白话译文【登录】

《古文观止》 > 柳子厚墓志铭 > 《白话译文》 > 拼音版

子(zǐ )厚(hòu ),名(míng )叫(jiào )宗(zōng )元(yuán )。七(qī )世(shì )祖(zǔ )柳(liǔ )庆(qìng ),做(zuò )过(guò )北(běi )魏(wèi )的(de )侍(shì )中(zhōng ),被(bèi )封(fēng )为(wéi )济(jì )阴(yīn )公(gōng )。高(gāo )伯(bó )祖(zǔ )柳(liǔ )奭(shì ),做(zuò )过(guò )唐(táng )朝(cháo )的(de )宰(zǎi )相(xiàng ),同(tóng )褚(chǔ )遂(suí )良(liáng )、韩(hán )瑗(yuàn )都(dōu )得(dé )罪(zuì )了(le )武(wǔ )后(hòu ),在(zài )高(gāo )宗(zōng )时(shí )被(bèi )处(chù )死(sǐ )。父(fù )亲(qīn )叫(jiào )柳(liǔ )镇(zhèn ),为(wéi )了(le )侍(shì )奉(fèng )母(mǔ )亲(qīn ),放(fàng )弃(qì )了(le )太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )的(de )官(guān )位(wèi ),请(qǐng )求(qiú )到(dào )江(jiāng )南(nán )做(zuò )县(xiàn )令(lìng )。后(hòu )来(lái )因(yīn )为(wéi )他(tā )不(bú )肯(kěn )向(xiàng )权(quán )贵(guì )献(xiàn )媚(mèi ),丢(diū )了(le )御(yù )史(shǐ )的(de )官(guān )职(zhí )。直(zhí )到(dào )那(nà )位(wèi )权(quán )贵(guì )死(sǐ )了(le ),才(cái )又(yòu )被(bèi )任(rèn )命(mìng )为(wéi )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。人(rén )们(men )都(dōu )说(shuō )他(tā )刚(gāng )毅(yì )正(zhèng )直(zhí ),与(yǔ )他(tā )交(jiāo )往(wǎng )的(de )都(dōu )是(shì )当(dāng )时(shí )名(míng )人(rén )。

子(zǐ )厚(hòu )少(shǎo )年(nián )时(shí )就(jiù )很(hěn )精(jīng )明(míng )聪(cōng )敏(mǐn ),没(méi )有(yǒu )不(bú )明(míng )白(bái )通(tōng )晓(xiǎo )的(de )事(shì )。赶(gǎn )上(shàng )他(tā )父(fù )亲(qīn )在(zài )世(shì )时(shí ),他(tā )虽(suī )然(rán )很(hěn )年(nián )轻(qīng ),但(dàn )已(yǐ )经(jīng )成(chéng )才(cái ),能(néng )够(gòu )考(kǎo )取(qǔ )为(wéi )进(jìn )士(shì ),突(tū )出(chū )地(dì )显(xiǎn )露(lù )出(chū )才(cái )华(huá ),大(dà )家(jiā )都(dōu )说(shuō )柳(liǔ )家(jiā )有(yǒu )能(néng )扬(yáng )名(míng )显(xiǎn )姓(xìng )的(de )后(hòu )人(rén )了(le )。后(hòu )来(lái )又(yòu )通(tōng )过(guò )博(bó )学(xué )宏(hóng )词(cí )科(kē )的(de )考(kǎo )试(shì ),被(bèi )授(shòu )为(wéi )集(jí )贤(xián )殿(diàn )的(de )官(guān )职(zhí )。他(tā )才(cái )能(néng )出(chū )众(zhòng ),方(fāng )正(zhèng )勇(yǒng )敢(gǎn ),发(fā )表(biǎo )议(yì )论(lùn )时(shí )能(néng )引(yǐn )证(zhèng )今(jīn )古(gǔ )事(shì )例(lì )为(wéi )依(yī )据(jù ),精(jīng )通(tōng )经(jīng )史(shǐ )诸(zhū )子(zǐ )典(diǎn )籍(jí ),议(yì )论(lùn )时(shí )才(cái )华(huá )横(héng )溢(yì ),滔(tāo )滔(tāo )不(bú )绝(jué ),常(cháng )常(cháng )使(shǐ )在(zài )座(zuò )的(de )人(rén )折(shé )服(fú )。因(yīn )此(cǐ )名(míng )声(shēng )轰(hōng )动(dòng ),一(yī )时(shí )之(zhī )间(jiān )人(rén )们(men )都(dōu )敬(jìng )慕(mù )而(ér )希(xī )望(wàng )与(yǔ )他(tā )交(jiāo )往(wǎng )。那(nà )些(xiē )公(gōng )卿(qīng )贵(guì )人(rén )争(zhēng )着(zhe )想(xiǎng )让(ràng )他(tā )成(chéng )为(wéi )自(zì )己(jǐ )的(de )门(mén )生(shēng ),异(yì )口(kǒu )同(tóng )声(shēng )的(de )推(tuī )荐(jiàn )赞(zàn )誉(yù )他(tā )。

