汉纪二十三【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪二十三》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )强(qiáng )圉(yǔ )协(xié )洽(qià ),凡(fán )九(jiǔ )年(nián )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )阳(yáng )朔(shuò )三(sān )年(nián )(己(jǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),陨(yǔn )石(shí )东(dōng )郡(jùn )八(bā )。

夏(xià ),六(liù )月(yuè ),颍(yǐng )川(chuān )铁(tiě )官(guān )徙(xǐ )申(shēn )屠(tú )圣(shèng )等(děng )百(bǎi )八(bā )十(shí )人(rén )杀(shā )长(zhǎng )吏(lì ),盗(dào )库(kù )兵(bīng ),自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn ),经(jīng )历(lì )九(jiǔ )郡(jùn )。遣(qiǎn )丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )、御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )逐(zhú )捕(bǔ ),以(yǐ )军(jūn )兴(xìng )从(cóng )事(shì ),皆(jiē )伏(fú )辜(gū )。

秋(qiū ),王(wáng )凤(fèng )疾(jí ),天(tiān )子(zǐ )数(shù )自(zì )临(lín )问(wèn ),亲(qīn )执(zhí )其(qí )手(shǒu )涕(tì )泣(qì )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )病(bìng ),如(rú )有(yǒu )不(bú )可(kě )言(yán ),平(píng )阿(ā )侯(hóu )谭(tán )次(cì )将(jiāng )军(jūn )矣(yǐ )!”凤(fèng )顿(dùn )首(shǒu )泣(qì )曰(yuē ):“谭(tán )等(děng )虽(suī )与(yǔ )臣(chén )至(zhì )亲(qīn ),行(háng )皆(jiē )奢(shē )僭(jiàn ),无(wú )以(yǐ )率(lǜ )导(dǎo )百(bǎi )姓(xìng ),不(bú )如(rú )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )音(yīn )谨(jǐn )敕(chì ),臣(chén )敢(gǎn )以(yǐ )死(sǐ )保(bǎo )之(zhī )!”及(jí )凤(fèng )且(qiě )死(sǐ ),上(shàng )疏(shū )谢(xiè )上(shàng ),复(fù )固(gù )荐(jiàn )音(yīn )自(zì )代(dài ),言(yán )谭(tán )等(děng )五(wǔ )人(rén )必(bì )不(bú )可(kě )用(yòng );天(tiān )子(zǐ )然(rán )之(zhī )。初(chū ),谭(tán )倨(jù ),不(bú )肯(kěn )事(shì )凤(fèng ),而(ér )音(yīn )敬(jìng )凤(fèng ),卑(bēi )恭(gōng )如(rú )子(zǐ ),故(gù )凤(fèng )荐(jiàn )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),凤(fèng )薨(hōng )。九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),以(yǐ )王(wáng )音(yīn )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),而(ér )王(wáng )谭(tán )位(wèi )特(tè )进(jìn ),领(lǐng )城(chéng )门(mén )兵(bīng )。安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )谷(gǔ )永(yǒng )以(yǐ )谭(tán )失(shī )职(zhí ),劝(quàn )谭(tán )辞(cí )让(ràng ),不(bú )受(shòu )城(chéng )门(mén )职(zhí );由(yóu )是(shì )谭(tán )、音(yīn )相(xiàng )与(yǔ )不(bú )平(píng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn )于(yú )永(yǒng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。永(yǒng ),定(dìng )国(guó )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )阳(yáng )朔(shuò )四(sì )年(nián )(庚(gēng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),雨(yǔ )雪(xuě )。

秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),东(dōng )平(píng )思(sī )王(wáng )宇(yǔ )薨(hōng )。

少(shǎo )府(fǔ )王(wáng )骏(jùn )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。骏(jùn ),吉(jí )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。先(xiān )是(shì ),京(jīng )兆(zhào )有(yǒu )赵(zhào )广(guǎng )汉(hàn )、张(zhāng )敞(chǎng )、王(wáng )尊(zūn )、王(wáng )章(zhāng )、王(wáng )骏(jùn ),皆(jiē )有(yǒu )能(néng )名(míng ),故(gù )京(jīng )师(shī )称(chēng )曰(yuē ):“前(qián )有(yǒu )赵(zhào )、张(zhāng ),后(hòu )有(yǒu )三(sān )王(wáng )。”

闰(rùn )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),于(yú )永(yǒng )卒(zú )。

乌(wū )孙(sūn )小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí )乌(wū )就(jiù )屠(tú )死(sǐ ),子(zǐ )拊(fǔ )离(lí )代(dài )立(lì );为(wéi )弟(dì )日(rì )贰(èr )所(suǒ )杀(shā )。汉(hàn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )立(lì )拊(fǔ )离(lí )子(zǐ )安(ān )日(rì )为(wéi )小(xiǎo )昆(kūn )弥(mí )。日(rì )贰(èr )亡(wáng )阻(zǔ )康(kāng )居(jū );安(ān )日(rì )使(shǐ )贵(guì )人(rén )姑(gū )莫(mò )匿(nì )等(děng )三(sān )人(rén )诈(zhà )亡(wáng )从(cóng )日(rì )贰(èr ),刺(cì )杀(shā )之(zhī )。于(yú )是(shì )西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó )上(shàng )书(shū ),愿(yuàn )复(fù )得(dé )前(qián )都(dōu )护(hù )段(duàn )会(huì )宗(zōng );上(shàng )从(cóng )之(zhī )。城(chéng )郭(guō )诸(zhū )国(guó )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )翕(xī )然(rán )亲(qīn )附(fù )。

谷(gǔ )永(yǒng )奏(zòu )言(yán ):“圣(shèng )王(wáng )不(bú )以(yǐ )名(míng )誉(yù )加(jiā )于(yú )实(shí )效(xiào );御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )任(rèn )重(zhòng )职(zhí )大(dà ),少(shǎo )府(fǔ )宣(xuān )达(dá )于(yú )从(cóng )政(zhèng ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )留(liú )神(shén )考(kǎo )察(chá )!”上(shàng )然(rán )之(zhī )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )鸿(hóng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián )(辛(xīn )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )巳(sì ),以(yǐ )薛(xuē )宣(xuān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

二(èr )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )初(chū )陵(líng ),赦(shè )作(zuò )徒(tú );以(yǐ )新(xīn )丰(fēng )戏(xì )乡(xiāng )为(wéi )昌(chāng )陵(líng )县(xiàn ),奉(fèng )初(chū )陵(líng )。

上(shàng )始(shǐ )为(wéi )微(wēi )行(háng ),从(cóng )期(qī )门(mén )郎(láng )或(huò )私(sī )奴(nú )十(shí )馀(yú )人(rén ),或(huò )乘(chéng )小(xiǎo )车(chē ),或(huò )皆(jiē )骑(qí ),出(chū )入(rù )市(shì )里(lǐ )郊(jiāo )野(yě ),远(yuǎn )至(zhì )旁(páng )县(xiàn )甘(gān )泉(quán )、长(zhǎng )杨(yáng )、五(wǔ )柞(zhà ),斗(dòu )鸡(jī )、走(zǒu )马(mǎ ),常(cháng )自(zì )称(chēng )富(fù )平(píng )侯(hóu )家(jiā )人(rén )。富(fù )平(píng )侯(hóu )者(zhě ),张(zhāng )安(ān )世(shì )四(sì )世(shì )孙(sūn )放(fàng )也(yě )。放(fàng )父(fù )临(lín ),尚(shàng )敬(jìng )武(wǔ )公(gōng )主(zhǔ ),生(shēng )放(fàng ),放(fàng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),娶(qǔ )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )女(nǚ )弟(dì ),当(dāng )时(shí )宠(chǒng )幸(xìng )无(wú )比(bǐ ),故(gù )假(jiǎ )称(chēng )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),张(zhāng )禹(yǔ )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )罢(bà ),以(yǐ )列(liè )侯(hóu )朝(cháo )朔(shuò )、望(wàng ),位(wèi )特(tè )进(jìn ),见(jiàn )礼(lǐ )如(rú )丞(chéng )相(xiàng ),赏(shǎng )赐(cì )前(qián )后(hòu )数(shù )千(qiān )万(wàn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),薛(xuē )宣(xuān )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )高(gāo )阳(yáng )侯(hóu );京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )王(wáng )骏(jùn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

王(wáng )音(yīn )既(jì )以(yǐ )从(cóng )舅(jiù )越(yuè )亲(qīn )用(yòng )事(shì ),小(xiǎo )心(xīn )亲(qīn )职(zhí )。上(shàng )以(yǐ )音(yīn )自(zì )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )入(rù )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),不(bú )获(huò )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )封(fēng ),六(liù )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),封(fēng )音(yīn )为(wéi )安(ān )阳(yáng )侯(hóu )。

冬(dōng ),黄(huáng )龙(lóng )见(jiàn )真(zhēn )定(dìng )。

是(shì )岁(suì ),匈(xiōng )奴(nú )复(fù )株(zhū )累(lèi )单(dān )于(yú )死(sǐ ),弟(dì )且(qiě )糜(mí )胥(xū )立(lì ),为(wéi )搜(sōu )谐(xié )若(ruò )鞮(dī )单(dān )于(yú );遣(qiǎn )子(zǐ )左(zuǒ )祝(zhù )都(dōu )韩(hán )王(wáng )呴(hǒu )留(liú )斯(sī )侯(hóu )入(rù )侍(shì ),以(yǐ )且(qiě )莫(mò )车(chē )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )鸿(hóng )嘉(jiā )二(èr )年(nián )(壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),上(shàng )行(háng )幸(xìng )云(yún )阳(yáng )、甘(gān )泉(quán )。

三(sān )月(yuè ),博(bó )士(shì )行(háng )大(dà )射(shè )礼(lǐ )。有(yǒu )飞(fēi )雉(zhì )集(jí )于(yú )庭(tíng ),历(lì )阶(jiē )登(dēng )堂(táng )而(ér )雊(gòu );后(hòu )雉(zhì )又(yòu )集(jí )太(tài )常(cháng )、宗(zōng )正(zhèng )、丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )府(fǔ ),又(yòu )集(jí )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )承(chéng )明(míng )殿(diàn )屋(wū )上(shàng )。车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )音(yīn )、待(dài )诏(zhào )宠(chǒng )等(děng )上(shàng )言(yán ):“天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì ),以(yǐ )类(lèi )相(xiàng )应(yīng );谴(qiǎn )告(gào )人(rén )君(jūn ),甚(shèn )微(wēi )而(ér )著(zhe )。雉(zhì )者(zhě )听(tīng )察(chá ),先(xiān )闻(wén )雷(léi )声(shēng ),故(gù )《月(yuè )令(lìng )》以(yǐ )纪(jì )气(qì )。《经(jīng )》载(zǎi )高(gāo )宗(zōng )雊(gòu )雉(zhì )之(zhī )异(yì ),以(yǐ )明(míng )转(zhuǎn )祸(huò )为(wéi )福(fú )之(zhī )验(yàn )。今(jīn )雉(zhì )以(yǐ )博(bó )士(shì )行(háng )礼(lǐ )之(zhī )日(rì )大(dà )众(zhòng )聚(jù )会(huì ),飞(fēi )集(jí )于(yú )庭(tíng ),历(lì )阶(jiē )登(dēng )堂(táng ),万(wàn )众(zhòng )睢(suī )睢(suī ),惊(jīng )怪(guài )连(lián )日(rì ),径(jìng )历(lì )三(sān )公(gōng )之(zhī )府(fǔ ),太(tài )常(cháng )、宗(zōng )正(zhèng )典(diǎn )宗(zōng )庙(miào )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )官(guān ),然(rán )后(hòu )入(rù )宫(gōng ),其(qí )宿(xiǔ )留(liú )告(gào )晓(xiǎo )人(rén ),具(jù )备(bèi )深(shēn )切(qiē );虽(suī )人(rén )道(dào )相(xiàng )戒(jiè ),何(hé )以(yǐ )过(guò )是(shì )!”后(hòu )帝(dì )使(shǐ )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )晁(cháo )闳(hóng )诏(zhào )音(yīn )曰(yuē ):“闻(wén )捕(bǔ )得(dé )雉(zhì ),毛(máo )羽(yǔ )颇(pō )摧(cuī )折(shé ),类(lèi )拘(jū )执(zhí )者(zhě ),得(dé )无(wú )人(rén )为(wéi )之(zhī )?”音(yīn )复(fù )对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )安(ān )得(dé )亡(wáng )国(guó )之(zhī )语(yǔ )!不(bú )知(zhī )谁(shuí )主(zhǔ )为(wéi )佞(nìng )谄(chǎn )之(zhī )计(jì ),诬(wū )乱(luàn )圣(shèng )德(dé )如(rú )此(cǐ )者(zhě )!左(zuǒ )右(yòu )阿(ā )谀(yú )甚(shèn )众(zhòng ),不(bú )待(dài )臣(chén )音(yīn )复(fù )谄(chǎn )而(ér )足(zú )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),保(bǎo )位(wèi )自(zì )守(shǒu ),莫(mò )有(yǒu )正(zhèng )言(yán )。如(rú )令(lìng )陛(bì )下(xià )觉(jiào )寤(wù ),惧(jù )大(dà )祸(huò )且(qiě )至(zhì )身(shēn ),深(shēn )责(zé )臣(chén )下(xià ),绳(shéng )以(yǐ )圣(shèng )法(fǎ ),臣(chén )音(yīn )当(dāng )先(xiān )诛(zhū ),岂(qǐ )有(yǒu )以(yǐ )自(zì )解(jiě )哉(zāi )!今(jīn )即(jí )位(wèi )十(shí )五(wǔ )年(nián ),继(jì )嗣(sì )不(bú )立(lì ),日(rì )日(rì )驾(jià )车(chē )而(ér )出(chū ),失(shī )行(háng )流(liú )闻(wén );海(hǎi )内(nèi )传(chuán )之(zhī ),甚(shèn )于(yú )京(jīng )师(shī )。外(wài )有(yǒu )微(wēi )行(háng )之(zhī )害(hài ),内(nèi )有(yǒu )疾(jí )病(bìng )之(zhī )忧(yōu ),皇(huáng )天(tiān )数(shù )见(jiàn )灾(zāi )异(yì ),欲(yù )人(rén )变(biàn )更(gèng ),终(zhōng )已(yǐ )不(bú )改(gǎi )。天(tiān )尚(shàng )不(bú )能(néng )感(gǎn )动(dòng )陛(bì )下(xià ),臣(chén )子(zǐ )何(hé )望(wàng )!独(dú )有(yǒu )极(jí )言(yán )待(dài )死(sǐ ),命(mìng )在(zài )朝(cháo )暮(mù )而(ér )已(yǐ )。如(rú )有(yǒu )不(bú )然(rán ),老(lǎo )母(mǔ )安(ān )得(dé )处(chù )所(suǒ ),尚(shàng )何(hé )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )有(yǒu )!高(gāo )祖(zǔ )天(tiān )下(xià )当(dāng )以(yǐ )谁(shuí )属(shǔ )乎(hū )!宜(yí )谋(móu )于(yú )贤(xián )智(zhì ),克(kè )己(jǐ )复(fù )礼(lǐ ),以(yǐ )求(qiú )天(tiān )意(yì ),继(jì )嗣(sì )可(kě )立(lì ),灾(zāi )变(biàn )尚(shàng )可(kě )销(xiāo )也(yě )。”

