钟繇华歆王朗传【登录】

《三国志》 > 魏书 > 《钟繇华歆王朗传》 > 拼音版

锺(zhōng )繇(yáo )字(zì )元(yuán )常(cháng ),颍(yǐng )川(chuān )长(zhǎng )社(shè )人(rén )也(yě )。尝(cháng )与(yǔ )族(zú )父(fù )瑜(yú )俱(jù )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),道(dào )遇(yù )相(xiàng )者(zhě ),曰(yuē ):“此(cǐ )童(tóng )有(yǒu )贵(guì )相(xiàng ),然(rán )当(dāng )厄(è )於(yú )水(shuǐ ),努(nǔ )力(lì )慎(shèn )之(zhī )!”行(háng )未(wèi )十(shí )里(lǐ ),度(dù )桥(qiáo ),马(mǎ )惊(jīng ),堕(duò )水(shuǐ )几(jǐ )死(sǐ )。瑜(yú )以(yǐ )相(xiàng )者(zhě )言(yán )中(zhōng ),益(yì )贵(guì )繇(yáo ),而(ér )供(gòng )给(gěi )资(zī )费(fèi ),使(shǐ )得(dé )专(zhuān )学(xué )。举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )尚(shàng )书(shū )郎(láng )、阳(yáng )陵(líng )令(lìng ),以(yǐ )疾(jí )去(qù )。辟(pì )三(sān )府(fǔ ),为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )正(zhèng )、黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )。是(shì )时(shí ),汉(hàn )帝(dì )在(zài )西(xī )京(jīng ),李(lǐ )傕(jué )、郭(guō )汜(sì )等(děng )乱(luàn )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng ),与(yǔ )关(guān )东(dōng )断(duàn )绝(jué )。太(tài )祖(zǔ )领(lǐng )兖(yǎn )州(zhōu )牧(mù ),始(shǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )书(shū )。傕(jué )、汜(sì )等(děng )以(yǐ )为(wéi )“关(guān )东(dōng )欲(yù )自(zì )立(lì )天(tiān )子(zǐ ),今(jīn )曹(cáo )操(cāo )虽(suī )有(yǒu )使(shǐ )命(mìng ),非(fēi )其(qí )至(zhì )实(shí )”,议(yì )留(liú )太(tài )祖(zǔ )使(shǐ ),拒(jù )绝(jué )其(qí )意(yì )。繇(yáo )说(shuō )傕(jué )、汜(sì )等(děng )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )英(yīng )雄(xióng )并(bìng )起(qǐ ),各(gè )矫(jiǎo )命(mìng )专(zhuān )制(zhì ),唯(wéi )曹(cáo )兖(yǎn )州(zhōu )乃(nǎi )心(xīn )王(wáng )室(shì ),而(ér )逆(nì )其(qí )忠(zhōng )款(kuǎn ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )副(fù )将(jiāng )来(lái )之(zhī )望(wàng )也(yě )。”傕(jué )、汜(sì )等(děng )用(yòng )繇(yáo )言(yán ),厚(hòu )加(jiā )答(dá )报(bào ),由(yóu )是(shì )太(tài )祖(zǔ )使(shǐ )命(mìng )遂(suí )得(dé )通(tōng )。太(tài )祖(zǔ )既(jì )数(shù )听(tīng )荀(xún )彧(yù )之(zhī )称(chēng )繇(yáo ),又(yòu )闻(wén )其(qí )说(shuō )傕(jué )、汜(sì ),益(yì )虚(xū )心(xīn )。后(hòu )傕(jué )胁(xié )天(tiān )子(zǐ ),繇(yáo )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )郎(láng )韩(hán )斌(bīn )同(tóng )策(cè )谋(móu )。天(tiān )子(zǐ )得(dé )出(chū )长(zhǎng )安(ān ),繇(yáo )有(yǒu )力(lì )焉(yān )。拜(bài )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng ),迁(qiān )侍(shì )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè ),并(bìng )录(lù )前(qián )功(gōng )封(fēng )东(dōng )武(wǔ )亭(tíng )侯(hóu )。

时(shí )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )将(jiāng )马(mǎ )腾(téng )、韩(hán )遂(suí )等(děng ),各(gè )拥(yōng )强(qiáng )兵(bīng )相(xiàng )与(yǔ )争(zhēng )。太(tài )祖(zǔ )方(fāng )有(yǒu )事(shì )山(shān )东(dōng ),以(yǐ )关(guān )右(yòu )为(wéi )忧(yōu )。乃(nǎi )表(biǎo )繇(yáo )以(yǐ )侍(shì )中(zhōng )守(shǒu )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),持(chí )节(jiē )督(dū )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn ),委(wěi )之(zhī )以(yǐ )后(hòu )事(shì ),特(tè )使(shǐ )不(bú )拘(jū )科(kē )制(zhì )。繇(yáo )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),移(yí )书(shū )腾(téng )、遂(suí )等(děng ),为(wéi )陈(chén )祸(huò )福(fú ),腾(téng )、遂(suí )各(gè )遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )侍(shì )。太(tài )祖(zǔ )在(zài )官(guān )渡(dù ),与(yǔ )袁(yuán )绍(shào )相(xiàng )持(chí ),繇(yáo )送(sòng )马(mǎ )二(èr )千(qiān )馀(yú )匹(pǐ )给(gěi )军(jūn )。太(tài )祖(zǔ )与(yǔ )繇(yáo )书(shū )曰(yuē ):“得(dé )所(suǒ )送(sòng )马(mǎ ),甚(shèn )应(yīng )其(qí )急(jí )。关(guān )右(yòu )平(píng )定(dìng ),朝(cháo )廷(tíng )无(wú )西(xī )顾(gù )之(zhī )忧(yōu ),足(zú )下(xià )之(zhī )勋(xūn )也(yě )。昔(xī )萧(xiāo )何(hé )镇(zhèn )守(shǒu )关(guān )中(zhōng ),足(zú )食(shí )成(chéng )军(jūn ),亦(yì )適(shì )当(dāng )尔(ěr )。”其(qí )后(hòu )匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )作(zuò )乱(luàn )平(píng )阳(yáng ),繇(yáo )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )围(wéi )之(zhī ),未(wèi )拔(bá );而(ér )袁(yuán )尚(shàng )所(suǒ )置(zhì )河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu )郭(guō )援(yuán )到(dào )河(hé )东(dōng ),众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng )。诸(zhū )将(jiāng )议(yì )欲(yù )释(shì )之(zhī )去(qù ),繇(yáo )曰(yuē ):“袁(yuán )氏(shì )方(fāng )强(qiáng ),援(yuán )之(zhī )来(lái ),关(guān )中(zhōng )阴(yīn )与(yǔ )之(zhī )通(tōng ),所(suǒ )以(yǐ )未(wèi )悉(xī )叛(pàn )者(zhě ),顾(gù )吾(wú )威(wēi )名(míng )故(gù )耳(ěr )。若(ruò )弃(qì )而(ér )去(qù ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò ),所(suǒ )在(zài )之(zhī )民(mín ),谁(shuí )非(fēi )寇(kòu )雠(chóu )?纵(zòng )吾(wú )欲(yù )归(guī ),其(qí )得(dé )至(zhì )乎(hū )!此(cǐ )为(wéi )未(wèi )战(zhàn )先(xiān )自(zì )败(bài )也(yě )。且(qiě )援(yuán )刚(gāng )愎(bì )好(hǎo )胜(shèng ),必(bì )易(yì )吾(wú )军(jūn ),若(ruò )渡(dù )汾(fén )为(wéi )营(yíng ),及(jí )其(qí )未(wèi )济(jì )击(jī )之(zhī ),可(kě )大(dà )克(kè )也(yě )。”张(zhāng )既(jì )说(shuō )马(mǎ )腾(téng )会(huì )击(jī )援(yuán ),腾(téng )遣(qiǎn )子(zǐ )超(chāo )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )逆(nì )之(zhī )。援(yuán )至(zhì ),果(guǒ )轻(qīng )渡(dù )汾(fén ),众(zhòng )止(zhǐ )之(zhī ),不(bú )从(cóng )。济(jì )水(shuǐ )未(wèi )半(bàn ),击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )援(yuán ),降(jiàng )单(dān )于(yú )。语(yǔ )在(zài )既(jì )传(chuán )。其(qí )后(hòu )河(hé )东(dōng )卫(wèi )固(gù )作(zuò )乱(luàn ),与(yǔ )张(zhāng )晟(shèng )、张(zhāng )琰(yǎn )及(jí )高(gāo )幹(gàn )等(děng )并(bìng )为(wéi )寇(kòu ),繇(yáo )又(yòu )率(lǜ )诸(zhū )将(jiāng )讨(tǎo )破(pò )之(zhī )。自(zì )天(tiān )子(zǐ )西(xī )迁(qiān ),洛(luò )阳(yáng )人(rén )民(mín )单(dān )尽(jìn ),繇(yáo )徙(xǐ )关(guān )中(zhōng )民(mín ),又(yòu )招(zhāo )纳(nà )亡(wáng )叛(pàn )以(yǐ )充(chōng )之(zhī ),数(shù )年(nián )间(jiān )民(mín )户(hù )稍(shāo )实(shí )。太(tài )祖(zǔ )征(zhēng )关(guān )中(zhōng ),得(dé )以(yǐ )为(wéi )资(zī ),表(biǎo )繇(yáo )为(wéi )前(qián )军(jūn )师(shī )。

魏(wèi )国(guó )初(chū )建(jiàn ),为(wéi )大(dà )理(lǐ ),迁(qiān )相(xiàng )国(guó )。文(wén )帝(dì )在(zài )东(dōng )宫(gōng ),赐(cì )繇(yáo )五(wǔ )熟(shú )釜(fǔ ),为(wéi )之(zhī )铭(míng )曰(yuē ):“於(yú )赫(hè )有(yǒu )魏(wèi ),作(zuò )汉(hàn )藩(fān )辅(fǔ )。厥(jué )相(xiàng )惟(wéi )锺(zhōng ),实(shí )幹(gàn )心(xīn )膂(lǚ )。靖(jìng )恭(gōng )夙(sù )夜(yè ),匪(fěi )遑(huáng )安(ān )处(chù )。百(bǎi )寮(liáo )师(shī )师(shī ),楷(kǎi )兹(zī )度(dù )矩(jǔ )。”数(shù )年(nián ),坐(zuò )西(xī )曹(cáo )掾(yuàn )魏(wèi )讽(fěng )谋(móu )反(fǎn ),策(cè )罢(bà )就(jiù )第(dì )。文(wén )帝(dì )即(jí )王(wáng )位(wèi ),复(fù )为(wéi )大(dà )理(lǐ )。及(jí )践(jiàn )阼(zuò ),改(gǎi )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),进(jìn )封(fēng )崇(chóng )高(gāo )乡(xiāng )侯(hóu )。迁(qiān )太(tài )尉(wèi ),转(zhuǎn )封(fēng )平(píng )阳(yáng )乡(xiāng )侯(hóu )。时(shí )司(sī )徒(tú )华(huá )歆(xīn )、司(sī )空(kōng )王(wáng )朗(lǎng ),并(bìng )先(xiān )世(shì )名(míng )臣(chén )。文(wén )帝(dì )罢(bà )朝(cháo ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )三(sān )公(gōng )者(zhě ),乃(nǎi )一(yī )代(dài )之(zhī )伟(wěi )人(rén )也(yě ),后(hòu )世(shì )殆(dài )难(nán )继(jì )矣(yǐ )!”明(míng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),进(jìn )封(fēng )定(dìng )陵(líng )侯(hóu ),增(zēng )邑(yì )五(wǔ )百(bǎi ),并(bìng )前(qián )千(qiān )八(bā )百(bǎi )户(hù ),迁(qiān )太(tài )傅(fù )。繇(yáo )有(yǒu )膝(xī )疾(jí ),拜(bài )起(qǐ )不(bú )便(biàn )。时(shí )华(huá )歆(xīn )亦(yì )以(yǐ )高(gāo )年(nián )疾(jí )病(bìng ),朝(cháo )见(jiàn )皆(jiē )使(shǐ )载(zǎi )舆(yú )车(chē ),虎(hǔ )贲(bēn )舁(yú )上(shàng )殿(diàn )就(jiù )坐(zuò )。是(shì )后(hòu )三(sān )公(gōng )有(yǒu )疾(jí ),遂(suí )以(yǐ )为(wéi )故(gù )事(shì )。

