汉纪二十八【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪二十八》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),尽(jìn )著(zhe )雍(yōng )执(zhí )徐(xú ),凡(fán )六(liù )年(nián )。

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )元(yuán )始(shǐ )三(sān )年(nián )(癸(guǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )夏(xià )侯(hóu )籓(bān )、宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )宏(hóng )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )平(píng )晏(yàn )纳(nà )采(cǎi )见(jiàn )女(nǚ )。还(hái ),奏(zòu )言(yán ):“公(gōng )女(nǚ )渐(jiàn )渍(zì )德(dé )化(huà ),有(yǒu )窈(yǎo )窕(tiǎo )之(zhī )容(róng ),宜(yí )承(chéng )天(tiān )序(xù ),奉(fèng )祭(jì )祀(sì )。”大(dà )师(shī )光(guāng )、大(dà )司(sī )徒(tú )宫(gōng )、大(dà )司(sī )空(kōng )丰(fēng )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )建(jiàn )、执(zhí )金(jīn )吾(wú )尹(yǐn )赏(shǎng )、行(háng )太(tài )常(cháng )事(shì )、大(dà )中(zhōng )大(dà )夫(fū )刘(liú )秀(xiù )及(jí )太(tài )卜(bo )、太(tài )史(shǐ )令(lìng )服(fú )皮(pí )弁(biàn )、素(sù )积(jī ),以(yǐ )礼(lǐ )杂(zá )卜(bo )筮(shì ),皆(jiē )曰(yuē ):“兆(zhào )遇(yù )金(jīn )水(shuǐ )王(wáng )相(xiàng ),卦(guà )遇(yù )父(fù )母(mǔ )得(dé )位(wèi ),所(suǒ )谓(wèi )康(kāng )强(qiáng )之(zhī )占(zhàn ),逢(féng )吉(jí )之(zhī )符(fú )也(yě )。”又(yòu )以(yǐ )太(tài )牢(láo )策(cè )告(gào )宗(zōng )庙(miào )。有(yǒu )司(sī )奏(zòu ):“故(gù )事(shì ):聘(pìn )皇(huáng )后(hòu ),黄(huáng )金(jīn )二(èr )万(wàn )斤(jīn ),为(wéi )钱(qián )二(èr )万(wàn )万(wàn )。”莽(mǎng )深(shēn )辞(cí )让(ràng ),受(shòu )六(liù )千(qiān )三(sān )百(bǎi )万(wàn ),而(ér )以(yǐ )其(qí )四(sì )千(qiān )三(sān )百(bǎi )万(wàn )分(fèn )予(yǔ )十(shí )一(yī )媵(yìng )家(jiā )及(jí )九(jiǔ )族(zú )贫(pín )者(zhě )。

夏(xià ),安(ān )汉(hàn )公(gōng )奏(zòu )车(chē )服(fú )制(zhì )度(dù ),吏(lì )民(mín )养(yǎng )生(shēng )、送(sòng )终(zhōng )、嫁(jià )娶(qǔ )、奴(nú )婢(bì )、田(tián )宅(zhái )、器(qì )械(xiè )之(zhī )品(pǐn ),立(lì )官(guān )稷(jì ),及(jí )郡(jùn )国(guó )、县(xiàn )邑(yì )、乡(xiāng )聚(jù )皆(jiē )置(zhì )学(xué )官(guān )。

大(dà )司(sī )徒(tú )司(sī )直(zhí )陈(chén )崇(chóng )使(shǐ )张(zhāng )敞(chǎng )孙(sūn )竦(sǒng )草(cǎo )奏(zòu ),盛(shèng )称(chēng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )功(gōng )德(dé ),以(yǐ )为(wéi ):“宜(yí )恢(huī )公(gōng )国(guó )令(lìng )如(rú )周(zhōu )公(gōng ),建(jiàn )立(lì )公(gōng )子(zǐ )令(lìng )如(rú )伯(bó )禽(qín ),所(suǒ )赐(cì )之(zhī )品(pǐn )亦(yì )皆(jiē )如(rú )之(zhī ),诸(zhū )子(zǐ )之(zhī )封(fēng )皆(jiē )如(rú )六(liù )子(zǐ )。”太(tài )后(hòu )以(yǐ )示(shì )群(qún )公(gōng )。群(qún )公(gōng )方(fāng )议(yì )其(qí )事(shì ),会(huì )吕(lǚ )宽(kuān )事(shì )起(qǐ )。初(chū ),莽(mǎng )长(zhǎng )子(zǐ )宇(yǔ )非(fēi )莽(mǎng )隔(gé )绝(jué )卫(wèi )氏(shì ),恐(kǒng )久(jiǔ )后(hòu )受(shòu )祸(huò ),即(jí )私(sī )与(yǔ )卫(wèi )宝(bǎo )通(tōng )书(shū ),教(jiāo )卫(wèi )后(hòu )上(shàng )书(shū )谢(xiè )恩(ēn ),因(yīn )陈(chén )丁(dīng )、傅(fù )旧(jiù )恶(è ),冀(jì )得(dé )至(zhì )京(jīng )师(shī )。莽(mǎng )白(bái )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),诏(zhào )有(yǒu )司(sī )褒(bāo )赏(shǎng )中(zhōng )山(shān )孝(xiào )王(wáng )后(hòu ),益(yì )汤(tāng )沐(mù )邑(yì )七(qī )千(qiān )户(hù )。卫(wèi )后(hòu )日(rì )夜(yè )啼(tí )泣(qì ),思(sī )见(jiàn )帝(dì )面(miàn ),而(ér )但(dàn )益(yì )户(hù )邑(yì )。宇(yǔ )复(fù )教(jiāo )令(lìng )上(shàng )书(shū )求(qiú )至(zhì )京(jīng )师(shī ),莽(mǎng )不(bú )听(tīng )。宇(yǔ )与(yǔ )师(shī )吴(wú )章(zhāng )及(jí )妇(fù )兄(xiōng )吕(lǚ )宽(kuān )议(yì )其(qí )故(gù ),章(zhāng )以(yǐ )为(wéi )莽(mǎng )不(bú )可(kě )谏(jiàn )而(ér )好(hǎo )鬼(guǐ )神(shén ),可(kě )为(wéi )变(biàn )怪(guài )以(yǐ )惊(jīng )惧(jù )之(zhī ),章(zhāng )因(yīn )推(tuī )类(lèi )说(shuō )令(lìng )归(guī )政(zhèng )卫(wèi )氏(shì )。宇(yǔ )即(jí )使(shǐ )宽(kuān )夜(yè )持(chí )血(xuè )洒(sǎ )莽(mǎng )第(dì )门(mén ),吏(lì )发(fā )觉(jiào )之(zhī )。莽(mǎng )执(zhí )宇(yǔ )送(sòng )狱(yù ),饮(yǐn )药(yào )死(sǐ )。宇(yǔ )妻(qī )焉(yān )怀(huái )子(zǐ ),系(xì )狱(yù ),须(xū )产(chǎn )子(zǐ )已(yǐ ),杀(shā )之(zhī )。甄(zhēn )邯(hán )等(děng )白(bái )太(tài )后(hòu ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“公(gōng )居(jū )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )位(wèi ),辅(fǔ )成(chéng )王(wáng )之(zhī )主(zhǔ ),而(ér )行(háng )管(guǎn )、蔡(cài )之(zhī )诛(zhū ),不(bú )以(yǐ )亲(qīn )亲(qīn )害(hài )尊(zūn )尊(zūn ),朕(zhèn )甚(shèn )嘉(jiā )之(zhī )!”莽(mǎng )尽(jìn )灭(miè )卫(wèi )氏(shì )支(zhī )属(shǔ ),唯(wéi )卫(wèi )后(hòu )在(zài )。吴(wú )章(zhāng )要(yào )斩(zhǎn ),磔(zhé )尸(shī )东(dōng )市(shì )门(mén )。初(chū ),章(zhāng )为(wéi )当(dāng )世(shì )名(míng )儒(rú ),教(jiāo )授(shòu )尤(yóu )盛(shèng ),弟(dì )子(zǐ )千(qiān )馀(yú )人(rén )。莽(mǎng )以(yǐ )为(wéi )恶(è )人(rén )党(dǎng ),皆(jiē )当(dāng )禁(jìn )锢(gù )不(bú )得(dé )仕(shì )宦(huàn ),门(mén )人(rén )尽(jìn )更(gèng )名(míng )他(tā )师(shī )。平(píng )陵(líng )云(yún )敞(chǎng )时(shí )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )掾(yuàn ),自(zì )劾(hé )吴(wú )章(zhāng )弟(dì )子(zǐ ),收(shōu )抱(bào )章(zhāng )尸(shī )归(guī ),棺(guān )敛(liǎn )葬(zàng )之(zhī ),京(jīng )师(shī )称(chēng )焉(yān )。

