成公十六年【登录】

《左传》 > 成公 > 《成公十六年》 > 拼音版

【经(jīng )】

十(shí )有(yǒu )六(liù )年(nián )春(chūn ),王(wáng )正(zhèng )月(yuè ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè )辛(xīn )未(wèi ),滕(téng )子(zǐ )卒(zú )。

郑(zhèng )公(gōng )子(zǐ )喜(xǐ )帅(shuài )师(shī )侵(qīn )宋(sòng )。

六(liù )月(yuè )丙(bǐng )寅(yín )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )栾(luán )黡(yǎn )来(lái )乞(qǐ )师(shī )。

甲(jiǎ )午(wǔ )晦(huì ),晋(jìn )侯(hóu )及(jí )楚(chǔ )子(zǐ )、郑(zhèng )伯(bó )战(zhàn )于(yú )鄢(yān )陵(líng ),楚(chǔ )子(zǐ )、郑(zhèng )师(shī )败(bài )绩(jì )。

楚(chǔ )杀(shā )其(qí )大(dà )夫(fū )公(gōng )子(zǐ )侧(cè )。

秋(qiū ),公(gōng )会(huì )晋(jìn )侯(hóu )、齐(qí )侯(hóu )、卫(wèi )侯(hóu )、宋(sòng )华(huá )元(yuán )、邾(zhū )人(rén )于(yú )沙(shā )随(suí ),不(bú )见(jiàn )公(gōng )。

公(gōng )至(zhì )自(zì )会(huì )。

公(gōng )会(huì )尹(yǐn )子(zǐ )、晋(jìn )侯(hóu )、齐(qí )国(guó )佐(zuǒ )、邾(zhū )人(rén )伐(fá )郑(zhèng )。

曹(cáo )伯(bó )归(guī )自(zì )京(jīng )师(shī )。

九(jiǔ )月(yuè ),晋(jìn )人(rén )执(zhí )季(jì )孙(sūn )行(háng )父(fù ),舍(shě )之(zhī )于(yú )苕(tiáo )丘(qiū )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài ),叔(shū )孙(sūn )侨(qiáo )如(rú )出(chū )奔(bēn )齐(qí )。

十(shí )有(yǒu )二(èr )月(yuè )乙(yǐ )丑(chǒu ),季(jì )孙(sūn )行(háng )父(fù )及(jí )晋(jìn )郤(qiè )犫(chōu )盟(méng )于(yú )扈(hù )。

公(gōng )至(zhì )自(zì )会(huì )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),刺(cì )公(gōng )子(zǐ )偃(yǎn )。

【传(chuán )】

十(shí )六(liù )年(nián )春(chūn ),楚(chǔ )子(zǐ )自(zì )武(wǔ )城(chéng )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )成(chéng )以(yǐ )汝(rǔ )阴(yīn )之(zhī )田(tián )求(qiú )成(chéng )于(yú )郑(zhèng )。郑(zhèng )叛(pàn )晋(jìn ),子(zǐ )驷(sì )从(cóng )楚(chǔ )子(zǐ )盟(méng )于(yú )武(wǔ )城(chéng )。

夏(xià )四(sì )月(yuè ),滕(téng )文(wén )公(gōng )卒(zú )。郑(zhèng )子(zǐ )罕(hǎn )伐(fá )宋(sòng ),宋(sòng )将(jiāng )鉏(chú )、乐(lè )惧(jù )败(bài )诸(zhū )汋(yuè )陂(bēi )。退(tuì )舍(shě )于(yú )夫(fū )渠(qú ),不(bú )儆(jǐng ),郑(zhèng )人(rén )覆(fù )之(zhī ),败(bài )诸(zhū )汋(yuè )陵(líng ),获(huò )将(jiāng )鉏(chú )、乐(lè )惧(jù )。宋(sòng )恃(shì )胜(shèng )也(yě )。

卫(wèi )侯(hóu )伐(fá )郑(zhèng ),至(zhì )于(yú )鸣(míng )雁(yàn ),为(wéi )晋(jìn )故(gù )也(yě )。晋(jìn )侯(hóu )将(jiāng )伐(fá )郑(zhèng ),范(fàn )文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“若(ruò )逞(chěng )吾(wú )愿(yuàn ),诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )叛(pàn ),晋(jìn )可(kě )以(yǐ )逞(chěng )。若(ruò )唯(wéi )郑(zhèng )叛(pàn ),晋(jìn )国(guó )之(zhī )忧(yōu ),可(kě )立(lì )俟(sì )也(yě )。”栾(luán )武(wǔ )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )以(yǐ )当(dāng )吾(wú )世(shì )而(ér )失(shī )诸(zhū )侯(hóu ),必(bì )伐(fá )郑(zhèng )。”乃(nǎi )兴(xìng )师(shī )。栾(luán )书(shū )将(jiāng )中(zhōng )军(jūn ),士(shì )燮(xiè )佐(zuǒ )之(zhī )。郤(qiè )锜(yǐ )将(jiāng )上(shàng )军(jūn ),荀(xún )偃(yǎn )佐(zuǒ )之(zhī )。韩(hán )厥(jué )将(jiāng )下(xià )军(jūn ),郤(qiè )至(zhì )佐(zuǒ )新(xīn )军(jūn ),荀(xún )居(jū )守(shǒu )。郤(qiè )犫(chōu )如(rú )卫(wèi ),遂(suí )如(rú )齐(qí ),皆(jiē )乞(qǐ )师(shī )焉(yān )。栾(luán )黡(yǎn )来(lái )乞(qǐ )师(shī ),孟(mèng )献(xiàn )子(zǐ )曰(yuē ):“有(yǒu )胜(shèng )矣(yǐ )。”戊(wù )寅(yín ),晋(jìn )师(shī )起(qǐ )。

