强国【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《强国》 > 拼音版

刑(xíng )范(fàn )正(zhèng ),金(jīn )锡(xī )美(měi ),工(gōng )冶(yě )巧(qiǎo ),火(huǒ )齐(qí )得(dé ),剖(pōu )刑(xíng )而(ér )莫(mò )邪(xié )已(yǐ )。然(rán )而(ér )不(bú )剥(bāo )脱(tuō ),不(bú )砥(dǐ )厉(lì ),则(zé )不(bú )可(kě )以(yǐ )断(duàn )绳(shéng )。剥(bāo )脱(tuō )之(zhī ),砥(dǐ )厉(lì )之(zhī ),则(zé )劙(lí )盘(pán )盂(yú ),刎(wěn )牛(niú )马(mǎ ),忽(hū )然(rán )耳(ěr )。彼(bǐ )国(guó )者(zhě ),亦(yì )强(qiáng )国(guó )之(zhī )剖(pōu )刑(xíng )已(yǐ )。然(rán )而(ér )不(bú )教(jiāo )诲(huì ),不(bú )调(diào )一(yī ),则(zé )入(rù )不(bú )可(kě )以(yǐ )守(shǒu ),出(chū )不(bú )可(kě )以(yǐ )战(zhàn )。教(jiāo )诲(huì )之(zhī ),调(diào )一(yī )之(zhī ),则(zé )兵(bīng )劲(jìn )城(chéng )固(gù ),敌(dí )国(guó )不(bú )敢(gǎn )婴(yīng )也(yě )。彼(bǐ )国(guó )者(zhě )亦(yì )有(yǒu )砥(dǐ )厉(lì ),礼(lǐ )义(yì )节(jiē )奏(zòu )是(shì )也(yě )。故(gù )人(rén )之(zhī )命(mìng )在(zài )天(tiān ),国(guó )之(zhī )命(mìng )在(zài )礼(lǐ )。人(rén )君(jūn )者(zhě ),隆(lóng )礼(lǐ )尊(zūn )贤(xián )而(ér )王(wáng ),重(zhòng )法(fǎ )爱(ài )民(mín )而(ér )霸(bà ),好(hǎo )利(lì )多(duō )诈(zhà )而(ér )危(wēi ),权(quán )谋(móu )倾(qīng )覆(fù )幽(yōu )险(xiǎn )而(ér )亡(wáng )。

威(wēi )有(yǒu )三(sān ):有(yǒu )道(dào )德(dé )之(zhī )威(wēi )者(zhě ),有(yǒu )暴(bào )察(chá )之(zhī )威(wēi )者(zhě ),有(yǒu )狂(kuáng )妄(wàng )之(zhī )威(wēi )者(zhě )--此(cǐ )三(sān )威(wēi )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )孰(shú )察(chá )也(yě )。礼(lǐ )义(yì )则(zé )修(xiū ),分(fèn )义(yì )则(zé )明(míng ),举(jǔ )错(cuò )则(zé )时(shí ),爱(ài )利(lì )则(zé )形(xíng )。如(rú )是(shì ),百(bǎi )姓(xìng )贵(guì )之(zhī )如(rú )帝(dì ),高(gāo )之(zhī )如(rú )天(tiān ),亲(qīn )之(zhī )如(rú )父(fù )母(mǔ ),畏(wèi )之(zhī )如(rú )神(shén )明(míng )。故(gù )赏(shǎng )不(bú )用(yòng )而(ér )民(mín )劝(quàn ),罚(fá )不(bú )用(yòng )而(ér )威(wēi )行(háng ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )道(dào )德(dé )之(zhī )威(wēi )。礼(lǐ )乐(lè )则(zé )不(bú )修(xiū ),分(fèn )义(yì )则(zé )不(bú )明(míng ),举(jǔ )错(cuò )则(zé )不(bú )时(shí ),爱(ài )利(lì )则(zé )不(bú )形(xíng );然(rán )而(ér )其(qí )禁(jìn )暴(bào )也(yě )察(chá ),其(qí )诛(zhū )不(bú )服(fú )也(yě )审(shěn ),其(qí )刑(xíng )罚(fá )重(zhòng )而(ér )信(xìn ),其(qí )诛(zhū )杀(shā )猛(měng )而(ér )必(bì ),黭(yǎn )然(rán )而(ér )雷(léi )击(jī )之(zhī ),如(rú )墙(qiáng )厌(yàn )之(zhī )。如(rú )是(shì ),百(bǎi )姓(xìng )劫(jié )则(zé )致(zhì )畏(wèi ),嬴(yíng )则(zé )敖(áo )上(shàng ),执(zhí )拘(jū )则(zé )[最(zuì )]聚(jù ),得(dé )间(jiān )则(zé )散(sàn ),敌(dí )中(zhōng )则(zé )夺(duó ),非(fēi )劫(jié )之(zhī )以(yǐ )形(xíng )埶(zhí ),非(fēi )振(zhèn )之(zhī )以(yǐ )诛(zhū )杀(shā ),则(zé )无(wú )以(yǐ )有(yǒu )其(qí )下(xià ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )暴(bào )察(chá )之(zhī )威(wēi )。