莽(mǎng )于(yú )是(shì )因(yīn )吕(lǚ )宽(kuān )之(zhī )狱(yù ),遂(suí )穷(qióng )治(zhì )党(dǎng )与(yǔ ),连(lián )引(yǐn )素(sù )所(suǒ )恶(è )者(zhě )悉(xī )诛(zhū )之(zhī )。元(yuán )帝(dì )女(nǚ )弟(dì )敬(jìng )武(wǔ )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )素(sù )附(fù )丁(dīng )、傅(fù ),及(jí )莽(mǎng )专(zhuān )政(zhèng ),复(fù )非(fēi )议(yì )莽(mǎng );红(hóng )阳(yáng )侯(hóu )王(wáng )立(lì ),莽(mǎng )之(zhī )尊(zūn )属(shǔ );平(píng )阿(ā )侯(hóu )王(wáng )仁(rén ),素(sù )刚(gāng )直(zhí );莽(mǎng )皆(jiē )以(yǐ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )迫(pò )守(shǒu ),令(lìng )自(zì )杀(shā )。莽(mǎng )白(bái )太(tài )后(hòu ),主(zhǔ )暴(bào )病(bìng )薨(hōng );太(tài )后(hòu )欲(yù )临(lín )其(qí )丧(sàng ),莽(mǎng )固(gù )争(zhēng )而(ér )止(zhǐ )。甄(zhēn )丰(fēng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )乘(chéng )传(chuán )案(àn )治(zhì )卫(wèi )氏(shì )党(dǎng )与(yǔ ),郡(jùn )国(guó )豪(háo )杰(jié )及(jí )汉(hàn )忠(zhōng )直(zhí )臣(chén )不(bú )附(fù )莽(mǎng )者(zhě ),皆(jiē )诬(wū )以(yǐ )罪(zuì )法(fǎ )而(ér )杀(shā )之(zhī )。何(hé )武(wǔ )、鲍(bào )宣(xuān )及(jí )王(wáng )商(shāng )子(zǐ )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )安(ān ),辛(xīn )庆(qìng )忌(jì )三(sān )子(zǐ )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )通(tōng )、函(hán )谷(gǔ )都(dōu )尉(wèi )遵(zūn )、水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )茂(mào ),南(nán )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )辛(xīn )伯(bó )等(děng )皆(jiē )坐(zuò )死(sǐ )。凡(fán )死(sǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),海(hǎi )内(nèi )震(zhèn )焉(yān )。北(běi )海(hǎi )逄(páng )萌(méng )谓(wèi )友(yǒu )人(rén )曰(yuē ):“三(sān )纲(gāng )绝(jué )矣(yǐ ),不(bú )去(qù ),祸(huò )将(jiāng )及(jí )人(rén )!”即(jí )解(jiě )冠(guàn )挂(guà )东(dōng )都(dōu )城(chéng )门(mén ),归(guī ),将(jiāng )家(jiā )属(shǔ )浮(fú )海(hǎi ),客(kè )于(yú )辽(liáo )东(dōng )。

莽(mǎng )召(zhào )明(míng )礼(lǐ )少(shǎo )府(fǔ )宗(zōng )伯(bó )凤(fèng )入(rù )说(shuō )为(wéi )人(rén )后(hòu )之(zhī )谊(yì ),白(bái )令(lìng )公(gōng )卿(qīng )、将(jiāng )军(jūn )、侍(shì )中(zhōng )、朝(cháo )臣(chén )并(bìng )听(tīng ),欲(yù )以(yǐ )内(nèi )厉(lì )天(tiān )子(zǐ )而(ér )外(wài )塞(sāi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )议(yì )。先(xiān )是(shì ),秺(dù )侯(hóu )金(jīn )日(rì )磾(dī )子(zǐ )赏(shǎng )、都(dōu )成(chéng )侯(hóu )金(jīn )安(ān )上(shàng )子(zǐ )常(cháng )皆(jiē )以(yǐ )无(wú )子(zǐ )国(guó )绝(jué ),莽(mǎng )以(yǐ )日(rì )磾(dī )曾(céng )孙(sūn )当(dāng )及(jí )安(ān )上(shàng )孙(sūn )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )钦(qīn )绍(shào )其(qí )封(fēng )。钦(qīn )谓(wèi )“当(dāng )宜(yí )为(wéi )其(qí )父(fù )、祖(zǔ )立(lì )庙(miào ),而(ér )使(shǐ )大(dà )夫(fū )主(zhǔ )赏(shǎng )祭(jì )。”甄(zhēn )邯(hán )时(shí )在(zài )旁(páng ),廷(tíng )叱(chì )钦(qīn ),因(yīn )劾(hé )奏(zòu ):“钦(qīn )诬(wū )祖(zǔ )不(bú )孝(xiào ),大(dà )不(bú )敬(jìng )。”下(xià )狱(yù ),自(zì )杀(shā )。邯(hán )以(yǐ )纲(gāng )纪(jì )国(guó )体(tǐ ),亡(wáng )所(suǒ )阿(ā )私(sī ),忠(zhōng )孝(xiào )尤(yóu )著(zhe ),益(yì )封(fēng )千(qiān )户(hù )。更(gèng )封(fēng )安(ān )上(shàng )曾(céng )孙(sūn )汤(tāng )为(wéi )都(dōu )成(chéng )侯(hóu )。汤(tāng )受(shòu )封(fēng )日(rì ),不(bú )敢(gǎn )还(hái )归(guī )家(jiā ),以(yǐ )明(míng )为(wéi )人(rén )后(hòu )之(zhī )谊(yì )。

是(shì )岁(suì ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )颍(yǐng )川(chuān )钟(zhōng )元(yuán )为(wéi )大(dà )理(lǐ )。颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )陵(líng )阳(yáng )严(yán )诩(xǔ )本(běn )以(yǐ )孝(xiào )行(háng )为(wéi )官(guān ),谓(wèi )掾(yuàn )、史(shǐ )为(wéi )师(shī )友(yǒu ),有(yǒu )过(guò )辄(zhé )闭(bì )阁(gé )自(zì )责(zé ),终(zhōng )不(bú )大(dà )言(yán )。郡(jùn )中(zhōng )乱(luàn )。王(wáng )莽(mǎng )遣(qiǎn )使(shǐ )征(zhēng )诩(xǔ ),官(guān )属(shǔ )数(shù )百(bǎi )人(rén )为(wéi )设(shè )祖(zǔ )道(dào ),诩(xǔ )据(jù )地(dì )哭(kū )。掾(yuàn )、史(shǐ )曰(yuē ):“明(míng )府(fǔ )吉(jí )征(zhēng ),不(bú )宜(yí )若(ruò )此(cǐ )。”诩(xǔ )曰(yuē ):“吾(wú )哀(āi )颍(yǐng )川(chuān )士(shì ),身(shēn )岂(qǐ )有(yǒu )忧(yōu )哉(zāi )!我(wǒ )以(yǐ )柔(róu )弱(ruò )征(zhēng ),必(bì )选(xuǎn )刚(gāng )猛(měng )代(dài );代(dài )到(dào ),将(jiāng )有(yǒu )僵(jiāng )仆(pú )者(zhě ),故(gù )相(xiàng )吊(diào )耳(ěr )。”诩(xǔ )至(zhì ),拜(bài )为(wéi )美(měi )俗(sú )使(shǐ )者(zhě )。徙(xǐ )陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu )平(píng )陵(líng )何(hé )并(bìng )为(wéi )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )。并(bìng )到(dào )郡(jùn ),捕(bǔ )钟(zhōng )元(yuán )弟(dì )威(wēi )及(jí )阳(yáng )翟(zhái )轻(qīng )侠(xiá )赵(zhào )季(jì )、李(lǐ )款(kuǎn ),皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。郡(jùn )中(zhōng )震(zhèn )栗(lì )。

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )元(yuán )始(shǐ )四(sì )年(nián )(甲(jiǎ )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),郊(jiāo )祀(sì )高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )配(pèi )天(tiān ),宗(zōng )祀(sì )孝(xiào )文(wén )以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì )。改(gǎi )殷(yīn )绍(shào )嘉(jiā )公(gōng )曰(yuē )宋(sòng )公(gōng ),周(zhōu )承(chéng )休(xiū )公(gōng )曰(yuē )郑(zhèng )公(gōng )。

诏(zhào ):“妇(fù )女(nǚ )非(fēi )身(shēn )犯(fàn )法(fǎ ),及(jí )男(nán )子(zǐ )年(nián )八(bā )十(shí )以(yǐ )上(shàng )、七(qī )岁(suì )已(yǐ )下(xià ),家(jiā )非(fēi )坐(zuò )不(bú )道(dào )、诏(zhào )所(suǒ )名(míng )捕(bǔ ),它(tā )皆(jiē )无(wú )得(dé )系(xì );其(qí )当(dāng )验(yàn )者(zhě )即(jí )验(yàn )问(wèn )。定(dìng )著(zhe )令(lìng )!”

