān )年(nián ),春(chūn )雨(yǔ )至(zhì )于(yú )夏(xià )。是(shì )时(shí )王(wáng )敦(dūn )执(zhí )权(quán ),不(bú )恭(gōng )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

永(yǒng )昌(chāng )元(yuán )年(nián ),春(chūn )雨(yǔ )四(sì )十(shí )余(yú )日(rì ),昼(zhòu )夜(yè )雷(léi )电(diàn )震(zhèn )五(wǔ )十(shí )余(yú )日(rì )。是(shì )时(shí )王(wáng )敦(dūn )兴(xìng )兵(bīng ),王(wáng )师(shī )败(bài )绩(jì )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

成(chéng )帝(dì )咸(xián )和(hé )四(sì )年(nián ),春(chūn )雨(yǔ )五(wǔ )十(shí )余(yú )日(rì ),恆(héng )雷(léi )电(diàn )。是(shì )时(shí )虽(suī )斩(zhǎn )苏(sū )峻(jùn ),其(qí )余(yú )党(dǎng )犹(yóu )据(jù )守(shǒu )石(shí )头(tóu ),至(zhì )其(qí )灭(miè )后(hòu ),淫(yín )雨(yǔ )乃(nǎi )霁(jì )。

咸(xián )康(kāng )元(yuán )年(nián )八(bā )月(yuè )乙(yǐ )丑(chǒu ),荆(jīng )州(zhōu )之(zhī )长(zhǎng )沙(shā )攸(yōu )、醴(lǐ )陵(líng )、武(wǔ )陵(líng )之(zhī )龙(lóng )阳(yáng ),三(sān )县(xiàn )雨(yǔ )水(shuǐ ),浮(fú )漂(piāo )屋(wū )室(shì ),杀(shā )人(rén ),损(sǔn )秋(qiū )稼(jià )。是(shì )时(shí )帝(dì )幼(yòu ),权(quán )在(zài )于(yú )下(xià )。

服(fú )妖(yāo )

魏(wèi )武(wǔ )帝(dì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )凶(xiōng )荒(huāng ),资(zī )财(cái )乏(fá )匮(kuì ),始(shǐ )拟(nǐ )古(gǔ )皮(pí )弁(biàn ),裁(cái )缣(jiān )帛(bó )为(wéi )白(bái )帢(qià ),以(yǐ )易(yì )旧(jiù )服(fú )。傅(fù )玄(xuán )曰(yuē );“白(bái )乃(nǎi )军(jūn )容(róng ),非(fēi )国(guó )容(róng )也(yě )。”干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )“缟(gǎo )素(sù ),凶(xiōng )丧(sàng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )”。名(míng )之(zhī )为(wéi )帢(qià ),毁(huǐ )辱(rǔ )之(zhī )言(yán )也(yě ),盖(gài )革(gé )代(dài )之(zhī )后(hòu ),劫(jié )杀(shā )之(zhī )妖(yāo )也(yě )。

魏(wèi )明(míng )帝(dì )着(zhe )绣(xiù )帽(mào ),披(pī )缥(piāo )纨(wán )半(bàn )袖(xiù ),常(cháng )以(yǐ )见(jiàn )直(zhí )臣(chén )杨(yáng )阜(fù ),谏(jiàn )曰(yuē ):“此(cǐ )礼(lǐ )何(hé )法(fǎ )服(fú )邪(xié )!”帝(dì )默(mò )然(rán )。近(jìn )服(fú )妖(yāo )也(yě )。夫(fū )缥(piāo ),非(fēi )礼(lǐ )之(zhī )色(sè )。亵(xiè )服(fú )尚(shàng )不(bú )以(yǐ )红(hóng )紫(zǐ ),况(kuàng )接(jiē )臣(chén )下(xià )乎(hū )?人(rén )主(zhǔ )亲(qīn )御(yù )非(fēi )法(fǎ )之(zhī )章(zhāng ),所(suǒ )谓(wèi )自(zì )作(zuò )孽(niè )不(bú )可(kě )禳(ráng )也(yě )。帝(dì )既(jì )不(bú )享(xiǎng )永(yǒng )年(nián ),身(shēn )没(méi )而(ér )禄(lù )去(qù )王(wáng )室(shì ),后(hòu )嗣(sì )不(bú )终(zhōng ),遂(suí )亡(wáng )天(tiān )下(xià )。

景(jǐng )初(chū )元(yuán )年(nián ),发(fā )铜(tóng )铸(zhù )为(wéi )巨(jù )人(rén )二(èr ),号(hào )曰(yuē )翁(wēng )仲(zhòng ),置(zhì )之(zhī )司(sī )马(mǎ )门(mén )外(wài )。案(àn )古(gǔ )长(zhǎng )人(rén )见(jiàn ),为(wéi )国(guó )亡(wáng )。长(zhǎng )狄(dí )见(jiàn )临(lín )洮(táo ),为(wéi )秦(qín )亡(wáng )之(zhī )祸(huò )。始(shǐ )皇(huáng )不(bú )悟(wù ),反(fǎn )以(yǐ )为(wéi )嘉(jiā )祥(xiáng ),铸(zhù )铜(tóng )人(rén )以(yǐ )象(xiàng )之(zhī )。魏(wèi )法(fǎ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )器(qì ),而(ér )于(yú )义(yì )竟(jìng )无(wú )取(qǔ )焉(yān )。盖(gài )服(fú )妖(yāo )也(yě )。

