卷五·问易篇【登录】

ok8.org > 《中说》 > 《卷五·问易篇》 > 拼音版

刘(liú )炫(xuàn )问(wèn )《易(yì )》。子(zǐ )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )于(yú )《易(yì )》,没(méi )身(shēn )而(ér )已(yǐ ),况(kuàng )吾(wú )侪(chái )乎(hū )?”炫(xuàn )曰(yuē ):“吾(wú )谈(tán )之(zhī )于(yú )朝(cháo ),无(wú )我(wǒ )敌(dí )者(zhě )。”子(zǐ )不(bú )答(dá )。退(tuì )谓(wèi )门(mén )人(rén )曰(yuē ):“默(mò )而(ér )成(chéng )之(zhī ),不(bú )言(yán )而(ér )信(xìn ),存(cún )乎(hū )德(dé )行(háng )。”

魏(wèi )徵(zhēng )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )有(yǒu )忧(yōu )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )皆(jiē )忧(yōu ),吾(wú )独(dú )得(dé )不(bú )忧(yōu )乎(hū )?”问(wèn )疑(yí )。子(zǐ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )皆(jiē )疑(yí ),吾(wú )独(dú )得(dé )不(bú )疑(yí )乎(hū )?”徵(zhēng )退(tuì ),子(zǐ )谓(wèi )董(dǒng )常(cháng )曰(yuē ):“乐(lè )天(tiān )知(zhī )命(mìng ),吾(wú )何(hé )忧(yōu )?穷(qióng )理(lǐ )尽(jìn )性(xìng ),吾(wú )何(hé )疑(yí )?”常(cháng )曰(yuē ):“非(fēi )告(gào )徵(zhēng )也(yě ),子(zǐ )亦(yì )二(èr )言(yán )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“徵(zhēng )所(suǒ )问(wèn )者(zhě )迹(jì )也(yě ),吾(wú )告(gào )汝(rǔ )者(zhě )心(xīn )也(yě )。心(xīn )迹(jì )之(zhī )判(pàn )久(jiǔ )矣(yǐ ),吾(wú )独(dú )得(dé )不(bú )二(èr )言(yán )乎(hū )?”常(cháng )曰(yuē ):“心(xīn )迹(jì )固(gù )殊(shū )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“自(zì )汝(rǔ )观(guān )之(zhī )则(zé )殊(shū )也(yě ),而(ér )适(shì )造(zào )者(zhě )不(bú )知(zhī )其(qí )殊(shū )也(yě ),各(gè )云(yún )当(dāng )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。则(zé )夫(fū )二(èr )未(wèi )违(wéi )一(yī )也(yě )。”李(lǐ )播(bō )闻(wén )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi )乎(hū )一(yī )也(yě )!天(tiān )下(xià )皆(jiē )归(guī )焉(yān ),而(ér )不(bú )觉(jiào )也(yě )。”

