汉纪十七【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪十七》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )摄(shè )提(tí )格(gé ),尽(jìn )屠(tú )维(wéi )协(xié )洽(qià ),凡(fán )六(liù )年(nián )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )地(dì )节(jiē )三(sān )年(nián )(甲(jiǎ )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“盖(gài )闻(wén )有(yǒu )功(gōng )不(bú )赏(shǎng ),有(yǒu )罪(zuì )不(bú )诛(zhū ),虽(suī )唐(táng )、虞(yú )不(bú )能(néng )以(yǐ )化(huà )天(tiān )下(xià )。今(jīn )胶(jiāo )东(dōng )相(xiàng )王(wáng )成(chéng ),劳(láo )来(lái )不(bú )怠(dài ),流(liú )民(mín )自(zì )占(zhàn )八(bā )万(wàn )馀(yú )口(kǒu ),治(zhì )有(yǒu )异(yì )等(děng )之(zhī )效(xiào )。其(qí )赐(cì )成(chéng )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )。”未(wèi )及(jí )征(zhēng )用(yòng ),会(huì )病(bìng )卒(zú )官(guān )。后(hòu )诏(zhào )使(shǐ )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )问(wèn )郡(jùn )、国(guó )上(shàng )计(jì )长(zhǎng )史(shǐ )、守(shǒu )丞(chéng )以(yǐ )政(zhèng )令(lìng )得(dé )失(shī )。或(huò )对(duì )言(yán ):“前(qián )胶(jiāo )东(dōng )相(xiàng )成(chéng )伪(wěi )自(zì )增(zēng )加(jiā )以(yǐ )蒙(méng )显(xiǎn )赏(shǎng )。”是(shì )后(hòu )俗(sú )吏(lì )多(duō )为(wéi )虚(xū )名(míng )云(yún )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),立(lì )子(zǐ )奭(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )丙(bǐng )吉(jí )为(wéi )太(tài )傅(fù ),太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )疏(shū )广(guǎng )为(wéi )少(shǎo )傅(fù )。封(fēng )太(tài )子(zǐ )外(wài )祖(zǔ )父(fù )许(xǔ )广(guǎng )汉(hàn )为(wéi )平(píng )恩(ēn )侯(hóu )。又(yòu )封(fēng )霍(huò )光(guāng )兄(xiōng )孙(sūn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )云(yún )为(wéi )冠(guàn )阳(yáng )侯(hóu )。霍(huò )显(xiǎn )闻(wén )立(lì )太(tài )子(zǐ ),怒(nù )恚(huì )不(bú )食(shí ),欧(ōu )血(xuè ),曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )民(mín )间(jiān )时(shí )子(zǐ ),安(ān )得(dé )立(lì )!即(jí )后(hòu )有(yǒu )子(zǐ ),反(fǎn )为(wéi )王(wáng )邪(xié )!”复(fù )教(jiāo )皇(huáng )后(hòu )令(lìng )毒(dú )太(tài )子(zǐ )。皇(huáng )后(hòu )数(shù )召(zhào )太(tài )子(zǐ )赐(cì )食(shí ),保(bǎo )、阿(ā )辄(zhé )先(xiān )尝(cháng )之(zhī ),后(hòu )挟(jiā )毒(dú )不(bú )得(dé )行(háng )。

五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),丞(chéng )相(xiàng )贤(xián )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ );赐(cì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )、安(ān )车(chē )、驷(sì )马(mǎ ),罢(bà )就(jiù )第(dì )。丞(chéng )相(xiàng )致(zhì )仕(shì )自(zì )贤(xián )始(shǐ )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )魏(wèi )相(xiàng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。辛(xīn )丑(chǒu ),丙(bǐng )吉(jí )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),疏(shū )广(guǎng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),广(guǎng )兄(xiōng )子(zǐ )受(shòu )为(wéi )少(shǎo )傅(fù )。太(tài )子(zǐ )外(wài )祖(zǔ )父(fù )平(píng )恩(ēn )侯(hóu )许(xǔ )伯(bó ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )少(shǎo ),白(bái )使(shǐ )其(qí )弟(dì )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )舜(shùn )监(jiān )护(hù )太(tài )子(zǐ )家(jiā )。上(shàng )以(yǐ )问(wèn )广(guǎng ),广(guǎng )对(duì )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ ),国(guó )储(chǔ )副(fù )君(jūn ),师(shī )友(yǒu )必(bì )于(yú )天(tiān )下(xià )英(yīng )俊(jùn ),不(bú )宜(yí )独(dú )亲(qīn )外(wài )家(jiā )许(xǔ )氏(shì )。且(qiě )太(tài )子(zǐ )自(zì )有(yǒu )太(tài )傅(fù )、少(shǎo )傅(fù ),官(guān )属(shǔ )已(yǐ )备(bèi ),今(jīn )复(fù )使(shǐ )舜(shùn )护(hù )太(tài )子(zǐ )家(jiā ),示(shì )陋(lòu ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )广(guǎng )太(tài )子(zǐ )德(dé )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。”上(shàng )善(shàn )其(qí )言(yán ),以(yǐ )语(yǔ )魏(wèi )相(xiàng ),相(xiàng )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )臣(chén )等(děng )所(suǒ )能(néng )及(jí )。”广(guǎng )由(yóu )是(shì )见(jiàn )器(qì )重(zhòng )。

京(jīng )师(shī )大(dà )雨(yǔ )雹(báo ),大(dà )行(háng )丞(chéng )东(dōng )海(hǎi )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )上(shàng )疏(shū ),言(yán )大(dà )臣(chén )任(rèn )政(zhèng ),一(yī )姓(xìng )专(zhuān )权(quán )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )。上(shàng )素(sù )闻(wén )望(wàng )之(zhī )名(míng ),拜(bài )为(wéi )谒(yè )者(zhě )。时(shí )上(shàng )博(bó )延(yán )贤(xián )俊(jùn ),民(mín )多(duō )上(shàng )书(shū )言(yán )便(biàn )宜(yí ),辄(zhé )下(xià )望(wàng )之(zhī )问(wèn )状(zhuàng );高(gāo )者(zhě )请(qǐng )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ ),次(cì )者(zhě )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )试(shì )事(shì ),满(mǎn )岁(suì )以(yǐ )状(zhuàng )闻(wén );下(xià )者(zhě )报(bào )闻(wén ),罢(bà )。所(suǒ )白(bái )处(chù )奏(zòu )皆(jiē )可(kě )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“乃(nǎi )者(zhě )九(jiǔ )月(yuè )壬(rén )申(shēn )地(dì )震(zhèn ),朕(zhèn )甚(shèn )惧(jù )焉(yān )。有(yǒu )能(néng )箴(zhēn )朕(zhèn )过(guò )失(shī ),及(jí )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì ),以(yǐ )匡(kuāng )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )逮(dǎi ),毋(wú )讳(huì )有(yǒu )司(sī )。朕(zhèn )既(jì )不(bú )德(dé ),不(bú )能(néng )附(fù )远(yuǎn ),是(shì )以(yǐ )边(biān )境(jìng )屯(tún )戍(shù )未(wèi )息(xī )。今(jīn )复(fù )饬(chì )兵(bīng )重(zhòng )屯(tún ),久(jiǔ )劳(láo )百(bǎi )姓(xìng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )绥(suí )天(tiān )下(xià )也(yě )。其(qí )罢(bà )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )屯(tún )兵(bīng )。”又(yòu )诏(zhào ):“池(chí )籞(yù )未(wèi )御(yù )幸(xìng )者(zhě ),假(jiǎ )与(yǔ )贫(pín )民(mín )。郡(jùn )国(guó )宫(gōng )馆(guǎn )勿(wù )复(fù )修(xiū )治(zhì )。流(liú )民(mín )还(hái )归(guī )者(zhě ),假(jiǎ )公(gōng )田(tián ),贷(dài )种(zhǒng )食(shí ),且(qiě )勿(wù )算(suàn )事(shì )。”

霍(huò )氏(shì )骄(jiāo )侈(chǐ )纵(zòng )横(héng )。太(tài )夫(fū )人(rén )显(xiǎn ),广(guǎng )治(zhì )第(dì )室(shì ),作(zuò )乘(chéng )舆(yú )辇(niǎn ),加(jiā )画(huà ),绣(xiù )絪(yīn )冯(féng ),黄(huáng )金(jīn )涂(tú );韦(wéi )絮(xù )荐(jiàn )轮(lún ),侍(shì )婢(bì )以(yǐ )五(wǔ )采(cǎi )丝(sī )輓(wǎn )显(xiǎn )游(yóu )戏(xì )第(dì )中(zhōng );与(yǔ )监(jiān )奴(nú )冯(féng )子(zǐ )都(dōu )乱(luàn )。而(ér )禹(yǔ )、山(shān )亦(yì )并(bìng )缮(shàn )治(zhì )第(dì )宅(zhái ),走(zǒu )马(mǎ )驰(chí )逐(zhú )平(píng )乐(lè )馆(guǎn )。云(yún )当(dāng )朝(cháo )请(qǐng ),数(shù )称(chēng )病(bìng )私(sī )出(chū ),多(duō )从(cóng )宾(bīn )客(kè ),张(zhāng )围(wéi )猎(liè )黄(huáng )山(shān )苑(yuàn )中(zhōng ),使(shǐ )仓(cāng )头(tóu )奴(nú )上(shàng )朝(cháo )谒(yè ),莫(mò )敢(gǎn )谴(qiǎn )者(zhě )。显(xiǎn )及(jí )诸(zhū )女(nǚ )昼(zhòu )夜(yè )出(chū )入(rù )长(zhǎng )信(xìn )宫(gōng )殿(diàn )中(zhōng ),亡(wáng )期(qī )度(dù )。

帝(dì )自(zì )在(zài )民(mín )间(jiān ),闻(wén )知(zhī )霍(huò )氏(shì )尊(zūn )盛(shèng )日(rì )久(jiǔ ),内(nèi )不(bú )能(néng )善(shàn )。既(jì )躬(gōng )亲(qīn )朝(cháo )政(zhèng ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )魏(wèi )相(xiàng )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。显(xiǎn )谓(wèi )禹(yǔ )、云(yún )、山(shān ):“女(nǚ )曹(cáo )不(bú )务(wù )奉(fèng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )馀(yú )业(yè ),今(jīn )大(dà )夫(fū )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),他(tā )人(rén )壹(yī )间(jiān )女(nǚ ),能(néng )复(fù )自(zì )救(jiù )邪(xié )!”后(hòu )两(liǎng )家(jiā )奴(nú )争(zhēng )道(dào ),霍(huò )氏(shì )奴(nú )入(rù )御(yù )史(shǐ )府(fǔ ),欲(yù )躢(tà )大(dà )夫(fū )门(mén );御(yù )史(shǐ )为(wéi )叩(kòu )头(tóu )谢(xiè ),乃(nǎi )去(qù )。人(rén )以(yǐ )谓(wèi )霍(huò )氏(shì ),显(xiǎn )等(děng )始(shǐ )知(zhī )忧(yōu )。

会(huì )魏(wèi )大(dà )夫(fū )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),数(shù )燕(yàn )见(jiàn )言(yán )事(shì );平(píng )恩(ēn )侯(hóu )与(yǔ )侍(shì )中(zhōng )金(jīn )安(ān )上(shàng )等(děng )径(jìng )出(chū )入(rù )省(shěng )中(zhōng )。时(shí )霍(huò )山(shān )领(lǐng )尚(shàng )书(shū ),上(shàng )令(lìng )吏(lì )民(mín )得(dé )奏(zòu )封(fēng )事(shì ),不(bú )关(guān )尚(shàng )书(shū ),群(qún )臣(chén )进(jìn )见(jiàn )独(dú )往(wǎng )来(lái ),于(yú )是(shì )霍(huò )氏(shì )甚(shèn )恶(è )之(zhī )。上(shàng )颇(pō )闻(wén )霍(huò )氏(shì )毒(dú )杀(shā )许(xǔ )后(hòu )而(ér )未(wèi )察(chá ),乃(nǎi )徙(xǐ )光(guāng )女(nǚ )婿(xù )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )、未(wèi )央(yāng )卫(wèi )尉(wèi )、平(píng )陵(líng )侯(hóu )范(fàn )明(míng )友(yǒu )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn ),出(chū )次(cì )婿(xù )诸(zhū )吏(lì )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、羽(yǔ )林(lín )监(jiān )任(rèn )胜(shèng )为(wéi )安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )。数(shù )月(yuè ),复(fù )出(chū )光(guāng )姊(zǐ )婿(xù )给(gěi )事(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )张(zhāng )朔(shuò )为(wéi )蜀(shǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),群(qún )孙(sūn )婿(xù )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )王(wáng )汉(hàn )为(wéi )武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu )。顷(qǐng )之(zhī ),复(fù )徙(xǐ )光(guāng )长(zhǎng )女(nǚ )婿(xù )长(zhǎng )乐(lè )卫(wèi )尉(wèi )邓(dèng )广(guǎng )汉(hàn )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ )。戊(wù )戌(xū ),更(gèng )以(yǐ )张(zhāng )安(ān )世(shì )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),两(liǎng )宫(gōng )卫(wèi )尉(wèi )、城(chéng )门(mén )、北(běi )军(jūn )兵(bīng )属(shǔ )焉(yān )。以(yǐ )霍(huò )禹(yǔ )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),冠(guàn )小(xiǎo )冠(guàn ),亡(wáng )印(yìn )绶(shòu );罢(bà )其(qí )屯(tún )兵(bīng )官(guān )属(shǔ ),特(tè )使(shǐ )禹(yǔ )官(guān )名(míng )与(yǔ )光(guāng )俱(jù )大(dà )司(sī )马(mǎ )者(zhě )。又(yòu )收(shōu )范(fàn )明(míng )友(yǒu )度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )印(yìn )绶(shòu ),但(dàn )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn );及(jí )光(guāng )中(zhōng )女(nǚ )婿(xù )赵(zhào )平(píng )为(wéi )散(sàn )骑(qí )、骑(qí )都(dōu )尉(wèi )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),将(jiāng )屯(tún )兵(bīng ),又(yòu )收(shōu )平(píng )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )印(yìn )绶(shòu )。诸(zhū )领(lǐng )胡(hú )、越(yuè )骑(qí )、羽(yǔ )林(lín )及(jí )两(liǎng )宫(gōng )卫(wèi )将(jiāng )屯(tún )兵(bīng ),悉(xī )易(yì )以(yǐ )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn )许(xǔ )、史(shǐ )子(zǐ )弟(dì )代(dài )之(zhī )。