无(wú )爱(ài )人(rén )之(zhī )心(xīn ),无(wú )利(lì )人(rén )之(zhī )事(shì ),而(ér )日(rì )为(wéi )乱(luàn )人(rén )之(zhī )道(dào ),百(bǎi )姓(xìng )讙(huān )敖(áo ),则(zé )从(cóng )而(ér )执(zhí )缚(fù )之(zhī ),刑(xíng )灼(zhuó )之(zhī ),不(bú )和(hé )人(rén )心(xīn )。如(rú )是(shì ),下(xià )比(bǐ )周(zhōu )贲(bēn )溃(kuì )以(yǐ )离(lí )上(shàng )矣(yǐ ),倾(qīng )覆(fù )灭(miè )亡(wáng ),可(kě )立(lì )而(ér )待(dài )也(yě ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )狂(kuáng )妄(wàng )之(zhī )威(wēi )。--此(cǐ )三(sān )威(wēi )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )孰(shú )察(chá )也(yě )。道(dào )德(dé )之(zhī )威(wēi )成(chéng )乎(hū )安(ān )强(qiáng ),暴(bào )察(chá )之(zhī )威(wēi )成(chéng )乎(hū )危(wēi )弱(ruò ),狂(kuáng )妄(wàng )之(zhī )威(wēi )成(chéng )乎(hū )灭(miè )亡(wáng )也(yě )。

公(gōng )孙(sūn )子(zǐ )曰(yuē ):子(zǐ )发(fā )将(jiāng )西(xī )伐(fá )蔡(cài ),克(kè )蔡(cài ),获(huò )蔡(cài )侯(hóu ),归(guī )致(zhì )命(mìng )曰(yuē ):“蔡(cài )侯(hóu )奉(fèng )其(qí )社(shè )稷(jì ),而(ér )归(guī )之(zhī )楚(chǔ );舍(shě )属(shǔ )二(èr )三(sān )子(zǐ )而(ér )治(zhì )其(qí )地(dì )。”既(jì ),楚(chǔ )发(fā )其(qí )赏(shǎng ),子(zǐ )发(fā )辞(cí )曰(yuē ):“发(fā )诫(jiè )布(bù )令(lìng )而(ér )敌(dí )退(tuì ),是(shì )主(zhǔ )威(wēi )也(yě );徙(xǐ )举(jǔ )相(xiàng )攻(gōng )而(ér )敌(dí )退(tuì ),是(shì )将(jiāng )威(wēi )也(yě );合(hé )战(zhàn )用(yòng )力(lì )而(ér )敌(dí )退(tuì ),是(shì )众(zhòng )威(wēi )也(yě )。臣(chén )舍(shě )不(bú )宜(yí )以(yǐ )众(zhòng )威(wēi )受(shòu )赏(shǎng )。”

讥(jī )之(zhī )曰(yuē ):子(zǐ )发(fā )之(zhī )致(zhì )命(mìng )也(yě )恭(gōng ),其(qí )辞(cí )赏(shǎng )也(yě )固(gù )。夫(fū )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng ),赏(shǎng )有(yǒu )功(gōng ),罚(fá )有(yǒu )罪(zuì ),非(fēi )独(dú )一(yī )人(rén )为(wéi )之(zhī )也(yě ),彼(bǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào )也(yě ),一(yī )人(rén )之(zhī )本(běn )也(yě ),善(shàn )善(shàn )恶(è )恶(è )之(zhī )应(yīng )也(yě ),治(zhì )必(bì )由(yóu )之(zhī ),古(gǔ )今(jīn )一(yī )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )明(míng )主(zhǔ )之(zhī )举(jǔ )大(dà )事(shì ),立(lì )大(dà )功(gōng )也(yě ),大(dà )事(shì )已(yǐ )博(bó ),大(dà )功(gōng )已(yǐ )立(lì ),则(zé )君(jūn )享(xiǎng )其(qí )成(chéng ),群(qún )臣(chén )享(xiǎng )其(qí )功(gōng ),士(shì )大(dà )夫(fū )益(yì )爵(jué ),官(guān )人(rén )益(yì )秩(zhì ),庶(shù )人(rén )益(yì )禄(lù )。是(shì )以(yǐ )为(wéi )善(shàn )者(zhě )劝(quàn ),为(wéi )不(bú )善(shàn )者(zhě )沮(jǔ ),上(shàng )下(xià )一(yī )心(xīn ),三(sān )军(jūn )同(tóng )力(lì ),是(shì )以(yǐ )百(bǎi )事(shì )成(chéng ),而(ér )功(gōng )名(míng )大(dà )也(yě )。今(jīn )子(zǐ )发(fā )独(dú )不(bú )然(rán ):反(fǎn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),乱(luàn )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )法(fǎ ),堕(duò )兴(xìng )功(gōng )之(zhī )臣(chén ),耻(chǐ )受(shòu )赏(shǎng )之(zhī )属(shǔ ),无(wú )僇(liáo )乎(hū )族(zú )党(dǎng ),而(ér )抑(yì )卑(bēi )其(qí )后(hòu )世(shì ),案(àn )独(dú )以(yǐ )为(wéi )私(sī )廉(lián ),岂(qǐ )不(bú )过(guò )甚(shèn )矣(yǐ )哉(zāi )!故(gù )曰(yuē ):子(zǐ )发(fā )之(zhī )致(zhì )命(mìng )也(yě )恭(gōng ),其(qí )辞(cí )赏(shǎng )也(yě )固(gù )。

