晋纪二十九【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪二十九》 > 拼音版

起(qǐ )强(qiáng )圉(yǔ )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )重(zhòng )光(guāng )单(dān )阏(è ),凡(fán )五(wǔ )年(nián )。

列(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )太(tài )元(yuán )十(shí )二(èr )年(nián )(丁(dīng )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )三(sān )八(bā )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),以(yǐ )硃(zhū )序(xù )为(wéi )青(qīng ),兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),代(dài )谢(xiè )玄(xuán )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng );序(xù )求(qiú )镇(zhèn )淮(huái )阴(yīn ),许(xǔ )之(zhī )。以(yǐ )玄(xuán )为(wéi )会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )。

丁(dīng )未(wèi ),大(dà )赦(shè )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )观(guān )兵(bīng )河(hé )上(shàng ),高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )曰(yuē ):“温(wēn )详(xiáng )之(zhī )徒(tú ),皆(jiē )白(bái )面(miàn )儒(rú )生(shēng ),乌(wū )合(hé )为(wéi )群(qún ),徒(tú )恃(shì )长(zhǎng )河(hé )以(yǐ )自(zì )固(gù ),若(ruò )大(dà )军(jūn )济(jì )河(hé ),必(bì )望(wàng )旗(qí )震(zhèn )坏(huài ),不(bú )待(dài )战(zhàn )也(yě )。”垂(chuí )从(cóng )之(zhī )。戊(wù )午(wǔ ),遣(qiǎn )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )兰(lán )汗(hàn )、护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )平(píng )幼(yòu )于(yú )碻(qiāo )磝(áo )西(xī )四(sì )十(shí )里(lǐ )济(jì )河(hé ),隆(lóng )以(yǐ )大(dà )众(zhòng )陈(chén )于(yú )北(běi )岸(àn )。温(wēn )攀(pān )、温(wēn )楷(kǎi )果(guǒ )走(zǒu )趣(qù )城(chéng ),平(píng )幼(yòu )追(zhuī )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。详(xiáng )夜(yè )将(jiāng )妻(qī )子(zǐ )奔(bēn )彭(péng )城(chéng ),其(qí )众(zhòng )三(sān )万(wàn )馀(yú )户(hù )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )燕(yàn )。垂(chuí )以(yǐ )太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )为(wéi )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )东(dōng )阿(ā )。

初(chū ),垂(chuí )在(zài )长(zhǎng )安(ān ),秦(qín )王(wáng )坚(jiān )尝(cháng )与(yǔ )之(zhī )交(jiāo )手(shǒu )语(yǔ ),垂(chuí )出(chū ),冗(rǒng )从(cóng )仆(pú )射(shè )光(guāng )祚(zuò )言(yán )于(yú )坚(jiān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )颇(pō )疑(yí )慕(mù )容(róng )垂(chuí )乎(hū )?垂(chuí )非(fēi )久(jiǔ )为(wéi )人(rén )下(xià )者(zhě )也(yě )。”坚(jiān )以(yǐ )告(gào )垂(chuí )。及(jí )秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )自(zì )鄴(yè )奔(bēn )晋(jìn )阳(yáng ),祚(zuò )与(yǔ )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )封(fēng )孚(fú )、巨(jù )鹿(lù )太(tài )守(shǒu )封(fēng )劝(quàn )皆(jiē )来(lái )奔(bēn )。劝(quàn ),弈(yì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。垂(chuí )之(zhī )再(zài )围(wéi )鄴(yè )也(yě ),秦(qín )故(gù )臣(chén )西(xī )河(hé )硃(zhū )肃(sù )等(děng )各(gè )以(yǐ )其(qí )众(zhòng )来(lái )奔(bēn )。诏(zhào )以(yǐ )祚(zuò )等(děng )为(wéi )河(hé )北(běi )诸(zhū )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),皆(jiē )营(yíng )于(yú )济(jì )北(běi )、濮(pú )阳(yáng ),羁(jī )属(shǔ )温(wēn )详(xiáng );详(xiáng )败(bài ),俱(jù )诣(yì )燕(yàn )军(jūn )降(jiàng )。垂(chuí )赦(shè )之(zhī ),抚(fǔ )待(dài )如(rú )旧(jiù )。垂(chuí )见(jiàn )光(guāng )祚(zuò ),流(liú )涕(tì )沾(zhān )衿(jīn ),曰(yuē ):“秦(qín )主(zhǔ )待(dài )我(wǒ )深(shēn ),吾(wú )事(shì )之(zhī )亦(yì )尽(jìn );但(dàn )为(wéi )二(èr )公(gōng )猜(cāi )忌(jì ),吾(wú )惧(jù )死(sǐ )而(ér )负(fù )之(zhī ),每(měi )一(yī )念(niàn )之(zhī ),中(zhōng )宵(xiāo )不(bú )寐(mèi )。”祚(zuò )亦(yì )悲(bēi )恸(tòng )。垂(chuí )赐(cì )祚(zuò )金(jīn )帛(bó ),祚(zuò )固(gù )辞(cí ),垂(chuí )曰(yuē ):“卿(qīng )犹(yóu )复(fù )疑(yí )邪(xié )?”诈(zhà )曰(yuē ):“臣(chén )昔(xī )者(zhě )惟(wéi )知(zhī )忠(zhōng )于(yú )所(suǒ )事(shì ),不(bú )意(yì )陛(bì )下(xià )至(zhì )今(jīn )怀(huái )之(zhī ),臣(chén )敢(gǎn )逃(táo )其(qí )死(sǐ )?”垂(chuí )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )卿(qīng )之(zhī )忠(zhōng ),固(gù )吾(wú )求(qiú )也(yě ),前(qián )言(yán )戏(xì )之(zhī )耳(ěr )”。待(dài )之(zhī )弥(mí )厚(hòu ),以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )。

翟(zhái )辽(liáo )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )钊(zhāo )寇(kòu )陈(chén )、颍(yǐng ),硃(zhū )序(xù )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )秦(qín )膺(yīng )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )立(lì )妃(fēi )毛(máo )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),勃(bó )海(hǎi )王(wáng )懿(yì )为(wéi )太(tài )弟(dì )。后(hòu ),兴(xìng )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。遣(qiǎn )使(shǐ )拜(bài )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )纂(zuǎn )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、太(tài )师(shī )、领(lǐng )大(dà )司(sī )马(mǎ ),封(fēng )鲁(lǔ )王(wáng ),纂(zuǎn )弟(dì )师(shī )奴(nú )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、并(bìng )州(zhōu )牧(mù ),封(fēng )朔(shuò )方(fāng )公(gōng )。纂(zuǎn )怒(nù )谓(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“勃(bó )海(hǎi )王(wáng ),先(xiān )帝(dì )之(zhī )子(zǐ ),南(nán )安(ān )王(wáng )何(hé )以(yǐ )不(bú )立(lì )而(ér )自(zì )立(lì )乎(hū )?”长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )旅(lǚ )谏(jiàn )曰(yuē ):“南(nán )安(ān )已(yǐ )立(lì ),理(lǐ )无(wú )中(zhōng )改(gǎi );今(jīn )寇(kòu )虏(lǔ )未(wèi )灭(miè ),不(bú )可(kě )宗(zōng )室(shì )之(zhī )中(zhōng )自(zì )为(wéi )仇(chóu )敌(dí )也(yě )。”纂(zuǎn )乃(nǎi )受(shòu )命(mìng )。于(yú )是(shì )卢(lú )水(shuǐ )胡(hú )彭(péng )沛(pèi )谷(gǔ )、屠(tú )各(gè )董(dǒng )成(chéng )、张(zhāng )龙(lóng )世(shì )、新(xīn )平(píng )羌(qiāng )雷(léi )恶(è )地(dì )等(děng )皆(jiē )附(fù )于(yú )篡(cuàn ),有(yǒu )众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )徙(xǐ )秦(qín )州(zhōu )豪(háo )杰(jié )三(sān )万(wàn )户(hù )于(yú )安(ān )定(dìng )。

初(chū ),安(ān )次(cì )人(rén )齐(qí )涉(shè )聚(jù )众(zhòng )八(bā )千(qiān )馀(yú )家(jiā )据(jù )新(xīn )栅(shān ),降(jiàng )燕(yàn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )拜(bài )涉(shè )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。既(jì )而(ér )复(fù )叛(pàn ),连(lián )张(zhāng )愿(yuàn ),愿(yuàn )自(zì )帅(shuài )万(wàn )馀(yú )人(rén )进(jìn )屯(tún )祝(zhù )阿(ā )之(zhī )甕(wèng )口(kǒu ),招(zhāo )翟(zhái )辽(liáo ),共(gòng )应(yīng )涉(shè )。

高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )言(yán )于(yú )垂(chuí )曰(yuē ):“新(xīn )栅(shān )坚(jiān )固(gù ),攻(gōng )之(zhī )未(wèi )易(yì )猝(cù )拔(bá )。若(ruò )久(jiǔ )顿(dùn )兵(bīng )于(yú )其(qí )城(chéng )下(xià ),张(zhāng )愿(yuàn )拥(yōng )帅(shuài )流(liú )民(mín ),西(xī )引(yǐn )丁(dīng )零(líng ),为(wéi )患(huàn )方(fāng )深(shēn )。愿(yuàn )众(zhòng )虽(suī )多(duō ),然(rán )皆(jiē )新(xīn )附(fù ),未(wèi )能(néng )力(lì )斗(dòu )。因(yīn )其(qí )自(zì )至(zhì ),宜(yí )先(xiān )击(jī )之(zhī )。愿(yuàn )父(fù )子(zǐ )恃(shì )其(qí )骁(xiāo )勇(yǒng ),必(bì )不(bú )肯(kěn )避(bì )去(qù ),可(kě )一(yī )战(zhàn )擒(qín )也(yě )。愿(yuàn )破(pò ),则(zé )涉(shè )自(zì )不(bú )能(néng )存(cún )矣(yǐ )。”垂(chuí )从(cóng )之(zhī )。

二(èr )月(yuè ),遣(qiǎn )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )、陈(chén )留(liú )王(wáng )绍(shào )、龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )崇(chóng )帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )会(huì )隆(lóng )击(jī )愿(yuàn )。军(jūn )至(zhì )斗(dòu )城(chéng ),去(qù )甕(wèng )口(kǒu )二(èr )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),解(jiě )鞍(ān )顿(dùn )息(xī )。愿(yuàn )引(yǐn )兵(bīng )奄(yǎn )至(zhì ),燕(yàn )人(rén )惊(jīng )遽(jù ),德(dé )军(jūn )退(tuì )走(zǒu ),隆(lóng )勒(lè )兵(bīng )不(bú )动(dòng )。愿(yuàn )子(zǐ )龟(guī )出(chū )冲(chōng )陈(chén ),隆(lóng )遣(qiǎn )左(zuǒ )右(yòu )王(wáng )末(mò )逆(nì )击(jī ),斩(zhǎn )之(zhī )。隆(lóng )徐(xú )进(jìn )战(zhàn ),愿(yuàn )兵(bīng )乃(nǎi )退(tuì )。德(dé )行(háng )里(lǐ )馀(yú ),复(fù )速(sù )兵(bīng )还(hái ),与(yǔ )隆(lóng )合(hé ),谓(wèi )隆(lóng ):“贼(zéi )气(qì )方(fāng )锐(ruì ),宜(yí )且(qiě )缓(huǎn )之(zhī )。”隆(lóng )曰(yuē ):“愿(yuàn )乘(chéng )人(rén )不(bú )备(bèi ),宜(yí )得(dé )大(dà )捷(jié );而(ér )吾(wú )士(shì )卒(zú )皆(jiē )以(yǐ )悬(xuán )隔(gé )河(hé )津(jīn ),势(shì )迫(pò )之(zhī )故(gù ),人(rén )思(sī )自(zì )战(zhàn ),故(gù )能(néng )却(què )之(zhī )。今(jīn )贼(zéi )不(bú )得(dé )利(lì ),气(qì )竭(jié )势(shì )衰(shuāi ),皆(jiē )有(yǒu )进(jìn )退(tuì )之(zhī )志(zhì ),不(bú )能(néng )齐(qí )奋(fèn ),宜(yí )亟(jí )待(dài )击(jī )之(zhī )。”德(dé )曰(yuē ):“吾(wú )唯(wéi )卿(qīng )所(suǒ )为(wéi )耳(ěr )。”遂(suí )进(jìn ),战(zhàn )于(yú )甕(wèng )口(kǒu ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )七(qī )千(qiān )八(bā )百(bǎi )级(jí ),愿(yuàn )脱(tuō )身(shēn )保(bǎo )三(sān )布(bù )口(kǒu )。燕(yàn )人(rén )进(jìn )军(jūn )历(lì )城(chéng ),青(qīng )、兗(yǎn )、徐(xú )州(zhōu )郡(jùn )县(xiàn )壁(bì )垒(lěi )多(duō )降(jiàng )。垂(chuí )以(yǐ )陈(chén )留(liú )王(wáng )绍(shào )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )历(lì )地(dì )。德(dé )等(děng )还(hái )师(shī ),新(xīn )栅(shān )人(rén )冬(dōng )鸾(luán )执(zhí )涉(shè )送(sòng )之(zhī )。垂(chuí )诛(zhū )涉(shè )父(fù )子(zǐ ),馀(yú )悉(xī )原(yuán )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )以(yǐ )窦(dòu )冲(chōng )为(wéi )南(nán )秦(qín )州(zhōu )牧(mù ),杨(yáng )定(dìng )为(wéi )益(yì )州(zhōu )牧(mù ),杨(yáng )壁(bì )为(wéi )司(sī )空(kōng )、梁(liáng )州(zhōu )牧(mù ),乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、苑(yuàn )川(chuān )王(wáng )。

燕(yàn )上(shàng )谷(gǔ )人(rén )王(wáng )敏(mǐn )杀(shā )太(tài )守(shǒu )封(fēng )戢(jí ),代(dài )郡(jùn )人(rén )许(xǔ )谦(qiān )逐(zhú )太(tài )守(shǒu )贾(jiǎ )闰(rùn ),各(gè )以(yǐ )郡(jùn )附(fù )刘(liú )显(xiǎn )。