初(chū ),太(tài )祖(zǔ )下(xià )令(lìng ),使(shǐ )平(píng )议(yì )死(sǐ )刑(xíng )可(kě )宫(gōng )割(gē )者(zhě )。繇(yáo )以(yǐ )为(wéi )“古(gǔ )之(zhī )肉(ròu )刑(xíng ),更(gèng )历(lì )圣(shèng )人(rén ),宜(yí )复(fù )施(shī )行(háng ),以(yǐ )代(dài )死(sǐ )刑(xíng )。”议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )悦(yuè )民(mín )之(zhī )道(dào ),遂(suí )寝(qǐn )。及(jí )文(wén )帝(dì )临(lín )飨(xiǎng )群(qún )臣(chén ),诏(zhào )谓(wèi )“大(dà )理(lǐ )欲(yù )复(fù )肉(ròu )刑(xíng ),此(cǐ )诚(chéng )圣(shèng )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )。公(gōng )卿(qīng )当(dāng )善(shàn )共(gòng )议(yì )。”议(yì )未(wèi )定(dìng ),会(huì )有(yǒu )军(jūn )事(shì ),复(fù )寝(qǐn )。太(tài )和(hé )中(zhōng ),繇(yáo )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“大(dà )魏(wèi )受(shòu )命(mìng ),继(jì )踪(zōng )虞(yú )、夏(xià )。孝(xiào )文(wén )革(gé )法(fǎ ),不(bú )合(hé )古(gǔ )道(dào )。先(xiān )帝(dì )圣(shèng )德(dé ),固(gù )天(tiān )所(suǒ )纵(zòng ),坟(fén )典(diǎn )之(zhī )业(yè ),一(yī )以(yǐ )贯(guàn )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )继(jì )世(shì ),仍(réng )发(fā )明(míng )诏(zhào ),思(sī )复(fù )古(gǔ )刑(xíng ),为(wéi )一(yī )代(dài )法(fǎ )。连(lián )有(yǒu )军(jūn )事(shì ),遂(suí )未(wèi )施(shī )行(háng )。陛(bì )下(xià )远(yuǎn )追(zhuī )二(èr )祖(zǔ )遗(yí )意(yì ),惜(xī )斩(zhǎn )趾(zhǐ )可(kě )以(yǐ )禁(jìn )恶(è ),恨(hèn )入(rù )死(sǐ )之(zhī )无(wú )辜(gū ),使(shǐ )明(míng )习(xí )律(lǜ )令(lìng ),与(yǔ )群(qún )臣(chén )共(gòng )议(yì )。出(chū )本(běn )当(dāng )右(yòu )趾(zhǐ )而(ér )入(rù )大(dà )辟(pì )者(zhě ),复(fù )行(háng )此(cǐ )刑(xíng )。书(shū )云(yún ):‘皇(huáng )帝(dì )清(qīng )问(wèn )下(xià )民(mín ),鳏(guān )寡(guǎ )有(yǒu )辞(cí )于(yú )苗(miáo )。''此(cǐ )言(yán )尧(yáo )当(dāng )除(chú )蚩(chī )尤(yóu )、有(yǒu )苗(miáo )之(zhī )刑(xíng ),先(xiān )审(shěn )问(wèn )於(yú )下(xià )民(mín )之(zhī )有(yǒu )辞(cí )者(zhě )也(yě )。若(ruò )今(jīn )蔽(bì )狱(yù )之(zhī )时(shí ),讯(xùn )问(wèn )三(sān )槐(huái )、九(jiǔ )棘(jí )、群(qún )吏(lì )、万(wàn )民(mín ),使(shǐ )如(rú )孝(xiào )景(jǐng )之(zhī )令(lìng ),其(qí )当(dāng )弃(qì )巿(pó ),欲(yù )斩(zhǎn )右(yòu )趾(zhǐ )者(zhě )许(xǔ )之(zhī )。其(qí )黥(qíng )、劓(yì )、左(zuǒ )趾(zhǐ )、宫(gōng )刑(xíng )者(zhě ),自(zì )如(rú )孝(xiào )文(wén ),易(yì )以(yǐ )髡(kūn )、笞(chī )。能(néng )有(yǒu )奸(jiān )者(zhě ),率(lǜ )年(nián )二(èr )十(shí )至(zhì )四(sì )五(wǔ )十(shí ),虽(suī )斩(zhǎn )其(qí )足(zú ),犹(yóu )任(rèn )生(shēng )育(yù )。今(jīn )天(tiān )下(xià )人(rén )少(shǎo )于(yú )孝(xiào )文(wén )之(zhī )世(shì ),下(xià )计(jì )所(suǒ )全(quán ),岁(suì )三(sān )千(qiān )人(rén )。张(zhāng )苍(cāng )除(chú )肉(ròu )刑(xíng ),所(suǒ )杀(shā )岁(suì )以(yǐ )万(wàn )计(jì )。臣(chén )欲(yù )复(fù )肉(ròu )刑(xíng ),岁(suì )生(shēng )三(sān )千(qiān )人(rén )。子(zǐ )贡(gòng )问(wèn )能(néng )济(jì )民(mín )可(kě )谓(wèi )仁(rén )乎(hū )?子(zǐ )曰(yuē ):‘何(hé )事(shì )於(yú )仁(rén ),必(bì )也(yě )圣(shèng )乎(hū ),尧(yáo )、舜(shùn )其(qí )犹(yóu )病(bìng )诸(zhū )!’又(yòu )曰(yuē ):‘仁(rén )远(yuǎn )乎(hū )哉(zāi )?我(wǒ )欲(yù )仁(rén ),斯(sī )仁(rén )至(zhì )矣(yǐ )。’若(ruò )诚(chéng )行(háng )之(zhī ),斯(sī )民(mín )永(yǒng )济(jì )。”书(shū )奏(zòu ),诏(zhào )曰(yuē ):“太(tài )傅(fù )学(xué )优(yōu )才(cái )高(gāo ),留(liú )心(xīn )政(zhèng )事(shì ),又(yòu )於(yú )刑(xíng )理(lǐ )深(shēn )远(yuǎn )。此(cǐ )大(dà )事(shì ),公(gōng )卿(qīng )群(qún )僚(liáo )善(shàn )共(gòng )平(píng )议(yì )。”司(sī )徒(tú )王(wáng )朗(lǎng )议(yì ),以(yǐ )为(wéi )“繇(yáo )欲(yù )轻(qīng )减(jiǎn )大(dà )辟(pì )之(zhī )条(tiáo ),以(yǐ )增(zēng )益(yì )刖(yuè )刑(xíng )之(zhī )数(shù ),此(cǐ )即(jí )起(qǐ )偃(yǎn )为(wéi )竖(shù ),化(huà )尸(shī )为(wéi )人(rén )矣(yǐ )。然(rán )臣(chén )之(zhī )愚(yú ),犹(yóu )有(yǒu )未(wèi )合(hé )微(wēi )异(yì )之(zhī )意(yì )。夫(fū )五(wǔ )刑(xíng )之(zhī )属(shǔ ),著(zhe )在(zài )科(kē )律(lǜ ),自(zì )有(yǒu )减(jiǎn )死(sǐ )一(yī )等(děng )之(zhī )法(fǎ ),不(bú )死(sǐ )即(jí )为(wéi )减(jiǎn )。施(shī )行(háng )已(yǐ )久(jiǔ ),不(bú )待(dài )远(yuǎn )假(jiǎ )斧(fǔ )凿(záo )于(yú )彼(bǐ )肉(ròu )刑(xíng ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )罪(zuì )次(cì )也(yě )。前(qián )世(shì )仁(rén )者(zhě ),不(bú )忍(rěn )肉(ròu )刑(xíng )之(zhī )惨(cǎn )酷(kù ),是(shì )以(yǐ )废(fèi )而(ér )不(bú )用(yòng )。不(bú )用(yòng )已(yǐ )来(lái ),历(lì )年(nián )数(shù )百(bǎi )。今(jīn )复(fù )行(háng )之(zhī ),恐(kǒng )所(suǒ )减(jiǎn )之(zhī )文(wén )未(wèi )彰(zhāng )于(yú )万(wàn )民(mín )之(zhī )目(mù ),而(ér )肉(ròu )刑(xíng )之(zhī )问(wèn )已(yǐ )宣(xuān )于(yú )寇(kòu )雠(chóu )之(zhī )耳(ěr ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )来(lái )远(yuǎn )人(rén )也(yě )。今(jīn )可(kě )按(àn )繇(yáo )所(suǒ )欲(yù )轻(qīng )之(zhī )死(sǐ )罪(zuì ),使(shǐ )减(jiǎn )死(sǐ )之(zhī )髡(kūn )、刖(yuè )。嫌(xián )其(qí )轻(qīng )者(zhě ),可(kě )倍(bèi )其(qí )居(jū )作(zuò )之(zhī )岁(suì )数(shù )。内(nèi )有(yǒu )以(yǐ )生(shēng )易(yì )死(sǐ )不(bú )訾(zī )之(zhī )恩(ēn ),外(wài )无(wú )以(yǐ )刖(yuè )易(yì )釱(dì )骇(hài )耳(ěr )之(zhī )声(shēng )。”议(yì )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),与(yǔ )朗(lǎng )同(tóng )者(zhě )多(duō )。帝(dì )以(yǐ )吴(wú )、蜀(shǔ )未(wèi )平(píng ),且(qiě )寝(qǐn )。

太(tài )和(hé )四(sì )年(nián ),繇(yáo )薨(hōng )。帝(dì )素(sù )服(fú )临(lín )吊(diào ),谥(shì )曰(yuē )成(chéng )侯(hóu )。子(zǐ )毓(yù )嗣(sì )。初(chū ),文(wén )帝(dì )分(fèn )毓(yù )户(hù )邑(yì ),封(fēng )繇(yáo )弟(dì )演(yǎn )及(jí )子(zǐ )劭(shào )、孙(sūn )豫(yù )列(liè )侯(hóu )。

毓(yù )字(zì )稚(zhì )叔(shū )。年(nián )十(shí )四(sì )为(wéi )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng ),机(jī )捷(jié )谈(tán )笑(xiào ),有(yǒu )父(fù )风(fēng )。太(tài )和(hé )初(chū ),蜀(shǔ )相(xiàng )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )围(wéi )祁(qí )山(shān ),明(míng )帝(dì )欲(yù )西(xī )征(zhēng ),毓(yù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“夫(fū )策(cè )贵(guì )庙(miào )胜(shèng ),功(gōng )尚(shàng )帷(wéi )幄(wò ),不(bú )下(xià )殿(diàn )堂(táng )之(zhī )上(shàng ),而(ér )决(jué )胜(shèng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )外(wài )。车(chē )驾(jià )宜(yí )镇(zhèn )守(shǒu )中(zhōng )土(tǔ ),以(yǐ )为(wéi )四(sì )方(fāng )威(wēi )势(shì )之(zhī )援(yuán )。今(jīn )大(dà )军(jūn )西(xī )征(zhēng ),虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )倍(bèi )之(zhī )威(wēi ),於(yú )关(guān )中(zhōng )之(zhī )费(fèi ),所(suǒ )损(sǔn )非(fēi )一(yī )。且(qiě )盛(shèng )暑(shǔ )行(háng )师(shī ),诗(shī )人(rén )所(suǒ )重(zhòng ),实(shí )非(fēi )至(zhì )尊(zūn )动(dòng )轫(rèn )之(zhī )时(shí )也(yě )。”迁(qiān )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )。时(shí )大(dà )兴(xìng )洛(luò )阳(yáng )宫(gōng )室(shì ),车(chē )驾(jià )便(biàn )幸(xìng )许(xǔ )昌(chāng ),天(tiān )下(xià )当(dāng )朝(cháo )正(zhèng )许(xǔ )昌(chāng )。许(xǔ )昌(chāng )偪(bī )狭(xiá ),於(yú )城(chéng )南(nán )以(yǐ )毡(zhān )为(wéi )殿(diàn ),备(bèi )设(shè )鱼(yú )龙(lóng )曼(màn )延(yán ),民(mín )罢(bà )劳(láo )役(yì )。毓(yù )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )“水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )时(shí ),帑(tǎng )藏(cáng )空(kōng )虚(xū ),凡(fán )此(cǐ )之(zhī )类(lèi ),可(kě )须(xū )丰(fēng )年(nián )。“又(yòu )上(shàng )”宜(yí )复(fù )关(guān )内(nèi )开(kāi )荒(huāng )地(dì ),使(shǐ )民(mín )肆(sì )力(lì )於(yú )农(nóng )。”事(shì )遂(suí )施(shī )行(háng )。正(zhèng )始(shǐ )中(zhōng ),为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )曹(cáo )爽(shuǎng )盛(shèng )夏(xià )兴(xìng )军(jūn )伐(fá )蜀(shǔ ),蜀(shǔ )拒(jù )守(shǒu ),军(jūn )不(bú )得(dé )进(jìn )。爽(shuǎng )方(fāng )欲(yù )增(zēng )兵(bīng ),毓(yù )与(yǔ )书(shū )曰(yuē ):“窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )庙(miào )胜(shèng )之(zhī )策(cè ),不(bú )临(lín )矢(shǐ )石(shí );王(wáng )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),有(yǒu )征(zhēng )无(wú )战(zhàn )。诚(chéng )以(yǐ )干(gàn )戚(qī )可(kě )以(yǐ )服(fú )有(yǒu )苗(miáo ),退(tuì )舍(shě )足(zú )以(yǐ )纳(nà )原(yuán )寇(kòu ),不(bú )必(bì )纵(zòng )吴(wú )汉(hàn )于(yú )江(jiāng )关(guān ),骋(chěng )韩(hán )信(xìn )於(yú )井(jǐng )陉(xíng )也(yě )。见(jiàn )可(kě )而(ér )进(jìn ),知(zhī )难(nán )而(ér )退(tuì ),盖(gài )自(zì )古(gǔ )之(zhī )政(zhèng )。惟(wéi )公(gōng )侯(hóu )详(xiáng )之(zhī )!”爽(shuǎng )无(wú )功(gōng )而(ér )还(hái )。后(hòu )以(yǐ )失(shī )爽(shuǎng )意(yì ),徙(xǐ )侍(shì )中(zhōng ),出(chū )为(wéi )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。爽(shuǎng )既(jì )诛(zhū ),入(rù )为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )、侍(shì )中(zhōng )廷(tíng )尉(wèi )。听(tīng )君(jūn )父(fù )已(yǐ )没(méi ),臣(chén )子(zǐ )得(dé )为(wéi )理(lǐ )谤(bàng ),及(jí )士(shì )为(wéi )侯(hóu ),其(qí )妻(qī )不(bú )复(fù )配(pèi )嫁(jià ),毓(yù )所(suǒ )创(chuàng )也(yě )。

