第四节【登录】

《孟子》 > 滕文公章句上 > 《第四节》 > 拼音版

有(yǒu )为(wéi )神(shén )农(nóng )之(zhī )言(yán )者(zhě )许(xǔ )行(háng ),自(zì )楚(chǔ )之(zhī )滕(téng ),踵(zhǒng )门(mén )而(ér )告(gào )文(wén )公(gōng )曰(yuē ):“远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )人(rén )闻(wén )君(jūn )行(háng )仁(rén )政(zhèng ),愿(yuàn )受(shòu )一(yī )廛(chán )而(ér )为(wéi )氓(máng )。”文(wén )公(gōng )与(yǔ )之(zhī )处(chù ),其(qí )徒(tú )数(shù )十(shí )人(rén ),皆(jiē )衣(yī )褐(hè ),捆(kǔn )屦(jù )、织(zhī )席(xí )以(yǐ )为(wéi )食(shí )。

陈(chén )良(liáng )之(zhī )徒(tú )陈(chén )相(xiàng )与(yǔ )其(qí )弟(dì )辛(xīn ),负(fù )耒(lěi )耜(sì )而(ér )自(zì )宋(sòng )之(zhī )滕(téng ),曰(yuē ):“闻(wén )君(jūn )行(háng )圣(shèng )人(rén )之(zhī )政(zhèng ),是(shì )亦(yì )圣(shèng )人(rén )也(yě ),愿(yuàn )为(wéi )圣(shèng )人(rén )氓(máng )。”

陈(chén )相(xiàng )见(jiàn )许(xǔ )行(háng )而(ér )大(dà )悦(yuè ),尽(jìn )弃(qì )其(qí )学(xué )而(ér )学(xué )焉(yān )。陈(chén )相(xiàng )见(jiàn )孟(mèng )子(zǐ ),道(dào )许(xǔ )行(háng )之(zhī )言(yán )曰(yuē ):“滕(téng )君(jūn ),则(zé )诚(chéng )贤(xián )君(jūn )也(yě );虽(suī )然(rán ),未(wèi )闻(wén )道(dào )也(yě )。贤(xián )者(zhě )与(yǔ )民(mín )并(bìng )耕(gēng )而(ér )食(shí ),饔(yōng )飧(sūn )而(ér )治(zhì )。今(jīn )也(yě )滕(téng )有(yǒu )仓(cāng )廪(lǐn )府(fǔ )库(kù ),则(zé )是(shì )厉(lì )民(mín )而(ér )以(yǐ )自(zì )养(yǎng )也(yě ),恶(è )得(dé )贤(xián )?”

孟(mèng )子(zǐ )曰(yuē ):“许(xǔ )子(zǐ )必(bì )种(zhǒng )粟(sù )而(ér )后(hòu )食(shí )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”“许(xǔ )子(zǐ )必(bì )织(zhī )布(bù )而(ér )后(hòu )衣(yī )乎(hū )?”曰(yuē ):“否(fǒu )。许(xǔ )子(zǐ )衣(yī )褐(hè )。”“许(xǔ )子(zǐ )冠(guàn )乎(hū )?”曰(yuē ):“冠(guàn )。”曰(yuē ):“奚(xī )冠(guàn )?”曰(yuē ):“冠(guàn )素(sù )。”曰(yuē ):“自(zì )织(zhī )之(zhī )与(yǔ )?”曰(yuē ):“否(fǒu )。以(yǐ )粟(sù )易(yì )之(zhī )。”曰(yuē ):“许(xǔ )子(zǐ )奚(xī )为(wéi )不(bú )自(zì )织(zhī )?”曰(yuē ):“害(hài )于(yú )耕(gēng )。”曰(yuē ):“许(xǔ )子(zǐ )以(yǐ )釜(fǔ )甑(zèng )爨(cuàn ),以(yǐ )铁(tiě )耕(gēng )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”“自(zì )为(wéi )之(zhī )与(yǔ )?”曰(yuē ):“否(fǒu )。以(yǐ )粟(sù )易(yì )之(zhī )。”