燕(yàn )乐(lè )浪(làng )王(wáng )温(wēn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),尊(zūn )帝(dì )母(mǔ )李(lǐ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )太(tài )妃(fēi ),仪(yí )服(fú )如(rú )太(tài )后(hòu )。后(hòu )秦(qín )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )为(wéi )杨(yáng )定(dìng )所(suǒ )逼(bī ),退(tuì )过(guò )泾(jīng )阳(yáng )。定(dìng )与(yǔ )秦(qín )鲁(lǔ )王(wáng )纂(zuǎn )共(gòng )攻(gōng )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )泾(jīng )阳(yáng ),硕(shuò )德(dé )大(dà )败(bài )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )自(zì )阴(yīn )密(mì )救(jiù )之(zhī ),纂(zuǎn )退(tuì )屯(tún )敷(fū )陆(lù )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )自(zì )碻(qiāo )磝(áo )还(hái )中(zhōng )山(shān ),慕(mù )容(róng )柔(róu )、慕(mù )容(róng )盛(shèng )、慕(mù )容(róng )会(huì )来(lái )自(zì )长(zhǎng )子(zǐ )。庚(gēng )辰(chén ),垂(chuí )为(wéi )之(zhī )大(dà )赦(shè )。垂(chuí )问(wèn )盛(shèng ):“长(zhǎng )子(zǐ )人(rén )情(qíng )如(rú )何(hé )?为(wéi )可(kě )取(qǔ )乎(hū )?”盛(shèng )曰(yuē ):“西(xī )军(jūn )扰(rǎo )扰(rǎo ),人(rén )有(yǒu )东(dōng )归(guī )之(zhī )志(zhì ),陛(bì )下(xià )唯(wéi )当(dāng )修(xiū )仁(rén )政(zhèng )以(yǐ )俟(sì )之(zhī )耳(ěr )。若(ruò )大(dà )国(guó )一(yī )临(lín ),必(bì )投(tóu )戈(gē )而(ér )来(lái ),若(ruò )孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )归(guī )慈(cí )父(fù )也(yě )。”垂(chuí )悦(yuè )。癸(guǐ )未(wèi ),封(fēng )柔(róu )为(wéi )阳(yáng )平(píng )王(wáng ),盛(shèng )为(wéi )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng ),会(huì )为(wéi )清(qīng )河(hé )公(gōng )。

高(gāo )平(píng )人(rén )翟(zhái )畅(chàng )执(zhí )太(tài )守(shǒu )徐(xú )含(hán )远(yuǎn ),以(yǐ )郡(jùn )降(jiàng )翟(zhái )辽(liáo )。燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“辽(liáo )以(yǐ )一(yī )城(chéng )之(zhī )众(zhòng ),返(fǎn )覆(fù )三(sān )国(guó )之(zhī )间(jiān ),不(bú )可(kě )不(bú )讨(tǎo )。”五(wǔ )月(yuè ),以(yǐ )章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )宙(zhòu )监(jiān )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),辅(fǔ )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )守(shǒu )中(zhōng )山(shān ),垂(chuí )自(zì )帅(shuài )诸(zhū )将(jiāng )南(nán )攻(gōng )辽(liáo ),以(yǐ )太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )为(wéi )前(qián )锋(fēng )都(dōu )督(dū )。辽(liáo )众(zhòng )皆(jiē )燕(yàn )、赵(zhào )之(zhī )人(rén ),闻(wén )楷(kǎi )至(zhì ),皆(jiē )曰(yuē ):“太(tài )原(yuán )王(wáng )子(zǐ ),吾(wú )之(zhī )父(fù )母(mǔ )也(yě )!”相(xiàng )遇(yù )归(guī )之(zhī )。辽(liáo )惧(jù ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )。垂(chuí )以(yǐ )辽(liáo )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )牧(mù ),封(fēng )河(hé )南(nán )公(gōng );前(qián )至(zhì )黎(lí )阳(yáng ),受(shòu )降(jiàng )而(ér )还(hái )。

井(jǐng )陉(xíng )人(rén )贾(jiǎ )鲍(bào ),招(zhāo )引(yǐn )北(běi )山(shān )丁(dīng )零(líng )翟(zhái )遥(yáo )等(děng )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),夜(yè )袭(xí )中(zhōng )山(shān ),隐(yǐn )其(qí )外(wài )郭(guō )。章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )宙(zhòu )以(yǐ )奇(qí )兵(bīng )出(chū )其(qí )外(wài ),太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )鼓(gǔ )噪(zào )于(yú )内(nèi )。合(hé )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),尽(jìn )俘(fú )其(qí )众(zhòng ),唯(wéi )遥(yáo )、鲍(bào )单(dān )马(mǎ )走(zǒu )免(miǎn )。

刘(liú )显(xiǎn )地(dì )广(guǎng )兵(bīng )强(qiáng ),雄(xióng )于(yú )北(běi )方(fāng )。会(huì )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )乖(guāi )争(zhēng ),魏(wèi )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )兗(yǎn )言(yán )于(yú )魏(wèi )王(wáng )珪(guī )曰(yuē ):“显(xiǎn )志(zhì )在(zài )并(bìng )吞(tūn ),今(jīn )不(bú )乘(chéng )其(qí )内(nèi )溃(kuì )而(ér )取(qǔ )之(zhī ),必(bì )为(wéi )后(hòu )患(huàn )。然(rán )吾(wú )不(bú )能(néng )独(dú )克(kè ),请(qǐng )与(yǔ )燕(yàn )共(gòng )攻(gōng )之(zhī )。珪(guī )从(cóng )之(zhī ),复(fù )遣(qiǎn )安(ān )同(tóng )乞(qǐ )师(shī )于(yú )燕(yàn )。

诏(zhào )征(zhēng )会(huì )稽(jī )处(chù )士(shì )载(zǎi )逵(kuí ),逵(kuí )累(lèi )辞(cí )不(bú )就(jiù );郡(jùn )县(xiàn )敦(dūn )逼(bī )不(bú )已(yǐ ),逵(kuí )逃(táo )匿(nì )于(yú )吴(wú )。谢(xiè )玄(xuán )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“逵(kuí )自(zì )求(qiú )其(qí )志(zhì ),今(jīn )王(wáng )命(mìng )未(wèi )回(huí ),将(jiāng )罹(lí )风(fēng )霜(shuāng )之(zhī )患(huàn )。陛(bì )下(xià )既(jì )已(yǐ )爱(ài )而(ér )器(qì )之(zhī ),亦(yì )宜(yí )使(shǐ )其(qí )身(shēn )名(míng )并(bìng )存(cún );请(qǐng )绝(jué )召(zhào )命(mìng )。”帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。逵(kuí ),之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )以(yǐ )其(qí )兄(xiōng )同(tóng )成(chéng )为(wéi )司(sī )徒(tú )、守(shǒu )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),封(fēng )颍(yǐng )川(chuān )王(wáng );弟(dì )广(guǎng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )监(jiān ),封(fēng )安(ān )成(chéng )王(wáng );子(zǐ )崇(chóng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),封(fēng )东(dōng )平(píng )王(wáng )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )自(zì )黎(lí )阳(yáng )还(hái )中(zhōng )山(shān )。

吴(wú )深(shēn )杀(shā )燕(yàn )清(qīng )河(hé )太(tài )守(shǒu )丁(dīng )国(guó ),章(zhāng )武(wǔ )人(rén )王(wáng )祖(zǔ )杀(shā )太(tài )守(shǒu )白(bái )钦(qīn ),勃(bó )海(hǎi )人(rén )张(zhāng )申(shēn )据(jù )高(gāo )城(chéng )以(yǐ )叛(pàn );燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )命(mìng )乐(lè )浪(làng )王(wáng )温(wēn )讨(tǎo )之(zhī )。

苑(yuàn )川(chuān )王(wáng )国(guó )仁(rén )帅(shuài )骑(qí )三(sān )万(wàn )袭(xí )鲜(xiān )卑(bēi )大(dà )人(rén )密(mì )贵(guì )、裕(yù )苟(gǒu )、提(tí )伦(lún )三(sān )部(bù )于(yú )六(liù )泉(quán )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),与(yǔ )没(méi )弈(yì )干(gàn )、金(jīn )熙(xī )战(zhàn )于(yú )渴(kě )浑(hún )川(chuān )。没(méi )弈(yì )干(gàn )、金(jīn )熙(xī )大(dà )败(bài ),三(sān )部(bù )皆(jiē )降(jiàng )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )军(jūn )于(yú )瓦(wǎ )亭(tíng ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )攻(gōng )彭(péng )沛(pèi )谷(gǔ )堡(bǎo ),拔(bá )之(zhī ),谷(gǔ )奔(bēn )杏(xìng )城(chéng )。苌(cháng )还(hái )阴(yīn )密(mì ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )兴(xìng )镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。

燕(yàn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )讨(tǎo )王(wáng )敏(mǐn )于(yú )上(shàng )谷(gǔ ),斩(zhǎn )之(zhī )。

刘(liú )卫(wèi )辰(chén )献(xiàn )马(mǎ )于(yú )燕(yàn ),刘(liú )显(xiǎn )掠(luě )之(zhī )。燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )怒(nù ),遣(qiǎn )太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )击(jī )显(xiǎn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。显(xiǎn )奔(bēn )马(mǎ )邑(yì )西(xī )山(shān ),魏(wèi )王(wáng )引(yǐn )兵(bīng )会(huì )麟(lín )击(jī )显(xiǎn )于(yú )弥(mí )泽(zé ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。显(xiǎn )奔(bēn )西(xī )密(mì ),麟(lín )悉(xī )收(shōu )其(qí )部(bù )众(zhòng ),获(huò )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )数(shù )。

吕(lǚ )光(guāng )将(jiāng )彭(péng )晃(huǎng ),徐(xú )炅(guì )攻(gōng )张(zhāng )大(dà )豫(yù )于(yú )临(lín )洮(táo ),破(pò )之(zhī )。大(dà )豫(yù )奔(bēn )广(guǎng )武(wǔ ),王(wáng )穆(mù )奔(bēn )建(jiàn )康(kāng )。八(bā )月(yuè ),广(guǎng )武(wǔ )人(rén )执(zhí )大(dà )豫(yù )送(sòng )姑(gū )臧(zāng ),斩(zhǎn )之(zhī )。穆(mù )袭(xí )据(jù )酒(jiǔ )泉(quán ),自(zì )称(chēng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )牧(mù )。

辛(xīn )巳(sì ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )德(dé )宗(zōng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),大(dà )赦(shè )。

燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )立(lì )刘(liú )显(xiǎn )弟(dì )可(kě )泥(ní )为(wéi )乌(wū )桓(huán )王(wáng ),以(yǐ )抚(fǔ )其(qí )众(zhòng ),徙(xǐ )八(bā )千(qiān )馀(yú )落(luò )于(yú )中(zhōng )山(shān )。

秦(qín )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu )兰(lán )椟(dú )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )自(zì )频(pín )阳(yáng )入(rù )和(hé )宁(níng ),与(yǔ )鲁(lǔ )王(wáng )纂(zuǎn )谋(móu )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān )。纂(zuǎn )弟(dì )师(shī )奴(nú )劝(quàn )纂(zuǎn )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),纂(zuǎn )不(bú )从(cóng )。师(shī )奴(nú )杀(shā )纂(zuǎn )而(ér )代(dài )之(zhī ),椟(dú )遂(suí )与(yǔ )师(shī )奴(nú )绝(jué )。西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )攻(gōng )椟(dú ),椟(dú )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )救(jiù )于(yú )后(hòu )秦(qín )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )欲(yù )自(zì )救(jiù )之(zhī ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )姚(yáo )旻(mín ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )尹(yǐn )纬(wěi )曰(yuē ):“苻(fú )登(dēng )近(jìn )在(zài )瓦(wǎ )亭(tíng ),将(jiāng )乘(chéng )虚(xū )袭(xí )吾(wú )后(hòu )。”苌(cháng )曰(yuē );“苻(fú )登(dēng )众(zhòng )盛(shèng ),非(fēi )旦(dàn )夕(xī )可(kě )制(zhì );登(dēng )迟(chí )重(zhòng )少(shǎo )决(jué ),必(bì )不(bú )能(néng )轻(qīng )军(jūn )深(shēn )入(rù )。比(bǐ )两(liǎng )月(yuè )间(jiān ),吾(wú )必(bì )破(pò )贼(zéi )而(ér )返(fǎn ),登(dēng )虽(suī )至(zhì ),无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”九(jiǔ )月(yuè ),苌(cháng )军(jūn )于(yú )泥(ní )源(yuán )。师(shī )奴(nú )逆(nì )战(zhàn ),大(dà )败(bài ),亡(wáng )奔(bēn )鲜(xiān )卑(bēi )。后(hòu )秦(qín )尽(jìn )收(shōu )其(qí )众(zhòng ),屠(tú )各(gè )董(dǒng )成(chéng )等(děng )皆(jiē )降(jiàng )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )进(jìn )据(jù )胡(hú )空(kōng )堡(bǎo ),戎(róng )、夏(xià )归(guī )之(zhī )者(zhě )十(shí )馀(yú )万(wàn )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),翟(zhái )辽(liáo )复(fù )叛(pàn )燕(yàn ),遣(qiǎn )兵(bīng )与(yǔ )王(wáng )祖(zǔ )、张(zhāng )申(shēn )寇(kòu )抄(chāo )清(qīng )河(hé )、平(píng )原(yuán )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )进(jìn )击(jī )西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )于(yú )河(hé )西(xī ),永(yǒng )走(zǒu )。兰(lán )椟(dú )复(fù )列(liè )兵(bīng )拒(jù )守(shǒu ),苌(cháng )攻(gōng )之(zhī ),十(shí )二(èr )月(yuè ),禽(qín )椟(dú ),遂(suí )如(rú )杏(xìng )城(chéng )。