程(chéng )元(yuán )问(wèn )叔(shū )恬(tián )曰(yuē ):“《续(xù )书(shū )》之(zhī )有(yǒu )志(zhì )有(yǒu )诏(zhào ),何(hé )谓(wèi )也(yě )?”叔(shū )恬(tián )以(yǐ )告(gào )文(wén )中(zhōng )子(zǐ )。子(zǐ )曰(yuē ):“志(zhì )以(yǐ )成(chéng )道(dào ),言(yán )以(yǐ )宣(xuān )志(zhì )。诏(zhào )其(qí )见(jiàn )王(wáng )者(zhě )之(zhī )志(zhì )乎(hū )?其(qí )恤(xù )人(rén )也(yě )周(zhōu ),其(qí )致(zhì )用(yòng )也(yě )悉(xī )。一(yī )言(yán )而(ér )天(tiān )下(xià )应(yīng ),一(yī )令(lìng )而(ér )不(bú )可(kě )易(yì )。非(fēi )仁(rén )智(zhì )博(bó )达(dá ),则(zé )天(tiān )明(míng )命(mìng ),其(qí )孰(shú )能(néng )诏(zhào )天(tiān )下(xià )乎(hū )?”叔(shū )恬(tián )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )策(cè )何(hé )谓(wèi )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“其(qí )言(yán )也(yě )典(diǎn ),其(qí )致(zhì )也(yě )博(bó ),悯(mǐn )而(ér )不(bú )私(sī ),劳(láo )而(ér )不(bú )倦(juàn ),其(qí )惟(wéi )策(cè )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“《续(xù )书(shū )》之(zhī )有(yǒu )命(mìng )邃(suì )矣(yǐ ):其(qí )有(yǒu )君(jūn )臣(chén )经(jīng )略(luè ),当(dāng )其(qí )地(dì )乎(hū )?其(qí )有(yǒu )成(chéng )败(bài )于(yú )其(qí )间(jiān ),天(tiān )下(xià )悬(xuán )之(zhī ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )临(lín )之(zhī )乎(hū )?进(jìn )退(tuì )消(xiāo )息(xī ),不(bú )失(shī )其(qí )几(jǐ )乎(hū )?道(dào )甚(shèn )大(dà ),物(wù )不(bú )废(fèi ),高(gāo )逝(shì )独(dú )往(wǎng ),中(zhōng )权(quán )契(qì )化(huà ),自(zì )作(zuò )天(tiān )命(mìng )乎(hū )?”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“事(shì )者(zhě ),其(qí )取(qǔ )诸(zhū )仁(rén )义(yì )而(ér )有(yǒu )谋(móu )乎(hū )?虽(suī )天(tiān )子(zǐ )必(bì )有(yǒu )师(shī ),然(rán )亦(yì )何(hé )常(cháng )师(shī )之(zhī )有(yǒu )?唯(wéi )道(dào )所(suǒ )存(cún ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )身(shēn ),受(shòu )天(tiān )下(xià )之(zhī )训(xùn ),得(dé )天(tiān )下(xià )之(zhī )道(dào ),成(chéng )天(tiān )下(xià )之(zhī )务(wù ),民(mín )不(bú )知(zhī )其(qí )由(yóu )也(yě ),其(qí )惟(wéi )明(míng )主(zhǔ )乎(hū )?”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“广(guǎng )仁(rén )益(yì )智(zhì ),莫(mò )善(shàn )于(yú )问(wèn );乘(chéng )事(shì )演(yǎn )道(dào ),莫(mò )善(shàn )于(yú )对(duì )。非(fēi )明(míng )君(jūn )孰(shú )能(néng )广(guǎng )问(wèn )?非(fēi )达(dá )臣(chén )孰(shú )能(néng )专(zhuān )对(duì )乎(hū )?其(qí )因(yīn )宜(yí )取(qǔ )类(lèi ),无(wú )不(bú )经(jīng )乎(hū )?洋(yáng )洋(yáng )乎(hū ),晁(cháo )、董(dǒng )、公(gōng )孙(sūn )之(zhī )对(duì )!”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“有(yǒu )美(měi )不(bú )扬(yáng ),天(tiān )下(xià )何(hé )观(guān )?君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )君(jūn ),赞(zàn )其(qí )美(měi )而(ér )匡(kuāng )其(qí )失(shī )也(yě )。所(suǒ )以(yǐ )进(jìn )善(shàn )不(bú )暇(xiá ),天(tiān )下(xià )有(yǒu )不(bú )安(ān )哉(zāi )?”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“议(yì ),其(qí )尽(jìn )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn )乎(hū )?昔(xī )黄(huáng )帝(dì )有(yǒu )合(hé )宫(gōng )之(zhī )听(tīng ),尧(yáo )有(yǒu )衢(qú )室(shì )之(zhī )问(wèn ),舜(shùn )有(yǒu )总(zǒng )章(zhāng )之(zhī )访(fǎng ),皆(jiē )议(yì )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。大(dà )哉(zāi )乎(hū )!并(bìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )谋(móu ),兼(jiān )天(tiān )下(xià )之(zhī )智(zhì ),而(ér )理(lǐ )得(dé )矣(yǐ ),我(wǒ )何(hé )为(wéi )哉(zāi )?恭(gōng )己(jǐ )南(nán )面(miàn )而(ér )已(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )心(xīn )惟(wéi )危(wēi ),道(dào )心(xīn )惟(wéi )微(wēi ),言(yán )道(dào )之(zhī )难(nán )进(jìn )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )思(sī )过(guò )而(ér )预(yù )防(fáng )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )有(yǒu )诫(jiè )也(yě )。切(qiē )而(ér )不(bú )指(zhǐ ),勤(qín )而(ér )不(bú )怨(yuàn ),曲(qǔ )而(ér )不(bú )谄(chǎn ),直(zhí )而(ér )有(yǒu )礼(lǐ ),其(qí )惟(wéi )诫(jiè )乎(hū )?”