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi ),遣(qiǎn )大(dà )司(sī )徒(tú )宫(gōng )、大(dà )司(sī )空(kōng )丰(fēng )等(děng )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )法(fǎ )驾(jià )迎(yíng )皇(huáng )后(hòu )于(yú )安(ān )汉(hàn )公(gōng )第(dì ),授(shòu )皇(huáng )后(hòu )玺(xǐ )绂(fú ),入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。

遣(qiǎn )太(tài )仆(pú )王(wáng )恽(yùn )等(děng )八(bā )人(rén )各(gè )置(zhì )副(fù ),假(jiǎ )节(jiē ),分(fèn )行(háng )天(tiān )下(xià ),览(lǎn )观(guān )风(fēng )俗(sú )。

夏(xià ),太(tài )保(bǎo )舜(shùn )等(děng )及(jí )吏(lì )民(mín )上(shàng )书(shū )者(zhě )八(bā )千(qiān )馀(yú )人(rén ),咸(xián )请(qǐng )如(rú )陈(chén )崇(chóng )言(yán ),加(jiā )赏(shǎng )于(yú )安(ān )汉(hàn )公(gōng )。章(zhāng )下(xià )有(yǒu )司(sī ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )“益(yì )封(fēng )公(gōng )以(yǐ )新(xīn )息(xī )、召(zhào )陵(líng )二(èr )县(xiàn )及(jí )黄(huáng )邮(yóu )聚(jù )、新(xīn )野(yě )田(tián );采(cǎi )伊(yī )尹(yǐn )、周(zhōu )公(gōng )称(chēng )号(hào ),加(jiā )公(gōng )为(wéi )宰(zǎi )衡(héng ),位(wèi )上(shàng )公(gōng ),三(sān )公(gōng )言(yán )事(shì )称(chēng )‘敢(gǎn )言(yán )之(zhī )’;赐(cì )公(gōng )太(tài )夫(fū )人(rén )号(hào )曰(yuē )功(gōng )显(xiǎn )君(jūn );封(fēng )公(gōng )子(zǐ )男(nán )二(èr )人(rén )安(ān )为(wéi )褒(bāo )新(xīn )侯(hóu ),临(lín )为(wéi )赏(shǎng )都(dōu )侯(hóu );加(jiā )后(hòu )聘(pìn )三(sān )千(qiān )七(qī )百(bǎi )万(wàn ),合(hé )为(wéi )一(yī )万(wàn )万(wàn ),以(yǐ )明(míng )大(dà )礼(lǐ );太(tài )后(hòu )临(lín )前(qián )殿(diàn )亲(qīn )封(fēng )拜(bài ),安(ān )汉(hàn )公(gōng )拜(bài )前(qián ),二(èr )子(zǐ )拜(bài )后(hòu ),如(rú )周(zhōu )公(gōng )故(gù )事(shì )。”莽(mǎng )稽(jī )首(shǒu )辞(cí )让(ràng ),出(chū )奏(zòu )封(fēng )事(shì ):“愿(yuàn )独(dú )受(shòu )母(mǔ )号(hào ),还(hái )安(ān )、临(lín )印(yìn )韨(fú )及(jí )号(hào )位(wèi )户(hù )邑(yì )。”事(shì )下(xià ),太(tài )师(shī )光(guāng )等(děng )皆(jiē )曰(yuē ):“赏(shǎng )未(wèi )足(zú )以(yǐ )直(zhí )功(gōng )。谦(qiān )约(yuē )退(tuì )让(ràng ),公(gōng )之(zhī )常(cháng )节(jiē ),终(zhōng )不(bú )可(kě )听(tīng )。忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )节(jiē )亦(yì )宜(yí )自(zì )屈(qū ),而(ér )伸(shēn )主(zhǔ )上(shàng )之(zhī )义(yì )。宜(yí )遣(qiǎn )大(dà )司(sī )徒(tú )、大(dà )司(sī )空(kōng )持(chí )节(jiē )承(chéng )制(zhì )诏(zhào )公(gōng )亟(jí )入(rù )视(shì )事(shì ),诏(zhào )尚(shàng )书(shū )勿(wù )复(fù )受(shòu )公(gōng )之(zhī )让(ràng )奏(zòu )。”奏(zòu )可(kě )。莽(mǎng )乃(nǎi )起(qǐ )视(shì )事(shì ),止(zhǐ )减(jiǎn )召(zhào )陵(líng )、黄(huáng )邮(yóu )、新(xīn )野(yě )之(zhī )田(tián )而(ér )已(yǐ )。

莽(mǎng )复(fù )以(yǐ )所(suǒ )益(yì )纳(nà )征(zhēng )钱(qián )千(qiān )万(wàn )遗(yí )太(tài )后(hòu )左(zuǒ )右(yòu )奉(fèng )共(gòng )养(yǎng )者(zhě )。莽(mǎng )虽(suī )专(zhuān )权(quán ),然(rán )所(suǒ )以(yǐ )诳(kuáng )耀(yào )媚(mèi )事(shì )太(tài )后(hòu ),下(xià )至(zhì )旁(páng )侧(cè )长(zhǎng )御(yù ),方(fāng )故(gù )万(wàn )端(duān ),赂(lù )遗(yí )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )数(shù )。白(bái )尊(zūn )太(tài )后(hòu )姊(zǐ )、妹(mèi )号(hào )皆(jiē )为(wéi )君(jūn ),食(shí )汤(tāng )沐(mù )邑(yì )。以(yǐ )故(gù )左(zuǒ )右(yòu )日(rì )夜(yè )共(gòng )誉(yù )莽(mǎng )。莽(mǎng )又(yòu )知(zhī )太(tài )后(hòu )妇(fù )人(rén ),厌(yàn )居(jū )深(shēn )宫(gōng )中(zhōng ),莽(mǎng )欲(yù )虞(yú )乐(lè )以(yǐ )市(shì )其(qí )权(quán ),乃(nǎi )令(lìng )太(tài )后(hòu )四(sì )时(shí )车(chē )驾(jià )巡(xún )狩(shòu )四(sì )郊(jiāo ),存(cún )见(jiàn )孤(gū )、寡(guǎ )、贞(zhēn )妇(fù ),所(suǒ )至(zhì )属(shǔ )县(xiàn ),辄(zhé )施(shī )恩(ēn )惠(huì ),赐(cì )民(mín )钱(qián )帛(bó )、牛(niú )酒(jiǔ ),岁(suì )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。太(tài )后(hòu )旁(páng )弄(nòng )儿(ér )病(bìng ),在(zài )外(wài )舍(shě ),莽(mǎng )自(zì )亲(qīn )候(hòu )之(zhī )。其(qí )欲(yù )得(dé )太(tài )后(hòu )意(yì )如(rú )此(cǐ )。

太(tài )保(bǎo )舜(shùn )奏(zòu )言(yán ):“天(tiān )下(xià )闻(wén )公(gōng )不(bú )受(shòu )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )土(tǔ ),辞(cí )万(wàn )金(jīn )之(zhī )币(bì ),莫(mò )不(bú )乡(xiāng )化(huà )。蜀(shǔ )郡(jùn )男(nán )子(zǐ )路(lù )建(jiàn )等(děng )辍(chuò )讼(sòng ),惭(cán )怍(zuò )而(ér )退(tuì ),虽(suī )文(wén )王(wáng )却(què )虞(yú )、芮(ruì ),何(hé )以(yǐ )加(jiā )!宜(yí )报(bào )告(gào )天(tiān )下(xià )。”奏(zòu )可(kě )。于(yú )是(shì )孔(kǒng )光(guāng )愈(yù )恐(kǒng ),固(gù )称(chēng )疾(jí )辞(cí )位(wèi )。太(tài )后(hòu )诏(zhào ):“太(tài )师(shī )毋(wú )朝(cháo ),十(shí )日(rì )一(yī )入(rù )省(shěng )中(zhōng ),置(zhì )几(jǐ )杖(zhàng ),赐(cì )餐(cān )十(shí )七(qī )物(wù ),然(rán )后(hòu )归(guī ),官(guān )属(shǔ )按(àn )职(zhí )如(rú )故(gù )。”