初(chū ),元(yuán )帝(dì )俭(jiǎn )约(yuē ),渭(wèi )陵(líng )不(bú )复(fù )徙(xǐ )民(mín )起(qǐ )邑(yì );帝(dì )起(qǐ )初(chū )陵(líng ),数(shù )年(nián )后(hòu ),乐(lè )霸(bà )陵(líng )曲(qǔ )亭(tíng )南(nán ),更(gèng )营(yíng )之(zhī )。将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )解(jiě )万(wàn )年(nián )使(shǐ )陈(chén )汤(tāng )为(wéi )奏(zòu ),请(qǐng )为(wéi )初(chū )陵(líng )徙(xǐ )民(mín )起(qǐ )邑(yì ),欲(yù )自(zì )以(yǐ )为(wéi )功(gōng ),求(qiú )重(zhòng )赏(shǎng )。汤(tāng )因(yīn )自(zì )请(qǐng )先(xiān )徙(xǐ ),冀(jì )得(dé )美(měi )田(tián )宅(zhái )。上(shàng )从(cóng )其(qí )言(yán ),果(guǒ )起(qǐ )昌(chāng )陵(líng )邑(yì )。

夏(xià ),徙(xǐ )郡(jùn )国(guó )豪(háo )桀(jié )赀(zī )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )以(yǐ )上(shàng )五(wǔ )千(qiān )户(hù )于(yú )昌(chāng )陵(líng )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )杜(dù )邮(yóu )三(sān )。

六(liù )月(yuè ),立(lì )中(zhōng )山(shān )宪(xiàn )王(wáng )孙(sūn )云(yún )客(kè )为(wéi )广(guǎng )德(dé )王(wáng )。

是(shì )岁(suì ),城(chéng )阳(yáng )哀(āi )王(wáng )云(yún )薨(hōng );无(wú )子(zǐ ),国(guó )除(chú )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )鸿(hóng )嘉(jiā )三(sān )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )年(nián ))

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

大(dà )旱(hàn )。

王(wáng )氏(shì )五(wǔ )侯(hóu )争(zhēng )以(yǐ )奢(shē )侈(chǐ )相(xiàng )尚(shàng )。成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )尝(cháng )病(bìng ),欲(yù )避(bì )暑(shǔ ),从(cóng )上(shàng )借(jiè )明(míng )光(guāng )宫(gōng )。后(hòu )又(yòu )穿(chuān )长(zhǎng )安(ān )城(chéng ),引(yǐn )内(nèi )沣(fēng )水(shuǐ ),注(zhù )第(dì )中(zhōng )大(dà )陂(bēi )以(yǐ )行(háng )船(chuán ),立(lì )羽(yǔ )盖(gài ),张(zhāng )周(zhōu )帷(wéi ),楫(jí )棹(zhào )越(yuè )歌(gē )。上(shàng )幸(xìng )商(shāng )第(dì ),见(jiàn )穿(chuān )城(chéng )引(yǐn )水(shuǐ ),意(yì )恨(hèn ),内(nèi )衔(xián )之(zhī ),未(wèi )言(yán );后(hòu )微(wēi )行(háng )出(chū ),过(guò )曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu )第(dì ),又(yòu )见(jiàn )园(yuán )中(zhōng )土(tǔ )山(shān )、渐(jiàn )台(tái ),象(xiàng )白(bái )虎(hǔ )殿(diàn )。于(yú )是(shì )上(shàng )怒(nù ),以(yǐ )让(ràng )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )音(yīn )。商(shāng )、根(gēn )兄(xiōng )弟(dì )欲(yù )自(zì )黥(qíng )、劓(yì )以(yǐ )谢(xiè )太(tài )后(hòu )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),乃(nǎi )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )责(zé )问(wèn )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),知(zhī )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )等(děng )奢(shē )僭(jiàn )不(bú )轨(guǐ ),藏(cáng )匿(nì )奸(jiān )猾(huá ),皆(jiē )阿(ā )纵(zòng ),不(bú )举(jǔ )奏(zòu )正(zhèng )法(fǎ );二(èr )人(rén )顿(dùn )首(shǒu )省(shěng )户(hù )下(xià )。又(yòu )赐(cì )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )音(yīn )策(cè )书(shū )曰(yuē ):“外(wài )家(jiā )何(hé )甘(gān )乐(lè )祸(huò )败(bài )!而(ér )欲(yù )自(zì )黥(qíng )、劓(yì ),相(xiàng )戮(lù )辱(rǔ )于(yú )太(tài )后(hòu )前(qián ),伤(shāng )慈(cí )母(mǔ )之(zhī )心(xīn ),以(yǐ )危(wēi )乱(luàn )国(guó )家(jiā )!外(wài )家(jiā )宗(zōng )族(zú )强(qiáng ),上(shàng )一(yī )身(shēn )浸(jìn )弱(ruò )日(rì )久(jiǔ ),今(jīn )将(jiāng )一(yī )施(shī )之(zhī ),君(jūn )其(qí )召(zhào )诸(zhū )侯(hóu ),令(lìng )待(dài )府(fǔ )舍(shě )!”是(shì )日(rì ),诏(zhào )尚(shàng )书(shū )奏(zòu )文(wén )帝(dì )时(shí )诛(zhū )将(jiāng )军(jūn )薄(báo )昭(zhāo )故(gù )事(shì )。车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )音(yīn )藉(jiè )稿(gǎo )请(qǐng )罪(zuì ),商(shāng )、立(lì )、根(gēn )皆(jiē )负(fù )斧(fǔ )质(zhì )谢(xiè ),良(liáng )久(jiǔ )乃(nǎi )已(yǐ )。上(shàng )特(tè )欲(yù )恐(kǒng )之(zhī ),实(shí )无(wú )意(yì )诛(zhū )也(yě )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),孝(xiào )景(jǐng )庙(miào )北(běi )阙(què )灾(zāi )。

初(chū ),许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )与(yǔ )班(bān )婕(jié )妤(yú )皆(jiē )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng )。上(shàng )尝(cháng )游(yóu )后(hòu )庭(tíng ),欲(yù )与(yǔ )婕(jié )妤(yú )同(tóng )辇(niǎn )载(zǎi ),婕(jié )妤(yú )辞(cí )曰(yuē ):“观(guān )古(gǔ )图(tú )画(huà ),贤(xián )圣(shèng )之(zhī )君(jūn )皆(jiē )有(yǒu )名(míng )臣(chén )在(zài )侧(cè ),三(sān )代(dài )末(mò )主(zhǔ )乃(nǎi )有(yǒu )嬖(bì )妾(qiè )。今(jīn )欲(yù )同(tóng )辇(niǎn ),得(dé )无(wú )近(jìn )似(sì )之(zhī )乎(hū )!”上(shàng )善(shàn )其(qí )言(yán )而(ér )止(zhǐ )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),喜(xǐ )曰(yuē ):“古(gǔ )有(yǒu )樊(fán )姬(jī ),今(jīn )有(yǒu )班(bān )婕(jié )妤(yú )!”班(bān )婕(jié )妤(yú )进(jìn )侍(shì )者(zhě )李(lǐ )平(píng )得(dé )幸(xìng ),亦(yì )为(wéi )婕(jié )妤(yú ),赐(cì )姓(xìng )曰(yuē )卫(wèi )。其(qí )后(hòu ),上(shàng )微(wēi )行(háng )过(guò )阳(yáng )阿(ā )主(zhǔ )家(jiā ),悦(yuè )歌(gē )舞(wǔ )者(zhě )赵(zhào )飞(fēi )燕(yàn ),召(zhào )入(rù )宫(gōng ),大(dà )幸(xìng );有(yǒu )女(nǚ )弟(dì ),复(fù )召(zhào )入(rù ),姿(zī )性(xìng )尤(yóu )醲(nóng )粹(cuì ),左(zuǒ )右(yòu )见(jiàn )之(zhī ),皆(jiē )啧(zé )啧(zé )嗟(jiē )赏(shǎng )。有(yǒu )宣(xuān )帝(dì )时(shí )披(pī )香(xiāng )博(bó )士(shì )淖(nào )方(fāng )成(chéng )在(zài )帝(dì )后(hòu ),唾(tuò )曰(yuē ):“此(cǐ )祸(huò )水(shuǐ )也(yě ),灭(miè )火(huǒ )必(bì )矣(yǐ )!”姊(zǐ )、弟(dì )俱(jù )为(wéi )婕(jié )妤(yú ),贵(guì )倾(qīng )后(hòu )宫(gōng )。许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )、班(bān )婕(jié )妤(yú )皆(jiē )失(shī )宠(chǒng )。于(yú )是(shì )赵(zhào )飞(fēi )燕(yàn )谮(zèn )告(gào )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )、班(bān )婕(jié )妤(yú )挟(jiā )媚(mèi )道(dào ),祝(zhù )诅(zǔ )后(hòu )宫(gōng ),詈(lì )及(jí )主(zhǔ )上(shàng )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),许(xǔ )后(hòu )废(fèi )处(chù )昭(zhāo )台(tái )宫(gōng ),后(hòu )姊(zǐ )谒(yè )等(děng )皆(jiē )诛(zhū )死(sǐ ),亲(qīn )属(shǔ )归(guī )故(gù )郡(jùn )。考(kǎo )问(wèn )班(bān )婕(jié )妤(yú ),婕(jié )妤(yú )对(duì )曰(yuē ):“妾(qiè )闻(wén )‘死(sǐ )生(shēng )有(yǒu )命(mìng ),富(fù )贵(guì )在(zài )天(tiān )。’修(xiū )正(zhèng )尚(shàng )未(wèi )蒙(méng )福(fú ),为(wéi )邪(xié )欲(yù )以(yǐ )何(hé )望(wàng )!使(shǐ )鬼(guǐ )神(shén )有(yǒu )知(zhī ),不(bú )受(shòu )不(bú )臣(chén )之(zhī )诉(sù );如(rú )其(qí )无(wú )知(zhī ),诉(sù )之(zhī )何(hé )益(yì )!故(gù )不(bú )为(wéi )也(yě )。”上(shàng )善(shàn )其(qí )对(duì ),赦(shè )之(zhī ),赐(cì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )。赵(zhào )氏(shì )姊(zǐ )、弟(dì )骄(jiāo )妒(dù ),婕(jié )妤(yú )恐(kǒng )久(jiǔ )见(jiàn )危(wēi ),乃(nǎi )求(qiú )共(gòng )养(yǎng )太(tài )后(hòu )于(yú )长(zhǎng )信(xìn )宫(gōng )。上(shàng )许(xǔ )焉(yān )。

广(guǎng )汉(hàn )男(nán )子(zǐ )郑(zhèng )躬(gōng )等(děng )六(liù )十(shí )馀(yú )人(rén )攻(gōng )官(guān )寺(sì ),篡(cuàn )囚(qiú )徒(tú ),盗(dào )库(kù )兵(bīng );自(zì )称(chēng )山(shān )君(jūn )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )鸿(hóng )嘉(jiā )四(sì )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )七(qī )年(nián ))

秋(qiū ),勃(bó )海(hǎi )、清(qīng )河(hé )、信(xìn )都(dōu )河(hé )水(shuǐ )湓(pén )溢(yì ),灌(guàn )县(xiàn )、邑(yì )三(sān )十(shí )一(yī ),败(bài )官(guān )亭(tíng )、民(mín )舍(shě )四(sì )万(wàn )馀(yú )所(suǒ )。平(píng )陵(líng )李(lǐ )寻(xún )等(děng )奏(zòu )言(yán ):“议(yì )者(zhě )常(cháng )欲(yù )求(qiú )索(suǒ )九(jiǔ )河(hé )故(gù )迹(jì )而(ér )穿(chuān )之(zhī )。今(jīn )因(yīn )其(qí )自(zì )决(jué ),可(kě )且(qiě )勿(wù )塞(sāi ),以(yǐ )观(guān )水(shuǐ )势(shì );河(hé )欲(yù )居(jū )之(zhī ),当(dāng )稍(shāo )自(zì )成(chéng )川(chuān ),跳(tiào )出(chū )沙(shā )土(tǔ )。然(rán )后(hòu )顺(shùn )天(tiān )心(xīn )而(ér )图(tú )之(zhī ),必(bì )有(yǒu )成(chéng )功(gōng ),而(ér )用(yòng )财(cái )力(lì )寡(guǎ )。”于(yú )是(shì )遂(suí )止(zhǐ )不(bú )塞(sāi )。朝(cháo )臣(chén )数(shù )言(yán )百(bǎi )姓(xìng )可(kě )哀(āi ),上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )处(chù )业(yè )振(zhèn )赡(shàn )之(zhī )。

广(guǎng )汉(hàn )郑(zhèng )躬(gōng )等(děng )党(dǎng )与(yǔ )浸(jìn )广(guǎng ),犯(fàn )历(lì )四(sì )县(xiàn ),众(zhòng )且(qiě )万(wàn )人(rén );州(zhōu )郡(jùn )不(bú )能(néng )制(zhì )。冬(dōng ),以(yǐ )河(hé )东(dōng )都(dōu )尉(wèi )赵(zhào )护(hù )为(wéi )广(guǎng )汉(hàn )太(tài )守(shǒu ),发(fā )郡(jùn )中(zhōng )及(jí )蜀(shǔ )郡(jùn )合(hé )三(sān )万(wàn )人(rén )击(jī )之(zhī ),或(huò )相(xiàng )捕(bǔ )斩(zhǎn )除(chú )罪(zuì );旬(xún )月(yuè )平(píng )。迁(qiān )护(hù )为(wéi )执(zhí )金(jīn )吾(wú ),赐(cì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )。