子(zǐ )曰(yuē ):“改(gǎi )过(guò )不(bú )吝(lìn ),无(wú )咎(jiù )者(zhě )善(shàn )补(bǔ )过(guò )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )明(míng )王(wáng ),讵(jù )能(néng )无(wú )过(guò )?从(cóng )谏(jiàn )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。故(gù )忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )事(shì )君(jūn )也(yě ),尽(jìn )忠(zhōng )补(bǔ )过(guò )。君(jūn )失(shī )于(yú )上(shàng ),则(zé )臣(chén )补(bǔ )于(yú )下(xià );臣(chén )谏(jiàn )于(yú )下(xià ),则(zé )君(jūn )从(cóng )于(yú )上(shàng )。此(cǐ )王(wáng )道(dào )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )跌(diē )也(yě )。取(qǔ )泰(tài )于(yú )否(fǒu ),易(yì )昏(hūn )以(yǐ )明(míng )。非(fēi )谏(jiàn )孰(shú )能(néng )臻(zhēn )乎(hū )?”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“晋(jìn )而(ér )下(xià ),何(hé )其(qí )纷(fēn )纷(fēn )多(duō )主(zhǔ )也(yě )?吾(wú )视(shì )惠(huì )、怀(huái )伤(shāng )之(zhī ),舍(shě )三(sān )国(guó )将(jiāng )安(ān )取(qǔ )志(zhì )乎(hū )?三(sān )国(guó )何(hé )其(qí )孜(zī )孜(zī )多(duō )虞(yú )乎(hū )?吾(wú )视(shì )桓(huán )、灵(líng )伤(shāng )之(zhī ),舍(shě )两(liǎng )汉(hàn )将(jiāng )安(ān )取(qǔ )制(zhì )乎(hū )?”

子(zǐ )谓(wèi )“太(tài )和(hé )之(zhī )政(zhèng )近(jìn )雅(yǎ )矣(yǐ ),一(yī )明(míng )中(zhōng )国(guó )之(zhī )有(yǒu )法(fǎ )。惜(xī )也(yě ),不(bú )得(dé )行(háng )穆(mù )公(gōng )之(zhī )道(dào )。”

程(chéng )元(yuán )曰(yuē ):“三(sān )教(jiāo )何(hé )如(rú )?”子(zǐ )曰(yuē ):“政(zhèng )恶(è )多(duō )门(mén )久(jiǔ )矣(yǐ )。”曰(yuē ):“废(fèi )之(zhī )何(hé )如(rú )?”子(zǐ )曰(yuē ):“非(fēi )尔(ěr )所(suǒ )及(jí )也(yě )。真(zhēn )君(jūn )、建(jiàn )德(dé )之(zhī )事(shì ),适(shì )足(zú )推(tuī )波(bō )助(zhù )澜(lán ),纵(zòng )风(fēng )止(zhǐ )燎(liáo )尔(ěr )。”