郑(zhèng )人(rén )闻(wén )有(yǒu )晋(jìn )师(shī ),使(shǐ )告(gào )于(yú )楚(chǔ ),姚(yáo )句(jù )耳(ěr )与(yǔ )往(wǎng )。楚(chǔ )子(zǐ )救(jiù )郑(zhèng ),司(sī )马(mǎ )将(jiāng )中(zhōng )军(jūn ),令(lìng )尹(yǐn )将(jiāng )左(zuǒ ),右(yòu )尹(yǐn )子(zǐ )辛(xīn )将(jiāng )右(yòu )。过(guò )申(shēn ),子(zǐ )反(fǎn )入(rù )见(jiàn )申(shēn )叔(shū )时(shí ),曰(yuē ):“师(shī )其(qí )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“德(dé )、刑(xíng )、详(xiáng )、义(yì )、礼(lǐ )、信(xìn ),战(zhàn )之(zhī )器(qì )也(yě )。德(dé )以(yǐ )施(shī )惠(huì ),刑(xíng )以(yǐ )正(zhèng )邪(xié ),详(xiáng )以(yǐ )事(shì )神(shén ),义(yì )以(yǐ )建(jiàn )利(lì ),礼(lǐ )以(yǐ )顺(shùn )时(shí ),信(xìn )以(yǐ )守(shǒu )物(wù )。民(mín )生(shēng )厚(hòu )而(ér )德(dé )正(zhèng ),用(yòng )利(lì )而(ér )事(shì )节(jiē ),时(shí )顺(shùn )而(ér )物(wù )成(chéng )。上(shàng )下(xià )和(hé )睦(mù ),周(zhōu )旋(xuán )不(bú )逆(nì ),求(qiú )无(wú )不(bú )具(jù ),各(gè )知(zhī )其(qí )极(jí )。故(gù )《诗(shī )》曰(yuē ):‘立(lì )我(wǒ )烝(zhēng )民(mín ),莫(mò )匪(fěi )尔(ěr )极(jí )。’是(shì )以(yǐ )神(shén )降(jiàng )之(zhī )福(fú ),时(shí )无(wú )灾(zāi )害(hài ),民(mín )生(shēng )敦(dūn )厖(máng ),和(hé )同(tóng )以(yǐ )听(tīng ),莫(mò )不(bú )尽(jìn )力(lì )以(yǐ )从(cóng )上(shàng )命(mìng ),致(zhì )死(sǐ )以(yǐ )补(bǔ )其(qí )阙(què )。此(cǐ )战(zhàn )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )克(kè )也(yě )。今(jīn )楚(chǔ )内(nèi )弃(qì )其(qí )民(mín ),而(ér )外(wài )绝(jué )其(qí )好(hǎo ),渎(dú )齐(qí )盟(méng ),而(ér )食(shí )话(huà )言(yán ),奸(jiān )时(shí )以(yǐ )动(dòng ),而(ér )疲(pí )民(mín )以(yǐ )逞(chěng )。民(mín )不(bú )知(zhī )信(xìn ),进(jìn )退(tuì )罪(zuì )也(yě )。人(rén )恤(xù )所(suǒ )厎(dǐ ),其(qí )谁(shuí )致(zhì )死(sǐ )?子(zǐ )其(qí )勉(miǎn )之(zhī )!吾(wú )不(bú )复(fù )见(jiàn )子(zǐ )矣(yǐ )。”姚(yáo )句(jù )耳(ěr )先(xiān )归(guī ),子(zǐ )驷(sì )问(wèn )焉(yān ),对(duì )曰(yuē ):“其(qí )行(háng )速(sù ),过(guò )险(xiǎn )而(ér )不(bú )整(zhěng )。速(sù )则(zé )失(shī )志(zhì ),不(bú )整(zhěng )丧(sàng )列(liè )。志(zhì )失(shī )列(liè )丧(sàng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )战(zhàn )?楚(chǔ )惧(jù )不(bú )可(kě )用(yòng )也(yě )。”

五(wǔ )月(yuè ),晋(jìn )师(shī )济(jì )河(hé )。闻(wén )楚(chǔ )师(shī )将(jiāng )至(zhì ),范(fàn )文(wén )子(zǐ )欲(yù )反(fǎn ),曰(yuē ):“我(wǒ )伪(wěi )逃(táo )楚(chǔ ),可(kě )以(yǐ )纾(shū )忧(yōu )。夫(fū )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),非(fēi )吾(wú )所(suǒ )能(néng )也(yě ),以(yǐ )遗(yí )能(néng )者(zhě )。我(wǒ )若(ruò )群(qún )臣(chén )辑(jí )睦(mù )以(yǐ )事(shì )君(jūn ),多(duō )矣(yǐ )。”武(wǔ )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。”