荀(xún )卿(qīng )子(zǐ )说(shuō )齐(qí )相(xiàng )曰(yuē ):处(chù )胜(shèng )人(rén )之(zhī )埶(zhí ),行(háng )胜(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào ),天(tiān )下(xià )莫(mò )忿(fèn ),汤(tāng )武(wǔ )是(shì )也(yě )。处(chù )胜(shèng )人(rén )之(zhī )埶(zhí ),不(bú )以(yǐ )胜(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào ),厚(hòu )于(yú )有(yǒu )天(tiān )下(xià )之(zhī )埶(zhí ),索(suǒ )为(wéi )匹(pǐ )夫(fū )不(bú )可(kě )得(dé )也(yě ),桀(jié )纣(zhòu )是(shì )也(yě )。然(rán )则(zé )得(dé )胜(shèng )人(rén )之(zhī )埶(zhí )者(zhě ),其(qí )不(bú )如(rú )胜(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào )远(yuǎn )矣(yǐ )!夫(fū )主(zhǔ )相(xiàng )者(zhě ),胜(shèng )人(rén )以(yǐ )埶(zhí )也(yě ),是(shì )为(wéi )是(shì ),非(fēi )为(wéi )非(fēi ),能(néng )为(wéi )能(néng ),不(bú )能(néng )为(wéi )不(bú )能(néng ),并(bìng )己(jǐ )之(zhī )私(sī )欲(yù ),必(bì )以(yǐ )道(dào ),夫(fū )公(gōng )道(dào )通(tōng )义(yì )之(zhī )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )兼(jiān )容(róng )者(zhě ),是(shì )胜(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào )也(yě )。今(jīn )相(xiàng )国(guó )上(shàng )则(zé )得(dé )专(zhuān )主(zhǔ ),下(xià )则(zé )得(dé )专(zhuān )国(guó ),相(xiàng )国(guó )之(zhī )于(yú )胜(shèng )人(rén )之(zhī )埶(zhí ),亶(dǎn )有(yǒu )之(zhī )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )胡(hú )不(bú )驱(qū )此(cǐ )胜(shèng )人(rén )之(zhī )埶(zhí ),赴(fù )胜(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào ),求(qiú )仁(rén )厚(hòu )明(míng )通(tōng )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )而(ér )托(tuō )王(wáng )焉(yān ),与(yǔ )之(zhī )参(cān )国(guó )政(zhèng ),正(zhèng )是(shì )非(fēi )!如(rú )是(shì ),则(zé )国(guó )孰(shú )敢(gǎn )不(bú )为(wéi )义(yì )矣(yǐ )!君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià ),贵(guì )贱(jiàn )长(zhǎng )少(shǎo ),至(zhì )于(yú )庶(shù )人(rén ),莫(mò )不(bú )为(wéi )义(yì ),则(zé )天(tiān )下(xià )孰(shú )不(bú )欲(yù )合(hé )义(yì )矣(yǐ )!贤(xián )士(shì )愿(yuàn )相(xiàng )国(guó )之(zhī )朝(cháo ),能(néng )士(shì )愿(yuàn )相(xiàng )国(guó )之(zhī )官(guān ),好(hǎo )利(lì )之(zhī )民(mín )莫(mò )不(bú )愿(yuàn )以(yǐ )齐(qí )为(wéi )归(guī ),是(shì )一(yī )天(tiān )下(xià )也(yě )。