子(zǐ )读(dú )《洪(hóng )范(fàn )谠(dǎng )议(yì )》。曰(yuē ):“三(sān )教(jiāo )于(yú )是(shì )乎(hū )可(kě )一(yī )矣(yǐ )。”程(chéng )元(yuán )、魏(wèi )徵(zhēng )进(jìn )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“使(shǐ )民(mín )不(bú )倦(juàn )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )习(xí )《书(shū )》,至(zhì )郅(zhì )惲(yùn )之(zhī )事(shì ),问(wèn )于(yú )子(zǐ )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )事(shì )、命(mìng )、志(zhì )、制(zhì )之(zhī )别(bié )。”子(zǐ )曰(yuē ):“制(zhì )、命(mìng ),吾(wú )著(zhe )其(qí )道(dào )焉(yān ),志(zhì )、事(shì )吾(wú )著(zhe )其(qí )节(jiē )焉(yān )。”贾(jiǎ )琼(qióng )以(yǐ )告(gào )叔(shū )恬(tián )。叔(shū )恬(tián )曰(yuē ):“《书(shū )》其(qí )无(wú )遗(yí )乎(hū )?《书(shū )》曰(yuē ):惟(wéi )精(jīng )惟(wéi )一(yī ),允(yǔn )执(zhí )厥(jué )中(zhōng )。其(qí )道(dào )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )?《诗(shī )》曰(yuē ):采(cǎi )葑(fēng )采(cǎi )菲(fēi ),无(wú )以(yǐ )下(xià )体(tǐ )。其(qí )节(jiē )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )?”子(zǐ )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“凝(níng )其(qí )知(zhī )《书(shū )》矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“事(shì )之(zhī )于(yú )命(mìng )也(yě ),犹(yóu )志(zhì )之(zhī )有(yǒu )制(zhì )乎(hū )?非(fēi )仁(rén )义(yì )发(fā )中(zhōng ),不(bú )能(néng )济(jì )也(yě )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“达(dá )制(zhì )、命(mìng )之(zhī )道(dào ),其(qí )知(zhī )王(wáng )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )乎(hū )?其(qí )得(dé )变(biàn )化(huà )之(zhī )心(xīn )乎(hū )?达(dá )志(zhì )、事(shì )之(zhī )道(dào ),其(qí )知(zhī )君(jūn )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )难(nán )乎(hū )?其(qí )得(dé )仁(rén )义(yì )之(zhī )几(jǐ )乎(hū )?”

子(zǐ )曰(yuē ):“处(chù )贫(pín )贱(jiàn )而(ér )不(bú )慑(shè ),可(kě )以(yǐ )富(fù )贵(guì )矣(yǐ );僮(tóng )仆(pú )称(chēng )其(qí )恩(ēn ),可(kě )以(yǐ )从(cóng )政(zhèng )矣(yǐ );交(jiāo )游(yóu )称(chēng )其(qí )信(xìn ),可(kě )以(yǐ )立(lì )功(gōng )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“爱(ài )名(míng )尚(shàng )利(lì ),小(xiǎo )人(rén )哉(zāi )!未(wèi )见(jiàn )仁(rén )者(zhě )而(ér )好(hǎo )名(míng )利(lì )者(zhě )也(yě )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )问(wèn )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )道(dào )。子(zǐ )曰(yuē ):“反(fǎn )是(shì )不(bú )思(sī ),亦(yì )已(yǐ )焉(yān )哉(zāi )。”

子(zǐ )见(jiàn )縗(shuāi )绖(dié )而(ér )哭(kū )不(bú )辍(chuò )者(zhě ),遂(suí )吊(diào )之(zhī )。问(wèn )丧(sàng )期(qī ),曰(yuē ):“五(wǔ )载(zǎi )矣(yǐ )。”子(zǐ )泫(xuàn )然(rán )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )不(bú )可(kě )越(yuè )也(yě )。”

楚(chǔ )公(gōng )问(wèn )用(yòng )师(shī )之(zhī )道(dào )。子(zǐ )曰(yuē ):“行(háng )之(zhī )以(yǐ )仁(rén )义(yì )。”曰(yuē ):“若(ruò )之(zhī )何(hé )决(jué )胜(shèng )?”子(zǐ )曰(yuē ):“莫(mò )如(rú )仁(rén )义(yì )。过(guò )此(cǐ ),败(bài )之(zhī )招(zhāo )也(yě )。”