六(liù )月(yuè ),晋(jìn )、楚(chǔ )遇(yù )于(yú )鄢(yān )陵(líng )。范(fàn )文(wén )子(zǐ )不(bú )欲(yù )战(zhàn ),郤(qiè )至(zhì )曰(yuē ):“韩(hán )之(zhī )战(zhàn ),惠(huì )公(gōng )不(bú )振(zhèn )旅(lǚ )。箕(jī )之(zhī )役(yì ),先(xiān )轸(zhěn )不(bú )反(fǎn )命(mìng )。邲(bì )之(zhī )师(shī ),荀(xún )伯(bó )不(bú )复(fù )从(cóng )。皆(jiē )晋(jìn )之(zhī )耻(chǐ )也(yě )。子(zǐ )亦(yì )见(jiàn )先(xiān )君(jūn )之(zhī )事(shì )矣(yǐ )。今(jīn )我(wǒ )辟(pì )楚(chǔ ),又(yòu )益(yì )耻(chǐ )也(yě )。”文(wén )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )先(xiān )君(jūn )之(zhī )亟(jí )战(zhàn )也(yě ),有(yǒu )故(gù )。秦(qín )、狄(dí )、齐(qí )、楚(chǔ )皆(jiē )强(qiáng ),不(bú )尽(jìn )力(lì ),子(zǐ )孙(sūn )将(jiāng )弱(ruò )。今(jīn )三(sān )强(qiáng )服(fú )矣(yǐ ),敌(dí )楚(chǔ )而(ér )已(yǐ )。唯(wéi )圣(shèng )人(rén )能(néng )外(wài )内(nèi )无(wú )患(huàn ),自(zì )非(fēi )圣(shèng )人(rén ),外(wài )宁(níng )必(bì )有(yǒu )内(nèi )忧(yōu )。盍(hé )释(shì )楚(chǔ )以(yǐ )为(wéi )外(wài )惧(jù )乎(hū )?”

甲(jiǎ )午(wǔ )晦(huì ),楚(chǔ )晨(chén )压(yā )晋(jìn )军(jūn )而(ér )陈(chén )。军(jūn )吏(lì )患(huàn )之(zhī )。范(fàn )匄(gài )趋(qū )进(jìn ),曰(yuē ):“塞(sāi )井(jǐng )夷(yí )灶(zào ),陈(chén )于(yú )军(jūn )中(zhōng ),而(ér )疏(shū )行(háng )首(shǒu )。晋(jìn )、楚(chǔ )唯(wéi )天(tiān )所(suǒ )授(shòu ),何(hé )患(huàn )焉(yān )?”文(wén )子(zǐ )执(zhí )戈(gē )逐(zhú )之(zhī ),曰(yuē ):“国(guó )之(zhī )存(cún )亡(wáng ),天(tiān )也(yě )。童(tóng )子(zǐ )何(hé )知(zhī )焉(yān )?”栾(luán )书(shū )曰(yuē ):“楚(chǔ )师(shī )轻(qīng )窕(tiǎo ),固(gù )垒(lěi )而(ér )待(dài )之(zhī ),三(sān )日(rì )必(bì )退(tuì )。退(tuì )而(ér )击(jī )之(zhī ),必(bì )获(huò )胜(shèng )焉(yān )。”郤(qiè )至(zhì )曰(yuē ):“楚(chǔ )有(yǒu )六(liù )间(jiān ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě ):其(qí )二(èr )卿(qīng )相(xiàng )恶(è );王(wáng )卒(zú )以(yǐ )旧(jiù );郑(zhèng )陈(chén )而(ér )不(bú )整(zhěng );蛮(mán )军(jūn )而(ér )不(bú )陈(chén );陈(chén )不(bú )违(wéi )晦(huì );在(zài )陈(chén )而(ér )嚣(xiāo ),合(hé )而(ér )加(jiā )嚣(xiāo ),各(gè )顾(gù )其(qí )后(hòu ),莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )心(xīn )。旧(jiù )不(bú )必(bì )良(liáng ),以(yǐ )犯(fàn )天(tiān )忌(jì )。我(wǒ )必(bì )克(kè )之(zhī )。”

楚(chǔ )子(zǐ )登(dēng )巢(cháo )车(chē )以(yǐ )望(wàng )晋(jìn )军(jūn ),子(zǐ )重(zhòng )使(shǐ )大(dà )宰(zǎi )伯(bó )州(zhōu )犁(lí )侍(shì )于(yú )王(wáng )后(hòu )。王(wáng )曰(yuē ):“骋(chěng )而(ér )左(zuǒ )右(yòu ),何(hé )也(yě )?”曰(yuē ):“召(zhào )军(jūn )吏(lì )也(yě )。”“皆(jiē )聚(jù )于(yú )中(zhōng )军(jūn )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“合(hé )谋(móu )也(yě )。”“张(zhāng )幕(mù )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“虔(qián )卜(bo )于(yú )先(xiān )君(jūn )也(yě )。”“彻(chè )幕(mù )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“将(jiāng )发(fā )命(mìng )也(yě )。”“甚(shèn )嚣(xiāo ),且(qiě )尘(chén )上(shàng )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“将(jiāng )塞(sāi )井(jǐng )夷(yí )灶(zào )而(ér )为(wéi )行(háng )也(yě )。”“皆(jiē )乘(chéng )矣(yǐ ),左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )兵(bīng )而(ér )下(xià )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“听(tīng )誓(shì )也(yě )。”“战(zhàn )乎(hū )?”曰(yuē ):“未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。”“乘(chéng )而(ér )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )下(xià )矣(yǐ )!”曰(yuē ):“战(zhàn )祷(dǎo )也(yě )。”伯(bó )州(zhōu )犁(lí )以(yǐ )公(gōng )卒(zú )告(gào )王(wáng )。苗(miáo )贲(bēn )皇(huáng )在(zài )晋(jìn )侯(hóu )之(zhī )侧(cè ),亦(yì )以(yǐ )王(wáng )卒(zú )告(gào )。皆(jiē )曰(yuē ):“国(guó )士(shì )在(zài ),且(qiě )厚(hòu ),不(bú )可(kě )当(dāng )也(yě )。”苗(miáo )贲(bēn )皇(huáng )言(yán )于(yú )晋(jìn )侯(hóu )曰(yuē ):“楚(chǔ )之(zhī )良(liáng ),在(zài )其(qí )中(zhōng )军(jūn )王(wáng )族(zú )而(ér )已(yǐ )。请(qǐng )分(fèn )良(liáng )以(yǐ )击(jī )其(qí )左(zuǒ )右(yòu ),而(ér )三(sān )军(jūn )萃(cuì )于(yú )王(wáng )卒(zú ),必(bì )大(dà )败(bài )之(zhī )。”公(gōng )筮(shì )之(zhī )。史(shǐ )曰(yuē ):“吉(jí )。其(qí )卦(guà )遇(yù )《复(fù )》,曰(yuē ):‘南(nán )国(guó ),射(shè )其(qí )元(yuán )王(wáng ),中(zhōng )厥(jué )目(mù )。’国(guó )王(wáng )伤(shāng ),不(bú )败(bài )何(hé )待(dài )?”公(gōng )从(cóng )之(zhī )。有(yǒu )淖(nào )于(yú )前(qián ),乃(nǎi )皆(jiē )左(zuǒ )右(yòu )相(xiàng )违(wéi )于(yú )淖(nào )。步(bù )毅(yì )御(yù )晋(jìn )厉(lì )公(gōng ),栾(luán )鍼(qián )为(wéi )右(yòu )。彭(péng )名(míng )御(yù )楚(chǔ )共(gòng )王(wáng ),潘(pān )党(dǎng )为(wéi )右(yòu )。石(shí )首(shǒu )御(yù )郑(zhèng )成(chéng )公(gōng ),唐(táng )苟(gǒu )为(wéi )右(yòu )。栾(luán )、范(fàn )以(yǐ )其(qí )族(zú )夹(jiá )公(gōng )行(háng ),陷(xiàn )于(yú )淖(nào )。栾(luán )书(shū )将(jiāng )载(zǎi )晋(jìn )侯(hóu ),鍼(qián )曰(yuē ):“书(shū )退(tuì ),国(guó )有(yǒu )大(dà )任(rèn ),焉(yān )得(dé )专(zhuān )之(zhī )。且(qiě )侵(qīn )官(guān ),冒(mào )也(yě );失(shī )官(guān ),慢(màn )也(yě );离(lí )局(jú ),奸(jiān )也(yě )。有(yǒu )三(sān )罪(zuì )焉(yān ),不(bú )可(kě )犯(fàn )也(yě )。”乃(nǎi )掀(xiān )公(gōng )以(yǐ )出(chū )于(yú )淖(nào )。