后(hòu )秦(qín )姚(yáo )方(fāng )成(chéng )攻(gōng )秦(qín )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )徐(xú )嵩(sōng )垒(lěi ),拔(bá )之(zhī ),执(zhí )嵩(sōng )而(ér )数(shù )之(zhī )。嵩(sōng )骂(mà )曰(yuē ):“汝(rǔ )姚(yáo )苌(cháng )罪(zuì )当(dāng )万(wàn )死(sǐ ),苻(fú )黄(huáng )眉(méi )欲(yù )斩(zhǎn )之(zhī ),先(xiān )帝(dì )止(zhǐ )之(zhī )。授(shòu )任(rèn )内(nèi )外(wài ),荣(róng )宠(chǒng )极(jí )矣(yǐ )。曾(céng )不(bú )如(rú )犬(quǎn )马(mǎ )识(shí )所(suǒ )养(yǎng )之(zhī )恩(ēn ),亲(qīn )为(wéi )大(dà )逆(nì )。汝(rǔ )羌(qiāng )辈(bèi )岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )人(rén )理(lǐ )期(qī )也(yě )!何(hé )不(bú )速(sù )杀(shā )我(wǒ ),早(zǎo )见(jiàn )先(xiān )帝(dì )取(qǔ )姚(yáo )苌(cháng )于(yú )地(dì )下(xià )治(zhì )之(zhī )!”方(fāng )成(chéng )怒(nù ),三(sān )斩(zhǎn )嵩(sōng ),悉(xī )坑(kēng )其(qí )士(shì )卒(zú ),以(yǐ )妻(qī )子(zǐ )赏(shǎng )军(jūn )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )掘(jué )秦(qín )主(zhǔ )坚(jiān )尸(shī ),鞭(biān )挞(tà )无(wú )数(shù ),剥(bāo )衣(yī )倮(luǒ )形(xíng ),荐(jiàn )之(zhī )以(yǐ )棘(jí ),坎(kǎn )土(tǔ )而(ér )埋(mái )之(zhī )。

凉(liáng )州(zhōu )大(dà )饥(jī ),米(mǐ )斗(dòu )直(zhí )钱(qián )五(wǔ )百(bǎi ),人(rén )相(xiàng )食(shí ),死(sǐ )者(zhě )大(dà )半(bàn )。

吕(lǚ )光(guāng )西(xī )平(píng )太(tài )守(shǒu )康(kāng )宁(níng )自(zì )称(chēng )匈(xiōng )奴(nú )王(wáng ),杀(shā )河(hé )湟(huáng )太(tài )守(shǒu )强(qiáng )禧(xǐ )以(yǐ )叛(pàn )。张(zhāng )掖(yè )太(tài )守(shǒu )彭(péng )晃(huǎng )亦(yì )叛(pàn ),东(dōng )结(jié )康(kāng )宁(níng ),西(xī )通(tōng )王(wáng )穆(mù )。光(guāng )欲(yù )自(zì )击(jī )晃(huǎng ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“今(jīn )康(kāng )宁(níng )在(zài )南(nán ),伺(sì )衅(xìn )而(ér )动(dòng )。若(ruò )晃(huǎng )、穆(mù )未(wèi )诛(zhū ),康(kāng )宁(níng )复(fù )至(zhì ),进(jìn )退(tuì )狼(láng )狈(bèi ),势(shì )必(bì )大(dà )危(wēi )。”光(guāng )曰(yuē ):“实(shí )如(rú )卿(qīng )言(yán )。然(rán )我(wǒ )今(jīn )不(bú )往(wǎng ),是(shì )坐(zuò )待(dài )其(qí )来(lái )也(yě )。若(ruò )三(sān )寇(kòu )连(lián )兵(bīng ),东(dōng )西(xī )交(jiāo )至(zhì ),则(zé )城(chéng )外(wài )皆(jiē )非(fēi )吾(wú )有(yǒu ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。今(jīn )晃(huǎng )初(chū )叛(pàn ),与(yǔ )宁(níng )、穆(mù )情(qíng )契(qì )未(wèi )密(mì ),出(chū )其(qí )仓(cāng )猝(cù ),取(qǔ )之(zhī )差(chà )易(yì )耳(ěr )。”乃(nǎi )自(zì )帅(shuài )骑(qí )三(sān )万(wàn ),倍(bèi )道(dào )兼(jiān )行(háng )。既(jì )至(zhì ),攻(gōng )之(zhī )二(èr )旬(xún ),拔(bá )其(qí )城(chéng ),诛(zhū )晃(huǎng )。

初(chū ),王(wáng )穆(mù )起(qǐ )兵(bīng ),遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )敦(dūn )煌(huáng )处(chù )士(shì )郭(guō )瑀(yǔ ),运(yùn )粟(sù )三(sān )万(wàn )石(shí )以(yǐ )饷(xiǎng )之(zhī )。穆(mù )以(yǐ )瑀(yǔ )为(wéi )太(tài )府(fǔ )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ )、军(jūn )师(shī )将(jiāng )军(jūn ),嘏(gǔ )为(wéi )敦(dūn )煌(huáng )太(tài )守(shǒu )。既(jì )而(ér )穆(mù )听(tīng )谗(chán )言(yán ),引(yǐn )兵(bīng )攻(gōng )嘏(gǔ ),瑀(yǔ )谏(jiàn )不(bú )听(tīng ),出(chū )城(chéng )大(dà )哭(kū ),举(jǔ )手(shǒu )谢(xiè )城(chéng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )复(fù )见(jiàn )汝(rǔ )矣(yǐ )!”还(hái )而(ér )引(yǐn )被(bèi )覆(fù )面(miàn ),不(bú )与(yǔ )人(rén )言(yán ),不(bú )食(shí )而(ér )卒(zú )。吕(lǚ )光(guāng )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“二(èr )虏(lǔ )相(xiàng )攻(gōng ),此(cǐ )成(chéng )擒(qín )也(yě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )惮(dàn )屡(lǚ )战(zhàn )之(zhī )劳(láo )而(ér )失(shī )永(yǒng )逸(yì )之(zhī )机(jī )也(yě )。”遂(suí )帅(shuài )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )攻(gōng )酒(jiǔ )泉(quán ),克(kè )之(zhī ),进(jìn )屯(tún )凉(liáng )兴(xìng );穆(mù )引(yǐn )兵(bīng )东(dōng )还(hái ),未(wèi )至(zhì ),众(zhòng )溃(kuì ),穆(mù )单(dān )骑(qí )走(zǒu ),骍(xīng )马(mǎ )令(lìng )郭(guō )文(wén )斩(zhǎn )其(qí )首(shǒu )送(sòng )之(zhī )。

列(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )太(tài )元(yuán )十(shí )三(sān )年(nián )(戊(wù )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )三(sān )八(bā )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),康(kāng )乐(lè )献(xiàn )武(wǔ )公(gōng )谢(xiè )玄(xuán )卒(zú )。

二(èr )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )军(jūn )朝(cháo )那(nà ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )军(jūn )武(wǔ )都(dōu )。

翟(zhái )辽(liáo )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )眭(suī )琼(qióng )诣(yì )燕(yàn )谢(xiè )罪(zuì );燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )以(yǐ )其(qí )数(shù )反(fǎn )覆(fù ),斩(zhǎn )琼(qióng )以(yǐ )绝(jué )之(zhī )。辽(liáo )乃(nǎi )自(zì )称(chēng )魏(wèi )天(tiān )王(wáng ),改(gǎi )元(yuán )建(jiàn )光(guāng ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )。

燕(yàn )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陈(chén )留(liú )王(wáng )绍(shào )为(wéi )平(píng )原(yuán )太(tài )守(shǒu )辟(pì )闾(lǘ )浑(hún )所(suǒ )逼(bī ),退(tuì )屯(tún )黄(huáng )巾(jīn )固(gù )。燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )更(gèng )以(yǐ )绍(shào )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。浑(hún ),蔚(wèi )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。因(yīn )苻(fú )氏(shì )乱(luàn ),据(jù )齐(qí )地(dì )来(lái )降(jiàng )。

三(sān )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),授(shòu )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),自(zì )总(zǒng )大(dà )纲(gāng )而(ér )已(yǐ )。

燕(yàn )赵(zhào )麟(lín )击(jī )许(xǔ )谦(qiān ),破(pò )之(zhī ),谦(qiān )奔(bēn )西(xī )燕(yàn )。遂(suí )废(fèi )代(dài )郡(jùn ),悉(xī )徙(xǐ )其(qí )民(mín )于(yú )龙(lóng )城(chéng )。

吕(lǚ )光(guāng )之(zhī )定(dìng )凉(liáng )州(zhōu )也(yě ),杜(dù )进(jìn )功(gōng )居(jū )多(duō )。光(guāng )以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu ),贵(guì )宠(chǒng )用(yòng )事(shì ),群(qún )僚(liáo )莫(mò )及(jí )。光(guāng )甥(shēng )石(shí )聪(cōng )自(zì )关(guān )中(zhōng )来(lái ),光(guāng )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“中(zhōng )州(zhōu )人(rén )言(yán )我(wǒ )为(wéi )政(zhèng )何(hé )如(rú )?”聪(cōng )曰(yuē ):“但(dàn )闻(wén )有(yǒu )杜(dù )进(jìn )耳(ěr ),不(bú )闻(wén )有(yǒu )舅(jiù )。”光(guāng )由(yóu )是(shì )忌(jì )进(jìn )而(ér )杀(shā )之(zhī )。

光(guāng )与(yǔ )群(qún )寮(liáo )宴(yàn ),语(yǔ )及(jí )政(zhèng )事(shì ),参(cān )军(jūn )京(jīng )兆(zhào )段(duàn )业(yè )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )用(yòng )法(fǎ )太(tài )峻(jùn )。”光(guāng )曰(yuē ):“吴(wú )起(qǐ )无(wú )恩(ēn )而(ér )楚(chǔ )强(qiáng ),商(shāng )殃(yāng )严(yán )刑(xíng )而(ér )秦(qín )兴(xìng )。”业(yè )曰(yuē ):“起(qǐ )丧(sàng )其(qí )身(shēn ),鞅(yāng )亡(wáng )其(qí )家(jiā ),皆(jiē )残(cán )酷(kù )之(zhī )致(zhì )也(yě )。明(míng )公(gōng )方(fāng )开(kāi )建(jiàn )大(dà )业(yè ),景(jǐng )行(háng )尧(yáo )、舜(shùn ),犹(yóu )惧(jù )不(bú )济(jì ),乃(nǎi )慕(mù )起(qǐ )、鞅(yāng )之(zhī )为(wéi )治(zhì ),岂(qǐ )此(cǐ )州(zhōu )士(shì )女(nǚ )所(suǒ )望(wàng )哉(zāi )?”光(guāng )改(gǎi )容(róng )谢(xiè )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )硃(zhū )序(xù )为(wéi )都(dōu )督(dū )司(sī )、雍(yōng )、梁(liáng )、秦(qín )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戍(shù )洛(luò )阳(yáng )。以(yǐ )谯(qiáo )王(wáng )恬(tián )代(dài )为(wéi )都(dōu )督(dū )兗(yǎn )、冀(jì )、幽(yōu )、并(bìng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、青(qīng )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

苑(yuàn )川(chuān )王(wáng )国(guó )仁(rén )破(pò )鲜(xiān )卑(bēi )越(yuè )质(zhì )叱(chì )黎(lí )于(yú )平(píng )襄(xiāng ),获(huò )其(qí )子(zǐ )诘(jié )归(guī )。

丁(dīng )亥(hài ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )立(lì )夫(fū )人(rén )段(duàn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )领(lǐng )大(dà )单(dān )于(yú )。段(duàn )氏(shì ),右(yòu )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )仪(yí )之(zhī )女(nǚ );其(qí )妹(mèi )适(shì )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )。仪(yí ),宝(bǎo )之(zhī )舅(jiù )也(yě )。追(zhuī )谥(shì )前(qián )妃(fēi )段(duàn )氏(shì )为(wéi )成(chéng )昭(zhāo )皇(huáng )后(hòu )。

五(wǔ )月(yuè ),秦(qín )太(tài )弟(dì )懿(yì )卒(zú ),谥(shì )曰(yuē )献(xiàn )哀(āi )。

翟(zhái )辽(liáo )徙(xǐ )屯(tún )滑(huá )台(tái )。

六(liù )月(yuè ),苑(yuàn )川(chuān )王(wáng )乞(qǐ )伏(fú )国(guó )仁(rén )卒(zú ),谥(shì )曰(yuē )宣(xuān )烈(liè ),庙(miào )号(hào )烈(liè )祖(zǔ )。其(qí )子(zǐ )公(gōng )府(fǔ )尚(shàng )幼(yòu ),群(qún )下(xià )推(tuī )国(guó )仁(rén )弟(dì )乾(qián )归(guī )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、河(hé )南(nán )王(wáng ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )太(tài )初(chū )。

魏(wèi )王(wáng )珪(guī )破(pò )库(kù )莫(mò )奚(xī )于(yú )弱(ruò )落(luò )水(shuǐ )南(nán )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),库(kù )莫(mò )奚(xī )复(fù )袭(xí )魏(wèi )营(yíng ),珪(guī )又(yòu )破(pò )之(zhī )。库(kù )莫(mò )奚(xī )者(zhě ),本(běn )属(shǔ )宇(yǔ )文(wén )部(bù ),与(yǔ )契(qì )丹(dān )同(tóng )类(lèi )而(ér )异(yì )种(zhǒng ),其(qí )先(xiān )皆(jiē )为(wéi )燕(yàn )王(wáng )皝(huàng )所(suǒ )破(pò ),徙(xǐ )居(jū )松(sōng )漠(mò )之(zhī )间(jiān )。

秦(qín )、后(hòu )秦(qín )自(zì )春(chūn )相(xiàng )持(chí ),屡(lǚ )战(zhàn ),互(hù )有(yǒu )胜(shèng )负(fù ),至(zhì )是(shì )各(gè )解(jiě )归(guī )。关(guān )西(xī )豪(háo )杰(jié )以(yǐ )后(hòu )秦(qín )久(jiǔ )无(wú )成(chéng )功(gōng ),多(duō )去(qù )而(ér )附(fù )秦(qín )。

河(hé )南(nán )王(wáng )乾(qián )归(guī )立(lì )其(qí )妻(qī )边(biān )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu );置(zhì )百(bǎi )官(guān ),仿(fǎng )汉(hàn )制(zhì ),以(yǐ )南(nán )川(chuān )侯(hóu )出(chū )连(lián )乞(qǐ )都(dōu )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )悌(tì )眷(juàn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),金(jīn )城(chéng )边(biān )芮(ruì )为(wéi )左(zuǒ )长(zhǎng )史(shǐ ),东(dōng )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )秘(mì )宜(yí )为(wéi )右(yòu )长(zhǎng )史(shǐ ),武(wǔ )始(shǐ )翟(zhái )勍(qíng )为(wéi )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ ),略(luè )阳(yáng )王(wáng )松(sōng )寿(shòu )为(wéi )主(zhǔ )簿(bù ),从(cóng )弟(dì )轲(kē )弹(dàn )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )牧(mù ),弟(dì )益(yì )州(zhōu )为(wéi )秦(qín )州(zhōu )牧(mù ),屈(qū )眷(juàn )为(wéi )河(hé )州(zhōu )牧(mù )。