莽(mǎng )奏(zòu )起(qǐ )明(míng )堂(táng )、辟(pì )雍(yōng )、灵(líng )台(tái ),为(wéi )学(xué )者(zhě )筑(zhù )舍(shě )万(wàn )区(qū ),制(zhì )度(dù )甚(shèn )盛(shèng )。立(lì )《乐(lè )经(jīng )》;益(yì )博(bó )士(shì )员(yuán ),经(jīng )各(gè )五(wǔ )人(rén )。征(zhēng )天(tiān )下(xià )通(tōng )一(yī )艺(yì )、教(jiāo )授(shòu )十(shí )一(yī )人(rén )以(yǐ )上(shàng ),及(jí )有(yǒu )逸(yì )礼(lǐ )、古(gǔ )书(shū )、天(tiān )文(wén )、图(tú )谶(chèn )、钟(zhōng )律(lǜ )、月(yuè )令(lìng )、兵(bīng )法(fǎ )、史(shǐ )篇(piān )文(wén )字(zì ),通(tōng )知(zhī )其(qí )意(yì )者(zhě ),皆(jiē )诣(yì )公(gōng )车(chē )。网(wǎng )罗(luó )天(tiān )下(xià )异(yì )能(néng )之(zhī )士(shì ),至(zhì )者(zhě )前(qián )后(hòu )千(qiān )数(shù ),皆(jiē )令(lìng )记(jì )说(shuō )廷(tíng )中(zhōng ),将(jiāng )令(lìng )正(zhèng )乖(guāi )谬(miù ),壹(yī )异(yì )说(shuō )云(yún )。

又(yòu )征(zhēng )能(néng )治(zhì )河(hé )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),其(qí )大(dà )略(luè )异(yì )者(zhě ),长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi )平(píng )陵(líng )关(guān )并(bìng )言(yán ):“河(hé )决(jué )率(lǜ )常(cháng )于(yú )平(píng )原(yuán )、东(dōng )郡(jùn )左(zuǒ )右(yòu ),其(qí )地(dì )形(xíng )下(xià )而(ér )土(tǔ )疏(shū )恶(è )。闻(wén )禹(yǔ )治(zhì )河(hé )时(shí ),本(běn )空(kōng )此(cǐ )地(dì ),以(yǐ )为(wéi )水(shuǐ )猥(wěi )盛(shèng )则(zé )放(fàng )溢(yì ),少(shǎo )稍(shāo )自(zì )索(suǒ ),虽(suī )时(shí )易(yì )处(chù ),犹(yóu )不(bú )能(néng )离(lí )此(cǐ )。上(shàng )古(gǔ )难(nán )识(shí ),近(jìn )察(chá )秦(qín )、汉(hàn )以(yǐ )来(lái ),河(hé )决(jué )曹(cáo )、卫(wèi )之(zhī )域(yù ),其(qí )南(nán )北(běi )不(bú )过(guò )百(bǎi )八(bā )十(shí )里(lǐ )。可(kě )空(kōng )此(cǐ )地(dì ),勿(wù )以(yǐ )为(wéi )官(guān )亭(tíng )、民(mín )室(shì )而(ér )已(yǐ )。”御(yù )史(shǐ )临(lín )淮(huái )韩(hán )牧(mù )以(yǐ )为(wéi ):“可(kě )略(luè )于(yú )《禹(yǔ )贡(gòng )》九(jiǔ )河(hé )处(chù )穿(chuān )之(zhī ),纵(zòng )不(bú )能(néng )为(wéi )九(jiǔ ),但(dàn )为(wéi )四(sì )、五(wǔ ),宜(yí )有(yǒu )益(yì )。”大(dà )司(sī )空(kōng )掾(yuàn )王(wáng )横(héng )言(yán ):“河(hé )入(rù )勃(bó )海(hǎi )地(dì ),高(gāo )于(yú )韩(hán )牧(mù )所(suǒ )欲(yù )穿(chuān )处(chù )。往(wǎng )者(zhě )天(tiān )尝(cháng )连(lián )雨(yǔ ),东(dōng )北(běi )风(fēng ),海(hǎi )水(shuǐ )溢(yì )西(xī )南(nán )出(chū ),浸(jìn )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),九(jiǔ )河(hé )之(zhī )地(dì )已(yǐ )为(wéi )海(hǎi )所(suǒ )渐(jiàn )矣(yǐ )。禹(yǔ )之(zhī )行(háng )河(hé )水(shuǐ ),本(běn )随(suí )西(xī )山(shān )下(xià )东(dōng )北(běi )去(qù )。《周(zhōu )谱(pǔ )》云(yún ):‘定(dìng )王(wáng )五(wǔ )年(nián ),河(hé )徙(xǐ )。’则(zé )今(jīn )所(suǒ )行(háng )非(fēi )禹(yǔ )之(zhī )所(suǒ )穿(chuān )也(yě )。又(yòu )秦(qín )攻(gōng )魏(wèi ),决(jué )河(hé )灌(guàn )其(qí )都(dōu ),决(jué )处(chù )遂(suí )大(dà ),不(bú )可(kě )复(fù )补(bǔ )。宜(yí )却(què )徙(xǐ )完(wán )平(píng )处(chù )更(gèng )开(kāi )空(kōng ),使(shǐ )缘(yuán )西(xī )山(shān )足(zú ),乘(chéng )高(gāo )地(dì )而(ér )东(dōng )北(běi )入(rù )海(hǎi ),乃(nǎi )无(wú )水(shuǐ )灾(zāi )。”司(sī )空(kōng )掾(yuàn )沛(pèi )国(guó )桓(huán )谭(tán )典(diǎn )其(qí )议(yì ),为(wéi )甄(zhēn )丰(fēng )言(yán ):“凡(fán )此(cǐ )数(shù )者(zhě ),必(bì )有(yǒu )一(yī )是(shì );宜(yí )详(xiáng )考(kǎo )验(yàn ),皆(jiē )可(kě )豫(yù )见(jiàn )。计(jì )定(dìng )然(rán )后(hòu )举(jǔ )事(shì ),费(fèi )不(bú )过(guò )数(shù )亿(yì )万(wàn ),亦(yì )可(kě )以(yǐ )事(shì )诸(zhū )浮(fú )食(shí )无(wú )产(chǎn )业(yè )民(mín )。空(kōng )居(jū )与(yǔ )行(háng )役(yì ),同(tóng )当(dāng )衣(yī )食(shí ),衣(yī )食(shí )县(xiàn )官(guān )而(ér )为(wéi )之(zhī )作(zuò ),乃(nǎi )两(liǎng )便(biàn ),可(kě )以(yǐ )上(shàng )继(jì )禹(yǔ )功(gōng ),下(xià )除(chú )民(mín )疾(jí )。”时(shí )莽(mǎng )但(dàn )崇(chóng )空(kōng )语(yǔ ),无(wú )施(shī )行(háng )者(zhě )。

群(qún )臣(chén )奏(zòu )言(yán ):“昔(xī )周(zhōu )公(gōng )摄(shè )政(zhèng )七(qī )年(nián ),制(zhì )度(dù )乃(nǎi )定(dìng )。今(jīn )安(ān )汉(hàn )公(gōng )辅(fǔ )政(zhèng )四(sì )年(nián ),营(yíng )作(zuò )二(èr )旬(xún ),大(dà )功(gōng )毕(bì )成(chéng ),宜(yí )升(shēng )宰(zǎi )衡(héng )位(wèi )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )上(shàng )。”诏(zhào )曰(yuē ):“可(kě )。”仍(réng )令(lìng )议(yì )九(jiǔ )锡(xī )之(zhī )法(fǎ )。

莽(mǎng )奏(zòu )尊(zūn )孝(xiào )宣(xuān )庙(miào )为(wéi )中(zhōng )宗(zōng ),孝(xiào )元(yuán )庙(miào )为(wéi )高(gāo )宗(zōng );又(yòu )奏(zòu )毁(huǐ )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )考(kǎo )庙(miào )勿(wù )修(xiū );罢(bà )南(nán )陵(líng )、云(yún )陵(líng )为(wéi )县(xiàn )。奏(zòu )可(kě )。