是(shì )岁(suì ),平(píng )阿(ā )安(ān )侯(hóu )王(wáng )谭(tán )薨(hōng )。上(shàng )悔(huǐ )废(fèi )谭(tán )使(shǐ )不(bú )辅(fǔ )政(zhèng )而(ér )薨(hōng )也(yě ),乃(nǎi )复(fù )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )以(yǐ )特(tè )进(jìn )领(lǐng )城(chéng )门(mén )兵(bīng ),置(zhì )幕(mù )府(fǔ ),得(dé )举(jǔ )吏(lì )如(rú )将(jiāng )军(jūn )。魏(wèi )郡(jùn )杜(dù )鄴(yè )时(shí )为(wéi )郎(láng ),素(sù )善(shàn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )音(yīn ),见(jiàn )音(yīn )前(qián )与(yǔ )平(píng )阿(ā )侯(hóu )有(yǒu )隙(xì ),即(jí )说(shuō )音(yīn )曰(yuē ):“夫(fū )戚(qī )而(ér )不(bú )见(jiàn )殊(shū ),孰(shú )能(néng )无(wú )怨(yuàn )!昔(xī )秦(qín )伯(bó )有(yǒu )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )国(guó )而(ér )不(bú )能(néng )容(róng )其(qí )母(mǔ )弟(dì ),《春(chūn )秋(qiū )》讥(jī )焉(yān )。周(zhōu )、召(zhào )则(zé )不(bú )然(rán ),忠(zhōng )以(yǐ )相(xiàng )辅(fǔ ),义(yì )以(yǐ )相(xiàng )匡(kuāng ),同(tóng )己(jǐ )之(zhī )亲(qīn ),等(děng )己(jǐ )之(zhī )尊(zūn ),不(bú )以(yǐ )圣(shèng )德(dé )独(dú )兼(jiān )国(guó )宠(chǒng ),又(yòu )不(bú )为(wéi )长(zhǎng )专(zhuān )受(shòu )荣(róng )任(rèn ),分(fèn )职(zhí )于(yú )陕(shǎn ),并(bìng )为(wéi )弼(bì )疑(yí ),故(gù )内(nèi )无(wú )感(gǎn )恨(hèn )之(zhī )隙(xì ),外(wài )无(wú )侵(qīn )侮(wǔ )之(zhī )羞(xiū ),俱(jù )享(xiǎng )天(tiān )祐(yòu ),两(liǎng )荷(hé )高(gāo )名(míng )者(zhě ),盖(gài )以(yǐ )此(cǐ )也(yě )。窃(qiè )见(jiàn )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )以(yǐ )特(tè )进(jìn )领(lǐng )城(chéng )门(mén )兵(bīng ),复(fù )有(yǒu )诏(zhào )得(dé )举(jǔ )吏(lì )如(rú )五(wǔ )府(fǔ ),此(cǐ )明(míng )诏(zhào )所(suǒ )欲(yù )宠(chǒng )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )宜(yí )承(chéng )顺(shùn )圣(shèng )意(yì ),加(jiā )异(yì )往(wǎng )时(shí ),每(měi )事(shì )凡(fán )议(yì ),必(bì )与(yǔ )及(jí )之(zhī )。发(fā )于(yú )至(zhì )诚(chéng ),则(zé )孰(shú )不(bú )说(shuō )谕(yù )!”音(yīn )甚(shèn )嘉(jiā )其(qí )言(yán ),由(yóu )是(shì )与(yǔ )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )亲(qīn )密(mì )。二(èr )人(rén )皆(jiē )重(zhòng )鄴(yè )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )永(yǒng )始(shǐ )元(yuán )年(nián )(乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),太(tài )官(guān )凌(líng )室(shì )火(huǒ )。戊(wù )午(wǔ ),戾(lì )后(hòu )园(yuán )南(nán )阙(què )火(huǒ )。

上(shàng )欲(yù )立(lì )赵(zhào )婕(jié )妤(yú )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )嫌(xián )其(qí )所(suǒ )出(chū )微(wēi )甚(shèn ),难(nán )之(zhī )。太(tài )后(hòu )姊(zǐ )子(zǐ )淳(chún )于(yú )长(zhǎng )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),数(shù )往(wǎng )来(lái )通(tōng )语(yǔ )东(dōng )宫(gōng );岁(suì )馀(yú ),乃(nǎi )得(dé )太(tài )后(hòu )指(zhǐ ),许(xǔ )之(zhī )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),上(shàng )先(xiān )封(fēng )婕(jié )妤(yú )父(fù )临(lín )为(wéi )成(chéng )阳(yáng )侯(hóu )。谏(jiàn )大(dà )夫(fū )河(hé )间(jiān )刘(liú )辅(fǔ )上(shàng )书(shū ),言(yán ):“昔(xī )武(wǔ )王(wáng )、周(zhōu )公(gōng ),承(chéng )顺(shùn )天(tiān )地(dì )以(yǐ )飨(xiǎng )鱼(yú )、鸟(niǎo )之(zhī )瑞(ruì ),然(rán )犹(yóu )君(jūn )臣(chén )礻(shì )氐(dī )惧(jù ),动(dòng )色(sè )相(xiàng )戒(jiè )。况(kuàng )于(yú )季(jì )世(shì ),不(bú )蒙(méng )继(jì )嗣(sì )之(zhī )福(fú ),屡(lǚ )受(shòu )威(wēi )怒(nù )之(zhī )异(yì )者(zhě )虖(hū )!虽(suī )夙(sù )夜(yè )自(zì )责(zé ),改(gǎi )过(guò )易(yì )行(háng ),畏(wèi )天(tiān )命(mìng ),念(niàn )祖(zǔ )业(yè ),妙(miào )选(xuǎn )有(yǒu )德(dé )之(zhī )世(shì ),考(kǎo )卜(bo )窈(yǎo )窕(tiǎo )之(zhī )女(nǚ ),以(yǐ )承(chéng )宗(zōng )庙(miào ),顺(shùn )神(shén )祗(zhī )心(xīn ),塞(sāi )天(tiān )下(xià )望(wàng ),子(zǐ )孙(sūn )之(zhī )祥(xiáng )犹(yóu )恐(kǒng )晚(wǎn )暮(mù )!今(jīn )乃(nǎi )触(chù )情(qíng )纵(zòng )欲(yù ),倾(qīng )于(yú )卑(bēi )贱(jiàn )之(zhī )女(nǚ ),欲(yù )以(yǐ )母(mǔ )天(tiān )下(xià ),不(bú )畏(wèi )于(yú )天(tiān ),不(bú )愧(kuì )于(yú )人(rén ),惑(huò )莫(mò )大(dà )焉(yān )!里(lǐ )语(yǔ )曰(yuē ):‘腐(fǔ )木(mù )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )柱(zhù );人(rén )婢(bì )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )主(zhǔ )。’天(tiān )人(rén )之(zhī )所(suǒ )不(bú )予(yǔ ),必(bì )有(yǒu )祸(huò )而(ér )无(wú )福(fú ),市(shì )道(dào )皆(jiē )共(gòng )知(zhī )之(zhī ),朝(cháo )廷(tíng )莫(mò )肯(kěn )壹(yī )言(yán )。臣(chén )窃(qiè )伤(shāng )心(xīn ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )死(sǐ )!”书(shū )奏(zòu ),上(shàng )使(shǐ )侍(shì )御(yù )史(shǐ )收(shōu )缚(fù )辅(fǔ ),系(xì )掖(yè )庭(tíng )秘(mì )狱(yù ),群(qún )臣(chén )莫(mò )知(zhī )其(qí )故(gù )。于(yú )是(shì )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )辛(xīn )庆(qìng )忌(jì )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )廉(lián )褒(bāo )、光(guāng )禄(lù )勋(xūn )琅(láng )邪(xié )师(shī )丹(dān )、太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )谷(gǔ )永(yǒng )俱(jù )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )刘(liú )辅(fǔ )前(qián )以(yǐ )县(xiàn )令(lìng )求(qiú )见(jiàn ),擢(zhuó )为(wéi )谏(jiàn )大(dà )夫(fū ),此(cǐ )其(qí )言(yán )必(bì )有(yǒu )卓(zhuó )诡(guǐ )切(qiē )至(zhì )当(dāng )圣(shèng )心(xīn )者(zhě ),故(gù )得(dé )拔(bá )至(zhì )于(yú )此(cǐ );旬(xún )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),收(shōu )下(xià )秘(mì )狱(yù )。臣(chén )等(děng )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )辅(fǔ )幸(xìng )得(dé )托(tuō )公(gōng )族(zú )之(zhī )亲(qīn ),在(zài )谏(jiàn )臣(chén )之(zhī )列(liè ),新(xīn )从(cóng )下(xià )土(tǔ )来(lái ),未(wèi )知(zhī )朝(cháo )廷(tíng )体(tǐ ),独(dú )触(chù )忌(jì )讳(huì ),不(bú )足(zú )深(shēn )过(guò )。小(xiǎo )罪(zuì )宜(yí )隐(yǐn )忍(rěn )而(ér )已(yǐ ),如(rú )有(yǒu )大(dà )恶(è ),宜(yí )暴(bào )治(zhì )理(lǐ )官(guān ),与(yǔ )众(zhòng )共(gòng )之(zhī )。今(jīn )天(tiān )心(xīn )未(wèi )豫(yù ),灾(zāi )异(yì )屡(lǚ )降(jiàng ),水(shuǐ )旱(hàn )迭(dié )臻(zhēn ),方(fāng )当(dāng )隆(lóng )宽(kuān )广(guǎng )问(wèn ),褒(bāo )直(zhí )尽(jìn )下(xià )之(zhī )时(shí )也(yě ),而(ér )行(háng )惨(cǎn )急(jí )之(zhī )诛(zhū )于(yú )谏(jiàn )争(zhēng )之(zhī )臣(chén ),震(zhèn )惊(jīng )群(qún )下(xià ),失(shī )忠(zhōng )直(zhí )心(xīn )。假(jiǎ )令(lìng )辅(fǔ )不(bú )坐(zuò )直(zhí )言(yán ),所(suǒ )坐(zuò )不(bú )著(zhe ),天(tiān )下(xià )不(bú )可(kě )户(hù )晓(xiǎo )。同(tóng )姓(xìng )近(jìn )臣(chén ),本(běn )以(yǐ )言(yán )显(xiǎn ),其(qí )于(yú )治(zhì )亲(qīn )养(yǎng )忠(zhōng )之(zhī )义(yì ),诚(chéng )不(bú )宜(yí )幽(yōu )囚(qiú )于(yú )掖(yè )庭(tíng )狱(yù )。公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),见(jiàn )陛(bì )下(xià )进(jìn )用(yòng )辅(fǔ )亟(jí )而(ér )折(shé )伤(shāng )之(zhī )暴(bào ),人(rén )有(yǒu )惧(jù )心(xīn ),精(jīng )锐(ruì )销(xiāo )耎(nuò ),莫(mò )敢(gǎn )尽(jìn )节(jiē )正(zhèng )言(yán ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )有(yǒu )虞(yú )之(zhī )听(tīng ),广(guǎng )德(dé )美(měi )之(zhī )风(fēng )!臣(chén )等(děng )窃(qiè )深(shēn )伤(shāng )之(zhī ),惟(wéi )陛(bì )下(xià )留(liú )神(shén )省(shěng )察(chá )!”上(shàng )乃(nǎi )徙(xǐ )系(xì )辅(fǔ )共(gòng )工(gōng )狱(yù ),减(jiǎn )死(sǐ )罪(zuì )一(yī )等(děng ),论(lùn )为(wéi )鬼(guǐ )薪(xīn )。

初(chū ),太(tài )后(hòu )兄(xiōng )弟(dì )八(bā )人(rén ),独(dú )弟(dì )曼(màn )早(zǎo )死(sǐ ),不(bú )侯(hóu );太(tài )后(hòu )怜(lián )之(zhī )。曼(màn )寡(guǎ )妇(fù )渠(qú )供(gòng )养(yǎng )东(dōng )宫(gōng ),子(zǐ )莽(mǎng )幼(yòu )孤(gū ),不(bú )及(jí )等(děng )比(bǐ ),其(qí )群(qún )兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )将(jiāng )军(jūn )、五(wǔ )侯(hóu )子(zǐ ),乘(chéng )时(shí )侈(chǐ )靡(mí ),以(yǐ )舆(yú )马(mǎ )声(shēng )色(sè )佚(yì )游(yóu )相(xiàng )高(gāo )。莽(mǎng )因(yīn )折(shé )节(jiē )为(wéi )恭(gōng )俭(jiǎn ),勤(qín )身(shēn )博(bó )学(xué ),被(bèi )服(fú )如(rú )儒(rú )生(shēng );事(shì )母(mǔ )及(jí )寡(guǎ )嫂(sǎo ),养(yǎng )孤(gū )兄(xiōng )子(zǐ ),行(háng )甚(shèn )敕(chì )备(bèi );又(yòu )外(wài )交(jiāo )英(yīng )俊(jùn ),内(nèi )事(shì )诸(zhū )父(fù ),曲(qǔ )有(yǒu )礼(lǐ )意(yì )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )病(bìng ),莽(mǎng )侍(shì )疾(jí ),亲(qīn )尝(cháng )药(yào ),乱(luàn )首(shǒu )垢(gòu )面(miàn ),不(bú )解(jiě )衣(yī )带(dài )连(lián )月(yuè )。凤(fèng )且(qiě )死(sǐ ),以(yǐ )托(tuō )太(tài )后(hòu )及(jí )帝(dì ),拜(bài )为(wéi )黄(huáng )门(mén )郎(láng ),迁(qiān )射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi )。久(jiǔ )之(zhī ),叔(shū )父(fù )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )上(shàng )书(shū ),愿(yuàn )分(fèn )户(hù )邑(yì )以(yǐ )封(fēng )莽(mǎng )。长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )戴(dài )崇(chóng )、侍(shì )中(zhōng )金(jīn )涉(shè )、中(zhōng )郎(láng )陈(chén )汤(tāng )等(děng )皆(jiē )当(dāng )世(shì )名(míng )士(shì ),咸(xián )为(wéi )莽(mǎng )言(yán ),上(shàng )由(yóu )是(shì )贤(xián )莽(mǎng ),太(tài )后(hòu )又(yòu )数(shù )以(yǐ )为(wéi )言(yán )。五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),封(fēng )莽(mǎng )为(wéi )新(xīn )都(dōu )侯(hóu ),迁(qiān )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、侍(shì )中(zhōng )。宿(xiǔ )卫(wèi )谨(jǐn )敕(chì ),爵(jué )位(wèi )益(yì )尊(zūn ),节(jiē )操(cāo )愈(yù )谦(qiān ),散(sàn )舆(yú )马(mǎ )、衣(yī )裘(qiú )振(zhèn )施(shī )宾(bīn )客(kè ),家(jiā )无(wú )所(suǒ )馀(yú );收(shōu )赡(shàn )名(míng )士(shì ),交(jiāo )结(jié )将(jiāng )、相(xiàng )、卿(qīng )、大(dà )夫(fū )甚(shèn )众(zhòng )。故(gù )在(zài )位(wèi )更(gèng )推(tuī )荐(jiàn )之(zhī ),游(yóu )者(zhě )为(wéi )之(zhī )谈(tán )说(shuō ),虚(xū )誉(yù )隆(lóng )洽(qià ),倾(qīng )其(qí )诸(zhū )父(fù )矣(yǐ )。敢(gǎn )为(wéi )激(jī )发(fā )之(zhī )行(háng ),处(chù )之(zhī )不(bú )渐(jiàn )恧(nǜ )。尝(cháng )私(sī )买(mǎi )侍(shì )婢(bì ),昆(kūn )弟(dì )或(huò )颇(pō )闻(wén )知(zhī ),莽(mǎng )因(yīn )曰(yuē ):“后(hòu )将(jiāng )军(jūn )硃(zhū )子(zǐ )元(yuán )无(wú )子(zǐ ),莽(mǎng )闻(wén )此(cǐ )儿(ér )种(zhǒng )宜(yí )子(zǐ ),为(wéi )买(mǎi )之(zhī )”。即(jí )日(rì )以(yǐ )婢(bì )奉(fèng )硃(zhū )博(bó )。其(qí )匿(nì )情(qíng )求(qiú )名(míng )如(rú )此(cǐ )!