“以(yǐ )粟(sù )易(yì )械(xiè )器(qì )者(zhě ),不(bú )为(wéi )厉(lì )陶(táo )冶(yě );陶(táo )冶(yě )亦(yì )以(yǐ )其(qí )械(xiè )器(qì )易(yì )粟(sù )者(zhě ),岂(qǐ )为(wéi )厉(lì )农(nóng )夫(fū )哉(zāi )?且(qiě )许(xǔ )子(zǐ )何(hé )不(bú )为(wéi )陶(táo )冶(yě )。舍(shě )皆(jiē )取(qǔ )诸(zhū )其(qí )宫(gōng )中(zhōng )而(ér )用(yòng )之(zhī )?何(hé )为(wéi )纷(fēn )纷(fēn )然(rán )与(yǔ )百(bǎi )工(gōng )交(jiāo )易(yì )?何(hé )许(xǔ )子(zǐ )之(zhī )不(bú )惮(dàn )烦(fán )?”曰(yuē ):“百(bǎi )工(gōng )之(zhī )事(shì ),固(gù )不(bú )可(kě )耕(gēng )且(qiě )为(wéi )也(yě )。”

“然(rán )则(zé )治(zhì )天(tiān )下(xià )独(dú )可(kě )耕(gēng )且(qiě )为(wéi )与(yǔ )?有(yǒu )大(dà )人(rén )之(zhī )事(shì ),有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )事(shì )。且(qiě )一(yī )人(rén )之(zhī )身(shēn ),而(ér )百(bǎi )工(gōng )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )备(bèi )。如(rú )必(bì )自(zì )为(wéi )而(ér )后(hòu )用(yòng )之(zhī ),是(shì )率(lǜ )天(tiān )下(xià )而(ér )路(lù )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):或(huò )劳(láo )心(xīn ),或(huò )劳(láo )力(lì );劳(láo )心(xīn )者(zhě )治(zhì )人(rén ),劳(láo )力(lì )者(zhě )治(zhì )于(yú )人(rén );治(zhì )于(yú )人(rén )者(zhě )食(shí )人(rén ),治(zhì )人(rén )者(zhě )食(shí )于(yú )人(rén ):天(tiān )下(xià )之(zhī )通(tōng )义(yì )也(yě )。

当(dāng )尧(yáo )之(zhī )时(shí ),天(tiān )下(xià )犹(yóu )未(wèi )平(píng ),洪(hóng )水(shuǐ )横(héng )流(liú ),泛(fàn )滥(làn )于(yú )天(tiān )下(xià )。草(cǎo )木(mù )畅(chàng )茂(mào ),禽(qín )兽(shòu )繁(fán )殖(zhí ),五(wǔ )谷(gǔ )不(bú )登(dēng ),禽(qín )兽(shòu )偪(bī )人(rén )。兽(shòu )蹄(tí )鸟(niǎo )迹(jì )之(zhī )道(dào ),交(jiāo )于(yú )中(zhōng )国(guó )。尧(yáo )独(dú )忧(yōu )之(zhī ),举(jǔ )舜(shùn )而(ér )敷(fū )治(zhì )焉(yān )。舜(shùn )使(shǐ )益(yì )掌(zhǎng )火(huǒ ),益(yì )烈(liè )山(shān )泽(zé )而(ér )焚(fén )之(zhī ),禽(qín )兽(shòu )逃(táo )匿(nì )。禹(yǔ )疏(shū )九(jiǔ )河(hé ),瀹(yuè )济(jì )漯(luò ),而(ér )注(zhù )诸(zhū )海(hǎi );决(jué )汝(rǔ )汉(hàn ),排(pái )淮(huái )泗(sì ),而(ér )注(zhù )之(zhī )江(jiāng ),然(rán )后(hòu )中(zhōng )国(guó )可(kě )得(dé )而(ér )食(shí )也(yě )。当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),禹(yǔ )八(bā )年(nián )于(yú )外(wài ),三(sān )过(guò )其(qí )门(mén )而(ér )不(bú )入(rù ),虽(suī )欲(yù )耕(gēng ),得(dé )乎(hū )?