相(xiàng )国(guó )舍(shě )是(shì )而(ér )不(bú )为(wéi ),案(àn )直(zhí )为(wéi )是(shì )世(shì )俗(sú )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi ),则(zé )女(nǚ )主(zhǔ )乱(luàn )之(zhī )宫(gōng ),诈(zhà )臣(chén )乱(luàn )之(zhī )朝(cháo ),贪(tān )吏(lì )乱(luàn )之(zhī )官(guān ),众(zhòng )庶(shù )百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )以(yǐ )争(zhēng )夺(duó )贪(tān )利(lì )为(wéi )俗(sú ),曷(hé )若(ruò )是(shì )而(ér )可(kě )以(yǐ )持(chí )国(guó )乎(hū )?今(jīn )巨(jù )楚(chǔ )县(xiàn )吾(wú )前(qián ),大(dà )燕(yàn )(鱼(yú )酋(qiú ))吾(wú )后(hòu ),劲(jìn )魏(wèi )钩(gōu )吾(wú )右(yòu ),西(xī )壤(rǎng )之(zhī )不(bú )绝(jué )若(ruò )绳(shéng ),楚(chǔ )人(rén )则(zé )乃(nǎi )有(yǒu )襄(xiāng )贲(bēn )开(kāi )阳(yáng )以(yǐ )临(lín )吾(wú )左(zuǒ ),是(shì )一(yī )国(guó )作(zuò )谋(móu ),则(zé )三(sān )国(guó )必(bì )起(qǐ )而(ér )乘(chéng )我(wǒ )。如(rú )是(shì ),则(zé )齐(qí )必(bì )断(duàn )而(ér )为(wéi )四(sì )、三(sān ),国(guó )若(ruò )假(jiǎ )城(chéng )然(rán )耳(ěr ),必(bì )为(wéi )天(tiān )下(xià )大(dà )笑(xiào )。曷(hé )若(ruò )两(liǎng )者(zhě )孰(shú )足(zú )为(wéi )也(yě )!夫(fū )桀(jié )纣(zhòu ),圣(shèng )王(wáng )之(zhī )后(hòu )子(zǐ )孙(sūn )也(yě ),有(yǒu )天(tiān )下(xià )者(zhě )之(zhī )世(shì )也(yě ),埶(zhí )籍(jí )之(zhī )所(suǒ )存(cún ),天(tiān )下(xià )之(zhī )宗(zōng )室(shì )也(yě ),土(tǔ )地(dì )之(zhī )大(dà ),封(fēng )内(nèi )千(qiān )里(lǐ ),人(rén )之(zhī )众(zhòng )数(shù )以(yǐ )亿(yì )万(wàn ),俄(é )而(ér )天(tiān )下(xià )倜(tì )然(rán )举(jǔ )去(qù )桀(jié )纣(zhòu )而(ér )奔(bēn )汤(tāng )武(wǔ ),反(fǎn )然(rán )举(jǔ )恶(è )桀(jié )纣(zhòu )而(ér )贵(guì )汤(tāng )武(wǔ )。是(shì )何(hé )也(yě )?夫(fū )桀(jié )纣(zhòu )何(hé )失(shī )?而(ér )汤(tāng )武(wǔ )何(hé )得(dé )也(yě )?曰(yuē ):是(shì )无(wú )它(tā )故(gù )焉(yān ),桀(jié )纣(zhòu )者(zhě )善(shàn )为(wéi )人(rén )所(suǒ )恶(è )也(yě ),而(ér )汤(tāng )武(wǔ )者(zhě )善(shàn )为(wéi )人(rén )所(suǒ )好(hǎo )也(yě )。人(rén )之(zhī )所(suǒ )恶(è )何(hé )也(yě )?曰(yuē ):污(wū )漫(màn )、争(zhēng )夺(duó )、贪(tān )利(lì )是(shì )也(yě )。人(rén )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě )何(hé )也(yě )?曰(yuē ):礼(lǐ )义(yì )、辞(cí )让(ràng )、忠(zhōng )信(xìn )是(shì )也(yě )。今(jīn )君(jūn )人(rén )者(zhě ),譬(pì )称(chēng )比(bǐ )方(fāng )则(zé )欲(yù )自(zì )并(bìng )乎(hū )汤(tāng )武(wǔ ),若(ruò )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī ),则(zé )无(wú )以(yǐ )异(yì )于(yú )桀(jié )纣(zhòu ),而(ér )求(qiú )有(yǒu )汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )功(gōng )名(míng ),可(kě )乎(hū )?故(gù )凡(fán )得(dé )胜(shèng )者(zhě ),必(bì )与(yǔ )人(rén )也(yě );凡(fán )得(dé )人(rén )者(zhě ),必(bì )与(yǔ )道(dào )也(yě )。道(dào )也(yě )者(zhě ),何(hé )也(yě )?礼(lǐ )义(yì )、辞(cí )让(ràng )、忠(zhōng )信(xìn )是(shì )也(yě )。故(gù )自(zì )四(sì )五(wǔ )万(wàn )而(ér )往(wǎng )者(zhě ),强(qiáng )胜(shèng )非(fēi )众(zhòng )之(zhī )力(lì )也(yě ),隆(lóng )在(zài )信(xìn )矣(yǐ )。