尚(shàng )书(shū )何(hé )晏(yàn )好(hǎo )服(fú )妇(fù )人(rén )之(zhī )服(fú ),傅(fù )玄(xuán )曰(yuē ):“此(cǐ )妖(yāo )服(fú )也(yě )。夫(fū )衣(yī )裳(shang )之(zhī )制(zhì ),所(suǒ )以(yǐ )定(dìng )上(shàng )下(xià )殊(shū )内(nèi )外(wài )也(yě )。《大(dà )雅(yǎ )》云(yún )‘玄(xuán )衮(gǔn )赤(chì )舄(xì ),钩(gōu )膺(yīng )镂(lòu )锡(xī )’,歌(gē )其(qí )文(wén )也(yě )。《小(xiǎo )雅(yǎ )》云(yún )‘有(yǒu )严(yán )有(yǒu )翼(yì ),共(gòng )武(wǔ )之(zhī )服(fú )’,咏(yǒng )其(qí )武(wǔ )也(yě )。若(ruò )内(nèi )外(wài )不(bú )殊(shū ),王(wáng )制(zhì )失(shī )叙(xù ),服(fú )妖(yāo )既(jì )作(zuò ),身(shēn )随(suí )之(zhī )亡(wáng )。妹(mèi )嬉(xī )冠(guàn )男(nán )子(zǐ )之(zhī )冠(guàn ),桀(jié )亡(wáng )天(tiān )下(xià );何(hé )晏(yàn )服(fú )妇(fù )人(rén )之(zhī )服(fú ),亦(yì )亡(wáng )其(qí )家(jiā ),其(qí )咎(jiù )均(jūn )也(yě )。”

吴(wú )妇(fù )人(rén )修(xiū )容(róng )者(zhě ),急(jí )束(shù )其(qí )发(fā )而(ér )劘(mó )角(jiǎo )过(guò )于(yú )耳(ěr ),盖(gài )其(qí )俗(sú )自(zì )操(cāo )束(shù )太(tài )急(jí ),而(ér )廉(lián )隅(yú )失(shī )中(zhōng )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。故(gù )吴(wú )之(zhī )风(fēng )俗(sú ),相(xiàng )驱(qū )以(yǐ )急(jí ),言(yán )论(lùn )弹(dàn )射(shè ),以(yǐ )刻(kè )薄(báo )相(xiàng )尚(shàng )。居(jū )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )有(yǒu )致(zhì )毁(huǐ )以(yǐ )死(sǐ )。诸(zhū )葛(gě )患(huàn )之(zhī ),着(zhe )《正(zhèng )交(jiāo )论(lùn )》,虽(suī )不(bú )可(kě )以(yǐ )经(jīng )训(xùn )整(zhěng )乱(luàn ),盖(gài )亦(yì )救(jiù )时(shí )之(zhī )作(zuò )也(yě )。

孙(sūn )休(xiū )后(hòu ),衣(yī )服(fú )之(zhī )制(zhì )上(shàng )长(zhǎng )下(xià )短(duǎn ),又(yòu )积(jī )领(lǐng )五(wǔ )六(liù )而(ér )裳(shang )居(jū )一(yī )二(èr )。干(gàn )宝(bǎo )曰(yuē ):“上(shàng )饶(ráo )奢(shē ),下(xià )俭(jiǎn )逼(bī ),上(shàng )有(yǒu )余(yú )下(xià )不(bú )足(zú )之(zhī )妖(yāo )也(yě )。”至(zhì )孙(sūn )皓(hào ),果(guǒ )奢(shē )暴(bào )恣(zì )情(qíng )于(yú )上(shàng ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )雕(diāo )困(kùn )于(yú )下(xià ),卒(zú )以(yǐ )亡(wáng )国(guó ),是(shì )其(qí )应(yīng )也(yě )。

武(wǔ )帝(dì )泰(tài )始(shǐ )初(chū ),衣(yī )服(fú )上(shàng )俭(jiǎn )下(xià )丰(fēng ),着(zhe )衣(yī )者(zhě )皆(jiē )厌(yàn )衤(yī )要(yào ),此(cǐ )君(jūn )衰(shuāi )弱(ruò ),臣(chén )放(fàng )纵(zòng ),下(xià )掩(yǎn )上(shàng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。至(zhì )元(yuán )康(kāng )末(mò ),妇(fù )人(rén )出(chū )两(liǎng )裆(dāng ),加(jiā )乎(hū )交(jiāo )领(lǐng )之(zhī )上(shàng ),此(cǐ )内(nèi )出(chū )外(wài )也(yě )。为(wéi )车(chē )乘(chéng )者(zhě )苟(gǒu )贵(guì )轻(qīng )细(xì ),又(yòu )数(shù )变(biàn )易(yì )其(qí )形(xíng ),皆(jiē )以(yǐ )白(bái )篾(miè )为(wéi )纯(chún ),盖(gài )古(gǔ )丧(sàng )车(chē )之(zhī )遗(yí )象(xiàng )也(yě )。夫(fū )乘(chéng )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )器(qì )。盖(gài )君(jūn )子(zǐ )立(lì )心(xīn )无(wú )恆(héng ),事(shì )不(bú )崇(chóng )实(shí )也(yě )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )晋(jìn )之(zhī )祸(huò )征(zhēng )也(yě )。及(jí )惠(huì )帝(dì )践(jiàn )阼(zuò ),权(quán )制(zhì )在(zài )于(yú )宠(chǒng )臣(chén ),下(xià )掩(yǎn )上(shàng )之(zhī )应(yīng )也(yě )。至(zhì )永(yǒng )嘉(jiā )末(mò ),六(liù )宫(gōng )才(cái )人(rén )流(liú )冗(rǒng )没(méi )于(yú )戎(róng )狄(dí ),内(nèi )出(chū )外(wài )之(zhī )应(yīng )也(yě )。及(jí )天(tiān )下(xià )挠(náo )乱(luàn ),宰(zǎi )辅(fǔ )方(fāng )伯(bó )多(duō )负(fù )其(qí )任(rèn ),又(yòu )数(shù )改(gǎi )易(yì )不(bú )崇(chóng )实(shí )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