癸(guǐ )巳(sì ),潘(pān )尪(wāng )之(zhī )党(dǎng )与(yǔ )养(yǎng )由(yóu )基(jī )蹲(dūn )甲(jiǎ )而(ér )射(shè )之(zhī ),彻(chè )七(qī )札(zhá )焉(yān )。以(yǐ )示(shì )王(wáng ),曰(yuē ):“君(jūn )有(yǒu )二(èr )臣(chén )如(rú )此(cǐ ),何(hé )忧(yōu )于(yú )战(zhàn )?”王(wáng )怒(nù )曰(yuē ):“大(dà )辱(rǔ )国(guó )。诘(jié )朝(cháo ),尔(ěr )射(shè ),死(sǐ )艺(yì )。”吕(lǚ )锜(yǐ )梦(mèng )射(shè )月(yuè ),中(zhōng )之(zhī ),退(tuì )入(rù )于(yú )泥(ní )。占(zhàn )之(zhī ),曰(yuē ):“姬(jī )姓(xìng ),日(rì )也(yě )。异(yì )姓(xìng ),月(yuè )也(yě )。必(bì )楚(chǔ )王(wáng )也(yě )。射(shè )而(ér )中(zhōng )之(zhī ),退(tuì )入(rù )于(yú )泥(ní ),亦(yì )必(bì )死(sǐ )矣(yǐ )。”及(jí )战(zhàn ),射(shè )共(gòng )王(wáng )中(zhōng )目(mù )。王(wáng )召(zhào )养(yǎng )由(yóu )基(jī ),与(yǔ )之(zhī )两(liǎng )矢(shǐ ),使(shǐ )射(shè )吕(lǚ )锜(yǐ ),中(zhōng )项(xiàng ),伏(fú )。以(yǐ )一(yī )矢(shǐ )复(fù )命(mìng )。

郤(qiè )至(zhì )三(sān )遇(yù )楚(chǔ )子(zǐ )之(zhī )卒(zú ),见(jiàn )楚(chǔ )子(zǐ )必(bì )下(xià ),免(miǎn )胄(zhòu )而(ér )趋(qū )风(fēng )。楚(chǔ )子(zǐ )使(shǐ )工(gōng )尹(yǐn )襄(xiāng )问(wèn )之(zhī )以(yǐ )弓(gōng ),曰(yuē ):“方(fāng )事(shì )之(zhī )殷(yīn )也(yě ),有(yǒu )韦(wéi )之(zhī )跗(fū )注(zhù ),君(jūn )子(zǐ )也(yě )。识(shí )见(jiàn )不(bú )穀(yù )而(ér )趋(qū ),无(wú )乃(nǎi )伤(shāng )乎(hū )?”郤(qiè )至(zhì )见(jiàn )客(kè ),免(miǎn )胄(zhòu )承(chéng )命(mìng ),曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )外(wài )臣(chén )至(zhì ),从(cóng )寡(guǎ )君(jūn )之(zhī )戎(róng )事(shì ),以(yǐ )君(jūn )之(zhī )灵(líng ),间(jiān )蒙(méng )甲(jiǎ )胄(zhòu ),不(bú )敢(gǎn )拜(bài )命(mìng )。敢(gǎn )告(gào )不(bú )宁(níng )君(jūn )命(mìng )之(zhī )辱(rǔ ),为(wéi )事(shì )之(zhī )故(gù ),敢(gǎn )肃(sù )使(shǐ )者(zhě )。”三(sān )肃(sù )使(shǐ )者(zhě )而(ér )退(tuì )。