子(zǐ )见(jiàn )耕(gēng )者(zhě )必(bì )劳(láo )之(zhī ),见(jiàn )王(wáng )人(rén )必(bì )俯(fǔ )之(zhī )。乡(xiāng )里(lǐ )不(bú )骑(qí ),鸡(jī )初(chū )鸣(míng ),则(zé )盥(guàn )漱(shù )具(jù )服(fú )。铜(tóng )川(chuān )夫(fū )人(rén )有(yǒu )病(bìng ),子(zǐ )不(bú )交(jiāo )睫(jié )者(zhě )三(sān )月(yuè )。人(rén )问(wèn )者(zhě )送(sòng )迎(yíng )之(zhī ),必(bì )泣(qì )以(yǐ )拜(bài )。

子(zǐ )曰(yuē ):“史(shǐ )传(chuán )兴(xìng )而(ér )经(jīng )道(dào )废(fèi )矣(yǐ ),记(jì )注(zhù )兴(xìng )而(ér )史(shǐ )道(dào )诬(wū )矣(yǐ )。是(shì )故(gù )恶(è )夫(fū )异(yì )端(duān )者(zhě )。”

薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )命(mìng )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“稽(jī )之(zhī )于(yú )天(tiān ),合(hé )之(zhī )于(yú )人(rén ),谓(wèi )其(qí )有(yǒu )定(dìng )于(yú )此(cǐ )而(ér )应(yīng )于(yú )彼(bǐ )。吉(jí )凶(xiōng )曲(qǔ )折(shé ),无(wú )所(suǒ )逃(táo )乎(hū )?非(fēi )君(jūn )子(zǐ ),孰(shú )能(néng )知(zhī )而(ér )畏(wèi )之(zhī )乎(hū )?非(fēi )圣(shèng )人(rén ),孰(shú )能(néng )至(zhì )之(zhī )哉(zāi )?”薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )作(zuò )《元(yuán )命(mìng )》,其(qí )能(néng )至(zhì )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“至(zhì )矣(yǐ )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )曰(yuē ):“《书(shū )》无(wú )制(zhì )而(ér )有(yǒu )命(mìng ),何(hé )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )其(qí )无(wú )王(wáng )而(ér )有(yǒu )臣(chén )乎(hū )?”曰(yuē ):“两(liǎng )汉(hàn )有(yǒu )制(zhì )、志(zhì ),何(hé )也(yě )?”子(zǐ )曰(yuē ):“制(zhì ),其(qí )尽(jìn )美(měi )于(yú )恤(xù )人(rén )乎(hū )?志(zhì ),其(qí )惭(cán )德(dé )于(yú )备(bèi )物(wù )乎(hū )?”薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“帝(dì )制(zhì )其(qí )出(chū )王(wáng )道(dào )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )能(néng )出(chū )也(yě )。后(hòu )之(zhī )帝(dì )者(zhě ),非(fēi )昔(xī )之(zhī )帝(dì )也(yě )。其(qí )杂(zá )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )道(dào ),而(ér )取(qǔ )帝(dì )名(míng )乎(hū )?其(qí )心(xīn )正(zhèng ),其(qí )迹(jì )谲(jué )。其(qí )乘(chéng )秦(qín )之(zhī )弊(bì ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )称(chēng )之(zhī )乎(hū )?政(zhèng )则(zé )苟(gǒu )简(jiǎn ),岂(qǐ )若(ruò )唐(táng )、虞(yú )三(sān )代(dài )之(zhī )纯(chún )懿(yì )乎(hū )?是(shì )以(yǐ )富(fù )人(rén )则(zé )可(kě ),典(diǎn )礼(lǐ )则(zé )未(wèi )。”薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“纯(chún )懿(yì )遂(suí )亡(wáng )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )能(néng )弘(hóng )道(dào ),焉(yān )知(zhī )来(lái )者(zhě )之(zhī )不(bú )如(rú )昔(xī )也(yě )?”