泰(tài )始(shǐ )之(zhī )后(hòu ),中(zhōng )国(guó )相(xiàng )尚(shàng )用(yòng )胡(hú )床(chuáng )貊(mò )槃(pán ),及(jí )为(wéi )羌(qiāng )煮(zhǔ )貊(mò )炙(zhì ),贵(guì )人(rén )富(fù )室(shì ),必(bì )畜(chù )其(qí )器(qì ),吉(jí )享(xiǎng )嘉(jiā )会(huì ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )。太(tài )康(kāng )中(zhōng ),又(yòu )以(yǐ )毡(zhān )为(wéi )絈(mò )头(tóu )及(jí )络(luò )带(dài )袴(kù )口(kǒu )。百(bǎi )姓(xìng )相(xiàng )戏(xì )曰(yuē ),中(zhōng )国(guó )必(bì )为(wéi )胡(hú )所(suǒ )破(pò )。夫(fū )毡(zhān )毳(cuì )产(chǎn )于(yú )胡(hú ),而(ér )天(tiān )下(xià )以(yǐ )为(wéi )絈(mò )头(tóu )、带(dài )身(shēn )、袴(kù )口(kǒu ),胡(hú )既(jì )三(sān )制(zhì )之(zhī )矣(yǐ ),能(néng )无(wú )败(bài )乎(hū )!至(zhì )元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),氐(dī )羌(qiāng )互(hù )反(fǎn ),永(yǒng )嘉(jiā )后(hòu ),刘(liú )、石(shí )遂(suí )篡(cuàn )中(zhōng )都(dōu ),自(zì )后(hòu )四(sì )夷(yí )迭(dié )据(jù )华(huá )土(tǔ ),是(shì )服(fú )妖(yāo )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

初(chū )作(zuò )屐(jī )者(zhě ),妇(fù )人(rén )头(tóu )圆(yuán ),男(nán )子(zǐ )头(tóu )方(fāng )。圆(yuán )者(zhě )顺(shùn )之(zhī )义(yì ),所(suǒ )以(yǐ )别(bié )男(nán )女(nǚ )也(yě )。至(zhì )太(tài )康(kāng )初(chū ),妇(fù )人(rén )屐(jī )乃(nǎi )头(tóu )方(fāng ),与(yǔ )男(nán )无(wú )别(bié )。此(cǐ )贾(jiǎ )后(hòu )专(zhuān )妒(dù )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。

太(tài )康(kāng )中(zhōng ),天(tiān )下(xià )为(wéi )《晋(jìn )世(shì )宁(níng )》之(zhī )舞(wǔ ),手(shǒu )接(jiē )杯(bēi )盘(pán )而(ér )反(fǎn )覆(fù )之(zhī ),歌(gē )曰(yuē )“晋(jìn )世(shì )宁(níng ),舞(wǔ )杯(bēi )盘(pán )”。识(shí )者(zhě )曰(yuē ):“夫(fū )乐(lè )生(shēng )人(rén )心(xīn ),所(suǒ )以(yǐ )观(guān )事(shì )也(yě )。今(jīn )接(jiē )杯(bēi )盘(pán )于(yú )手(shǒu )上(shàng )而(ér )反(fǎn )覆(fù )之(zhī ),至(zhì )危(wēi )之(zhī )事(shì )也(yě )。杯(bēi )盘(pán )者(zhě ),酒(jiǔ )食(shí )之(zhī )器(qì ),而(ér )名(míng )曰(yuē )《晋(jìn )世(shì )宁(níng )》,言(yán )晋(jìn )世(shì )之(zhī )士(shì )苟(gǒu )偷(tōu )于(yú )酒(jiǔ )食(shí )之(zhī )间(jiān ),而(ér )知(zhī )不(bú )及(jí )远(yuǎn ),晋(jìn )世(shì )之(zhī )宁(níng )犹(yóu )杯(bēi )盘(pán )之(zhī )在(zài )手(shǒu )也(yě )。”