六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )赵(zhào )氏(shì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。皇(huáng )后(hòu )既(jì )立(lì ),宠(chǒng )少(shǎo )衰(shuāi )。而(ér )其(qí )女(nǚ )弟(dì )绝(jué )幸(xìng ),为(wéi )昭(zhāo )仪(yí ),居(jū )昭(zhāo )阳(yáng )舍(shě ),其(qí )中(zhōng )庭(tíng )彤(tóng )硃(zhū )而(ér )殿(diàn )上(shàng )髹(xiū )漆(qī );切(qiē )皆(jiē )铜(tóng )沓(tà ),黄(huáng )金(jīn )涂(tú );白(bái )玉(yù )阶(jiē );壁(bì )带(dài )往(wǎng )往(wǎng )为(wéi )黄(huáng )金(jīn )釭(gāng ),函(hán )蓝(lán )田(tián )璧(bì )、明(míng )珠(zhū )、翠(cuì )羽(yǔ )饰(shì )之(zhī )。自(zì )后(hòu )宫(gōng )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )焉(yān )。赵(zhào )后(hòu )居(jū )别(bié )馆(guǎn ),多(duō )通(tōng )侍(shì )郎(láng )、宫(gōng )奴(nú )多(duō )子(zǐ )者(zhě )。昭(zhāo )仪(yí )尝(cháng )谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“妾(qiè )姊(zǐ )性(xìng )刚(gāng ),有(yǒu )如(rú )为(wéi )人(rén )构(gòu )陷(xiàn ),则(zé )赵(zhào )氏(shì )无(wú )种(zhǒng )矣(yǐ )!”因(yīn )泣(qì )下(xià )忄(shù )妻(qī )恻(cè )。帝(dì )信(xìn )之(zhī ),有(yǒu )白(bái )后(hòu )奸(jiān )状(zhuàng )者(zhě ),帝(dì )辄(zhé )杀(shā )之(zhī )。由(yóu )是(shì )后(hòu )公(gōng )为(wéi )淫(yín )恣(zì ),无(wú )敢(gǎn )言(yán )者(zhě ),然(rán )卒(zú )无(wú )子(zǐ )。

光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )王(wáng )教(jiāo )由(yóu )内(nèi )及(jí )外(wài ),自(zì )近(jìn )者(zhě )始(shǐ ),于(yú )是(shì )采(cǎi )取(qǔ )《诗(shī )》、《书(shū )》所(suǒ )载(zǎi )贤(xián )妃(fēi )、贞(zhēn )妇(fù )兴(xìng )国(guó )显(xiǎn )家(jiā )及(jí )孽(niè )、嬖(bì )乱(luàn )亡(wáng )者(zhě ),序(xù )次(cì )为(wéi )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )》,凡(fán )八(bā )篇(piān ),及(jí )采(cǎi )传(chuán )记(jì )行(háng )事(shì ),著(zhe )《新(xīn )序(xù )》、《说(shuō )苑(yuàn )》,凡(fán )五(wǔ )十(shí )篇(piān ),奏(zòu )之(zhī ),数(shù )上(shàng )疏(shū )言(yán )得(dé )失(shī ),陈(chén )法(fǎ )戒(jiè )。书(shū )数(shù )十(shí )上(shàng ),以(yǐ )助(zhù )观(guān )览(lǎn ),补(bǔ )遗(yí )阙(què )。上(shàng )虽(suī )不(bú )能(néng )尽(jìn )用(yòng ),然(rán )内(nèi )嘉(jiā )其(qí )言(yán ),常(cháng )嗟(jiē )叹(tàn )之(zhī )。

昌(chāng )陵(líng )制(zhì )度(dù )奢(shē )泰(tài ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )成(chéng )。刘(liú )向(xiàng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )王(wáng )者(zhě )必(bì )通(tōng )三(sān )统(tǒng ),明(míng )天(tiān )命(mìng )所(suǒ )授(shòu )者(zhě )博(bó ),非(fēi )独(dú )一(yī )姓(xìng )也(yě )。自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )亡(wáng )之(zhī )国(guó )。孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )尝(cháng )美(měi )石(shí )椁(guǒ )之(zhī )固(gù ),张(zhāng )释(shì )之(zhī )曰(yuē ):‘使(shǐ )其(qí )中(zhōng )有(yǒu )可(kě )欲(yù ),虽(suī )锢(gù )南(nán )山(shān )犹(yóu )有(yǒu )隙(xì )。’夫(fū )死(sǐ )者(zhě )无(wú )终(zhōng )极(jí ),而(ér )国(guó )家(jiā )有(yǒu )废(fèi )兴(xìng ),故(gù )释(shì )之(zhī )之(zhī )言(yán )为(wéi )无(wú )穷(qióng )计(jì )也(yě )。孝(xiào )文(wén )寤(wù )焉(yān ),遂(suí )薄(báo )葬(zàng )。棺(guān )椁(guǒ )之(zhī )作(zuò ),自(zì )黄(huáng )帝(dì )始(shǐ )。黄(huáng )帝(dì )、尧(yáo )、舜(shùn )、禹(yǔ )、汤(tāng )、文(wén )、武(wǔ )、周(zhōu )公(gōng ),丘(qiū )垅(lǒng )皆(jiē )小(xiǎo ),葬(zàng )具(jù )甚(shèn )微(wēi );其(qí )贤(xián )臣(chén )孝(xiào )子(zǐ )亦(yì )承(chéng )命(mìng )顺(shùn )意(yì )而(ér )薄(báo )葬(zàng )之(zhī )。此(cǐ )诚(chéng )奉(fèng )安(ān )君(jūn )父(fù )忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )至(zhì )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )葬(zàng )母(mǔ )于(yú )防(fáng ),坟(fén )四(sì )尺(chǐ )。延(yán )陵(líng )季(jì )子(zǐ )葬(zàng )其(qí )子(zǐ ),封(fēng )坟(fén )掩(yǎn )坎(kǎn ),其(qí )高(gāo )可(kě )隐(yǐn )。故(gù )仲(zhòng )尼(ní )孝(xiào )子(zǐ )而(ér )延(yán )陵(líng )慈(cí )父(fù ),舜(shùn )、禹(yǔ )忠(zhōng )臣(chén ),周(zhōu )公(gōng )弟(dì )弟(dì ),其(qí )葬(zàng )君(jūn )、亲(qīn )、骨(gǔ )肉(ròu )皆(jiē )微(wēi )薄(báo )矣(yǐ )。非(fēi )苟(gǒu )为(wéi )俭(jiǎn ),诚(chéng )便(biàn )于(yú )体(tǐ )也(yě )。秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )葬(zàng )于(yú )骊(lí )山(shān )之(zhī )阿(ā ),下(xià )锢(gù )三(sān )泉(quán ),上(shàng )崇(chóng )山(shān )坟(fén ),水(shuǐ )银(yín )为(wéi )江(jiāng )、海(hǎi ),黄(huáng )金(jīn )为(wéi )凫(fú )、雁(yàn ),珍(zhēn )宝(bǎo )之(zhī )臧(zāng ),机(jī )械(xiè )之(zhī )变(biàn ),棺(guān )椁(guǒ )之(zhī )丽(lì ),宫(gōng )馆(guǎn )之(zhī )盛(shèng ),不(bú )可(kě )胜(shèng )原(yuán )。天(tiān )下(xià )苦(kǔ )其(qí )役(yì )而(ér )反(fǎn )之(zhī ),骊(lí )山(shān )之(zhī )作(zuò )未(wèi )成(chéng ),而(ér )周(zhōu )章(zhāng )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )师(shī )至(zhì )其(qí )下(xià )矣(yǐ )。项(xiàng )籍(jí )燔(fán )其(qí )宫(gōng )室(shì )、营(yíng )宇(yǔ ),牧(mù )儿(ér )持(chí )火(huǒ )照(zhào )求(qiú )亡(wáng )羊(yáng ),失(shī )火(huǒ )烧(shāo )其(qí )臧(zāng )椁(guǒ )。自(zì )古(gǔ )至(zhì )今(jīn ),葬(zàng )未(wèi )有(yǒu )盛(shèng )如(rú )始(shǐ )皇(huáng )者(zhě )也(yě )。数(shù )年(nián )之(zhī )间(jiān ),外(wài )被(bèi )项(xiàng )籍(jí )之(zhī )灾(zāi ),内(nèi )离(lí )牧(mù )竖(shù )之(zhī )祸(huò ),岂(qǐ )不(bú )哀(āi )哉(zāi )!是(shì )故(gù )德(dé )弥(mí )厚(hòu )者(zhě )葬(zàng )弥(mí )薄(báo ),知(zhī )愈(yù )深(shēn )者(zhě )葬(zàng )愈(yù )微(wēi )。无(wú )德(dé )寡(guǎ )知(zhī ),其(qí )葬(zàng )愈(yù )厚(hòu )。丘(qiū )陇(lǒng )弥(mí )高(gāo ),宫(gōng )庙(miào )甚(shèn )丽(lì ),发(fā )掘(jué )必(bì )速(sù )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),明(míng )暗(àn )之(zhī )效(xiào ),葬(zàng )之(zhī )吉(jí )凶(xiōng ),昭(zhāo )然(rán )可(kě )见(jiàn )矣(yǐ )。陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),躬(gōng )亲(qīn )节(jiē )俭(jiǎn ),始(shǐ )营(yíng )初(chū )陵(líng ),其(qí )制(zhì )约(yuē )小(xiǎo ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )称(chēng )贤(xián )明(míng );及(jí )徙(xǐ )昌(chāng )陵(líng ),增(zēng )庳(bì )为(wéi )高(gāo ),积(jī )土(tǔ )为(wéi )山(shān ),发(fā )民(mín )坟(fén )墓(mù ),积(jī )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),营(yíng )起(qǐ )邑(yì )居(jū ),期(qī )日(rì )迫(pò )卒(zú ),功(gōng )费(fèi )大(dà )万(wàn )百(bǎi )馀(yú ),死(sǐ )者(zhě )恨(hèn )于(yú )下(xià ),生(shēng )者(zhě )愁(chóu )于(yú )上(shàng ),臣(chén )甚(shèn )愍(mǐn )焉(yān )!以(yǐ )死(sǐ )者(zhě )为(wéi )有(yǒu )知(zhī ),发(fā )人(rén )之(zhī )墓(mù ),其(qí )害(hài )多(duō )矣(yǐ );若(ruò )其(qí )无(wú )知(zhī ),又(yòu )安(ān )用(yòng )大(dà )!谋(móu )之(zhī )贤(xián )知(zhī )则(zé )不(bú )说(shuō ),以(yǐ )示(shì )众(zhòng )庶(shù )则(zé )苦(kǔ )之(zhī ),若(ruò )苟(gǒu )以(yǐ )说(shuō )愚(yú )夫(fū )淫(yín )侈(chǐ )之(zhī )人(rén ),又(yòu )何(hé )为(wéi )哉(zāi )!唯(wéi )陛(bì )下(xià )上(shàng )览(lǎn )明(míng )圣(shèng )之(zhī )制(zhì )以(yǐ )为(wéi )则(zé ),下(xià )观(guān )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )祸(huò )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè ),初(chū )陵(líng )之(zhī )模(mó ),宜(yí )从(cóng )公(gōng )卿(qīng )大(dà )臣(chén )之(zhī )议(yì ),以(yǐ )息(xī )众(zhòng )庶(shù )!”上(shàng )感(gǎn )其(qí )言(yán )。

初(chū ),解(jiě )万(wàn )年(nián )自(zì )诡(guǐ )昌(chāng )陵(líng )三(sān )年(nián )可(kě )成(chéng ),卒(zú )不(bú )能(néng )就(jiù );群(qún )臣(chén )多(duō )言(yán )其(qí )不(bú )便(biàn )者(zhě )。下(xià )有(yǒu )司(sī )议(yì ),皆(jiē )曰(yuē ):“昌(chāng )陵(líng )因(yīn )卑(bēi )为(wéi )高(gāo ),度(dù )便(biàn )房(fáng )犹(yóu )在(zài )平(píng )地(dì )上(shàng );客(kè )土(tǔ )之(zhī )中(zhōng ),不(bú )保(bǎo )幽(yōu )冥(míng )之(zhī )灵(líng ),浅(qiǎn )外(wài )不(bú )固(gù )。卒(zú )徒(tú )工(gōng )庸(yōng )以(yǐ )巨(jù )万(wàn )数(shù ),至(zhì )然(rán )脂(zhī )火(huǒ )夜(yè )作(zuò ),取(qǔ )土(tǔ )东(dōng )山(shān ),且(qiě )与(yǔ )谷(gǔ )同(tóng )贾(jiǎ ),作(zuò )治(zhì )数(shù )年(nián ),天(tiān )下(xià )遍(biàn )被(bèi )其(qí )劳(láo )。故(gù )陵(líng )因(yīn )天(tiān )性(xìng ),据(jù )真(zhēn )土(tǔ ),处(chù )势(shì )高(gāo )敞(chǎng ),旁(páng )近(jìn )祖(zǔ )考(kǎo ),前(qián )又(yòu )已(yǐ )有(yǒu )十(shí )年(nián )功(gōng )绪(xù ),宜(yí )还(hái )复(fù )故(gù )陵(líng ),勿(wù )徙(xǐ )民(mín ),便(biàn )!”秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )执(zhí )德(dé )不(bú )固(gù ),谋(móu )不(bú )尽(jìn )下(xià ),过(guò )听(tīng )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )万(wàn )年(nián )言(yán )‘昌(chāng )陵(líng )三(sān )年(nián )可(kě )成(chéng )’,作(zuò )治(zhì )五(wǔ )年(nián ),中(zhōng )陵(líng )、司(sī )马(mǎ )殿(diàn )门(mén )内(nèi )尚(shàng )未(wèi )加(jiā )功(gōng )。天(tiān )下(xià )虚(xū )耗(hào ),百(bǎi )姓(xìng )罢(bà )劳(láo ),客(kè )土(tǔ )疏(shū )恶(è ),终(zhōng )不(bú )可(kě )成(chéng ),朕(zhèn )惟(wéi )其(qí )难(nán ),怛(dá )然(rán )伤(shāng )心(xīn )。夫(fū )‘过(guò )而(ér )不(bú )改(gǎi ),是(shì )谓(wèi )过(guò )矣(yǐ )’。其(qí )罢(bà )昌(chāng )陵(líng ),及(jí )故(gù )陵(líng )勿(wù )徙(xǐ )吏(lì )民(mín ),令(lìng )天(tiān )下(xià )毋(wú )有(yǒu )动(dòng )摇(yáo )之(zhī )心(xīn )。”