自(zì )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )而(ér )往(wǎng )者(zhě ),安(ān )固(gù )非(fēi )大(dà )之(zhī )力(lì )也(yě ),隆(lóng )在(zài )修(xiū )政(zhèng )矣(yǐ )。今(jīn )已(yǐ )有(yǒu )数(shù )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )者(zhě )也(yě ),陶(táo )诞(dàn )比(bǐ )周(zhōu )以(yǐ )争(zhēng )与(yǔ );已(yǐ )有(yǒu )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )国(guó )者(zhě )也(yě ),污(wū )漫(màn )突(tū )盗(dào )以(yǐ )争(zhēng )地(dì );然(rán )则(zé )是(shì )弃(qì )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )安(ān )强(qiáng ),而(ér )争(zhēng )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )弱(ruò )也(yě );损(sǔn )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )不(bú )足(zú ),以(yǐ )重(zhòng )己(jǐ )之(zhī )所(suǒ )有(yǒu )余(yú )。若(ruò )是(shì )其(qí )悖(bèi )缪(miù )也(yě ),而(ér )求(qiú )有(yǒu )汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )功(gōng )名(míng ),可(kě )乎(hū )!辟(pì )之(zhī ),是(shì )犹(yóu )伏(fú )而(ér )咶(huài )天(tiān ),救(jiù )经(jīng )而(ér )引(yǐn )其(qí )足(zú )也(yě )。说(shuō )必(bì )不(bú )行(háng )矣(yǐ ),愈(yù )务(wù )而(ér )愈(yù )远(yuǎn )。为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),不(bú )恤(xù )己(jǐ )行(háng )之(zhī )不(bú )行(háng ),苟(gǒu )得(dé )利(lì )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ ),是(shì )渠(qú )冲(chōng )入(rù )穴(xué )而(ér )求(qiú )利(lì )也(yě ),是(shì )仁(rén )人(rén )之(zhī )所(suǒ )羞(xiū )而(ér )不(bú )为(wéi )也(yě )。故(gù )人(rén )莫(mò )贵(guì )乎(hū )生(shēng ),莫(mò )乐(lè )乎(hū )安(ān );所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )生(shēng )安(ān )乐(lè )者(zhě ),莫(mò )大(dà )乎(hū )礼(lǐ )义(yì )。人(rén )知(zhī )贵(guì )生(shēng )乐(lè )安(ān )而(ér )弃(qì )礼(lǐ )义(yì ),辟(pì )之(zhī ),是(shì )犹(yóu )欲(yù )寿(shòu )而(ér )歾(wěn )颈(jǐng )也(yě ),愚(yú )莫(mò )大(dà )焉(yān )。故(gù )君(jūn )人(rén )者(zhě ),爱(ài )民(mín )而(ér )安(ān ),好(hǎo )士(shì )而(ér )荣(róng ),两(liǎng )者(zhě )亡(wáng )一(yī )焉(yān )而(ér )亡(wáng )。诗(shī )曰(yuē ):“价(jià )人(rén )维(wéi )藩(fān ),大(dà )师(shī )维(wéi )垣(yuán )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

力(lì )术(shù )止(zhǐ ),义(yì )术(shù )行(háng ),曷(hé )谓(wèi )也(yě )?曰(yuē ):秦(qín )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。威(wēi )强(qiáng )乎(hū )汤(tāng )武(wǔ ),广(guǎng )大(dà )乎(hū )舜(shùn )禹(yǔ ),然(rán )而(ér )忧(yōu )患(huàn )不(bú )可(kě )胜(shèng )校(xiào )也(yě )。諰(xǐ )諰(xǐ )然(rán )常(cháng )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )一(yī )合(hé )而(ér )轧(zhá )己(jǐ )也(yě ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )力(lì )术(shù )止(zhǐ )也(yě )。曷(hé )谓(wèi )乎(hū )威(wēi )强(qiáng )乎(hū )汤(tāng )武(wǔ )?汤(tāng )武(wǔ )也(yě )者(zhě ),乃(nǎi )能(néng )使(shǐ )说(shuō )己(jǐ )者(zhě )使(shǐ )耳(ěr )。