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),妇(fù )人(rén )之(zhī )饰(shì )有(yǒu )五(wǔ )兵(bīng )佩(pèi ),又(yòu )以(yǐ )金(jīn )银(yín )玳(dài )瑁(mào )之(zhī )属(shǔ ),为(wéi )斧(fǔ )钺(yuè )戈(gē )戟(jǐ ),以(yǐ )当(dāng )笄(jī )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )“男(nán )女(nǚ )之(zhī )别(bié ),国(guó )之(zhī )大(dà )节(jiē ),故(gù )服(fú )物(wù )异(yì )等(děng ),贽(zhì )币(bì )不(bú )同(tóng )。今(jīn )妇(fù )人(rén )而(ér )以(yǐ )兵(bīng )器(qì )为(wéi )饰(shì ),此(cǐ )妇(fù )人(rén )妖(yāo )之(zhī )甚(shèn )者(zhě )。于(yú )是(shì )遂(suí )有(yǒu )贾(jiǎ )后(hòu )之(zhī )事(shì )”。终(zhōng )亡(wáng )天(tiān )下(xià )。是(shì )时(shí )妇(fù )人(rén )结(jié )发(fā )者(zhě )既(jì )成(chéng ),以(yǐ )缯(zēng )急(jí )束(shù )其(qí )环(huán ),名(míng )曰(yuē )撷(xié )子(zǐ )紒(jì )。始(shǐ )自(zì )中(zhōng )宫(gōng ),天(tiān )下(xià )化(huà )之(zhī )。其(qí )后(hòu )贾(jiǎ )后(hòu )废(fèi )害(hài )太(tài )子(zǐ )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),天(tiān )下(xià )始(shǐ )相(xiàng )傚(xiào )为(wéi )乌(wū )杖(zhàng )以(yǐ )柱(zhù )掖(yè ),其(qí )后(hòu )稍(shāo )施(shī )其(qí )镦(duì ),住(zhù )则(zé )植(zhí )之(zhī )。夫(fū )木(mù ),东(dōng )方(fāng )之(zhī )行(háng ),金(jīn )之(zhī )臣(chén )也(yě )。杖(zhàng )者(zhě )扶(fú )体(tǐ )之(zhī )器(qì ),乌(wū )其(qí )头(tóu )者(zhě ),尤(yóu )便(biàn )用(yòng )也(yě )。必(bì )旁(páng )柱(zhù )掖(yè )者(zhě ),旁(páng )救(jiù )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。施(shī )其(qí )金(jīn ),柱(zhù )则(zé )植(zhí )之(zhī ),言(yán )木(mù )因(yīn )于(yú )金(jīn ),能(néng )孤(gū )立(lì )也(yě )。及(jí )怀(huái )愍(mǐn )之(zhī )世(shì ),王(wáng )室(shì )多(duō )故(gù ),而(ér )此(cǐ )中(zhōng )都(dōu )丧(sàng )败(bài ),元(yuán )帝(dì )以(yǐ )籓(bān )臣(chén )树(shù )德(dé )东(dōng )方(fāng ),维(wéi )持(chí )天(tiān )下(xià ),柱(zhù )掖(yè )之(zhī )应(yīng )也(yě )。至(zhì )社(shè )稷(jì )无(wú )主(zhǔ ),海(hǎi )内(nèi )归(guī )之(zhī ),遂(suí )承(chéng )天(tiān )命(mìng ),建(jiàn )都(dōu )江(jiāng )外(wài ),独(dú )立(lì )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

元(yuán )康(kāng )、太(tài )安(ān )之(zhī )间(jiān ),江(jiāng )淮(huái )之(zhī )域(yù )有(yǒu )败(bài )屩(juē )自(zì )聚(jù )于(yú )道(dào ),多(duō )者(zhě )至(zhì )四(sì )五(wǔ )十(shí )量(liàng ),人(rén )或(huò )散(sàn )投(tóu )坑(kēng )谷(gǔ ),明(míng )日(rì )视(shì )之(zhī )复(fù )如(rú )故(gù )。或(huò )云(yún ),见(jiàn )狸(lí )衔(xián )聚(jù )之(zhī )。干(gàn )宝(bǎo )以(yǐ )为(wéi )‘夫(fū )屩(juē )者(zhě ),人(rén )之(zhī )贱(jiàn )服(fú ),处(chù )于(yú )劳(láo )辱(rǔ ),黔(qián )庶(shù )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。败(bài )者(zhě ),疲(pí )弊(bì )之(zhī )象(xiàng );道(dào )者(zhě ),四(sì )方(fāng )往(wǎng )来(lái ),所(suǒ )以(yǐ )交(jiāo )通(tōng )王(wáng )命(mìng )也(yě )。今(jīn )败(bài )屩(juē )聚(jù )于(yú )道(dào )者(zhě ),象(xiàng )黔(qián )庶(shù )罢(bà )病(bìng ),将(jiāng )相(xiàng )聚(jù )为(wéi )乱(luàn ),以(yǐ )绝(jué )王(wáng )命(mìng )也(yě )”。太(tài )安(ān )中(zhōng ),发(fā )壬(rén )午(wǔ )兵(bīng ),百(bǎi )姓(xìng )怨(yuàn )叛(pàn )。江(jiāng )夏(xià )张(zhāng )昌(chāng )唱(chàng )乱(luàn ),荆(jīng )楚(chǔ )从(cóng )之(zhī )如(rú )流(liú )。于(yú )是(shì )兵(bīng )革(gé )岁(suì )起(qǐ ),服(fú )妖(yāo )也(yě )。

初(chū ),魏(wèi )造(zào )白(bái )帢(qià ),横(héng )缝(féng )其(qí )前(qián )以(yǐ )别(bié )后(hòu ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )颜(yán )帢(qià ),传(chuán )行(háng )之(zhī )。至(zhì )永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )间(jiān ),稍(shāo )去(qù )其(qí )缝(féng ),名(míng )无(wú )颜(yán )帢(qià ),而(ér )妇(fù )人(rén )束(shù )发(fā ),其(qí )缓(huǎn )弥(mí )甚(shèn ),紒(jì )之(zhī )坚(jiān )不(bú )能(néng )自(zì )立(lì ),发(fā )被(bèi )于(yú )额(é ),目(mù )出(chū )而(ér )已(yǐ )。无(wú )颜(yán )者(zhě ),愧(kuì )之(zhī )言(yán )也(yě )。覆(fù )额(é )者(zhě ),惭(cán )之(zhī )貌(mào )也(yě )。其(qí )缓(huǎn )弥(mí )甚(shèn )者(zhě ),言(yán )天(tiān )下(xià )亡(wáng )礼(lǐ )与(yǔ )义(yì ),放(fàng )纵(zòng )情(qíng )性(xìng ),及(jí )其(qí )终(zhōng )极(jí ),至(zhì )于(yú )大(dà )耻(chǐ )也(yě )。永(yǒng )嘉(jiā )之(zhī )后(hòu ),二(èr )帝(dì )不(bú )反(fǎn ),天(tiān )下(xià )愧(kuì )焉(yān )。