后(hòu )稷(jì )教(jiāo )民(mín )稼(jià )穑(sè )。树(shù )艺(yì )五(wǔ )谷(gǔ ),五(wǔ )谷(gǔ )熟(shú )而(ér )民(mín )人(rén )育(yù )。人(rén )之(zhī )有(yǒu )道(dào )也(yě ),饱(bǎo )食(shí )、暖(nuǎn )衣(yī )、逸(yì )居(jū )而(ér )无(wú )教(jiāo ),则(zé )近(jìn )于(yú )禽(qín )兽(shòu )。圣(shèng )人(rén )有(yǒu )忧(yōu )之(zhī ),使(shǐ )契(qì )为(wéi )司(sī )徒(tú ),教(jiāo )以(yǐ )人(rén )伦(lún ):父(fù )子(zǐ )有(yǒu )亲(qīn ),君(jūn )臣(chén )有(yǒu )义(yì ),夫(fū )妇(fù )有(yǒu )别(bié ),长(zhǎng )幼(yòu )有(yǒu )序(xù ),朋(péng )友(yǒu )有(yǒu )信(xìn )。放(fàng )勋(xūn )曰(yuē ):‘劳(láo )之(zhī )来(lái )之(zhī ),匡(kuāng )之(zhī )直(zhí )之(zhī ),辅(fǔ )之(zhī )翼(yì )之(zhī ),使(shǐ )自(zì )得(dé )之(zhī ),又(yòu )从(cóng )而(ér )振(zhèn )德(dé )之(zhī )。’圣(shèng )人(rén )之(zhī )忧(yōu )民(mín )如(rú )此(cǐ ),而(ér )暇(xiá )耕(gēng )乎(hū )?

尧(yáo )以(yǐ )不(bú )得(dé )舜(shùn )为(wéi )己(jǐ )忧(yōu ),舜(shùn )以(yǐ )不(bú )得(dé )禹(yǔ )、皋(gāo )陶(táo )为(wéi )己(jǐ )忧(yōu )。夫(fū )以(yǐ )百(bǎi )亩(mǔ )之(zhī )不(bú )易(yì )为(wéi )己(jǐ )忧(yōu )者(zhě ),农(nóng )夫(fū )也(yě )。分(fèn )人(rén )以(yǐ )财(cái )谓(wèi )之(zhī )惠(huì ),教(jiāo )人(rén )以(yǐ )善(shàn )谓(wèi )之(zhī )忠(zhōng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )得(dé )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )仁(rén )。是(shì )故(gù )以(yǐ )天(tiān )下(xià )与(yǔ )人(rén )易(yì ),为(wéi )天(tiān )下(xià )得(dé )人(rén )难(nán )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘大(dà )哉(zāi )尧(yáo )之(zhī )为(wéi )君(jūn )!惟(wéi )天(tiān )为(wéi )大(dà ),惟(wéi )尧(yáo )则(zé )之(zhī ),荡(dàng )荡(dàng )乎(hū )民(mín )无(wú )能(néng )名(míng )焉(yān )!君(jūn )哉(zāi )舜(shùn )也(yě )!巍(wēi )巍(wēi )乎(hū )有(yǒu )天(tiān )下(xià )而(ér )不(bú )与(yǔ )焉(yān )!’尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )无(wú )所(suǒ )用(yòng )其(qí )心(xīn )哉(zāi )?亦(yì )不(bú )用(yòng )于(yú )耕(gēng )耳(ěr )。