八(bā )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )立(lì )子(zǐ )崇(chóng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),弁(biàn )为(wéi )南(nán )安(ān )王(wáng ),尚(shàng )为(wéi )北(běi )海(hǎi )王(wáng )。

燕(yàn )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )平(píng )幼(yòu )会(huì )章(zhāng )武(wǔ )王(wáng )宙(zhòu )讨(tǎo )吴(wú )深(shēn ),破(pò )之(zhī ),深(shēn )走(zǒu )保(bǎo )绎(yì )幕(mù )。

魏(wèi )王(wáng )珪(guī )密(mì )有(yǒu )图(tú )燕(yàn )之(zhī )志(zhì ),遣(qiǎn )九(jiǔ )原(yuán )公(gōng )仪(yí )奉(fèng )使(shǐ )至(zhì )中(zhōng )山(shān ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )诘(jié )之(zhī )曰(yuē ):“魏(wèi )王(wáng )何(hé )以(yǐ )不(bú )自(zì )来(lái )?”仪(yí )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )与(yǔ )燕(yàn )并(bìng )事(shì )晋(jìn )室(shì ),世(shì )为(wéi )兄(xiōng )弟(dì ),臣(chén )今(jīn )奉(fèng )使(shǐ ),于(yú )理(lǐ )未(wèi )失(shī )。”垂(chuí )曰(yuē ):“吾(wú )今(jīn )威(wēi )加(jiā )四(sì )海(hǎi ),岂(qǐ )得(dé )以(yǐ )昔(xī )日(rì )为(wéi )比(bǐ )!”仪(yí )曰(yuē ):“燕(yàn )若(ruò )不(bú )修(xiū )德(dé )礼(lǐ ),欲(yù )以(yǐ )兵(bīng )威(wēi )自(zì )强(qiáng ),此(cǐ )乃(nǎi )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )事(shì ),非(fēi )使(shǐ )臣(chén )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。”仪(yí )还(hái ),言(yán )于(yú )珪(guī )曰(yuē );“燕(yàn )主(zhǔ )衰(shuāi )老(lǎo ),太(tài )子(zǐ )暗(àn )弱(ruò ),范(fàn )阳(yáng )王(wáng )自(zì )负(fù )材(cái )气(qì );非(fēi )少(shǎo )主(zhǔ )臣(chén )也(yě )。燕(yàn )主(zhǔ )既(jì )没(méi ),内(nèi )难(nán )必(bì )作(zuò ),于(yú )明(míng )乃(nǎi )可(kě )图(tú )也(yě ),今(jīn )则(zé )未(wèi )可(kě )。”珪(guī )善(shàn )之(zhī )。仪(yí ),珪(guī )母(mǔ )弟(dì )翰(hàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

九(jiǔ )月(yuè ),河(hé )南(nán )王(wáng )乾(qián )归(guī )迁(qiān )都(dōu )金(jīn )城(chéng )。

张(zhāng )申(shēn )攻(gōng )广(guǎng )平(píng ),王(wáng )祖(zǔ )攻(gōng )乐(lè )陵(líng );壬(rén )午(wǔ ),燕(yàn )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )还(hái )安(ān )定(dìng )。秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )就(jiù )食(shí )新(xīn )平(píng ),帅(shuài )众(zhòng )万(wàn )馀(yú )围(wéi )苌(cháng )营(yíng ),四(sì )面(miàn )大(dà )哭(kū );苌(cháng )命(mìng )营(yíng )中(zhōng )哭(kū )以(yǐ )应(yīng )之(zhī ),登(dēng )乃(nǎi )退(tuì )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )南(nán )康(kāng )襄(xiāng )公(gōng )谢(xiè )石(shí )卒(zú )。

燕(yàn )太(tài )原(yuán )王(wáng )楷(kǎi )、赵(zhào )王(wáng )麟(lín )将(jiāng )兵(bīng )会(huì )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )于(yú )合(hé )口(kǒu ),以(yǐ )击(jī )张(zhāng )申(shēn );王(wáng )祖(zǔ )帅(shuài )诸(zhū )垒(lěi )共(gòng )救(jiù )之(zhī ),夜(yè )犯(fàn )燕(yàn )军(jūn ),燕(yàn )人(rén )逆(nì )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。隆(lóng )欲(yù )追(zhuī )之(zhī ),楷(kǎi )、麟(lín )曰(yuē ):“王(wáng )祖(zǔ )老(lǎo )贼(zéi ),或(huò )诈(zhà )走(zǒu )而(ér )设(shè )伏(fú ),不(bú )如(rú )俟(sì )明(míng )。”隆(lóng )曰(yuē ):“此(cǐ )白(bái )地(dì )群(qún )盗(dào ),乌(wū )合(hé )而(ér )来(lái ),徼(jiǎo )幸(xìng )一(yī )决(jué ),非(fēi )素(sù )有(yǒu )约(yuē )束(shù ),能(néng )壹(yī )其(qí )进(jìn )退(tuì )也(yě )。今(jīn )失(shī )利(lì )而(ér )去(qù ),众(zhòng )莫(mò )为(wéi )用(yòng );乘(chéng )势(shì )追(zhuī )之(zhī ),不(bú )过(guò )数(shù )里(lǐ ),可(kě )尽(jìn )禽(qín )也(yě )。申(shēn )之(zhī )所(suǒ )恃(shì ),惟(wéi )在(zài )于(yú )祖(zǔ ),祖(zǔ )破(pò ),则(zé )申(shēn )降(jiàng )矣(yǐ )。”乃(nǎi )留(liú )楷(kǎi )、麟(lín )守(shǒu )申(shēn )垒(lěi ),隆(lóng )与(yǔ )平(píng )幼(yòu )分(fèn )道(dào )击(jī )之(zhī ),比(bǐ )明(míng ),大(dà )获(huò )而(ér )还(hái ),悬(xuán )所(suǒ )获(huò )之(zhī )首(shǒu )以(yǐ )示(shì )申(shēn )。甲(jiǎ )寅(yín ),申(shēn )出(chū )降(jiàng ),祖(zǔ )亦(yì )归(guī )罪(zuì )。

秦(qín )以(yǐ )颍(yǐng )川(chuān )王(wáng )同(tóng )成(chéng )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

列(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )太(tài )元(yuán )十(shí )四(sì )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )三(sān )八(bā )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),燕(yàn )以(yǐ )阳(yáng )平(píng )王(wáng )柔(róu )镇(zhèn )襄(xiāng )国(guó )。辽(liáo )西(xī )王(wáng )农(nóng )在(zài )龙(lóng )城(chéng )五(wǔ )年(nián ),庶(shù )务(wù )修(xiū )举(jǔ ),乃(nǎi )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“臣(chén )顷(qǐng )因(yīn )征(zhēng )即(jí )镇(zhèn ),所(suǒ )统(tǒng )将(jiāng )士(shì )安(ān )逸(yì )积(jī )年(nián ),青(qīng )、徐(xú )、荆(jīng )、雍(yōng )遗(yí )寇(kòu )尚(shàng )繁(fán ),愿(yuàn )时(shí )代(dài )还(hái ),展(zhǎn )竭(jié )微(wēi )效(xiào ),生(shēng )无(wú )馀(yú )力(lì ),没(méi )无(wú )遗(yí )恨(hèn ),臣(chén )之(zhī )志(zhì )也(yě )。”庚(gēng )申(shēn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )召(zhào )农(nóng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。以(yǐ )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )为(wéi )都(dōu )督(dū )幽(yōu )、平(píng )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )北(běi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、幽(yōu )州(zhōu )牧(mù ),建(jiàn )留(liú )台(tái )于(yú )龙(lóng )城(chéng ),以(yǐ )隆(lóng )录(lù )留(liú )台(tái )尚(shàng )书(shū )事(shì )。又(yòu )以(yǐ )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )平(píng )幼(yòu )为(wéi )征(zhēng )北(běi )长(zhǎng )史(shǐ ),散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )封(fēng )孚(fú )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),并(bìng )兼(jiān )留(liú )台(tái )尚(shàng )书(shū )。隆(lóng )因(yīn )农(nóng )旧(jiù )规(guī ),修(xiū )而(ér )广(guǎng )之(zhī ),辽(liáo )、碣(jié )由(yóu )是(shì )遂(suí )安(ān )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )以(yǐ )秦(qín )战(zhàn )屡(lǚ )胜(shèng ),谓(wèi )得(dé )秦(qín )王(wáng )坚(jiān )之(zhī )神(shén )助(zhù ),亦(yì )于(yú )军(jūn )中(zhōng )立(lì )坚(jiān )像(xiàng )而(ér )祷(dǎo )之(zhī )曰(yuē ):“臣(chén )史(shǐ )襄(xiāng )敕(chì )臣(chén )复(fù )仇(chóu ),新(xīn )平(píng )之(zhī )祸(huò ),臣(chén )行(háng )襄(xiāng )之(zhī )命(mìng ),非(fēi )臣(chén )罪(zuì )也(yě )。苻(fú )登(dēng ),陛(bì )下(xià )疏(shū )属(shǔ ),犹(yóu )欲(yù )复(fù )仇(chóu ),况(kuàng )臣(chén )敢(gǎn )忘(wàng )其(qí )兄(xiōng )乎(hū )?且(qiě )陛(bì )下(xià )命(mìng )臣(chén )以(yǐ )龙(lóng )骧(xiāng )建(jiàn )业(yè ),臣(chén )敢(gǎn )违(wéi )之(zhī )?今(jīn )为(wéi )陛(bì )下(xià )立(lì )像(xiàng ),陛(bì )下(xià )勿(wù )追(zhuī )计(jì )臣(chén )过(guò )也(yě )。”秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )升(shēng )楼(lóu ),遥(yáo )谓(wèi )苌(cháng )曰(yuē ):“为(wéi )臣(chén )弑(shì )君(jūn ),而(ér )立(lì )像(xiàng )求(qiú )福(fú ),庸(yōng )有(yǒu )益(yì )乎(hū )?”因(yīn )大(dà )呼(hū )曰(yuē ):“弑(shì )君(jūn )贼(zéi )姚(yáo )苌(cháng )何(hé )不(bú )自(zì )出(chū )?吾(wú )与(yǔ )汝(rǔ )决(jué )之(zhī )!”苌(cháng )不(bú )应(yīng )。久(jiǔ )之(zhī ),以(yǐ )战(zhàn )未(wèi )有(yǒu )利(lì ),军(jūn )中(zhōng )每(měi )夜(yè )数(shù )惊(jīng ),乃(nǎi )斩(zhǎn )像(xiàng )首(shǒu )以(yǐ )送(sòng )秦(qín )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )以(yǐ )河(hé )南(nán )王(wáng )乾(qián )归(guī )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、大(dà )单(dān )于(yú )、金(jīn )城(chéng )王(wáng )。

甲(jiǎ )寅(yín ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )袭(xí )高(gāo )车(chē ),破(pò )之(zhī )。

二(èr )月(yuè ),吕(lǚ )光(guāng )自(zì )称(chēng )三(sān )河(hé )王(wáng ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )麟(lín )嘉(jiā ),置(zhì )百(bǎi )官(guān )。光(guāng )妻(qī )石(shí )氏(shì )、子(zǐ )绍(shào )、弟(dì )德(dé )世(shì )自(zì )仇(chóu )池(chí )来(lái )至(zhì )姑(gū )臧(zāng ),光(guāng )立(lì )石(shí )氏(shì )为(wéi )妃(fēi ),绍(shào )为(wéi )世(shì )子(zǐ )。

癸(guǐ )巳(sì ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )击(jī )吐(tǔ )突(tū )邻(lín )部(bù )于(yú )女(nǚ )水(shuǐ ),大(dà )破(pò )之(zhī ),尽(jìn )徙(xǐ )其(qí )部(bù )落(luò )而(ér )还(hái )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )留(liú )辎(zī )重(zhòng )于(yú )大(dà )界(jiè ),自(zì )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )万(wàn )馀(yú )攻(gōng )安(ān )定(dìng )羌(qiāng )密(mì )造(zào )保(bǎo ),克(kè )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),翟(zhái )辽(liáo )寇(kòu )荥(yíng )阳(yáng ),执(zhí )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )卓(zhuó )。

燕(yàn )以(yǐ )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )盛(shèng )镇(zhèn )蓟(jì )城(chéng ),修(xiū )缮(shàn )旧(jiù )宫(gōng )。五(wǔ )月(yuè ),清(qīng )河(hé )民(mín )孔(kǒng )金(jīn )斩(zhǎn )吴(wú )深(shēn ),送(sòng )首(shǒu )中(zhōng )山(shān )。

金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī )击(jī )侯(hóu )年(nián )部(bù ),大(dà )破(pò )之(zhī )。于(yú )是(shì )秦(qín )、凉(liáng )、鲜(xiān )卑(bēi )、羌(qiāng )、胡(hú )多(duō )附(fù )乾(qián )归(guī ),乾(qián )归(guī )悉(xī )授(shòu )以(yǐ )官(guān )爵(jué )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )与(yǔ )秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )战(zhàn ),数(shù )败(bài ),乃(nǎi )遣(qiǎn )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )崇(chóng )袭(xí )大(dà )界(jiè )。登(dēng )邀(yāo )击(jī )之(zhī )于(yú )安(ān )丘(qiū ),又(yòu )败(bài )之(zhī )。