初(chū ),酂(zàn )侯(hóu )萧(xiāo )何(hé )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )嗣(sì )为(wéi )侯(hóu )者(zhě ),无(wú )子(zǐ )及(jí )有(yǒu )罪(zuì ),凡(fán )五(wǔ )绝(jué )祀(sì )。高(gāo )后(hòu )、文(wén )帝(dì )、景(jǐng )帝(dì )、武(wǔ )帝(dì )、宣(xuān )帝(dì )思(sī )何(hé )之(zhī )功(gōng ),辄(zhé )以(yǐ )其(qí )支(zhī )庶(shù )绍(shào )封(fēng )。是(shì )岁(suì ),何(hé )七(qī )世(shì )孙(sūn )酂(zàn )侯(hóu )获(huò )坐(zuò )使(shǐ )奴(nú )杀(shā )人(rén ),减(jiǎn )死(sǐ ),完(wán )为(wéi )城(chéng )旦(dàn )。先(xiān )是(shì ),上(shàng )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )访(fǎng )求(qiú )汉(hàn )初(chū )功(gōng )臣(chén )之(zhī )后(hòu ),久(jiǔ )未(wèi )省(shěng )录(lù )。杜(dù )业(yè )说(shuō )上(shàng )曰(yuē ):“唐(táng )、虞(yú )、三(sān )代(dài )皆(jiē )封(fēng )建(jiàn )诸(zhū )侯(hóu ),以(yǐ )成(chéng )太(tài )平(píng )之(zhī )美(měi ),是(shì )以(yǐ )燕(yàn )、齐(qí )之(zhī )祀(sì )与(yǔ )周(zhōu )并(bìng )传(chuán ),子(zǐ )继(jì )弟(dì )及(jí ),历(lì )载(zǎi )不(bú )堕(duò )。岂(qǐ )无(wú )刑(xíng )辟(pì )、繇(yáo )祖(zǔ )之(zhī )竭(jié )力(lì ),故(gù )支(zhī )庶(shù )赖(lài )焉(yān )。迹(jì )汉(hàn )功(gōng )臣(chén ),亦(yì )皆(jiē )割(gē )符(fú )世(shì )爵(jué ),受(shòu )山(shān )河(hé )之(zhī )誓(shì );百(bǎi )馀(yú )年(nián )间(jiān ),而(ér )袭(xí )封(fēng )者(zhě )尽(jìn ),朽(xiǔ )骨(gǔ )孤(gū )于(yú )墓(mù ),苗(miáo )裔(yì )流(liú )于(yú )道(dào ),生(shēng )为(wéi )愍(mǐn )隶(lì ),死(sǐ )为(wéi )转(zhuǎn )尸(shī )。以(yǐ )往(wǎng )况(kuàng )今(jīn ),甚(shèn )可(kě )悲(bēi )伤(shāng )。圣(shèng )朝(cháo )怜(lián )闵(mǐn ),诏(zhào )求(qiú )其(qí )后(hòu ),四(sì )方(fāng )忻(xīn )忻(xīn ),靡(mí )不(bú )归(guī )心(xīn )。出(chū )入(rù )数(shù )年(nián )而(ér )不(bú )省(shěng )察(chá ),恐(kǒng )议(yì )者(zhě )不(bú )思(sī )大(dà )义(yì ),徒(tú )设(shè )虚(xū )言(yán ),则(zé )厚(hòu )德(dé )掩(yǎn )息(xī ),吝(lìn )简(jiǎn )布(bù )章(zhāng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )示(shì )化(huà )劝(quàn )后(hòu )也(yě )。虽(suī )难(nán )尽(jìn )继(jì ),宜(yí )从(cóng )尤(yóu )功(gōng )。”上(shàng )纳(nà )其(qí )言(yán )。癸(guǐ )卯(mǎo ),封(fēng )萧(xiāo )何(hé )六(liù )世(shì )孙(sūn )南(nán )长(zhǎng )喜(xǐ )为(wéi )酂(zàn )侯(hóu )。

立(lì )城(chéng )阳(yáng )哀(āi )王(wáng )弟(dì )俚(lǐ )为(wéi )王(wáng )。

八(bā )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )王(wáng )氏(shì )崩(bēng )。

九(jiǔ )月(yuè ),黑(hēi )龙(lóng )见(jiàn )东(dōng )莱(lái )。

丁(dīng )巳(sì )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),以(yǐ )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )陈(chén )咸(xián )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ ),侍(shì )中(zhōng )淳(chún )于(yú )长(zhǎng )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )永(yǒng )始(shǐ )二(èr )年(nián )(丙(bǐng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),安(ān )阳(yáng )敬(jìng )侯(hóu )王(wáng )音(yīn )薨(hōng )。王(wáng )氏(shì )唯(wéi )音(yīn )为(wéi )修(xiū )整(zhěng ),数(shù )谏(jiàn )正(zhèng ),有(yǒu )忠(zhōng )直(zhí )节(jiē )。

二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi )夜(yè ),星(xīng )陨(yǔn )如(rú )雨(yǔ ),绎(yì )绎(yì ),未(wèi )至(zhì )地(dì )灭(miè )。

乙(yǐ )酉(yǒu )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),以(yǐ )成(chéng )都(dōu )侯(hóu )王(wáng )商(shāng )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、卫(wèi )将(jiāng )军(jūn );红(hóng )阳(yáng )侯(hóu )王(wáng )立(lì )位(wèi )特(tè )进(jìn ),领(lǐng )城(chéng )门(mén )兵(bīng )。

京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )翟(zhái )方(fāng )进(jìn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

谷(gǔ )永(yǒng )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),奏(zòu )事(shì )京(jīng )师(shī ),讫(qì ),当(dāng )之(zhī )部(bù ),上(shàng )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )问(wèn )永(yǒng ),受(shòu )所(suǒ )欲(yù )言(yán )。永(yǒng )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )王(wáng )天(tiān )下(xià )、有(yǒu )国(guó )家(jiā )者(zhě ),患(huàn )在(zài )上(shàng )有(yǒu )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )事(shì )而(ér )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )言(yán )不(bú )得(dé )上(shàng )闻(wén )。如(rú )使(shǐ )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )言(yán )辄(zhé )上(shàng )闻(wén ),则(zé )商(shāng )、周(zhōu )不(bú )易(yì )姓(xìng )而(ér )迭(dié )兴(xìng ),三(sān )正(zhèng )不(bú )变(biàn )改(gǎi )而(ér )更(gèng )用(yòng )。夏(xià )、商(shāng )之(zhī )将(jiāng )亡(wáng )也(yě ),行(háng )道(dào )之(zhī )人(rén )皆(jiē )知(zhī )之(zhī )。晏(yàn )然(rán )自(zì )以(yǐ )若(ruò )天(tiān )有(yǒu )日(rì ),莫(mò )能(néng )危(wēi ),是(shì )故(gù )恶(è )日(rì )广(guǎng )而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī ),大(dà )命(mìng )倾(qīng )而(ér )不(bú )自(zì )寤(wù )。《易(yì )》曰(yuē ):‘危(wēi )者(zhě )有(yǒu )其(qí )安(ān )者(zhě )也(yě ),亡(wáng )者(zhě )保(bǎo )其(qí )存(cún )者(zhě )也(yě )。’陛(bì )下(xià )诚(chéng )垂(chuí )宽(kuān )明(míng )之(zhī )听(tīng ),无(wú )忌(jì )讳(huì )之(zhī )诛(zhū ),使(shǐ )刍(chú )荛(ráo )之(zhī )臣(chén )得(dé )尽(jìn )所(suǒ )闻(wén )于(yú )前(qián ),群(qún )臣(chén )之(zhī )上(shàng )愿(yuàn ),社(shè )稷(jì )之(zhī )长(zhǎng )福(fú )也(yě )!元(yuán )年(nián ),九(jiǔ )月(yuè ),黑(hēi )龙(lóng )见(jiàn );其(qí )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。今(jīn )年(nián )二(èr )月(yuè )己(jǐ )未(wèi )夜(yè ),星(xīng )陨(yǔn );乙(yǐ )酉(yǒu ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。六(liù )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),大(dà )异(yì )四(sì )发(fā ),二(èr )二(èr )而(ér )同(tóng )月(yuè )。三(sān )代(dài )之(zhī )末(mò ),春(chūn )秋(qiū )之(zhī )乱(luàn ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。臣(chén )闻(wén )三(sān )代(dài )所(suǒ )以(yǐ )陨(yǔn )社(shè )稷(jì )、丧(sàng )宗(zōng )庙(miào )者(zhě ),皆(jiē )由(yóu )妇(fù )人(rén )与(yǔ )群(qún )恶(è )沉(chén )湎(miǎn )于(yú )酒(jiǔ );秦(qín )所(suǒ )以(yǐ )二(èr )世(shì )十(shí )六(liù )年(nián )而(ér )亡(wáng )者(zhě ),养(yǎng )生(shēng )泰(tài )奢(shē ),奉(fèng )终(zhōng )泰(tài )厚(hòu )也(yě )。二(èr )者(zhě ),陛(bì )下(xià )兼(jiān )而(ér )有(yǒu )之(zhī ),臣(chén )请(qǐng )略(luè )陈(chén )其(qí )效(xiào )。

“建(jiàn )始(shǐ )、河(hé )平(píng )之(zhī )际(jì ),许(xǔ )、班(bān )之(zhī )贵(guì ),倾(qīng )动(dòng )前(qián )朝(cháo ),熏(xūn )灼(zhuó )四(sì )方(fāng ),女(nǚ )宠(chǒng )至(zhì )极(jí ),不(bú )可(kě )上(shàng )矣(yǐ );今(jīn )之(zhī )后(hòu )起(qǐ ),什(shí )倍(bèi )于(yú )前(qián )。废(fèi )先(xiān )帝(dì )法(fǎ )度(dù ),听(tīng )用(yòng )其(qí )言(yán ),官(guān )秩(zhì )不(bú )当(dāng ),纵(zòng )释(shì )王(wáng )诛(zhū ),骄(jiāo )其(qí )亲(qīn )属(shǔ ),假(jiǎ )之(zhī )威(wēi )权(quán ),从(cóng )横(héng )乱(luàn )政(zhèng ),刺(cì )举(jǔ )之(zhī )吏(lì )莫(mò )敢(gǎn )奉(fèng )宪(xiàn )。又(yòu )以(yǐ )掖(yè )庭(tíng )狱(yù )大(dà )为(wéi )乱(luàn )阱(jǐng ),榜(bǎng )棰(chuí )C170于(yú )砲(pào )烙(lào ),绝(jué )灭(miè )人(rén )命(mìng ),主(zhǔ )为(wéi )赵(zhào )、李(lǐ )报(bào )德(dé )复(fù )怨(yuàn )。反(fǎn )除(chú )白(bái )罪(zuì ),建(jiàn )治(zhì )正(zhèng )吏(lì ),多(duō )系(xì )无(wú )辜(gū ),掠(luě )立(lì )迫(pò )恐(kǒng ),至(zhì )为(wéi )人(rén )起(qǐ )责(zé ),分(fèn )利(lì )受(shòu )谢(xiè ),生(shēng )入(rù )死(sǐ )出(chū )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )。是(shì )以(yǐ )日(rì )食(shí )再(zài )既(jì ),以(yǐ )昭(zhāo )其(qí )辜(gū )。

“王(wáng )者(zhě )必(bì )先(xiān )自(zì )绝(jué ),然(rán )后(hòu )天(tiān )绝(jué )之(zhī )。今(jīn )陛(bì )下(xià )弃(qì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )至(zhì )贵(guì ),乐(lè )家(jiā )人(rén )之(zhī )贱(jiàn )事(shì ),厌(yàn )高(gāo )美(měi )之(zhī )尊(zūn )号(hào ),好(hǎo )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )卑(bēi )字(zì ),崇(chóng )聚(jù )僄(biāo )轻(qīng )无(wú )义(yì )小(xiǎo )人(rén )以(yǐ )为(wéi )私(sī )客(kè ),数(shù )离(lí )深(shēn )宫(gōng )之(zhī )固(gù ),挺(tǐng )身(shēn )晨(chén )夜(yè ),与(yǔ )群(qún )小(xiǎo )相(xiàng )随(suí ),乌(wū )集(jí )杂(zá )会(huì ),饮(yǐn )醉(zuì )吏(lì )民(mín )之(zhī )家(jiā ),乱(luàn )服(fú )共(gòng )坐(zuò ),流(liú )湎(miǎn )枼(yè )嫚(yuān ),溷(hùn )淆(xiáo )无(wú )别(bié ),黾(miǎn )勉(miǎn )遁(dùn )乐(lè ),昼(zhòu )夜(yè )在(zài )路(lù ),典(diǎn )门(mén )户(hù )、奉(fèng )宿(xiǔ )卫(wèi )之(zhī )臣(chén )执(zhí )干(gàn )戈(gē )而(ér )守(shǒu )空(kōng )宫(gōng ),公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )僚(liáo )不(bú )知(zhī )陛(bì )下(xià )所(suǒ )在(zài ),积(jī )数(shù )年(nián )矣(yǐ )。