晋(jìn )韩(hán )厥(jué )从(cóng )郑(zhèng )伯(bó ),其(qí )御(yù )杜(dù )溷(hùn )罗(luó )曰(yuē ):“速(sù )从(cóng )之(zhī )!其(qí )御(yù )屡(lǚ )顾(gù ),不(bú )在(zài )马(mǎ ),可(kě )及(jí )也(yě )。”韩(hán )厥(jué )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )以(yǐ )再(zài )辱(rǔ )国(guó )君(jūn )。”乃(nǎi )止(zhǐ )。郤(qiè )至(zhì )从(cóng )郑(zhèng )伯(bó ),其(qí )右(yòu )茀(bó )翰(hàn )胡(hú )曰(yuē ):“谍(dié )辂(lù )之(zhī ),余(yú )从(cóng )之(zhī )乘(chéng )而(ér )俘(fú )以(yǐ )下(xià )。”郤(qiè )至(zhì )曰(yuē ):“伤(shāng )国(guó )君(jūn )有(yǒu )刑(xíng )。亦(yì )止(zhǐ )。”石(shí )首(shǒu )曰(yuē ):“卫(wèi )懿(yì )公(gōng )唯(wéi )不(bú )去(qù )其(qí )旗(qí ),是(shì )以(yǐ )败(bài )于(yú )荧(yíng )。”乃(nǎi )内(nèi )旌(jīng )于(yú )中(zhōng )。唐(táng )苟(gǒu )谓(wèi )石(shí )首(shǒu )曰(yuē ):“子(zǐ )在(zài )君(jūn )侧(cè ),败(bài )者(zhě )壹(yī )大(dà )。我(wǒ )不(bú )如(rú )子(zǐ ),子(zǐ )以(yǐ )君(jūn )免(miǎn ),我(wǒ )请(qǐng )止(zhǐ )。”乃(nǎi )死(sǐ )。

楚(chǔ )师(shī )薄(báo )于(yú )险(xiǎn ),叔(shū )山(shān )冉(rǎn )谓(wèi )养(yǎng )由(yóu )基(jī )曰(yuē ):“虽(suī )君(jūn )有(yǒu )命(mìng ),为(wéi )国(guó )敌(dí ),子(zǐ )必(bì )射(shè )!”乃(nǎi )射(shè )。再(zài )发(fā ),尽(jìn )殪(yì )。叔(shū )山(shān )冉(rǎn )搏(bó )人(rén )以(yǐ )投(tóu ),中(zhōng )车(chē )折(shé )轼(shì )。晋(jìn )师(shī )乃(nǎi )止(zhǐ )。囚(qiú )楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )茷(pèi )。

栾(luán )鍼(qián )见(jiàn )子(zǐ )重(zhòng )之(zhī )旌(jīng ),请(qǐng )曰(yuē ):“楚(chǔ )人(rén )谓(wèi ):‘夫(fū )旌(jīng ),子(zǐ )重(zhòng )之(zhī )麾(huī )也(yě )。’彼(bǐ )其(qí )子(zǐ )重(zhòng )也(yě )。日(rì )臣(chén )之(zhī )使(shǐ )于(yú )楚(chǔ )也(yě ),子(zǐ )重(zhòng )问(wèn )晋(jìn )国(guó )之(zhī )勇(yǒng )。臣(chén )对(duì )曰(yuē ):‘好(hǎo )以(yǐ )众(zhòng )整(zhěng )。’曰(yuē ):‘又(yòu )何(hé )如(rú )?’臣(chén )对(duì )曰(yuē ):‘好(hǎo )以(yǐ )暇(xiá )。’今(jīn )两(liǎng )国(guó )治(zhì )戎(róng ),行(háng )人(rén )不(bú )使(shǐ ),不(bú )可(kě )谓(wèi )整(zhěng )。临(lín )事(shì )而(ér )食(shí )言(yán ),不(bú )可(kě )谓(wèi )暇(xiá )。请(qǐng )摄(shè )饮(yǐn )焉(yān )。”公(gōng )许(xǔ )之(zhī )。使(shǐ )行(háng )人(rén )执(zhí )榼(kē )承(chéng )饮(yǐn ),造(zào )于(yú )子(zǐ )重(zhòng ),曰(yuē ):“寡(guǎ )君(jūn )乏(fá )使(shǐ ),使(shǐ )鍼(qián )御(yù )持(chí )矛(máo )。是(shì )以(yǐ )不(bú )得(dé )犒(kào )从(cóng )者(zhě ),使(shǐ )某(mǒu )摄(shè )饮(yǐn )。”子(zǐ )重(zhòng )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )尝(cháng )与(yǔ )吾(wú )言(yán )于(yú )楚(chǔ ),必(bì )是(shì )故(gù )也(yě ),不(bú )亦(yì )识(shí )乎(hū )!”受(shòu )而(ér )饮(yǐn )之(zhī )。免(miǎn )使(shǐ )者(zhě )而(ér )复(fù )鼓(gǔ )。

