庾衮【登录】

《晋书》 > 列传·第五十八章 > 《庾衮》 > 拼音版

庾(yǔ )衮(gǔn ),字(zì )叔(shū )褒(bāo ),明(míng )穆(mù )皇(huáng )后(hòu )伯(bó )父(fù )也(yě )。少(shǎo )履(lǚ )勤(qín )俭(jiǎn ),笃(dǔ )学(xué )好(hǎo )问(wèn ),事(shì )亲(qīn )以(yǐ )孝(xiào )称(chēng )。咸(xián )宁(níng )中(zhōng ),大(dà )疫(yì ),二(èr )兄(xiōng )俱(jù )亡(wáng ),次(cì )兄(xiōng )毗(pí )复(fù )殆(dài ),疠(lì )气(qì )方(fāng )炽(chì ),父(fù )母(mǔ )诸(zhū )弟(dì )皆(jiē )出(chū )次(cì )于(yú )外(wài ),衮(gǔn )独(dú )留(liú )不(bú )去(qù )。诸(zhū )父(fù )兄(xiōng )强(qiáng )之(zhī ),乃(nǎi )曰(yuē ):“衮(gǔn )性(xìng )不(bú )畏(wèi )病(bìng )。”遂(suí )亲(qīn )自(zì )扶(fú )持(chí ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )眠(mián ),其(qí )间(jiān )复(fù )抚(fǔ )柩(jiù )哀(āi )临(lín )不(bú )辍(chuò )。如(rú )此(cǐ )十(shí )有(yǒu )余(yú )旬(xún ),疫(yì )势(shì )既(jì )歇(xiē ),家(jiā )人(rén )乃(nǎi )反(fǎn ),毗(pí )病(bìng )得(dé )差(chà ),衮(gǔn )亦(yì )无(wú )恙(yàng )。父(fù )老(lǎo )咸(xián )曰(yuē ):“异(yì )哉(zāi )此(cǐ )子(zǐ )!守(shǒu )人(rén )所(suǒ )不(bú )能(néng )守(shǒu ),行(háng )人(rén )所(suǒ )不(bú )能(néng )行(háng ),岁(suì )寒(hán )然(rán )后(hòu )知(zhī )松(sōng )柏(bǎi )之(zhī )后(hòu )凋(diāo ),始(shǐ )疑(yí )疫(yì )疠(lì )之(zhī )不(bú )相(xiàng )染(rǎn )也(yě )。”

初(chū ),衮(gǔn )诸(zhū )父(fù )并(bìng )贵(guì )盛(shèng ),惟(wéi )父(fù )独(dú )守(shǒu )贫(pín )约(yuē )。衮(gǔn )躬(gōng )亲(qīn )稼(jià )穑(sè ),以(yǐ )给(gěi )供(gòng )养(yǎng ),而(ér )执(zhí )事(shì )勤(qín )恪(kè ),与(yǔ )弟(dì )子(zǐ )树(shù )篱(lí ),跪(guì )以(yǐ )授(shòu )条(tiáo )。或(huò )曰(yuē ):“今(jīn )在(zài )隐(yǐn )屏(píng ),先(xiān )生(shēng )何(hé )恭(gōng )之(zhī )过(guò )?”衮(gǔn )曰(yuē ):“幽(yōu )显(xiǎn )易(yì )操(cāo ),非(fēi )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )志(zhì )也(yě )。”父(fù )亡(wáng ),作(zuò )筥(jǔ )卖(mài )以(yǐ )养(yǎng )母(mǔ )。母(mǔ )见(jiàn )其(qí )勤(qín ),曰(yuē ):“我(wǒ )无(wú )所(suǒ )食(shí )。”对(duì )曰(yuē ):“母(mǔ )食(shí )不(bú )甘(gān ),衮(gǔn )将(jiāng )何(hé )居(jū )!”母(mǔ )感(gǎn )而(ér )安(ān )之(zhī )。衮(gǔn )前(qián )妻(qī )荀(xún )氏(shì ),继(jì )妻(qī )乐(lè )氏(shì ),皆(jiē )官(guān )族(zú )富(fù )室(shì ),及(jí )适(shì )衮(gǔn ),俱(jù )弃(qì )华(huá )丽(lì ),散(sàn )资(zī )财(cái ),与(yǔ )衮(gǔn )共(gòng )安(ān )贫(pín )苦(kǔ ),相(xiàng )敬(jìng )如(rú )宾(bīn )。母(mǔ )终(zhōng ),服(fú )丧(sàng )居(jū )于(yú )墓(mù )侧(cè )。