燕(yàn )范(fàn )阳(yáng )王(wáng )德(dé )、赵(zhào )王(wáng )麟(lín )击(jī )贺(hè )讷(nè ),追(zhuī )奔(bēn )至(zhì )勿(wù )根(gēn )山(shān ),讷(nè )穷(qióng )迫(pò )请(qǐng )降(jiàng ),徙(xǐ )上(shàng )之(zhī )上(shàng )谷(gǔ ),质(zhì )其(qí )弟(dì )染(rǎn )干(gàn )于(yú )中(zhōng )山(shān )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),以(yǐ )骠(biāo )骑(qí )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )忱(chén )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )、益(yì )、宁(níng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )。忱(chén ),国(guó )宝(bǎo )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )攻(gōng )后(hòu )秦(qín )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )忠(zhōng )等(děng )于(yú )平(píng )凉(liáng ),克(kè )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),登(dēng )据(jù )苟(gǒu )头(tóu )原(yuán )以(yǐ )逼(bī )安(ān )定(dìng )。诸(zhū )将(jiāng )劝(quàn )后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )决(jué )战(zhàn ),苌(cháng )曰(yuē ):“与(yǔ )穷(qióng )寇(kòu )竞(jìng )胜(shèng ),兵(bīng )家(jiā )之(zhī )忌(jì )也(yě ),吾(wú )将(jiāng )以(yǐ )计(jì )取(qǔ )之(zhī )。”乃(nǎi )留(liú )尚(shàng )书(shū )令(lìng )姚(yáo )旻(mín )守(shǒu )安(ān )定(dìng ),夜(yè ),帅(shuài )骑(qí )三(sān )万(wàn )袭(xí )秦(qín )辎(zī )重(zhòng )于(yú )大(dà )界(jiè ),克(kè )之(zhī ),杀(shā )毛(máo )后(hòu )及(jí )南(nán )安(ān )王(wáng )弁(biàn )、北(běi )海(hǎi )王(wáng )尚(shàng ),擒(qín )名(míng )将(jiāng )数(shù )十(shí )人(rén ),驱(qū )掠(luě )男(nán )女(nǚ )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái )。毛(máo )氏(shì )美(měi )而(ér )勇(yǒng ),善(shàn )骑(qí )射(shè )。后(hòu )秦(qín )兵(bīng )入(rù )其(qí )营(yíng ),毛(máo )氏(shì )犹(yóu )弯(wān )弓(gōng )跨(kuà )马(mǎ ),帅(shuài )壮(zhuàng )士(shì )数(shù )百(bǎi )力(lì )战(zhàn ),杀(shā )七(qī )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),为(wéi )后(hòu )秦(qín )所(suǒ )执(zhí )。苌(cháng )将(jiāng )纳(nà )之(zhī ),毛(máo )氏(shì )骂(mà )且(qiě )哭(kū )曰(yuē ):“姚(yáo )苌(cháng ),汝(rǔ )先(xiān )已(yǐ )杀(shā )天(tiān )子(zǐ ),今(jīn )又(yòu )欲(yù )辱(rǔ )皇(huáng )后(hòu )。皇(huáng )天(tiān )后(hòu )土(tǔ ),宁(níng )汝(rǔ )容(róng )乎(hū )?”苌(cháng )杀(shā )之(zhī )。诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )因(yīn )秦(qín )军(jūn )骇(hài )乱(luàn )击(jī )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )众(zhòng )虽(suī )乱(luàn ),怒(nù )气(qì )犹(yóu )盛(shèng ),未(wèi )可(kě )轻(qīng )也(yě )。”遂(suí )止(zhǐ )。登(dēng )收(shōu )馀(yú )众(zhòng )屯(tún )胡(hú )空(kōng )堡(bǎo )。苌(cháng )使(shǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )镇(zhèn )安(ān )定(dìng ),徙(xǐ )安(ān )定(dìng )千(qiān )馀(yú )家(jiā )于(yú )阴(yīn )密(mì ),遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )靖(jìng )镇(zhèn )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),以(yǐ )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )陆(lù )纳(nà )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )之(zhī )东(dōng )也(yě ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )使(shǐ )姚(yáo )硕(shuò )德(dé )置(zhì )秦(qín )州(zhōu )守(shǒu )宰(zǎi ),以(yǐ )从(cóng )弟(dì )常(cháng )戍(shù )陇(lǒng )城(chéng ),邢(xíng )奴(nú )戍(shù )冀(jì )城(chéng ),姚(yáo )详(xiáng )戍(shù )略(luè )阳(yáng )。杨(yáng )定(dìng )攻(gōng )陇(lǒng )、冀(jì ),克(kè )之(zhī ),斩(zhǎn )常(cháng ),执(zhí )邢(xíng )奴(nú ),详(xiáng )弃(qì )略(luè )阳(yáng ),奔(bēn )阴(yīn )密(mì )。定(dìng )自(zì )称(chēng )秦(qín )州(zhōu )牧(mù )、陇(lǒng )西(xī )王(wáng ),秦(qín )因(yīn )其(qí )所(suǒ )称(chēng )而(ér )授(shòu )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )以(yǐ )窦(dòu )冲(chōng )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、都(dōu )督(dū )陇(lǒng )东(dōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、雍(yōng )州(zhōu )牧(mù ),杨(yáng )定(dìng )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、秦(qín )、梁(liáng )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),杨(yáng )壁(bì )为(wéi )都(dōu )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),南(nán )秦(qín )、益(yì )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),约(yuē )与(yǔ )共(gòng )攻(gōng )后(hòu )秦(qín );又(yòu )约(yuē )监(jiān )河(hé )西(xī )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )政(zhèng )、都(dōu )督(dū )河(hé )东(dōng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杨(yáng )楷(kǎi )各(gè )其(qí )众(zhòng )会(huì )长(zhǎng )安(ān )。政(zhèng )、楷(kǎi )皆(jiē )河(hé )东(dōng )人(rén )。秦(qín )主(zhǔ )丕(pī )既(jì )败(bài ),政(zhèng )、楷(kǎi )收(shōu )集(jí )流(liú )民(mín )数(shù )万(wàn )户(hù ),政(zhèng )据(jù )河(hé )西(xī ),楷(kǎi )据(jù )湖(hú )、陕(shǎn )之(zhī )间(jiān ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )命(mìng )于(yú )秦(qín ),登(dēng )因(yīn )而(ér )授(shòu )之(zhī )。

燕(yàn )乐(lè )浪(làng )悼(dào )王(wáng )温(wēn )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),翟(zhái )辽(liáo )遣(qiǎn )丁(dīng )零(líng )故(gù )堤(dī )诈(zhà )降(jiàng )于(yú )温(wēn ),为(wéi )温(wēn )帐(zhàng )下(xià ),乙(yǐ )酉(yǒu ),刺(cì )温(wēn ),杀(shā )之(zhī ),并(bìng )其(qí )长(zhǎng )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )驱(qū ),帅(shuài )守(shǒu )兵(bīng )二(èr )百(bǎi )户(hù )奔(bēn )西(xī )燕(yàn )。辽(liáo )西(xī )王(wáng )农(nóng )邀(yāo )击(jī )于(yú )襄(xiāng )国(guó ),尽(jìn )获(huò )之(zhī ),惟(wéi )堤(dī )走(zǒu )免(miǎn )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),枹(bāo )罕(hǎn )羌(qiāng )彭(péng )奚(xī )念(niàn )附(fù )于(yú )乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī ),以(yǐ )奚(xī )念(niàn )为(wéi )北(běi )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

初(chū ),帝(dì )既(jì )亲(qīn )政(zhèng )事(shì ),威(wēi )权(quán )己(jǐ )出(chū ),有(yǒu )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )量(liàng )。已(yǐ )而(ér )溺(nì )于(yú )酒(jiǔ )色(sè ),委(wěi )事(shì )于(yú )琅(láng )邪(xié )王(wáng )道(dào )子(zǐ )。道(dào )子(zǐ )亦(yì )嗜(shì )酒(jiǔ ),日(rì )夕(xī )与(yǔ )帝(dì )以(yǐ )酣(hān )歌(gē )为(wéi )事(shì )。又(yòu )崇(chóng )尚(shàng )浮(fú )屠(tú ),穷(qióng )奢(shē )极(jí )费(fèi ),所(suǒ )亲(qīn )昵(nì )者(zhě )皆(jiē )甘(gān )姆(mǔ )、僧(sēng )尼(ní )。左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )习(xí ),争(zhēng )弄(nòng )权(quán )柄(bǐng ),交(jiāo )通(tōng )请(qǐng )托(tuō ),贿(huì )赂(lù )公(gōng )行(háng ),官(guān )赏(shǎng )滥(làn )杂(zá ),刑(xíng )狱(yù )谬(miù )乱(luàn )。尚(shàng )书(shū )令(lìng )陆(lù )纳(nà )望(wàng )宫(gōng )阙(què )叹(tàn )曰(yuē ):“好(hǎo )家(jiā )居(jū ),纤(xiān )儿(ér )欲(yù )撞(zhuàng )坏(huài )之(zhī )邪(xié )?”左(zuǒ )卫(wèi )领(lǐng )营(yíng )将(jiāng )军(jūn )会(huì )稽(jī )许(xǔ )营(yíng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“今(jīn )台(tái )府(fǔ )局(jú )吏(lì )、直(zhí )卫(wèi )武(wǔ )官(guān )及(jí )仆(pú )隶(lì )婢(bì )儿(ér )取(qǔ )母(mǔ )之(zhī )姓(xìng )者(zhě ),本(běn )无(wú )乡(xiāng )邑(yì )品(pǐn )第(dì ),皆(jiē )得(dé )为(wéi )郡(jùn )守(shǒu )县(xiàn )令(lìng ),或(huò )带(dài )职(zhí )在(zài )内(nèi ),及(jí )僧(sēng )尼(ní )乳(rǔ )母(mǔ ),竞(jìng )进(jìn )亲(qīn )党(dǎng ),又(yòu )受(shòu )货(huò )赂(lù );辄(zhé )临(lín )官(guān )领(lǐng )众(zhòng ),政(zhèng )教(jiāo )不(bú )均(jūn ),暴(bào )滥(làn )无(wú )罪(zuì ),禁(jìn )令(lìng )不(bú )明(míng ),劫(jié )盗(dào )公(gōng )行(háng )。昔(xī )年(nián )下(xià )书(shū )敕(chì )群(qún )下(xià )尽(jìn )规(guī ),而(ér )众(zhòng )议(yì )兼(jiān )集(jí ),无(wú )所(suǒ )采(cǎi )用(yòng )。臣(chén )闻(wén )佛(fó )者(zhě )清(qīng )远(yuǎn )玄(xuán )虚(xū )之(zhī )神(shén ),今(jīn )僧(sēng )尼(ní )往(wǎng )往(wǎng )依(yī )傍(bàng )法(fǎ )服(fú ),五(wǔ )诫(jiè )粗(cū )法(fǎ )尚(shàng )不(bú )能(néng )遵(zūn ),况(kuàng )精(jīng )妙(miào )乎(hū )?而(ér )流(liú )惑(huò )之(zhī )徒(tú ),竞(jìng )加(jiā )敬(jìng )事(shì ),又(yòu )侵(qīn )渔(yú )百(bǎi )姓(xìng ),取(qǔ )材(cái )为(wéi )惠(huì ),亦(yì )未(wèi )合(hé )布(bù )施(shī )之(zhī )道(dào )也(yě )。”疏(shū )奏(zòu ),不(bú )省(shěng )。

道(dào )子(zǐ )势(shì )倾(qīng )内(nèi )外(wài ),远(yuǎn )近(jìn )奔(bēn )凑(còu )。帝(dì )渐(jiàn )不(bú )平(píng ),然(rán )犹(yóu )外(wài )加(jiā )优(yōu )崇(chóng )。侍(shì )中(zhōng )王(wáng )国(guó )宝(bǎo )以(yǐ )谗(chán )佞(nìng )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )道(dào )子(zǐ ),扇(shàn )动(dòng )朝(cháo )众(zhòng ),讽(fěng )八(bā )座(zuò )启(qǐ )道(dào )子(zǐ )宜(yí )进(jìn )位(wèi )丞(chéng )相(xiàng )、扬(yáng )州(zhōu )牧(mù ),假(jiǎ )黄(huáng )钺(yuè ),加(jiā )殊(shū )礼(lǐ )。护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )南(nán )平(píng )车(chē )胤(yìn )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )成(chéng )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )周(zhōu )公(gōng )也(yě )。今(jīn )主(zhǔ )上(shàng )当(dāng )阳(yáng ),非(fēi )成(chéng )王(wáng )之(zhī )比(bǐ )。相(xiàng )王(wáng )在(zài )位(wèi ),岂(qǐ )得(dé )为(wéi )周(zhōu )公(gōng )乎(hū )?”乃(nǎi )称(chēng )疾(jí )不(bú )署(shǔ )。疏(shū )奏(zòu ),帝(dì )大(dà )怒(nù ),而(ér )嘉(jiā )胤(yìn )有(yǒu )守(shǒu )。

中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )范(fàn )宁(níng )、徐(xú )邈(miǎo )为(wéi )帝(dì )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn ),数(shù )进(jìn )忠(zhōng )言(yán ),补(bǔ )正(zhèng )阙(què )失(shī ),指(zhǐ )斥(chì )奸(jiān )党(dǎng )。王(wáng )国(guó )宝(bǎo ),宁(níng )之(zhī )甥(shēng )也(yě )。宁(níng )尤(yóu )疾(jí )其(qí )阿(ā )谀(yú ),劝(quàn )帝(dì )黜(chù )之(zhī )。陈(chén )郡(jùn )袁(yuán )悦(yuè )之(zhī )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )道(dào )子(zǐ ),国(guó )宝(bǎo )使(shǐ )悦(yuè )之(zhī )因(yīn )尼(ní )克(kè )妙(miào )音(yīn )致(zhì )书(shū )于(yú )太(tài )子(zǐ )母(mǔ )陈(chén )淑(shū )媛(yuán )云(yún ):“国(guó )宝(bǎo )忠(zhōng )谨(jǐn ),宜(yí )见(jiàn )亲(qīn )信(xìn )。”帝(dì )知(zhī )之(zhī ),发(fā )怒(nù ),托(tuō )以(yǐ )他(tā )事(shì )斩(zhǎn )悦(yuè )之(zhī )。国(guó )宝(bǎo )大(dà )惧(jù ),与(yǔ )道(dào )子(zǐ )共(gòng )谮(zèn )范(fàn )宁(níng )出(chū )为(wéi )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu )。宁(níng )临(lín )发(fā ),上(shàng )疏(shū )言(yán ):“今(jīn )边(biān )烽(fēng )不(bú )举(jǔ )而(ér )仓(cāng )库(kù )空(kōng )匮(kuì )。古(gǔ )者(zhě )使(shǐ )民(mín )岁(suì )不(bú )过(guò )三(sān )日(rì ),今(jīn )之(zhī )劳(láo )扰(rǎo ),殆(dài )无(wú )三(sān )日(rì )之(zhī )休(xiū )。至(zhì )有(yǒu )生(shēng )儿(ér )不(bú )复(fù )举(jǔ )养(yǎng ),鳏(guān )寡(guǎ )不(bú )敢(gǎn )嫁(jià )娶(qǔ )。臣(chén )恐(kǒng )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu ),厝(cuò )火(huǒ )积(jī )薪(xīn ),不(bú )足(zú )喻(yù )也(yě )。”宁(níng )又(yòu )上(shàng )言(yán ):“中(zhōng )原(yuán )士(shì )民(mín )流(liú )寓(yù )江(jiāng )左(zuǒ ),岁(suì )月(yuè )渐(jiàn )久(jiǔ ),人(rén )安(ān )其(qí )业(yè )。凡(fán )天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén ),原(yuán )其(qí )先(xiān )祖(zǔ ),皆(jiē )随(suí )世(shì )适(shì )移(yí ),何(hé )至(zhì )于(yú )今(jīn )而(ér )独(dú )不(bú )可(kě )?谓(wèi )宜(yí )正(zhèng )其(qí )封(fēng )疆(jiāng ),户(hù )口(kǒu )皆(jiē )以(yǐ )土(tǔ )断(duàn )。又(yòu ),人(rén )性(xìng )无(wú )涯(yá ),奢(shē )俭(jiǎn )由(yóu )势(shì );今(jīn )并(bìng )廉(lián )之(zhī )室(shì ),亦(yì )多(duō )不(bú )赡(shàn ),非(fēi )其(qí )财(cái )力(lì )不(bú )足(zú ),盖(gài )由(yóu )用(yòng )之(zhī )无(wú )节(jiē ),争(zhēng )以(yǐ )靡(mí )丽(lì )相(xiàng )高(gāo ),无(wú )有(yǒu )亦(yì )限(xiàn )极(jí )故(gù )也(yě )。礼(lǐ )十(shí )九(jiǔ )为(wéi )长(zhǎng )殇(shāng ),以(yǐ )其(qí )未(wèi )成(chéng )人(rén )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )十(shí )六(liù )为(wéi )全(quán )丁(dīng ),十(shí )三(sān )为(wéi )半(bàn )丁(dīng ),所(suǒ )任(rèn )非(fēi )复(fù )童(tóng )幼(yòu )之(zhī )事(shì ),岂(qǐ )不(bú )伤(shāng )天(tiān )理(lǐ )、困(kùn )百(bǎi )姓(xìng )乎(hū )?谓(wèi )宜(yí )以(yǐ )二(èr )十(shí )为(wéi )全(quán )丁(dīng ),十(shí )六(liù )为(wéi )半(bàn )丁(dīng ),则(zé )人(rén )无(wú )夭(yāo )折(shé ),生(shēng )长(zhǎng )繁(fán )滋(zī )矣(yǐ )。”帝(dì )多(duō )纳(nà )用(yòng )之(zhī )。