今(jīn )楚(chǔ )、父(fù )死(sǐ )焉(yān ),国(guó )举(jǔ )焉(yān ),负(fù )三(sān )王(wáng )之(zhī )庙(miào ),而(ér )辟(pì )于(yú )陈(chén )蔡(cài )之(zhī )间(jiān ),视(shì )可(kě )司(sī )间(jiān ),案(àn )欲(yù )剡(yǎn )其(qí )胫(jìng )而(ér )以(yǐ )蹈(dǎo )秦(qín )之(zhī )腹(fù ),然(rán )而(ér )秦(qín )使(shǐ )左(zuǒ )案(àn )左(zuǒ ),使(shǐ )右(yòu )案(àn )右(yòu ),是(shì )乃(nǎi )使(shǐ )雠(chóu )人(rén )役(yì )也(yě );此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )威(wēi )强(qiáng )乎(hū )汤(tāng )武(wǔ )也(yě )。曷(hé )谓(wèi )广(guǎng )大(dà )乎(hū )舜(shùn )禹(yǔ )也(yě )?曰(yuē ):古(gǔ )者(zhě )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )一(yī )天(tiān )下(xià ),臣(chén )诸(zhū )侯(hóu )也(yě ),未(wèi )有(yǒu )过(guò )封(fēng )内(nèi )千(qiān )里(lǐ )者(zhě )也(yě )。今(jīn )秦(qín )南(nán )乃(nǎi )有(yǒu )沙(shā )羡(xiàn )与(yǔ )俱(jù ),是(shì )乃(nǎi )江(jiāng )南(nán )也(yě )。北(běi )与(yǔ )胡(hú )貉(mò )为(wéi )邻(lín ),西(xī )有(yǒu )巴(bā )戎(róng ),东(dōng )在(zài )楚(chǔ )者(zhě )乃(nǎi )界(jiè )于(yú )齐(qí ),在(zài )韩(hán )者(zhě )踰(yáo )常(cháng )山(shān )乃(nǎi )有(yǒu )临(lín )虑(lǜ ),在(zài )魏(wèi )者(zhě )乃(nǎi )据(jù )圉(yǔ )津(jīn )--即(jí )去(qù )大(dà )梁(liáng )百(bǎi )有(yǒu )二(èr )十(shí )里(lǐ )耳(ěr )!其(qí )在(zài )赵(zhào )者(zhě )剡(yǎn )然(rán )有(yǒu )苓(líng )而(ér )据(jù )松(sōng )柏(bǎi )之(zhī )塞(sāi ),负(fù )西(xī )海(hǎi )而(ér )固(gù )常(cháng )山(shān ),是(shì )地(dì )遍(biàn )天(tiān )下(xià )也(yě )。威(wēi )动(dòng )海(hǎi )内(nèi ),强(qiáng )殆(dài )中(zhōng )国(guó ),然(rán )而(ér )忧(yōu )患(huàn )不(bú )可(kě )胜(shèng )校(xiào )也(yě ),諰(xǐ )諰(xǐ )然(rán )常(cháng )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )一(yī )合(hé )而(ér )轧(zhá )己(jǐ )也(yě );此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )广(guǎng )大(dà )乎(hū )舜(shùn )禹(yǔ )也(yě )。然(rán )则(zé )奈(nài )何(hé )?曰(yuē ):节(jiē )威(wēi )反(fǎn )文(wén ),案(àn )用(yòng )夫(fū )端(duān )诚(chéng )信(xìn )全(quán )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )治(zhì )天(tiān )下(xià )焉(yān ),因(yīn )与(yǔ )之(zhī )参(cān )国(guó )政(zhèng ),正(zhèng )是(shì )非(fēi ),治(zhì )曲(qǔ )直(zhí ),听(tīng )咸(xián )阳(yáng ),顺(shùn )者(zhě )错(cuò )之(zhī ),不(bú )顺(shùn )者(zhě )而(ér )后(hòu )诛(zhū )之(zhī )。若(ruò )是(shì ),则(zé )兵(bīng )不(bú )复(fù )出(chū )于(yú )塞(sāi )外(wài ),而(ér )令(lìng )行(háng )于(yú )天(tiān )下(xià )矣(yǐ )。若(ruò )是(shì ),则(zé )虽(suī )为(wéi )之(zhī )筑(zhù )明(míng )堂(táng )于(yú )塞(sāi )外(wài )而(ér )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu ),殆(dài )可(kě )矣(yǐ )。假(jiǎ )今(jīn )之(zhī )世(shì ),益(yì )地(dì )不(bú )如(rú )益(yì )信(xìn )之(zhī )务(wù )也(yě )。

应(yīng )侯(hóu )问(wèn )孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):入(rù )秦(qín )何(hé )见(jiàn )?