子(zǐ )谓(wèi )李(lǐ )靖(jìng )智(zhì )胜(shèng )仁(rén ),程(chéng )元(yuán )仁(rén )胜(shèng )智(zhì )。子(zǐ )谓(wèi )董(dǒng )常(cháng )几(jǐ )于(yú )道(dào ),可(kě )使(shǐ )变(biàn )理(lǐ )。

贾(jiǎ )琼(qióng )问(wèn ):“何(hé )以(yǐ )息(xī )谤(bàng )?”子(zǐ )曰(yuē ):“无(wú )辩(biàn )。”曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )止(zhǐ )怨(yuàn )?”曰(yuē ):“无(wú )争(zhēng )。”

子(zǐ )谓(wèi )诸(zhū )葛(gě )、王(wáng )猛(měng ),功(gōng )近(jìn )而(ér )德(dé )远(yuǎn )矣(yǐ )。

子(zǐ )在(zài )蒲(pú ),闻(wén )辽(liáo )东(dōng )之(zhī )败(bài )。谓(wèi )薛(xuē )收(shōu )曰(yuē ):“城(chéng )复(fù )于(yú )隍(huáng )矣(yǐ )。”赋(fù )《兔(tù )爰(yuán )》之(zhī )卒(zú )章(zhāng )。归(guī )而(ér )善(shàn )《六(liù )经(jīng )》之(zhī )本(běn ),日(rì )以(yǐ )俟(sì )能(néng )者(zhě )。

子(zǐ )曰(yuē ):“好(hǎo )动(dòng )者(zhě )多(duō )难(nán )。小(xiǎo )不(bú )忍(rěn ),致(zhì )大(dà )灾(zāi )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“《易(yì )》,圣(shèng )人(rén )之(zhī )动(dòng )也(yě ),于(yú )是(shì )乎(hū )用(yòng )以(yǐ )乘(chéng )时(shí )矣(yǐ )。故(gù )夫(fū )卦(guà )者(zhě ),智(zhì )之(zhī )乡(xiāng )也(yě ),动(dòng )之(zhī )序(xù )也(yě )。”薛(xuē )生(shēng )曰(yuē ):“智(zhì )可(kě )独(dú )行(háng )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“仁(rén )以(yǐ )守(shǒu )之(zhī ),不(bú )能(néng )仁(rén )则(zé )智(zhì )息(xī )矣(yǐ ),安(ān )所(suǒ )行(háng )乎(hū )哉(zāi )?”

子(zǐ )曰(yuē ):“元(yuán )亨(hēng )利(lì )贞(zhēn )。运(yùn )行(háng )不(bú )匮(kuì )者(zhě ),智(zhì )之(zhī )功(gōng )也(yě )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“佞(nìng )以(yǐ )承(chéng )上(shàng ),残(cán )以(yǐ )御(yù )下(xià ),诱(yòu )之(zhī )以(yǐ )义(yì )不(bú )动(dòng )也(yě )。”

董(dǒng )常(cháng )死(sǐ ),子(zǐ )哭(kū )之(zhī ),终(zhōng )日(rì )不(bú )绝(jué )。门(mén )人(rén )曰(yuē ):“何(hé )悲(bēi )之(zhī )深(shēn )也(yě )?”曰(yuē ):“吾(wú )悲(bēi )夫(fū )天(tiān )之(zhī )不(bú )相(xiàng )道(dào )也(yě )。之(zhī )子(zǐ )殁(mò ),吾(wú )亦(yì )将(jiāng )逝(shì )矣(yǐ )。明(míng )王(wáng )虽(suī )兴(xìng ),无(wú )以(yǐ )定(dìng )礼(lǐ )乐(lè )矣(yǐ )。”