孝(xiào )怀(huái )帝(dì )永(yǒng )嘉(jiā )中(zhōng ),士(shì )大(dà )夫(fū )竞(jìng )服(fú )生(shēng )笺(jiān )单(dān )衣(yī )。识(shí )者(zhě )指(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )则(zé )古(gǔ )者(zhě )繐(suì )衰(shuāi ),诸(zhū )侯(hóu )所(suǒ )以(yǐ )服(fú )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。今(jīn )无(wú )故(gù )服(fú )之(zhī ),殆(dài )有(yǒu )应(yīng )乎(hū )!”其(qí )后(hòu )遂(suí )有(yǒu )胡(hú )贼(zéi )之(zhī )乱(luàn ),帝(dì )遇(yù )害(hài )焉(yān )。

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )中(zhōng ),兵(bīng )士(shì )以(yǐ )绛(jiàng )囊(náng )缚(fù )紒(jì )。识(shí )者(zhě )曰(yuē ):“紒(jì )者(zhě )在(zài )首(shǒu ),为(wéi )乾(qián ),君(jūn )道(dào )也(yě )。囊(náng )者(zhě )坤(kūn ),臣(chén )道(dào )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )硃(zhū )囊(náng )缚(fù )紒(jì ),臣(chén )道(dào )上(shàng )侵(qīn )君(jūn )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。”于(yú )是(shì )王(wáng )敦(dūn )陵(líng )上(shàng )焉(yān )。

旧(jiù )为(wéi )羽(yǔ )扇(shàn )柄(bǐng )者(zhě ),刻(kè )木(mù )象(xiàng )其(qí )骨(gǔ )形(xíng ),列(liè )羽(yǔ )用(yòng )十(shí ),取(qǔ )全(quán )数(shù )也(yě )。自(zì )中(zhōng )兴(xìng )初(chū ),王(wáng )敦(dūn )南(nán )征(zhēng ),始(shǐ )改(gǎi )为(wéi )长(zhǎng )柄(bǐng ),下(xià )出(chū )可(kě )捉(zhuō ),而(ér )减(jiǎn )其(qí )羽(yǔ )用(yòng )八(bā )。识(shí )者(zhě )尤(yóu )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )羽(yǔ )扇(shàn ),翼(yì )之(zhī )名(míng )也(yě )。创(chuàng )为(wéi )长(zhǎng )柄(bǐng )者(zhě ),将(jiāng )执(zhí )其(qí )柄(bǐng )以(yǐ )制(zhì )羽(yǔ )翼(yì )也(yě )。改(gǎi )十(shí )为(wéi )八(bā )者(zhě ),将(jiāng )未(wèi )备(bèi )夺(duó )已(yǐ )备(bèi )也(yě )。此(cǐ )殆(dài )敦(dūn )之(zhī )擅(shàn )权(quán )以(yǐ )制(zhì )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )柄(bǐng ),又(yòu )将(jiāng )以(yǐ )无(wú )德(dé )之(zhī )材(cái )欲(yù )窃(qiè )非(fēi )据(jù )也(yě )。”是(shì )时(shí ),为(wéi )衣(yī )者(zhě )又(yòu )上(shàng )短(duǎn ),带(dài )才(cái )至(zhì )于(yú )掖(yè ),着(zhe )帽(mào )者(zhě )又(yòu )以(yǐ )带(dài )缚(fù )项(xiàng )。下(xià )逼(bī )上(shàng ),上(shàng )无(wú )地(dì )也(yě )。为(wéi )袴(kù )者(zhě )直(zhí )幅(fú )为(wéi )口(kǒu ),无(wú )杀(shā ),下(xià )大(dà )之(zhī )象(xiàng )。寻(xún )而(ér )王(wáng )敦(dūn )谋(móu )逆(nì ),再(zài )攻(gōng )京(jīng )师(shī )。

海(hǎi )西(xī )嗣(sì )位(wèi ),忘(wàng )设(shè )豹(bào )尾(wěi )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),夫(fū )豹(bào )尾(wěi ),仪(yí )服(fú )之(zhī )主(zhǔ ),大(dà )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )豹(bào )变(biàn )也(yě )。而(ér )海(hǎi )西(xī )豹(bào )变(biàn )之(zhī )日(rì ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )忘(wàng )而(ér )忘(wàng )之(zhī )。非(fēi )主(zhǔ )社(shè )稷(jì )之(zhī )人(rén ),故(gù )忘(wàng )其(qí )豹(bào )尾(wěi ),示(shì )不(bú )终(zhōng )也(yě )。寻(xún )而(ér )被(bèi )废(fèi )焉(yān )。