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):其(qí )固(gù )塞(sāi )险(xiǎn ),形(xíng )埶(zhí )便(biàn ),山(shān )林(lín )川(chuān )谷(gǔ )美(měi ),天(tiān )材(cái )之(zhī )利(lì )多(duō ),是(shì )形(xíng )胜(shèng )也(yě )。入(rù )境(jìng ),观(guān )其(qí )风(fēng )俗(sú ),其(qí )百(bǎi )姓(xìng )朴(pǔ ),其(qí )声(shēng )乐(lè )不(bú )流(liú )污(wū ),其(qí )服(fú )不(bú )佻(tiāo ),甚(shèn )畏(wèi )有(yǒu )司(sī )而(ér )顺(shùn ),古(gǔ )之(zhī )民(mín )也(yě )。及(jí )都(dōu )邑(yì )官(guān )府(fǔ ),其(qí )百(bǎi )吏(lì )肃(sù )然(rán ),莫(mò )不(bú )恭(gōng )俭(jiǎn )、敦(dūn )敬(jìng )、忠(zhōng )信(xìn )而(ér )不(bú )楛(kǔ ),古(gǔ )之(zhī )吏(lì )也(yě )。入(rù )其(qí )国(guó ),观(guān )其(qí )士(shì )大(dà )夫(fū ),出(chū )于(yú )其(qí )门(mén ),入(rù )于(yú )公(gōng )门(mén );出(chū )于(yú )公(gōng )门(mén ),归(guī )于(yú )其(qí )家(jiā ),无(wú )有(yǒu )私(sī )事(shì )也(yě );不(bú )比(bǐ )周(zhōu ),不(bú )朋(péng )党(dǎng ),倜(tì )然(rán )莫(mò )不(bú )明(míng )通(tōng )而(ér )公(gōng )也(yě ),古(gǔ )之(zhī )士(shì )大(dà )夫(fū )也(yě )。观(guān )其(qí )朝(cháo )廷(tíng ),其(qí )朝(cháo )闲(xián ),听(tīng )决(jué )百(bǎi )事(shì )不(bú )留(liú ),恬(tián )然(rán )如(rú )无(wú )治(zhì )者(zhě ),古(gǔ )之(zhī )朝(cháo )也(yě )。故(gù )四(sì )世(shì )有(yǒu )胜(shèng ),非(fēi )幸(xìng )也(yě ),数(shù )也(yě )。是(shì )所(suǒ )见(jiàn )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):佚(yì )而(ér )治(zhì ),约(yuē )而(ér )详(xiáng ),不(bú )烦(fán )而(ér )功(gōng ),治(zhì )之(zhī )至(zhì )也(yě ),秦(qín )类(lèi )之(zhī )矣(yǐ )。虽(suī )然(rán ),则(zé )有(yǒu )其(qí )諰(xǐ )矣(yǐ )。兼(jiān )是(shì )数(shù )具(jù )者(zhě )而(ér )尽(jìn )有(yǒu )之(zhī ),然(rán )而(ér )县(xiàn )之(zhī )以(yǐ )王(wáng )者(zhě )之(zhī )功(gōng )名(míng ),则(zé )倜(tì )倜(tì )然(rán )其(qí )不(bú )及(jí )远(yuǎn )矣(yǐ )!是(shì )何(hé )也(yě )?则(zé )其(qí )殆(dài )无(wú )儒(rú )邪(xié )!故(gù )曰(yuē )粹(cuì )而(ér )王(wáng ),驳(bó )而(ér )霸(bà ),无(wú )一(yī )焉(yān )而(ér )亡(wáng )。此(cǐ )亦(yì )秦(qín )之(zhī )所(suǒ )短(duǎn )也(yě )。

积(jī )微(wēi ):月(yuè )不(bú )胜(shèng )日(rì ),时(shí )不(bú )胜(shèng )月(yuè ),岁(suì )不(bú )胜(shèng )时(shí )。凡(fán )人(rén )好(hǎo )敖(áo )慢(màn )小(xiǎo )事(shì ),大(dà )事(shì )至(zhì )然(rán )后(hòu )兴(xìng )之(zhī )务(wù )之(zhī ),如(rú )是(shì ),则(zé )常(cháng )不(bú )胜(shèng )夫(fū )敦(dūn )比(bǐ )于(yú )小(xiǎo )事(shì )者(zhě )矣(yǐ )。是(shì )何(hé )也(yě )?则(zé )小(xiǎo )事(shì )之(zhī )至(zhì )也(yě )数(shù ),其(qí )县(xiàn )日(rì )也(yě )博(bó ),其(qí )为(wéi )积(jī )也(yě )大(dà );大(dà )事(shì )之(zhī )至(zhì )也(yě )希(xī ),其(qí )县(xiàn )日(rì )也(yě )浅(qiǎn ),其(qí )为(wéi )积(jī )也(yě )小(xiǎo )。故(gù )善(shàn )日(rì )者(zhě )王(wáng ),善(shàn )时(shí )者(zhě )霸(bà ),补(bǔ )漏(lòu )者(zhě )危(wēi ),大(dà )荒(huāng )者(zhě )亡(wáng )。故(gù )王(wáng )者(zhě )敬(jìng )日(rì ),霸(bà )者(zhě )敬(jìng )时(shí ),仅(jǐn )存(cún )之(zhī )国(guó )危(wēi )而(ér )后(hòu )戚(qī )之(zhī )。