初(chū ),孝(xiào )武(wǔ )之(zhī )世(shì ),征(zhēng )发(fā )烦(fán )数(shù ),百(bǎi )姓(xìng )贫(pín )耗(hào ),究(jiū )民(mín )犯(fàn )法(fǎ ),奸(jiān )轨(guǐ )不(bú )胜(shèng )。究(jiū )当(dāng )为(wéi )穷(qióng ),于(yú )是(shì )使(shǐ )张(zhāng )汤(tāng )、赵(zhào )禹(yǔ )之(zhī )属(shǔ ),条(tiáo )定(dìng )法(fǎ )令(lìng ),作(zuò )见(jiàn )知(zhī )故(gù )纵(zòng )、监(jiān )临(lín )部(bù )主(zhǔ )之(zhī )法(fǎ ),缓(huǎn )深(shēn )、故(gù )之(zhī )罪(zuì ),急(jí )纵(zòng )、出(chū )之(zhī )诛(zhū )。其(qí )后(hòu )奸(jiān )猾(huá )巧(qiǎo )法(fǎ )转(zhuǎn )相(xiàng )比(bǐ )况(kuàng ),禁(jìn )罔(wǎng )浸(jìn )密(mì ),律(lǜ )令(lìng )烦(fán )苛(kē ),文(wén )书(shū )盈(yíng )于(yú )几(jǐ )阁(gé ),典(diǎn )者(zhě )不(bú )能(néng )遍(biàn )睹(dǔ )。是(shì )以(yǐ )郡(jùn )国(guó )承(chéng )用(yòng )者(zhě )驳(bó ),或(huò )罪(zuì )同(tóng )而(ér )论(lùn )异(yì ),奸(jiān )吏(lì )因(yīn )缘(yuán )为(wéi )市(shì ),所(suǒ )欲(yù )活(huó )则(zé )傅(fù )生(shēng )议(yì ),所(suǒ )欲(yù )陷(xiàn )则(zé )予(yǔ )死(sǐ )比(bǐ ),议(yì )者(zhě )咸(xián )冤(yuān )伤(shāng )之(zhī )。

廷(tíng )尉(wèi )史(shǐ )巨(jù )鹿(lù )路(lù )温(wēn )舒(shū )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )齐(qí )有(yǒu )无(wú )知(zhī )之(zhī )祸(huò )而(ér )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )兴(xìng ),晋(jìn )有(yǒu )骊(lí )姬(jī )之(zhī )难(nán )而(ér )文(wén )公(gōng )用(yòng )伯(bó )。近(jìn )世(shì )赵(zhào )王(wáng )不(bú )终(zhōng ),诸(zhū )吕(lǚ )作(zuò )乱(luàn ),而(ér )孝(xiào )文(wén )为(wéi )太(tài )宗(zōng )。繇(yáo )是(shì )观(guān )之(zhī ),祸(huò )乱(luàn )之(zhī )作(zuò ),将(jiāng )以(yǐ )开(kāi )圣(shèng )人(rén )也(yě )。夫(fū )继(jì )变(biàn )乱(luàn )之(zhī )后(hòu ),必(bì )有(yǒu )异(yì )旧(jiù )之(zhī )恩(ēn ),此(cǐ )贤(xián )圣(shèng )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )天(tiān )命(mìng )也(yě )。往(wǎng )者(zhě )昭(zhāo )帝(dì )即(jí )世(shì )无(wú )嗣(sì ),昌(chāng )邑(yì )淫(yín )乱(luàn ),乃(nǎi )皇(huáng )天(tiān )所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )至(zhì )圣(shèng )也(yě )。臣(chén )闻(wén )《春(chūn )秋(qiū )》正(zhèng )即(jí )位(wèi )、大(dà )一(yī )统(tǒng )而(ér )慎(shèn )始(shǐ )也(yě )。陛(bì )下(xià )初(chū )登(dēng )至(zhì )尊(zūn ),与(yǔ )天(tiān )合(hé )符(fú ),宜(yí )改(gǎi )前(qián )世(shì )之(zhī )失(shī ),正(zhèng )始(shǐ )受(shòu )命(mìng )之(zhī )统(tǒng ),涤(dí )烦(fán )文(wén ),除(chú )民(mín )疾(jí ),以(yǐ )应(yīng )天(tiān )意(yì )。臣(chén )闻(wén )秦(qín )有(yǒu )十(shí )失(shī ),其(qí )一(yī )尚(shàng )存(cún ),治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì )是(shì )也(yě )。夫(fū )狱(yù )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )命(mìng )也(yě ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )生(shēng ),绝(jué )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )属(shǔ )。《书(shū )》曰(yuē ):‘与(yǔ )其(qí )杀(shā )不(bú )辜(gū ),宁(níng )失(shī )不(bú )经(jīng )。’今(jīn )治(zhì )狱(yù )吏(lì )则(zé )不(bú )然(rán ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )驱(qū ),以(yǐ )刻(kè )为(wéi )明(míng ),深(shēn )者(zhě )获(huò )公(gōng )名(míng ),平(píng )者(zhě )多(duō )后(hòu )患(huàn ),故(gù )治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì )皆(jiē )欲(yù )人(rén )死(sǐ ),非(fēi )憎(zēng )人(rén )也(yě ),自(zì )安(ān )之(zhī )道(dào )在(zài )人(rén )之(zhī )死(sǐ )。是(shì )以(yǐ )死(sǐ )人(rén )之(zhī )血(xuè )流(liú )离(lí )于(yú )市(shì ),被(bèi )刑(xíng )之(zhī )徒(tú ),比(bǐ )肩(jiān )而(ér )立(lì ),大(dà )辟(pì )之(zhī )计(jì ),岁(suì )以(yǐ )万(wàn )数(shù )。此(cǐ )仁(rén )圣(shèng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )伤(shāng )也(yě ),太(tài )平(píng )之(zhī )未(wèi )洽(qià ),凡(fán )以(yǐ )此(cǐ )也(yě )。夫(fū )人(rén )情(qíng ),安(ān )则(zé )乐(lè )生(shēng ),痛(tòng )则(zé )思(sī )死(sǐ ),棰(chuí )楚(chǔ )之(zhī )下(xià ),何(hé )求(qiú )而(ér )不(bú )得(dé )!故(gù )囚(qiú )人(rén )不(bú )胜(shèng )痛(tòng ),则(zé )饰(shì )辞(cí )以(yǐ )示(shì )之(zhī );吏(lì )治(zhì )者(zhě )利(lì )其(qí )然(rán ),则(zé )指(zhǐ )导(dǎo )以(yǐ )明(míng )之(zhī );上(shàng )奏(zòu )畏(wèi )却(què ),则(zé )锻(duàn )练(liàn )而(ér )周(zhōu )内(nèi )之(zhī )。盖(gài )奏(zòu )当(dāng )之(zhī )成(chéng ),虽(suī )皋(gāo )陶(táo )听(tīng )之(zhī ),犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )死(sǐ )有(yǒu )馀(yú )辜(gū )。何(hé )则(zé )?成(chéng )练(liàn )者(zhě )众(zhòng ),文(wén )致(zhì )之(zhī )罪(zuì )明(míng )也(yě )。故(gù )俗(sú )语(yǔ )曰(yuē ):‘画(huà )地(dì )为(wéi )狱(yù ),议(yì )不(bú )入(rù );刻(kè )木(mù )为(wéi )吏(lì ),期(qī )不(bú )对(duì )。’此(cǐ )皆(jiē )疾(jí )吏(lì )之(zhī )风(fēng ),悲(bēi )痛(tòng )之(zhī )辞(cí )也(yě )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )省(shěng )法(fǎ )制(zhì ),宽(kuān )刑(xíng )罚(fá ),则(zé )太(tài )平(píng )之(zhī )风(fēng )可(kě )兴(xìng )于(yú )世(shì )。”上(shàng )善(shàn )其(qí )言(yán )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“间(jiān )者(zhě )吏(lì )用(yòng )法(fǎ )巧(qiǎo )文(wén )浸(jìn )深(shēn ),是(shì )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )德(dé )也(yě )。夫(fū )决(jué )狱(yù )不(bú )当(dāng ),使(shǐ )有(yǒu )罪(zuì )兴(xìng )邪(xié ),不(bú )辜(gū )蒙(méng )戮(lù ),父(fù )子(zǐ )悲(bēi )恨(hèn ),朕(zhèn )甚(shèn )伤(shāng )之(zhī )!今(jīn )遣(qiǎn )廷(tíng )史(shǐ )与(yǔ )郡(jùn )鞠(jū )狱(yù ),任(rèn )轻(qīng )禄(lù )薄(báo ),其(qí )为(wéi )置(zhì )廷(tíng )尉(wèi )平(píng ),秩(zhì )六(liù )百(bǎi )石(shí ),员(yuán )四(sì )人(rén )。其(qí )务(wù )平(píng )之(zhī ),以(yǐ )称(chēng )朕(zhèn )意(yì )!”于(yú )是(shì )每(měi )季(jì )秋(qiū )后(hòu )请(qǐng )谳(yàn )时(shí ),上(shàng )常(cháng )幸(xìng )宣(xuān )室(shì ),斋(zhāi )居(jū )而(ér )决(jué )事(shì ),狱(yù )刑(xíng )号(hào )为(wéi )平(píng )矣(yǐ )。

涿(zhuō )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )郑(zhèng )昌(chāng )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“今(jīn )明(míng )主(zhǔ )躬(gōng )垂(chuí )明(míng )听(tīng ),虽(suī )不(bú )置(zhì )廷(tíng )平(píng ),狱(yù )将(jiāng )自(zì )正(zhèng );若(ruò )开(kāi )后(hòu )嗣(sì ),不(bú )若(ruò )删(shān )定(dìng )律(lǜ )令(lìng )。律(lǜ )令(lìng )一(yī )定(dìng ),愚(yú )民(mín )知(zhī )所(suǒ )避(bì ),奸(jiān )吏(lì )无(wú )所(suǒ )弄(nòng )矣(yǐ )。今(jīn )不(bú )正(zhèng )其(qí )本(běn ),而(ér )置(zhì )廷(tíng )平(píng )以(yǐ )理(lǐ )其(qí )末(mò ),政(zhèng )衰(shuāi )听(tīng )怠(dài ),则(zé )廷(tíng )平(píng )将(jiāng )召(zhào )权(quán )而(ér )为(wéi )乱(luàn )首(shǒu )矣(yǐ )。”

昭(zhāo )帝(dì )时(shí ),匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )四(sì )千(qiān )骑(qí )田(tián )车(chē )师(shī )。及(jí )五(wǔ )将(jiāng )军(jūn )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),车(chē )师(shī )田(tián )者(zhě )惊(jīng )去(qù ),车(chē )师(shī )复(fù )通(tōng )于(yú )汉(hàn );匈(xiōng )奴(nú )怒(nù ),召(zhào )其(qí )太(tài )子(zǐ )军(jūn )宿(xiǔ ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )质(zhì )。军(jūn )宿(xiǔ ),焉(yān )耆(qí )外(wài )孙(sūn ),不(bú )欲(yù )质(zhì )匈(xiōng )奴(nú ),亡(wáng )走(zǒu )焉(yān )耆(qí ),车(chē )师(shī )王(wáng )更(gèng )立(lì )子(zǐ )乌(wū )贵(guì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。及(jí )乌(wū )贵(guì )立(lì )为(wéi )王(wáng ),与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )结(jié )婚(hūn )姻(yīn ),教(jiāo )匈(xiōng )奴(nú )遮(zhē )汉(hàn )道(dào )通(tōng )乌(wū )孙(sūn )者(zhě )。

是(shì )岁(suì ),侍(shì )郎(láng )会(huì )稽(jī )郑(zhèng )吉(jí )与(yǔ )校(xiào )尉(wèi )司(sī )马(mǎ )喜(xǐ ),将(jiāng )免(miǎn )刑(xíng )罪(zuì )人(rén )田(tián )渠(qú )犁(lí ),积(jī )谷(gǔ ),发(fā )城(chéng )郭(guō )诸(zhū )国(guó )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén )与(yǔ )所(suǒ )将(jiāng )田(tián )士(shì )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )共(gòng )击(jī )车(chē )师(shī ),破(pò )之(zhī );车(chē )师(shī )王(wáng )请(qǐng )降(jiàng )。匈(xiōng )奴(nú )发(fā )兵(bīng )攻(gōng )车(chē )师(shī );吉(jí )、喜(xǐ )引(yǐn )兵(bīng )北(běi )逢(féng )之(zhī ),匈(xiōng )奴(nú )不(bú )敢(gǎn )前(qián )。吉(jí )、喜(xǐ )即(jí )留(liú )一(yī )候(hòu )与(yǔ )卒(zú )二(èr )十(shí )人(rén )留(liú )守(shǒu )王(wáng ),吉(jí )等(děng )引(yǐn )兵(bīng )归(guī )渠(qú )犁(lí )。车(chē )师(shī )王(wáng )恐(kǒng )匈(xiōng )奴(nú )兵(bīng )复(fù )至(zhì )而(ér )见(jiàn )杀(shā )也(yě ),乃(nǎi )轻(qīng )骑(qí )奔(bēn )乌(wū )孙(sūn )。吉(jí )即(jí )迎(yíng )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),传(chuán )送(sòng )长(zhǎng )安(ān )。匈(xiōng )奴(nú )更(gèng )以(yǐ )车(chē )师(shī )王(wáng )昆(kūn )弟(dì )兜(dōu )莫(mò )为(wéi )车(chē )师(shī )王(wáng ),收(shōu )其(qí )馀(yú )民(mín )东(dōng )徙(xǐ ),不(bú )敢(gǎn )居(jū )故(gù )地(dì );而(ér )郑(zhèng )吉(jí )始(shǐ )使(shǐ )吏(lì )卒(zú )三(sān )百(bǎi )人(rén )往(wǎng )田(tián )车(chē )师(shī )地(dì )以(yǐ )实(shí )之(zhī )。

上(shàng )自(zì )初(chū )即(jí )位(wèi ),数(shù )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )求(qiú )外(wài )家(jiā );久(jiǔ )远(yuǎn ),多(duō )似(sì )类(lèi )而(ér )非(fēi )是(shì )。是(shì )岁(suì ),求(qiú )得(dé )外(wài )祖(zǔ )母(mǔ )王(wáng )媪(ǎo )及(jí )媪(ǎo )男(nán )无(wú )故(gù )、武(wǔ )。上(shàng )赐(cì )无(wú )故(gù )、武(wǔ )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。旬(xún )月(yuè )间(jiān ),赏(shǎng )赐(cì )以(yǐ )巨(jù )万(wàn )计(jì )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )地(dì )节(jiē )四(sì )年(nián )(乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),赐(cì )外(wài )祖(zǔ )母(mǔ )号(hào )为(wéi )博(bó )平(píng )君(jūn );封(fēng )舅(jiù )无(wú )故(gù )为(wéi )平(píng )昌(chāng )侯(hóu ),武(wǔ )为(wéi )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),山(shān )阳(yáng )、济(jì )阴(yīn )雹(báo )如(rú )鸡(jī )子(zǐ ),深(shēn )二(èr )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn ),杀(shā )二(èr )十(shí )馀(yú )人(rén ),飞(fēi )鸟(niǎo )皆(jiē )死(sǐ )。