正(zhèng )元(yuán )中(zhōng ),毋(wú )丘(qiū )俭(jiǎn )、文(wén )钦(qīn )反(fǎn ),毓(yù )持(chí )节(jiē )至(zhì )扬(yáng )、豫(yù )州(zhōu )班(bān )行(háng )赦(shè )令(lìng ),告(gào )谕(yù )士(shì )民(mín ),还(hái )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。诸(zhū )葛(gě )诞(dàn )反(fǎn ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )文(wén )王(wáng )议(yì )自(zì )诣(yì )寿(shòu )春(chūn )讨(tǎo )诞(dàn )。会(huì )吴(wú )大(dà )将(jiāng )孙(sūn )壹(yī )率(lǜ )众(zhòng )降(jiàng ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )“吴(wú )新(xīn )有(yǒu )衅(xìn ),必(bì )不(bú )能(néng )复(fù )出(chū )军(jūn )。东(dōng )兵(bīng )已(yǐ )多(duō ),可(kě )须(xū )后(hòu )问(wèn )”。毓(yù )以(yǐ )为(wéi )“夫(fū )论(lùn )事(shì )料(liào )敌(dí ),当(dāng )以(yǐ )己(jǐ )度(dù )人(rén )。今(jīn )诞(dàn )举(jǔ )淮(huái )南(nán )之(zhī )地(dì )以(yǐ )与(yǔ )吴(wú )国(guó ),孙(sūn )壹(yī )所(suǒ )率(lǜ ),口(kǒu )不(bú )至(zhì )千(qiān ),兵(bīng )不(bú )过(guò )三(sān )百(bǎi )。吴(wú )之(zhī )所(suǒ )失(shī ),盖(gài )为(wéi )无(wú )几(jǐ )。若(ruò )寿(shòu )春(chūn )之(zhī )围(wéi )未(wèi )解(jiě ),而(ér )吴(wú )国(guó )之(zhī )内(nèi )转(zhuǎn )安(ān ),未(wèi )可(kě )必(bì )其(qí )不(bú )出(chū )也(yě )。”大(dà )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“善(shàn )。”遂(suí )将(jiāng )毓(yù )行(háng )。淮(huái )南(nán )既(jì )平(píng ),为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),加(jiā )后(hòu )将(jiāng )军(jūn ),迁(qiān )都(dōu )督(dū )徐(xú )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),假(jiǎ )节(jiē ),又(yòu )转(zhuǎn )都(dōu )督(dū )荆(jīng )州(zhōu )。景(jǐng )元(yuán )四(sì )年(nián )薨(hōng ),追(zhuī )赠(zèng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),谥(shì )曰(yuē )惠(huì )侯(hóu )。子(zǐ )骏(jùn )嗣(sì )。毓(yù )弟(dì )会(huì ),自(zì )有(yǒu )传(chuán )。

华(huá )歆(xīn )字(zì )子(zǐ )鱼(yú ),平(píng )原(yuán )高(gāo )唐(táng )人(rén )也(yě )。高(gāo )唐(táng )为(wéi )齐(qí )名(míng )都(dōu ),衣(yī )冠(guàn )无(wú )不(bú )游(yóu )行(háng )市(shì )里(lǐ )。歆(xīn )为(wéi )吏(lì ),休(xiū )沐(mù )出(chū )府(fǔ ),则(zé )归(guī )家(jiā )阖(hé )门(mén )。议(yì )论(lùn )持(chí )平(píng ),终(zhōng )不(bú )毁(huǐ )伤(shāng )人(rén )。同(tóng )郡(jùn )陶(táo )丘(qiū )洪(hóng )亦(yì )知(zhī )名(míng ),自(zì )以(yǐ )明(míng )见(jiàn )过(guò )歆(xīn )。时(shí )王(wáng )芬(fēn )与(yǔ )豪(háo )杰(jié )谋(móu )废(fèi )灵(líng )帝(dì )。语(yǔ )在(zài )武(wǔ )纪(jì )。芬(fēn )阴(yīn )呼(hū )歆(xīn )、洪(hóng )共(gòng )定(dìng )计(jì ),洪(hóng )欲(yù )行(háng ),歆(xīn )止(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )废(fèi )立(lì )大(dà )事(shì ),伊(yī )、霍(huò )之(zhī )所(suǒ )难(nán )。芬(fēn )性(xìng )疏(shū )而(ér )不(bú )武(wǔ ),此(cǐ )必(bì )无(wú )成(chéng ),而(ér )祸(huò )将(jiāng )及(jí )族(zú )。子(zǐ )其(qí )无(wú )往(wǎng )!”洪(hóng )从(cóng )歆(xīn )言(yán )而(ér )止(zhǐ )。后(hòu )芬(fēn )果(guǒ )败(bài ),洪(hóng )乃(nǎi )服(fú )。举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )郎(láng )中(zhōng ),病(bìng ),去(qù )官(guān )。灵(líng )帝(dì )崩(bēng ),何(hé )进(jìn )辅(fǔ )政(zhèng ),徵(zhēng )河(hé )南(nán )郑(zhèng )泰(tài )、颍(yǐng )川(chuān )荀(xún )攸(yōu )及(jí )歆(xīn )等(děng )。歆(xīn )到(dào ),为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng )。董(dǒng )卓(zhuó )迁(qiān )天(tiān )子(zǐ )长(zhǎng )安(ān ),歆(xīn )求(qiú )出(chū )为(wéi )下(xià )邽(guī )令(lìng ),病(bìng )不(bú )行(háng ),遂(suí )从(cóng )蓝(lán )田(tián )至(zhì )南(nán )阳(yáng )。时(shí )袁(yuán )术(shù )在(zài )穰(ráng ),留(liú )歆(xīn )。歆(xīn )说(shuō )术(shù )使(shǐ )进(jìn )军(jūn )讨(tǎo )卓(zhuó ),术(shù )不(bú )能(néng )用(yòng )。歆(xīn )欲(yù )弃(qì )去(qù ),会(huì )天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )太(tài )傅(fù )马(mǎ )日(rì )磾(dī )安(ān )集(jí )关(guān )东(dōng ),日(rì )磾(dī )辟(pì )歆(xīn )为(wéi )掾(yuàn )。东(dōng )至(zhì )徐(xú )州(zhōu ),诏(zhào )即(jí )拜(bài )歆(xīn )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu ),以(yǐ )为(wéi )政(zhèng )清(qīng )静(jìng )不(bú )烦(fán ),吏(lì )民(mín )感(gǎn )而(ér )爱(ài )之(zhī )。孙(sūn )策(cè )略(luè )地(dì )江(jiāng )东(dōng ),歆(xīn )知(zhī )策(cè )善(shàn )用(yòng )兵(bīng ),乃(nǎi )幅(fú )巾(jīn )奉(fèng )迎(yíng )。策(cè )以(yǐ )其(qí )长(zhǎng )者(zhě ),待(dài )以(yǐ )上(shàng )宾(bīn )之(zhī )礼(lǐ )。后(hòu )策(cè )死(sǐ )。太(tài )祖(zǔ )在(zài )官(guān )渡(dù ),表(biǎo )天(tiān )子(zǐ )徵(zhēng )歆(xīn )。孙(sūn )权(quán )欲(yù )不(bú )遣(qiǎn ),歆(xīn )谓(wèi )权(quán )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )奉(fèng )王(wáng )命(mìng ),始(shǐ )交(jiāo )好(hǎo )曹(cáo )公(gōng ),分(fèn )义(yì )未(wèi )固(gù ),使(shǐ )仆(pú )得(dé )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )效(xiào )心(xīn ),岂(qǐ )不(bú )有(yǒu )益(yì )乎(hū )?今(jīn )空(kōng )留(liú )仆(pú ),是(shì )为(wéi )养(yǎng )无(wú )用(yòng )之(zhī )物(wù ),非(fēi )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )良(liáng )计(jì )也(yě )。”权(quán )悦(yuè ),乃(nǎi )遣(qiǎn )歆(xīn )。宾(bīn )客(kè )旧(jiù )人(rén )送(sòng )之(zhī )者(zhě )千(qiān )馀(yú )人(rén ),赠(zèng )遗(yí )数(shù )百(bǎi )金(jīn )。歆(xīn )皆(jiē )无(wú )所(suǒ )拒(jù ),密(mì )各(gè )题(tí )识(shí ),至(zhì )临(lín )去(qù ),悉(xī )聚(jù )诸(zhū )物(wù ),谓(wèi )诸(zhū )宾(bīn )客(kè )曰(yuē ):“本(běn )无(wú )拒(jù )诸(zhū )君(jūn )之(zhī )心(xīn ),而(ér )所(suǒ )受(shòu )遂(suí )多(duō )。念(niàn )单(dān )车(chē )远(yuǎn )行(háng ),将(jiāng )以(yǐ )怀(huái )璧(bì )为(wéi )罪(zuì ),愿(yuàn )宾(bīn )客(kè )为(wéi )之(zhī )计(jì )。”众(zhòng )乃(nǎi )各(gè )留(liú )所(suǒ )赠(zèng ),而(ér )服(fú )其(qí )德(dé )。

歆(xīn )至(zhì ),拜(bài )议(yì )郎(láng ),参(cān )司(sī )空(kōng )军(jūn )事(shì ),入(rù )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),转(zhuǎn )侍(shì )中(zhōng ),代(dài )荀(xún )彧(yù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。太(tài )祖(zǔ )征(zhēng )孙(sūn )权(quán ),表(biǎo )歆(xīn )为(wéi )军(jūn )师(shī )。魏(wèi )国(guó )既(jì )建(jiàn ),为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。文(wén )帝(dì )即(jí )王(wáng )位(wèi ),拜(bài )相(xiàng )国(guó ),封(fēng )安(ān )乐(lè )乡(xiāng )侯(hóu )。及(jí )践(jiàn )阼(zuò ),改(gǎi )为(wéi )司(sī )徒(tú )。歆(xīn )素(sù )清(qīng )贫(pín ),禄(lù )赐(cì )以(yǐ )振(zhèn )施(shī )亲(qīn )戚(qī )故(gù )人(rén ),家(jiā )无(wú )担(dān )石(shí )之(zhī )储(chǔ )。公(gōng )卿(qīng )尝(cháng )并(bìng )赐(cì )没(méi )入(rù )生(shēng )口(kǒu ),唯(wéi )歆(xīn )出(chū )而(ér )嫁(jià )之(zhī )。帝(dì )叹(tàn )息(xī ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“司(sī )徒(tú ),国(guó )之(zhī )俊(jùn )老(lǎo ),所(suǒ )与(yǔ )和(hé )阴(yīn )阳(yáng )理(lǐ )庶(shù )事(shì )也(yě )。今(jīn )大(dà )官(guān )重(zhòng )膳(shàn ),而(ér )司(sī )徒(tú )蔬(shū )食(shí ),甚(shèn )无(wú )谓(wèi )也(yě )。”特(tè )赐(cì )御(yù )衣(yī ),及(jí )为(wéi )其(qí )妻(qī )子(zǐ )男(nán )女(nǚ )皆(jiē )作(zuò )衣(yī )服(fú )。三(sān )府(fǔ )议(yì ):“举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),本(běn )以(yǐ )德(dé )行(háng ),不(bú )复(fù )限(xiàn )以(yǐ )试(shì )经(jīng )。“歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )”丧(sàng )乱(luàn )以(yǐ )来(lái ),六(liù )籍(jí )堕(duò )废(fèi ),当(dāng )务(wù )存(cún )立(lì ),以(yǐ )崇(chóng )王(wáng )道(dào )。夫(fū )制(zhì )法(fǎ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )经(jīng )盛(shèng )衰(shuāi )。今(jīn )听(tīng )孝(xiào )廉(lián )不(bú )以(yǐ )经(jīng )试(shì ),恐(kǒng )学(xué )业(yè )遂(suí )从(cóng )此(cǐ )而(ér )废(fèi )。若(ruò )有(yǒu )秀(xiù )异(yì ),可(kě )特(tè )徵(zhēng )用(yòng )。患(huàn )於(yú )无(wú )其(qí )人(rén ),何(hé )患(huàn )不(bú )得(dé )哉(zāi )?”帝(dì )从(cóng )其(qí )言(yán )。

黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )举(jǔ )独(dú )行(háng )君(jūn )子(zǐ ),歆(xīn )举(jǔ )管(guǎn )宁(níng ),帝(dì )以(yǐ )安(ān )车(chē )徵(zhēng )之(zhī )。明(míng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),进(jìn )封(fēng )博(bó )平(píng )侯(hóu ),增(zēng )邑(yì )五(wǔ )百(bǎi )户(hù ),并(bìng )前(qián )千(qiān )三(sān )百(bǎi )户(hù ),转(zhuǎn )拜(bài )太(tài )尉(wèi )。歆(xīn )称(chēng )病(bìng )乞(qǐ )退(tuì ),让(ràng )位(wèi )於(yú )宁(níng )。帝(dì )不(bú )许(xǔ )。临(lín )当(dāng )大(dà )会(huì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )缪(miù )袭(xí )奉(fèng )诏(zhào )喻(yù )指(zhǐ )曰(yuē ):“朕(zhèn )新(xīn )莅(lì )庶(shù )事(shì ),一(yī )日(rì )万(wàn )几(jǐ ),惧(jù )听(tīng )断(duàn )之(zhī )不(bú )明(míng )。赖(lài )有(yǒu )德(dé )之(zhī )臣(chén ),左(zuǒ )右(yòu )朕(zhèn )躬(gōng ),而(ér )君(jūn )屡(lǚ )以(yǐ )疾(jí )辞(cí )位(wèi )。夫(fū )量(liàng )主(zhǔ )择(zé )君(jūn ),不(bú )居(jū )其(qí )朝(cháo ),委(wěi )荣(róng )弃(qì )禄(lù ),不(bú )究(jiū )其(qí )位(wèi ),古(gǔ )人(rén )固(gù )有(yǒu )之(zhī )矣(yǐ ),顾(gù )以(yǐ )为(wéi )周(zhōu )公(gōng )、伊(yī )尹(yǐn )则(zé )不(bú )然(rán )。絜(jié )身(shēn )徇(xùn )节(jiē ),常(cháng )人(rén )为(wéi )之(zhī ),不(bú )望(wàng )之(zhī )於(yú )君(jūn )。君(jūn )其(qí )力(lì )疾(jí )就(jiù )会(huì ),以(yǐ )惠(huì )予(yǔ )一(yī )人(rén )。将(jiāng )立(lì )席(xí )几(jǐ )筵(yàn ),命(mìng )百(bǎi )官(guān )总(zǒng )己(jǐ ),以(yǐ )须(xū )君(jūn )到(dào ),朕(zhèn )然(rán )后(hòu )御(yù )坐(zuò )。”又(yòu )诏(zhào )袭(xí ):“须(xū )歆(xīn )必(bì )起(qǐ ),乃(nǎi )还(hái )。”歆(xīn )不(bú )得(dé )已(yǐ ),乃(nǎi )起(qǐ )。