莽(mǎng )自(zì )以(yǐ )北(běi )化(huà )匈(xiōng )奴(nú ),东(dōng )致(zhì )海(hǎi )外(wài ),南(nán )怀(huái )黄(huáng )支(zhī ),唯(wéi )西(xī )方(fāng )未(wèi )有(yǒu )加(jiā ),乃(nǎi )遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )平(píng )宪(xiàn )等(děng )多(duō )持(chí )金(jīn )币(bì )诱(yòu )塞(sāi )外(wài )羌(qiāng ),使(shǐ )献(xiàn )地(dì )愿(yuàn )内(nèi )属(shǔ )。宪(xiàn )等(děng )奏(zòu )言(yán ):“羌(qiāng )豪(háo )良(liáng )愿(yuàn )等(děng )种(zhǒng )可(kě )万(wàn )二(èr )千(qiān )人(rén ),愿(yuàn )为(wéi )内(nèi )臣(chén ),献(xiàn )鲜(xiān )水(shuǐ )海(hǎi )、允(yǔn )谷(gǔ )、盐(yán )池(chí )、平(píng )地(dì )美(měi )草(cǎo ),皆(jiē )予(yǔ )汉(hàn )民(mín );自(zì )居(jū )险(xiǎn )阻(zǔ )处(chù )为(wéi )籓(bān )蔽(bì )。问(wèn )良(liáng )愿(yuàn )降(jiàng )意(yì ),对(duì )曰(yuē ):‘太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )圣(shèng )明(míng ),安(ān )汉(hàn )公(gōng )至(zhì )仁(rén ),天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng ),五(wǔ )谷(gǔ )成(chéng )熟(shú ),或(huò )禾(hé )长(zhǎng )丈(zhàng )馀(yú ),或(huò )一(yī )粟(sù )三(sān )米(mǐ ),或(huò )不(bú )种(zhǒng )自(zì )生(shēng ),或(huò )茧(jiǎn )不(bú )蚕(cán )自(zì )成(chéng );甘(gān )露(lù )从(cóng )天(tiān )下(xià ),醴(lǐ )泉(quán )自(zì )地(dì )出(chū );凤(fèng )皇(huáng )来(lái )仪(yí ),神(shén )爵(jué )降(jiàng )集(jí )。从(cóng )四(sì )岁(suì )以(yǐ )来(lái ),羌(qiāng )人(rén )无(wú )所(suǒ )疾(jí )苦(kǔ ),故(gù )思(sī )乐(lè )内(nèi )属(shǔ )。’宜(yí )以(yǐ )时(shí )处(chù )业(yè ),置(zhì )属(shǔ )国(guó )领(lǐng )护(hù )。”事(shì )下(xià )莽(mǎng ),莽(mǎng )复(fù )奏(zòu ):“今(jīn )已(yǐ )有(yǒu )东(dōng )海(hǎi )、南(nán )海(hǎi )、北(běi )海(hǎi )郡(jùn ),请(qǐng )受(shòu )良(liáng )愿(yuàn )等(děng )所(suǒ )献(xiàn )地(dì )为(wéi )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )。分(fèn )天(tiān )下(xià )为(wéi )十(shí )二(èr )州(zhōu ),应(yīng )古(gǔ )制(zhì )。”奏(zòu )可(kě )。冬(dōng ),置(zhì )西(xī )海(hǎi )郡(jùn )。又(yòu )增(zēng )法(fǎ )五(wǔ )十(shí )条(tiáo ),犯(fàn )者(zhě )徙(xǐ )之(zhī )西(xī )海(hǎi )。徙(xǐ )者(zhě )以(yǐ )千(qiān )万(wàn )数(shù ),民(mín )始(shǐ )怨(yuàn )矣(yǐ )。

梁(liáng )王(wáng )立(lì )坐(zuò )与(yǔ )卫(wèi )氏(shì )交(jiāo )通(tōng ),废(fèi ),徙(xǐ )南(nán )郑(zhèng );自(zì )杀(shā )。

分(fèn )京(jīng )师(shī )置(zhì )前(qián )辉(huī )光(guāng )、后(hòu )丞(chéng )烈(liè )二(èr )郡(jùn )。更(gèng )公(gōng )卿(qīng )、大(dà )夫(fū )、八(bā )十(shí )一(yī )元(yuán )士(shì )官(guān )名(míng )、位(wèi )次(cì )及(jí )十(shí )二(èr )州(zhōu )名(míng )、分(fèn )界(jiè )。郡(jùn )国(guó )所(suǒ )属(shǔ ),罢(bà )置(zhì )改(gǎi )易(yì ),天(tiān )下(xià )多(duō )事(shì ),吏(lì )不(bú )能(néng )纪(jì )矣(yǐ )。

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )元(yuán )始(shǐ )五(wǔ )年(nián )(乙(yǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),祫(xiá )祭(jì )明(míng )堂(táng );诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén ),列(liè )侯(hóu )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén ),宗(zōng )室(shì )子(zǐ )九(jiǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),征(zhēng )助(zhù )祭(jì )。礼(lǐ )毕(bì ),皆(jiē )益(yì )户(hù )、赐(cì )爵(jué )及(jí )金(jīn )帛(bó )、增(zēng )秩(zhì )、补(bǔ )吏(lì )各(gè )有(yǒu )差(chà )。

安(ān )汉(hàn )公(gōng )又(yòu )奏(zòu )复(fù )长(zhǎng )安(ān )南(nán )、北(běi )郊(jiāo )。三(sān )十(shí )馀(yú )年(nián )间(jiān ),天(tiān )地(dì )之(zhī )祠(cí )凡(fán )五(wǔ )徙(xǐ )焉(yān )。

诏(zhào )曰(yuē ):“宗(zōng )室(shì )子(zǐ )自(zì )汉(hàn )元(yuán )至(zhì )今(jīn )十(shí )有(yǒu )馀(yú )万(wàn )人(rén ),其(qí )令(lìng )郡(jùn )国(guó )各(gè )置(zhì )宗(zōng )师(shī )以(yǐ )纠(jiū )之(zhī ),致(zhì )教(jiāo )训(xùn )焉(yān )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),博(bó )山(shān )简(jiǎn )列(liè )侯(hóu )孔(kǒng )光(guāng )薨(hōng ),赠(zèng )赐(cì )、葬(zàng )送(sòng )甚(shèn )盛(shèng ),车(chē )万(wàn )馀(yú )两(liǎng )。以(yǐ )马(mǎ )宫(gōng )为(wéi )太(tài )师(shī )。吏(lì )民(mín )以(yǐ )莽(mǎng )不(bú )受(shòu )新(xīn )野(yě )田(tián )而(ér )上(shàng )书(shū )者(zhě )前(qián )后(hòu )四(sì )十(shí )八(bā )万(wàn )七(qī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )七(qī )十(shí )二(èr )人(rén ),及(jí )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )公(gōng )、列(liè )侯(hóu )、宗(zōng )室(shì )见(jiàn )者(zhě )皆(jiē )叩(kòu )头(tóu )言(yán ):“宜(yí )亟(jí )加(jiā )赏(shǎng )于(yú )安(ān )汉(hàn )公(gōng )。”于(yú )是(shì )莽(mǎng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“诸(zhū )臣(chén )民(mín )所(suǒ )上(shàng )章(zhāng )下(xià )议(yì )者(zhě ),愿(yuàn )皆(jiē )寝(qǐn )勿(wù )上(shàng ),使(shǐ )臣(chén )莽(mǎng )得(dé )尽(jìn )力(lì )毕(bì )制(zhì )礼(lǐ )作(zuò )乐(lè );事(shì )成(chéng ),愿(yuàn )赐(cì )骸(hái )骨(gǔ )归(guī )家(jiā ),避(bì )贤(xián )者(zhě )路(lù )。”甄(zhēn )邯(hán )等(děng )白(bái )太(tài )后(hòu ),诏(zhào )曰(yuē ):“公(gōng )每(měi )见(jiàn ),辄(zhé )流(liú )涕(tì )叩(kòu )头(tóu )言(yán ),愿(yuàn )不(bú )受(shòu )赏(shǎng );赏(shǎng )即(jí )加(jiā ),不(bú )敢(gǎn )当(dāng )位(wèi )。方(fāng )制(zhì )作(zuò )未(wèi )定(dìng ),事(shì )须(xū )公(gōng )而(ér )决(jué ),故(gù )且(qiě )听(tīng )公(gōng )制(zhì )作(zuò );毕(bì )成(chéng ),群(qún )公(gōng )以(yǐ )闻(wén ),究(jiū )于(yú )前(qián )议(yì )。其(qí )九(jiǔ )锡(xī )礼(lǐ )仪(yí )亟(jí )奏(zòu )!”

