开塞【登录】

ok8.org > 《商君书》 > 《开塞》 > 拼音版

天(tiān )地(dì )设(shè )而(ér )民(mín )生(shēng )之(zhī )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí )也(yě ),民(mín )知(zhī )其(qí )母(mǔ )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )父(fù ),其(qí )道(dào )亲(qīn )亲(qīn )而(ér )爱(ài )私(sī )。亲(qīn )亲(qīn )则(zé )别(bié ),爱(ài )私(sī )则(zé )险(xiǎn )。民(mín )众(zhòng ),而(ér )以(yǐ )别(bié )、险(xiǎn )为(wéi )务(wù ),则(zé )民(mín )乱(luàn )。当(dāng )此(cǐ )时(shí )也(yě ),民(mín )务(wù )胜(shèng )而(ér )力(lì )征(zhēng )。务(wù )胜(shèng )则(zé )争(zhēng ),力(lì )征(zhēng )则(zé )讼(sòng ),讼(sòng )而(ér )无(wú )正(zhèng ),则(zé )莫(mò )得(dé )其(qí )性(xìng )也(yě )。故(gù )贤(xián )者(zhě )立(lì )中(zhōng )正(zhèng ),设(shè )无(wú )私(sī ),而(ér )民(mín )说(shuō )仁(rén )。当(dāng )此(cǐ )时(shí )也(yě ),亲(qīn )亲(qīn )废(fèi ),上(shàng )贤(xián )立(lì )矣(yǐ )。凡(fán )仁(rén )者(zhě )以(yǐ )爱(ài )利(lì )为(wéi )务(wù ),而(ér )贤(xián )者(zhě )以(yǐ )相(xiàng )出(chū )为(wéi )道(dào )。民(mín )众(zhòng )而(ér )无(wú )制(zhì ),久(jiǔ )而(ér )相(xiàng )出(chū )为(wéi )道(dào ),则(zé )有(yǒu )乱(luàn )。故(gù )圣(shèng )人(rén )承(chéng )之(zhī ),作(zuò )为(wéi )土(tǔ )地(dì )、货(huò )财(cái )、男(nán )女(nǚ )之(zhī )分(fèn )。分(fèn )定(dìng )而(ér )无(wú )制(zhì ),不(bú )可(kě ),故(gù )立(lì )禁(jìn );禁(jìn )立(lì )而(ér )莫(mò )之(zhī )司(sī ),不(bú )可(kě ),故(gù )立(lì )官(guān );官(guān )设(shè )而(ér )莫(mò )之(zhī )一(yī ),不(bú )可(kě ),故(gù )立(lì )君(jūn )。既(jì )立(lì )君(jūn ),则(zé )上(shàng )贤(xián )废(fèi )而(ér )贵(guì )贵(guì )立(lì )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )上(shàng )世(shì )亲(qīn )亲(qīn )而(ér )爱(ài )私(sī ),中(zhōng )世(shì )上(shàng )贤(xián )而(ér )说(shuō )仁(rén ),下(xià )世(shì )贵(guì )贵(guì )而(ér )尊(zūn )官(guān )。上(shàng )贤(xián )者(zhě )以(yǐ )道(dào )相(xiàng )出(chū )也(yě ),而(ér )立(lì )君(jūn )者(zhě )使(shǐ )贤(xián )无(wú )用(yòng )也(yě )。亲(qīn )亲(qīn )者(zhě )以(yǐ )私(sī )为(wéi )道(dào )也(yě ),而(ér )中(zhōng )正(zhèng )者(zhě )使(shǐ )私(sī )无(wú )行(háng )也(yě )。此(cǐ )三(sān )者(zhě )非(fēi )事(shì )相(xiàng )反(fǎn )也(yě ),民(mín )道(dào )弊(bì )而(ér )所(suǒ )重(zhòng )易(yì )也(yě ),世(shì )事(shì )变(biàn )而(ér )行(háng )道(dào )异(yì )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):王(wáng )道(dào )有(yǒu )绳(shéng )。

夫(fū )王(wáng )道(dào )一(yī )端(duān ),而(ér )臣(chén )道(dào )亦(yì )一(yī )端(duān ),所(suǒ )道(dào )则(zé )异(yì ),而(ér )所(suǒ )绳(shéng )则(zé )一(yī )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):民(mín )愚(yú ),则(zé )知(zhī )可(kě )以(yǐ )王(wáng );世(shì )知(zhī ),则(zé )力(lì )可(kě )以(yǐ )王(wáng )。民(mín )愚(yú ),则(zé )力(lì )有(yǒu )余(yú )而(ér )知(zhī )不(bú )足(zú );世(shì )知(zhī ),则(zé )巧(qiǎo )有(yǒu )余(yú )而(ér )力(lì )不(bú )足(zú )。民(mín )之(zhī )生(shēng ),不(bú )知(zhī )则(zé )学(xué ),力(lì )尽(jìn )则(zé )服(fú )。故(gù )神(shén )农(nóng )教(jiāo )耕(gēng )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),师(shī )其(qí )知(zhī )也(yě );汤(tāng )、武(wǔ )致(zhì )强(qiáng )而(ér )征(zhēng )诸(zhū )侯(hóu ),服(fú )其(qí )力(lì )也(yě )。夫(fū )民(mín )愚(yú ),不(bú )怀(huái )知(zhī )而(ér )问(wèn );世(shì )知(zhī ),无(wú )余(yú )力(lì )而(ér )服(fú )。故(gù )以(yǐ )王(wáng )天(tiān )下(xià )者(zhě )并(bìng )刑(xíng ),力(lì )征(zhēng )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě )退(tuì )德(dé )。