太(tài )和(hé )中(zhōng ),遣(qiǎn )曹(cáo )真(zhēn )从(cóng )子(zǐ )午(wǔ )道(dào )伐(fá )蜀(shǔ ),车(chē )驾(jià )东(dōng )幸(xìng )许(xǔ )昌(chāng )。歆(xīn )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“兵(bīng )乱(luàn )以(yǐ )来(lái ),过(guò )逾(yú )二(èr )纪(jì )。大(dà )魏(wèi )承(chéng )天(tiān )受(shòu )命(mìng ),陛(bì )下(xià )以(yǐ )圣(shèng )德(dé )当(dāng )成(chéng )康(kāng )之(zhī )隆(lóng ),宜(yí )弘(hóng )一(yī )代(dài )之(zhī )治(zhì ),绍(shào )三(sān )王(wáng )之(zhī )迹(jì )。虽(suī )有(yǒu )二(èr )贼(zéi )负(fù )险(xiǎn )延(yán )命(mìng ),苟(gǒu )圣(shèng )化(huà )日(rì )跻(jī ),远(yuǎn )人(rén )怀(huái )德(dé ),将(jiāng )襁(qiǎng )负(fù )而(ér )至(zhì )。夫(fū )兵(bīng )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )用(yòng )之(zhī ),故(gù )戢(jí )而(ér )时(shí )动(dòng )。臣(chén )诚(chéng )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )先(xiān )留(liú )心(xīn )於(yú )治(zhì )道(dào ),以(yǐ )征(zhēng )伐(fá )为(wéi )后(hòu )事(shì )。且(qiě )千(qiān )里(lǐ )运(yùn )粮(liáng ),非(fēi )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )利(lì );越(yuè )险(xiǎn )深(shēn )入(rù ),无(wú )独(dú )克(kè )之(zhī )功(gōng )。如(rú )闻(wén )今(jīn )年(nián )徵(zhēng )役(yì ),颇(pō )失(shī )农(nóng )桑(sāng )之(zhī )业(yè )。为(wéi )国(guó )者(zhě )以(yǐ )民(mín )为(wéi )基(jī ),民(mín )以(yǐ )衣(yī )食(shí )为(wéi )本(běn )。使(shǐ )中(zhōng )国(guó )无(wú )饥(jī )寒(hán )之(zhī )患(huàn ),百(bǎi )姓(xìng )无(wú )离(lí )土(tǔ )之(zhī )心(xīn ),则(zé )天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn ),二(èr )贼(zéi )之(zhī )衅(xìn ),可(kě )坐(zuò )而(ér )待(dài )也(yě )。臣(chén )备(bèi )位(wèi )宰(zǎi )相(xiàng ),老(lǎo )病(bìng )日(rì )笃(dǔ ),犬(quǎn )马(mǎ )之(zhī )命(mìng )将(jiāng )尽(jìn ),恐(kǒng )不(bú )复(fù )奉(fèng )望(wàng )銮(luán )盖(gài ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )竭(jié )臣(chén )子(zǐ )之(zhī )怀(huái ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )裁(cái )察(chá )!”帝(dì )报(bào )曰(yuē ):“君(jūn )深(shēn )虑(lǜ )国(guó )计(jì ),朕(zhèn )甚(shèn )嘉(jiā )之(zhī )。贼(zéi )凭(píng )恃(shì )山(shān )川(chuān ),二(èr )祖(zǔ )劳(láo )於(yú )前(qián )世(shì ),犹(yóu )不(bú )克(kè )平(píng ),朕(zhèn )岂(qǐ )敢(gǎn )自(zì )多(duō ),谓(wèi )必(bì )灭(miè )之(zhī )哉(zāi )!诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )一(yī )探(tàn )取(qǔ ),无(wú )由(yóu )自(zì )弊(bì ),是(shì )以(yǐ )观(guān )兵(bīng )以(yǐ )闚(kuī )其(qí )衅(xìn )。若(ruò )天(tiān )时(shí )未(wèi )至(zhì ),周(zhōu )武(wǔ )还(hái )师(shī ),乃(nǎi )前(qián )事(shì )之(zhī )鉴(jiàn ),朕(zhèn )敬(jìng )不(bú )忘(wàng )所(suǒ )戒(jiè )。”时(shí )秋(qiū )大(dà )雨(yǔ ),诏(zhào )真(zhēn )引(yǐn )军(jūn )还(hái )。太(tài )和(hé )五(wǔ )年(nián ),歆(xīn )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )敬(jìng )侯(hóu )。子(zǐ )表(biǎo )嗣(sì )。初(chū ),文(wén )帝(dì )分(fèn )歆(xīn )户(hù )邑(yì ),封(fēng )歆(xīn )弟(dì )缉(jī )列(liè )侯(hóu )。表(biǎo ),咸(xián )熙(xī )中(zhōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。

王(wáng )朗(lǎng )字(zì )景(jǐng )兴(xìng ),东(dōng )海(hǎi )郯(tán )人(rén )也(yě )。以(yǐ )通(tōng )经(jīng ),拜(bài )郎(láng )中(zhōng ),除(chú )菑(zī )丘(qiū )长(zhǎng )。师(shī )太(tài )尉(wèi )杨(yáng )赐(cì ),赐(cì )薨(hōng ),弃(qì )官(guān )行(háng )服(fú )。举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),辟(pì )公(gōng )府(fǔ ),不(bú )应(yīng )。徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陶(táo )谦(qiān )察(chá )朗(lǎng )茂(mào )才(cái )。时(shí )汉(hàn )帝(dì )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),关(guān )东(dōng )兵(bīng )起(qǐ ),朗(lǎng )为(wéi )谦(qiān )治(zhì )中(zhōng ),与(yǔ )别(bié )驾(jià )赵(zhào )昱(yù )等(děng )说(shuō )谦(qiān )曰(yuē ):“春(chūn )秋(qiū )之(zhī )义(yì ),求(qiú )诸(zhū )侯(hóu )莫(mò )如(rú )勤(qín )王(wáng )。今(jīn )天(tiān )子(zǐ )越(yuè )在(zài )西(xī )京(jīng ),宜(yí )遣(qiǎn )使(shǐ )奉(fèng )承(chéng )王(wáng )命(mìng )。“谦(qiān )乃(nǎi )遣(qiǎn )昱(yù )奉(fèng )章(zhāng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。天(tiān )子(zǐ )嘉(jiā )其(qí )意(yì ),拜(bài )谦(qiān )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )。以(yǐ )昱(yù )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )太(tài )守(shǒu ),朗(lǎng )会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu )。孙(sūn )策(cè )渡(dù )江(jiāng )略(luè )地(dì )。朗(lǎng )功(gōng )曹(cáo )虞(yú )翻(fān )以(yǐ )为(wéi )力(lì )不(bú )能(néng )拒(jù ),不(bú )如(rú )避(bì )之(zhī )。朗(lǎng )自(zì )以(yǐ )身(shēn )为(wéi )汉(hàn )吏(lì ),宜(yí )保(bǎo )城(chéng )邑(yì ),遂(suí )举(jǔ )兵(bīng )与(yǔ )策(cè )战(zhàn ),败(bài )绩(jì ),浮(fú )海(hǎi )至(zhì )东(dōng )冶(yě )。策(cè )又(yòu )追(zhuī )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。朗(lǎng )乃(nǎi )诣(yì )策(cè )。策(cè )以(yǐ )朗(lǎng )儒(rú )雅(yǎ ),诘(jié )让(ràng )而(ér )不(bú )害(hài )。虽(suī )流(liú )移(yí )穷(qióng )困(kùn ),朝(cháo )不(bú )谋(móu )夕(xī ),而(ér )收(shōu )恤(xù )亲(qīn )旧(jiù ),分(fèn )多(duō )割(gē )少(shǎo ),行(háng )义(yì )甚(shèn )著(zhe )。

太(tài )祖(zǔ )表(biǎo )徵(zhēng )之(zhī ),朗(lǎng )自(zì )曲(qǔ )阿(ā )展(zhǎn )转(zhuǎn )江(jiāng )海(hǎi ),积(jī )年(nián )乃(nǎi )至(zhì )。拜(bài )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū ),参(cān )司(sī )空(kōng )军(jūn )事(shì )。魏(wèi )国(guó )初(chū )建(jiàn ),以(yǐ )军(jūn )祭(jì )酒(jiǔ )领(lǐng )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),迁(qiān )少(shǎo )府(fǔ )、奉(fèng )常(cháng )、大(dà )理(lǐ )。务(wù )在(zài )宽(kuān )恕(shù ),罪(zuì )疑(yí )从(cóng )轻(qīng )。锺(zhōng )繇(yáo )明(míng )察(chá )当(dāng )法(fǎ ),俱(jù )以(yǐ )治(zhì )狱(yù )见(jiàn )称(chēng )。

文(wén )帝(dì )即(jí )王(wáng )位(wèi ),迁(qiān )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),封(fēng )安(ān )陵(líng )亭(tíng )侯(hóu )。上(shàng )疏(shū )劝(quàn )育(yù )民(mín )省(shěng )刑(xíng )曰(yuē ):“兵(bīng )起(qǐ )已(yǐ )来(lái )三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián ),四(sì )海(hǎi )荡(dàng )覆(fù ),万(wàn )国(guó )殄(tiǎn )瘁(cuì )。赖(lài )先(xiān )王(wáng )芟(shān )除(chú )寇(kòu )贼(zéi ),扶(fú )育(yù )孤(gū )弱(ruò ),遂(suí )令(lìng )华(huá )夏(xià )复(fù )有(yǒu )纲(gāng )纪(jì )。鸠(jiū )集(jí )兆(zhào )民(mín ),于(yú )兹(zī )魏(wèi )土(tǔ ),使(shǐ )封(fēng )鄙(bǐ )之(zhī )内(nèi ),鸡(jī )鸣(míng )狗(gǒu )吠(fèi ),达(dá )於(yú )四(sì )境(jìng ),蒸(zhēng )庶(shù )欣(xīn )欣(xīn ),喜(xǐ )遇(yù )升(shēng )平(píng )。今(jīn )远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )寇(kòu )未(wèi )宾(bīn ),兵(bīng )戎(róng )之(zhī )役(yì )未(wèi )息(xī ),诚(chéng )令(lìng )复(fù )除(chú )足(zú )以(yǐ )怀(huái )远(yuǎn )人(rén ),良(liáng )宰(zǎi )足(zú )以(yǐ )宣(xuān )德(dé )泽(zé ),阡(qiān )陌(mò )咸(xián )修(xiū ),四(sì )民(mín )殷(yīn )炽(chì ),必(bì )复(fù )过(guò )於(yú )曩(nǎng )时(shí )而(ér )富(fù )於(yú )平(píng )日(rì )矣(yǐ )。易(yì )称(chēng )敕(chì )法(fǎ ),书(shū )著(zhe )祥(xiáng )刑(xíng ),一(yī )人(rén )有(yǒu )庆(qìng ),兆(zhào )民(mín )赖(lài )之(zhī ),慎(shèn )法(fǎ )狱(yù )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。昔(xī )曹(cáo )相(xiàng )国(guó )以(yǐ )狱(yù )市(shì )为(wéi )寄(jì ),路(lù )温(wēn )舒(shū )疾(jí )治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì )。夫(fū )治(zhì )狱(yù )者(zhě )得(dé )其(qí )情(qíng ),则(zé )无(wú )冤(yuān )死(sǐ )之(zhī )囚(qiú );丁(dīng )壮(zhuàng )者(zhě )得(dé )尽(jìn )地(dì )力(lì ),则(zé )无(wú )饥(jī )馑(jǐn )之(zhī )民(mín );穷(qióng )老(lǎo )者(zhě )得(dé )仰(yǎng )食(shí )仓(cāng )廪(lǐn ),则(zé )无(wú )喂(wèi )饿(è )之(zhī )殍(piǎo );嫁(jià )娶(qǔ )以(yǐ )时(shí ),则(zé )男(nán )女(nǚ )无(wú )怨(yuàn )旷(kuàng )之(zhī )恨(hèn );胎(tāi )养(yǎng )必(bì )全(quán ),则(zé )孕(yùn )者(zhě )无(wú )自(zì )伤(shāng )之(zhī )哀(āi );新(xīn )生(shēng )必(bì )复(fù ),则(zé )孩(hái )者(zhě )无(wú )不(bú )育(yù )之(zhī )累(lèi );壮(zhuàng )而(ér )后(hòu )役(yì ),则(zé )幼(yòu )者(zhě )无(wú )离(lí )家(jiā )之(zhī )思(sī );二(èr )毛(máo )不(bú )戎(róng ),则(zé )老(lǎo )者(zhě )无(wú )顿(dùn )伏(fú )之(zhī )患(huàn )。医(yī )药(yào )以(yǐ )疗(liáo )其(qí )疾(jí ),宽(kuān )繇(yáo )以(yǐ )乐(lè )其(qí )业(yè ),威(wēi )罚(fá )以(yǐ )抑(yì )其(qí )强(qiáng ),恩(ēn )仁(rén )以(yǐ )济(jì )其(qí )弱(ruò ),赈(zhèn )贷(dài )以(yǐ )赡(shàn )其(qí )乏(fá )。十(shí )年(nián )之(zhī )后(hòu ),既(jì )笄(jī )者(zhě )必(bì )盈(yíng )巷(xiàng )。二(èr )十(shí )年(nián )之(zhī )后(hòu ),胜(shèng )兵(bīng )者(zhě )必(bì )满(mǎn )野(yě )矣(yǐ )。”