岁(suì )大(dà )饥(jī ),藜(lí )羹(gēng )不(bú )糁(shēn ),门(mén )人(rén )欲(yù )进(jìn )其(qí )饭(fàn )者(zhě ),而(ér )衮(gǔn )每(měi )曰(yuē )已(yǐ )食(shí ),莫(mò )敢(gǎn )为(wéi )设(shè )。及(jí )麦(mài )熟(shú ),获(huò )者(zhě )已(yǐ )毕(bì ),而(ér )采(cǎi )捃(jùn )尚(shàng )多(duō ),衮(gǔn )乃(nǎi )引(yǐn )其(qí )群(qún )子(zǐ )以(yǐ )退(tuì ),曰(yuē )“待(dài )其(qí )间(jiān )。”及(jí )其(qí )捃(jùn )也(yě ),不(bú )曲(qǔ )行(háng ),不(bú )旁(páng )掇(duō ),跪(guì )而(ér )把(bǎ )之(zhī ),则(zé )亦(yì )大(dà )获(huò ),又(yòu )与(yǔ )邑(yì )人(rén )入(rù )山(shān )拾(shí )橡(xiàng ),分(fèn )夷(yí )险(xiǎn ),序(xù )长(zhǎng )幼(yòu ),推(tuī )易(yì )居(jū )难(nán ),礼(lǐ )无(wú )违(wéi )者(zhě )。或(huò )有(yǒu )斩(zhǎn )其(qí )墓(mù )柏(bǎi ),莫(mò )知(zhī )其(qí )谁(shuí ),乃(nǎi )召(zhào )邻(lín )人(rén )集(jí )于(yú )墓(mù )而(ér )自(zì )责(zé )焉(yān ),因(yīn )叩(kòu )头(tóu )泣(qì )涕(tì ),谢(xiè )祖(zǔ )祢(mí )曰(yuē ):“德(dé )之(zhī )不(bú )修(xiū ),不(bú )能(néng )庇(bì )先(xiān )人(rén )之(zhī )树(shù ),衮(gǔn )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”父(fù )老(lǎo )咸(xián )亦(yì )为(wéi )之(zhī )垂(chuí )泣(qì ),自(zì )后(hòu )人(rén )莫(mò )之(zhī )犯(fàn )。抚(fǔ )诸(zhū )孤(gū )以(yǐ )慈(cí ),奉(fèng )诸(zhū )寡(guǎ )以(yǐ )仁(rén ),事(shì )加(jiā )于(yú )厚(hòu )而(ér )教(jiāo )之(zhī )义(yì )方(fāng ),使(shǐ )长(zhǎng )者(zhě )体(tǐ )其(qí )行(háng ),幼(yòu )者(zhě )忘(wàng )其(qí )孤(gū )。孤(gū )甥(shēng )郭(guō )秀(xiù ),比(bǐ )诸(zhū )子(zǐ )侄(zhí ),衣(yī )食(shí )而(ér )每(měi )先(xiān )之(zhī )。孤(gū )兄(xiōng )女(nǚ )曰(yuē )芳(fāng ),将(jiāng )嫁(jià ),美(měi )服(fú )既(jì )具(jù ),衮(gǔn )乃(nǎi )刈(yì )荆(jīng )苕(tiáo )为(wéi )箕(jī )帚(zhǒu ),召(zhào )诸(zhū )子(zǐ )集(jí )之(zhī )于(yú )堂(táng ),男(nán )女(nǚ )以(yǐ )班(bān ),命(mìng )芳(fāng )曰(yuē ):“芳(fāng )乎(hū )!汝(rǔ )少(shǎo )孤(gū ),汝(rǔ )逸(yì )汝(rǔ )豫(yù ),不(bú )汝(rǔ )疵(cī )瑕(xiá )。今(jīn )汝(rǔ )适(shì )人(rén ),将(jiāng )事(shì )舅(jiù )姑(gū ),洒(sǎ )扫(sǎo )庭(tíng )内(nèi ),妇(fù )之(zhī )道(dào )也(yě ),故(gù )赐(cì )汝(rǔ )此(cǐ )。匪(fěi )器(qì )之(zhī )为(wéi )美(měi ),欲(yù )温(wēn )恭(gōng )朝(cháo )夕(xī ),虽(suī )休(xiū )勿(wù )休(xiū )也(yě )。”而(ér )以(yǐ )旧(jiù )宅(zhái )与(yǔ )其(qí )长(zhǎng )兄(xiōng )子(zǐ )赓(gēng )、翕(xī )。及(jí )翕(xī )卒(zú ),衮(gǔn )哀(āi )其(qí )早(zǎo )孤(gū ),痛(tòng )其(qí )成(chéng )人(rén )而(ér )未(wèi )娶(qǔ ),乃(nǎi )抚(fǔ )柩(jiù )长(zhǎng )号(hào ),哀(āi )感(gǎn )行(háng )路(lù ),闻(wén )者(zhě )莫(mò )不(bú )垂(chuí )涕(tì )。