孝(xiào )武(wǔ )太(tài )元(yuán )中(zhōng ),人(rén )不(bú )复(fù )着(zhe )帩(qiào )头(tóu )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),头(tóu )者(zhě )元(yuán )首(shǒu ),帩(qiào )者(zhě )助(zhù )元(yuán )首(shǒu )为(wéi )仪(yí )饰(shì )者(zhě )也(yě )。今(jīn )忽(hū )废(fèi )之(zhī ),若(ruò )人(rén )君(jūn )独(dú )立(lì )无(wú )辅(fǔ )佐(zuǒ ),以(yǐ )至(zhì )危(wēi )亡(wáng )也(yě )。至(zhì )安(ān )帝(dì ),桓(huán )玄(xuán )乃(nǎi )篡(cuàn )位(wèi )焉(yān )。

旧(jiù )为(wéi )屐(jī )者(zhě ),齿(chǐ )皆(jiē )达(dá )楄(pián )上(shàng ),名(míng )曰(yuē )露(lù )卯(mǎo )。太(tài )元(yuán )中(zhōng )忽(hū )不(bú )彻(chè ),名(míng )日(rì )阴(yīn )卯(mǎo )。识(shí )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )卯(mǎo ),谋(móu )也(yě ),必(bì )有(yǒu )阴(yīn )谋(móu )之(zhī )事(shì )。至(zhì )烈(liè )宗(zōng )末(mò ),骠(biāo )骑(qí )参(cān )军(jūn )袁(yuán )悦(yuè )之(zhī )始(shǐ )揽(lǎn )构(gòu )内(nèi )外(wài ),隆(lóng )安(ān )中(zhōng )遂(suí )谋(móu )诈(zhà )相(xiàng )倾(qīng ),以(yǐ )致(zhì )大(dà )乱(luàn )。

太(tài )元(yuán )中(zhōng ),公(gōng )主(zhǔ )妇(fù )女(nǚ )必(bì )缓(huǎn )鬓(bìn )倾(qīng )髻(jì ),以(yǐ )为(wéi )盛(shèng )饰(shì )。用(yòng )髲(bì )既(jì )多(duō ),不(bú )可(kě )恆(héng )戴(dài ),乃(nǎi )先(xiān )于(yú )木(mù )及(jí )笼(lóng )上(shàng )装(zhuāng )之(zhī ),名(míng )曰(yuē )假(jiǎ )髻(jì ),或(huò )名(míng )假(jiǎ )头(tóu )。至(zhì )于(yú )贫(pín )家(jiā ),不(bú )能(néng )自(zì )办(bàn ),自(zì )号(hào )无(wú )头(tóu ),就(jiù )人(rén )借(jiè )头(tóu )。遂(suí )布(bù )天(tiān )下(xià ),亦(yì )服(fú )妖(yāo )也(yě )。无(wú )几(jǐ )时(shí ),孝(xiào )武(wǔ )晏(yàn )驾(jià )而(ér )天(tiān )下(xià )骚(sāo )动(dòng ),刑(xíng )戮(lù )无(wú )数(shù ),多(duō )丧(sàng )其(qí )元(yuán )。至(zhì )于(yú )大(dà )殓(liàn ),皆(jiē )刻(kè )木(mù )及(jí )蜡(là )或(huò )缚(fù )菰(gū )草(cǎo )为(wéi )头(tóu ),是(shì )假(jiǎ )头(tóu )之(zhī )应(yīng )云(yún )。

桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )立(lì ),殿(diàn )上(shàng )施(shī )绛(jiàng )帐(zhàng ),镂(lòu )黄(huáng )金(jīn )为(wéi )颜(yán ),四(sì )角(jiǎo )金(jīn )龙(lóng )衔(xián )五(wǔ )色(sè )羽(yǔ )葆(bǎo )流(liú )苏(sū )。群(qún )下(xià )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“颇(pō )类(lèi )轜(ér )车(chē )。”寻(xún )而(ér )玄(xuán )败(bài ),此(cǐ )服(fú )之(zhī )妖(yāo )也(yě )。

晋(jìn )末(mò )皆(jiē )冠(guàn )小(xiǎo )而(ér )衣(yī )裳(shang )博(bó )大(dà ),风(fēng )流(liú )相(xiàng )放(fàng ),舆(yú )台(tái )成(chéng )俗(sú )。识(shí )者(zhě )曰(yuē ):“上(shàng )小(xiǎo )而(ér )下(xià )大(dà ),此(cǐ )禅(chán )代(dài )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。”寻(xún )而(ér )宋(sòng )受(shòu )终(zhōng )焉(yān )。

鸡(jī )祸(huò )

魏(wèi )明(míng )帝(dì )景(jǐng )初(chū )二(èr )年(nián ),廷(tíng )尉(wèi )府(fǔ )中(zhōng )雌(cí )鸡(jī )化(huà )为(wéi )雄(xióng ),不(bú )鸣(míng )不(bú )将(jiāng )。干(gàn )宝(bǎo )曰(yuē ):“是(shì )岁(suì )宣(xuān )帝(dì )平(píng )辽(liáo )东(dōng ),百(bǎi )姓(xìng )始(shǐ )有(yǒu )与(yǔ )能(néng )之(zhī )义(yì ),此(cǐ )其(qí )象(xiàng )也(yě )。然(rán )晋(jìn )三(sān )后(hòu )并(bìng )以(yǐ )人(rén )臣(chén )终(zhōng ),不(bú )鸣(míng )不(bú )将(jiāng ),又(yòu )天(tiān )意(yì )也(yě )。”