诏(zhào ):“自(zì )今(jīn )子(zǐ )有(yǒu )匿(nì )父(fù )母(mǔ )、妻(qī )匿(nì )夫(fū )、孙(sūn )匿(nì )大(dà )父(fù )母(mǔ ),皆(jiē )勿(wù )治(zhì )。”

立(lì )广(guǎng )川(chuān )惠(huì )王(wáng )孙(sūn )文(wén )为(wéi )广(guǎng )川(chuān )王(wáng )。

霍(huò )显(xiǎn )及(jí )禹(yǔ )、山(shān )、云(yún )自(zì )见(jiàn )日(rì )侵(qīn )削(xuē ),数(shù )相(xiàng )对(duì )啼(tí )泣(qì )自(zì )怨(yuàn )。山(shān )曰(yuē ):“今(jīn )丞(chéng )相(xiàng )用(yòng )事(shì ),县(xiàn )官(guān )信(xìn )之(zhī ),尽(jìn )变(biàn )易(yì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )时(shí )法(fǎ )令(lìng ),发(fā )扬(yáng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )过(guò )失(shī )。又(yòu ),诸(zhū )儒(rú )生(shēng )多(duō )窭(jù )人(rén )子(zǐ ),远(yuǎn )客(kè )饥(jī )寒(hán ),喜(xǐ )妄(wàng )说(shuō )狂(kuáng )言(yán ),不(bú )避(bì )忌(jì )讳(huì ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )常(cháng )雠(chóu )之(zhī )。今(jīn )陛(bì )下(xià )好(hǎo )与(yǔ )诸(zhū )儒(rú )生(shēng )语(yǔ ),人(rén )人(rén )自(zì )书(shū )对(duì )事(shì ),多(duō )言(yán )我(wǒ )家(jiā )者(zhě )。尝(cháng )有(yǒu )上(shàng )书(shū )言(yán )我(wǒ )家(jiā )昆(kūn )弟(dì )骄(jiāo )恣(zì ),其(qí )言(yán )绝(jué )痛(tòng );山(shān )屏(píng )不(bú )奏(zòu )。后(hòu )上(shàng )书(shū )者(zhě )益(yì )黠(xiá ),尽(jìn )奏(zòu )封(fēng )事(shì ),辄(zhé )使(shǐ )中(zhōng )书(shū )令(lìng )出(chū )取(qǔ )之(zhī ),不(bú )关(guān )尚(shàng )书(shū ),益(yì )不(bú )信(xìn )人(rén )。又(yòu )闻(wén )民(mín )间(jiān )讙(huān )言(yán )‘霍(huò )氏(shì )毒(dú )杀(shā )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )’,宁(níng )有(yǒu )是(shì )邪(xié )?”显(xiǎn )恐(kǒng )急(jí ),即(jí )具(jù )以(yǐ )实(shí )告(gào )禹(yǔ )、山(shān )、云(yún )。禹(yǔ )、山(shān )、云(yún )惊(jīng )曰(yuē ):“如(rú )是(shì ),何(hé )不(bú )早(zǎo )告(gào )禹(yǔ )等(děng )!县(xiàn )官(guān )离(lí )散(sàn )、斥(chì )逐(zhú )诸(zhū )婿(xù ),用(yòng )是(shì )故(gù )也(yě )。此(cǐ )大(dà )事(shì ),诛(zhū )罚(fá )不(bú )小(xiǎo ),奈(nài )何(hé )?”于(yú )是(shì )始(shǐ )有(yǒu )邪(xié )谋(móu )矣(yǐ )。

云(yún )舅(jiù )李(lǐ )竟(jìng )民(mín )善(shàn )张(zhāng )赦(shè ),见(jiàn )云(yún )家(jiā )卒(zú )卒(zú ),谓(wèi )竟(jìng )曰(yuē ):“今(jīn )丞(chéng )相(xiàng )与(yǔ )平(píng )恩(ēn )侯(hóu )用(yòng )事(shì ),可(kě )令(lìng )太(tài )夫(fū )人(rén )言(yán )太(tài )后(hòu ),先(xiān )诛(zhū )此(cǐ )两(liǎng )人(rén )。移(yí )徙(xǐ )陛(bì )下(xià ),在(zài )太(tài )后(hòu )耳(ěr )。”长(zhǎng )安(ān )男(nán )子(zǐ )张(zhāng )章(zhāng )告(gào )之(zhī ),事(shì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )、执(zhí )金(jīn )吾(wú ),捕(bǔ )张(zhāng )赦(shè )等(děng )。后(hòu )有(yǒu )诏(zhào ),止(zhǐ )勿(wù )捕(bǔ )。山(shān )等(děng )愈(yù )恐(kǒng ),相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“此(cǐ )县(xiàn )官(guān )重(zhòng )太(tài )后(hòu ),故(gù )不(bú )竟(jìng )也(yě )。然(rán )恶(è )端(duān )已(yǐ )见(jiàn ),久(jiǔ )之(zhī )犹(yóu )发(fā ),发(fā )即(jí )族(zú )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )先(xiān )也(yě )。”遂(suí )令(lìng )诸(zhū )女(nǚ )各(gè )归(guī )报(bào )其(qí )夫(fū ),皆(jiē )曰(yuē ):“安(ān )所(suǒ )相(xiàng )避(bì )!”

会(huì )李(lǐ )竟(jìng )坐(zuò )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )交(jiāo )通(tōng ),辞(cí )语(yǔ )及(jí )霍(huò )氏(shì ),有(yǒu )诏(zhào ):“云(yún )、山(shān )不(bú )宜(yí )宿(xiǔ )卫(wèi ),免(miǎn )就(jiù )第(dì )。”山(shān )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )敞(chǎng )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )公(gōng )子(zǐ )季(jì )友(yǒu )有(yǒu )功(gōng )于(yú )鲁(lǔ ),赵(zhào )衰(shuāi )有(yǒu )功(gōng )于(yú )晋(jìn ),田(tián )完(wán )有(yǒu )功(gōng )于(yú )齐(qí ),皆(jiē )畴(chóu )其(qí )庸(yōng ),延(yán )及(jí )子(zǐ )孙(sūn )。终(zhōng )后(hòu )田(tián )氏(shì )篡(cuàn )齐(qí ),赵(zhào )氏(shì )分(fèn )晋(jìn ),季(jì )氏(shì )颛(zhuān )鲁(lǔ )。故(gù )仲(zhòng )尼(ní )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》,迹(jì )盛(shèng )衰(shuāi ),讥(jī )世(shì )卿(qīng )最(zuì )甚(shèn )。乃(nǎi )者(zhě )大(dà )将(jiāng )军(jūn )决(jué )大(dà )计(jì ),安(ān )宗(zōng )庙(miào ),定(dìng )天(tiān )下(xià ),功(gōng )亦(yì )不(bú )细(xì )矣(yǐ )。夫(fū )周(zhōu )公(gōng )七(qī )年(nián )耳(ěr ),而(ér )大(dà )将(jiāng )军(jūn )二(èr )十(shí )岁(suì ),海(hǎi )内(nèi )之(zhī )命(mìng )断(duàn )于(yú )掌(zhǎng )握(wò )。方(fāng )其(qí )隆(lóng )盛(shèng )时(shí ),感(gǎn )动(dòng )天(tiān )地(dì ),侵(qīn )迫(pò )阴(yīn )阳(yáng )。朝(cháo )臣(chén )宜(yí )有(yǒu )明(míng )言(yán )曰(yuē ):‘陛(bì )下(xià )褒(bāo )宠(chǒng )故(gù )大(dà )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )报(bào )功(gōng )德(dé )足(zú )矣(yǐ )。间(jiān )者(zhě )辅(fǔ )臣(chén )颛(zhuān )政(zhèng ),贵(guì )戚(qī )太(tài )盛(shèng ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )分(fèn )不(bú )明(míng ),请(qǐng )罢(bà )霍(huò )氏(shì )三(sān )侯(hóu )皆(jiē )就(jiù )第(dì );及(jí )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )安(ān )世(shì ),宜(yí )赐(cì )几(jǐ )杖(zhàng )归(guī )休(xiū ),归(guī )存(cún )问(wèn )召(zhào )见(jiàn ),以(yǐ )列(liè )侯(hóu )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )师(shī )。’明(míng )诏(zhào )以(yǐ )恩(ēn )不(bú )听(tīng ),群(qún )臣(chén )以(yǐ )义(yì )固(gù )争(zhēng )而(ér )后(hòu )许(xǔ )之(zhī ),天(tiān )下(xià )必(bì )以(yǐ )陛(bì )下(xià )为(wéi )不(bú )忘(wàng )功(gōng )德(dé )而(ér )朝(cháo )臣(chén )为(wéi )知(zhī )礼(lǐ ),霍(huò )氏(shì )世(shì )世(shì )无(wú )所(suǒ )患(huàn )苦(kǔ )。今(jīn )朝(cháo )廷(tíng )不(bú )闻(wén )直(zhí )声(shēng ),而(ér )令(lìng )明(míng )诏(zhào )自(zì )亲(qīn )其(qí )文(wén ),非(fēi )策(cè )之(zhī )得(dé )者(zhě )也(yě )。今(jīn )两(liǎng )侯(hóu )已(yǐ )出(chū ),人(rén )情(qíng )不(bú )相(xiàng )远(yuǎn ),以(yǐ )臣(chén )心(xīn )度(dù )之(zhī ),大(dà )司(sī )马(mǎ )及(jí )其(qí )枝(zhī )属(shǔ )必(bì )有(yǒu )畏(wèi )惧(jù )之(zhī )心(xīn )。夫(fū )近(jìn )臣(chén )自(zì )危(wēi ),非(fēi )完(wán )计(jì )也(yě )。臣(chén )敞(chǎng )愿(yuàn )于(yú )广(guǎng )朝(cháo )白(bái )发(fā )其(qí )端(duān ),直(zhí )守(shǒu )远(yuǎn )郡(jùn ),其(qí )路(lù )无(wú )由(yóu )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )省(shěng )察(chá )。”上(shàng )甚(shèn )善(shàn )其(qí )计(jì ),然(rán )不(bú )召(zhào )也(yě )。

禹(yǔ )、山(shān )等(děng )家(jiā )数(shù )有(yǒu )妖(yāo )怪(guài ),举(jǔ )家(jiā )忧(yōu )愁(chóu )。山(shān )曰(yuē ):“丞(chéng )相(xiàng )擅(shàn )减(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )羔(gāo )、菟(tú )、蛙(wā ),可(kě )以(yǐ )此(cǐ )罪(zuì )也(yě )。”谋(móu )令(lìng )太(tài )后(hòu )为(wéi )博(bó )平(píng )君(jūn )置(zhì )酒(jiǔ ),召(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、平(píng )恩(ēn )侯(hóu )以(yǐ )下(xià ),使(shǐ )范(fàn )明(míng )友(yǒu )、邓(dèng )广(guǎng )汉(hàn )承(chéng )太(tài )后(hòu )制(zhì )引(yǐn )斩(zhǎn )之(zhī ),因(yīn )废(fèi )天(tiān )子(zǐ )而(ér )立(lì )禹(yǔ )。约(yuē )定(dìng ),未(wèi )发(fā ),云(yún )拜(bài )为(wéi )玄(xuán )菟(tú )太(tài )守(shǒu ),太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )任(rèn )宣(xuān )为(wéi )代(dài )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。会(huì )事(shì )发(fā )觉(jiào ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),云(yún )、山(shān )、明(míng )友(yǒu )自(zì )杀(shā ),显(xiǎn )、禹(yǔ )、广(guǎng )汉(hàn )等(děng )捕(bǔ )得(dé );禹(yǔ )要(yào )斩(zhǎn ),显(xiǎn )及(jí )诸(zhū )女(nǚ )昆(kūn )弟(dì )皆(jiē )弃(qì )市(shì );与(yǔ )霍(huò )氏(shì )相(xiàng )连(lián )坐(zuò )诛(zhū )灭(miè )者(zhě )数(shù )十(shí )家(jiā )。太(tài )仆(pú )杜(dù )延(yán )年(nián )以(yǐ )霍(huò )氏(shì )旧(jiù )人(rén ),亦(yì )坐(zuò )免(miǎn )官(guān )。八(bā )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),皇(huáng )后(hòu )霍(huò )氏(shì )废(fèi ),处(chù )昭(zhāo )台(tái )宫(gōng ),乙(yǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )封(fēng )告(gào )霍(huò )氏(shì )反(fǎn )谋(móu )者(zhě )男(nán )子(zǐ )张(zhāng )章(zhāng )、期(qī )门(mén )董(dǒng )忠(zhōng )、左(zuǒ )曹(cáo )杨(yáng )恽(yùn )、侍(shì )中(zhōng )金(jīn )安(ān )上(shàng )、史(shǐ )高(gāo )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。恽(yùn ),丞(chéng )相(xiàng )敞(chǎng )子(zǐ );安(ān )上(shàng ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )日(rì )磾(dī )弟(dì )子(zǐ );高(gāo ),史(shǐ )良(liáng )娣(dì )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