及(jí )文(wén )帝(dì )践(jiàn )阼(zuò ),改(gǎi )为(wéi )司(sī )空(kōng ),进(jìn )封(fēng )乐(lè )平(píng )乡(xiāng )侯(hóu )。时(shí )帝(dì )颇(pō )出(chū )游(yóu )猎(liè ),或(huò )昏(hūn )夜(yè )还(hái )宫(gōng )。朗(lǎng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“夫(fū )帝(dì )王(wáng )之(zhī )居(jū ),外(wài )则(zé )饰(shì )周(zhōu )卫(wèi ),内(nèi )则(zé )重(zhòng )禁(jìn )门(mén ),将(jiāng )行(háng )则(zé )设(shè )兵(bīng )而(ér )后(hòu )出(chū )幄(wò ),称(chēng )警(jǐng )而(ér )后(hòu )践(jiàn )墀(chí ),张(zhāng )弧(hú )而(ér )后(hòu )登(dēng )舆(yú ),清(qīng )道(dào )而(ér )后(hòu )奉(fèng )引(yǐn ),遮(zhē )列(liè )而(ér )后(hòu )转(zhuǎn )毂(gū ),静(jìng )室(shì )而(ér )后(hòu )息(xī )驾(jià ),皆(jiē )所(suǒ )以(yǐ )显(xiǎn )至(zhì )尊(zūn ),务(wù )戒(jiè )慎(shèn ),垂(chuí )法(fǎ )教(jiāo )也(yě )。近(jìn )日(rì )车(chē )驾(jià )出(chū )临(lín )捕(bǔ )虎(hǔ ),日(rì )昃(zè )而(ér )行(háng ),及(jí )昏(hūn )而(ér )反(fǎn ),违(wéi )警(jǐng )跸(bì )之(zhī )常(cháng )法(fǎ ),非(fēi )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )至(zhì )慎(shèn )也(yě )。”帝(dì )报(bào )曰(yuē ):“览(lǎn )表(biǎo ),虽(suī )魏(wèi )绛(jiàng )称(chēng )虞(yú )箴(zhēn )以(yǐ )讽(fěng )晋(jìn )悼(dào ),相(xiàng )如(rú )陈(chén )猛(měng )兽(shòu )以(yǐ )戒(jiè )汉(hàn )武(wǔ ),未(wèi )足(zú )以(yǐ )喻(yù )。方(fāng )今(jīn )二(èr )寇(kòu )未(wèi )殄(tiǎn ),将(jiāng )帅(shuài )远(yuǎn )征(zhēng ),故(gù )时(shí )入(rù )原(yuán )野(yě )以(yǐ )习(xí )戎(róng )备(bèi )。至(zhì )於(yú )夜(yè )还(hái )之(zhī )戒(jiè ),已(yǐ )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )施(shī )行(háng )。”

初(chū ),建(jiàn )安(ān )末(mò ),孙(sūn )权(quán )始(shǐ )遣(qiǎn )使(shǐ )称(chēng )藩(fān ),而(ér )与(yǔ )刘(liú )备(bèi )交(jiāo )兵(bīng )。诏(zhào )议(yì )“当(dāng )兴(xìng )师(shī )与(yǔ )吴(wú )并(bìng )取(qǔ )蜀(shǔ )不(bú )”?朗(lǎng )议(yì )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )之(zhī )军(jūn ),重(zhòng )於(yú )华(huá )、岱(dài ),诚(chéng )宜(yí )坐(zuò )曜(yào )天(tiān )威(wēi ),不(bú )动(dòng )若(ruò )山(shān )。假(jiǎ )使(shǐ )权(quán )亲(qīn )与(yǔ )蜀(shǔ )贼(zéi )相(xiàng )持(chí ),搏(bó )战(zhàn )旷(kuàng )日(rì ),智(zhì )均(jūn )力(lì )敌(dí ),兵(bīng )不(bú )速(sù )决(jué ),当(dāng )须(xū )军(jūn )兴(xìng )以(yǐ )成(chéng )其(qí )势(shì )者(zhě ),然(rán )后(hòu )宜(yí )选(xuǎn )持(chí )重(zhòng )之(zhī )将(jiāng ),承(chéng )寇(kòu )贼(zéi )之(zhī )要(yào ),相(xiàng )时(shí )而(ér )后(hòu )动(dòng ),择(zé )地(dì )而(ér )后(hòu )行(háng ),一(yī )举(jǔ )更(gèng )无(wú )馀(yú )事(shì )。今(jīn )权(quán )之(zhī )师(shī )未(wèi )动(dòng ),则(zé )助(zhù )吴(wú )之(zhī )军(jūn )无(wú )为(wéi )先(xiān )征(zhēng )。且(qiě )雨(yǔ )水(shuǐ )方(fāng )盛(shèng ),非(fēi )行(háng )军(jūn )动(dòng )众(zhòng )之(zhī )时(shí )。”帝(dì )纳(nà )其(qí )计(jì )。黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),鹈(tí )鹕(hú )集(jí )灵(líng )芝(zhī )池(chí ),诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )举(jǔ )独(dú )行(háng )君(jūn )子(zǐ )。朗(lǎng )荐(jiàn )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )杨(yáng )彪(biāo ),且(qiě )称(chēng )疾(jí ),让(ràng )位(wèi )於(yú )彪(biāo )。帝(dì )乃(nǎi )为(wéi )彪(biāo )置(zhì )吏(lì )卒(zú ),位(wèi )次(cì )三(sān )公(gōng )。诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )求(qiú )贤(xián )於(yú )君(jūn )而(ér )未(wèi )得(dé ),君(jūn )乃(nǎi )翻(fān )然(rán )称(chēng )疾(jí ),非(fēi )徒(tú )不(bú )得(dé )贤(xián ),更(gèng )开(kāi )失(shī )贤(xián )之(zhī )路(lù ),增(zēng )玉(yù )铉(xuàn )之(zhī )倾(qīng )。无(wú )乃(nǎi )居(jū )其(qí )室(shì )出(chū )其(qí )言(yán )不(bú )善(shàn ),见(jiàn )违(wéi )於(yú )君(jūn )子(zǐ )乎(hū )!君(jūn )其(qí )勿(wù )有(yǒu )后(hòu )辞(cí )。”朗(lǎng )乃(nǎi )起(qǐ )。

孙(sūn )权(quán )欲(yù )遣(qiǎn )子(zǐ )登(dēng )入(rù )侍(shì ),不(bú )至(zhì )。是(shì )时(shí )车(chē )驾(jià )徙(xǐ )许(xǔ )昌(chāng ),大(dà )兴(xìng )屯(tún )田(tián ),欲(yù )举(jǔ )军(jūn )东(dōng )征(zhēng )。朗(lǎng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )南(nán )越(yuè )守(shǒu )善(shàn ),婴(yīng )齐(qí )入(rù )侍(shì ),遂(suí )为(wéi )冢(zhǒng )嗣(sì ),还(hái )君(jūn )其(qí )国(guó )。康(kāng )居(jū )骄(jiāo )黠(xiá ),情(qíng )不(bú )副(fù )辞(cí ),都(dōu )护(hù )奏(zòu )议(yì )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )遣(qiǎn )侍(shì )子(zǐ ),以(yǐ )黜(chù )无(wú )礼(lǐ )。且(qiě )吴(wú )濞(bì )之(zhī )祸(huò ),萌(méng )於(yú )子(zǐ )入(rù ),隗(wěi )嚣(xiāo )之(zhī )叛(pàn ),亦(yì )不(bú )顾(gù )子(zǐ )。往(wǎng )者(zhě )闻(wén )权(quán )有(yǒu )遣(qiǎn )子(zǐ )之(zhī )言(yán )而(ér )未(wèi )至(zhì ),今(jīn )六(liù )军(jūn )戒(jiè )严(yán ),臣(chén )恐(kǒng )舆(yú )人(rén )未(wèi )畅(chàng )圣(shèng )旨(zhǐ ),当(dāng )谓(wèi )国(guó )家(jiā )愠(yùn )於(yú )登(dēng )之(zhī )逋(bū )留(liú ),是(shì )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )兴(xìng )师(shī )。设(shè )师(shī )行(háng )而(ér )登(dēng )乃(nǎi )至(zhì ),则(zé )为(wéi )所(suǒ )动(dòng )者(zhě )至(zhì )大(dà ),所(suǒ )致(zhì )者(zhě )至(zhì )细(xì ),犹(yóu )未(wèi )足(zú )以(yǐ )为(wéi )庆(qìng )。设(shè )其(qí )傲(ào )狠(hěn ),殊(shū )无(wú )入(rù )志(zhì ),惧(jù )彼(bǐ )舆(yú )论(lùn )之(zhī )未(wèi )畅(chàng )者(zhě ),并(bìng )怀(huái )伊(yī )邑(yì )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )敕(chì )别(bié )征(zhēng )诸(zhū )将(jiāng ),各(gè )明(míng )奉(fèng )禁(jìn )令(lìng ),以(yǐ )慎(shèn )守(shǒu )所(suǒ )部(bù )。外(wài )曜(yào )烈(liè )威(wēi ),内(nèi )广(guǎng )耕(gēng )稼(jià ),使(shǐ )泊(bó )然(rán )若(ruò )山(shān ),澹(dàn )然(rán )若(ruò )渊(yuān ),势(shì )不(bú )可(kě )动(dòng ),计(jì )不(bú )可(kě )测(cè )。”是(shì )时(shí ),帝(dì )以(yǐ )成(chéng )军(jūn )遂(suí )行(háng ),权(quán )子(zǐ )不(bú )至(zhì ),车(chē )驾(jià )临(lín )江(jiāng )而(ér )还(hái )。

明(míng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),进(jìn )封(fēng )兰(lán )陵(líng )侯(hóu ),增(zēng )邑(yì )五(wǔ )百(bǎi ),并(bìng )前(qián )千(qiān )二(èr )百(bǎi )户(hù )。使(shǐ )至(zhì )邺(yè )省(shěng )文(wén )昭(zhāo )皇(huáng )后(hòu )陵(líng ),见(jiàn )百(bǎi )姓(xìng )或(huò )有(yǒu )不(bú )足(zú )。是(shì )时(shí )方(fāng )营(yíng )修(xiū )宫(gōng )室(shì ),朗(lǎng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi )已(yǐ )来(lái ),恩(ēn )诏(zhào )屡(lǚ )布(bù ),百(bǎi )姓(xìng )万(wàn )民(mín )莫(mò )不(bú )欣(xīn )欣(xīn )。臣(chén )顷(qǐng )奉(fèng )使(shǐ )北(běi )行(háng ),往(wǎng )反(fǎn )道(dào )路(lù ),闻(wén )众(zhòng )徭(yáo )役(yì ),其(qí )可(kě )得(dé )蠲(juān )除(chú )省(shěng )减(jiǎn )者(zhě )甚(shèn )多(duō )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )重(zhòng )留(liú )日(rì )昃(zè )之(zhī )听(tīng ),以(yǐ )计(jì )制(zhì )寇(kòu )。昔(xī )大(dà )禹(yǔ )将(jiāng )欲(yù )拯(zhěng )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )患(huàn ),故(gù )乃(nǎi )先(xiān )卑(bēi )其(qí )宫(gōng )室(shì ),俭(jiǎn )其(qí )衣(yī )食(shí ),用(yòng )能(néng )尽(jìn )有(yǒu )九(jiǔ )州(zhōu ),弼(bì )成(chéng )五(wǔ )服(fú )。句(jù )践(jiàn )欲(yù )广(guǎng )其(qí )御(yù )儿(ér )之(zhī )疆(jiāng ),馘(guó )夫(fū )差(chà )於(yú )姑(gū )苏(sū ),故(gù )亦(yì )约(yuē )其(qí )身(shēn )以(yǐ )及(jí )家(jiā ),俭(jiǎn )其(qí )家(jiā )以(yǐ )施(shī )国(guó ),用(yòng )能(néng )囊(náng )括(kuò )五(wǔ )湖(hú ),席(xí )卷(juàn )三(sān )江(jiāng ),取(qǔ )威(wēi )中(zhōng )国(guó ),定(dìng )霸(bà )华(huá )夏(xià )。汉(hàn )之(zhī )文(wén )、景(jǐng )亦(yì )欲(yù )恢(huī )弘(hóng )祖(zǔ )业(yè ),增(zēng )崇(chóng )洪(hóng )绪(xù ),故(gù )能(néng )割(gē )意(yì )於(yú )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )台(tái ),昭(zhāo )俭(jiǎn )於(yú )弋(yì )绨(tí )之(zhī )服(fú ),内(nèi )减(jiǎn )太(tài )官(guān )而(ér )不(bú )受(shòu )贡(gòng )献(xiàn ),外(wài )省(shěng )徭(yáo )赋(fù )而(ér )务(wù )农(nóng )桑(sāng ),用(yòng )能(néng )号(hào )称(chēng )升(shēng )平(píng ),几(jǐ )致(zhì )刑(xíng )错(cuò )。孝(xiào )武(wǔ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )奋(fèn )其(qí )军(jūn )势(shì ),拓(tuò )其(qí )外(wài )境(jìng ),诚(chéng )因(yīn )祖(zǔ )考(kǎo )畜(chù )积(jī )素(sù )足(zú ),故(gù )能(néng )遂(suí )成(chéng )大(dà )功(gōng )。霍(huò )去(qù )病(bìng ),中(zhōng )才(cái )之(zhī )将(jiāng ),犹(yóu )以(yǐ )匈(xiōng )奴(nú )未(wèi )灭(miè ),不(bú )治(zhì )第(dì )宅(zhái )。明(míng )恤(xù )远(yuǎn )者(zhě )略(luè )近(jìn ),事(shì )外(wài )者(zhě )简(jiǎn )内(nèi )。自(zì )汉(hàn )之(zhī )初(chū )及(jí )其(qí )中(zhōng )兴(xìng ),皆(jiē )於(yú )金(jīn )革(gé )略(luè )寝(qǐn )之(zhī )后(hòu ),然(rán )后(hòu )凤(fèng )阙(què )猥(wěi )闶(kāng ),德(dé )阳(yáng )并(bìng )起(qǐ )。今(jīn )当(dāng )建(jiàn )始(shǐ )之(zhī )前(qián )足(zú )用(yòng )列(liè )朝(cháo )会(huì ),崇(chóng )华(huá )之(zhī )后(hòu )足(zú )用(yòng )序(xù )内(nèi )官(guān ),华(huá )林(lín )、天(tiān )渊(yuān )足(zú )用(yòng )展(zhǎn )游(yóu )宴(yàn ),若(ruò )且(qiě )先(xiān )成(chéng )阊(chāng )阖(hé )之(zhī )象(xiàng )魏(wèi ),使(shǐ )足(zú )用(yòng )列(liè )远(yuǎn )人(rén )之(zhī )朝(cháo )贡(gòng )者(zhě ),脩(yǒu )城(chéng )池(chí ),使(shǐ )足(zú )用(yòng )绝(jué )逾(yú )越(yuè ),成(chéng )国(guó )险(xiǎn ),其(qí )馀(yú )一(yī )切(qiē ),且(qiě )须(xū )丰(fēng )年(nián )。一(yī )以(yǐ )勤(qín )耕(gēng )农(nóng )为(wéi )务(wù ),习(xí )戎(róng )备(bèi )为(wéi )事(shì ),则(zé )国(guó )无(wú )怨(yuàn )旷(kuàng ),户(hù )口(kǒu )滋(zī )息(xī ),民(mín )充(chōng )兵(bīng )强(qiáng ),而(ér )寇(kòu )戎(róng )不(bú )宾(bīn ),缉(jī )熙(xī )不(bú )足(zú ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”转(zhuǎn )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