初(chū ),衮(gǔn )父(fù )诫(jiè )衮(gǔn )以(yǐ )酒(jiǔ ),每(měi )醉(zuì ),辄(zhé )自(zì )责(zé )曰(yuē ):“余(yú )废(fèi )先(xiān )父(fù )之(zhī )诫(jiè ),其(qí )何(hé )以(yǐ )训(xùn )人(rén )!”乃(nǎi )于(yú )父(fù )墓(mù )前(qián )自(zì )杖(zhàng )三(sān )十(shí )。邻(lín )人(rén )褚(chǔ )德(dé )逸(yì )者(zhě ),善(shàn )事(shì )其(qí )亲(qīn ),老(lǎo )而(ér )不(bú )倦(juàn ),衮(gǔn )每(měi )拜(bài )之(zhī )。尝(cháng )与(yǔ )诸(zhū )兄(xiōng )过(guò )邑(yì )人(rén )陈(chén )准(zhǔn )兄(xiōng )弟(dì ),诸(zhū )兄(xiōng )友(yǒu )之(zhī ),皆(jiē )拜(bài )其(qí )母(mǔ ),衮(gǔn )独(dú )不(bú )拜(bài )。准(zhǔn )弟(dì )徽(huī )曰(yuē ):“子(zǐ )不(bú )拜(bài )吾(wú )亲(qīn )何(hé )?”衮(gǔn )曰(yuē ):“未(wèi )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )拜(bài )也(yě )。夫(fū )拜(bài )人(rén )之(zhī )亲(qīn )者(zhě ),将(jiāng )自(zì )同(tóng )于(yú )人(rén )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),其(qí )义(yì )至(zhì )重(zhòng ),衮(gǔn )敢(gǎn )轻(qīng )之(zhī )乎(hū )?”遂(suí )不(bú )拜(bài )。准(zhǔn )、徽(huī )叹(tàn )曰(yuē ):“古(gǔ )有(yǒu )亮(liàng )直(zhí )之(zhī )士(shì ),君(jūn )近(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。君(jūn )若(ruò )当(dāng )朝(cháo ),则(zé )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén )欤(yú )!君(jūn )若(ruò )握(wò )兵(bīng ),临(lín )大(dà )节(jiē ),孰(shú )能(néng )夺(duó )之(zhī )!方(fāng )今(jīn )征(zhēng )聘(pìn ),君(jūn )实(shí )宜(yí )之(zhī )。”于(yú )是(shì )乡(xiāng )党(dǎng )荐(jiàn )之(zhī ),州(zhōu )郡(jùn )交(jiāo )命(mìng ),察(chá )孝(xiào )廉(lián ),举(jǔ )秀(xiù )才(cái )、清(qīng )白(bái )异(yì )行(háng ),皆(jiē )不(bú )降(jiàng )志(zhì ),世(shì )遂(suí )号(hào )之(zhī )为(wéi )异(yì )行(háng )。