贞(zhēn )元(yuán )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),子(zǐ )厚(hòu )由(yóu )蓝(lán )田(tián )县(xiàn )尉(wèi )调(diào )任(rèn )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )。顺(shùn )宗(zōng )即(jí )位(wèi ),又(yòu )升(shēng )为(wéi )礼(lǐ )部(bù )员(yuán )外(wài )郎(láng )。逢(féng )遇(yù )当(dāng )权(quán )人(rén )获(huò )罪(zuì ),他(tā )也(yě )被(bèi )按(àn )例(lì )贬(biǎn )出(chū )京(jīng )城(chéng )当(dāng )刺(cì )史(shǐ ),还(hái )未(wèi )到(dào )任(rèn ),又(yòu )被(bèi )依(yī )例(lì )贬(biǎn )为(wéi )永(yǒng )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )。身(shēn )处(chù )清(qīng )闲(xián )之(zhī )地(dì ),自(zì )己(jǐ )更(gèng )加(jiā )刻(kè )苦(kǔ )为(wéi )学(xué ),专(zhuān )心(xīn )诵(sòng )读(dú ),写(xiě )作(zuò )诗(shī )文(wén ),文(wén )笔(bǐ )汪(wāng )洋(yáng )恣(zì )肆(sì ),雄(xióng )厚(hòu )凝(níng )练(liàn ),像(xiàng )无(wú )边(biān )的(de )海(hǎi )水(shuǐ )那(nà )样(yàng )精(jīng )深(shēn )博(bó )大(dà )。而(ér )他(tā )自(zì )己(jǐ )则(zé )纵(zòng )情(qíng )于(yú )山(shān )水(shuǐ )之(zhī )间(jiān )。