五(wǔ )月(yuè ),策(cè )命(mìng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )莽(mǎng )以(yǐ )九(jiǔ )锡(xī ),莽(mǎng )稽(jī )首(shǒu )再(zài )拜(bài ),受(shòu )绿(lǜ )韨(fú ),衮(gǔn )冕(miǎn )、衣(yī )裳(shang )、瑒(yáng )琫(běng )、瑒(yáng )珌(bì ),句(jù )履(lǚ ),鸾(luán )路(lù )、乘(chéng )马(mǎ ),龙(lóng )旂(qí )九(jiǔ )旒(liú ),皮(pí )弁(biàn )、素(sù )积(jī ),戎(róng )路(lù )、乘(chéng )马(mǎ ),彤(tóng )弓(gōng )矢(shǐ )、卢(lú )弓(gōng )矢(shǐ ),左(zuǒ )建(jiàn )硃(zhū )钺(yuè ),右(yòu )建(jiàn )金(jīn )戚(qī ),甲(jiǎ )、胄(zhòu )一(yī )具(jù ),秬(jù )鬯(chàng )二(èr )卣(yǒu ),圭(guī )瓚(zàn )二(èr ),九(jiǔ )命(mìng )青(qīng )玉(yù )珪(guī )二(èr ),硃(zhū )户(hù ),纳(nà )陛(bì ),署(shǔ )宗(zōng )官(guān )、祝(zhù )官(guān )、卜(bo )官(guān )、史(shǐ )官(guān ),虎(hǔ )贲(bēn )三(sān )百(bǎi )人(rén )。

王(wáng )恽(yùn )等(děng )八(bā )人(rén )使(shǐ )行(háng )风(fēng )俗(sú )还(hái ),言(yán )天(tiān )下(xià )风(fēng )俗(sú )齐(qí )同(tóng ),诈(zhà )为(wéi )郡(jùn )国(guó )造(zào )歌(gē )谣(yáo )颂(sòng )功(gōng )德(dé ),凡(fán )三(sān )万(wàn )言(yán )。闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào )以(yǐ )羲(xī )和(hé )刘(liú )秀(xiù )等(děng )四(sì )人(rén )使(shǐ )治(zhì )明(míng )堂(táng )、辟(pì )雍(yōng ),令(lìng )汉(hàn )与(yǔ )文(wén )王(wáng )灵(líng )台(tái )、周(zhōu )公(gōng )作(zuò )洛(luò )同(tóng )符(fú )。太(tài )仆(pú )王(wáng )恽(yùn )等(děng )八(bā )人(rén )使(shǐ )行(háng )风(fēng )俗(sú ),宣(xuān )明(míng )德(dé )化(huà ),万(wàn )国(guó )齐(qí )同(tóng ),皆(jiē )封(fēng )为(wéi )列(liè )侯(hóu )。时(shí )广(guǎng )平(píng )相(xiàng )班(bān )穉(tí )独(dú )不(bú )上(shàng )嘉(jiā )瑞(ruì )及(jí )歌(gē )谣(yáo );琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu )公(gōng )孙(sūn )闳(hóng )言(yán )灾(zāi )害(hài )于(yú )公(gōng )府(fǔ )。甄(zhēn )丰(fēng )遣(qiǎn )属(shǔ )驰(chí )至(zhì )两(liǎng )郡(jùn ),讽(fěng )吏(lì )民(mín ),而(ér )劾(hé )“闳(hóng )空(kōng )造(zào )不(bú )祥(xiáng ),穉(tí )绝(jué )嘉(jiā )应(yīng ),嫉(jí )害(hài )圣(shèng )政(zhèng ),皆(jiē )不(bú )道(dào )。”穉(tí ),班(bān )婕(jié )妤(yú )弟(dì )也(yě )。太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“不(bú )宣(xuān )德(dé )美(měi ),宜(yí )与(yǔ )言(yán )灾(zāi )者(zhě )异(yì )罚(fá )。且(qiě )班(bān )穉(tí )后(hòu )宫(gōng )贤(xián )家(jiā ),我(wǒ )所(suǒ )哀(āi )也(yě )。”闳(hóng )独(dú )下(xià )狱(yù ),诛(zhū )。穉(tí )惧(jù ),上(shàng )书(shū )陈(chén )恩(ēn )谢(xiè )罪(zuì ),愿(yuàn )归(guī )相(xiàng )印(yìn ),入(rù )补(bǔ )延(yán )陵(líng )园(yuán )郎(láng );太(tài )后(hòu )许(xǔ )焉(yān )。

莽(mǎng )又(yòu )奏(zòu )为(wéi )市(shì )无(wú )二(èr )贾(jiǎ ),官(guān )无(wú )狱(yù )讼(sòng ),邑(yì )无(wú )盗(dào )贼(zéi ),野(yě )无(wú )饥(jī )民(mín ),道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí ),男(nán )女(nǚ )异(yì )路(lù )之(zhī )制(zhì );犯(fàn )者(zhě )象(xiàng )刑(xíng )。

莽(mǎng )复(fù )奏(zòu )言(yán ):“共(gòng )王(wáng )母(mǔ )、丁(dīng )姬(jī ),前(qián )不(bú )臣(chén )妾(qiè ),冢(zhǒng )高(gāo )与(yǔ )元(yuán )帝(dì )山(shān )齐(qí ),怀(huái )帝(dì )太(tài )后(hòu )、皇(huáng )太(tài )太(tài )后(hòu )玺(xǐ )绶(shòu )以(yǐ )葬(zàng )。请(qǐng )发(fā )共(gòng )王(wáng )母(mǔ )及(jí )丁(dīng )姬(jī )冢(zhǒng ),取(qǔ )其(qí )玺(xǐ )绶(shòu );徙(xǐ )共(gòng )王(wáng )母(mǔ )归(guī )定(dìng )陶(táo ),葬(zàng )共(gòng )王(wáng )冢(zhǒng )次(cì )。”太(tài )后(hòu )以(yǐ )为(wéi )既(jì )已(yǐ )之(zhī )事(shì ),不(bú )须(xū )复(fù )发(fā )。莽(mǎng )固(gù )争(zhēng )之(zhī ),太(tài )后(hòu )诏(zhào )因(yīn )故(gù )棺(guān )改(gǎi )葬(zàng )之(zhī )。莽(mǎng )奏(zòu ):“共(gòng )王(wáng )母(mǔ )及(jí )丁(dīng )姬(jī )棺(guān )皆(jiē )名(míng )梓(zǐ )宫(gōng ),珠(zhū )玉(yù )之(zhī )衣(yī ),非(fēi )籓(bān )妾(qiè )服(fú )。请(qǐng )更(gèng )以(yǐ )木(mù )棺(guān )代(dài ),去(qù )珠(zhū )玉(yù )衣(yī ),葬(zàng )丁(dīng )姬(jī )媵(yìng )妾(qiè )之(zhī )次(cì )。”奏(zòu )可(kě )。公(gōng )卿(qīng )在(zài )位(wèi )皆(jiē )阿(ā )莽(mǎng )指(zhǐ ),入(rù )钱(qián )帛(bó ),遣(qiǎn )子(zǐ )弟(dì )及(jí )诸(zhū )生(shēng )、四(sì )夷(yí )凡(fán )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén ),操(cāo )持(chí )作(zuò )具(jù ),助(zhù )将(jiāng )作(zuò )掘(jué )平(píng )共(gòng )王(wáng )母(mǔ )、丁(dīng )姬(jī )故(gù )冢(zhǒng );二(èr )旬(xún )间(jiān ),皆(jiē )平(píng )。莽(mǎng )又(yòu )周(zhōu )棘(jí )其(qí )处(chù ),以(yǐ )为(wéi )世(shì )戒(jiè )云(yún )。又(yòu )隳(huī )坏(huài )共(gòng )皇(huáng )庙(miào ),诸(zhū )造(zào )议(yì )者(zhě )泠(líng )褒(bāo )、段(duàn )犹(yóu )等(děng )皆(jiē )徙(xǐ )合(hé )浦(pǔ )。征(zhēng )师(shī )丹(dān )诣(yì )公(gōng )车(chē ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),食(shí )故(gù )邑(yì )。数(shù )月(yuè ),更(gèng )封(fēng )丹(dān )为(wéi )义(yì )阳(yáng )侯(hóu );月(yuè )馀(yú ),薨(hōng )。