元(yuán )康(kāng )末(mò ),颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )召(zhào )为(wéi )功(gōng )曹(cáo ),衮(gǔn )服(fú )造(zào )役(yì )之(zhī )衣(yī ),杖(zhàng )锸(chā )荷(hé )斧(fǔ ),不(bú )俟(sì )驾(jià )而(ér )行(háng ),曰(yuē ):“请(qǐng )受(shòu )下(xià )夫(fū )之(zhī )役(yì )。”太(tài )守(shǒu )饰(shì )车(chē )而(ér )迎(yíng ),衮(gǔn )逡(qūn )巡(xún )辞(cí )退(tuì ),请(qǐng )徒(tú )行(háng )入(rù )郡(jùn ),将(jiāng )命(mìng )者(zhě )遂(suí )逼(bī )扶(fú )升(shēng )车(chē ),纳(nà )于(yú )功(gōng )曹(cáo )舍(shě )。既(jì )而(ér )衮(gǔn )自(zì )取(qǔ )己(jǐ )车(chē )而(ér )寝(qǐn )处(chù )焉(yān ),形(xíng )虽(suī )恭(gōng )而(ér )神(shén )有(yǒu )不(bú )可(kě )动(dòng )之(zhī )色(sè )。太(tài )守(shǒu )知(zhī )其(qí )不(bú )屈(qū ),乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“非(fēi )常(cháng )士(shì )也(yě ),吾(wú )何(hé )以(yǐ )降(jiàng )之(zhī )!”厚(hòu )为(wéi )之(zhī )礼(lǐ )而(ér )遣(qiǎn )焉(yān )。

齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )之(zhī )唱(chàng )义(yì )也(yě ),张(zhāng )泓(hóng )等(děng )肆(sì )掠(luě )于(yú )阳(yáng )翟(zhái ),衮(gǔn )乃(nǎi )率(lǜ )其(qí )同(tóng )族(zú )及(jí )庶(shù )姓(xìng )保(bǎo )于(yú )禹(yǔ )山(shān )。是(shì )时(shí )百(bǎi )姓(xìng )安(ān )宁(níng ),未(wèi )知(zhī )战(zhàn )守(shǒu )之(zhī )事(shì ),衮(gǔn )曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )云(yún ):‘不(bú )教(jiāo )而(ér )战(zhàn ),是(shì )谓(wèi )弃(qì )之(zhī )。’”乃(nǎi )集(jí )诸(zhū )如(rú )士(shì )而(ér )谋(móu )曰(yuē ):“二(èr )三(sān )君(jūn )子(zǐ )相(xiàng )与(yǔ )处(chù )于(yú )险(xiǎn ),将(jiāng )以(yǐ )安(ān )保(bǎo )亲(qīn )尊(zūn ),全(quán )妻(qī )孥(nú )也(yě )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):‘千(qiān )人(rén )聚(jù )而(ér )不(bú )以(yǐ )一(yī )人(rén )为(wéi )主(zhǔ ),不(bú )散(sàn )则(zé )乱(luàn )矣(yǐ )。’将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )!”众(zhòng )曰(yuē ):“善(shàn )。今(jīn )日(rì )之(zhī )主(zhǔ ),非(fēi )君(jūn )而(ér )谁(shuí )!”衮(gǔn )默(mò )然(rán )有(yǒu )间(jiān ),乃(nǎi )言(yán )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )急(jí )病(bìng )让(ràng )夷(yí ),不(bú )敢(gǎn )逃(táo )难(nán ),然(rán )人(rén )之(zhī )立(lì )主(zhǔ ),贵(guì )从(cóng )其(qí )命(mìng )也(yě )。”乃(nǎi )誓(shì )之(zhī )曰(yuē ):“无(wú )恃(shì )险(xiǎn ),无(wú )怙(hù )乱(luàn ),无(wú )暴(bào )邻(lín ),无(wú )抽(chōu )屋(wū ),无(wú )樵(qiáo )采(cǎi )人(rén )所(suǒ )植(zhí ),无(wú )谋(móu )非(fēi )德(dé ),无(wú )犯(fàn )非(fēi )义(yì ),戮(lù )力(lì )一(yī )心(xīn ),同(tóng )恤(xù )危(wēi )难(nán )。”众(zhòng )咸(xián )从(cóng )之(zhī )。于(yú )是(shì )峻(jùn )险(xiǎn )厄(è ),杜(dù )蹊(qī )径(jìng ),修(xiū )壁(bì )坞(wù ),树(shù )蕃(fān )障(zhàng ),考(kǎo )功(gōng )庸(yōng ),计(jì )丈(zhàng )尺(chǐ ),均(jūn )劳(láo )逸(yì ),通(tōng )有(yǒu )无(wú ),缮(shàn )完(wán )器(qì )备(bèi ),量(liàng )力(lì )任(rèn )能(néng ),物(wù )应(yīng )其(qí )宜(yí ),使(shǐ )邑(yì )推(tuī )其(qí )长(zhǎng ),里(lǐ )推(tuī )其(qí )贤(xián ),而(ér )身(shēn )率(lǜ )之(zhī )。分(fèn )数(shù )既(jì )明(míng ),号(hào )令(lìng )不(bú )二(èr ),上(shàng )下(xià )有(yǒu )礼(lǐ ),少(shǎo )长(zhǎng )有(yǒu )仪(yí ),将(jiāng )顺(shùn )其(qí )美(měi ),匡(kuāng )救(jiù )其(qí )恶(è )。及(jí )贼(zéi )至(zhì ),衮(gǔn )乃(nǎi )勒(lè )部(bù )曲(qǔ ),整(zhěng )行(háng )伍(wǔ ),皆(jiē )持(chí )满(mǎn )而(ér )勿(wù )发(fā )。贼(zéi )挑(tiāo )战(zhàn ),晏(yàn )然(rán )不(bú )动(dòng ),且(qiě )辞(cí )焉(yān )。贼(zéi )服(fú )其(qí )慎(shèn )而(ér )畏(wèi )其(qí )整(zhěng ),是(shì )以(yǐ )皆(jiē )退(tuì ),如(rú )是(shì )者(zhě )三(sān )。时(shí )人(rén )语(yǔ )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )临(lín )事(shì )而(ér )惧(jù )、好(hǎo )谋(móu )而(ér )成(chéng )者(zhě ),其(qí )庾(yǔ )异(yì )行(háng )乎(hū )!”