“王(wáng )者(zhě )以(yǐ )民(mín )为(wéi )基(jī ),民(mín )以(yǐ )财(cái )为(wéi )本(běn ),财(cái )竭(jié )则(zé )下(xià )畔(pàn ),下(xià )畔(pàn )则(zé )上(shàng )亡(wáng )。是(shì )以(yǐ )明(míng )王(wáng )爱(ài )养(yǎng )基(jī )本(běn ),不(bú )敢(gǎn )穷(qióng )极(jí ),使(shǐ )民(mín )如(rú )承(chéng )大(dà )祭(jì )。今(jīn )陛(bì )下(xià )轻(qīng )夺(duó )民(mín )财(cái ),不(bú )爱(ài )民(mín )力(lì ),听(tīng )邪(xié )臣(chén )之(zhī )计(jì ),去(qù )高(gāo )敞(chǎng )初(chū )陵(líng ),改(gǎi )作(zuò )昌(chāng )陵(líng ),役(yì )百(bǎi )乾(qián )溪(xī ),费(fèi )拟(nǐ )骊(lí )山(shān ),靡(mí )敝(bì )天(tiān )下(xià ),五(wǔ )年(nián )不(bú )成(chéng )而(ér )后(hòu )反(fǎn )故(gù )。百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )恨(hèn )感(gǎn )天(tiān ),饥(jī )馑(jǐn )仍(réng )臻(zhēn ),流(liú )散(sàn )冗(rǒng )食(shí ),餧(wèi )死(sǐ )于(yú )道(dào ),以(yǐ )百(bǎi )万(wàn )数(shù )。公(gōng )家(jiā )无(wú )一(yī )年(nián )之(zhī )畜(chù ),百(bǎi )姓(xìng )无(wú )旬(xún )日(rì )之(zhī )储(chǔ ),上(shàng )下(xià )俱(jù )匮(kuì ),无(wú )以(yǐ )相(xiàng )救(jiù )。《诗(shī )》云(yún ):‘殷(yīn )监(jiān )不(bú )远(yuǎn ),在(zài )夏(xià )后(hòu )之(zhī )世(shì )。’愿(yuàn )陛(bì )下(xià )追(zhuī )观(guān )夏(xià )、商(shāng )、周(zhōu )、秦(qín )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )之(zhī ),以(yǐ )镜(jìng )考(kǎo )己(jǐ )行(háng ),有(yǒu )不(bú )合(hé )者(zhě ),臣(chén )当(dāng )伏(fú )妄(wàng )言(yán )之(zhī )诛(zhū )!

“汉(hàn )兴(xìng )九(jiǔ )世(shì ),百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )馀(yú )载(zǎi ),继(jì )体(tǐ )之(zhī )主(zhǔ )七(qī ),皆(jiē )承(chéng )天(tiān )顺(shùn )道(dào ),遵(zūn )先(xiān )祖(zǔ )法(fǎ )度(dù ),或(huò )以(yǐ )中(zhōng )兴(xìng ),或(huò )以(yǐ )治(zhì )安(ān );至(zhì )于(yú )陛(bì )下(xià ),独(dú )违(wéi )道(dào )纵(zòng )欲(yù ),轻(qīng )身(shēn )妄(wàng )行(háng ),当(dāng )盛(shèng )壮(zhuàng )之(zhī )隆(lóng ),无(wú )继(jì )嗣(sì )之(zhī )福(fú ),有(yǒu )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )忧(yōu ),积(jī )失(shī )君(jūn )道(dào ),不(bú )合(hé )天(tiān )意(yì ),亦(yì )以(yǐ )多(duō )矣(yǐ )。为(wéi )人(rén )后(hòu )嗣(sì ),守(shǒu )人(rén )功(gōng )业(yè )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )不(bú )负(fù )哉(zāi )!方(fāng )今(jīn )社(shè )稷(jì )、宗(zōng )庙(miào )祸(huò )福(fú )安(ān )危(wēi )之(zhī )机(jī )在(zài )于(yú )陛(bì )下(xià ),陛(bì )下(xià )诚(chéng )肯(kěn )昭(zhāo )然(rán )远(yuǎn )寤(wù ),专(zhuān )心(xīn )反(fǎn )道(dào ),旧(jiù )愆(qiān )毕(bì )改(gǎi ),新(xīn )德(dé )既(jì )章(zhāng ),则(zé )赫(hè )赫(hè )大(dà )异(yì )庶(shù )几(jǐ )可(kě )销(xiāo ),天(tiān )命(mìng )去(qù )就(jiù )庶(shù )几(jǐ )可(kě )复(fù ),社(shè )稷(jì )、宗(zōng )庙(miào )庶(shù )几(jǐ )可(kě )保(bǎo )!唯(wéi )陛(bì )下(xià )留(liú )神(shén )反(fǎn )覆(fù ),熟(shú )省(shěng )臣(chén )言(yán )!”

帝(dì )性(xìng )宽(kuān ),好(hǎo )文(wén )辞(cí ),而(ér )溺(nì )于(yú )燕(yàn )乐(lè ),皆(jiē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )与(yǔ )诸(zhū )舅(jiù )夙(sù )夜(yè )所(suǒ )常(cháng )忧(yōu );至(zhì )亲(qīn )难(nán )数(shù )言(yán ),故(gù )推(tuī )永(yǒng )等(děng )使(shǐ )因(yīn )天(tiān )变(biàn )而(ér )切(qiē )谏(jiàn ),劝(quàn )上(shàng )纳(nà )用(yòng )之(zhī )。永(yǒng )自(zì )知(zhī )有(yǒu )内(nèi )应(yīng ),展(zhǎn )意(yì )无(wú )所(suǒ )依(yī )违(wéi ),每(měi )言(yán )事(shì )辄(zhé )见(jiàn )答(dá )礼(lǐ )。至(zhì )上(shàng )此(cǐ )对(duì ),上(shàng )大(dà )怒(nù )。卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )商(shāng )密(mì )擿(tī )永(yǒng )令(lìng )发(fā )去(qù )。上(shàng )使(shǐ )侍(shì )御(yù )史(shǐ )收(shōu )永(yǒng ),敕(chì )过(guò )交(jiāo )道(dào )厩(jiù )者(zhě )勿(wù )追(zhuī );御(yù )史(shǐ )不(bú )及(jí )永(yǒng ),还(hái )。上(shàng )意(yì )亦(yì )解(jiě ),自(zì )悔(huǐ )。

上(shàng )尝(cháng )与(yǔ )张(zhāng )放(fàng )及(jí )赵(zhào )、李(lǐ )诸(zhū )侍(shì )中(zhōng )共(gòng )宴(yàn )饮(yǐn )禁(jìn )中(zhōng ),皆(jiē )引(yǐn )满(mǎn )举(jǔ )白(bái ),谈(tán )笑(xiào )大(dà )噱(xué )。时(shí )乘(chéng )舆(yú )幄(wò )坐(zuò )张(zhāng )画(huà )屏(píng )风(fēng ),画(huà )纣(zhòu )醉(zuì )踞(jù )妲(dá )己(jǐ ),作(zuò )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )乐(lè )。侍(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )班(bān )伯(bó )久(jiǔ )疾(jí )新(xīn )起(qǐ ),上(shàng )顾(gù )指(zhǐ )画(huà )而(ér )问(wèn )伯(bó )曰(yuē ):“纣(zhòu )为(wéi )无(wú )道(dào ),至(zhì )于(yú )是(shì )虖(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“《书(shū )》云(yún ):‘乃(nǎi )用(yòng )妇(fù )人(rén )之(zhī )言(yán )’,何(hé )有(yǒu )踞(jù )肆(sì )于(yú )朝(cháo )!所(suǒ )谓(wèi )众(zhòng )恶(è )归(guī )之(zhī ),不(bú )如(rú )是(shì )之(zhī )甚(shèn )者(zhě )也(yě )!”上(shàng )曰(yuē ):“苟(gǒu )不(bú )若(ruò )此(cǐ ),此(cǐ )图(tú )何(hé )戒(jiè )?”对(duì )曰(yuē ):“‘沉(chén )湎(miǎn )于(yú )酒(jiǔ )’,微(wēi )子(zǐ )所(suǒ )以(yǐ )告(gào )去(qù )也(yě )。‘式(shì )号(hào )式(shì )呼(hū )’,《大(dà )雅(yǎ )》所(suǒ )以(yǐ )流(liú )连(lián )也(yě )。《诗(shī )》、《书(shū )》淫(yín )乱(luàn )之(zhī )戒(jiè ),其(qí )原(yuán )皆(jiē )在(zài )于(yú )酒(jiǔ )!”上(shàng )乃(nǎi )喟(kuì )然(rán )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )久(jiǔ )不(bú )见(jiàn )班(bān )生(shēng ),今(jīn )日(rì )复(fù )闻(wén )谠(dǎng )言(yán )!”放(fàng )等(děng )不(bú )怿(yì ),稍(shāo )自(zì )引(yǐn )起(qǐ )更(gèng )衣(yī ),因(yīn )罢(bà )出(chū )。时(shí )长(zhǎng )信(xìn )庭(tíng )林(lín )表(biǎo )适(shì )使(shǐ )来(lái ),闻(wén )见(jiàn )之(zhī )。后(hòu )上(shàng )朝(cháo )东(dōng )宫(gōng ),太(tài )后(hòu )泣(qì )曰(yuē ):“帝(dì )间(jiān )颜(yán )色(sè )瘦(shòu )黑(hēi )。班(bān )侍(shì )中(zhōng )本(běn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )所(suǒ )举(jǔ ),宜(yí )宠(chǒng )异(yì )之(zhī );益(yì )求(qiú )其(qí )比(bǐ ),以(yǐ )辅(fǔ )圣(shèng )德(dé )!宜(yí )遣(qiǎn )富(fù )平(píng )侯(hóu )且(qiě )就(jiù )国(guó )!”上(shàng )曰(yuē ):“诺(nuò )。”上(shàng )诸(zhū )舅(jiù )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )风(fēng )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ ),求(qiú )放(fàng )过(guò )失(shī )。于(yú )是(shì )丞(chéng )相(xiàng )宣(xuān )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )方(fāng )进(jìn )奏(zòu )“放(fàng )骄(jiāo )蹇(jiǎn )纵(zòng )恣(zì ),奢(shē )淫(yín )不(bú )制(zhì ),拒(jù )闭(bì )使(shǐ )者(zhě ),贼(zéi )伤(shāng )无(wú )辜(gū ),从(cóng )者(zhě )支(zhī )属(shǔ )并(bìng )乘(chéng )权(quán )势(shì ),为(wéi )暴(bào )虐(nuè ),请(qǐng )免(miǎn )放(fàng )就(jiù )国(guó )。”上(shàng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),左(zuǒ )迁(qiān )放(fàng )为(wéi )北(běi )地(dì )都(dōu )尉(wèi )。其(qí )后(hòu )比(bǐ )年(nián )数(shù )有(yǒu )灾(zāi )变(biàn ),故(gù )放(fàng )久(jiǔ )不(bú )得(dé )还(hái )。玺(xǐ )书(shū )劳(láo )问(wèn )不(bú )绝(jué )。敬(jìng )武(wǔ )公(gōng )主(zhǔ )有(yǒu )疾(jí ),诏(zhào )徽(huī )放(fàng )归(guī )第(dì )视(shì )母(mǔ )疾(jí )。数(shù )月(yuè ),主(zhǔ )有(yǒu )瘳(chōu ),后(hòu )复(fù )出(chū )放(fàng )为(wéi )河(hé )东(dōng )都(dōu )尉(wèi )。上(shàng )虽(suī )爱(ài )放(fàng ),然(rán )上(shàng )迫(pò )太(tài )后(hòu ),下(xià )用(yòng )大(dà )臣(chén ),故(gù )常(cháng )涕(tì )泣(qì )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

邛(qióng )成(chéng )太(tài )后(hòu )之(zhī )崩(bēng )也(yě ),丧(sàng )事(shì )仓(cāng )卒(zú ),吏(lì )赋(fù )敛(liǎn )以(yǐ )趋(qū )办(bàn ),上(shàng )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )过(guò )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )。冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),册(cè )免(miǎn )丞(chéng )相(xiàng )宣(xuān )为(wéi )庶(shù )人(rén ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )方(fāng )进(jìn )左(zuǒ )迁(qiān )执(zhí )金(jīn )吾(wú )。二(èr )十(shí )馀(yú )日(rì ),丞(chéng )相(xiàng )官(guān )缺(quē ),群(qún )臣(chén )多(duō )举(jǔ )方(fāng )进(jìn )者(zhě );上(shàng )亦(yì )器(qì )其(qí )能(néng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),擢(zhuó )方(fāng )进(jìn )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )高(gāo )陵(líng )侯(hóu )。以(yǐ )诸(zhū )吏(lì )、散(sàn )骑(qí )、光(guāng )禄(lù )勋(xūn )孔(kǒng )光(guāng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。方(fāng )进(jìn )以(yǐ )经(jīng )术(shù )进(jìn ),其(qí )为(wéi )吏(lì ),用(yòng )法(fǎ )刻(kè )深(shēn ),好(hǎo )任(rèn )势(shì )立(lì )威(wēi );有(yǒu )所(suǒ )忌(jì )恶(è ),峻(jùn )文(wén )深(shēn )诋(dǐ ),中(zhōng )伤(shāng )甚(shèn )多(duō )。有(yǒu )言(yán )其(qí )挟(jiā )私(sī )诋(dǐ )欺(qī )不(bú )专(zhuān )平(píng )者(zhě ),上(shàng )以(yǐ )方(fāng )进(jìn )所(suǒ )举(jǔ )应(yīng )科(kē ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )也(yě )。光(guāng ),褒(bāo )成(chéng )君(jūn )霸(bà )之(zhī )少(shǎo )子(zǐ )也(yě ),领(lǐng )尚(shàng )书(shū ),典(diǎn )枢(shū )机(jī )十(shí )馀(yú )年(nián ),守(shǒu )法(fǎ )度(dù ),修(xiū )故(gù )事(shì ),上(shàng )有(yǒu )所(suǒ )问(wèn ),据(jù )经(jīng )法(fǎ ),以(yǐ )心(xīn )所(suǒ )安(ān )而(ér )对(duì ),不(bú )希(xī )指(zhǐ )苟(gǒu )合(hé );如(rú )或(huò )不(bú )从(cóng ),不(bú )敢(gǎn )强(qiáng )谏(jiàn )争(zhēng ),以(yǐ )是(shì )久(jiǔ )而(ér )安(ān )。时(shí )有(yǒu )所(suǒ )言(yán ),辄(zhé )削(xuē )草(cǎo )藁(gǎo ),以(yǐ )为(wéi )章(zhāng )主(zhǔ )之(zhī )过(guò )以(yǐ )奸(jiān )忠(zhōng )直(zhí ),人(rén )臣(chén )大(dà )罪(zuì )也(yě )。有(yǒu )所(suǒ )荐(jiàn )举(jǔ ),唯(wéi )恐(kǒng )其(qí )人(rén )之(zhī )闻(wén )知(zhī )。沐(mù )日(rì )归(guī )休(xiū ),兄(xiōng )弟(dì )妻(qī )子(zǐ )燕(yàn )语(yǔ ),终(zhōng )不(bú )及(jí )朝(cháo )省(shěng )政(zhèng )事(shì )。或(huò )问(wèn )光(guāng ):“温(wēn )室(shì )省(shěng )中(zhōng )树(shù ),皆(jiē )何(hé )木(mù )也(yě )?”光(guāng )嘿(hēi )不(bú )应(yīng ),更(gèng )答(dá )以(yǐ )它(tā )语(yǔ ),其(qí )不(bú )泄(xiè )如(rú )是(shì )。