元(yuán )和(hé )年(nián )间(jiān ),他(tā )曾(céng )经(jīng )与(yǔ )同(tóng )案(àn )人(rén )一(yī )起(qǐ )奉(fèng )召(zhào )回(huí )到(dào )京(jīng )师(shī ),又(yòu )一(yī )起(qǐ )被(bèi )遣(qiǎn )出(chū )做(zuò )刺(cì )史(shǐ ),子(zǐ )厚(hòu )分(fèn )在(zài )柳(liǔ )州(zhōu )。到(dào )任(rèn )之(zhī )后(hòu ),他(tā )慨(kǎi )叹(tàn )道(dào ):“这(zhè )里(lǐ )难(nán )道(dào )不(bú )值(zhí )得(dé )做(zuò )出(chū )政(zhèng )绩(jì )吗(ma )?”于(yú )是(shì )按(àn )照(zhào )当(dāng )地(dì )的(de )风(fēng )俗(sú ),为(wéi )柳(liǔ )州(zhōu )制(zhì )订(dìng )了(le )教(jiāo )谕(yù )和(hé )禁(jìn )令(lìng ),全(quán )州(zhōu )百(bǎi )姓(xìng )都(dōu )顺(shùn )从(cóng )并(bìng )信(xìn )赖(lài )他(tā )。当(dāng )地(dì )习(xí )惯(guàn )于(yú )用(yòng )儿(ér )女(nǚ )做(zuò )抵(dǐ )押(yā )向(xiàng )人(rén )借(jiè )钱(qián ),约(yuē )定(dìng )如(rú )果(guǒ )不(bú )能(néng )按(àn )时(shí )赎(shú )回(huí ),等(děng )到(dào )利(lì )息(xī )与(yǔ )本(běn )金(jīn )相(xiàng )等(děng )时(shí ),债(zhài )主(zhǔ )就(jiù )把(bǎ )人(rén )质(zhì )没(méi )收(shōu )做(zuò )奴(nú )婢(bì )。子(zǐ )厚(hòu )为(wéi )此(cǐ )替(tì )借(jiè )债(zhài )人(rén )想(xiǎng )方(fāng )设(shè )法(fǎ ),都(dōu )让(ràng )他(tā )们(men )把(bǎ )子(zǐ )女(nǚ )赎(shú )了(le )回(huí )来(lái );那(nà )些(xiē )特(tè )别(bié )穷(qióng )困(kùn )没(méi )有(yǒu )能(néng )力(lì )赎(shú )回(huí )的(de ),就(jiù )让(ràng )债(zhài )主(zhǔ )记(jì )下(xià )子(zǐ )女(nǚ )当(dāng )佣(yòng )工(gōng )的(de )工(gōng )钱(qián ),到(dào )应(yīng )得(dé )的(de )工(gōng )钱(qián )足(zú )够(gòu )抵(dǐ )消(xiāo )债(zhài )务(wù )时(shí ),就(jiù )让(ràng )债(zhài )主(zhǔ )归(guī )还(hái )被(bèi )抵(dǐ )押(yā )的(de )人(rén )质(zhì )。观(guān )察(chá )使(shǐ )把(bǎ )这(zhè )个(gè )办(bàn )法(fǎ )推(tuī )广(guǎng )到(dào )别(bié )的(de )州(zhōu )县(xiàn ),到(dào )一(yī )年(nián )后(hòu ),免(miǎn )除(chú )奴(nú )婢(bì )身(shēn )份(fèn )回(huí )家(jiā )的(de )将(jiāng )近(jìn )一(yī )千(qiān )人(rén )。衡(héng )山(shān )、湘(xiāng )水(shuǐ )以(yǐ )南(nán )准(zhǔn )备(bèi )考(kǎo )进(jìn )士(shì )的(de )人(rén ),就(jiù )把(bǎ )子(zǐ )厚(hòu )当(dāng )做(zuò )老(lǎo )师(shī ),那(nà )些(xiē )经(jīng )过(guò )子(zǐ )厚(hòu )亲(qīn )自(zì )讲(jiǎng )授(shòu )和(hé )指(zhǐ )点(diǎn )的(de )人(rén )所(suǒ )写(xiě )的(de )文(wén )章(zhāng ),全(quán )都(dōu )可(kě )以(yǐ )看(kàn )得(dé )出(chū )是(shì )合(hé )乎(hū )规(guī )范(fàn )的(de )。