旦(dàn )而(ér )战(zhàn ),见(jiàn )星(xīng )未(wèi )已(yǐ )。子(zǐ )反(fǎn )命(mìng )军(jūn )吏(lì )察(chá )夷(yí )伤(shāng ),补(bǔ )卒(zú )乘(chéng ),缮(shàn )甲(jiǎ )兵(bīng ),展(zhǎn )车(chē )马(mǎ ),鸡(jī )鸣(míng )而(ér )食(shí ),唯(wéi )命(mìng )是(shì )听(tīng )。晋(jìn )人(rén )患(huàn )之(zhī )。苗(miáo )贲(bēn )皇(huáng )徇(xùn )曰(yuē ):“蒐(sōu )乘(chéng )补(bǔ )卒(zú ),秣(mò )马(mǎ )利(lì )兵(bīng ),修(xiū )陈(chén )固(gù )列(liè ),蓐(rù )食(shí )申(shēn )祷(dǎo ),明(míng )日(rì )复(fù )战(zhàn )。”乃(nǎi )逸(yì )楚(chǔ )囚(qiú )。王(wáng )闻(wén )之(zhī ),召(zhào )子(zǐ )反(fǎn )谋(móu )。穀(yù )阳(yáng )竖(shù )献(xiàn )饮(yǐn )于(yú )子(zǐ )反(fǎn ),子(zǐ )反(fǎn )醉(zuì )而(ér )不(bú )能(néng )见(jiàn )。王(wáng )曰(yuē ):“天(tiān )败(bài )楚(chǔ )也(yě )夫(fū )!余(yú )不(bú )可(kě )以(yǐ )待(dài )。”乃(nǎi )宵(xiāo )遁(dùn )。晋(jìn )入(rù )楚(chǔ )军(jūn ),三(sān )日(rì )穀(yù )。范(fàn )文(wén )子(zǐ )立(lì )于(yú )戎(róng )马(mǎ )之(zhī )前(qián ),曰(yuē ):“君(jūn )幼(yòu ),诸(zhū )臣(chén )不(bú )佞(nìng ),何(hé )以(yǐ )及(jí )此(cǐ )?君(jūn )其(qí )戒(jiè )之(zhī )!《周(zhōu )书(shū )》曰(yuē )‘惟(wéi )命(mìng )不(bú )于(yú )常(cháng )’,有(yǒu )德(dé )之(zhī )谓(wèi )。”

楚(chǔ )师(shī )还(hái )及(jí )瑕(xiá ),王(wáng )使(shǐ )谓(wèi )子(zǐ )反(fǎn )曰(yuē ):“先(xiān )大(dà )夫(fū )之(zhī )覆(fù )师(shī )徒(tú )者(zhě ),君(jūn )不(bú )在(zài )。子(zǐ )无(wú )以(yǐ )为(wéi )过(guò ),不(bú )穀(yù )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”子(zǐ )反(fǎn )再(zài )拜(bài )稽(jī )首(shǒu )曰(yuē ):“君(jūn )赐(cì )臣(chén )死(sǐ ),死(sǐ )且(qiě )不(bú )朽(xiǔ )。臣(chén )之(zhī )卒(zú )实(shí )奔(bēn ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。”子(zǐ )重(zhòng )使(shǐ )谓(wèi )子(zǐ )反(fǎn )曰(yuē ):“初(chū )陨(yǔn )师(shī )徒(tú )者(zhě ),而(ér )亦(yì )闻(wén )之(zhī )矣(yǐ )!盍(hé )图(tú )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“虽(suī )微(wēi )先(xiān )大(dà )夫(fū )有(yǒu )之(zhī ),大(dà )夫(fū )命(mìng )侧(cè ),侧(cè )敢(gǎn )不(bú )义(yì )?侧(cè )亡(wáng )君(jūn )师(shī ),敢(gǎn )忘(wàng )其(qí )死(sǐ )。”王(wáng )使(shǐ )止(zhǐ )之(zhī ),弗(fú )及(jí )而(ér )卒(zú )。

战(zhàn )之(zhī )日(rì ),齐(qí )国(guó )佐(zuǒ )、高(gāo )无(wú )咎(jiù )至(zhì )于(yú )师(shī )。卫(wèi )侯(hóu )出(chū )于(yú )卫(wèi )。公(gōng )出(chū )于(yú )坏(huài )。宣(xuān )伯(bó )通(tōng )于(yú )穆(mù )姜(jiāng ),欲(yù )去(qù )季(jì )、孟(mèng ),而(ér )取(qǔ )其(qí )室(shì )。将(jiāng )行(háng ),穆(mù )姜(jiāng )送(sòng )公(gōng ),而(ér )使(shǐ )逐(zhú )二(èr )子(zǐ )。公(gōng )以(yǐ )晋(jìn )难(nán )告(gào ),曰(yuē ):“请(qǐng )反(fǎn )而(ér )听(tīng )命(mìng )。”姜(jiāng )怒(nù ),公(gōng )子(zǐ )偃(yǎn )、公(gōng )子(zǐ )鉏(chú )趋(qū )过(guò ),指(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“女(nǚ )不(bú )可(kě ),是(shì )皆(jiē )君(jūn )也(yě )。”公(gōng )待(dài )于(yú )坏(huài ),申(shēn )宫(gōng )儆(jǐng )备(bèi ),设(shè )守(shǒu )而(ér )后(hòu )行(háng ),是(shì )以(yǐ )后(hòu )。使(shǐ )孟(mèng )献(xiàn )子(zǐ )守(shǒu )于(yú )公(gōng )宫(gōng )。

秋(qiū ),会(huì )于(yú )沙(shā )随(suí ),谋(móu )伐(fá )郑(zhèng )也(yě )。

宣(xuān )伯(bó )使(shǐ )告(gào )郤(qiè )犫(chōu )曰(yuē ):“鲁(lǔ )侯(hóu )待(dài )于(yú )坏(huài )以(yǐ )待(dài )胜(shèng )者(zhě )。”郤(qiè )犫(chōu )将(jiāng )新(xīn )军(jūn ),且(qiě )为(wéi )公(gōng )族(zú )大(dà )夫(fū ),以(yǐ )主(zhǔ )东(dōng )诸(zhū )侯(hóu )。取(qǔ )货(huò )于(yú )宣(xuān )伯(bó ),而(ér )诉(sù )公(gōng )于(yú )晋(jìn )侯(hóu ),晋(jìn )侯(hóu )不(bú )见(jiàn )公(gōng )。