时(shí )屡(lǚ )失(shī )皇(huáng )子(zǐ ),而(ér )后(hòu )宫(gōng )就(jiù )馆(guǎn )者(zhě )少(shǎo ),朗(lǎng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )周(zhōu )文(wén )十(shí )五(wǔ )而(ér )有(yǒu )武(wǔ )王(wáng ),遂(suí )享(xiǎng )十(shí )子(zǐ )之(zhī )祚(zuò ),以(yǐ )广(guǎng )诸(zhū )姬(jī )之(zhī )胤(yìn )。武(wǔ )王(wáng )既(jì )老(lǎo )而(ér )生(shēng )成(chéng )王(wáng ),成(chéng )王(wáng )是(shì )以(yǐ )鲜(xiān )於(yú )兄(xiōng )弟(dì )。此(cǐ )二(èr )王(wáng )者(zhě ),各(gè )树(shù )圣(shèng )德(dé ),无(wú )以(yǐ )相(xiàng )过(guò ),比(bǐ )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )之(zhī )祚(zuò ),则(zé )不(bú )相(xiàng )如(rú )。盖(gài )生(shēng )育(yù )有(yǒu )早(zǎo )晚(wǎn ),所(suǒ )产(chǎn )有(yǒu )众(zhòng )寡(guǎ )也(yě )。陛(bì )下(xià )既(jì )德(dé )祚(zuò )兼(jiān )彼(bǐ )二(èr )圣(shèng ),春(chūn )秋(qiū )高(gāo )於(yú )姬(jī )文(wén )育(yù )武(wǔ )之(zhī )时(shí )矣(yǐ ),而(ér )子(zǐ )发(fā )未(wèi )举(jǔ )於(yú )椒(jiāo )兰(lán )之(zhī )奥(ào )房(fáng ),藩(fān )王(wáng )未(wèi )繁(fán )於(yú )掖(yè )庭(tíng )之(zhī )众(zhòng )室(shì )。以(yǐ )成(chéng )王(wáng )为(wéi )喻(yù ),虽(suī )未(wèi )为(wéi )晚(wǎn ),取(qǔ )譬(pì )伯(bó )邑(yì ),则(zé )不(bú )为(wéi )夙(sù )。周(zhōu )礼(lǐ )六(liù )宫(gōng )内(nèi )官(guān )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén ),而(ér )诸(zhū )经(jīng )常(cháng )说(shuō ),咸(xián )以(yǐ )十(shí )二(èr )为(wéi )限(xiàn ),至(zhì )於(yú )秦(qín )汉(hàn )之(zhī )末(mò ),或(huò )以(yǐ )千(qiān )百(bǎi )为(wéi )数(shù )矣(yǐ )。然(rán )虽(suī )弥(mí )猥(wěi ),而(ér )就(jiù )时(shí )於(yú )吉(jí )馆(guǎn )者(zhě )或(huò )甚(shèn )鲜(xiān ),明(míng )''百(bǎi )斯(sī )男(nán )''之(zhī )本(běn ),诚(chéng )在(zài )於(yú )一(yī )意(yì ),不(bú )但(dàn )在(zài )於(yú )务(wù )广(guǎng )也(yě )。老(lǎo )臣(chén )慺(lóu )慺(lóu ),愿(yuàn )国(guó )家(jiā )同(tóng )祚(zuò )於(yú )轩(xuān )辕(yuán )之(zhī )五(wǔ )五(wǔ ),而(ér )未(wèi )及(jí )周(zhōu )文(wén )之(zhī )二(èr )五(wǔ ),用(yòng )为(wéi )伊(yī )邑(yì )。且(qiě )少(shǎo )小(xiǎo )常(cháng )苦(kǔ )被(bèi )褥(rù )泰(tài )温(wēn ),泰(tài )温(wēn )则(zé )不(bú )能(néng )便(biàn )柔(róu )肤(fū )弱(ruò )体(tǐ ),是(shì )以(yǐ )难(nán )可(kě )防(fáng )护(hù ),而(ér )易(yì )用(yòng )感(gǎn )慨(kǎi )。若(ruò )常(cháng )令(lìng )少(shǎo )小(xiǎo )之(zhī )缊(wēn )袍(páo ),不(bú )至(zhì )於(yú )甚(shèn )厚(hòu ),则(zé )必(bì )咸(xián )保(bǎo )金(jīn )石(shí )之(zhī )性(xìng ),而(ér )比(bǐ )寿(shòu )於(yú )南(nán )山(shān )矣(yǐ )。”帝(dì )报(bào )曰(yuē ):“夫(fū )忠(zhōng )至(zhì )者(zhě )辞(cí )笃(dǔ ),爱(ài )重(zhòng )者(zhě )言(yán )深(shēn )。君(jūn )既(jì )劳(láo )思(sī )虑(lǜ ),又(yòu )手(shǒu )笔(bǐ )将(jiāng )顺(shùn ),三(sān )复(fù )德(dé )音(yīn ),欣(xīn )然(rán )无(wú )量(liàng )。朕(zhèn )继(jì )嗣(sì )未(wèi )立(lì ),以(yǐ )为(wéi )君(jūn )忧(yōu ),钦(qīn )纳(nà )至(zhì )言(yán ),思(sī )闻(wén )良(liáng )规(guī )。”朗(lǎng )著(zhe )易(yì )、春(chūn )秋(qiū )、孝(xiào )经(jīng )、周(zhōu )官(guān )传(chuán ),奏(zòu )议(yì )论(lùn )记(jì ),咸(xián )传(chuán )於(yú )世(shì )。太(tài )和(hé )二(èr )年(nián )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )成(chéng )侯(hóu )。子(zǐ )肃(sù )嗣(sì )。初(chū ),文(wén )帝(dì )分(fèn )朗(lǎng )户(hù )邑(yì ),封(fēng )一(yī )子(zǐ )列(liè )侯(hóu ),朗(lǎng )乞(qǐ )封(fēng )兄(xiōng )子(zǐ )详(xiáng )。

肃(sù )字(zì )子(zǐ )雍(yōng )。年(nián )十(shí )八(bā ),从(cóng )宋(sòng )忠(zhōng )读(dú )太(tài )玄(xuán ),而(ér )更(gèng )为(wéi )之(zhī )解(jiě )。黄(huáng )初(chū )中(zhōng ),为(wéi )散(sàn )骑(qí )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )。太(tài )和(hé )三(sān )年(nián ),拜(bài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。四(sì )年(nián ),大(dà )司(sī )马(mǎ )曹(cáo )真(zhēn )征(zhēng )蜀(shǔ ),肃(sù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“前(qián )志(zhì )有(yǒu )之(zhī ),‘千(qiān )里(lǐ )馈(kuì )粮(liáng ),士(shì )有(yǒu )饥(jī )色(sè ),樵(qiáo )苏(sū )后(hòu )爨(cuàn ),师(shī )不(bú )宿(xiǔ )饱(bǎo )’,此(cǐ )谓(wèi )平(píng )涂(tú )之(zhī )行(háng )军(jūn )者(zhě )也(yě )。又(yòu )况(kuàng )於(yú )深(shēn )入(rù )阻(zǔ )险(xiǎn ),凿(záo )路(lù )而(ér )前(qián ),则(zé )其(qí )为(wéi )劳(láo )必(bì )相(xiàng )百(bǎi )也(yě )。今(jīn )又(yòu )加(jiā )之(zhī )以(yǐ )霖(lín )雨(yǔ ),山(shān )坂(bǎn )峻(jùn )滑(huá ),众(zhòng )逼(bī )而(ér )不(bú )展(zhǎn ),粮(liáng )县(xiàn )而(ér )难(nán )继(jì ),实(shí )行(háng )军(jūn )者(zhě )之(zhī )大(dà )忌(jì )也(yě )。闻(wén )曹(cáo )真(zhēn )发(fā )已(yǐ )逾(yú )月(yuè )而(ér )行(háng )裁(cái )半(bàn )谷(gǔ ),治(zhì )道(dào )功(gōng )夫(fū ),战(zhàn )士(shì )悉(xī )作(zuò )。是(shì )贼(zéi )偏(piān )得(dé )以(yǐ )逸(yì )而(ér )待(dài )劳(láo ),乃(nǎi )兵(bīng )家(jiā )之(zhī )所(suǒ )惮(dàn )也(yě )。言(yán )之(zhī )前(qián )代(dài ),则(zé )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),出(chū )关(guān )而(ér )复(fù )还(hái );论(lùn )之(zhī )近(jìn )事(shì ),则(zé )武(wǔ )、文(wén )征(zhēng )权(quán ),临(lín )江(jiāng )而(ér )不(bú )济(jì )。岂(qǐ )非(fēi )所(suǒ )谓(wèi )顺(shùn )天(tiān )知(zhī )时(shí ),通(tōng )於(yú )权(quán )变(biàn )者(zhě )哉(zāi )!兆(zhào )民(mín )知(zhī )圣(shèng )上(shàng )以(yǐ )水(shuǐ )雨(yǔ )艰(jiān )剧(jù )之(zhī )故(gù ),休(xiū )而(ér )息(xī )之(zhī ),后(hòu )日(rì )有(yǒu )衅(xìn ),乘(chéng )而(ér )用(yòng )之(zhī ),则(zé )所(suǒ )谓(wèi )悦(yuè )以(yǐ )犯(fàn )难(nán ),民(mín )忘(wàng )其(qí )死(sǐ )者(zhě )矣(yǐ )。”於(yú )是(shì )遂(suí )罢(bà )。又(yòu )上(shàng )疏(shū ):“宜(yí )遵(zūn )旧(jiù )礼(lǐ ),为(wéi )大(dà )臣(chén )发(fā )哀(āi ),荐(jiàn )果(guǒ )宗(zōng )庙(miào )。”事(shì )皆(jiē )施(shī )行(háng )。又(yòu )上(shàng )疏(shū )陈(chén )政(zhèng )本(běn )曰(yuē ):“除(chú )无(wú )事(shì )之(zhī )位(wèi ),损(sǔn )不(bú )急(jí )之(zhī )禄(lù ),止(zhǐ )浮(fú )食(shí )之(zhī )费(fèi ),并(bìng )从(cóng )容(róng )之(zhī )官(guān );使(shǐ )官(guān )必(bì )有(yǒu )职(zhí ),职(zhí )任(rèn )其(qí )事(shì ),事(shì )必(bì )受(shòu )禄(lù ),禄(lù )代(dài )其(qí )耕(gēng ),乃(nǎi )往(wǎng )古(gǔ )之(zhī )常(cháng )式(shì ),当(dāng )今(jīn )之(zhī )所(suǒ )宜(yí )也(yě )。官(guān )寡(guǎ )而(ér )禄(lù )厚(hòu ),则(zé )公(gōng )家(jiā )之(zhī )费(fèi )鲜(xiān ),进(jìn )仕(shì )之(zhī )志(zhì )劝(quàn )。各(gè )展(zhǎn )才(cái )力(lì ),莫(mò )相(xiàng )倚(yǐ )仗(zhàng )。敷(fū )奏(zòu )以(yǐ )言(yán ),明(míng )试(shì )以(yǐ )功(gōng ),能(néng )之(zhī )与(yǔ )否(fǒu ),简(jiǎn )在(zài )帝(dì )心(xīn )。是(shì )以(yǐ )唐(táng )、虞(yú )之(zhī )设(shè )官(guān )分(fèn )职(zhí ),申(shēn )命(mìng )公(gōng )卿(qīng ),各(gè )以(yǐ )其(qí )事(shì ),然(rán )后(hòu )惟(wéi )龙(lóng )为(wéi )纳(nà )言(yán ),犹(yóu )今(jīn )尚(shàng )书(shū )也(yě ),以(yǐ )出(chū )内(nèi )帝(dì )命(mìng )而(ér )已(yǐ )。夏(xià )、殷(yīn )不(bú )可(kě )得(dé )而(ér )详(xiáng )。甘(gān )誓(shì )曰(yuē )‘六(liù )事(shì )之(zhī )人(rén )’,明(míng )六(liù )卿(qīng )亦(yì )典(diǎn )事(shì )者(zhě )也(yě )。周(zhōu )官(guān )则(zé )备(bèi )矣(yǐ ),五(wǔ )日(rì )视(shì )朝(cháo ),公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )并(bìng )进(jìn ),而(ér )司(sī )士(shì )辨(biàn )其(qí )位(wèi )焉(yān )。其(qí )记(jì )曰(yuē ):‘坐(zuò )而(ér )论(lùn )道(dào ),谓(wèi )之(zhī )王(wáng )公(gōng );作(zuò )而(ér )行(háng )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )士(shì )大(dà )夫(fū )。’及(jí )汉(hàn )之(zhī )初(chū ),依(yī )拟(nǐ )前(qián )代(dài ),公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )亲(qīn )以(yǐ )事(shì )升(shēng )朝(cháo )。故(gù )高(gāo )祖(zǔ )躬(gōng )追(zhuī )反(fǎn )走(zǒu )之(zhī )周(zhōu )昌(chāng ),武(wǔ )帝(dì )遥(yáo )可(kě )奉(fèng )奏(zòu )之(zhī )汲(jí )黯(àn ),宣(xuān )帝(dì )使(shǐ )公(gōng )卿(qīng )五(wǔ )日(rì )一(yī )朝(cháo ),成(chéng )帝(dì )始(shǐ )置(zhì )尚(shàng )书(shū )五(wǔ )人(rén )。自(zì )是(shì )陵(líng )迟(chí ),朝(cháo )礼(lǐ )遂(suí )阙(què )。可(kě )复(fù )五(wǔ )日(rì )视(shì )朝(cháo )之(zhī )仪(yí ),使(shǐ )公(gōng )卿(qīng )尚(shàng )书(shū )各(gè )以(yǐ )事(shì )进(jìn )。废(fèi )礼(lǐ )复(fù )兴(xìng ),光(guāng )宣(xuān )圣(shèng )绪(xù ),诚(chéng )所(suǒ )谓(wèi )名(míng )美(měi )而(ér )实(shí )厚(hòu )者(zhě )也(yě )。”