初(chū ),霍(huò )氏(shì )奢(shē )侈(chǐ ),茂(mào )陵(líng )徐(xú )生(shēng )曰(yuē ):“霍(huò )氏(shì )必(bì )亡(wáng )。夫(fū )奢(shē )则(zé )不(bú )逊(xùn ),不(bú )逊(xùn )必(bì )侮(wǔ )上(shàng )。侮(wǔ )上(shàng )者(zhě ),逆(nì )道(dào )也(yě ),在(zài )人(rén )之(zhī )右(yòu ),众(zhòng )必(bì )害(hài )之(zhī )。霍(huò )氏(shì )秉(bǐng )权(quán )日(rì )久(jiǔ ),害(hài )之(zhī )者(zhě )多(duō )矣(yǐ )。天(tiān )下(xià )害(hài )之(zhī ),而(ér )又(yòu )行(háng )以(yǐ )逆(nì )道(dào ),不(bú )亡(wáng )何(hé )待(dài )!”乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“霍(huò )氏(shì )泰(tài )盛(shèng ),陛(bì )下(xià )即(jí )爱(ài )厚(hòu )之(zhī ),宜(yí )以(yǐ )时(shí )抑(yì )制(zhì ),无(wú )使(shǐ )至(zhì )亡(wáng )。”书(shū )三(sān )上(shàng ),辄(zhé )报(bào )闻(wén )。其(qí )后(hòu )霍(huò )氏(shì )诛(zhū )灭(miè ),而(ér )告(gào )霍(huò )氏(shì )者(zhě )皆(jiē )封(fēng ),人(rén )为(wéi )徐(xú )生(shēng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )客(kè )有(yǒu )过(guò )主(zhǔ )人(rén )者(zhě ),见(jiàn )其(qí )灶(zào )直(zhí )突(tū ),傍(bàng )有(yǒu )积(jī )薪(xīn ),客(kè )谓(wèi )主(zhǔ )人(rén ):‘更(gèng )为(wéi )曲(qǔ )突(tū ),远(yuǎn )徙(xǐ )其(qí )薪(xīn ),不(bú )者(zhě )且(qiě )有(yǒu )火(huǒ )患(huàn )。’主(zhǔ )人(rén )嘿(hēi )然(rán )不(bú )应(yīng )。俄(é )而(ér )家(jiā )果(guǒ )失(shī )火(huǒ ),邻(lín )里(lǐ )共(gòng )救(jiù )之(zhī ),幸(xìng )而(ér )得(dé )息(xī )。于(yú )是(shì )杀(shā )牛(niú )置(zhì )酒(jiǔ ),谢(xiè )其(qí )邻(lín )人(rén ),灼(zhuó )烂(làn )者(zhě )在(zài )于(yú )上(shàng )行(háng ),馀(yú )各(gè )以(yǐ )功(gōng )次(cì )坐(zuò ),而(ér )不(bú )录(lù )言(yán )曲(qǔ )突(tū )者(zhě )。人(rén )谓(wèi )主(zhǔ )人(rén )曰(yuē ):‘乡(xiāng )使(shǐ )听(tīng )客(kè )之(zhī )言(yán ),不(bú )费(fèi )牛(niú )酒(jiǔ ),终(zhōng )亡(wáng )火(huǒ )患(huàn )。今(jīn )论(lùn )功(gōng )而(ér )请(qǐng )宾(bīn ),曲(qǔ )突(tū )徙(xǐ )薪(xīn )无(wú )恩(ēn )泽(zé ),焦(jiāo )头(tóu )烂(làn )额(é )为(wéi )上(shàng )客(kè )邪(xié )?’主(zhǔ )人(rén )乃(nǎi )寤(wù )而(ér )请(qǐng )之(zhī )。今(jīn )茂(mào )陵(líng )徐(xú )福(fú ),数(shù )上(shàng )书(shū )言(yán )霍(huò )氏(shì )且(qiě )有(yǒu )变(biàn ),宜(yí )防(fáng )绝(jué )之(zhī )。乡(xiāng )使(shǐ )福(fú )说(shuō )得(dé )行(háng ),则(zé )国(guó )无(wú )裂(liè )土(tǔ )出(chū )爵(jué )之(zhī )费(fèi ),臣(chén )无(wú )逆(nì )乱(luàn )诛(zhū )灭(miè )之(zhī )败(bài )。往(wǎng )事(shì )既(jì )已(yǐ ),而(ér )福(fú )独(dú )不(bú )蒙(méng )其(qí )功(gōng ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )察(chá )之(zhī ),贵(guì )徙(xǐ )薪(xīn )曲(qǔ )突(tū )之(zhī )策(cè ),使(shǐ )居(jū )焦(jiāo )发(fā )灼(zhuó )烂(làn )之(zhī )右(yòu )。”上(shàng )乃(nǎi )赐(cì )福(fú )帛(bó )十(shí )匹(pǐ ),后(hòu )以(yǐ )为(wéi )郎(láng )。

帝(dì )初(chū )立(lì ),谒(yè )见(jiàn )高(gāo )庙(miào ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )光(guāng )骖(cān )乘(chéng ),上(shàng )内(nèi )严(yán )惮(dàn )之(zhī ),若(ruò )有(yǒu )芒(máng )刺(cì )在(zài )背(bèi )。后(hòu )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )安(ān )世(shì )代(dài )光(guāng )骖(cān )乘(chéng ),天(tiān )子(zǐ )从(cóng )容(róng )肆(sì )体(tǐ ),甚(shèn )安(ān )近(jìn )焉(yān )。及(jí )光(guāng )身(shēn )死(sǐ )而(ér )宗(zōng )族(zú )竟(jìng )诛(zhū ),故(gù )俗(sú )传(chuán )霍(huò )氏(shì )之(zhī )祸(huò )萌(méng )于(yú )骖(cān )乘(chéng )。后(hòu )十(shí )二(èr )岁(suì ),霍(huò )后(hòu )复(fù )徙(xǐ )云(yún )林(lín )馆(guǎn ),乃(nǎi )自(zì )杀(shā )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):霍(huò )光(guāng )受(shòu )襁(qiǎng )褓(bǎo )之(zhī )托(tuō ),任(rèn )汉(hàn )室(shì )之(zhī )寄(jì ),匡(kuāng )国(guó )家(jiā ),安(ān )社(shè )稷(jì ),拥(yōng )昭(zhāo ),立(lì )宣(xuān ),虽(suī )周(zhōu )公(gōng )、阿(ā )衡(héng )何(hé )以(yǐ )加(jiā )此(cǐ )!然(rán )光(guāng )不(bú )学(xué )亡(wáng )术(shù ),闇(ān )于(yú )大(dà )理(lǐ );阴(yīn )妻(qī )邪(xié )谋(móu ),立(lì )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),湛(zhàn )溺(nì )盈(yíng )溢(yì )之(zhī )欲(yù ),以(yǐ )增(zēng )颠(diān )覆(fù )之(zhī )祸(huò ),死(sǐ )财(cái )三(sān )年(nián ),宗(zōng )族(zú )诛(zhū )夷(yí ),哀(āi )哉(zāi )!

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):霍(huò )光(guāng )之(zhī )辅(fǔ )汉(hàn )室(shì ),可(kě )谓(wèi )忠(zhōng )矣(yǐ );然(rán )卒(zú )不(bú )能(néng )庇(bì )其(qí )宗(zōng ),何(hé )也(yě )?夫(fū )威(wēi )福(fú )者(zhě ),人(rén )君(jūn )之(zhī )器(qì )也(yě )。人(rén )臣(chén )执(zhí )之(zhī ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )归(guī ),鲜(xiān )不(bú )及(jí )矣(yǐ )。以(yǐ )孝(xiào )昭(zhāo )之(zhī )明(míng ),十(shí )四(sì )而(ér )知(zhī )上(shàng )官(guān )桀(jié )之(zhī )诈(zhà ),固(gù )可(kě )以(yǐ )亲(qīn )政(zhèng )矣(yǐ ),况(kuàng )孝(xiào )宣(xuān )十(shí )九(jiǔ )即(jí )位(wèi ),聪(cōng )明(míng )刚(gāng )毅(yì ),知(zhī )民(mín )疾(jí )苦(kǔ ),而(ér )光(guāng )久(jiǔ )专(zhuān )大(dà )柄(bǐng ),不(bú )知(zhī )避(bì )去(qù ),多(duō )置(zhì )亲(qīn )党(dǎng ),充(chōng )塞(sāi )朝(cháo )廷(tíng ),使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )蓄(xù )愤(fèn )于(yú )上(shàng ),吏(lì )民(mín )积(jī )怨(yuàn )于(yú )下(xià ),切(qiē )齿(chǐ )侧(cè )目(mù ),待(dài )时(shí )而(ér )发(fā ),其(qí )得(dé )免(miǎn )于(yú )身(shēn )幸(xìng )矣(yǐ ),况(kuàng )子(zǐ )孙(sūn )以(yǐ )骄(jiāo )侈(chǐ )趣(qù )之(zhī )哉(zāi )!虽(suī )然(rán ),向(xiàng )使(shǐ )孝(xiào )宣(xuān )专(zhuān )以(yǐ )禄(lù )秩(zhì )赏(shǎng )赐(cì )富(fù )其(qí )子(zǐ )孙(sūn ),使(shǐ )之(zhī )食(shí )大(dà )县(xiàn ),奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng ),亦(yì )足(zú )以(yǐ )报(bào )盛(shèng )德(dé )矣(yǐ );乃(nǎi )复(fù )任(rèn )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),授(shòu )之(zhī )以(yǐ )兵(bīng ),及(jí )事(shì )丛(cóng )衅(xìn )积(jī ),更(gèng )加(jiā )裁(cái )夺(duó ),遂(suí )至(zhì )怨(yuàn )惧(jù )以(yǐ )生(shēng )邪(xié )谋(móu ),岂(qǐ )徒(tú )霍(huò )氏(shì )之(zhī )自(zì )祸(huò )哉(zāi )?亦(yì )孝(xiào )宣(xuān )酝(yùn )酿(niàng )以(yǐ )成(chéng )之(zhī )也(yě )。昔(xī )椒(jiāo )作(zuò )乱(luàn )于(yú )楚(chǔ ),庄(zhuāng )王(wáng )灭(miè )其(qí )族(zú )而(ér )赦(shè )箴(zhēn )尹(yǐn )克(kè )黄(huáng ),以(yǐ )为(wéi )子(zǐ )文(wén )无(wú )后(hòu ),何(hé )以(yǐ )劝(quàn )善(shàn )。夫(fū )以(yǐ )显(xiǎn )、禹(yǔ )、云(yún )、山(shān )之(zhī )罪(zuì ),虽(suī )应(yīng )夷(yí )灭(miè ),而(ér )光(guāng )之(zhī )忠(zhōng )勋(xūn )不(bú )可(kě )不(bú )祀(sì );遂(suí )使(shǐ )家(jiā )无(wú )噍(jiào )类(lèi ),孝(xiào )宣(xuān )亦(yì )少(shǎo )恩(ēn )哉(zāi )!

九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )减(jiǎn )天(tiān )下(xià )盐(yán )贾(jiǎ )。又(yòu )令(lìng )郡(jùn )国(guó )岁(suì )上(shàng )系(xì )囚(qiú )以(yǐ )掠(luě )笞(chī )若(ruò )瘐(yǔ )死(sǐ )者(zhě ),所(suǒ )坐(zuò )县(xiàn )、名(míng )、爵(jué )、里(lǐ ),丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )课(kè )殿(diàn )最(zuì )以(yǐ )闻(wén )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),清(qīng )河(hé )王(wáng )年(nián )坐(zuò )内(nèi )乱(luàn )废(fèi ),迁(qiān )房(fáng )陵(líng )。

是(shì )岁(suì ),北(běi )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )庐(lú )江(jiāng )硃(zhū )邑(yì )以(yǐ )治(zhì )行(háng )第(dì )一(yī )入(rù )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng ),勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )龚(gōng )遂(suí )入(rù )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )。先(xiān )是(shì ),勃(bó )海(hǎi )左(zuǒ )右(yòu )郡(jùn )岁(suì )饥(jī ),盗(dào )贼(zéi )并(bìng )起(qǐ ),二(èr )千(qiān )石(shí )不(bú )能(néng )禽(qín )制(zhì )。上(shàng )选(xuǎn )能(néng )治(zhì )者(zhě ),丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )举(jǔ )故(gù )昌(chāng )邑(yì )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )龚(gōng )遂(suí ),上(shàng )拜(bài )为(wéi )勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )。召(zhào )见(jiàn ),问(wèn ):“何(hé )以(yǐ )治(zhì )勃(bó )海(hǎi ),息(xī )其(qí )盗(dào )贼(zéi )?”对(duì )曰(yuē ):“海(hǎi )濒(bīn )遐(xiá )远(yuǎn ),不(bú )沾(zhān )圣(shèng )化(huà ),其(qí )民(mín )困(kùn )于(yú )饥(jī )寒(hán )而(ér )吏(lì )不(bú )恤(xù ),故(gù )使(shǐ )陛(bì )下(xià )赤(chì )子(zǐ )盗(dào )弄(nòng )陛(bì )下(xià )之(zhī )兵(bīng )于(yú )潢(huáng )池(chí )中(zhōng )耳(ěr )。今(jīn )欲(yù )使(shǐ )臣(chén )胜(shèng )之(zhī )邪(xié ),将(jiāng )安(ān )之(zhī )也(yě )?”上(shàng )曰(yuē ):“选(xuǎn )用(yòng )贤(xián )良(liáng ),固(gù )欲(yù )安(ān )之(zhī )也(yě )。”遂(suí )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )治(zhì )乱(luàn )民(mín )犹(yóu )治(zhì )乱(luàn )绳(shéng ),不(bú )可(kě )急(jí )也(yě );唯(wéi )缓(huǎn )之(zhī ),然(rán )后(hòu )可(kě )治(zhì )。臣(chén )愿(yuàn )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )且(qiě )无(wú )拘(jū )臣(chén )以(yǐ )文(wén )法(fǎ ),得(dé )一(yī )切(qiē )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。”上(shàng )许(xǔ )焉(yān ),加(jiā )赐(cì )黄(huáng )金(jīn )赠(zèng )遣(qiǎn )。乘(chéng )传(chuán )至(zhì )勃(bó )海(hǎi )界(jiè ),郡(jùn )闻(wén )新(xīn )太(tài )守(shǒu )至(zhì ),发(fā )兵(bīng )以(yǐ )迎(yíng )。遂(suí )皆(jiē )遣(qiǎn )还(hái )。移(yí )书(shū )敕(chì )属(shǔ )县(xiàn ):“悉(xī )罢(bà )逐(zhú )捕(bǔ )盗(dào )贼(zéi )吏(lì ),诸(zhū )持(chí )锗(zhě )、钩(gōu )、田(tián )器(qì )者(zhě )皆(jiē )为(wéi )良(liáng )民(mín ),吏(lì )毋(wú )得(dé )问(wèn );持(chí )兵(bīng )者(zhě )乃(nǎi )为(wéi )贼(zéi )。”遂(suí )单(dān )车(chē )独(dú )行(háng )至(zhì )府(fǔ )。盗(dào )贼(zéi )闻(wén )遂(suí )教(jiāo )令(lìng ),即(jí )时(shí )解(jiě )散(sàn ),弃(qì )其(qí )兵(bīng )弩(nǔ )而(ér )持(chí )钩(gōu )、钅(jīn )且(qiě ),于(yú )是(shì )悉(xī )平(píng ),民(mín )安(ān )土(tǔ )乐(lè )业(yè )。遂(suí )乃(nǎi )开(kāi )仓(cāng )廪(lǐn )假(jiǎ )贫(pín )民(mín ),选(xuǎn )用(yòng )良(liáng )吏(lì )尉(wèi )安(ān )牧(mù )养(yǎng )焉(yān )。遂(suí )见(jiàn )齐(qí )俗(sú )奢(shē )侈(chǐ ),好(hǎo )末(mò )技(jì ),不(bú )田(tián )作(zuò ),乃(nǎi )躬(gōng )率(lǜ )以(yǐ )俭(jiǎn )约(yuē ),劝(quàn )民(mín )务(wù )农(nóng )桑(sāng ),各(gè )以(yǐ )口(kǒu )率(lǜ )种(zhǒng )树(shù )畜(chù )养(yǎng )。民(mín )有(yǒu )带(dài )持(chí )刀(dāo )剑(jiàn )者(zhě ),使(shǐ )卖(mài )剑(jiàn )买(mǎi )牛(niú ),卖(mài )刀(dāo )买(mǎi )犊(dú ),曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )带(dài )牛(niú )佩(pèi )犊(dú )!”劳(láo )来(lái )循(xún )行(háng ),郡(jùn )中(zhōng )皆(jiē )有(yǒu )畜(chù )积(jī ),狱(yù )讼(sòng )止(zhǐ )息(xī )。