圣(shèng )人(rén )不(bú )法(fǎ )古(gǔ ),不(bú )脩(yǒu )今(jīn )。法(fǎ )古(gǔ )则(zé )后(hòu )于(yú )时(shí ),脩(yǒu )今(jīn )则(zé )塞(sāi )于(yú )势(shì )。周(zhōu )不(bú )法(fǎ )商(shāng ),夏(xià )不(bú )法(fǎ )虞(yú ),三(sān )代(dài )异(yì )势(shì ),而(ér )皆(jiē )可(kě )以(yǐ )王(wáng )。故(gù )兴(xìng )王(wáng )有(yǒu )道(dào ),而(ér )持(chí )之(zhī )异(yì )理(lǐ )。武(wǔ )王(wáng )逆(nì )取(qǔ )而(ér )贵(guì )顺(shùn ),争(zhēng )天(tiān )下(xià )而(ér )上(shàng )让(ràng )。其(qí )取(qǔ )之(zhī )以(yǐ )力(lì ),持(chí )之(zhī )以(yǐ )义(yì )。今(jīn )世(shì )强(qiáng )国(guó )事(shì )兼(jiān )并(bìng ),弱(ruò )国(guó )务(wù )力(lì )守(shǒu ),上(shàng )不(bú )及(jí )虞(yú )、夏(xià )之(zhī )时(shí ),而(ér )下(xià )不(bú )脩(yǒu )汤(tāng )、武(wǔ )。汤(tāng )、武(wǔ )塞(sāi ),故(gù )万(wàn )乘(chéng )莫(mò )不(bú )战(zhàn ),千(qiān )乘(chéng )莫(mò )不(bú )守(shǒu )。此(cǐ )道(dào )之(zhī )塞(sāi )久(jiǔ )矣(yǐ ),而(ér )世(shì )主(zhǔ )莫(mò )之(zhī )能(néng )废(fèi )也(yě ),故(gù )三(sān )代(dài )不(bú )四(sì )。非(fēi )明(míng )主(zhǔ )莫(mò )有(yǒu )能(néng )听(tīng )也(yě ),今(jīn )日(rì )愿(yuàn )启(qǐ )之(zhī )以(yǐ )效(xiào )。

古(gǔ )之(zhī )民(mín )朴(pǔ )以(yǐ )厚(hòu ),今(jīn )之(zhī )民(mín )巧(qiǎo )以(yǐ )伪(wěi )。故(gù )效(xiào )于(yú )古(gǔ )者(zhě ),先(xiān )德(dé )而(ér )治(zhì );效(xiào )于(yú )今(jīn )者(zhě ),前(qián )刑(xíng )而(ér )法(fǎ )。此(cǐ )俗(sú )之(zhī )所(suǒ )惑(huò )也(yě )。今(jīn )世(shì )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )义(yì )者(zhě ),将(jiāng )立(lì )民(mín )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo ),而(ér )废(fèi )其(qí )所(suǒ )恶(è );此(cǐ )其(qí )所(suǒ )谓(wèi )不(bú )义(yì )者(zhě ),将(jiāng )立(lì )民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è ),而(ér )废(fèi )其(qí )所(suǒ )乐(lè )也(yě )。二(èr )者(zhě )名(míng )贸(mào )实(shí )易(yì ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。立(lì )民(mín )之(zhī )所(suǒ )乐(lè ),则(zé )民(mín )伤(shāng )其(qí )所(suǒ )恶(è );立(lì )民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è ),则(zé )民(mín )安(ān )其(qí )所(suǒ )乐(lè )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?夫(fū )民(mín )忧(yōu )则(zé )思(sī ),思(sī )则(zé )出(chū )度(dù );乐(lè )则(zé )淫(yín ),淫(yín )则(zé )生(shēng )佚(yì )。故(gù )以(yǐ )刑(xíng )治(zhì )则(zé )民(mín )威(wēi ),民(mín )威(wēi )则(zé )无(wú )奸(jiān ),无(wú )奸(jiān )则(zé )民(mín )安(ān )其(qí )所(suǒ )乐(lè )。以(yǐ )义(yì )教(jiāo )则(zé )民(mín )纵(zòng ),民(mín )纵(zòng )则(zé )乱(luàn ),乱(luàn )则(zé )民(mín )伤(shāng )其(qí )所(suǒ )恶(è )。吾(wú )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )刑(xíng )者(zhě ),义(yì )之(zhī )本(běn )也(yě );而(ér )世(shì )所(suǒ )谓(wèi )义(yì )者(zhě ),暴(bào )之(zhī )道(dào )也(yě )。夫(fū )正(zhèng )民(mín )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )所(suǒ )恶(è ),必(bì )终(zhōng )其(qí )所(suǒ )好(hǎo );以(yǐ )其(qí )所(suǒ )好(hǎo ),必(bì )败(bài )其(qí )所(suǒ )恶(è )。