青(qīng )龙(lóng )中(zhōng ),山(shān )阳(yáng )公(gōng )薨(hōng ),汉(hàn )主(zhǔ )也(yě )。肃(sù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“昔(xī )唐(táng )禅(chán )虞(yú ),虞(yú )禅(chán )夏(xià ),皆(jiē )终(zhōng )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),然(rán )后(hòu )践(jiàn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )尊(zūn )。是(shì )以(yǐ )帝(dì )号(hào )无(wú )亏(kuī ),君(jūn )礼(lǐ )犹(yóu )存(cún )。今(jīn )山(shān )阳(yáng )公(gōng )承(chéng )顺(shùn )天(tiān )命(mìng ),允(yǔn )答(dá )民(mín )望(wàng ),进(jìn )禅(chán )大(dà )魏(wèi ),退(tuì )处(chù )宾(bīn )位(wèi )。公(gōng )之(zhī )奉(fèng )魏(wèi ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )节(jiē )。魏(wèi )之(zhī )待(dài )公(gōng ),优(yōu )崇(chóng )而(ér )不(bú )臣(chén )。既(jì )至(zhì )其(qí )薨(hōng ),榇(chèn )敛(liǎn )之(zhī )制(zhì ),舆(yú )徒(tú )之(zhī )饰(shì ),皆(jiē )同(tóng )之(zhī )於(yú )王(wáng )者(zhě ),是(shì )故(gù )远(yuǎn )近(jìn )归(guī )仁(rén ),以(yǐ )为(wéi )盛(shèng )美(měi )。且(qiě )汉(hàn )总(zǒng )帝(dì )皇(huáng )之(zhī )号(hào ),号(hào )曰(yuē )皇(huáng )帝(dì )。有(yǒu )别(bié )称(chēng )帝(dì ),无(wú )别(bié )称(chēng )皇(huáng ),则(zé )皇(huáng )是(shì )其(qí )差(chà )轻(qīng )者(zhě )也(yě )。故(gù )当(dāng )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )时(shí ),土(tǔ )无(wú )二(èr )王(wáng ),其(qí )父(fù )见(jiàn )在(zài )而(ér )使(shǐ )称(chēng )皇(huáng ),明(míng )非(fēi )二(èr )王(wáng )之(zhī )嫌(xián )也(yě )。况(kuàng )今(jīn )以(yǐ )赠(zèng )终(zhōng ),可(kě )使(shǐ )称(chēng )皇(huáng )以(yǐ )配(pèi )其(qí )谥(shì )。”明(míng )帝(dì )不(bú )从(cóng ),使(shǐ )称(chēng )皇(huáng ),乃(nǎi )追(zhuī )谥(shì )曰(yuē )汉(hàn )孝(xiào )献(xiàn )皇(huáng )帝(dì )。

后(hòu )肃(sù )以(yǐ )常(cháng )侍(shì )领(lǐng )秘(mì )书(shū )监(jiān ),兼(jiān )崇(chóng )文(wén )观(guān )祭(jì )酒(jiǔ )。景(jǐng )初(chū )间(jiān ),宫(gōng )室(shì )盛(shèng )兴(xìng ),民(mín )失(shī )农(nóng )业(yè ),期(qī )信(xìn )不(bú )敦(dūn ),刑(xíng )杀(shā )仓(cāng )卒(zú )。肃(sù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“大(dà )魏(wèi )承(chéng )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )极(jí ),生(shēng )民(mín )无(wú )几(jǐ ),干(gàn )戈(gē )未(wèi )戢(jí ),诚(chéng )宜(yí )息(xī )民(mín )而(ér )惠(huì )之(zhī )以(yǐ )安(ān )静(jìng )遐(xiá )迩(ěr )之(zhī )时(shí )也(yě )。夫(fū )务(wù )畜(chù )积(jī )而(ér )息(xī )疲(pí )民(mín ),在(zài )於(yú )省(shěng )徭(yáo )役(yì )而(ér )勤(qín )稼(jià )穑(sè )。今(jīn )宫(gōng )室(shì )未(wèi )就(jiù ),功(gōng )业(yè )未(wèi )讫(qì ),运(yùn )漕(cáo )调(diào )发(fā ),转(zhuǎn )相(xiàng )供(gòng )奉(fèng )。是(shì )以(yǐ )丁(dīng )夫(fū )疲(pí )於(yú )力(lì )作(zuò ),农(nóng )者(zhě )离(lí )其(qí )南(nán )亩(mǔ ),种(zhǒng )谷(gǔ )者(zhě )寡(guǎ ),食(shí )谷(gǔ )者(zhě )众(zhòng ),旧(jiù )谷(gǔ )既(jì )没(méi ),新(xīn )谷(gǔ )莫(mò )继(jì )。斯(sī )则(zé )有(yǒu )国(guó )之(zhī )大(dà )患(huàn ),而(ér )非(fēi )备(bèi )豫(yù )之(zhī )长(zhǎng )策(cè )也(yě )。今(jīn )见(jiàn )作(zuò )者(zhě )三(sān )四(sì )万(wàn )人(rén ),九(jiǔ )龙(lóng )可(kě )以(yǐ )安(ān )圣(shèng )体(tǐ ),其(qí )内(nèi )足(zú )以(yǐ )列(liè )六(liù )宫(gōng ),显(xiǎn )阳(yáng )之(zhī )殿(diàn ),又(yòu )向(xiàng )将(jiāng )毕(bì ),惟(wéi )泰(tài )极(jí )已(yǐ )前(qián ),功(gōng )夫(fū )尚(shàng )大(dà ),方(fāng )向(xiàng )盛(shèng )寒(hán ),疾(jí )疢(chèn )或(huò )作(zuò )。诚(chéng )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )发(fā )德(dé )音(yīn ),下(xià )明(míng )诏(zhào ),深(shēn )愍(mǐn )役(yì )夫(fū )之(zhī )疲(pí )劳(láo ),厚(hòu )矜(jīn )兆(zhào )民(mín )之(zhī )不(bú )赡(shàn ),取(qǔ )常(cháng )食(shí )廪(lǐn )之(zhī )士(shì ),非(fēi )急(jí )要(yào )者(zhě )之(zhī )用(yòng ),选(xuǎn )其(qí )丁(dīng )壮(zhuàng ),择(zé )留(liú )万(wàn )人(rén ),使(shǐ )一(yī )期(qī )而(ér )更(gèng )之(zhī ),咸(xián )知(zhī )息(xī )代(dài )有(yǒu )日(rì ),则(zé )莫(mò )不(bú )悦(yuè )以(yǐ )即(jí )事(shì ),劳(láo )而(ér )不(bú )怨(yuàn )矣(yǐ )。计(jì )一(yī )岁(suì )有(yǒu )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )万(wàn )夫(fū ),亦(yì )不(bú )为(wéi )少(shǎo )。当(dāng )一(yī )岁(suì )成(chéng )者(zhě ),听(tīng )且(qiě )三(sān )年(nián )。分(fèn )遣(qiǎn )其(qí )馀(yú ),使(shǐ )皆(jiē )即(jí )农(nóng ),无(wú )穷(qióng )之(zhī )计(jì )也(yě )。仓(cāng )有(yǒu )溢(yì )粟(sù ),民(mín )有(yǒu )馀(yú )力(lì ):以(yǐ )此(cǐ )兴(xìng )功(gōng ),何(hé )功(gōng )不(bú )立(lì )?以(yǐ )此(cǐ )行(háng )化(huà ),何(hé )化(huà )不(bú )成(chéng )?夫(fū )信(xìn )之(zhī )於(yú )民(mín ),国(guó )家(jiā )大(dà )宝(bǎo )也(yě )。仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):‘自(zì )古(gǔ )皆(jiē )有(yǒu )死(sǐ ),民(mín )非(fēi )信(xìn )不(bú )立(lì )。’夫(fū )区(qū )区(qū )之(zhī )晋(jìn )国(guó ),微(wēi )微(wēi )之(zhī )重(zhòng )耳(ěr ),欲(yù )用(yòng )其(qí )民(mín ),先(xiān )示(shì )以(yǐ )信(xìn ),是(shì )故(gù )原(yuán )虽(suī )将(jiāng )降(jiàng ),顾(gù )信(xìn )而(ér )归(guī ),用(yòng )能(néng )一(yī )战(zhàn )而(ér )霸(bà ),于(yú )今(jīn )见(jiàn )称(chēng )。前(qián )车(chē )驾(jià )当(dāng )幸(xìng )洛(luò )阳(yáng ),发(fā )民(mín )为(wéi )营(yíng ),有(yǒu )司(sī )命(mìng )以(yǐ )营(yíng )成(chéng )而(ér )罢(bà )。既(jì )成(chéng ),又(yòu )利(lì )其(qí )功(gōng )力(lì ),不(bú )以(yǐ )时(shí )遣(qiǎn )。有(yǒu )司(sī )徒(tú )营(yíng )其(qí )目(mù )前(qián )之(zhī )利(lì ),不(bú )顾(gù )经(jīng )国(guó )之(zhī )体(tǐ )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )自(zì )今(jīn )以(yǐ )后(hòu ),傥(tǎng )复(fù )使(shǐ )民(mín ),宜(yí )明(míng )其(qí )令(lìng ),使(shǐ )必(bì )如(rú )期(qī )。若(ruò )有(yǒu )事(shì )以(yǐ )次(cì ),宁(níng )复(fù )更(gèng )发(fā ),无(wú )或(huò )失(shī )信(xìn )。凡(fán )陛(bì )下(xià )临(lín )时(shí )之(zhī )所(suǒ )行(háng )刑(xíng ),皆(jiē )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )吏(lì ),宜(yí )死(sǐ )之(zhī )人(rén )也(yě )。然(rán )众(zhòng )庶(shù )不(bú )知(zhī ),谓(wèi )为(wéi )仓(cāng )卒(zú )。故(gù )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )下(xià )之(zhī )於(yú )吏(lì )而(ér )暴(bào )其(qí )罪(zuì ),钧(jūn )其(qí )死(sǐ )也(yě ),无(wú )使(shǐ )汙(yú )于(yú )宫(gōng )掖(yè )而(ér )为(wéi )远(yuǎn )近(jìn )所(suǒ )疑(yí )。且(qiě )人(rén )命(mìng )至(zhì )重(zhòng ),难(nán )生(shēng )易(yì )杀(shā ),气(qì )绝(jué )而(ér )不(bú )续(xù )者(zhě )也(yě ),是(shì )以(yǐ )圣(shèng )贤(xián )重(zhòng )之(zhī )。孟(mèng )轲(kē )称(chēng )杀(shā )一(yī )无(wú )辜(gū )以(yǐ )取(qǔ )天(tiān )下(xià ),仁(rén )者(zhě )不(bú )为(wéi )也(yě )。汉(hàn )时(shí )有(yǒu )犯(fàn )跸(bì )惊(jīng )乘(chéng )舆(yú )马(mǎ )者(zhě ),廷(tíng )尉(wèi )张(zhāng )释(shì )之(zhī )奏(zòu )使(shǐ )罚(fá )金(jīn ),文(wén )帝(dì )怪(guài )其(qí )轻(qīng ),而(ér )释(shì )之(zhī )曰(yuē ):''方(fāng )其(qí )时(shí ),上(shàng )使(shǐ )诛(zhū )之(zhī )则(zé )已(yǐ )。今(jīn )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。廷(tíng )尉(wèi ),天(tiān )下(xià )之(zhī )平(píng )也(yě ),一(yī )倾(qīng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )用(yòng )法(fǎ )皆(jiē )为(wéi )轻(qīng )重(zhòng ),民(mín )安(ān )所(suǒ )措(cuò )其(qí )手(shǒu )足(zú )?''臣(chén )以(yǐ )为(wéi )大(dà )失(shī )其(qí )义(yì ),非(fēi )忠(zhōng )臣(chén )所(suǒ )宜(yí )陈(chén )也(yě )。廷(tíng )尉(wèi )者(zhě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )吏(lì )也(yě ),犹(yóu )不(bú )可(kě )以(yǐ )失(shī )平(píng ),而(ér )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )身(shēn ),反(fǎn )可(kě )以(yǐ )惑(huò )谬(miù )乎(hū )?斯(sī )重(zhòng )於(yú )为(wéi )己(jǐ ),而(ér )轻(qīng )於(yú )为(wéi )君(jūn ),不(bú )忠(zhōng )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。周(zhōu )公(gōng )曰(yuē ):‘天(tiān )子(zǐ )无(wú )戏(xì )言(yán );言(yán )则(zé )史(shǐ )书(shū )之(zhī ),工(gōng )诵(sòng )之(zhī ),士(shì )称(chēng )之(zhī )。’言(yán )犹(yóu )不(bú )戏(xì ),而(ér )况(kuàng )行(háng )之(zhī )乎(hū )?故(gù )释(shì )之(zhī )之(zhī )言(yán )不(bú )可(kě )不(bú )察(chá ),周(zhōu )公(gōng )之(zhī )戒(jiè )不(bú )可(kě )不(bú )法(fǎ )也(yě )。”又(yòu )陈(chén )“诸(zhū )鸟(niǎo )兽(shòu )无(wú )用(yòng )之(zhī )物(wù ),而(ér )有(yǒu )刍(chú )谷(gǔ )人(rén )徒(tú )之(zhī )费(fèi ),皆(jiē )可(kě )蠲(juān )除(chú )。”