乌(wū )孙(sūn )公(gōng )主(zhǔ )女(nǚ )为(wéi )龟(guī )兹(zī )王(wáng )降(jiàng )宾(bīn )夫(fū )人(rén )。绛(jiàng )宾(bīn )上(shàng )书(shū )言(yán ):“得(dé )尚(shàng )汉(hàn )外(wài )孙(sūn ),愿(yuàn )与(yǔ )公(gōng )主(zhǔ )女(nǚ )俱(jù )入(rù )朝(cháo )。”

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )元(yuán )康(kāng )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),龟(guī )兹(zī )王(wáng )及(jí )其(qí )夫(fū )人(rén )来(lái )朝(cháo );皆(jiē )赐(cì )印(yìn )绶(shòu ),夫(fū )人(rén )号(hào )称(chēng )公(gōng )主(zhǔ ),赏(shǎng )赐(cì )甚(shèn )厚(hòu )。

初(chū )作(zuò )杜(dù )陵(líng )。徙(xǐ )丞(chéng )相(xiàng )、将(jiāng )军(jūn )、列(liè )侯(hóu )、吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )、訾(zī )百(bǎi )万(wàn )者(zhě )杜(dù )陵(líng )。

三(sān )月(yuè ),诏(zhào )以(yǐ )凤(fèng )皇(huáng )集(jí )泰(tài )山(shān )、陈(chén )留(liú ),甘(gān )露(lù )降(jiàng )未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。有(yǒu )司(sī )复(fù )言(yán )悼(dào )园(yuán )宜(yí )称(chēng )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )皇(huáng )考(kǎo );夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )考(kǎo )庙(miào )。

冬(dōng ),置(zhì )建(jiàn )章(zhāng )卫(wèi )尉(wèi )。

赵(zhào )广(guǎng )汉(hàn )好(hǎo )用(yòng )世(shì )吏(lì )子(zǐ )孙(sūn )新(xīn )进(jìn )年(nián )少(shǎo )者(zhě ),专(zhuān )厉(lì )强(qiáng )壮(zhuàng )蜂(fēng )气(qì ),见(jiàn )事(shì )风(fēng )生(shēng ),无(wú )所(suǒ )回(huí )避(bì ),率(lǜ )多(duō )果(guǒ )敢(gǎn )之(zhī )计(jì ),莫(mò )为(wéi )持(chí )难(nán ),终(zhōng )以(yǐ )此(cǐ )败(bài )。广(guǎng )汉(hàn )以(yǐ )私(sī )怨(yuàn )论(lùn )杀(shā )男(nán )子(zǐ )荣(róng )畜(chù ),人(rén )上(shàng )书(shū )言(yán )之(zhī ),事(shì )下(xià )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )按(àn )验(yàn )。广(guǎng )汉(hàn )疑(yí )丞(chéng )相(xiàng )夫(fū )人(rén )杀(shā )侍(shì )婢(bì ),欲(yù )以(yǐ )此(cǐ )胁(xié )丞(chéng )相(xiàng ),丞(chéng )相(xiàng )按(àn )之(zhī )愈(yù )急(jí )。广(guǎng )汉(hàn )乃(nǎi )将(jiāng )吏(lì )卒(zú )入(rù )丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ ),召(zhào )其(qí )夫(fū )人(rén )跪(guì )庭(tíng )下(xià )受(shòu )辞(cí ),收(shōu )奴(nú )婢(bì )十(shí )馀(yú )人(rén )去(qù )。丞(chéng )相(xiàng )上(shàng )书(shū )自(zì )陈(chén ),事(shì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )治(zhì ),实(shí )丞(chéng )相(xiàng )自(zì )以(yǐ )过(guò )谴(qiǎn )笞(chī )傅(fù )婢(bì ),出(chū )至(zhì )外(wài )第(dì )乃(nǎi )死(sǐ ),不(bú )如(rú )广(guǎng )汉(hàn )言(yán )。帝(dì )恶(è )之(zhī ),下(xià )广(guǎng )汉(hàn )廷(tíng )尉(wèi )狱(yù )。吏(lì )民(mín )守(shǒu )阙(què )号(hào )泣(qì )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),或(huò )言(yán ):“臣(chén )生(shēng )无(wú )益(yì )县(xiàn )官(guān ),愿(yuàn )代(dài )赵(zhào )京(jīng )兆(zhào )死(sǐ ),使(shǐ )牧(mù )养(yǎng )小(xiǎo )民(mín )!”广(guǎng )汉(hàn )竟(jìng )坐(zuò )要(yào )斩(zhǎn )。广(guǎng )汉(hàn )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),廉(lián )明(míng ),威(wēi )制(zhì )豪(háo )强(qiáng ),小(xiǎo )民(mín )得(dé )职(zhí ),百(bǎi )姓(xìng )追(zhuī )思(sī )歌(gē )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),少(shǎo )府(fǔ )宋(sòng )畴(chóu )坐(zuò )议(yì )“凤(fèng )皇(huáng )下(xià )彭(péng )城(chéng ),未(wèi )至(zhì )京(jīng )师(shī ),不(bú )足(zú )美(měi )”,贬(biǎn )为(wéi )泗(sì )水(shuǐ )太(tài )傅(fù )。

上(shàng )迁(qiān )博(bó )士(shì )、谏(jiàn )大(dà )夫(fū )通(tōng )政(zhèng )事(shì )者(zhě )补(bǔ )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng ),以(yǐ )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )为(wéi )平(píng )原(yuán )太(tài )守(shǒu )。望(wàng )之(zhī )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )哀(āi )愍(mǐn )百(bǎi )姓(xìng ),恐(kǒng )德(dé )之(zhī )不(bú )究(jiū ),悉(xī )出(chū )谏(jiàn )官(guān )以(yǐ )补(bǔ )郡(jùn )吏(lì )。朝(cháo )无(wú )争(zhēng )臣(chén ),则(zé )不(bú )知(zhī )过(guò ),所(suǒ )谓(wèi )忧(yōu )其(qí )末(mò )而(ér )忘(wàng )其(qí )本(běn )者(zhě )也(yě )。”上(shàng )乃(nǎi )征(zhēng )望(wàng )之(zhī )入(rù )守(shǒu )少(shǎo )府(fǔ )。

东(dōng )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )河(hé )东(dōng )尹(yǐn )翁(wēng )归(guī ),以(yǐ )治(zhì )郡(jùn )高(gāo )第(dì )入(rù )为(wéi )右(yòu )扶(fú )风(fēng )。翁(wēng )归(guī )为(wéi )人(rén ),公(gōng )廉(lián )明(míng )察(chá ),郡(jùn )中(zhōng )吏(lì )民(mín )贤(xián )、不(bú )肖(xiāo )及(jí )奸(jiān )邪(xié )罪(zuì )名(míng )尽(jìn )知(zhī )之(zhī )。县(xiàn )县(xiàn )各(gè )有(yǒu )记(jì )籍(jí ),自(zì )听(tīng )其(qí )政(zhèng );有(yǒu )急(jí )名(míng )则(zé )少(shǎo )缓(huǎn )之(zhī )。吏(lì )民(mín )小(xiǎo )解(jiě ),辄(zhé )披(pī )籍(jí )。取(qǔ )人(rén )必(bì )于(yú )秋(qiū )冬(dōng )课(kè )吏(lì )大(dà )会(huì )中(zhōng )及(jí )出(chū )行(háng )县(xiàn ),不(bú )以(yǐ )无(wú )事(shì )时(shí )。其(qí )有(yǒu )所(suǒ )取(qǔ )也(yě ),以(yǐ )一(yī )警(jǐng )百(bǎi )。吏(lì )民(mín )皆(jiē )服(fú ),恐(kǒng )惧(jù ),改(gǎi )行(háng )自(zì )新(xīn )。其(qí )为(wéi )扶(fú )风(fēng ),选(xuǎn )用(yòng )廉(lián )平(píng )疾(jí )奸(jiān )吏(lì )以(yǐ )为(wéi )右(yòu )职(zhí ),接(jiē )待(dài )以(yǐ )礼(lǐ ),好(hǎo )恶(è )与(yǔ )同(tóng )之(zhī );其(qí )负(fù )翁(wēng )归(guī ),罚(fá )亦(yì )必(bì )行(háng )。然(rán )温(wēn )良(liáng )谦(qiān )退(tuì ),不(bú )以(yǐ )行(háng )能(néng )骄(jiāo )人(rén ),故(gù )尤(yóu )得(dé )名(míng )誉(yù )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。

初(chū ),乌(wū )孙(sūn )公(gōng )主(zhǔ )少(shǎo )子(zǐ )万(wàn )年(nián )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )莎(shā )车(chē )王(wáng )。莎(shā )车(chē )王(wáng )死(sǐ )而(ér )无(wú )子(zǐ ),时(shí )万(wàn )年(nián )在(zài )汉(hàn ),莎(shā )车(chē )国(guó )人(rén )计(jì ),欲(yù )自(zì )托(tuō )于(yú )汉(hàn ),又(yòu )欲(yù )得(dé )乌(wū )孙(sūn )心(xīn ),上(shàng )书(shū )请(qǐng )万(wàn )年(nián )为(wéi )莎(shā )车(chē )王(wáng )。汉(hàn )许(xǔ )之(zhī ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )奚(xī )充(chōng )国(guó )送(sòng )万(wàn )年(nián )。万(wàn )年(nián )初(chū )立(lì ),暴(bào )恶(è ),国(guó )人(rén )不(bú )说(shuō )。

上(shàng )令(lìng )群(qún )臣(chén )举(jǔ )可(kě )使(shǐ )西(xī )域(yù )者(zhě ),前(qián )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )增(zēng )举(jǔ )上(shàng )党(dǎng )冯(féng )奉(fèng )世(shì )以(yǐ )卫(wèi )候(hòu )使(shǐ )持(chí )节(jiē )送(sòng )大(dà )苑(yuàn )诸(zhū )国(guó )客(kè )至(zhì )伊(yī )循(xún )城(chéng )。会(huì )故(gù )莎(shā )车(chē )王(wáng )弟(dì )呼(hū )屠(tú )征(zhēng )与(yǔ )旁(páng )国(guó )共(gòng )杀(shā )其(qí )王(wáng )万(wàn )年(nián )及(jí )汉(hàn )使(shǐ )者(zhě )奚(xī )充(chōng )国(guó ),自(zì )立(lì )为(wéi )王(wáng )。时(shí )匈(xiōng )奴(nú )又(yòu )发(fā )兵(bīng )攻(gōng )车(chē )师(shī )城(chéng ),不(bú )能(néng )下(xià )而(ér )去(qù )。莎(shā )车(chē )遣(qiǎn )使(shǐ )扬(yáng )言(yán )“北(běi )道(dào )诸(zhū )国(guó )已(yǐ )属(shǔ )匈(xiōng )奴(nú )矣(yǐ )”,于(yú )是(shì )攻(gōng )劫(jié )南(nán )道(dào ),与(yǔ )歃(shà )盟(méng )畔(pàn )汉(hàn ),从(cóng )鄯(shàn )善(shàn )以(yǐ )西(xī )皆(jiē )绝(jué )不(bú )通(tōng )。都(dōu )护(hù )郑(zhèng )吉(jí )、校(xiào )尉(wèi )司(sī )马(mǎ )喜(xǐ )甏(bèng )皆(jiē )在(zài )北(běi )道(dào )诸(zhū )国(guó )间(jiān ),奉(fèng )世(shì )与(yǔ )其(qí )副(fù )严(yán )昌(chāng )计(jì ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )亟(jí )击(jī )之(zhī ),则(zé )莎(shā )车(chē )日(rì )强(qiáng ),其(qí )势(shì )难(nán )制(zhì ),必(bì )危(wēi )西(xī )域(yù ),遂(suí )以(yǐ )节(jiē )谕(yù )告(gào )诸(zhū )国(guó )王(wáng ),因(yīn )发(fā )其(qí )兵(bīng ),南(nán )北(běi )道(dào )合(hé )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),进(jìn )击(jī )莎(shā )车(chē ),攻(gōng )拔(bá )其(qí )城(chéng )。莎(shā )车(chē )王(wáng )自(zì )杀(shā ),传(chuán )其(qí )首(shǒu )诣(yì )长(zhǎng )安(ān ),更(gèng )立(lì )它(tā )昆(kūn )弟(dì )子(zǐ )为(wéi )莎(shā )车(chē )王(wáng )。诸(zhū )国(guó )悉(xī )平(píng ),威(wēi )振(zhèn )西(xī )域(yù ),奉(fèng )世(shì )乃(nǎi )罢(bà )兵(bīng )以(yǐ )闻(wén )。帝(dì )召(zhào )见(jiàn )韩(hán )增(zēng )曰(yuē ):“贺(hè )将(jiāng )军(jūn )所(suǒ )举(jǔ )得(dé )其(qí )人(rén )。”

奉(fèng )世(shì )遂(suí )西(xī )至(zhì )大(dà )宛(wǎn )。大(dà )宛(wǎn )闻(wén )其(qí )斩(zhǎn )莎(shā )车(chē )王(wáng ),敬(jìng )之(zhī )异(yì )于(yú )它(tā )使(shǐ ),得(dé )其(qí )名(míng )马(mǎ )象(xiàng )龙(lóng )而(ér )还(hái )。上(shàng )甚(shèn )说(shuō ),议(yì )封(fēng )奉(fèng )世(shì )。丞(chéng )相(xiàng )、将(jiāng )军(jūn )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )可(kě ),独(dú )少(shǎo )府(fǔ )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )以(yǐ )为(wéi ):“奉(fèng )世(shì )奉(fèng )使(shǐ )有(yǒu )指(zhǐ ),而(ér )擅(shàn )矫(jiǎo )制(zhì )违(wéi )命(mìng ),发(fā )诸(zhū )国(guó )兵(bīng ),虽(suī )有(yǒu )功(gōng )效(xiào ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )法(fǎ )。即(jí )封(fēng )奉(fèng )世(shì ),开(kāi )后(hòu )奉(fèng )使(shǐ )者(zhě )利(lì )以(yǐ )奉(fèng )世(shì )为(wéi )比(bǐ ),争(zhēng )逐(zhú )发(fā )兵(bīng ),要(yào )功(gōng )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),为(wéi )国(guó )家(jiā )生(shēng )事(shì )于(yú )夷(yí )狄(dí ),渐(jiàn )不(bú )可(kě )长(zhǎng )。奉(fèng )世(shì )不(bú )宜(yí )受(shòu )封(fēng )。”上(shàng )善(shàn )望(wàng )之(zhī )议(yì ),以(yǐ )奉(fèng )世(shì )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )元(yuán )康(kāng )二(èr )年(nián )(丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。上(shàng )欲(yù )立(lì )皇(huáng )后(hòu ),时(shí )馆(guǎn )陶(táo )主(zhǔ )母(mǔ )华(huá )婕(jié )妤(yú )及(jí )淮(huái )阳(yáng )宪(xiàn )王(wáng )母(mǔ )张(zhāng )婕(jié )妤(yú )、楚(chǔ )孝(xiào )王(wáng )母(mǔ )卫(wèi )婕(jié )妤(yú )爱(ài )幸(xìng )。上(shàng )欲(yù )立(lì )张(zhāng )婕(jié )妤(yú )为(wéi )后(hòu );久(jiǔ )之(zhī ),惩(chéng )艾(ài )霍(huò )氏(shì )欲(yù )害(hài )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),乃(nǎi )更(gèng )选(xuǎn )后(hòu )宫(gōng )无(wú )子(zǐ )而(ér )谨(jǐn )慎(shèn )者(zhě )。二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),立(lì )长(zhǎng )陵(líng )王(wáng )婕(jié )妤(yú )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),令(lìng )母(mǔ )养(yǎng )太(tài )子(zǐ );封(fēng )其(qí )父(fù )奉(fèng )光(guāng )为(wéi )邛(qióng )成(chéng )侯(hóu )。后(hòu )无(wú )宠(chǒng ),希(xī )得(dé )进(jìn )见(jiàn )。