治(zhì )国(guó )刑(xíng )多(duō )而(ér )赏(shǎng )少(shǎo ),故(gù )王(wáng )者(zhě )刑(xíng )九(jiǔ )而(ér )赏(shǎng )一(yī ),削(xuē )国(guó )赏(shǎng )九(jiǔ )而(ér )刑(xíng )一(yī )。夫(fū )过(guò )有(yǒu )厚(hòu )薄(báo ),则(zé )刑(xíng )有(yǒu )轻(qīng )重(zhòng );善(shàn )有(yǒu )大(dà )小(xiǎo ),则(zé )赏(shǎng )有(yǒu )多(duō )少(shǎo )。此(cǐ )二(èr )者(zhě ),世(shì )之(zhī )常(cháng )用(yòng )也(yě )。刑(xíng )加(jiā )于(yú )罪(zuì )所(suǒ )终(zhōng ),则(zé )奸(jiān )不(bú )去(qù );赏(shǎng )施(shī )于(yú )民(mín )所(suǒ )义(yì ),则(zé )过(guò )不(bú )止(zhǐ )。刑(xíng )不(bú )能(néng )去(qù )奸(jiān )而(ér )赏(shǎng )不(bú )能(néng )止(zhǐ )过(guò )者(zhě ),必(bì )乱(luàn )。故(gù )王(wáng )者(zhě )刑(xíng )用(yòng )于(yú )将(jiāng )过(guò ),则(zé )大(dà )邪(xié )不(bú )生(shēng );赏(shǎng )施(shī )于(yú )告(gào )奸(jiān ),则(zé )细(xì )过(guò )不(bú )失(shī )。治(zhì )民(mín )能(néng )使(shǐ )大(dà )邪(xié )不(bú )生(shēng )、细(xì )过(guò )不(bú )失(shī ),则(zé )国(guó )治(zhì )。国(guó )治(zhì )必(bì )强(qiáng )。一(yī )国(guó )行(háng )之(zhī ),境(jìng )内(nèi )独(dú )治(zhì )。二(èr )国(guó )行(háng )之(zhī ),兵(bīng )则(zé )少(shǎo )寝(qǐn )。天(tiān )下(xià )行(háng )之(zhī ),至(zhì )德(dé )复(fù )立(lì )。此(cǐ )吾(wú )以(yǐ )杀(shā )刑(xíng )之(zhī )反(fǎn )于(yú )德(dé )而(ér )义(yì )合(hé )于(yú )暴(bào )也(yě )。

古(gǔ )者(zhě ),民(mín )藂(cóng )生(shēng )而(ér )群(qún )处(chù ),乱(luàn ),故(gù )求(qiú )有(yǒu )上(shàng )也(yě )。然(rán )则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )乐(lè )有(yǒu )上(shàng )也(yě ),将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě )。今(jīn )有(yǒu )主(zhǔ )而(ér )无(wú )法(fǎ ),其(qí )害(hài )与(yǔ )无(wú )主(zhǔ )同(tóng );有(yǒu )法(fǎ )不(bú )胜(shèng )其(qí )乱(luàn ),与(yǔ )无(wú )法(fǎ )同(tóng )。天(tiān )下(xià )不(bú )安(ān )无(wú )君(jūn ),而(ér )乐(lè )胜(shèng )其(qí )法(fǎ ),则(zé )举(jǔ )世(shì )以(yǐ )为(wéi )惑(huò )也(yě )。夫(fū )利(lì )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )者(zhě )莫(mò )大(dà )于(yú )治(zhì ),而(ér )治(zhì )莫(mò )康(kāng )于(yú )立(lì )君(jūn ),立(lì )君(jūn )之(zhī )道(dào )莫(mò )广(guǎng )于(yú )胜(shèng )法(fǎ ),胜(shèng )法(fǎ )之(zhī )务(wù )莫(mò )急(jí )于(yú )去(qù )奸(jiān ),去(qù )奸(jiān )之(zhī )本(běn )莫(mò )深(shēn )于(yú )严(yán )刑(xíng )。故(gù )王(wáng )者(zhě )以(yǐ )赏(shǎng )禁(jìn ),以(yǐ )刑(xíng )劝(quàn );求(qiú )过(guò )不(bú )求(qiú )善(shàn ),藉(jiè )刑(xíng )以(yǐ )去(qù )刑(xíng )。

阅读:25937

打赏捐助〔Donate〕>>>

《开塞》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库