吾(wú )闻(wén )用(yòng )夏(xià )变(biàn )夷(yí )者(zhě ),未(wèi )闻(wén )变(biàn )于(yú )夷(yí )者(zhě )也(yě )。陈(chén )良(liáng ),楚(chǔ )产(chǎn )也(yě )。悦(yuè )周(zhōu )公(gōng )、仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )道(dào ),北(běi )学(xué )于(yú )中(zhōng )国(guó )。北(běi )方(fāng )之(zhī )学(xué )者(zhě ),未(wèi )能(néng )或(huò )之(zhī )先(xiān )也(yě )。彼(bǐ )所(suǒ )谓(wèi )豪(háo )杰(jié )之(zhī )士(shì )也(yě )。子(zǐ )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )事(shì )之(zhī )数(shù )十(shí )年(nián ),师(shī )死(sǐ )而(ér )遂(suí )倍(bèi )之(zhī )。昔(xī )者(zhě )孔(kǒng )子(zǐ )没(méi ),三(sān )年(nián )之(zhī )外(wài ),门(mén )人(rén )治(zhì )任(rèn )将(jiāng )归(guī ),入(rù )揖(yī )于(yú )子(zǐ )贡(gòng ),相(xiàng )向(xiàng )而(ér )哭(kū ),皆(jiē )失(shī )声(shēng ),然(rán )后(hòu )归(guī )。子(zǐ )贡(gòng )反(fǎn ),筑(zhù )室(shì )于(yú )场(chǎng ),独(dú )居(jū )三(sān )年(nián ),然(rán )后(hòu )归(guī )。他(tā )日(rì ),子(zǐ )夏(xià )、子(zǐ )张(zhāng )、子(zǐ )游(yóu )以(yǐ )有(yǒu )若(ruò )似(sì )圣(shèng )人(rén ),欲(yù )以(yǐ )所(suǒ )事(shì )孔(kǒng )子(zǐ )事(shì )之(zhī ),强(qiáng )曾(céng )子(zǐ )。曾(céng )子(zǐ )曰(yuē ):‘不(bú )可(kě )。江(jiāng )汉(hàn )以(yǐ )濯(zhuó )之(zhī ),秋(qiū )阳(yáng )以(yǐ )暴(bào )之(zhī ),皜(hào )皜(hào )乎(hū )不(bú )可(kě )尚(shàng )已(yǐ )。’今(jīn )也(yě )南(nán )蛮(mán )鴃(guī )舌(shé )之(zhī )人(rén ),非(fēi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )道(dào ),子(zǐ )倍(bèi )子(zǐ )之(zhī )师(shī )而(ér )学(xué )之(zhī ),亦(yì )异(yì )于(yú )曾(céng )子(zǐ )矣(yǐ )。吾(wú )闻(wén )出(chū )于(yú )幽(yōu )谷(gǔ )迁(qiān )于(yú )乔(qiáo )木(mù )者(zhě ),未(wèi )闻(wén )下(xià )乔(qiáo )木(mù )而(ér )入(rù )于(yú )幽(yōu )谷(gǔ )者(zhě )。鲁(lǔ )颂(sòng )曰(yuē ):‘戎(róng )狄(dí )是(shì )膺(yīng ),荆(jīng )舒(shū )是(shì )惩(chéng )。’周(zhōu )公(gōng )方(fāng )且(qiě )膺(yīng )之(zhī ),子(zǐ )是(shì )之(zhī )学(xué ),亦(yì )为(wéi )不(bú )善(shàn )变(biàn )矣(yǐ )。”

“从(cóng )许(xǔ )子(zǐ )之(zhī )道(dào ),则(zé )市(shì )贾(jiǎ )不(bú )贰(èr ),国(guó )中(zhōng )无(wú )伪(wěi )。虽(suī )使(shǐ )五(wǔ )尺(chǐ )之(zhī )童(tóng )适(shì )市(shì ),莫(mò )之(zhī )或(huò )欺(qī )。布(bù )帛(bó )长(zhǎng )短(duǎn )同(tóng ),则(zé )贾(jiǎ )相(xiàng )若(ruò );麻(má )缕(lǚ )丝(sī )絮(xù )轻(qīng )重(zhòng )同(tóng ),则(zé )贾(jiǎ )相(xiàng )若(ruò );五(wǔ )谷(gǔ )多(duō )寡(guǎ )同(tóng ),则(zé )贾(jiǎ )相(xiàng )若(ruò );屦(jù )大(dà )小(xiǎo )同(tóng ),则(zé )贾(jiǎ )相(xiàng )若(ruò )。”

曰(yuē ):“夫(fū )物(wù )之(zhī )不(bú )齐(qí ),物(wù )之(zhī )情(qíng )也(yě );或(huò )相(xiàng )倍(bèi )蓰(xǐ ),或(huò )相(xiàng )什(shí )百(bǎi ),或(huò )相(xiàng )千(qiān )万(wàn )。子(zǐ )比(bǐ )而(ér )同(tóng )之(zhī ),是(shì )乱(luàn )天(tiān )下(xià )也(yě )。巨(jù )屦(jù )小(xiǎo )屦(jù )同(tóng )贾(jiǎ ),人(rén )岂(qǐ )为(wéi )之(zhī )哉(zāi )?从(cóng )许(xǔ )子(zǐ )之(zhī )道(dào ),相(xiàng )率(lǜ )而(ér )为(wéi )伪(wěi )者(zhě )也(yě ),恶(è )能(néng )治(zhì )国(guó )家(jiā )?”

阅读:24770

打赏捐助〔Donate〕>>>

《第四节》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库