上(shàng )行(háng )幸(xìng )雍(yōng ),祠(cí )五(wǔ )畤(zhì )。

卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )商(shāng )恶(è )陈(chén )汤(tāng ),奏(zòu )“汤(tāng )妄(wàng )言(yán )昌(chāng )陵(líng )且(qiě )复(fù )发(fā )徙(xǐ );又(yòu )言(yán )黑(hēi )龙(lóng )冬(dōng )出(chū ),微(wēi )行(háng )数(shù )出(chū )之(zhī )应(yīng )。”廷(tíng )尉(wèi )奏(zòu )“汤(tāng )非(fēi )所(suǒ )宣(xuān )言(yán ),大(dà )不(bú )敬(jìng )。”诏(zhào )以(yǐ )汤(tāng )有(yǒu )功(gōng ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén ),徙(xǐ )边(biān )。

上(shàng )以(yǐ )赵(zhào )后(hòu )之(zhī )立(lì )也(yě ),淳(chún )于(yú )长(zhǎng )有(yǒu )力(lì )焉(yān ),故(gù )德(dé )之(zhī ),乃(nǎi )追(zhuī )显(xiǎn )其(qí )前(qián )白(bái )罢(bà )昌(chāng )陵(líng )之(zhī )功(gōng ),下(xià )公(gōng )卿(qīng ),议(yì )封(fēng )长(zhǎng )。光(guāng )禄(lù )勋(xūn )平(píng )当(dāng )以(yǐ )为(wéi ):“长(zhǎng )虽(suī )有(yǒu )善(shàn )言(yán ),不(bú )应(yīng )封(fēng )爵(jué )之(zhī )科(kē )。”当(dāng )坐(zuò )左(zuǒ )迁(qiān )巨(jù )鹿(lù )太(tài )守(shǒu )。上(shàng )遂(suí )下(xià )诏(zhào ),以(yǐ )常(cháng )侍(shì )闳(hóng ),侍(shì )中(zhōng )、卫(wèi )尉(wèi )长(zhǎng )首(shǒu )建(jiàn )至(zhì )策(cè ),赐(cì )长(zhǎng )、闳(hóng )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )万(wàn )年(nián )佞(nìng )邪(xié )不(bú )忠(zhōng ),毒(dú )流(liú )众(zhòng )庶(shù ),与(yǔ )陈(chén )汤(tāng )俱(jù )徒(tú )敦(dūn )煌(huáng )。

初(chū ),少(shǎo )府(fǔ )陈(chén )咸(xián ),卫(wèi )尉(wèi )逢(féng )信(xìn ),官(guān )簿(bù )皆(jiē )在(zài )翟(zhái )方(fāng )进(jìn )之(zhī )右(yòu );方(fāng )进(jìn )晚(wǎn )进(jìn ),为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),与(yǔ )咸(xián )厚(hòu )善(shàn )。及(jí )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )缺(quē ),三(sān )人(rén )皆(jiē )名(míng )卿(qīng ),俱(jù )在(zài )选(xuǎn )中(zhōng ),而(ér )方(fāng )进(jìn )得(dé )之(zhī )。会(huì )丞(chéng )相(xiàng )薛(xuē )宣(xuān )得(dé )罪(zuì ),与(yǔ )方(fāng )进(jìn )相(xiàng )连(lián ),上(shàng )使(shǐ )五(wǔ )二(èr )千(qiān )石(shí )杂(zá )问(wèn )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ ),咸(xián )诘(jié )责(zé )方(fāng )进(jìn ),冀(jì )得(dé )其(qí )处(chù ),方(fāng )进(jìn )心(xīn )恨(hèn )。陈(chén )汤(tāng )素(sù )以(yǐ )材(cái )能(néng )得(dé )幸(xìng )于(yú )王(wáng )凤(fèng )及(jí )王(wáng )音(yīn ),咸(xián )、信(xìn )皆(jiē )与(yǔ )汤(tāng )善(shàn ),汤(tāng )数(shù )称(chēng )之(zhī )于(yú )凤(fèng )、音(yīn )所(suǒ ),以(yǐ )此(cǐ )得(dé )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng )。及(jí )王(wáng )商(shāng )黜(chù )逐(zhú )汤(tāng ),方(fāng )进(jìn )因(yīn )奏(zòu )“咸(xián )、信(xìn )附(fù )会(huì )汤(tāng )以(yǐ )求(qiú )荐(jiàn )举(jǔ ),苟(gǒu )得(dé )无(wú )耻(chǐ )。”皆(jiē )免(miǎn )官(guān )。

是(shì )岁(suì ),琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu )硃(zhū )博(bó )为(wéi )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )。博(bó )治(zhì )郡(jùn ),常(cháng )令(lìng )属(shǔ )县(xiàn )各(gè )用(yòng )其(qí )豪(háo )桀(jié )以(yǐ )为(wéi )大(dà )吏(lì ),文(wén )、武(wǔ )从(cóng )宜(yí )。县(xiàn )有(yǒu )剧(jù )贼(zéi )及(jí )它(tā )非(fēi )常(cháng ),博(bó )辄(zhé )移(yí )书(shū )以(yǐ )诡(guǐ )责(zé )之(zhī ),其(qí )尽(jìn )力(lì )有(yǒu )效(xiào ),必(bì )加(jiā )厚(hòu )赏(shǎng );怀(huái )诈(zhà )不(bú )称(chēng ),诛(zhū )罚(fá )辄(zhé )行(háng )。以(yǐ )是(shì )豪(háo )强(qiáng )慑(shè )服(fú ),事(shì )无(wú )不(bú )集(jí )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )下(xià )永(yǒng )始(shǐ )三(sān )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

初(chū ),帝(dì )用(yòng )匡(kuāng )衡(héng )议(yì ),罢(bà )甘(gān )泉(quán )泰(tài )畤(zhì ),其(qí )日(rì ),大(dà )风(fēng )坏(huài )甘(gān )泉(quán )竹(zhú )宫(gōng ),折(shé )拔(bá )畤(zhì )中(zhōng )树(shù )木(mù )十(shí )围(wéi )以(yǐ )上(shàng )百(bǎi )馀(yú )。帝(dì )异(yì )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )刘(liú )向(xiàng ),对(duì )曰(yuē ):“家(jiā )人(rén )尚(shàng )不(bú )欲(yù )绝(jué )种(zhǒng )祠(cí ),况(kuàng )于(yú )国(guó )之(zhī )神(shén )宝(bǎo )旧(jiù )畤(zhì )!且(qiě )甘(gān )泉(quán )、汾(fén )阴(yīn )及(jí )雍(yōng )五(wǔ )畤(zhì )始(shǐ )立(lì ),皆(jiē )有(yǒu )神(shén )祇(qí )感(gǎn )应(yīng ),然(rán )后(hòu )营(yíng )之(zhī ),非(fēi )苟(gǒu )而(ér )已(yǐ )也(yě )。武(wǔ )、宣(xuān )之(zhī )世(shì )奉(fèng )此(cǐ )三(sān )神(shén ),礼(lǐ )敬(jìng )敕(chì )备(bèi ),神(shén )光(guāng )尤(yóu )著(zhe )。祖(zǔ )宗(zōng )所(suǒ )立(lì )神(shén )祗(zhī )旧(jiù )位(wèi ),诚(chéng )未(wèi )易(yì )动(dòng )。前(qián )始(shǐ )纳(nà )贡(gòng )禹(yǔ )之(zhī )议(yì ),后(hòu )人(rén )相(xiàng )因(yīn ),多(duō )所(suǒ )动(dòng )摇(yáo )。《易(yì )大(dà )传(chuán )》曰(yuē ):‘诬(wū )神(shén )者(zhě )殃(yāng )及(jí )三(sān )世(shì )。’恐(kǒng )其(qí )咎(jiù )不(bú )独(dú )止(zhǐ )禹(yǔ )等(děng )!”上(shàng )意(yì )恨(hèn )之(zhī ),又(yòu )以(yǐ )久(jiǔ )无(wú )继(jì )嗣(sì ),冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),上(shàng )白(bái )太(tài )后(hòu ),令(lìng )诏(zhào )有(yǒu )司(sī )复(fù )甘(gān )泉(quán )泰(tài )畤(zhì )、汾(fén )阴(yīn )后(hòu )土(tǔ )如(rú )故(gù ),及(jí )雍(yōng )五(wǔ )畤(zhì )、陈(chén )宝(bǎo )祠(cí )、长(zhǎng )安(ān )及(jí )郡(jùn )国(guó )祠(cí )著(zhe )明(míng )者(zhě ),皆(jiē )复(fù )之(zhī )。