宁(níng )在(zài )豫(yù )章(zhāng ),遣(qiǎn )十(shí )五(wǔ )议(yì )曹(cáo )下(xià )属(shǔ )城(chéng ),采(cǎi )求(qiú )风(fēng )政(zhèng ),并(bìng )吏(lì )假(jiǎ )还(hái ),讯(xùn )问(wèn )官(guān )长(zhǎng )得(dé )失(shī )。徐(xú )邈(miǎo )与(yǔ )宁(níng )书(shū )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )听(tīng )断(duàn )有(yǒu )允(yǔn ),庶(shù )事(shì )无(wú )滞(zhì ),则(zé )吏(lì )慎(shèn )其(qí )负(fù ),而(ér )人(rén )听(tīng )不(bú )惑(huò )矣(yǐ ),岂(qǐ )须(xū )邑(yì )至(zhì )里(lǐ )诣(yì ),饰(shì )其(qí )游(yóu )声(shēng )哉(zāi )!非(fēi )徒(tú )不(bú )足(zú )致(zhì )益(yì ),乃(nǎi )实(shí )蚕(cán )渔(yú )之(zhī )所(suǒ )资(zī ),岂(qǐ )有(yǒu )善(shàn )人(rén )群(qún )子(zǐ )而(ér )干(gàn )非(fēi )其(qí )事(shì ),多(duō )所(suǒ )告(gào )白(bái )者(zhě )乎(hū )!自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),欲(yù )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )耳(ěr )目(mù )者(zhě ),无(wú )非(fēi )小(xiǎo )人(rén ),皆(jiē )先(xiān )因(yīn )小(xiǎo )忠(zhōng )而(ér )成(chéng )其(qí )大(dà )不(bú )忠(zhōng ),先(xiān )藉(jiè )小(xiǎo )信(xìn )而(ér )成(chéng )其(qí )大(dà )不(bú )信(xìn ),遂(suí )使(shǐ )谗(chán )诌(zhōu )并(bìng )进(jìn ),善(shàn )恶(è )倒(dǎo )置(zhì ),可(kě )不(bú )戒(jiè )哉(zāi )?足(zú )下(xià )慎(shèn )选(xuǎn )纲(gāng )纪(jì ),必(bì )得(dé )国(guó )土(tǔ )以(yǐ )摄(shè )诸(zhū )曹(cáo ),诸(zhū )曹(cáo )皆(jiē )得(dé )良(liáng )吏(lì )以(yǐ )掌(zhǎng )文(wén )按(àn ),又(yòu )择(zé )公(gōng )方(fāng )之(zhī )人(rén )以(yǐ )为(wéi )监(jiān )司(sī ),则(zé )清(qīng )浊(zhuó )能(néng )否(fǒu ),与(yǔ )事(shì )而(ér )明(míng ),足(zú )下(xià )但(dàn )平(píng )心(xīn )处(chù )之(zhī ),何(hé )取(qǔ )于(yú )耳(ěr )目(mù )哉(zāi )?昔(xī )明(míng )德(dé )马(mǎ )后(hòu )未(wèi )尝(cháng )顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )与(yǔ )言(yán ),可(kě )谓(wèi )远(yuǎn )识(shí ),况(kuàng )大(dà )丈(zhàng )夫(fū )而(ér )不(bú )能(néng )免(miǎn )此(cǐ )乎(hū )!”

十(shí )二(èr )月(yuè ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )使(shǐ )其(qí )东(dōng )门(mén )将(jiāng )军(jūn )任(rèn )瓫(pén )诈(zhà )遣(qiǎn )使(shǐ )招(zhāo )秦(qín )主(zhǔ )登(dēng ),许(xǔ )开(kāi )门(mén )纳(nà )之(zhī )。登(dēng )将(jiāng )从(cóng )之(zhī ),征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )雷(léi )恶(è )地(dì )将(jiāng )兵(bīng )在(zài )外(wài ),闻(wén )之(zhī ),驰(chí )骑(qí )见(jiàn )登(dēng ),曰(yuē ):“姚(yáo )苌(cháng )多(duō )许(xǔ ),不(bú )可(kě )信(xìn )也(yě )!”登(dēng )乃(nǎi )止(zhǐ )。苌(cháng )闻(wén )恶(è )地(dì )诣(yì )登(dēng ),谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“此(cǐ )羌(qiāng )见(jiàn )登(dēng ),事(shì )不(bú )成(chéng )矣(yǐ )!”登(dēng )以(yǐ )恶(è )地(dì )勇(yǒng )略(luè )过(guò )人(rén ),阴(yīn )惮(dàn )之(zhī )。恶(è )地(dì )惧(jù ),降(jiàng )于(yú )后(hòu )秦(qín ),苌(cháng )以(yǐ )恶(è )地(dì )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )。

秦(qín )以(yǐ )安(ān )成(chéng )王(wáng )广(guǎng )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

列(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )太(tài )元(yuán )十(shí )五(wǔ )年(nián )(庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )三(sān )九(jiǔ )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),谯(qiáo )敬(jìng )王(wáng )恬(tián )薨(hōng )。

西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )引(yǐn )兵(bīng )向(xiàng )洛(luò )阳(yáng ),硃(zhū )序(xù )自(zì )河(hé )阴(yīn )北(běi )济(jì )河(hé ),击(jī )败(bài )之(zhī ),永(yǒng )走(zǒu )还(hái )上(shàng )党(dǎng )。序(xù )追(zhuī )至(zhì )白(bái )水(shuǐ ),会(huì )翟(zhái )辽(liáo )谋(móu )向(xiàng )洛(luò )阳(yáng ),序(xù )乃(nǎi )引(yǐn )兵(bīng )还(hái ),击(jī )走(zǒu )之(zhī ),留(liú )鹰(yīng )扬(yáng )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )党(dǎng )戍(shù )石(shí )门(mén ),使(shǐ )其(qí )子(zǐ )略(luè )督(dū )护(hù )洛(luò )阳(yáng ),以(yǐ )参(cān )军(jūn )赵(zhào )蕃(fān )佐(zuǒ )之(zhī ),身(shēn )还(hái )襄(xiāng )阳(yáng )。

琅(láng )邪(xié )王(wáng )道(dào )子(zǐ )恃(shì )宠(chǒng )骄(jiāo )恣(zì ),侍(shì )宴(yàn )酣(hān )醉(zuì ),或(huò )亏(kuī )礼(lǐ )敬(jìng )。帝(dì )浸(jìn )不(bú )能(néng )平(píng ),欲(yù )选(xuǎn )时(shí )望(wàng )为(wéi )籓(bān )镇(zhèn )以(yǐ )潜(qián )制(zhì )道(dào )子(zǐ ),问(wèn )于(yú )太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )卫(wèi )率(lǜ )王(wáng )雅(yǎ )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )用(yòng )王(wáng )恭(gōng )、殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān ),何(hé )如(rú )?雅(yǎ )曰(yuē ):“王(wáng )恭(gōng )风(fēng )神(shén )简(jiǎn )贵(guì ),志(zhì )气(qì )方(fāng )严(yán );仲(zhòng )堪(kān )谨(jǐn )于(yú )细(xì )行(háng ),以(yǐ )文(wén )义(yì )著(zhe )称(chēng )。然(rán )皆(jiē )峻(jùn )狭(xiá )自(zì )是(shì ),且(qiě )干(gàn )略(luè )不(bú )长(zhǎng ),若(ruò )委(wěi )以(yǐ )方(fāng )面(miàn ),天(tiān )下(xià )无(wú )事(shì ),足(zú )以(yǐ )守(shǒu )职(zhí );若(ruò )其(qí )有(yǒu )事(shì ),必(bì )为(wéi )乱(luàn )阶(jiē )矣(yǐ )!”帝(dì )不(bú )从(cóng )。恭(gōng ),蕴(yùn )之(zhī )子(zǐ );仲(zhòng )堪(kān ),融(róng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。二(èr )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),以(yǐ )中(zhōng )书(shū )令(lìng )王(wáng )恭(gōng )为(wéi )都(dōu )督(dū )青(qīng )、兗(yǎn )、幽(yōu )、并(bìng )、冀(jì )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、兗(yǎn )、青(qīng )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu )。

三(sān )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),大(dà )赦(shè )。

后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )攻(gōng )秦(qín )扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu )齐(qí )益(yì )男(nán )于(yú )新(xīn )罗(luó )堡(bǎo ),克(kè )之(zhī ),益(yì )男(nán )走(zǒu )。秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )攻(gōng )后(hòu )秦(qín )天(tiān )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu )张(zhāng )业(yè )生(shēng )于(yú )陇(lǒng )东(dōng ),苌(cháng )救(jiù )之(zhī ),登(dēng )引(yǐn )去(qù )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),秦(qín )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )魏(wèi )揭(jiē )飞(fēi )自(zì )称(chēng )冲(chōng )天(tiān )王(wáng ),帅(shuài )氐(dī )、胡(hú )攻(gōng )后(hòu )秦(qín )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )当(dāng )成(chéng )于(yú )杏(xìng )城(chéng );镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )雷(léi )恶(è )地(dì )叛(pàn )应(yīng )之(zhī ),攻(gōng )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )汉(hàn )得(dé )于(yú )李(lǐ )润(rùn )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )欲(yù )自(zì )击(jī )之(zhī ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )忧(yōu )六(liù )十(shí )里(lǐ )苻(fú )登(dēng ),乃(nǎi )忧(yōu )六(liù )百(bǎi )里(lǐ )魏(wèi )揭(jiē )飞(fēi ),何(hé )也(yě )?”苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )非(fēi )可(kě )猝(cù )灭(miè ),吾(wú )城(chéng )亦(yì )非(fēi )登(dēng )所(suǒ )能(néng )猝(cù )拔(bá )。恶(è )地(dì )智(zhì )略(luè )非(fēi )常(cháng ),若(ruò )南(nán )引(yǐn )揭(jiē )飞(fēi ),东(dōng )结(jié )董(dǒng )成(chéng ),得(dé )杏(xìng )城(chéng )、李(lǐ )润(rùn )而(ér )据(jù )之(zhī ),长(zhǎng )安(ān )东(dōng )北(běi )非(fēi )吾(wú )有(yǒu )也(yě )。”乃(nǎi )潜(qián )引(yǐn )精(jīng )兵(bīng )一(yī )千(qiān )六(liù )百(bǎi )赴(fù )之(zhī )。揭(jiē )飞(fēi )、恶(è )地(dì )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),氐(dī )、胡(hú )赴(fù )之(zhī )者(zhě )首(shǒu )尾(wěi )不(bú )绝(jué )。苌(cháng )每(měi )见(jiàn )一(yī )军(jūn )至(zhì ),辄(zhé )喜(xǐ )。群(qún )臣(chén )怪(guài )而(ér )问(wèn )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“揭(jiē )飞(fēi )等(děng )扇(shàn )诱(yòu )同(tóng )恶(è ),种(zhǒng )类(lèi )甚(shèn )繁(fán ),吾(wú )虽(suī )克(kè )其(qí )魁(kuí )帅(shuài ),馀(yú )党(dǎng )未(wèi )易(yì )猝(cù )平(píng )。今(jīn )乌(wū )集(jí )而(ér )至(zhì ),吾(wú )乘(chéng )胜(shèng )取(qǔ )之(zhī ),可(kě )一(yī )举(jǔ )无(wú )馀(yú )也(yě )。”揭(jiē )飞(fēi )等(děng )见(jiàn )后(hòu )秦(qín )兵(bīng )少(shǎo ),悉(xī )众(zhòng )攻(gōng )之(zhī )。苌(cháng )固(gù )垒(lěi )不(bú )战(zhàn ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò ),潜(qián )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )崇(chóng )帅(shuài )骑(qí )数(shù )百(bǎi )出(chū )其(qí )后(hòu )。揭(jiē )飞(fēi )兵(bīng )扰(rǎo )乱(luàn ),苌(cháng )遣(qiǎn )镇(zhèn )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )超(chāo )等(děng )给(gěi )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),斩(zhǎn )揭(jiē )飞(fēi )及(jí )其(qí )将(jiāng )士(shì )万(wàn )馀(yú )级(jí )。恶(è )地(dì )请(qǐng )降(jiàng ),苌(cháng )待(dài )之(zhī )如(rú )初(chū ),恶(è )地(dì )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )谓(wèi )智(zhì )勇(yǒng )杰(jié )出(chū )上(shàng )时(shí ),而(ér )每(měi )遇(yù )姚(yáo )翁(wēng )辄(zhé )困(kùn ),固(gù )其(qí )分(fèn )也(yě )!”