初(chū ),哀(āi )帝(dì )时(shí ),马(mǎ )宫(gōng )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn ),与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )杂(zá )议(yì )傅(fù )太(tài )后(hòu )谥(shì )曰(yuē )孝(xiào )元(yuán )傅(fù )皇(huáng )后(hòu )。及(jí )莽(mǎng )追(zhuī )诛(zhū )前(qián )议(yì )者(zhě ),宫(gōng )为(wéi )莽(mǎng )所(suǒ )厚(hòu ),独(dú )不(bú )及(jí )。宫(gōng )内(nèi )惭(cán )惧(jù ),上(shàng )书(shū )言(yán ):“臣(chén )前(qián )议(yì )定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )母(mǔ )谥(shì ),希(xī )指(zhǐ )雷(léi )同(tóng ),诡(guǐ )经(jīng )僻(pì )说(shuō ),以(yǐ )惑(huò )误(wù )主(zhǔ )上(shàng ),为(wéi )臣(chén )不(bú )忠(zhōng )。幸(xìng )蒙(méng )洒(sǎ )心(xīn )自(zì )新(xīn ),诚(chéng )无(wú )颜(yán )复(fù )望(wàng )阙(què )廷(tíng ),无(wú )心(xīn )复(fù )居(jū )官(guān )府(fǔ ),无(wú )宜(yí )复(fù )食(shí )国(guó )邑(yì )。愿(yuàn )上(shàng )太(tài )师(shī )、大(dà )司(sī )徒(tú )、扶(fú )德(dé )侯(hóu )印(yìn )绶(shòu ),避(bì )贤(xián )者(zhě )路(lù )。”秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),莽(mǎng )以(yǐ )太(tài )后(hòu )诏(zhào )赐(cì )宫(gōng )策(cè )曰(yuē ):“四(sì )辅(fǔ )之(zhī )职(zhí ),为(wéi )国(guó )维(wéi )纲(gāng );三(sān )公(gōng )之(zhī )任(rèn ),鼎(dǐng )足(zú )承(chéng )君(jūn );不(bú )有(yǒu )鲜(xiān )明(míng )固(gù )守(shǒu ),无(wú )以(yǐ )居(jū )位(wèi )。君(jūn )言(yán )至(zhì )诚(chéng ),不(bú )敢(gǎn )文(wén )过(guò ),朕(zhèn )甚(shèn )多(duō )之(zhī )。不(bú )夺(duó )君(jūn )之(zhī )爵(jué )邑(yì ),其(qí )上(shàng )太(tài )师(shī )、大(dà )司(sī )徒(tú )印(yìn )绶(shòu )使(shǐ )者(zhě ),以(yǐ )侯(hóu )就(jiù )第(dì )。”

莽(mǎng )以(yǐ )皇(huáng )后(hòu )有(yǒu )子(zǐ )孙(sūn )瑞(ruì ),通(tōng )子(zǐ )午(wǔ )道(dào ),从(cóng )杜(dù )陵(líng )直(zhí )绝(jué )南(nán )山(shān ),径(jìng )汉(hàn )中(zhōng )。

泉(quán )陵(líng )侯(hóu )刘(liú )庆(qìng )上(shàng )书(shū )言(yán ):“周(zhōu )成(chéng )王(wáng )幼(yòu )少(shǎo ),称(chēng )孺(rú )子(zǐ ),周(zhōu )公(gōng )居(jū )摄(shè )。今(jīn )帝(dì )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),宜(yí )令(lìng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )行(háng )天(tiān )子(zǐ )事(shì ),如(rú )周(zhōu )公(gōng )。”群(qún )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):“宜(yí )如(rú )庆(qìng )言(yán )。”

时(shí )帝(dì )春(chūn )秋(qiū )益(yì )壮(zhuàng ),以(yǐ )卫(wèi )后(hòu )故(gù ),怨(yuàn )不(bú )悦(yuè )。冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),莽(mǎng )因(yīn )腊(là )日(rì )上(shàng )椒(jiāo )酒(jiǔ ),置(zhì )毒(dú )酒(jiǔ )中(zhōng )。帝(dì )有(yǒu )疾(jí ),莽(mǎng )作(zuò )策(cè ),请(qǐng )命(mìng )于(yú )泰(tài )畤(zhì ),愿(yuàn )以(yǐ )身(shēn )代(dài ),藏(cáng )策(cè )金(jīn )滕(téng ),置(zhì )于(yú )前(qián )殿(diàn ),敕(chì )诸(zhū )公(gōng )勿(wù )敢(gǎn )言(yán )。丙(bǐng )午(wǔ ),帝(dì )崩(bēng )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。莽(mǎng )令(lìng )天(tiān )下(xià )吏(lì )六(liù )百(bǎi )石(shí )以(yǐ )上(shàng )皆(jiē )服(fú )丧(sàng )三(sān )年(nián )。奏(zòu )尊(zūn )孝(xiào )成(chéng )庙(miào )曰(yuē )统(tǒng )宗(zōng );孝(xiào )平(píng )庙(miào )曰(yuē )元(yuán )宗(zōng )。敛(liǎn )孝(xiào )平(píng ),加(jiā )元(yuán )服(fú ),葬(zàng )康(kāng )陵(líng )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):孝(xiào )平(píng )之(zhī )世(shì ),政(zhèng )自(zì )莽(mǎng )出(chū ),褒(bāo )善(shàn )显(xiǎn )功(gōng ),以(yǐ )自(zì )尊(zūn )盛(shèng )。观(guān )其(qí )文(wén )辞(cí ),方(fāng )外(wài )百(bǎi )蛮(mán ),无(wú )思(sī )不(bú )服(fú ),休(xiū )征(zhēng )嘉(jiā )应(yīng ),颂(sòng )声(shēng )并(bìng )作(zuò );至(zhì )乎(hū )变(biàn )异(yì )见(jiàn )于(yú )上(shàng ),民(mín )怨(yuàn )于(yú )下(xià ),莽(mǎng )亦(yì )不(bú )能(néng )文(wén )也(yě )。

以(yǐ )长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )平(píng )晏(yàn )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )。

太(tài )后(hòu )与(yǔ )群(qún )臣(chén )议(yì )立(lì )嗣(sì )。时(shí )元(yuán )帝(dì )世(shì )绝(jué ),而(ér )宣(xuān )帝(dì )曾(céng )孙(sūn )有(yǒu )见(jiàn )王(wáng )五(wǔ )人(rén ),列(liè )侯(hóu )四(sì )十(shí )八(bā )人(rén )。莽(mǎng )恶(è )其(qí )长(zhǎng )大(dà ),曰(yuē ):“兄(xiōng )弟(dì )不(bú )得(dé )相(xiàng )为(wéi )后(hòu )。”乃(nǎi )悉(xī )征(zhēng )宣(xuān )帝(dì )玄(xuán )孙(sūn ),选(xuǎn )立(lì )之(zhī )。

是(shì )月(yuè ),前(qián )辉(huī )光(guāng )谢(xiè )嚣(xiāo )奏(zòu )武(wǔ )功(gōng )长(zhǎng )孟(mèng )通(tōng )浚(xùn )井(jǐng )得(dé )白(bái )石(shí ),上(shàng )圆(yuán )下(xià )方(fāng ),有(yǒu )丹(dān )书(shū )著(zhe )石(shí ),文(wén )曰(yuē ):“告(gào )安(ān )汉(hàn )公(gōng )莽(mǎng )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )。”符(fú )命(mìng )之(zhī )起(qǐ ),自(zì )此(cǐ )始(shǐ )矣(yǐ )。