他(tā )被(bèi )召(zhào )回(huí )京(jīng )师(shī )又(yòu )再(zài )次(cì )被(bèi )遣(qiǎn )出(chū )做(zuò )刺(cì )史(shǐ )时(shí ),中(zhōng )山(shān )人(rén )刘(liú )梦(mèng )得(dé )禹(yǔ )锡(xī )也(yě )在(zài )被(bèi )遣(qiǎn )之(zhī )列(liè ),应(yīng )当(dāng )去(qù )播(bō )州(zhōu )。子(zǐ )厚(hòu )流(liú )着(zhe )泪(lèi )说(shuō ):“播(bō )州(zhōu )不(bú )是(shì )一(yī )般(bān )人(rén )能(néng )住(zhù )的(de )地(dì )方(fāng ),况(kuàng )且(qiě )梦(mèng )得(dé )有(yǒu )老(lǎo )母(mǔ )在(zài )堂(táng ),我(wǒ )不(bú )忍(rěn )心(xīn )看(kàn )到(dào )梦(mèng )得(dé )处(chù )境(jìng )困(kùn )窘(jiǒng ),他(tā )没(méi )有(yǒu )办(bàn )法(fǎ )把(bǎ )这(zhè )事(shì )告(gào )诉(sù )他(tā )的(de )老(lǎo )母(mǔ );况(kuàng )且(qiě )绝(jué )没(méi )有(yǒu )母(mǔ )子(zǐ )一(yī )同(tóng )前(qián )往(wǎng )的(de )道(dào )理(lǐ )。”向(xiàng )朝(cháo )廷(tíng )请(qǐng )求(qiú ),并(bìng )准(zhǔn )备(bèi )呈(chéng )递(dì )奏(zòu )章(zhāng ),情(qíng )愿(yuàn )拿(ná )柳(liǔ )州(zhōu )换(huàn )播(bō )州(zhōu ),表(biǎo )示(shì )即(jí )使(shǐ )因(yīn )此(cǐ )再(zài )度(dù )获(huò )罪(zuì ),死(sǐ )也(yě )无(wú )憾(hàn )。正(zhèng )遇(yù )上(shàng )有(yǒu )人(rén )把(bǎ )梦(mèng )得(dé )的(de )情(qíng )况(kuàng )告(gào )知(zhī )了(le )皇(huáng )上(shàng ),梦(mèng )得(dé )因(yīn )此(cǐ )改(gǎi )任(rèn )连(lián )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。呜(wū )呼(hū )!士(shì )人(rén )到(dào )了(le )穷(qióng )境(jìng )时(shí ),才(cái )看(kàn )得(dé )出(chū )他(tā )的(de )节(jiē )操(cāo )和(hé )义(yì )气(qì )!一(yī )些(xiē )人(rén ),平(píng )日(rì )街(jiē )坊(fāng )居(jū )处(chù )互(hù )相(xiàng )仰(yǎng )慕(mù )讨(tǎo )好(hǎo ),一(yī )些(xiē )吃(chī )喝(hē )玩(wán )乐(lè )来(lái )往(wǎng )频(pín )繁(fán ),夸(kuā )夸(kuā )其(qí )谈(tán ),强(qiáng )作(zuò )笑(xiào )脸(liǎn ),互(hù )相(xiàng )表(biǎo )示(shì )愿(yuàn )居(jū )对(duì )方(fāng )之(zhī )下(xià ),手(shǒu )握(wò )手(shǒu )作(zuò )出(chū )掏(tāo )肝(gān )挖(wā )肺(fèi )之(zhī )状(zhuàng )给(gěi )对(duì )方(fāng )看(kàn ),指(zhǐ )着(zhe )天(tiān )日(rì )流(liú )泪(lèi ),发(fā )誓(shì )不(bú )论(lùn )生(shēng )死(sǐ )谁(shuí )都(dōu )不(bú )背(bèi )弃(qì )朋(péng )友(yǒu ),简(jiǎn )直(zhí )像(xiàng )真(zhēn )的(de )一(yī )样(yàng )可(kě )信(xìn )。一(yī )旦(dàn )遇(yù )到(dào )小(xiǎo )小(xiǎo )的(de )利(lì )害(hài )冲(chōng )突(tū ),仅(jǐn )仅(jǐn )象(xiàng )头(tóu )发(fā )丝(sī )般(bān )细(xì )小(xiǎo ),便(biàn )翻(fān )脸(liǎn )不(bú )认(rèn )人(rén ),朋(péng )友(yǒu )落(luò )入(rù )陷(xiàn )阱(jǐng ),也(yě )不(bú )伸(shēn )一(yī )下(xià )手(shǒu )去(qù )救(jiù ),反(fǎn )而(ér )借(jiè )机(jī )推(tuī )挤(jǐ )他(tā ),再(zài )往(wǎng )下(xià )扔(rēng )石(shí )头(tóu ),到(dào )处(chù )都(dōu )是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén )啊(ā )!这(zhè )应(yīng )该(gāi )是(shì )连(lián )那(nà )些(xiē )禽(qín )兽(shòu )和(hé )野(yě )蛮(mán )人(rén )都(dōu )不(bú )忍(rěn )心(xīn )干(gàn )的(de ),而(ér )那(nà )些(xiē )人(rén )却(què )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )计(jì )。他(tā )们(men )听(tīng )到(dào )子(zǐ )厚(hòu )的(de )高(gāo )尚(shàng )风(fēng )节(jiē ),也(yě )应(yīng )该(gāi )觉(jiào )得(dé )有(yǒu )点(diǎn )惭(cán )愧(kuì )了(le )!