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )六(liù )年(nián ),陈(chén )国(guó )有(yǒu )鸡(jī )生(shēng )雄(xióng )鸡(jī )无(wú )翅(chì ),既(jì )大(dà ),坠(zhuì )坑(kēng )而(ér )死(sǐ )。王(wáng )隐(yǐn )以(yǐ )为(wéi ):“雄(xióng )者(zhě ),胤(yìn )嗣(sì )子(zǐ )之(zhī )象(xiàng )。坑(kēng )者(zhě ),母(mǔ )象(xiàng )。今(jīn )鸡(jī )生(shēng )无(wú )翅(chì ),坠(zhuì )坑(kēng )而(ér )死(sǐ ),此(cǐ )子(zǐ )无(wú )羽(yǔ )翼(yì ),为(wéi )母(mǔ )所(suǒ )陷(xiàn )害(hài )乎(hū )?”于(yú )后(hòu )贾(jiǎ )后(hòu )诬(wū )杀(shā )愍(mǐn )怀(huái ),此(cǐ )其(qí )应(yīng )也(yě )。

太(tài )安(ān )中(zhōng ),周(zhōu )家(jiā )雌(cí )鸡(jī )逃(táo )承(chéng )溜(liū )中(zhōng ),六(liù )七(qī )日(rì )而(ér )下(xià ),奋(fèn )翼(yì )鸣(míng )将(jiāng ),独(dú )毛(máo )羽(yǔ )不(bú )变(biàn )。其(qí )后(hòu )有(yǒu )陈(chén )敏(mǐn )之(zhī )事(shì )。敏(mǐn )虽(suī )控(kòng )制(zhì )江(jiāng )表(biǎo ),终(zhōng )无(wú )纪(jì )纲(gāng )文(wén )章(zhāng ),殆(dài )其(qí )象(xiàng )也(yě )。卒(zú )为(wéi )所(suǒ )灭(miè )。鸡(jī )祸(huò )见(jiàn )家(jiā ),又(yòu )天(tiān )意(yì )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“牝(pìn )鸡(jī )雄(xióng )鸣(míng ),主(zhǔ )不(bú )荣(róng )。”

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )中(zhōng ),王(wáng )敦(dūn )镇(zhèn )武(wǔ )昌(chāng ),有(yǒu )雌(cí )鸡(jī )化(huà )为(wéi )雄(xióng )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),雌(cí )化(huà )为(wéi )雄(xióng ),臣(chén )陵(líng )其(qí )上(shàng )。其(qí )后(hòu )王(wáng )敦(dūn )再(zài )攻(gōng )京(jīng )师(shī )。

孝(xiào )武(wǔ )太(tài )元(yuán )十(shí )三(sān )年(nián )四(sì )月(yuè ),广(guǎng )陵(líng )高(gāo )平(píng )阎(yán )嵩(sōng )家(jiā )雌(cí )鸡(jī )生(shēng )无(wú )右(yòu )翅(chì ),彭(péng )城(chéng )人(rén )刘(liú )象(xiàng )之(zhī )家(jiā )鸡(jī )有(yǒu )三(sān )足(zú )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“君(jūn )用(yòng )妇(fù )人(rén )言(yán ),则(zé )鸡(jī )生(shēng )妖(yāo )。”是(shì )时(shí ),主(zhǔ )相(xiàng )并(bìng )用(yòng )尼(ní )媪(ǎo )之(zhī )言(yán ),宠(chǒng )赐(cì )过(guò )厚(hòu ),故(gù )妖(yāo )象(xiàng )见(jiàn )焉(yān )。

安(ān )帝(dì )隆(lóng )安(ān )元(yuán )年(nián )八(bā )月(yuè ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )道(dào )子(zǐ )家(jiā )青(qīng )雌(cí )鸡(jī )化(huà )为(wéi )赤(chì )雄(xióng )鸡(jī ),不(bú )鸣(míng )不(bú )将(jiāng )。桓(huán )玄(xuán )将(jiāng )篡(cuàn ),不(bú )能(néng )成(chéng )业(yè )之(zhī )象(xiàng )。

四(sì )年(nián ),荆(jīng )州(zhōu )有(yǒu )鸡(jī )生(shēng )角(jiǎo ),角(jiǎo )寻(xún )堕(duò )落(luò )。是(shì )时(shí )桓(huán )玄(xuán )始(shǐ )擅(shàn )西(xī )夏(xià ),狂(kuáng )慢(màn )不(bú )肃(sù ),故(gù )有(yǒu )鸡(jī )祸(huò )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),角(jiǎo ),兵(bīng )象(xiàng ),寻(xún )堕(duò )落(luò )者(zhě ),暂(zàn )起(qǐ )不(bú )终(zhōng )之(zhī )妖(yāo )也(yě )。后(hòu )皆(jiē )应(yīng )也(yě )。

元(yuán )兴(xìng )二(èr )年(nián ),衡(héng )阳(yáng )有(yǒu )雌(cí )鸡(jī )化(huà )为(wéi )雄(xióng ),八(bā )十(shí )日(rì )而(ér )冠(guàn )萎(wěi )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),衡(héng )阳(yáng ),桓(huán )玄(xuán )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )邦(bāng )略(luè )也(yě )。及(jí )桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )位(wèi ),果(guǒ )八(bā )十(shí )日(rì )而(ér )败(bài ),此(cǐ )其(qí )应(yīng )也(yě )。

青(qīng )祥(xiáng )