子(zǐ )赞(zàn )《易(yì )》,至(zhì )《序(xù )卦(guà )》,曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi ),时(shí )之(zhī )相(xiàng )生(shēng )也(yě )!达(dá )者(zhě )可(kě )与(yǔ )几(jǐ )矣(yǐ )。”至(zhì )《杂(zá )卦(guà )》,曰(yuē ):“旁(páng )行(háng )而(ér )不(bú )流(liú ),守(shǒu )者(zhě )可(kě )与(yǔ )存(cún )义(yì )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“名(míng )实(shí )相(xiàng )生(shēng ),利(lì )用(yòng )相(xiàng )成(chéng ),是(shì )非(fēi )相(xiàng )明(míng ),去(qù )就(jiù )相(xiàng )安(ān )也(yě )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )问(wèn ):“太(tài )平(píng )可(kě )致(zhì )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“五(wǔ )常(cháng )之(zhī )典(diǎn ),三(sān )王(wáng )之(zhī )诰(gào ),两(liǎng )汉(hàn )之(zhī )制(zhì ),粲(càn )然(rán )可(kě )见(jiàn )矣(yǐ )。”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“王(wáng )泽(zé )竭(jié )而(ér )诸(zhū )侯(hóu )仗(zhàng )义(yì )矣(yǐ ),帝(dì )制(zhì )衰(shuāi )而(ér )天(tiān )下(xià )言(yán )利(lì )矣(yǐ )。”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“强(qiáng )国(guó )战(zhàn )兵(bīng ),霸(bà )国(guó )战(zhàn )智(zhì ),王(wáng )国(guó )战(zhàn )义(yì ),帝(dì )国(guó )战(zhàn )德(dé ),皇(huáng )国(guó )战(zhàn )无(wú )为(wéi )。天(tiān )子(zǐ )而(ér )战(zhàn )兵(bīng ),则(zé )王(wáng )霸(bà )之(zhī )道(dào )不(bú )抗(kàng )矣(yǐ ),又(yòu )焉(yān )取(qǔ )帝(dì )名(míng )乎(hū )?故(gù )帝(dì )制(zhì )没(méi )而(ér )名(míng )实(shí )散(sàn )矣(yǐ )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“多(duō )言(yán ),德(dé )之(zhī )贼(zéi )也(yě );多(duō )事(shì ),生(shēng )之(zhī )仇(chóu )也(yě )。”薛(xuē )方(fāng )士(shì )曰(yuē ):“逢(féng )恶(è )斥(chì )之(zhī ),遇(yù )邪(xié )正(zhèng )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”子(zǐ )曰(yuē ):“其(qí )有(yǒu )不(bú )得(dé )其(qí )死(sǐ )乎(hū )?必(bì )也(yě )言(yán )之(zhī )无(wú )罪(zuì ),闻(wén )之(zhī )以(yǐ )诫(jiè )。”

或(huò )问(wèn )韦(wéi )孝(xiào )宽(kuān )。子(zǐ )曰(yuē ):“干(gàn )矣(yǐ )。”问(wèn )杨(yáng )愔(yīn )。子(zǐ )曰(yuē ):“辅(fǔ )矣(yǐ )。”

宇(yǔ )文(wén )化(huà )及(jí )问(wèn )天(tiān )道(dào )人(rén )事(shì )如(rú )何(hé )。子(zǐ )曰(yuē ):“顺(shùn )阴(yīn )阳(yáng )仁(rén )义(yì ),如(rú )斯(sī )而(ér )已(yǐ )。”

贾(jiǎ )琼(qióng )为(wéi )吏(lì ),以(yǐ )事(shì )楚(chǔ )公(gōng )。将(jiāng )行(háng ),子(zǐ )饯(jiàn )之(zhī )。琼(qióng )曰(yuē ):“愿(yuàn )闻(wén )事(shì )人(rén )之(zhī )道(dào )。”子(zǐ )曰(yuē ):“远(yuǎn )而(ér )无(wú )介(jiè ),就(jiù )而(ér )无(wú )谄(chǎn )。泛(fàn )乎(hū )利(lì )而(ér )讽(fěng )之(zhī ),无(wú )斗(dòu )其(qí )捷(jié )。”琼(qióng )曰(yuē ):“终(zhōng )身(shēn )诵(sòng )之(zhī )。”子(zǐ )曰(yuē ):“终(zhōng )身(shēn )行(háng )之(zhī )可(kě )也(yě )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“《元(yuán )经(jīng )》其(qí )正(zhèng )名(míng )乎(hū )?皇(huáng )始(shǐ )之(zhī )帝(dì ),征(zhēng )天(tiān )以(yǐ )授(shòu )之(zhī )也(yě )。晋(jìn )、宋(sòng )之(zhī )王(wáng ),近(jìn )于(yú )正(zhèng )体(tǐ ),于(yú )是(shì )乎(hū )未(wèi )忘(wàng )中(zhōng )国(guó ),穆(mù )公(gōng )之(zhī )志(zhì )也(yě )。齐(qí )、梁(liáng )、陈(chén )之(zhī )德(dé ),斥(chì )之(zhī )于(yú )四(sì )夷(yí )也(yě ),以(yǐ )明(míng )中(zhōng )国(guó )之(zhī )有(yǒu )代(dài ),太(tài )和(hé )之(zhī )力(lì )也(yě )。”