子(zǐ )厚(hòu )从(cóng )前(qián )年(nián )轻(qīng )时(shí ),勇(yǒng )于(yú )帮(bāng )助(zhù )别(bié )人(rén ),自(zì )己(jǐ )不(bú )看(kàn )重(zhòng )和(hé )爱(ài )惜(xī )自(zì )己(jǐ ),认(rèn )为(wéi )功(gōng )名(míng )事(shì )业(yè )可(kě )以(yǐ )一(yī )蹴(cù )而(ér )就(jiù ),所(suǒ )以(yǐ )受(shòu )到(dào )牵(qiān )连(lián )而(ér )被(bèi )贬(biǎn )斥(chì )。贬(biǎn )谪(zhé )后(hòu ),又(yòu )没(méi )有(yǒu )熟(shú )识(shí )而(ér )有(yǒu )力(lì )量(liàng )有(yǒu )地(dì )位(wèi )的(de )人(rén )推(tuī )荐(jiàn )与(yǔ )引(yǐn )进(jìn ),所(suǒ )以(yǐ )最(zuì )后(hòu )死(sǐ )在(zài )荒(huāng )僻(pì )的(de )边(biān )远(yuǎn )之(zhī )地(dì ),才(cái )干(gàn )不(bú )能(néng )为(wéi )世(shì )间(jiān )所(suǒ )用(yòng ),抱(bào )负(fù )不(bú )能(néng )在(zài )当(dāng )时(shí )施(shī )展(zhǎn )。如(rú )果(guǒ )子(zǐ )厚(hòu )当(dāng )时(shí )在(zài )御(yù )史(shǐ )台(tái )、尚(shàng )书(shū )省(shěng )做(zuò )官(guān )时(shí ),能(néng )谨(jǐn )慎(shèn )约(yuē )束(shù )自(zì )己(jǐ ),已(yǐ )像(xiàng )在(zài )司(sī )马(mǎ )时(shí )、刺(cì )史(shǐ )时(shí )那(nà )样(yàng ),也(yě )自(zì )然(rán )不(bú )会(huì )被(bèi )贬(biǎn )官(guān )了(le );贬(biǎn )官(guān )后(hòu ),如(rú )果(guǒ )有(yǒu )人(rén )能(néng )够(gòu )推(tuī )举(jǔ )他(tā ),将(jiāng )一(yī )定(dìng )会(huì )再(zài )次(cì )被(bèi )任(rèn )用(yòng ),不(bú )至(zhì )穷(qióng )困(kùn )潦(liáo )倒(dǎo )。然(rán )而(ér )若(ruò )是(shì )子(zǐ )厚(hòu )被(bèi )贬(biǎn )斥(chì )的(de )时(shí )间(jiān )不(bú )久(jiǔ ),穷(qióng )困(kùn )的(de )处(chù )境(jìng )未(wèi )达(dá )到(dào )极(jí )点(diǎn ),虽(suī )然(rán )能(néng )够(gòu )在(zài )官(guān )场(chǎng )中(zhōng )出(chū )人(rén )投(tóu )地(dì ),但(dàn )他(tā )的(de )文(wén )学(xué )辞(cí )章(zhāng )一(yī )定(dìng )不(bú )能(néng )这(zhè )样(yàng )地(dì )下(xià )功(gōng )夫(fū ),以(yǐ )致(zhì )于(yú )象(xiàng )今(jīn )天(tiān )这(zhè )样(yàng )一(yī )定(dìng )流(liú )传(chuán )后(hòu )世(shì ),这(zhè )是(shì )毫(háo )无(wú )疑(yí )问(wèn )的(de )。即(jí )使(shǐ )让(ràng )子(zǐ )厚(hòu )实(shí )现(xiàn )他(tā )的(de )愿(yuàn )望(wàng ),一(yī )度(dù )官(guān )至(zhì )将(jiāng )相(xiàng ),拿(ná )那(nà )个(gè )换(huàn )这(zhè )个(gè ),何(hé )者(zhě )为(wéi )得(dé ),何(hé )者(zhě )为(wéi )失(shī )?一(yī )定(dìng )能(néng )有(yǒu )辨(biàn )别(bié )它(tā )的(de )人(rén )。