武(wǔ )帝(dì )咸(xián )宁(níng )元(yuán )年(nián )八(bā )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),大(dà )风(fēng )折(shé )大(dà )社(shè )树(shù ),有(yǒu )青(qīng )气(qì )出(chū )焉(yān ),此(cǐ )青(qīng )祥(xiáng )也(yě )。占(zhàn )曰(yuē ):“东(dōng )莞(wǎn )当(dāng )有(yǒu )帝(dì )者(zhě )。”明(míng )年(nián ),元(yuán )帝(dì )生(shēng )。是(shì )时(shí ),帝(dì )大(dà )父(fù )武(wǔ )王(wáng )封(fēng )东(dōng )莞(wǎn ),由(yóu )是(shì )徙(xǐ )封(fēng )琅(láng )邪(xié )。孙(sūn )盛(shèng )以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )表(biǎo )。晋(jìn )室(shì )之(zhī )乱(luàn ),武(wǔ )帝(dì )子(zǐ )孙(sūn )无(wú )孑(jié )遗(yí ),社(shè )树(shù )折(shé )之(zhī )应(yīng ),又(yòu )常(cháng )风(fēng )之(zhī )罚(fá )。

惠(huì )帝(dì )元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),洛(luò )阳(yáng )南(nán )山(shān )有(yǒu )虻(méng )作(zuò )声(shēng ),曰(yuē )“韩(hán )尸(shī )尸(shī )”。识(shí )者(zhě )曰(yuē ):“韩(hán )氏(shì )将(jiāng )尸(shī )也(yě ),言(yán )尸(shī )尸(shī )者(zhě ),尽(jìn )死(sǐ )意(yì )也(yě )。”其(qí )后(hòu )韩(hán )谧(mì )诛(zhū )而(ér )韩(hán )族(zú )歼(jiān )焉(yān ),此(cǐ )青(qīng )祥(xiáng )也(yě )。

金(jīn )沴(lì )木(mù )

魏(wèi )文(wén )帝(dì )黄(huáng )初(chū )七(qī )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),幸(xìng )许(xǔ )昌(chāng )。许(xǔ )昌(chāng )城(chéng )南(nán )门(mén )无(wú )故(gù )自(zì )崩(bēng ),帝(dì )心(xīn )恶(è )之(zhī ),遂(suí )不(bú )入(rù ),还(hái )洛(luò )阳(yáng )。此(cǐ )金(jīn )沴(lì )木(mù ),木(mù )动(dòng )之(zhī )也(yě )。五(wǔ )月(yuè ),宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“上(shàng )下(xià )咸(xián )悖(bèi ),厥(jué )妖(yāo )也(yě )城(chéng )门(mén )坏(huài )。”

元(yuán )帝(dì )太(tài )兴(xìng )二(èr )年(nián )六(liù )月(yuè ),吴(wú )郡(jùn )米(mǐ )庑(wǔ )无(wú )故(gù )自(zì )坏(huài )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),夫(fū )米(mǐ )庑(wǔ ),货(huò )籴(dí )之(zhī )屋(wū ),无(wú )故(gù )自(zì )坏(huài ),此(cǐ )五(wǔ )谷(gǔ )踊(yǒng )贵(guì ),所(suǒ )以(yǐ )无(wú )籴(dí )卖(mài )也(yě )。是(shì )岁(suì )遂(suí )大(dà )饥(jī ),死(sǐ )者(zhě )千(qiān )数(shù )焉(yān )。

明(míng )帝(dì )太(tài )宁(níng )元(yuán )年(nián ),周(zhōu )莚(yán )自(zì )归(guī )王(wáng )敦(dūn ),既(jì )立(lì )其(qí )宅(zhái )宇(yǔ ),所(suǒ )起(qǐ )五(wǔ )间(jiān )六(liù )梁(liáng ),一(yī )时(shí )跃(yuè )出(chū )坠(zhuì )地(dì ),余(yú )桁(héng )犹(yóu )亘(gèn )柱(zhù )头(tóu )。此(cǐ )金(jīn )沴(lì )木(mù )也(yě )。明(míng )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),钱(qián )凤(fèng )谋(móu )乱(luàn ),遂(suí )族(zú )灭(miè )莚(yán ),而(ér )湖(hú )熟(shú )寻(xún )亦(yì )为(wéi )墟(xū )矣(yǐ )。

安(ān )帝(dì )元(yuán )兴(xìng )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè )丙(bǐng )子(zǐ ),会(huì )稽(jī )王(wáng )世(shì )子(zǐ )元(yuán )显(xiǎn )将(jiāng )讨(tǎo )桓(huán )玄(xuán ),建(jiàn )牙(yá )竿(gān )于(yú )扬(yáng )州(zhōu )南(nán )门(mén ),其(qí )东(dōng )者(zhě )难(nán )立(lì ),良(liáng )久(jiǔ )乃(nǎi )正(zhèng )。近(jìn )沴(lì )妖(yāo )也(yě )。而(ér )元(yuán )显(xiǎn )寻(xún )为(wéi )玄(xuán )所(suǒ )擒(qín )。

三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),乐(lè )贤(xián )堂(táng )坏(huài )。时(shí )帝(dì )嚚(yín )眊(mèi ),无(wú )乐(lè )贤(xián )之(zhī )心(xīn ),故(gù )此(cǐ )堂(táng )是(shì )沴(lì )。

义(yì )熙(xī )九(jiǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),国(guó )子(zǐ )圣(shèng )堂(táng )坏(huài )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),圣(shèng )堂(táng ),礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )本(běn ),无(wú )故(gù )自(zì )坏(huài ),业(yè )祚(zuò )将(jiāng )坠(zhuì )之(zhī )象(xiàng )。未(wèi )及(jí )十(shí )年(nián )而(ér )禅(chán )位(wèi )焉(yān )。

阅读:25524

打赏捐助〔Donate〕>>>

《志第十七章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库