是(shì )时(shí ),上(shàng )以(yǐ )无(wú )继(jì )嗣(sì ),颇(pō )好(hǎo )鬼(guǐ )神(shén )、方(fāng )术(shù )之(zhī )属(shǔ ),上(shàng )书(shū )言(yán )祭(jì )祀(sì )方(fāng )术(shù )得(dé )待(dài )诏(zhào )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),祠(cí )祭(jì )费(fèi )用(yòng )颇(pō )多(duō )。谷(gǔ )永(yǒng )说(shuō )上(shàng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )明(míng )于(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng ),不(bú )可(kě )惑(huò )以(yǐ )神(shén )怪(guài );知(zhī )万(wàn )物(wù )之(zhī )情(qíng ),不(bú )可(kě )罔(wǎng )以(yǐ )非(fēi )类(lèi )。诸(zhū )背(bèi )仁(rén )义(yì )之(zhī )正(zhèng )道(dào ),不(bú )遵(zūn )《五(wǔ )经(jīng )》之(zhī )法(fǎ )言(yán ),而(ér )盛(shèng )称(chēng )奇(qí )怪(guài )鬼(guǐ )神(shén ),广(guǎng )崇(chóng )祭(jì )祀(sì )之(zhī )方(fāng ),求(qiú )报(bào )无(wú )福(fú )之(zhī )祠(cí ),及(jí )言(yán )世(shì )有(yǒu )仙(xiān )人(rén ),服(fú )食(shí )不(bú )终(zhōng )之(zhī )药(yào ),遥(yáo )兴(xìng )轻(qīng )举(jǔ )、黄(huáng )治(zhì )变(biàn )化(huà )之(zhī )术(shù )者(zhě ),皆(jiē )奸(jiān )人(rén )惑(huò )众(zhòng ),挟(jiā )左(zuǒ )道(dào ),怀(huái )诈(zhà )伪(wěi ),以(yǐ )欺(qī )罔(wǎng )世(shì )主(zhǔ )。听(tīng )其(qí )言(yán ),洋(yáng )洋(yáng )满(mǎn )耳(ěr ),若(ruò )将(jiāng )可(kě )遇(yù ),求(qiú )之(zhī ),荡(dàng )荡(dàng )如(rú )系(xì )风(fēng )捕(bǔ )景(jǐng ),终(zhōng )不(bú )可(kě )得(dé )。是(shì )以(yǐ )明(míng )王(wáng )距(jù )而(ér )不(bú )听(tīng ),圣(shèng )人(rén )绝(jué )而(ér )不(bú )语(yǔ )。昔(xī )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )使(shǐ )徐(xú )福(fú )发(fā )男(nán )女(nǚ )入(rù )海(hǎi )求(qiú )神(shén )采(cǎi )药(yào ),因(yīn )逃(táo )不(bú )还(hái ),天(tiān )下(xià )怨(yuàn )恨(hèn )。汉(hàn )兴(xìng ),新(xīn )垣(yuán )平(píng )、齐(qí )人(rén )少(shǎo )翁(wēng )、公(gōng )孙(sūn )卿(qīng )、栾(luán )大(dà )等(děng )皆(jiē )以(yǐ )术(shù )穷(qióng )诈(zhà )得(dé ),诛(zhū )夷(yí )伏(fú )辜(gū )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )距(jù )绝(jué )此(cǐ )类(lèi ),毋(wú )令(lìng )奸(jiān )人(rén )有(yǒu )以(yǐ )窥(kuī )朝(cháo )者(zhě )!”上(shàng )善(shàn )其(qí )言(yán )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),尉(wèi )氏(shì )男(nán )子(zǐ )樊(fán )并(bìng )等(děng )十(shí )三(sān )人(rén )谋(móu )反(fǎn ),杀(shā )陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu ),劫(jié )略(luè )吏(lì )民(mín ),自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn );徒(tú )李(lǐ )潭(tán )、称(chēng )忠(zhōng )、锺(zhōng )祖(zǔ )、訾(zī )顺(shùn )共(gòng )杀(shā )并(bìng ),以(yǐ )闻(wén ),皆(jiē )封(fēng )为(wéi )侯(hóu )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),山(shān )阳(yáng )铁(tiě )官(guān )徙(xǐ )苏(sū )令(lìng )等(děng )二(èr )百(bǎi )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén )攻(gōng )杀(shā )长(zhǎng )吏(lì ),盗(dào )库(kù )兵(bīng ),自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn );经(jīng )郡(jùn )国(guó )十(shí )九(jiǔ ),杀(shā )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )及(jí )汝(rǔ )南(nán )都(dōu )尉(wèi )。汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )严(yán )捕(bǔ )斩(zhǎn )令(lìng )等(děng )。迁(qiān )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng )。故(gù )南(nán )昌(chāng )尉(wèi )九(jiǔ )江(jiāng )梅(méi )福(fú )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“昔(xī )高(gāo )祖(zǔ )纳(nà )善(shàn )若(ruò )不(bú )及(jí ),从(cóng )谏(jiàn )如(rú )转(zhuǎn )圜(huán ),听(tīng )言(yán )不(bú )求(qiú )其(qí )能(néng ),举(jǔ )功(gōng )不(bú )考(kǎo )其(qí )素(sù ),陈(chén )平(píng )起(qǐ )于(yú )亡(wáng )命(mìng )而(ér )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ ),韩(hán )信(xìn )拔(bá )于(yú )行(háng )陈(chén )而(ér )建(jiàn )上(shàng )将(jiāng );故(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )云(yún )合(hé )归(guī )汉(hàn ),争(zhēng )进(jìn )奇(qí )异(yì ),知(zhī )者(zhě )竭(jié )其(qí )策(cè ),愚(yú )者(zhě )尽(jìn )其(qí )虑(lǜ ),勇(yǒng )士(shì )极(jí )其(qí )节(jiē ),怯(qiè )夫(fū )勉(miǎn )其(qí )死(sǐ )。合(hé )天(tiān )下(xià )之(zhī )知(zhī ),并(bìng )天(tiān )下(xià )之(zhī )威(wēi ),是(shì )以(yǐ )举(jǔ )秦(qín )如(rú )鸿(hóng )毛(máo ),取(qǔ )楚(chǔ )若(ruò )拾(shí )遗(yí ),此(cǐ )高(gāo )祖(zǔ )所(suǒ )以(yǐ )无(wú )敌(dí )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )好(hǎo )忠(zhōng )谏(jiàn ),说(shuō )至(zhì )言(yán ),出(chū )爵(jué )不(bú )待(dài )廉(lián )、茂(mào ),庆(qìng )赐(cì )不(bú )须(xū )显(xiǎn )功(gōng ),是(shì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )布(bù )衣(yī )各(gè )厉(lì )志(zhì )竭(jié )精(jīng )以(yǐ )赴(fù )阙(què )廷(tíng ),自(zì )衒(xuàn )鬻(yù )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù ),汉(hàn )家(jiā )得(dé )贤(xián ),于(yú )此(cǐ )为(wéi )盛(shèng )。使(shǐ )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )听(tīng )用(yòng )其(qí )计(jì ),升(shēng )平(píng )可(kě )致(zhì ),于(yú )是(shì )积(jī )尸(shī )暴(bào )骨(gǔ ),快(kuài )心(xīn )胡(hú )、越(yuè ),故(gù )淮(huái )南(nán )王(wáng )安(ān )缘(yuán )间(jiān )而(ér )起(qǐ );所(suǒ )以(yǐ )计(jì )虑(lǜ )不(bú )成(chéng )而(ér )谋(móu )议(yì )泄(xiè )者(zhě ),以(yǐ )众(zhòng )贤(xián )聚(jù )于(yú )本(běn )朝(cháo ),故(gù )其(qí )大(dà )臣(chén )势(shì )陵(líng ),不(bú )敢(gǎn )和(hé )从(cóng )也(yě )。方(fāng )今(jīn )布(bù )衣(yī )乃(nǎi )窥(kuī )国(guó )家(jiā )之(zhī )隙(xì ),见(jiàn )间(jiān )而(ér )起(qǐ )者(zhě ),蜀(shǔ )郡(jùn )是(shì )也(yě )。及(jí )山(shān )阳(yáng )亡(wáng )徒(tú )苏(sū )令(lìng )之(zhī )群(qún ),蹈(dǎo )藉(jiè )名(míng )都(dōu )、大(dà )郡(jùn ),求(qiú )党(dǎng )与(yǔ ),索(suǒ )随(suí )和(hé ),而(ér )亡(wáng )逃(táo )匿(nì )之(zhī )意(yì ),此(cǐ )皆(jiē )轻(qīng )量(liàng )大(dà )臣(chén ),无(wú )所(suǒ )畏(wèi )忌(jì ),国(guó )家(jiā )之(zhī )权(quán )轻(qīng ),故(gù )匹(pǐ )夫(fū )欲(yù )与(yǔ )上(shàng )争(zhēng )衡(héng )也(yě )。士(shì )者(zhě ),国(guó )之(zhī )重(zhòng )器(qì )。得(dé )士(shì )则(zé )重(zhòng ),失(shī )士(shì )则(zé )轻(qīng )。《诗(shī )》云(yún ):‘济(jì )济(jì )多(duō )士(shì ),文(wén )王(wáng )以(yǐ )宁(níng )。’庙(miào )堂(táng )之(zhī )议(yì ),非(fēi )草(cǎo )茅(máo )所(suǒ )言(yán )也(yě )。臣(chén )诚(chéng )恐(kǒng )身(shēn )涂(tú )野(yě )草(cǎo ),尸(shī )并(bìng )卒(zú )伍(wǔ ),故(gù )数(shù )上(shàng )书(shū )求(qiú )见(jiàn ),辄(zhé )报(bào )罢(bà )。臣(chén )闻(wén )齐(qí )桓(huán )之(zhī )时(shí ),有(yǒu )以(yǐ )九(jiǔ )九(jiǔ )见(jiàn )者(zhě ),桓(huán )公(gōng )不(bú )逆(nì ),欲(yù )以(yǐ )致(zhì )大(dà )也(yě )。今(jīn )臣(chén )所(suǒ )言(yán ),非(fēi )特(tè )九(jiǔ )九(jiǔ )也(yě ),陛(bì )下(xià )距(jù )臣(chén )者(zhě )三(sān )矣(yǐ ),此(cǐ )天(tiān )下(xià )士(shì )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )至(zhì )也(yě )。昔(xī )秦(qín )武(wǔ )王(wáng )好(hǎo )力(lì ),任(rèn )鄙(bǐ )叩(kòu )关(guān )自(zì )鬻(yù );缪(miù )公(gōng )行(háng )伯(bó ),由(yóu )余(yú )归(guī )德(dé )。今(jīn )欲(yù )致(zhì )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),民(mín )有(yǒu )上(shàng )书(shū )求(qiú )见(jiàn )者(zhě ),辄(zhé )使(shǐ )诣(yì )尚(shàng )书(shū )问(wèn )其(qí )所(suǒ )言(yán ),言(yán )可(kě )采(cǎi )取(qǔ )者(zhě ),秩(zhì )以(yǐ )升(shēng )斗(dòu )之(zhī )禄(lù ),赐(cì )以(yǐ )一(yī )束(shù )之(zhī )帛(bó ),若(ruò )此(cǐ ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),发(fā )愤(fèn )懑(mèn ),吐(tǔ )忠(zhōng )言(yán ),嘉(jiā )谋(móu )日(rì )闻(wén )于(yú )上(shàng ),天(tiān )下(xià )条(tiáo )贯(guàn ),国(guó )家(jiā )表(biǎo )里(lǐ ),烂(làn )然(rán )可(kě )睹(dǔ )矣(yǐ )。夫(fū )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )之(zhī )广(guǎng ),士(shì )民(mín )之(zhī )数(shù ),能(néng )言(yán )之(zhī )类(lèi )至(zhì )众(zhòng )多(duō )也(yě );然(rán )其(qí )俊(jùn )桀(jié )指(zhǐ )世(shì )陈(chén )政(zhèng ),言(yán )成(chéng )文(wén )章(zhāng ),质(zhì )之(zhī )先(xiān )圣(shèng )而(ér )不(bú )缪(miù ),施(shī )之(zhī )当(dāng )世(shì )合(hé )时(shí )务(wù ),若(ruò )此(cǐ )者(zhě )亦(yì )无(wú )几(jǐ )人(rén )。故(gù )爵(jué )禄(lù )束(shù )帛(bó )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )砥(dǐ )石(shí ),高(gāo )祖(zǔ )所(suǒ )以(yǐ )厉(lì )世(shì )摩(mó )钝(dùn )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘工(gōng )欲(yù )善(shàn )其(qí )事(shì ),必(bì )先(xiān )利(lì )其(qí )器(qì )。’至(zhì )秦(qín )则(zé )不(bú )然(rán ),张(zhāng )诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )罔(wǎng )以(yǐ )为(wéi )汉(hàn )驱(qū )除(chú ),倒(dǎo )持(chí )泰(tài )阿(ā ),授(shòu )楚(chǔ )其(qí )柄(bǐng )。故(gù )诚(chéng )能(néng )勿(wù )失(shī )其(qí )柄(bǐng ),天(tiān )下(xià )虽(suī )有(yǒu )不(bú )顺(shùn ),莫(mò )敢(gǎn )触(chù )其(qí )锋(fēng ),此(cǐ )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )所(suǒ )以(yǐ )辟(pì )地(dì )建(jiàn )功(gōng ),为(wéi )汉(hàn )世(shì )宗(zōng )也(yě )。

“今(jīn )陛(bì )下(xià )既(jì )不(bú )纳(nà )天(tiān )下(xià )之(zhī )言(yán ),又(yòu )加(jiā )戮(lù )焉(yān )。夫(fū )鸢(yuān )鹊(què )遭(zāo )害(hài ),则(zé )仁(rén )鸟(niǎo )增(zēng )逝(shì ),愚(yú )者(zhě )蒙(méng )戮(lù ),则(zé )智(zhì )士(shì )深(shēn )退(tuì )。间(jiān )者(zhě )愚(yú )民(mín )上(shàng )疏(shū ),多(duō )触(chù )不(bú )急(jí )之(zhī )法(fǎ ),或(huò )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )而(ér )死(sǐ )者(zhě )众(zhòng )。自(zì )阳(yáng )朔(shuò )以(yǐ )来(lái ),天(tiān )下(xià )以(yǐ )言(yán )为(wéi )讳(huì ),朝(cháo )廷(tíng )尤(yóu )甚(shèn ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )承(chéng )顺(shùn )上(shàng )指(zhǐ ),莫(mò )有(yǒu )执(zhí )正(zhèng )。何(hé )以(yǐ )明(míng )其(qí )然(rán )也(yě )?取(qǔ )民(mín )所(suǒ )上(shàng )书(shū ),陛(bì )下(xià )之(zhī )所(suǒ )善(shàn ),试(shì )下(xià )之(zhī )廷(tíng )尉(wèi ),廷(tíng )尉(wèi )必(bì )曰(yuē )‘非(fēi )所(suǒ )宜(yí )言(yán ),大(dà )不(bú )敬(jìng ),’以(yǐ )此(cǐ )卜(bo )之(zhī ),一(yī )矣(yǐ )。故(gù )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )王(wáng )章(zhāng ),资(zī )质(zhì )忠(zhōng )直(zhí ),敢(gǎn )面(miàn )引(yǐn )廷(tíng )争(zhēng ),孝(xiào )元(yuán )皇(huáng )帝(dì )擢(zhuó )之(zhī ),以(yǐ )厉(lì )具(jù )臣(chén )而(ér )矫(jiǎo )曲(qǔ )朝(cháo );及(jí )至(zhì )陛(bì )下(xià ),戮(lù )及(jí )妻(qī )子(zǐ )。且(qiě )恶(è )恶(è )止(zhǐ )其(qí )身(shēn ),王(wáng )章(zhāng )非(fēi )有(yǒu )反(fǎn )畔(pàn )之(zhī )辜(gū )而(ér )殃(yāng )及(jí )室(shì )家(jiā ),折(shé )直(zhí )士(shì )之(zhī )节(jiē ),结(jié )谏(jiàn )臣(chén )之(zhī )舌(shé )。群(qún )臣(chén )皆(jiē )知(zhī )其(qí )非(fēi ),然(rán )不(bú )敢(gǎn )争(zhēng ),天(tiān )下(xià )以(yǐ )言(yán )为(wéi )戒(jiè ),最(zuì )国(guó )家(jiā )之(zhī )大(dà )患(huàn )也(yě )!愿(yuàn )陛(bì )下(xià )循(xún )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )轨(guǐ ),杜(dù )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )路(lù ),除(chú )不(bú )急(jí )之(zhī )法(fǎ ),下(xià )无(wú )讳(huì )之(zhī )诏(zhào ),博(bó )览(lǎn )兼(jiān )听(tīng ),谋(móu )及(jí )疏(shū )贱(jiàn ),令(lìng )深(shēn )者(zhě )不(bú )隐(yǐn ),远(yuǎn )者(zhě )不(bú )塞(sāi ),所(suǒ )谓(wèi )‘辟(pì )四(sì )门(mén ),明(míng )四(sì )目(mù )’也(yě )。往(wǎng )者(zhě )不(bú )可(kě )及(jí ),来(lái )者(zhě )犹(yóu )可(kě )追(zhuī )。方(fāng )今(jīn )君(jūn )命(mìng )犯(fàn )而(ér )主(zhǔ )威(wēi )夺(duó ),外(wài )戚(qī )之(zhī )权(quán ),日(rì )以(yǐ )益(yì )隆(lóng )。陛(bì )下(xià )不(bú )见(jiàn )其(qí )形(xíng ),愿(yuàn )察(chá )其(qí )景(jǐng )!建(jiàn )始(shǐ )以(yǐ )来(lái ),日(rì )食(shí )、地(dì )震(zhèn ),以(yǐ )率(lǜ )言(yán )之(zhī ),三(sān )倍(bèi )春(chūn )秋(qiū ),水(shuǐ )灾(zāi )亡(wáng )与(yǔ )比(bǐ )数(shù ),阴(yīn )盛(shèng )阳(yáng )微(wēi ),金(jīn )铁(tiě )为(wéi )飞(fēi ),此(cǐ )何(hé )景(jǐng )也(yě )?汉(hàn )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),社(shè )稷(jì )三(sān )危(wēi ):吕(lǚ ),霍(huò ),上(shàng )官(guān );皆(jiē )母(mǔ )后(hòu )之(zhī )家(jiā )也(yě )。亲(qīn )亲(qīn )之(zhī )道(dào ),全(quán )之(zhī )为(wéi )右(yòu ),当(dāng )与(yǔ )之(zhī )贤(xián )师(shī )良(liáng )傅(fù ),教(jiāo )以(yǐ )忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )道(dào )。今(jīn )乃(nǎi )尊(zūn )宠(chǒng )其(qí )位(wèi ),授(shòu )以(yǐ )魁(kuí )柄(bǐng ),使(shǐ )之(zhī )骄(jiāo )逆(nì ),至(zhì )于(yú )夷(yí )灭(miè ),此(cǐ )失(shī )亲(qīn )亲(qīn )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。自(zì )霍(huò )光(guāng )之(zhī )贤(xián ),不(bú )能(néng )为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )虑(lǜ ),故(gù )权(quán )臣(chén )易(yì )世(shì )则(zé )危(wēi )。《书(shū )》曰(yuē ):‘毋(wú )若(ruò )火(huǒ ),始(shǐ )庸(yōng )庸(yōng )。’势(shì )陵(líng )于(yú )君(jūn ),权(quán )隆(lóng )于(yú )主(zhǔ ),然(rán )后(hòu )防(fáng )之(zhī ),亦(yì )无(wú )及(jí )已(yǐ )!”上(shàng )不(bú )纳(nà )。

阅读:25521

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪二十三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库