帝(dì )尝(cháng )问(wèn )曰(yuē ):“汉(hàn )桓(huán )帝(dì )时(shí ),白(bái )马(mǎ )令(lìng )李(lǐ )云(yún )上(shàng )书(shū )言(yán ):‘帝(dì )者(zhě ),谛(dì )也(yě )。是(shì )帝(dì )欲(yù )不(bú )谛(dì )。’当(dāng )何(hé )得(dé )不(bú )死(sǐ )?”肃(sù )对(duì )曰(yuē ):“但(dàn )为(wéi )言(yán )失(shī )逆(nì )顺(shùn )之(zhī )节(jiē )。原(yuán )其(qí )本(běn )意(yì ),皆(jiē )欲(yù )尽(jìn )心(xīn ),念(niàn )存(cún )补(bǔ )国(guó )。且(qiě )帝(dì )者(zhě )之(zhī )威(wēi ),过(guò )於(yú )雷(léi )霆(tíng ),杀(shā )一(yī )匹(pǐ )夫(fū ),无(wú )异(yì )蝼(lóu )蚁(yǐ )。宽(kuān )而(ér )宥(yòu )之(zhī ),可(kě )以(yǐ )示(shì )容(róng )受(shòu )切(qiē )言(yán ),广(guǎng )德(dé )宇(yǔ )於(yú )天(tiān )下(xià )。故(gù )臣(chén )以(yǐ )为(wéi )杀(shā )之(zhī )未(wèi )必(bì )为(wéi )是(shì )也(yě )。”帝(dì )又(yòu )问(wèn ):“司(sī )马(mǎ )迁(qiān )以(yǐ )受(shòu )刑(xíng )之(zhī )故(gù ),内(nèi )怀(huái )隐(yǐn )切(qiē ),著(zhe )史(shǐ )记(jì )非(fēi )贬(biǎn )孝(xiào )武(wǔ ),令(lìng )人(rén )切(qiē )齿(chǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“司(sī )马(mǎ )迁(qiān )记(jì )事(shì ),不(bú )虚(xū )美(měi ),不(bú )隐(yǐn )恶(è )。刘(liú )向(xiàng )、扬(yáng )雄(xióng )服(fú )其(qí )善(shàn )叙(xù )事(shì ),有(yǒu )良(liáng )史(shǐ )之(zhī )才(cái ),谓(wèi )之(zhī )实(shí )录(lù )。汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )闻(wén )其(qí )述(shù )史(shǐ )记(jì ),取(qǔ )孝(xiào )景(jǐng )及(jí )己(jǐ )本(běn )纪(jì )览(lǎn )之(zhī ),於(yú )是(shì )大(dà )怒(nù ),削(xuē )而(ér )投(tóu )之(zhī )。於(yú )今(jīn )此(cǐ )两(liǎng )纪(jì )有(yǒu )录(lù )无(wú )书(shū )。后(hòu )遭(zāo )李(lǐ )陵(líng )事(shì ),遂(suí )下(xià )迁(qiān )蚕(cán )室(shì )。此(cǐ )为(wéi )隐(yǐn )切(qiē )在(zài )孝(xiào )武(wǔ ),而(ér )不(bú )在(zài )於(yú )史(shǐ )迁(qiān )也(yě )。”

正(zhèng )始(shǐ )元(yuán )年(nián ),出(chū )为(wéi )广(guǎng )平(píng )太(tài )守(shǒu )。公(gōng )事(shì )徵(zhēng )还(hái ),拜(bài )议(yì )郎(láng )。顷(qǐng )之(zhī ),为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),迁(qiān )太(tài )常(cháng )。时(shí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )曹(cáo )爽(shuǎng )专(zhuān )权(quán ),任(rèn )用(yòng )何(hé )晏(yàn )、邓(dèng )飏(yáng )等(děng )。肃(sù )与(yǔ )太(tài )尉(wèi )蒋(jiǎng )济(jì )、司(sī )农(nóng )桓(huán )范(fàn )论(lùn )及(jí )时(shí )政(zhèng ),肃(sù )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“此(cǐ )辈(bèi )即(jí )弘(hóng )恭(gōng )、石(shí )显(xiǎn )之(zhī )属(shǔ ),复(fù )称(chēng )说(shuō )邪(xié )!”爽(shuǎng )闻(wén )之(zhī ),戒(jiè )何(hé )晏(yàn )等(děng )曰(yuē ):“当(dāng )共(gòng )慎(shèn )之(zhī )!公(gōng )卿(qīng )已(yǐ )比(bǐ )诸(zhū )君(jūn )前(qián )世(shì )恶(è )人(rén )矣(yǐ )。”坐(zuò )宗(zōng )庙(miào )事(shì )免(miǎn )。后(hòu )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn )。时(shí )有(yǒu )二(èr )鱼(yú )长(zhǎng )尺(chǐ ),集(jí )于(yú )武(wǔ )库(kù )之(zhī )屋(wū ),有(yǒu )司(sī )以(yǐ )为(wéi )吉(jí )祥(xiáng )。肃(sù )曰(yuē ):“鱼(yú )生(shēng )於(yú )渊(yuān )而(ér )亢(kàng )於(yú )屋(wū ),介(jiè )鳞(lín )之(zhī )物(wù )失(shī )其(qí )所(suǒ )也(yě )。边(biān )将(jiāng )其(qí )殆(dài )有(yǒu )弃(qì )甲(jiǎ )之(zhī )变(biàn )乎(hū )?”其(qí )后(hòu )果(guǒ )有(yǒu )东(dōng )关(guān )之(zhī )败(bài )。徙(xǐ )为(wéi )河(hé )南(nán )尹(yǐn )。嘉(jiā )平(píng )六(liù )年(nián ),持(chí )节(jiē )兼(jiān )太(tài )常(cháng ),奉(fèng )法(fǎ )驾(jià ),迎(yíng )高(gāo )贵(guì )乡(xiāng )公(gōng )于(yú )元(yuán )城(chéng )。是(shì )岁(suì ),白(bái )气(qì )经(jīng )天(tiān ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )景(jǐng )王(wáng )问(wèn )肃(sù )其(qí )故(gù ),肃(sù )答(dá )曰(yuē ):“此(cǐ )蚩(chī )尤(yóu )之(zhī )旗(qí )也(yě ),东(dōng )南(nán )其(qí )有(yǒu )乱(luàn )乎(hū )?君(jūn )若(ruò )脩(yǒu )己(jǐ )以(yǐ )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ),则(zé )天(tiān )下(xià )乐(lè )安(ān )者(zhě )归(guī )德(dé ),唱(chàng )乱(luàn )者(zhě )先(xiān )亡(wáng )矣(yǐ )。”明(míng )年(nián )春(chūn ),镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )毌(guàn )丘(qiū )俭(jiǎn )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )文(wén )钦(qīn )反(fǎn ),景(jǐng )王(wáng )谓(wèi )肃(sù )曰(yuē ):“霍(huò )光(guāng )感(gǎn )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )之(zhī )言(yán ),始(shǐ )重(zhòng )儒(rú )学(xué )之(zhī )士(shì ),良(liáng )有(yǒu )以(yǐ )也(yě )。安(ān )国(guó )宁(níng )主(zhǔ ),其(qí )术(shù )焉(yān )在(zài )?”肃(sù )曰(yuē ):“昔(xī )关(guān )羽(yǔ )率(lǜ )荆(jīng )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng ),降(jiàng )于(yú )禁(jìn )於(yú )汉(hàn )滨(bīn ),遂(suí )有(yǒu )北(běi )向(xiàng )争(zhēng )天(tiān )下(xià )之(zhī )志(zhì )。后(hòu )孙(sūn )权(quán )袭(xí )取(qǔ )其(qí )将(jiāng )士(shì )家(jiā )属(shǔ ),羽(yǔ )士(shì )众(zhòng )一(yī )旦(dàn )瓦(wǎ )解(jiě )。今(jīn )淮(huái )南(nán )将(jiāng )士(shì )父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ )皆(jiē )在(zài )内(nèi )州(zhōu ),但(dàn )急(jí )往(wǎng )御(yù )卫(wèi ),使(shǐ )不(bú )得(dé )前(qián ),必(bì )有(yǒu )关(guān )羽(yǔ )土(tǔ )崩(bēng )之(zhī )势(shì )矣(yǐ )。”景(jǐng )王(wáng )从(cóng )之(zhī ),遂(suí )破(pò )俭(jiǎn )、钦(qīn )。后(hòu )迁(qiān )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),增(zēng )邑(yì )三(sān )百(bǎi ),并(bìng )前(qián )二(èr )千(qiān )二(èr )百(bǎi )户(hù )。甘(gān )露(lù )元(yuán )年(nián )薨(hōng ),门(mén )生(shēng )縗(shuāi )绖(dié )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù )。追(zhuī )赠(zèng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )侯(hóu )。子(zǐ )惲(yùn )嗣(sì )。惲(yùn )薨(hōng ),无(wú )子(zǐ ),国(guó )绝(jué )。景(jǐng )元(yuán )四(sì )年(nián ),封(fēng )肃(sù )子(zǐ )恂(xún )为(wéi )兰(lán )陵(líng )侯(hóu )。咸(xián )熙(xī )中(zhōng ),开(kāi )建(jiàn )五(wǔ )等(děng ),以(yǐ )肃(sù )著(zhe )勋(xūn )前(qián )朝(cháo ),改(gǎi )封(fēng )恂(xún )为(wéi )氶(zhěng )子(zǐ )。

初(chū ),肃(sù )善(shàn )贾(jiǎ )、马(mǎ )之(zhī )学(xué ),而(ér )不(bú )好(hǎo )郑(zhèng )氏(shì ),采(cǎi )会(huì )同(tóng )异(yì ),为(wéi )尚(shàng )书(shū )、诗(shī )、论(lùn )语(yǔ )、三(sān )礼(lǐ )、左(zuǒ )氏(shì )解(jiě ),及(jí )撰(zhuàn )定(dìng )父(fù )朗(lǎng )所(suǒ )作(zuò )易(yì )传(chuán ),皆(jiē )列(liè )於(yú )学(xué )官(guān )。其(qí )所(suǒ )论(lùn )駮(bó )朝(cháo )廷(tíng )典(diǎn )制(zhì )、郊(jiāo )祀(sì )、宗(zōng )庙(miào )、丧(sàng )纪(jì )、轻(qīng )重(zhòng ),凡(fán )百(bǎi )馀(yú )篇(piān )。时(shí )乐(lè )安(ān )孙(sūn )叔(shū )然(rán ),受(shòu )学(xué )郑(zhèng )玄(xuán )之(zhī )门(mén ),人(rén )称(chēng )东(dōng )州(zhōu )大(dà )儒(rú )。徵(zhēng )为(wéi )秘(mì )书(shū )监(jiān ),不(bú )就(jiù )。肃(sù )集(jí )圣(shèng )证(zhèng )论(lùn )以(yǐ )讥(jī )短(duǎn )玄(xuán ),叔(shū )然(rán )駮(bó )而(ér )释(shì )之(zhī ),及(jí )作(zuò )周(zhōu )易(yì )、春(chūn )秋(qiū )例(lì ),毛(máo )诗(shī )、礼(lǐ )记(jì )、春(chūn )秋(qiū )三(sān )传(chuán )、国(guó )语(yǔ )、尔(ěr )雅(yǎ )诸(zhū )注(zhù ),又(yòu )注(zhù )书(shū )十(shí )馀(yú )篇(piān )。自(zì )魏(wèi )初(chū )徵(zhēng )士(shì )敦(dūn )煌(huáng )周(zhōu )生(shēng )烈(liè ),明(míng )帝(dì )时(shí )大(dà )司(sī )农(nóng )弘(hóng )农(nóng )董(dǒng )遇(yù )等(děng ),亦(yì )历(lì )注(zhù )经(jīng )传(chuán ),颇(pō )传(chuán )於(yú )世(shì )。

评(píng )曰(yuē ):锺(zhōng )繇(yáo )开(kāi )达(dá ),华(huá )歆(xīn )清(qīng )纯(chún )德(dé )素(sù ),王(wáng )朗(lǎng )文(wén )博(bó )富(fù )赡(shàn ),诚(chéng )皆(jiē )一(yī )时(shí )之(zhī )俊(jùn )伟(wěi )也(yě )。魏(wèi )氏(shì )初(chū )祚(zuò ),肇(zhào )登(dēng )三(sān )司(sī ),盛(shèng )矣(yǐ )夫(fū )!王(wáng )肃(sù )亮(liàng )直(zhí )多(duō )闻(wén ),能(néng )析(xī )薪(xīn )哉(zāi )!

阅读:26330

打赏捐助〔Donate〕>>>

《钟繇华歆王朗传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库