及(jí )冏(jiōng )归(guī )于(yú )京(jīng )师(shī ),逾(yú )年(nián )不(bú )朝(cháo ),衮(gǔn )曰(yuē ):“晋(jìn )室(shì )卑(bēi )矣(yǐ ),寇(kòu )难(nán )方(fāng )兴(xìng )!”乃(nǎi )携(xié )其(qí )妻(qī )适(shì )林(lín )虑(lǜ )山(shān ),事(shì )其(qí )新(xīn )乡(xiāng )如(rú )其(qí )故(gù )乡(xiāng ),言(yán )忠(zhōng )信(xìn ),行(háng )笃(dǔ )敬(jìng )。经(jīng )及(jí )期(qī )年(nián ),而(ér )林(lín )虑(lǜ )之(zhī )人(rén )归(guī )之(zhī ),咸(xián )曰(yuē )庾(yǔ )贤(xián )。及(jí )石(shí )勒(lè )攻(gōng )林(lín )虑(lǜ ),父(fù )老(lǎo )谋(móu )曰(yuē ):“此(cǐ )有(yǒu )大(dà )头(tóu )山(shān ),九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )绝(jué )险(xiǎn )也(yě )。上(shàng )有(yǒu )古(gǔ )人(rén )遗(yí )迹(jì ),可(kě )共(gòng )保(bǎo )之(zhī )。”惠(huì )帝(dì )迁(qiān )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),衮(gǔn )乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )登(dēng )于(yú )大(dà )头(tóu )山(shān )而(ér )田(tián )于(yú )其(qí )下(xià )。年(nián )谷(gǔ )未(wèi )熟(shú ),食(shí )木(mù )实(shí ),饵(ěr )石(shí )蕊(ruǐ ),同(tóng )保(bǎo )安(ān )之(zhī ),有(yǒu )终(zhōng )焉(yān )之(zhī )志(zhì )。及(jí )将(jiāng )收(shōu )获(huò ),命(mìng )子(zǐ )怞(yóu )与(yǔ )之(zhī )下(xià )山(shān ),中(zhōng )途(tú )目(mù )眩(xuàn )瞀(mào ),坠(zhuì )崖(yá )而(ér )卒(zú )。同(tóng )保(bǎo )赴(fù )哭(kū )曰(yuē ):“天(tiān )乎(hū )!独(dú )不(bú )可(kě )舍(shě )我(wǒ )贤(xián )乎(hū )!”时(shí )人(rén )伤(shāng )之(zhī )曰(yuē ):“庾(yǔ )贤(xián )绝(jué )尘(chén )避(bì )地(dì ),超(chāo )然(rán )远(yuǎn )迹(jì ),固(gù )穷(qióng )安(ān )陋(lòu ),木(mù )食(shí )山(shān )栖(qī ),不(bú )与(yǔ )世(shì )同(tóng )荣(róng ),不(bú )与(yǔ )人(rén )争(zhēng )利(lì ),不(bú )免(miǎn )遭(zāo )命(mìng ),悲(bēi )夫(fū )!”

衮(gǔn )学(xué )通(tōng )《诗(shī )》《书(shū )》,非(fēi )法(fǎ )不(bú )言(yán ),非(fēi )道(dào )不(bú )行(háng ),尊(zūn )事(shì )耆(qí )老(lǎo ),惠(huì )训(xùn )蒙(méng )幼(yòu ),临(lín )人(rén )之(zhī )丧(sàng )必(bì )尽(jìn )哀(āi ),会(huì )人(rén )之(zhī )葬(zàng )必(bì )躬(gōng )筑(zhù ),劳(láo )则(zé )先(xiān )之(zhī ),逸(yì )则(zé )后(hòu )之(zhī ),言(yán )必(bì )行(háng )之(zhī ),行(háng )必(bì )安(ān )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )宗(zōng )族(zú )乡(xiāng )党(dǎng )莫(mò )不(bú )崇(chóng )仰(yǎng ),门(mén )人(rén )感(gǎn )慕(mù ),为(wéi )人(rén )树(shù )碑(bēi )焉(yān )。

有(yǒu )四(sì )子(zǐ ):怞(yóu )、蔑(miè )、泽(zé )、捃(jùn )。在(zài )泽(zé )生(shēng ),故(gù )名(míng )泽(zé ),因(yīn )捃(jùn )生(shēng ),故(gù )曰(yuē )捃(jùn )。蔑(miè )后(hòu )南(nán )渡(dù )江(jiāng ),中(zhōng )兴(xìng )初(chū ),为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。蔑(miè )生(shēng )愿(yuàn ),安(ān )成(chéng )太(tài )守(shǒu )。

阅读:23271

打赏捐助〔Donate〕>>>

《庾衮》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库