苌(cháng )命(mìng )姚(yáo )当(dāng )成(chéng )于(yú )所(suǒ )营(yíng )之(zhī )地(dì ),每(měi )栅(shān )孔(kǒng )中(zhōng )辄(zhé )树(shù )一(yī )木(mù )以(yǐ )旌(jīng )战(zhàn )功(gōng )。岁(suì )馀(yú ),问(wèn )之(zhī ),当(dāng )成(chéng )曰(yuē ):“营(yíng )地(dì )太(tài )小(xiǎo ),已(yǐ )广(guǎng )之(zhī )矣(yǐ )。”苌(cháng )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )结(jié )发(fā )以(yǐ )来(lái ),与(yǔ )人(rén )战(zhàn ),未(wèi )尝(cháng )如(rú )此(cǐ )之(zhī )快(kuài ),以(yǐ )千(qiān )馀(yú )兵(bīng )破(pò )三(sān )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),营(yíng )地(dì )惟(wéi )小(xiǎo )为(wéi )奇(qí ),岂(qǐ )以(yǐ )大(dà )为(wéi )贵(guì )哉(zāi )!”

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )视(shì )连(lián )遣(qiǎn )使(shǐ )献(xiàn )见(jiàn )于(yú )金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī ),乾(qián )归(guī )拜(bài )视(shì )连(lián )沙(shā )州(zhōu )牧(mù )、白(bái )兰(lán )王(wáng )。

丙(bǐng )寅(yín ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )会(huì )燕(yàn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )于(yú )意(yì )辛(xīn )山(shān ),击(jī )贺(hè )兰(lán )、纥(gē )突(tū )邻(lín )、纥(gē )奚(xī )三(sān )部(bù ),破(pò )之(zhī ),纥(gē )突(tū )邻(lín )、纥(gē )奚(xī )皆(jiē )降(jiàng )于(yú )魏(wèi )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),冯(féng )诩(xǔ )人(rén )郭(guō )质(zhì )起(qǐ )兵(bīng )于(yú )广(guǎng )乡(xiāng )以(yǐ )应(yīng )秦(qín ),移(yí )檄(xí )三(sān )辅(fǔ )曰(yuē ):“姚(yáo )苌(cháng )凶(xiōng )虐(nuè ),毒(dú )被(bèi )神(shén )人(rén )。吾(wú )属(shǔ )世(shì )蒙(méng )先(xiān )帝(dì )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )仁(rén ),非(fēi )常(cháng )伯(bó )、纳(nà )言(yán )之(zhī )子(zǐ ),即(jí )卿(qīng )校(xiào )、牧(mù )守(shǒu )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。与(yǔ )其(qí )含(hán )耻(chǐ )而(ér )存(cún ),孰(shú )若(ruò )蹈(dǎo )道(dào )而(ér )死(sǐ )!”于(yú )是(shì )三(sān )辅(fǔ )壁(bì )垒(lěi )皆(jiē )应(yīng )之(zhī );独(dú )郑(zhèng )县(xiàn )人(rén )苟(gǒu )曜(yào )不(bú )从(cóng ),聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān )附(fù )于(yú )后(hòu )秦(qín )。秦(qín )以(yǐ )质(zhì )为(wéi )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu );后(hòu )秦(qín )以(yǐ )曜(yào )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

刘(liú )卫(wèi )辰(chén )遣(qiǎn )子(zǐ )直(zhí )力(lì )鞮(dī )攻(gōng )贺(hè )兰(lán )部(bù ),贺(hè )讷(nè )困(kùn )急(jí ),请(qǐng )降(jiàng )于(yú )魏(wèi )。丙(bǐng )子(zǐ ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )引(yǐn )兵(bīng )救(jiù )之(zhī ),直(zhí )力(lì )鞮(dī )退(tuì )。鞮(dī )徙(xǐ )讷(nè )部(bù )落(luò ),处(chù )之(zhī )东(dōng )境(jìng )。

八(bā )月(yuè ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )击(jī )翟(zhái )钊(zhāo )于(yú )鄄(juàn )城(chéng ),钊(zhāo )走(zǒu )河(hé )北(běi );又(yòu )败(bài )翟(zhái )辽(liáo )于(yú )滑(huá )台(tái ),张(zhāng )愿(yuàn )来(lái )降(jiàng )。

九(jiǔ )月(yuè ),北(běi )平(píng )人(rén )吴(wú )柱(zhù )聚(jù )众(zhòng )千(qiān )馀(yú ),立(lì )沙(shā )门(mén )法(fǎ )长(zhǎng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。破(pò )北(běi )平(píng )郡(jùn ),转(zhuǎn )寇(kòu )广(guǎng )都(dōu ),入(rù )白(bái )狼(láng )城(chéng )。燕(yàn )幽(yōu )州(zhōu )牧(mù )高(gāo )阳(yáng )王(wáng )隆(lóng )方(fāng )葬(zàng )其(qí )夫(fū )人(rén ),郡(jùn )县(xiàn )守(shǒu )宰(zǎi )皆(jiē )会(huì )之(zhī )。众(zhòng )闻(wén )柱(zhù )反(fǎn ),请(qǐng )隆(lóng )还(hái )城(chéng ),遣(qiǎn )大(dà )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。隆(lóng )曰(yuē ):“今(jīn )闾(lǘ )阎(yán )安(ān )业(yè ),民(mín )不(bú )思(sī )乱(luàn )。柱(zhù )等(děng )以(yǐ )诈(zhà )谋(móu )惑(huò )愚(yú )夫(fū ),诱(yòu )胁(xié )相(xiàng )聚(jù ),无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”遂(suí )留(liú )葬(zàng )讫(qì ),遣(qiǎn )广(guǎng )平(píng )太(tài )守(shǒu )、广(guǎng )都(dōu )令(lìng )先(xiān )归(guī ),继(jì )遣(qiǎn )安(ān )昌(chāng )侯(hóu )进(jìn )将(jiāng )百(bǎi )馀(yú )骑(qí )趋(qū )白(bái )狼(láng )城(chéng )。柱(zhù )众(zhòng )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )溃(kuì );穷(qióng )捕(bǔ ),斩(zhǎn )之(zhī )。

以(yǐ )侍(shì )中(zhōng )王(wáng )国(guó )宝(bǎo )为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),俄(é )兼(jiān )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn )。

丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )吴(wú )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )珣(xún )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )视(shì )连(lián )卒(zú ),子(zǐ )视(shì )罴(pí )立(lì )。视(shì )罴(pí )以(yǐ )其(qí )父(fù )祖(zǔ )慈(cí )仁(rén ),为(wéi )四(sì )邻(lín )所(suǒ )侵(qīn )侮(wǔ ),乃(nǎi )督(dū )厉(lì )将(jiāng )士(shì ),欲(yù )建(jiàn )功(gōng )业(yè )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī )遣(qiǎn )使(shǐ )拜(bài )视(shì )罴(pí )沙(shā )州(zhōu )牧(mù )、白(bái )兰(lán )王(wáng ),视(shì )罴(pí )不(bú )受(shòu )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),郭(guō )质(zhì )及(jí )苟(gǒu )曜(yào )战(zhàn )于(yú )郑(zhèng )东(dōng ),质(zhì )败(bài ),奔(bēn )洛(luò )阳(yáng )。

越(yuè )质(zhì )诘(jié )归(guī )据(jù )平(píng )襄(xiāng ),叛(pàn )金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī )。

列(liè )宗(zōng )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )下(xià )太(tài )元(yuán )十(shí )六(liù )年(nián )(辛(xīn )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )三(sān )九(jiǔ )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),燕(yàn )置(zhì )行(háng )台(tái )于(yú )蓟(jì ),加(jiā )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )盛(shèng )录(lù )行(háng )台(tái )文(wén )书(shū )事(shì )。

金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī )击(jī )越(yuè )质(zhì )诘(jié )归(guī ),诘(jié )归(guī )降(jiàng ),乾(qián )归(guī )以(yǐ )宗(zōng )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。贺(hè )染(rǎn )干(gàn )谋(móu )杀(shā )其(qí )兄(xiōng )讷(nè ),讷(nè )知(zhī )之(zhī ),举(jǔ )兵(bīng )相(xiàng )攻(gōng )。魏(wèi )王(wáng )珪(guī )告(gào )于(yú )燕(yàn ),请(qǐng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )遣(qiǎn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )讷(nè ),镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )兰(lán )汗(hàn )帅(shuài )龙(lóng )城(chéng )之(zhī )兵(bīng )击(jī )染(rǎn )干(gàn )。

三(sān )月(yuè ),秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )自(zì )雍(yōng )攻(gōng )后(hòu )秦(qín )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )金(jīn )荣(róng )于(yú )范(fàn )氏(shì )堡(bǎo ),克(kè )之(zhī )。遂(suí )渡(dù )渭(wèi )水(shuǐ ),攻(gōng )京(jīng )兆(zhào )太(tài )守(shǒu )韦(wéi )范(fàn )于(yú )段(duàn )氏(shì )堡(bǎo ),不(bú )克(kè ),进(jìn )据(jù )曲(qǔ )牢(láo )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),燕(yàn )兰(lán )汗(hàn )破(pò )贺(hè )染(rǎn )干(gàn )于(yú )牛(niú )都(dōu )。

苟(gǒu )曜(yào )有(yǒu )众(zhòng )一(yī )万(wàn ),密(mì )召(zhào )秦(qín )主(zhǔ )登(dēng ),许(xǔ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。登(dēng )自(zì )曲(qǔ )牢(láo )向(xiàng )繁(fán )川(chuān ),军(jūn )于(yú )马(mǎ )头(tóu )原(yuán )。五(wǔ )月(yuè ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )引(yǐn )兵(bīng )逆(nì )战(zhàn ),登(dēng )击(jī )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )吴(wú )忠(zhōng )。苌(cháng )收(shōu )众(zhòng )复(fù )战(zhàn ),姚(yáo )硕(shuò )德(dé )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )慎(shèn )于(yú )轻(qīng )战(zhàn ),每(měi )欲(yù )以(yǐ )计(jì )取(qǔ )之(zhī ),今(jīn )战(zhàn )失(shī )利(lì )而(ér )更(gèng )前(qián )逼(bī )贼(zéi ),何(hé )也(yě )?”苌(cháng )曰(yuē ):“登(dēng )用(yòng )兵(bīng )迟(chí )缓(huǎn ),不(bú )识(shí )虚(xū )实(shí )。今(jīn )轻(qīng )兵(bīng )直(zhí )进(jìn ),遥(yáo )据(jù )吾(wú )东(dōng ),此(cǐ )必(bì )苟(gǒu )曜(yào )竖(shù )子(zǐ )与(yǔ )之(zhī )有(yǒu )谋(móu )也(yě )。缓(huǎn )之(zhī )则(zé )其(qí )谋(móu )得(dé )成(chéng ),故(gù )及(jí )其(qí )交(jiāo )之(zhī )未(wèi )合(hé ),急(jí )击(jī )之(zhī ),以(yǐ )败(bài )散(sàn )其(qí )事(shì )耳(ěr )。”遂(suí )进(jìn )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。登(dēng )退(tuì )屯(tún )于(yú )郿(méi )。

秦(qín )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )强(qiáng )金(jīn )槌(chuí )据(jù )新(xīn )平(píng ),降(jiàng )后(hòu )秦(qín ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )逵(kuí )为(wéi )质(zhì )。后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )将(jiāng )数(shù )百(bǎi )骑(qí )入(rù )金(jīn )槌(chuí )营(yíng )。群(qún )下(xià )谏(jiàn )之(zhī ),苌(cháng )曰(yuē ):“金(jīn )槌(chuí )既(jì )去(qù )苻(fú )登(dēng ),又(yòu )欲(yù )图(tú )我(wǒ ),将(jiāng )安(ān )所(suǒ )归(guī )乎(hū )?且(qiě )彼(bǐ )初(chū )来(lái )款(kuǎn )附(fù ),宜(yí )推(tuī )心(xīn )以(yǐ )结(jié )之(zhī ),奈(nài )何(hé )复(fù )以(yǐ )不(bú )信(xìn )疑(yí )之(zhī )乎(hū )?”既(jì )而(ér )群(qún )氐(dī )欲(yù )取(qǔ )苌(cháng ),金(jīn )槌(chuí )不(bú )从(cóng )。

六(liù )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),燕(yàn )赵(zhào )王(wáng )麟(lín )破(pò )贺(hè )讷(nè )于(yú )赤(chì )城(chéng ),禽(qín )之(zhī ),降(jiàng )其(qí )部(bù )落(luò )数(shù )万(wàn )。燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )命(mìng )麟(lín )归(guī )讷(nè )部(bù )落(luò ),徙(xǐ )染(rǎn )干(gàn )于(yú )中(zhōng )山(shān )。麟(lín )归(guī ),言(yán )于(yú )垂(chuí )曰(yuē ):“臣(chén )观(guān )拓(tuò )跋(bá )珪(guī )举(jǔ )动(dòng ),终(zhōng )为(wéi )国(guó )患(huàn ),不(bú )若(ruò )摄(shè )之(zhī )还(hái )朝(cháo ),使(shǐ )其(qí )弟(dì )监(jiān )国(guó )事(shì )。”垂(chuí )不(bú )从(cóng )。

西(xī )燕(yàn )主(zhǔ )永(yǒng )寇(kòu )河(hé )南(nán ),太(tài )守(shǒu )杨(yáng )佺(quán )期(qī )击(jī )破(pò )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )如(rú )范(fàn )阳(yáng )。