曹(cáo )人(rén )请(qǐng )于(yú )晋(jìn )曰(yuē ):“自(zì )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )宣(xuān )公(gōng )即(jí )世(shì ),国(guó )人(rén )曰(yuē ):‘若(ruò )之(zhī )何(hé )忧(yōu )犹(yóu )未(wèi )弭(mǐ )?’而(ér )又(yòu )讨(tǎo )我(wǒ )寡(guǎ )君(jūn ),以(yǐ )亡(wáng )曹(cáo )国(guó )社(shè )稷(jì )之(zhī )镇(zhèn )公(gōng )子(zǐ ),是(shì )大(dà )泯(mǐn )曹(cáo )也(yě )。先(xiān )君(jūn )无(wú )乃(nǎi )有(yǒu )罪(zuì )乎(hū )?若(ruò )有(yǒu )罪(zuì ),则(zé )君(jūn )列(liè )诸(zhū )会(huì )矣(yǐ )。君(jūn )唯(wéi )不(bú )遗(yí )德(dé )刑(xíng ),以(yǐ )伯(bó )诸(zhū )侯(hóu )。岂(qǐ )独(dú )遗(yí )诸(zhū )敝(bì )邑(yì )?敢(gǎn )私(sī )布(bù )之(zhī )。”

七(qī )月(yuè ),公(gōng )会(huì )尹(yǐn )武(wǔ )公(gōng )及(jí )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )郑(zhèng )。将(jiāng )行(háng ),姜(jiāng )又(yòu )命(mìng )公(gōng )如(rú )初(chū )。公(gōng )又(yòu )申(shēn )守(shǒu )而(ér )行(háng )。诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )师(shī )次(cì )于(yú )郑(zhèng )西(xī )。我(wǒ )师(shī )次(cì )于(yú )督(dū )扬(yáng ),不(bú )敢(gǎn )过(guò )郑(zhèng )。子(zǐ )叔(shū )声(shēng )伯(bó )使(shǐ )叔(shū )孙(sūn )豹(bào )请(qǐng )逆(nì )于(yú )晋(jìn )师(shī ),为(wéi )食(shí )于(yú )郑(zhèng )郊(jiāo )。师(shī )逆(nì )以(yǐ )至(zhì ),声(shēng )伯(bó )四(sì )日(rì )不(bú )食(shí )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。食(shí )使(shǐ )者(zhě )而(ér )后(hòu )食(shí )。诸(zhū )侯(hóu )迁(qiān )于(yú )制(zhì )田(tián )。知(zhī )武(wǔ )子(zǐ )佐(zuǒ )下(xià )军(jūn ),以(yǐ )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )师(shī )侵(qīn )陈(chén ),至(zhì )于(yú )鸣(míng )鹿(lù )。遂(suí )侵(qīn )蔡(cài ),未(wèi )反(fǎn )。诸(zhū )侯(hóu )迁(qiān )于(yú )颍(yǐng )上(shàng )。戊(wù )午(wǔ ),郑(zhèng )子(zǐ )罕(hǎn )宵(xiāo )军(jūn )之(zhī ),宋(sòng )、齐(qí )、卫(wèi )皆(jiē )失(shī )军(jūn )。

曹(cáo )人(rén )复(fù )请(qǐng )于(yú )晋(jìn ),晋(jìn )侯(hóu )谓(wèi )子(zǐ )臧(zāng ):“反(fǎn )!吾(wú )归(guī )而(ér )君(jūn )。”子(zǐ )臧(zāng )反(fǎn ),曹(cáo )伯(bó )归(guī )。子(zǐ )臧(zāng )尽(jìn )致(zhì )其(qí )邑(yì )与(yǔ )卿(qīng )而(ér )不(bú )出(chū )。

宣(xuān )伯(bó )使(shǐ )告(gào )郤(qiè )犫(chōu )曰(yuē ):“鲁(lǔ )之(zhī )有(yǒu )季(jì )、孟(mèng ),犹(yóu )晋(jìn )之(zhī )有(yǒu )栾(luán )、范(fàn )也(yě ),政(zhèng )令(lìng )于(yú )是(shì )乎(hū )成(chéng )。今(jīn )其(qí )谋(móu )曰(yuē ):‘晋(jìn )政(zhèng )多(duō )门(mén ),不(bú )可(kě )从(cóng )也(yě )。宁(níng )事(shì )齐(qí )、楚(chǔ ),有(yǒu )亡(wáng )而(ér )已(yǐ ),蔑(miè )从(cóng )晋(jìn )矣(yǐ )。’若(ruò )欲(yù )得(dé )志(zhì )于(yú )鲁(lǔ ),请(qǐng )止(zhǐ )行(háng )父(fù )而(ér )杀(shā )之(zhī ),我(wǒ )毙(bì )蔑(miè )也(yě )而(ér )事(shì )晋(jìn ),蔑(miè )有(yǒu )贰(èr )矣(yǐ )。鲁(lǔ )不(bú )贰(èr ),小(xiǎo )国(guó )必(bì )睦(mù )。不(bú )然(rán ),归(guī )必(bì )叛(pàn )矣(yǐ )。”