子(zǐ )厚(hòu )在(zài )元(yuán )和(hé )十(shí )四(sì )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )初(chū )八(bā )去(qù )世(shì ),终(zhōng )年(nián )四(sì )十(shí )七(qī )岁(suì );在(zài )十(shí )五(wǔ )年(nián )七(qī )月(yuè )初(chū )十(shí )安(ān )葬(zàng )在(zài )万(wàn )年(nián )县(xiàn )他(tā )祖(zǔ )先(xiān )墓(mù )地(dì )的(de )旁(páng )边(biān )。子(zǐ )厚(hòu )有(yǒu )两(liǎng )个(gè )儿(ér )子(zǐ ):大(dà )的(de )叫(jiào )周(zhōu )六(liù ),才(cái )四(sì )岁(suì );小(xiǎo )的(de )叫(jiào )周(zhōu )七(qī ),是(shì )子(zǐ )厚(hòu )去(qù )世(shì )后(hòu )才(cái )出(chū )生(shēng )的(de )。两(liǎng )个(gè )女(nǚ )儿(ér ),都(dōu )还(hái )小(xiǎo )。他(tā )的(de )灵(líng )柩(jiù )能(néng )够(gòu )回(huí )乡(xiāng )安(ān )葬(zàng ),费(fèi )用(yòng )都(dōu )是(shì )观(guān )察(chá )使(shǐ )河(hé )东(dōng )人(rén )裴(péi )行(háng )立(lì )先(xiān )生(shēng )付(fù )出(chū )的(de )。行(háng )立(lì )先(xiān )生(shēng )为(wéi )人(rén )有(yǒu )气(qì )节(jiē ),重(zhòng )信(xìn )用(yòng ),与(yǔ )子(zǐ )厚(hòu )是(shì )朋(péng )友(yǒu ),子(zǐ )厚(hòu )对(duì )他(tā )也(yě )很(hěn )尽(jìn )心(xīn )尽(jìn )力(lì ),最(zuì )后(hòu )竟(jìng )仰(yǎng )赖(lài )他(tā )的(de )力(lì )量(liàng )办(bàn )理(lǐ )了(le )后(hòu )事(shì )。把(bǎ )子(zǐ )厚(hòu )安(ān )葬(zàng )到(dào )万(wàn )年(nián )县(xiàn )墓(mù )地(dì )的(de ),是(shì )他(tā )的(de )表(biǎo )弟(dì )卢(lú )遵(zūn )。卢(lú )遵(zūn )是(shì )涿(zhuō )州(zhōu )人(rén ),性(xìng )情(qíng )谨(jǐn )慎(shèn ),做(zuò )学(xué )问(wèn )永(yǒng )不(bú )满(mǎn )足(zú );自(zì )从(cóng )子(zǐ )厚(hòu )被(bèi )贬(biǎn )斥(chì )之(zhī )后(hòu ),卢(lú )遵(zūn )就(jiù )跟(gēn )随(suí )他(tā )和(hé )他(tā )家(jiā )住(zhù )在(zài )一(yī )起(qǐ ),直(zhí )到(dào )他(tā )去(qù )世(shì )也(yě )没(méi )有(yǒu )离(lí )开(kāi );既(jì )送(sòng )子(zǐ )厚(hòu )归(guī )葬(zàng ),又(yòu )准(zhǔn )备(bèi )安(ān )排(pái )料(liào )理(lǐ )子(zǐ )厚(hòu )的(de )家(jiā )属(shǔ ),可(kě )以(yǐ )称(chēng )得(dé )上(shàng )是(shì )有(yǒu )始(shǐ )有(yǒu )终(zhōng )的(de )人(rén )了(le )。

铭(míng )文(wén )说(shuō ):“这(zhè )是(shì )子(zǐ )厚(hòu )的(de )幽(yōu )室(shì ),既(jì )牢(láo )固(gù )又(yòu )安(ān )适(shì ),对(duì )子(zǐ )厚(hòu )的(de )子(zǐ )孙(sūn )会(huì )有(yǒu )好(hǎo )处(chù )。”

阅读:25489

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库