魏(wèi )王(wáng )珪(guī )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )觚(gū )献(xiàn )见(jiàn )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )衰(shuāi )老(lǎo ),子(zǐ )弟(dì )用(yòng )事(shì ),留(liú )觚(gū )以(yǐ )求(qiú )良(liáng )马(mǎ )。魏(wèi )王(wáng )珪(guī )弗(fú )与(yǔ ),遂(suí )与(yǔ )燕(yàn )绝(jué ),使(shǐ )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )衮(gǔn )求(qiú )好(hǎo )于(yú )西(xī )燕(yàn )。觚(gū )逃(táo )归(guī ),燕(yàn )太(tài )子(zǐ )宝(bǎo )追(zhuī )获(huò )之(zhī ),垂(chuí )待(dài )之(zhī )如(rú )初(chū )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )攻(gōng )新(xīn )平(píng ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )救(jiù )之(zhī ),登(dēng )引(yǐn )去(qù )。

秦(qín )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )没(méi )弈(yì )干(gàn )以(yǐ )其(qí )二(èr )子(zǐ )为(wéi )质(zhì )于(yú )金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī ),请(qǐng )共(gòng )击(jī )鲜(xiān )卑(bēi )大(dà )兜(dōu )。乾(qián )归(guī )与(yǔ )没(méi )弈(yì )干(gàn )攻(gōng )大(dà )兜(dōu )于(yú )鸣(míng )蝉(chán )堡(bǎo ),克(kè )之(zhī )。兜(dōu )微(wēi )服(fú )走(zǒu ),乾(qián )归(guī )收(shōu )其(qí )部(bù )众(zhòng )而(ér )还(hái ),归(guī )没(méi )弈(yì )干(gàn )二(èr )子(zǐ )。没(méi )弈(yì )干(gàn )寻(xún )叛(pàn ),东(dōng )合(hé )刘(liú )卫(wèi )辰(chén )。八(bā )月(yuè ),乾(qián )归(guī )帅(shuài )骑(qí )一(yī )万(wàn )讨(tǎo )没(méi )弈(yì )干(gàn ),没(méi )弈(yì )干(gàn )奔(bēn )他(tā )楼(lóu )城(chéng ),乾(qián )归(guī )射(shè )之(zhī ),中(zhōng )目(mù )。

九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )王(wáng )珣(xún )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )谢(xiè )琰(yǎn )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。太(tài )学(xué )博(bó )士(shì )范(fàn )弘(hóng )之(zhī )讼(sòng )殷(yīn )浩(hào )宜(yí )加(jiā )赠(zèng )谥(shì ),因(yīn )叙(xù )桓(huán )温(wēn )不(bú )臣(chén )之(zhī )迹(jì )。是(shì )时(shí )桓(huán )氏(shì )犹(yóu )盛(shèng ),王(wáng )珣(xún ),温(wēn )之(zhī )故(gù )吏(lì )也(yě ),以(yǐ )为(wéi )温(wēn )废(fèi )昏(hūn )立(lì )明(míng ),有(yǒu )忠(zhōng )贞(zhēn )之(zhī )节(jiē );黜(chù )弘(hóng )之(zhī )为(wéi )馀(yú )杭(háng )令(lìng )。弘(hóng )之(zhī ),汪(wāng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )还(hái )中(zhōng )山(shān )。

初(chū ),柔(róu )然(rán )部(bù )人(rén )世(shì )服(fú )于(yú )代(dài ),其(qí )大(dà )人(rén )郁(yù )久(jiǔ )闾(lǘ )地(dì )粟(sù )袁(yuán )卒(zú ),部(bù )落(luò )分(fèn )为(wéi )二(èr ):长(zhǎng )子(zǐ )匹(pǐ )候(hòu )跋(bá )继(jì )父(fù )居(jū )东(dōng )边(biān ),次(cì )子(zǐ )缊(wēn )纥(gē )提(tí )别(bié )居(jū )西(xī )边(biān )。秦(qín )王(wáng )坚(jiān )灭(miè )代(dài ),柔(róu )然(rán )附(fù )于(yú )刘(liú )卫(wèi )辰(chén )。及(jí )魏(wèi )王(wáng )珪(guī )即(jí )位(wèi ),攻(gōng )击(jī )高(gāo )车(chē )等(děng ),诸(zhū )部(bù )率(lǜ )皆(jiē )服(fú )从(cóng ),独(dú )柔(róu )然(rán )不(bú )事(shì )魏(wèi )。戊(wù )戌(xū ),珪(guī )引(yǐn )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),柔(róu )然(rán )举(jǔ )部(bù )遁(dùn )走(zǒu ),珪(guī )追(zhuī )奔(bēn )六(liù )百(bǎi )里(lǐ )。诸(zhū )将(jiāng )因(yīn )张(zhāng )衮(gǔn )言(yán )于(yú )珪(guī )曰(yuē ):“贼(zéi )远(yuǎn )粮(liáng )尽(jìn ),不(bú )如(rú )早(zǎo )还(hái )。”珪(guī )问(wèn )诸(zhū )将(jiāng ):“若(ruò )杀(shā )副(fù )马(mǎ ),为(wéi )三(sān )日(rì )食(shí ),足(zú )乎(hū )?”皆(jiē )曰(yuē ):“足(zú )。”乃(nǎi )复(fù )倍(bèi )道(dào )追(zhuī )之(zhī ),及(jí )于(yú )大(dà )碛(qì )南(nán )床(chuáng )山(shān )下(xià ),大(dà )破(pò )之(zhī ),虏(lǔ )其(qí )半(bàn )部(bù ),匹(pǐ )候(hòu )跋(bá )及(jí )别(bié )部(bù )帅(shuài )屋(wū )击(jī )各(gè )收(shōu )馀(yú )众(zhòng )遁(dùn )走(zǒu )。珪(guī )遣(qiǎn )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )、长(zhǎng )孙(sūn )肥(féi )追(zhuī )之(zhī )。珪(guī )谓(wèi )将(jiāng )佐(zuǒ )曰(yuē ):“卿(qīng )曹(cáo )知(zhī )吾(wú )前(qián )问(wèn )三(sān )日(rì )意(yì )乎(hū )?”曰(yuē ):“不(bú )知(zhī )也(yě )。”珪(guī )曰(yuē ):“柔(róu )然(rán )驱(qū )畜(chù )产(chǎn )奔(bēn )走(zǒu )数(shù )日(rì ),至(zhì )水(shuǐ )必(bì )留(liú );我(wǒ )以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )追(zhuī )之(zhī ),计(jì )期(qī )道(dào )里(lǐ ),不(bú )过(guò )三(sān )日(rì )及(jí )之(zhī )矣(yǐ )。”皆(jiē )曰(yuē ):“非(fēi )所(suǒ )及(jí )也(yě )!”嵩(sōng )追(zhuī )斩(zhǎn )屋(wū )击(jī )于(yú )平(píng )望(wàng )川(chuān )。肥(féi )追(zhuī )匹(pǐ )候(hòu )跋(bá )至(zhì )涿(zhuō )邪(xié )山(shān ),匹(pǐ )候(hòu )跋(bá )举(jǔ )从(cóng )降(jiàng ),获(huò )缊(wēn )纥(gē )提(tí )之(zhī )子(zǐ )曷(hé )多(duō )汗(hàn )、兄(xiōng )子(zǐ )社(shè )仑(lún )、斛(hú )律(lǜ )等(děng )宗(zōng )党(dǎng )数(shù )百(bǎi )人(rén )。缊(wēn )纥(gē )提(tí )将(jiāng )奔(bēn )刘(liú )卫(wèi )辰(chén ),珪(guī )追(zhuī )及(jí )之(zhī ),缊(wēn )纥(gē )提(tí )亦(yì )降(jiàng ),珪(guī )悉(xī )徙(xǐ )其(qí )部(bù )众(zhòng )于(yú )云(yún )中(zhōng )。

翟(zhái )辽(liáo )卒(zú ),子(zǐ )钊(zhāo )代(dài )立(lì ),改(gǎi )元(yuán )定(dìng )鼎(dǐng )。攻(gōng )燕(yàn )鄴(yè )城(chéng ),燕(yàn )辽(liáo )西(xī )王(wáng )农(nóng )击(jī )却(què )之(zhī )。

三(sān )河(hé )王(wáng )光(guāng )遣(qiǎn )兵(bīng )乘(chéng )虚(xū )伐(fá )金(jīn )城(chéng )王(wáng )乾(qián )归(guī ),乾(qián )归(guī )闻(wén )之(zhī ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái ),光(guāng )兵(bīng )亦(yì )退(tuì )。

刘(liú )卫(wèi )辰(chén )遣(qiǎn )子(zǐ )直(zhí )力(lì )鞮(dī )帅(shuài )众(zhòng )八(bā )九(jiǔ )万(wàn )攻(gōng )魏(wèi )南(nán )部(bù )。十(shí )一(yī )月(yuè ),已(yǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )王(wáng )珪(guī )引(yǐn )兵(bīng )五(wǔ )六(liù )千(qiān )人(rén )拒(jù )之(zhī ),壬(rén )午(wǔ ),大(dà )破(pò )直(zhí )力(lì )鞮(dī )于(yú )铁(tiě )岐(qí )山(shān )南(nán ),直(zhí )力(lì )鞮(dī )单(dān )骑(qí )走(zǒu )。乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )之(zhī ),戊(wù )子(zǐ ),自(zì )五(wǔ )原(yuán )金(jīn )津(jīn )南(nán )济(jì )河(hé ),径(jìng )入(rù )卫(wèi )辰(chén )国(guó ),卫(wèi )辰(chén )部(bù )落(luò )骇(hài )乱(luàn )。辛(xīn )卯(mǎo ),珪(guī )直(zhí )抵(dǐ )其(qí )所(suǒ )居(jū )悦(yuè )跋(bá )城(chéng ),卫(wèi )辰(chén )父(fù )子(zǐ )出(chū )走(zǒu )。壬(rén )辰(chén ),分(fèn )遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )轻(qīng )骑(qí )追(zhuī )之(zhī )。将(jiāng )军(jūn )伊(yī )谓(wèi )禽(qín )直(zhí )力(lì )珪(guī )于(yú )木(mù )根(gēn )山(shān ),卫(wèi )辰(chén )为(wéi )其(qí )部(bù )下(xià )所(suǒ )杀(shā )。十(shí )二(èr )月(yuè ),珪(guī )军(jūn )于(yú )盐(yán )池(chí ),诛(zhū )卫(wèi )辰(chén )宗(zōng )党(dǎng )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )人(rén ),皆(jiē )投(tóu )尸(shī )于(yú )河(hé )。自(zì )河(hé )以(yǐ )南(nán )诸(zhū )部(bù )悉(xī )降(jiàng ),获(huò )马(mǎ )三(sān )十(shí )馀(yú )万(wàn )匹(pǐ ),牛(niú )羊(yáng )四(sì )百(bǎi )馀(yú )万(wàn )头(tóu ),国(guó )用(yòng )由(yóu )是(shì )遂(suí )饶(ráo )。

卫(wèi )辰(chén )少(shǎo )子(zǐ )勃(bó )勃(bó )亡(wáng )奔(bēn )薛(xuē )干(gàn )部(bù ),珪(guī )使(shǐ )人(rén )求(qiú )之(zhī ),薛(xuē )干(gàn )部(bù )帅(shuài )太(tài )悉(xī )伏(fú )出(chū )勃(bó )勃(bó )以(yǐ )示(shì )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“勃(bó )勃(bó )国(guó )破(pò )家(jiā )亡(wáng ),以(yǐ )穷(qióng )归(guī )我(wǒ ),我(wǒ )宁(níng )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )亡(wáng ),何(hé )忍(rěn )执(zhí )以(yǐ )与(yǔ )魏(wèi )!”乃(nǎi )送(sòng )勃(bó )勃(bó )于(yú )没(méi )弈(yì )干(gàn ),没(méi )弈(yì )干(gàn )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。戊(wù )申(shēn ),燕(yàn )主(zhǔ )垂(chuí )如(rú )鲁(lǔ )口(kǒu )。

秦(qín )主(zhǔ )登(dēng )攻(gōng )安(ān )定(dìng ),后(hòu )秦(qín )主(zhǔ )苌(cháng )如(rú )阴(yīn )密(mì )以(yǐ )拒(jù )之(zhī ),谓(wèi )太(tài )子(zǐ )兴(xìng )曰(yuē ):“苟(gǒu )曜(yào )闻(wén )吾(wú )北(běi )行(háng ),必(bì )来(lái )见(jiàn )汝(rǔ ),汝(rǔ )执(zhí )诛(zhū )之(zhī )。”曜(yào )果(guǒ )见(jiàn )兴(xìng )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),兴(xìng )使(shǐ )尹(yǐn )纬(wěi )让(ràng )而(ér )诛(zhū )之(zhī )。

苌(cháng )败(bài )登(dēng )于(yú )安(ān )定(dìng )城(chéng )东(dōng ),登(dēng )退(tuì )据(jù )路(lù )承(chéng )堡(bǎo )。苌(cháng )置(zhì )酒(jiǔ )高(gāo )会(huì ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )曰(yuē ):“若(ruò )值(zhí )魏(wèi )武(wǔ )王(wáng ),不(bú )令(lìng )此(cǐ )贼(zéi )至(zhì )今(jīn ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )牢(láo )太(tài )过(guò )耳(ěr )。”苌(cháng )笑(xiào )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )如(rú )亡(wáng )兄(xiōng )有(yǒu )四(sì ):身(shēn )长(zhǎng )八(bā )尺(chǐ )五(wǔ )寸(cùn )、臂(bì )垂(chuí )过(guò )膝(xī ),人(rén )望(wàng )而(ér )畏(wèi )之(zhī ),一(yī )也(yě );将(jiāng )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )争(zhēng )衡(héng ),望(wàng )麾(huī )而(ér )进(jìn ),前(qián )无(wú )横(héng )隈(wēi ),二(èr )也(yě );温(wēn )古(gǔ )知(zhī )今(jīn ),讲(jiǎng )论(lùn )道(dào )艺(yì ),收(shōu )罗(luó )英(yīng )隽(jùn ),三(sān )也(yě );董(dǒng )帅(shuài )兄(xiōng )众(zhòng ),上(shàng )下(xià )咸(xián )悦(yuè ),人(rén )尽(jìn )死(sǐ )力(lì ),四(sì )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )得(dé )建(jiàn )立(lì )功(gōng )业(yè )、驱(qū )策(cè )群(qún )贤(xián )者(zhě ),正(zhèng )望(wàng )算(suàn )略(luè )中(zhōng )有(yǒu )片(piàn )长(zhǎng )耳(ěr )。”群(qún )臣(chén )咸(xián )称(chēng )万(wàn )岁(suì )。

阅读:25741

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪二十九》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库