五(wǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“狱(yù )者(zhě ),万(wàn )民(mín )之(zhī )命(mìng )。能(néng )使(shǐ )生(shēng )者(zhě )不(bú )怨(yuàn ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )恨(hèn ),则(zé )可(kě )谓(wèi )文(wén )吏(lì )矣(yǐ )。今(jīn )则(zé )不(bú )然(rán )。用(yòng )法(fǎ )或(huò )持(chí )巧(qiǎo )心(xīn ),析(xī )律(lǜ )贰(èr )端(duān ),深(shēn )浅(qiǎn )不(bú )平(píng ),奏(zòu )不(bú )如(rú )实(shí ),上(shàng )亦(yì )亡(wáng )由(yóu )知(zhī ),四(sì )方(fāng )黎(lí )民(mín )将(jiāng )何(hé )仰(yǎng )哉(zāi )!二(èr )千(qiān )石(shí )各(gè )察(chá )官(guān )属(shǔ ),勿(wù )用(yòng )此(cǐ )人(rén )。吏(lì )或(huò )擅(shàn )兴(xìng )徭(yáo )役(yì ),饰(shì )厨(chú )传(chuán ),称(chēng )过(guò )使(shǐ )客(kè ),越(yuè )职(zhí )逾(yú )法(fǎ )以(yǐ )取(qǔ )名(míng )誉(yù ),譬(pì )如(rú )践(jiàn )薄(báo )冰(bīng )以(yǐ )待(dài )白(bái )日(rì ),岂(qǐ )不(bú )殆(dài )哉(zāi )!今(jīn )天(tiān )下(xià )颇(pō )被(bèi )疾(jí )疫(yì )之(zhī )灾(zāi ),朕(zhèn )甚(shèn )愍(mǐn )之(zhī ),其(qí )令(lìng )郡(jùn )国(guó )被(bèi )灾(zāi )甚(shèn )者(zhě ),毋(wú )出(chū )今(jīn )年(nián )租(zū )赋(fù )。”

又(yòu )曰(yuē ):“闻(wén )古(gǔ )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )名(míng ),难(nán )知(zhī )而(ér )易(yì )讳(huì )也(yě );其(qí )更(gèng )讳(huì )询(xún )。”

匈(xiōng )奴(nú )大(dà )臣(chén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )“车(chē )师(shī )地(dì )肥(féi )美(měi ),近(jìn )匈(xiōng )奴(nú ),使(shǐ )汉(hàn )得(dé )之(zhī ),多(duō )田(tián )积(jī )谷(gǔ ),必(bì )害(hài )人(rén )国(guó ),不(bú )可(kě )不(bú )争(zhēng )”,由(yóu )是(shì )数(shù )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )车(chē )师(shī )田(tián )者(zhě )。郑(zhèng )吉(jí )将(jiāng )渠(qú )犁(lí )田(tián )卒(zú )七(qī )千(qiān )馀(yú )人(rén )救(jiù )之(zhī ),为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )围(wéi )。吉(jí )上(shàng )言(yán ):“东(dōng )怀(huái )去(qù )渠(qú )犁(lí )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),汉(hàn )兵(bīng )在(zài )渠(qú )犁(lí )者(zhě )少(shǎo ),势(shì )不(bú )能(néng )相(xiàng )救(jiù ),愿(yuàn )益(yì )田(tián )卒(zú )。”上(shàng )与(yǔ )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )充(chōng )国(guó )等(děng )议(yì ),欲(yù )因(yīn )匈(xiōng )奴(nú )衰(shuāi )弱(ruò ),出(chū )兵(bīng )击(jī )其(qí )右(yòu )地(dì ),使(shǐ )不(bú )得(dé )复(fù )扰(rǎo )西(xī )域(yù )。

魏(wèi )相(xiàng )上(shàng )书(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )之(zhī ):救(jiù )乱(luàn )诛(zhū )暴(bào ),谓(wèi )之(zhī )义(yì )兵(bīng ),兵(bīng )义(yì )者(zhě )王(wáng );敌(dí )加(jiā )于(yú )己(jǐ ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )起(qǐ )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )应(yīng )兵(bīng ),兵(bīng )应(yīng )者(zhě )胜(shèng );争(zhēng )恨(hèn )小(xiǎo )故(gù ),不(bú )忍(rěn )愤(fèn )怒(nù )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )忿(fèn )兵(bīng ),兵(bīng )忿(fèn )者(zhě )败(bài );利(lì )人(rén )土(tǔ )地(dì )、货(huò )宝(bǎo )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )贪(tān )兵(bīng ),兵(bīng )贪(tān )者(zhě )破(pò );恃(shì )国(guó )家(jiā )之(zhī )大(dà ),矜(jīn )民(mín )人(rén )之(zhī )众(zhòng ),欲(yù )见(jiàn )威(wēi )于(yú )敌(dí )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )骄(jiāo )兵(bīng ),兵(bīng )骄(jiāo )者(zhě )灭(miè )。此(cǐ )五(wǔ )者(zhě ),非(fēi )但(dàn )人(rén )事(shì ),乃(nǎi )天(tiān )道(dào )也(yě )。间(jiān )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )尝(cháng )有(yǒu )善(shàn )意(yì ),所(suǒ )得(dé )汉(hàn )民(mín ),辄(zhé )奉(fèng )归(guī )之(zhī ),未(wèi )有(yǒu )犯(fàn )于(yú )边(biān )境(jìng );虽(suī )争(zhēng )屯(tún )田(tián )车(chē )师(shī ),不(bú )足(zú )致(zhì )意(yì )中(zhōng )。今(jīn )闻(wén )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )欲(yù )兴(xìng )兵(bīng )入(rù )其(qí )地(dì ),臣(chén )愚(yú )不(bú )知(zhī )此(cǐ )兵(bīng )何(hé )名(míng )者(zhě )也(yě )!今(jīn )边(biān )郡(jùn )困(kùn )乏(fá ),父(fù )子(zǐ )共(gòng )犬(quǎn )羊(yáng )之(zhī )裘(qiú ),食(shí )草(cǎo )莱(lái )之(zhī )实(shí ),常(cháng )恐(kǒng )不(bú )能(néng )自(zì )存(cún ),难(nán )以(yǐ )动(dòng )兵(bīng )。‘军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )后(hòu ),必(bì )有(yǒu )凶(xiōng )年(nián ),’言(yán )民(mín )以(yǐ )其(qí )愁(chóu )苦(kǔ )之(zhī )气(qì )伤(shāng )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )和(hé )也(yě )。出(chū )兵(bīng )虽(suī )胜(shèng ),犹(yóu )有(yǒu )后(hòu )忧(yōu ),恐(kǒng )灾(zāi )害(hài )之(zhī )变(biàn )因(yīn )此(cǐ )以(yǐ )生(shēng )。今(jīn )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng )多(duō )不(bú )实(shí )选(xuǎn ),风(fēng )俗(sú )尤(yóu )薄(báo ),水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )时(shí )。按(àn )今(jīn )年(nián )计(jì )子(zǐ )弟(dì )杀(shā )父(fù )兄(xiōng )、妻(qī )杀(shā )夫(fū )者(zhě )凡(fán )二(èr )百(bǎi )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén ),臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )非(fēi )小(xiǎo )变(biàn )也(yě )。今(jīn )左(zuǒ )右(yòu )不(bú )忧(yōu )此(cǐ ),乃(nǎi )欲(yù )发(fā )兵(bīng )报(bào )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )忿(fèn )于(yú )远(yuǎn )夷(yí ),殆(dài )孔(kǒng )子(zǐ )所(suǒ )谓(wèi )‘吾(wú )恐(kǒng )季(jì )孙(sūn )之(zhī )忧(yōu )不(bú )在(zài )颛(zhuān )臾(yú )而(ér )在(zài )萧(xiāo )墙(qiáng )之(zhī )内(nèi )也(yě )’。”上(shàng )从(cóng )相(xiàng )言(yán ),止(zhǐ )。遣(qiǎn )长(zhǎng )罗(luó )侯(hóu )常(cháng )惠(huì )将(jiāng )张(zhāng )掖(yè )、酒(jiǔ )泉(quán )骑(qí )往(wǎng )车(chē )师(shī ),迎(yíng )郑(zhèng )吉(jí )及(jí )其(qí )吏(lì )士(shì )还(hái )渠(qú )犁(lí )。召(zhào )故(gù )车(chē )师(shī )太(tài )子(zǐ )军(jūn )宿(xiǔ )在(zài )焉(yān )耆(qí )者(zhě ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )王(wáng );尽(jìn )徙(xǐ )车(chē )师(shī )国(guó )民(mín )令(lìng )居(jū )渠(qú )犁(lí ),遂(suí )以(yǐ )车(chē )师(shī )故(gù )地(dì )与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )。以(yǐ )郑(zhèng )吉(jí )为(wéi )卫(wèi )司(sī )马(mǎ ),使(shǐ )护(hù )善(shàn )阝(zuǒ )善(shàn )以(yǐ )西(xī )南(nán )道(dào )。

魏(wèi )相(xiàng )好(hǎo )观(guān )汉(hàn )故(gù )事(shì )及(jí )便(biàn )宜(yí )章(zhāng )奏(zòu ),数(shù )条(tiáo )汉(hàn )兴(xìng )已(yǐ )来(lái )国(guó )家(jiā )便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì )及(jí )贤(xián )臣(chén )贾(jiǎ )谊(yì )、晁(cháo )错(cuò )、董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )等(děng )所(suǒ )言(yán ),奏(zòu )请(qǐng )施(shī )行(háng )之(zhī )。相(xiàng )敕(chì )掾(yuàn )史(shǐ )按(àn )事(shì )郡(jùn )国(guó ),及(jí )休(xiū )告(gào ),从(cóng )家(jiā )还(hái )至(zhì )府(fǔ ),辄(zhé )白(bái )四(sì )方(fāng )异(yì )闻(wén )。或(huò )有(yǒu )逆(nì )贼(zéi )、风(fēng )雨(yǔ )灾(zāi )变(biàn ),郡(jùn )不(bú )上(shàng ),相(xiàng )辄(zhé )奏(zòu )言(yán )之(zhī )。与(yǔ )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )丙(bǐng )吉(jí )同(tóng )心(xīn )辅(fǔ )政(zhèng ),上(shàng )皆(jiē )重(zhòng )之(zhī )。

丙(bǐng )吉(jí )为(wéi )人(rén )深(shēn )厚(hòu ),不(bú )伐(fá )善(shàn )。自(zì )曾(céng )孙(sūn )遭(zāo )遇(yù ),吉(jí )绝(jué )口(kǒu )不(bú )道(dào )前(qián )恩(ēn ),故(gù )朝(cháo )廷(tíng )莫(mò )能(néng )明(míng )其(qí )功(gōng )也(yě )。会(huì )掖(yè )庭(tíng )宫(gōng )婢(bì )则(zé )令(lìng )民(mín )夫(fū )上(shàng )书(shū ),自(zì )陈(chén )尝(cháng )有(yǒu )阿(ā )保(bǎo )之(zhī )功(gōng ),章(zhāng )下(xià )掖(yè )庭(tíng )令(lìng )考(kǎo )问(wèn ),则(zé )辞(cí )引(yǐn )使(shǐ )者(zhě )丙(bǐng )吉(jí )知(zhī )状(zhuàng )。掖(yè )庭(tíng )令(lìng )将(jiāng )则(zé )诣(yì )御(yù )史(shǐ )府(fǔ )以(yǐ )视(shì )吉(jí ),吉(jí )识(shí ),谓(wèi )则(zé )曰(yuē ):“汝(rǔ )尝(cháng )坐(zuò )养(yǎng )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )不(bú )谨(jǐn ),督(dū )笞(chī )汝(rǔ ),汝(rǔ )安(ān )得(dé )有(yǒu )功(gōng )!独(dú )渭(wèi )城(chéng )胡(hú )组(zǔ )、淮(huái )阳(yáng )郭(guō )征(zhēng )卿(qīng )有(yǒu )恩(ēn )耳(ěr )。”分(fèn )别(bié )奏(zòu )组(zǔ )等(děng )共(gòng )养(yǎng )劳(láo )苦(kǔ )状(zhuàng )。诏(zhào )吉(jí )求(qiú )组(zǔ )、征(zhēng )卿(qīng );已(yǐ )死(sǐ ),有(yǒu )子(zǐ )孙(sūn ),皆(jiē )受(shòu )厚(hòu )赏(shǎng )。诏(zhào )免(miǎn )则(zé )为(wéi )庶(shù )人(rén ),赐(cì )钱(qián )十(shí )万(wàn )。上(shàng )亲(qīn )见(jiàn )问(wèn ),然(rán )后(hòu )知(zhī )吉(jí )有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn )而(ér )终(zhōng )不(bú )言(yán ),上(shàng )大(dà )贤(xián )之(zhī )。

帝(dì )以(yǐ )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )经(jīng )明(míng )持(chí )重(zhòng ),议(yì )论(lùn )有(yǒu )馀(yú ),材(cái )任(rèn )宰(zǎi )相(xiàng ),欲(yù )详(xiáng )试(shì )其(qí )政(zhèng )事(shì ),复(fù )以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )。望(wàng )之(zhī )从(cóng )少(shǎo )府(fǔ )出(chū )为(wéi )左(zuǒ )迁(qiān ),恐(kǒng )有(yǒu )不(bú )合(hé )意(yì ),即(jí )移(yí )病(bìng )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )侍(shì )中(zhōng )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )金(jīn )安(ān )上(shàng )谕(yù )意(yì )曰(yuē ):“所(suǒ )用(yòng )皆(jiē )更(gèng )治(zhì )民(mín )以(yǐ )考(kǎo )功(gōng )。君(jūn )前(qián )为(wéi )平(píng )原(yuán )太(tài )守(shǒu )日(rì )浅(qiǎn ),故(gù )复(fù )试(shì )之(zhī )于(yú )三(sān )辅(fǔ ),非(fēi )有(yǒu )所(suǒ )闻(wén )也(yě )。”望(wàng )之(zhī )即(jí )起(qǐ )视(shì )事(shì )。