亡(wáng )国(guó )至(zhì )亡(wáng )而(ér )后(hòu )知(zhī )亡(wáng ),至(zhì )死(sǐ )而(ér )后(hòu )知(zhī )死(sǐ ),亡(wáng )国(guó )之(zhī )祸(huò )败(bài ),不(bú )可(kě )胜(shèng )悔(huǐ )也(yě )。霸(bà )者(zhě )之(zhī )善(shàn )箸(zhù )焉(yān ),可(kě )以(yǐ )时(shí )托(tuō )也(yě );王(wáng )者(zhě )之(zhī )功(gōng )名(míng ),不(bú )可(kě )胜(shèng )日(rì )志(zhì )也(yě )。财(cái )物(wù )货(huò )宝(bǎo )以(yǐ )大(dà )为(wéi )重(zhòng ),政(zhèng )教(jiāo )功(gōng )名(míng )反(fǎn )是(shì )--能(néng )积(jī )微(wēi )者(zhě )速(sù )成(chéng )。诗(shī )曰(yuē ):“德(dé )輶(yóu )如(rú )毛(máo ),民(mín )鲜(xiān )克(kè )举(jǔ )之(zhī )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

凡(fán )奸(jiān )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )起(qǐ )者(zhě ),以(yǐ )上(shàng )之(zhī )不(bú )贵(guì )义(yì ),不(bú )敬(jìng )义(yì )也(yě )。夫(fū )义(yì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )限(xiàn )禁(jìn )人(rén )之(zhī )为(wéi )恶(è )与(yǔ )奸(jiān )者(zhě )也(yě )。今(jīn )上(shàng )不(bú )贵(guì )义(yì ),不(bú )敬(jìng )义(yì ),如(rú )是(shì ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )百(bǎi )姓(xìng ),皆(jiē )有(yǒu )弃(qì )义(yì )之(zhī )志(zhì ),而(ér )有(yǒu )趋(qū )奸(jiān )之(zhī )心(xīn )矣(yǐ ),此(cǐ )奸(jiān )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )起(qǐ )也(yě )。且(qiě )上(shàng )者(zhě )下(xià )之(zhī )师(shī )也(yě ),夫(fū )下(xià )之(zhī )和(hé )上(shàng ),譬(pì )之(zhī )犹(yóu )响(xiǎng )之(zhī )应(yīng )声(shēng ),影(yǐng )之(zhī )像(xiàng )形(xíng )也(yě )。故(gù )为(wéi )人(rén )上(shàng )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )顺(shùn )也(yě )。夫(fū )义(yì )者(zhě ),内(nèi )节(jiē )于(yú )人(rén ),而(ér )外(wài )节(jiē )于(yú )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě );上(shàng )安(ān )于(yú )主(zhǔ ),而(ér )下(xià )调(diào )于(yú )民(mín )者(zhě )也(yě );内(nèi )外(wài )上(shàng )下(xià )节(jiē )者(zhě ),义(yì )之(zhī )情(qíng )也(yě )。然(rán )则(zé )凡(fán )为(wéi )天(tiān )下(xià )之(zhī )要(yào ),义(yì )为(wéi )本(běn ),而(ér )信(xìn )次(cì )之(zhī )。古(gǔ )者(zhě )禹(yǔ )汤(tāng )本(běn )义(yì )务(wù )信(xìn )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì ),桀(jié )纣(zhòu )弃(qì )义(yì )倍(bèi )信(xìn )而(ér )天(tiān )下(xià )乱(luàn )。故(gù )为(wéi )人(rén )上(shàng )者(zhě ),必(bì )将(jiāng )慎(shèn )礼(lǐ )义(yì ),务(wù )忠(zhōng )信(xìn ),然(rán )后(hòu )可(kě )。此(cǐ )君(jūn )人(rén )者(zhě )之(zhī )大(dà )本(běn )也(yě )。堂(táng )上(shàng )不(bú )粪(fèn ),则(zé )郊(jiāo )草(cǎo )不(bú )瞻(zhān )旷(kuàng )芸(yún );白(bái )刃(rèn )扞(gǎn )乎(hū )胸(xiōng ),则(zé )目(mù )不(bú )见(jiàn )流(liú )矢(shǐ );拔(bá )戟(jǐ )加(jiā )乎(hū )首(shǒu ),则(zé )十(shí )指(zhǐ )不(bú )辞(cí )断(duàn );非(fēi )不(bú )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )务(wù )也(yě ),疾(jí )养(yǎng )缓(huǎn )急(jí )之(zhī )有(yǒu )相(xiàng )先(xiān )者(zhě )也(yě )。

阅读:26392

打赏捐助〔Donate〕>>>

《强国》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库