子(zǐ )曰(yuē ):“改(gǎi )元(yuán )立(lì )号(hào ),非(fēi )古(gǔ )也(yě ),其(qí )于(yú )彼(bǐ )心(xīn )自(zì )作(zuò )之(zhī )乎(hū )?”

或(huò )问(wèn ):“志(zhì )意(yì )修(xiū ),骄(jiāo )富(fù )贵(guì ),道(dào )义(yì )重(zhòng ),轻(qīng )王(wáng )侯(hóu ),如(rú )何(hé )?”子(zǐ )曰(yuē ):“彼(bǐ )有(yǒu )以(yǐ )自(zì )守(shǒu )也(yě )。”

薛(xuē )生(shēng )曰(yuē ):“殇(shāng )之(zhī )后(hòu ),帝(dì )制(zhì )绝(jué )矣(yǐ ),《元(yuán )经(jīng )》何(hé )以(yǐ )不(bú )兴(xìng )乎(hū )?”子(zǐ )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )帝(dì )制(zhì ),并(bìng )心(xīn )一(yī )气(qì )以(yǐ )待(dài )也(yě )。倾(qīng )耳(ěr )以(yǐ )听(tīng ),拭(shì )目(mù )而(ér )视(shì ),故(gù )假(jiǎ )之(zhī )以(yǐ )岁(suì )时(shí )。桓(huán )、灵(líng )之(zhī )际(jì ),帝(dì )制(zhì )遂(suí )亡(wáng )矣(yǐ )。文(wén )、明(míng )之(zhī )际(jì ),魏(wèi )制(zhì )其(qí )未(wèi )成(chéng )乎(hū )?太(tài )康(kāng )之(zhī )始(shǐ ),书(shū )同(tóng )文(wén ),车(chē )同(tóng )轨(guǐ )。君(jūn )子(zǐ )曰(yuē ):帝(dì )制(zhì )可(kě )作(zuò )矣(yǐ ),而(ér )不(bú )克(kè )振(zhèn )。故(gù )永(yǒng )熙(xī )之(zhī )后(hòu ),君(jūn )子(zǐ )息(xī )心(xīn )焉(yān )。”曰(yuē ):“谓(wèi )之(zhī )何(hé )哉(zāi )?《元(yuán )经(jīng )》于(yú )是(shì )不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )作(zuò )也(yě )?”文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》作(zuò )而(ér )典(diǎn )、诰(gào )绝(jué )矣(yǐ ),《元(yuán )经(jīng )》兴(xìng )而(ér )帝(dì )制(zhì )亡(wáng )矣(yǐ )。”

文(wén )中(zhōng )子(zǐ )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )不(bú )贡(gòng )诗(shī ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )采(cǎi )风(fēng ),乐(lè )官(guān )不(bú )达(dá )雅(yǎ ),国(guó )史(shǐ )不(bú )明(míng )变(biàn )。呜(wū )呼(hū )!斯(sī )则(zé )久(jiǔ )矣(yǐ )。《诗(shī )》可(kě )以(yǐ )不(bú )续(xù )乎(hū )?”

阅读:26630

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷五·问易篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库