初(chū ),掖(yè )庭(tíng )令(lìng )张(zhāng )贺(hè )数(shù )为(wéi )弟(dì )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )安(ān )世(shì )称(chēng )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )之(zhī )材(cái )美(měi )及(jí )征(zhēng )怪(guài ),安(ān )世(shì )辄(zhé )绝(jué )止(zhǐ ),以(yǐ )为(wéi )少(shǎo )主(zhǔ )在(zài )上(shàng ),不(bú )宜(yí )称(chēng )述(shù )曾(céng )孙(sūn )。及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi )而(ér )贺(hè )已(yǐ )死(sǐ ),上(shàng )谓(wèi )安(ān )世(shì )曰(yuē ):“掖(yè )庭(tíng )令(lìng )平(píng )生(shēng )称(chēng )我(wǒ ),将(jiāng )军(jūn )止(zhǐ )之(zhī ),是(shì )也(yě )。”上(shàng )追(zhuī )思(sī )贺(hè )恩(ēn ),欲(yù )封(fēng )其(qí )冢(zhǒng )为(wéi )恩(ēn )德(dé )侯(hóu ),置(zhì )守(shǒu )冢(zhǒng )二(èr )百(bǎi )家(jiā )。贺(hè )有(yǒu )子(zǐ )蚤(zǎo )死(sǐ ),子(zǐ )安(ān )世(shì )小(xiǎo )男(nán )彭(péng )祖(zǔ )。彭(péng )祖(zǔ )又(yòu )小(xiǎo )与(yǔ )上(shàng )同(tóng )席(xí )研(yán )书(shū )指(zhǐ ),欲(yù )封(fēng )之(zhī ),先(xiān )赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。安(ān )世(shì )深(shēn )辞(cí )贺(hè )封(fēng );又(yòu )求(qiú )损(sǔn )守(shǒu )冢(zhǒng )户(hù )数(shù ),稍(shāo )减(jiǎn )至(zhì )三(sān )十(shí )户(hù )。上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )为(wéi )掖(yè )庭(tíng )令(lìng ),非(fēi )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )也(yě )。”安(ān )世(shì )乃(nǎi )止(zhǐ ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )。

上(shàng )心(xīn )忌(jì )故(gù )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè ),赐(cì )山(shān )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )敞(chǎng )玺(xǐ )书(shū ),令(lìng )谨(jǐn )备(bèi )盗(dào )贼(zéi ),察(chá )往(wǎng )来(lái )过(guò )客(kè );毋(wú )下(xià )所(suǒ )赐(cì )书(shū )。敞(chǎng )于(yú )是(shì )条(tiáo )奏(zòu )贺(hè )居(jū )处(chù ),著(zhe )其(qí )废(fèi )亡(wáng )之(zhī )效(xiào )曰(yuē ):“故(gù )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )为(wéi )人(rén ),青(qīng )黑(hēi )色(sè ),小(xiǎo )目(mù ),鼻(bí )末(mò )锐(ruì )卑(bēi ),少(shǎo )须(xū )眉(méi ),身(shēn )体(tǐ )长(zhǎng )大(dà ),疾(jí )痿(wěi ),行(háng )步(bù )不(bú )便(biàn )。臣(chén )敞(chǎng )尝(cháng )与(yǔ )之(zhī )言(yán ),欲(yù )动(dòng )观(guān )其(qí )意(yì ),即(jí )以(yǐ )恶(è )鸟(niǎo )感(gǎn )之(zhī )曰(yuē ):‘昌(chāng )邑(yì )多(duō )枭(xiāo )。’故(gù )王(wáng )应(yīng )曰(yuē ):‘然(rán )。前(qián )贺(hè )西(xī )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),殊(shū )无(wú )枭(xiāo );复(fù )来(lái ),东(dōng )至(zhì )济(jì )阳(yáng ),乃(nǎi )复(fù )闻(wén )枭(xiāo )声(shēng )。’察(chá )故(gù )王(wáng )衣(yī )服(fú )、言(yán )语(yǔ )、跪(guì )起(qǐ ),清(qīng )狂(kuáng )不(bú )惠(huì )。臣(chén )敞(chǎng )前(qián )言(yán ):‘哀(āi )王(wáng )歌(gē )舞(wǔ )者(zhě )张(zhāng )脩(yǒu )等(děng )十(shí )人(rén )无(wú )子(zǐ ),留(liú )守(shǒu )哀(āi )王(wáng )园(yuán ),请(qǐng )罢(bà )归(guī )。’故(gù )王(wáng )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):‘中(zhōng )人(rén )守(shǒu )园(yuán ),疾(jí )者(zhě )当(dāng )勿(wù )治(zhì ),相(xiàng )杀(shā )伤(shāng )者(zhě )当(dāng )勿(wù )法(fǎ ),欲(yù )令(lìng )亟(jí )死(sǐ )。太(tài )守(shǒu )奈(nài )何(hé )而(ér )欲(yù )罢(bà )之(zhī )?’其(qí )天(tiān )资(zī )喜(xǐ )由(yóu )乱(luàn )亡(wáng ),终(zhōng )不(bú )见(jiàn )仁(rén )义(yì )如(rú )此(cǐ )。”上(shàng )乃(nǎi )知(zhī )贺(hè )不(bú )足(zú )忌(jì )也(yě )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )元(yuán )康(kāng )三(sān )年(nián )(戊(wù )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),诏(zhào )封(fēng )故(gù )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )为(wéi )海(hǎi )昏(hūn )侯(hóu )。

乙(yǐ )未(wèi ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )微(wēi )眇(miǎo )时(shí ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )丙(bǐng )吉(jí ),中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )史(shǐ )曾(céng )、史(shǐ )玄(xuán ),长(zhǎng )乐(lè )卫(wèi )尉(wèi )许(xǔ )舜(shùn ),侍(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )许(xǔ )延(yán )寿(shòu ),皆(jiē )与(yǔ )朕(zhèn )有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn ),及(jí )故(gù )掖(yè )庭(tíng )令(lìng )张(zhāng )贺(hè ),辅(fǔ )导(dǎo )朕(zhèn )躬(gōng ),修(xiū )文(wén )学(xué )经(jīng )术(shù ),恩(ēn )惠(huì )卓(zhuó )异(yì ),厥(jué )功(gōng )茂(mào )焉(yān )。《诗(shī )》不(bú )云(yún )乎(hū ):‘无(wú )德(dé )不(bú )报(bào )’,封(fēng )贺(hè )所(suǒ )子(zǐ )弟(dì )子(zǐ )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )彭(péng )祖(zǔ )为(wéi )阳(yáng )都(dōu )侯(hóu ),追(zhuī )赐(cì )贺(hè )谥(shì )曰(yuē )阳(yáng )都(dōu )哀(āi )侯(hóu ),吉(jí )为(wéi )博(bó )阳(yáng )侯(hóu ),曾(céng )为(wéi )将(jiāng )陵(líng )侯(hóu ),玄(xuán )为(wéi )平(píng )台(tái )侯(hóu ),舜(shùn )为(wéi )博(bó )望(wàng )侯(hóu ),延(yán )寿(shòu )为(wéi )乐(lè )成(chéng )侯(hóu )。”贺(hè )有(yǒu )孤(gū )孙(sūn )霸(bà ),年(nián )七(qī )岁(suì ),拜(bài )为(wéi )散(sàn )骑(qí )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。故(gù )人(rén )下(xià )至(zhì )郡(jùn )邸(dǐ )狱(yù )复(fù )作(zuò )尝(cháng )有(yǒu )阿(ā )保(bǎo )之(zhī )功(gōng )者(zhě ),皆(jiē )受(shòu )官(guān )禄(lù )、田(tián )宅(zhái )、财(cái )物(wù ),各(gè )以(yǐ )恩(ēn )深(shēn )浅(qiǎn )报(bào )之(zhī )。

吉(jí )临(lín )当(dāng )封(fēng ),病(bìng );上(shàng )忧(yōu )其(qí )不(bú )起(qǐ ),将(jiāng )使(shǐ )人(rén )就(jiù )加(jiā )印(yìn )绋(fú )而(ér )封(fēng )之(zhī ),及(jí )其(qí )生(shēng )存(cún )也(yě )。太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )曰(yuē ):“此(cǐ )未(wèi )死(sǐ )也(yě )!臣(chén )闻(wén )有(yǒu )阴(yīn )德(dé )者(zhě )必(bì )飨(xiǎng )其(qí )乐(lè ),以(yǐ )及(jí )子(zǐ )孙(sūn )。今(jīn )吉(jí )未(wèi )获(huò )报(bào )而(ér )疾(jí )甚(shèn ),非(fēi )其(qí )死(sǐ )疾(jí )也(yě )。”后(hòu )病(bìng )果(guǒ )愈(yù )。

张(zhāng )安(ān )世(shì )自(zì )以(yǐ )父(fù )子(zǐ )封(fēng )侯(hóu ),在(zài )位(wèi )太(tài )盛(shèng )。乃(nǎi )辞(cí )禄(lù ),诏(zhào )都(dōu )内(nèi )别(bié )藏(cáng )张(zhāng )氏(shì )无(wú )名(míng )钱(qián )以(yǐ )百(bǎi )万(wàn )数(shù )。安(ān )世(shì )谨(jǐn )慎(shèn )周(zhōu )密(mì ),每(měi )定(dìng )大(dà )政(zhèng ),已(yǐ )决(jué ),辄(zhé )移(yí )病(bìng )出(chū )。闻(wén )有(yǒu )诏(zhào )令(lìng ),乃(nǎi )惊(jīng ),使(shǐ )吏(lì )之(zhī )丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )问(wèn )焉(yān )。自(zì )朝(cháo )廷(tíng )大(dà )臣(chén ),莫(mò )知(zhī )其(qí )与(yǔ )议(yì )也(yě )。尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )荐(jiàn ),其(qí )人(rén )来(lái )谢(xiè ),安(ān )世(shì )大(dà )恨(hèn ),以(yǐ )为(wéi )“举(jǔ )贤(xián )达(dá )能(néng ),岂(qǐ )有(yǒu )私(sī )谢(xiè )邪(xié )!”绝(jué )弗(fú )复(fù )为(wéi )通(tōng )。有(yǒu )郎(láng )功(gōng )高(gāo )不(bú )调(diào ),自(zì )言(yán )安(ān )世(shì ),安(ān )世(shì )应(yīng )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )功(gōng )高(gāo ),明(míng )主(zhǔ )所(suǒ )知(zhī ),人(rén )臣(chén )执(zhí )事(shì ),何(hé )长(zhǎng )短(duǎn )而(ér )自(zì )言(yán )乎(hū )!”绝(jué )不(bú )许(xǔ )。已(yǐ )而(ér )郎(láng )果(guǒ )迁(qiān )。安(ān )世(shì )自(zì )见(jiàn )父(fù )子(zǐ )尊(zūn )显(xiǎn ),怀(huái )不(bú )自(zì )安(ān ),为(wéi )子(zǐ )延(yán )寿(shòu )求(qiú )出(chū )补(bǔ )吏(lì ),上(shàng )以(yǐ )为(wéi )北(běi )地(dì )太(tài )守(shǒu );岁(suì )馀(yú ),上(shàng )闵(mǐn )安(ān )世(shì )年(nián )老(lǎo ),复(fù )征(zhēng )延(yán )寿(shòu )为(wéi )左(zuǒ )曹(cáo )、太(tài )仆(pú )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )钦(qīn )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )王(wáng )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )年(nián )十(shí )二(èr ),通(tōng )《论(lùn )语(yǔ )》、《孝(xiào )经(jīng )》。太(tài )傅(fù )疏(shū )广(guǎng )谓(wèi )少(shǎo )傅(fù )受(shòu )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )‘知(zhī )足(zú )不(bú )辱(rǔ ),知(zhī )止(zhǐ )不(bú )殆(dài )。’今(jīn )仕(shì )宦(huàn )至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí ),官(guān )成(chéng )名(míng )立(lì ),如(rú )此(cǐ )不(bú )去(qù ),惧(jù )有(yǒu )后(hòu )悔(huǐ )。”即(jí )日(rì ),父(fù )子(zǐ )俱(jù )移(yí )病(bìng ),上(shàng )疏(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )。上(shàng )皆(jiē )许(xǔ )之(zhī ),加(jiā )赐(cì )黄(huáng )金(jīn )二(èr )十(shí )斤(jīn ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )赠(zèng )以(yǐ )五(wǔ )十(shí )斤(jīn )。公(gōng )卿(qīng )故(gù )人(rén )设(shè )祖(zǔ )道(dào )供(gòng )张(zhāng )东(dōng )都(dōu )门(mén )外(wài ),送(sòng )者(zhě )车(chē )数(shù )百(bǎi )两(liǎng )。道(dào )路(lù )观(guān )者(zhě )皆(jiē )曰(yuē ):“贤(xián )哉(zāi )二(èr )大(dà )夫(fū )!”或(huò )叹(tàn )息(xī )为(wéi )之(zhī )下(xià )泣(qì )。

广(guǎng )、受(shòu )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ ),日(rì )令(lìng )其(qí )家(jiā )卖(mài )金(jīn )共(gòng )具(jù ),请(qǐng )族(zú )人(rén )、故(gù )旧(jiù )、宾(bīn )客(kè ),与(yǔ )相(xiàng )娱(yú )乐(lè )。或(huò )劝(quàn )广(guǎng )以(yǐ )其(qí )金(jīn )为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )颇(pō )立(lì )产(chǎn )业(yè )者(zhě ),广(guǎng )曰(yuē ):“吾(wú )岂(qǐ )老(lǎo )悖(bèi )不(bú )念(niàn )子(zǐ )孙(sūn )哉(zāi )!顾(gù )自(zì )有(yǒu )旧(jiù )田(tián )庐(lú ),令(lìng )子(zǐ )孙(sūn )勤(qín )力(lì )其(qí )中(zhōng ),足(zú )以(yǐ )共(gòng )衣(yī )食(shí ),与(yǔ )凡(fán )人(rén )齐(qí )。今(jīn )复(fù )增(zēng )益(yì )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )赢(yíng )馀(yú ),但(dàn )教(jiāo )子(zǐ )孙(sūn )怠(dài )堕(duò )耳(ěr )。贤(xián )而(ér )多(duō )财(cái ),则(zé )损(sǔn )其(qí )志(zhì );愚(yú )而(ér )多(duō )财(cái ),则(zé )益(yì )其(qí )过(guò )。且(qiě )夫(fū )富(fù )者(zhě )众(zhòng )之(zhī )怨(yuàn )也(yě ),吾(wú )既(jì )无(wú )以(yǐ )教(jiāo )化(huà )子(zǐ )孙(sūn ),不(bú )欲(yù )益(yì )其(qí )过(guò )而(ér )生(shēng )怨(yuàn )。又(yòu )此(cǐ )金(jīn )者(zhě ),圣(shèng )主(zhǔ )所(suǒ )以(yǐ )惠(huì )养(yǎng )老(lǎo )臣(chén )也(yě ),故(gù )乐(lè )与(yǔ )乡(xiāng )党(dǎng )、宗(zōng )族(zú )共(gòng )飨(xiǎng )其(qí )赐(cì ),以(yǐ )尽(jìn )吾(wú )馀(yú )日(rì ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!”于(yú )是(shì )族(zú )人(rén )悦(yuè )服(fú )。

颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )黄(huáng )霸(bà )使(shǐ )邮(yóu )亭(tíng )、乡(xiāng )官(guān )皆(jiē )畜(chù )鸡(jī )、豚(tún ),以(yǐ )赡(shàn )鳏(guān )、寡(guǎ )、贫(pín )、穷(qióng )者(zhě );然(rán )后(hòu )为(wéi )条(tiáo )教(jiāo ),置(zhì )父(fù )老(lǎo )、师(shī )帅(shuài )、伍(wǔ )长(zhǎng ),班(bān )行(háng )之(zhī )于(yú )民(mín )间(jiān ),劝(quàn )以(yǐ )为(wéi )善(shàn )防(fáng )奸(jiān )之(zhī )意(yì ),及(jí )务(wù )耕(gēng )桑(sāng )、节(jiē )用(yòng )、殖(zhí )财(cái )、种(zhǒng )树(shù )、畜(chù )养(yǎng ),去(qù )浮(fú )淫(yín )之(zhī )费(fèi )。其(qí )治(zhì ),米(mǐ )盐(yán )靡(mí )密(mì ),初(chū )若(ruò )烦(fán )碎(suì ),然(rán )霸(bà )精(jīng )力(lì )能(néng )推(tuī )行(háng )之(zhī )。吏(lì )民(mín )见(jiàn )者(zhě ),语(yǔ )次(cì )录(lù )绎(yì ),问(wèn )它(tā )阴(yīn )伏(fú )以(yǐ )相(xiàng )参(cān )考(kǎo ),聪(cōng )明(míng )识(shí )事(shì ),吏(lì )悄(qiāo )不(bú )知(zhī )所(suǒ )出(chū ),咸(xián )称(chēng )神(shén )明(míng ),豪(háo )厘(lí )不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )所(suǒ )欺(qī )。奸(jiān )人(rén )去(qù )入(rù )它(tā )郡(jùn ),盗(dào )贼(zéi )日(rì )少(shǎo )。霸(bà )力(lì )行(háng )教(jiāo )化(huà )而(ér )后(hòu )诛(zhū )罚(fá ),务(wù )在(zài )成(chéng )就(jiù )全(quán )安(ān )长(zhǎng )吏(lì )。许(xǔ )丞(chéng )老(lǎo ),病(bìng )聋(lóng ),督(dū )邮(yóu )白(bái )欲(yù )逐(zhú )之(zhī )。霸(bà )曰(yuē ):“许(xǔ )丞(chéng )廉(lián )吏(lì ),虽(suī )老(lǎo ),尚(shàng )能(néng )拜(bài )起(qǐ )送(sòng )迎(yíng ),正(zhèng )颇(pō )重(zhòng )听(tīng )何(hé )伤(shāng )!且(qiě )善(shàn )助(zhù )之(zhī ),毋(wú )失(shī )贤(xián )者(zhě )意(yì )!”或(huò )问(wèn )其(qí )故(gù ),霸(bà )曰(yuē ):“数(shù )易(yì )长(zhǎng )吏(lì ),送(sòng )故(gù )迎(yíng )新(xīn )之(zhī )费(fèi ),及(jí )奸(jiān )吏(lì )因(yīn )缘(yuán ),绝(jué )簿(bù )书(shū ),盗(dào )财(cái )物(wù ),公(gōng )私(sī )费(fèi )耗(hào )甚(shèn )多(duō ),皆(jiē )当(dāng )出(chū )于(yú )民(mín )。所(suǒ )易(yì )新(xīn )吏(lì )又(yòu )未(wèi )必(bì )贤(xián ),或(huò )不(bú )如(rú )其(qí )故(gù ),徒(tú )相(xiàng )益(yì )为(wéi )乱(luàn )。凡(fán )治(zhì )道(dào ),去(qù )其(qí )泰(tài )甚(shèn )者(zhě )耳(ěr )。”霸(bà )以(yǐ )外(wài )宽(kuān )内(nèi )明(míng ),得(dé )吏(lì )民(mín )心(xīn ),户(hù )口(kǒu )岁(suì )增(zēng ),治(zhì )为(wéi )天(tiān )下(xià )第(dì )一(yī ),征(zhēng )守(shǒu )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。顷(qǐng )之(zhī ),坐(zuò )法(fǎ ),连(lián )贬(biǎn )秩(zhì );有(yǒu )诏(zhào )复(fù )归(guī )颍(yǐng )川(chuān )为(wéi )太(tài )守(shǒu ),以(yǐ )八(bā )百(bǎi )石(shí )居(jū )。

中(zhōng )宗(zōng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )元(yuán )康(kāng )四(sì )年(nián )(己(jǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )六(liù )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),诏(zhào ):“年(nián )八(bā )十(shí )以(yǐ )上(shàng ),非(fēi )诬(wū )告(gào )、杀(shā )伤(shāng )人(rén ),它(tā )皆(jiē )勿(wù )坐(zuò )。”

右(yòu )扶(fú )风(fēng )尹(yǐn )翁(wēng )归(guī )卒(zú ),家(jiā )无(wú )馀(yú )财(cái )。秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“翁(wēng )归(guī )廉(lián )平(píng )乡(xiāng )正(zhèng ),治(zhì )民(mín )异(yì )等(děng )。其(qí )赐(cì )翁(wēng )归(guī )子(zǐ )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn ),以(yǐ )奉(fèng )祭(jì )祀(sì )。”

上(shàng )令(lìng )有(yǒu )司(sī )求(qiú )高(gāo )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )子(zǐ )孙(sūn )失(shī )侯(hóu )者(zhě ),得(dé )槐(huái )里(lǐ )公(gōng )乘(chéng )周(zhōu )广(guǎng )汉(hàn )等(děng )百(bǎi )三(sān )十(shí )六(liù )人(rén ),皆(jiē )赐(cì )黄(huáng )金(jīn )二(èr )十(shí )斤(jīn ),复(fù )其(qí )家(jiā ),令(lìng )奉(fèng )祭(jì )祀(sì ),世(shì )世(shì )勿(wù )绝(jué )。

丙(bǐng )寅(yín ),富(fù )平(píng )敬(jìng )侯(hóu )张(zhāng )安(ān )世(shì )薨(hōng )。

初(chū ),扶(fú )阳(yáng )节(jiē )侯(hóu )韦(wéi )贤(xián )薨(hōng ),长(zhǎng )子(zǐ )弘(hóng )有(yǒu )罪(zuì )系(xì )狱(yù ),家(jiā )人(rén )矫(jiǎo )贤(xián )令(lìng ),以(yǐ )次(cì )子(zǐ )大(dà )河(hé )都(dōu )尉(wèi )玄(xuán )成(chéng )为(wéi )后(hòu )。玄(xuán )成(chéng )深(shēn )知(zhī )其(qí )非(fēi )贤(xián )雅(yǎ )意(yì ),即(jí )阳(yáng )为(wéi )病(bìng )狂(kuáng ),卧(wò )便(biàn )利(lì ),妄(wàng )笑(xiào )语(yǔ ),昏(hūn )乱(luàn )。既(jì )葬(zàng ),当(dāng )袭(xí )爵(jué ),以(yǐ )狂(kuáng )不(bú )应(yīng )召(zhào )。大(dà )鸿(hóng )胪(lú )奏(zòu )状(zhuàng ),章(zhāng )下(xià )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )案(àn )验(yàn )。案(àn )事(shì )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ )乃(nǎi )与(yǔ )玄(xuán )成(chéng )书(shū )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )辞(cí )让(ràng ),必(bì )有(yǒu )文(wén )义(yì )可(kě )观(guān ),故(gù )能(néng )垂(chuí )荣(róng )于(yú )后(hòu )。今(jīn )子(zǐ )独(dú )坏(huài )容(róng )貌(mào ),蒙(méng )耻(chǐ )辱(rǔ )为(wéi )狂(kuáng )痴(chī ),光(guāng )曜(yào )晻(ǎn )而(ér )不(bú )宣(xuān ),微(wēi )哉(zāi )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )托(tuō )名(míng )也(yě )!仆(pú )素(sù )愚(yú )陋(lòu ),过(guò )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )执(zhí )事(shì ),愿(yuàn )少(shǎo )闻(wén )风(fēng )声(shēng );不(bú )然(rán ),恐(kǒng )子(zǐ )伤(shāng )高(gāo )而(ér )仆(pú )为(wéi )小(xiǎo )人(rén )也(yě )。”玄(xuán )成(chéng )友(yǒu )人(rén )侍(shì )郎(láng )章(zhāng )亦(yì )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“圣(shèng )王(wáng )贵(guì )以(yǐ )礼(lǐ )让(ràng )为(wéi )国(guó ),宜(yí )优(yōu )养(yǎng )玄(xuán )成(chéng ),勿(wù )枉(wǎng )其(qí )志(zhì ),使(shǐ )得(dé )自(zì )安(ān )衡(héng )门(mén )之(zhī )下(xià )。”而(ér )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )遂(suí )以(yǐ )玄(xuán )成(chéng )实(shí )不(bú )病(bìng ),劾(hé )奏(zòu )之(zhī ),有(yǒu )诏(zhào )勿(wù )劾(hé ),引(yǐn )拜(bài );玄(xuán )成(chéng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),受(shòu )爵(jué )。帝(dì )高(gāo )其(qí )节(jiē ),以(yǐ )玄(xuán )成(chéng )为(wéi )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )。

车(chē )师(shī )王(wáng )乌(wū )贵(guì )之(zhī )走(zǒu )乌(wū )孙(sūn )也(yě ),乌(wū )孙(sūn )留(liú )不(bú )遣(qiǎn )。汉(hàn )遣(qiǎn )使(shǐ )责(zé )乌(wū )孙(sūn ),乌(wū )孙(sūn )送(sòng )乌(wū )贵(guì )诣(yì )阙(què )。

初(chū ),武(wǔ )帝(dì )开(kāi )河(hé )西(xī )四(sì )郡(jùn ),隔(gé )绝(jué )羌(qiāng )与(yǔ )匈(xiōng )奴(nú )相(xiàng )通(tōng )之(zhī )路(lù ),斥(chì )逐(zhú )诸(zhū )羌(qiāng )。不(bú )使(shǐ )居(jū )湟(huáng )中(zhōng )地(dì )。及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )义(yì )渠(qú )安(ān )国(guó )使(shǐ )行(háng )诸(zhū )羌(qiāng );先(xiān )零(líng )豪(háo )言(yán ):“愿(yuàn )时(shí )度(dù )湟(huáng )水(shuǐ )北(běi ),逐(zhú )民(mín )所(suǒ )不(bú )田(tián )处(chù )畜(chù )牧(mù )。”安(ān )国(guó )以(yǐ )闻(wén )。后(hòu )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )充(chōng )国(guó )劾(hé )安(ān )国(guó )奉(fèng )使(shǐ )不(bú )敬(jìng )。是(shì )后(hòu )羌(qiāng )人(rén )旁(páng )缘(yuán )前(qián )言(yán ),抵(dǐ )冒(mào )度(dù )湟(huáng )水(shuǐ ),郡(jùn )县(xiàn )不(bú )能(néng )禁(jìn )。

既(jì )而(ér )先(xiān )零(líng )与(yǔ )诸(zhū )羌(qiāng )种(zhǒng )豪(háo )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén )解(jiě )仇(chóu )、交(jiāo )质(zhì )、盟(méng )诅(zǔ )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )赵(zhào )充(chōng )国(guó ),对(duì )曰(yuē ):“羌(qiāng )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )易(yì )制(zhì )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )种(zhǒng )自(zì )有(yǒu )豪(háo ),数(shù )相(xiàng )攻(gōng )击(jī ),势(shì )不(bú )壹(yī )也(yě )。往(wǎng )三(sān )十(shí )馀(yú )岁(suì )西(xī )羌(qiāng )反(fǎn )时(shí ),亦(yì )先(xiān )解(jiě )仇(chóu )合(hé )约(yuē )攻(gōng )令(lìng )居(jū ),与(yǔ )汉(hàn )相(xiàng )距(jù ),五(wǔ )六(liù )年(nián )乃(nǎi )定(dìng )。匈(xiōng )奴(nú )数(shù )诱(yòu )羌(qiāng )人(rén ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )共(gòng )击(jī )张(zhāng )掖(yè )、酒(jiǔ )泉(quán )地(dì ),使(shǐ )羌(qiāng )居(jū )之(zhī )。间(jiān )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )困(kùn )于(yú )西(xī )方(fāng ),疑(yí )其(qí )更(gèng )遣(qiǎn )使(shǐ )至(zhì )羌(qiāng )中(zhōng )与(yǔ )相(xiàng )结(jié )。臣(chén )恐(kǒng )羌(qiāng )变(biàn )未(wèi )止(zhǐ )此(cǐ ),且(qiě )复(fù )结(jié )联(lián )他(tā )种(zhǒng ),宜(yí )及(jí )未(wèi )然(rán )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。”后(hòu )月(yuè )馀(yú ),羌(qiāng )侯(hóu )狼(láng )何(hé )果(guǒ )遣(qiǎn )使(shǐ )至(zhì )匈(xiōng )奴(nú )藉(jiè )兵(bīng ),欲(yù )击(jī )善(shàn )阝(zuǒ )善(shàn )、敦(dūn )煌(huáng )以(yǐ )绝(jué )汉(hàn )道(dào )。充(chōng )国(guó )以(yǐ )为(wéi )“狼(láng )何(hé )势(shì )不(bú )能(néng )独(dú )造(zào )此(cǐ )计(jì ),疑(yí )匈(xiōng )奴(nú )使(shǐ )已(yǐ )至(zhì )羌(qiāng )中(zhōng ),先(xiān )零(líng )、罕(hǎn )、幵(jiān )乃(nǎi )解(jiě )仇(chóu )作(zuò )约(yuē )。到(dào )秋(qiū )马(mǎ )肥(féi ),变(biàn )必(bì )起(qǐ )矣(yǐ )。宜(yí )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )行(háng )边(biān )兵(bīng ),豫(yù )为(wéi )备(bèi )敕(chì ),视(shì )诸(zhū )羌(qiāng )毋(wú )令(lìng )解(jiě )仇(chóu ),以(yǐ )发(fā )觉(jiào )其(qí )谋(móu )。”于(yú )是(shì )两(liǎng )府(fǔ )复(fù )白(bái )遣(qiǎn )义(yì )渠(qú )安(ān )国(guó )行(háng )视(shì )诸(zhū )羌(qiāng ),分(fèn )别(bié )善(shàn )恶(è )。是(shì )时(shí ),比(bǐ )年(nián )丰(fēng )稔(rěn ),谷(gǔ )石(shí )五(wǔ )钱(qián )。

阅读:25879

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪十七》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库