九(jiǔ )月(yuè ),晋(jìn )人(rén )执(zhí )季(jì )文(wén )子(zǐ )于(yú )苕(tiáo )丘(qiū )。公(gōng )还(hái ),待(dài )于(yú )郓(yùn )。使(shǐ )子(zǐ )叔(shū )声(shēng )伯(bó )请(qǐng )季(jì )孙(sūn )于(yú )晋(jìn ),郤(qiè )犫(chōu )曰(yuē ):“苟(gǒu )去(qù )仲(zhòng )孙(sūn )蔑(miè )而(ér )止(zhǐ )季(jì )孙(sūn )行(háng )父(fù ),吾(wú )与(yǔ )子(zǐ )国(guó )亲(qīn )于(yú )公(gōng )室(shì )。”对(duì )曰(yuē ):“侨(qiáo )如(rú )之(zhī )情(qíng ),子(zǐ )必(bì )闻(wén )之(zhī )矣(yǐ )。若(ruò )去(qù )蔑(miè )与(yǔ )行(háng )父(fù ),是(shì )大(dà )弃(qì )鲁(lǔ )国(guó )而(ér )罪(zuì )寡(guǎ )君(jūn )也(yě )。若(ruò )犹(yóu )不(bú )弃(qì ),而(ér )惠(huì )徼(jiǎo )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )福(fú ),使(shǐ )寡(guǎ )君(jūn )得(dé )事(shì )晋(jìn )君(jūn )。则(zé )夫(fū )二(èr )人(rén )者(zhě ),鲁(lǔ )国(guó )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén )也(yě )。若(ruò )朝(cháo )亡(wáng )之(zhī ),鲁(lǔ )必(bì )夕(xī )亡(wáng )。以(yǐ )鲁(lǔ )之(zhī )密(mì )迩(ěr )仇(chóu )雠(chóu ),亡(wáng )而(ér )为(wéi )仇(chóu ),治(zhì )之(zhī )何(hé )及(jí )?”郤(qiè )犫(chōu )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )子(zǐ )请(qǐng )邑(yì )。”对(duì )曰(yuē ):“婴(yīng )齐(qí ),鲁(lǔ )之(zhī )常(cháng )隶(lì )也(yě ),敢(gǎn )介(jiè )入(rù )国(guó )以(yǐ )求(qiú )厚(hòu )焉(yān )!承(chéng )寡(guǎ )君(jūn )之(zhī )命(mìng )以(yǐ )请(qǐng ),若(ruò )得(dé )所(suǒ )请(qǐng ),吾(wú )子(zǐ )之(zhī )赐(cì )多(duō )矣(yǐ )。又(yòu )何(hé )求(qiú )?”

范(fàn )文(wén )子(zǐ )谓(wèi )栾(luán )武(wǔ )子(zǐ )曰(yuē ):“季(jì )孙(sūn )于(yú )鲁(lǔ ),相(xiàng )二(èr )君(jūn )矣(yǐ )。妾(qiè )不(bú )衣(yī )帛(bó ),马(mǎ )不(bú )食(shí )粟(sù ),可(kě )不(bú )谓(wèi )忠(zhōng )乎(hū )?信(xìn )谗(chán )慝(tè )而(ér )弃(qì )忠(zhōng )良(liáng ),若(ruò )诸(zhū )侯(hóu )何(hé )?子(zǐ )叔(shū )婴(yīng )齐(qí )奉(fèng )君(jūn )命(mìng )无(wú )私(sī ),谋(móu )国(guó )家(jiā )不(bú )贰(èr ),图(tú )其(qí )身(shēn )不(bú )忘(wàng )其(qí )君(jūn )。若(ruò )虚(xū )其(qí )请(qǐng ),是(shì )弃(qì )善(shàn )人(rén )也(yě )。子(zǐ )其(qí )图(tú )之(zhī )!”乃(nǎi )许(xǔ )鲁(lǔ )平(píng ),赦(shè )季(jì )孙(sūn )。

冬(dōng )十(shí )月(yuè ),出(chū )叔(shū )孙(sūn )侨(qiáo )如(rú )而(ér )盟(méng )之(zhī ),侨(qiáo )如(rú )奔(bēn )齐(qí )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),季(jì )孙(sūn )及(jí )郤(qiè )犫(chōu )盟(méng )于(yú )扈(hù )。归(guī ),刺(cì )公(gōng )子(zǐ )偃(yǎn ),召(zhào )叔(shū )孙(sūn )豹(bào )于(yú )齐(qí )而(ér )立(lì )之(zhī )。

齐(qí )声(shēng )孟(mèng )子(zǐ )通(tōng )侨(qiáo )如(rú ),使(shǐ )立(lì )于(yú )高(gāo )、国(guó )之(zhī )间(jiān )。侨(qiáo )如(rú )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )以(yǐ )再(zài )罪(zuì )。”奔(bēn )卫(wèi ),亦(yì )间(jiān )于(yú )卿(qīng )。

晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )郤(qiè )至(zhì )献(xiàn )楚(chǔ )捷(jié )于(yú )周(zhōu ),与(yǔ )单(dān )襄(xiāng )公(gōng )语(yǔ ),骤(zhòu )称(chēng )其(qí )伐(fá )。单(dān )子(zǐ )语(yǔ )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“温(wēn )季(jì )其(qí )亡(wáng )乎(hū )!位(wèi )于(yú )七(qī )人(rén )之(zhī )下(xià ),而(ér )求(qiú )掩(yǎn )其(qí )上(shàng )。怨(yuàn )之(zhī )所(suǒ )聚(jù ),乱(luàn )之(zhī )本(běn )也(yě )。多(duō )怨(yuàn )而(ér )阶(jiē )乱(luàn ),何(hé )以(yǐ )在(zài )位(wèi )?《夏(xià )书(shū )》曰(yuē )‘怨(yuàn )岂(qǐ )在(zài )明(míng ),不(bú )见(jiàn )是(shì )图(tú )。’将(jiāng )慎(shèn )其(qí )细(xì )也(yě )。今(jīn )而(ér )明(míng )之(zhī ),其(qí )可(kě )乎(hū )?”

阅读:25701

打赏捐助〔Donate〕>>>

《成公十六年》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库