莽(mǎng )使(shǐ )群(qún )公(gōng )以(yǐ )白(bái )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“此(cǐ )诬(wū )罔(wǎng )天(tiān )下(xià ),不(bú )可(kě )施(shī )行(háng )!”太(tài )保(bǎo )舜(shùn )谓(wèi )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“事(shì )已(yǐ )如(rú )此(cǐ ),无(wú )可(kě )奈(nài )何(hé )。沮(jǔ )之(zhī ),力(lì )不(bú )能(néng )止(zhǐ )。又(yòu )莽(mǎng )非(fēi )敢(gǎn )有(yǒu )它(tā ),但(dàn )欲(yù )称(chēng )摄(shè )以(yǐ )重(zhòng )其(qí )权(quán ),填(tián )服(fú )天(tiān )下(xià )耳(ěr )”太(tài )后(hòu )心(xīn )不(bú )以(yǐ )为(wéi )可(kě ),然(rán )力(lì )不(bú )能(néng )制(zhì ),乃(nǎi )听(tīng )许(xǔ )。舜(shùn )等(děng )即(jí )共(gòng )令(lìng )太(tài )后(hòu )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )短(duǎn )命(mìng )而(ér )崩(bēng ),已(yǐ )使(shǐ )有(yǒu )司(sī )征(zhēng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )玄(xuán )孙(sūn )二(èr )十(shí )三(sān )人(rén ),差(chà )度(dù )宜(yí )者(zhě ),以(yǐ )嗣(sì )孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )后(hòu )。玄(xuán )孙(sūn )年(nián )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo ),不(bú )得(dé )至(zhì )德(dé )君(jūn )子(zǐ ),孰(shú )能(néng )安(ān )之(zhī )!安(ān )汉(hàn )公(gōng )莽(mǎng ),辅(fǔ )政(zhèng )三(sān )世(shì ),与(yǔ )周(zhōu )公(gōng )异(yì )世(shì )同(tóng )符(fú )。今(jīn )前(qián )辉(huī )光(guāng )嚣(xiāo )、武(wǔ )功(gōng )长(zhǎng )通(tōng )上(shàng )言(yán )丹(dān )石(shí )之(zhī )符(fú ),朕(zhèn )深(shēn )思(sī )厥(jué )意(yì ),云(yún )‘为(wéi )皇(huáng )帝(dì )’者(zhě ),乃(nǎi )摄(shè )行(háng )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )事(shì )也(yě )。其(qí )令(lìng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )居(jū )摄(shè )践(jiàn )祚(zuò ),如(rú )周(zhōu )公(gōng )故(gù )事(shì ),具(jù )礼(lǐ )仪(yí )奏(zòu )。”于(yú )是(shì )群(qún )臣(chén )奏(zòu )言(yán ):“太(tài )后(hòu )圣(shèng )德(dé )昭(zhāo )然(rán ),深(shēn )见(jiàn )天(tiān )意(yì ),诏(zhào )令(lìng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )居(jū )摄(shè )。臣(chén )请(qǐng )安(ān )汉(hàn )公(gōng )践(jiàn )祚(zuò ),服(fú )天(tiān )子(zǐ )韨(fú )冕(miǎn ),背(bèi )斧(fǔ )依(yī )立(lì )于(yú )户(hù )牖(yǒu )之(zhī )间(jiān ),南(nán )面(miàn )朝(cháo )群(qún )臣(chén ),听(tīng )政(zhèng )事(shì );车(chē )服(fú )出(chū )入(rù )警(jǐng )跸(bì ),民(mín )臣(chén )称(chēng )臣(chén )妾(qiè ),皆(jiē )如(rú )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )制(zhì )。郊(jiāo )祀(sì )天(tiān )地(dì ),宗(zōng )祀(sì )明(míng )堂(táng ),共(gòng )祀(sì )宗(zōng )庙(miào ),享(xiǎng )祭(jì )群(qún )神(shén ),赞(zàn )曰(yuē )‘假(jiǎ )皇(huáng )帝(dì )’,民(mín )臣(chén )谓(wèi )之(zhī )‘摄(shè )皇(huáng )帝(dì )’,自(zì )称(chēng )曰(yuē )‘予(yǔ )’。平(píng )决(jué )朝(cháo )事(shì ),常(cháng )以(yǐ )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )诏(zhào )称(chēng )‘制(zhì )’。以(yǐ )奉(fèng )顺(shùn )皇(huáng )天(tiān )之(zhī )心(xīn ),辅(fǔ )翼(yì )汉(hàn )室(shì ),保(bǎo )安(ān )孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )幼(yòu )嗣(sì ),遂(suí )寄(jì )托(tuō )之(zhī )义(yì ),隆(lóng )治(zhì )平(píng )之(zhī )化(huà )。其(qí )朝(cháo )见(jiàn )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、帝(dì )皇(huáng )后(hòu )皆(jiē )复(fù )臣(chén )节(jiē )。自(zì )施(shī )政(zhèng )教(jiāo )于(yú )其(qí )宫(gōng )家(jiā )国(guó )采(cǎi ),如(rú )诸(zhū )侯(hóu )礼(lǐ )仪(yí )故(gù )事(shì )。”太(tài )后(hòu )诏(zhào )曰(yuē ):“可(kě )。”

王(wáng )莽(mǎng )上(shàng )

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )居(jū )摄(shè )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),王(wáng )莽(mǎng )祀(sì )上(shàng )帝(dì )于(yú )南(nán )郊(jiāo ),又(yòu )行(háng )迎(yíng )春(chūn )、大(dà )射(shè )、养(yǎng )老(lǎo )之(zhī )礼(lǐ )。

三(sān )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),立(lì )宣(xuān )帝(dì )玄(xuán )孙(sūn )婴(yīng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),号(hào )曰(yuē )孺(rú )子(zǐ )。婴(yīng ),广(guǎng )戚(qī )侯(hóu )显(xiǎn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。年(nián )二(èr )岁(suì );托(tuō )以(yǐ )卜(bo )相(xiàng )最(zuì )吉(jí ),立(lì )之(zhī )。尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。

以(yǐ )王(wáng )舜(shùn )为(wéi )太(tài )傅(fù )、左(zuǒ )辅(fǔ ),甄(zhēn )丰(fēng )为(wéi )太(tài )阿(ā )、右(yòu )拂(fú ),甄(zhēn )邯(hán )为(wéi )太(tài )保(bǎo )、后(hòu )承(chéng );又(yòu )置(zhì )四(sì )少(shǎo ),秩(zhì )皆(jiē )二(èr )千(qiān )石(shí )。

四(sì )月(yuè ),安(ān )众(zhòng )侯(hóu )刘(liú )崇(chóng )与(yǔ )相(xiàng )张(zhāng )绍(shào )谋(móu )曰(yuē ):“安(ān )汉(hàn )公(gōng )莽(mǎng )必(bì )危(wēi )刘(liú )氏(shì ),天(tiān )下(xià )非(fēi )之(zhī ),莫(mò )敢(gǎn )先(xiān )举(jǔ ),此(cǐ )乃(nǎi )宗(zōng )室(shì )之(zhī )耻(chǐ )也(yě )。吾(wú )帅(shuài )宗(zōng )族(zú )为(wéi )先(xiān ),海(hǎi )内(nèi )必(bì )和(hé )。”绍(shào )等(děng )从(cóng )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén )遂(suí )进(jìn )攻(gōng )宛(wǎn );不(bú )得(dé )入(rù )而(ér )败(bài )。绍(shào )从(cóng )弟(dì )竦(sǒng )与(yǔ )崇(chóng )族(zú )父(fù )嘉(jiā )诣(yì )阙(què )自(zì )归(guī );莽(mǎng )赦(shè )弗(fú )罪(zuì )。竦(sǒng )因(yīn )为(wéi )嘉(jiā )作(zuò )奏(zòu ),称(chēng )莽(mǎng )德(dé )美(měi ),罪(zuì )状(zhuàng )刘(liú )崇(chóng ):“愿(yuàn )为(wéi )宗(zōng )室(shì )倡(chàng )始(shǐ ),父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )负(fù )笼(lóng )荷(hé )锸(chā ),驰(chí )之(zhī )南(nán )阳(yáng ),猪(zhū )崇(chóng )宫(gōng )室(shì ),令(lìng )如(rú )古(gǔ )制(zhì );及(jí )崇(chóng )社(shè )宜(yí )如(rú )亳(bó )社(shè ),以(yǐ )赐(cì )诸(zhū )侯(hóu ),用(yòng )永(yǒng )监(jiān )戒(jiè )!”于(yú )是(shì )莽(mǎng )大(dà )说(shuō ),封(fēng )嘉(jiā )为(wéi )率(lǜ )礼(lǐ )侯(hóu ),嘉(jiā )子(zǐ )七(qī )人(rén )皆(jiē )赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu );后(hòu )又(yòu )封(fēng )竦(sǒng )为(wéi )淑(shū )德(dé )侯(hóu )。长(zhǎng )安(ān )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):“欲(yù )求(qiú )封(fēng ),过(guò )张(zhāng )伯(bó )松(sōng )。力(lì )战(zhàn )斗(dòu ),不(bú )如(rú )巧(qiǎo )为(wéi )奏(zòu )。”自(zì )后(hòu )谋(móu )反(fǎn )者(zhě )皆(jiē )污(wū )池(chí )云(yún )。群(qún )臣(chén )复(fù )白(bái )刘(liú )崇(chóng )等(děng )谋(móu )逆(nì )者(zhě ),以(yǐ )莽(mǎng )权(quán )轻(qīng )也(yě );宜(yí )尊(zūn )重(zhòng )以(yǐ )填(tián )海(hǎi )内(nèi )。五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),太(tài )后(hòu )诏(zhào )莽(mǎng )朝(cháo )见(jiàn )太(tài )后(hòu )称(chēng )“假(jiǎ )皇(huáng )帝(dì )”。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),群(qún )臣(chén )奏(zòu )请(qǐng )以(yǐ )安(ān )汉(hàn )公(gōng )庐(lú )为(wéi )摄(shè )省(shěng ),府(fǔ )为(wéi )摄(shè )殿(diàn ),第(dì )为(wéi )摄(shè )宫(gōng )。奏(zòu )可(kě )。

是(shì )岁(suì ),西(xī )羌(qiāng )庞(páng )怙(hù )、傅(fù )幡(fān )等(děng )怨(yuàn )莽(mǎng )夺(duó )其(qí )地(dì ),反(fǎn )攻(gōng )西(xī )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )程(chéng )永(yǒng );永(yǒng )奔(bēn )走(zǒu )。莽(mǎng )诛(zhū )永(yǒng ),遣(qiǎn )护(hù )羌(qiāng )校(xiào )尉(wèi )窦(dòu )况(kuàng )击(jī )之(zhī )。

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )居(jū )摄(shè )二(èr )年(nián )(丁(dīng )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),窦(dòu )况(kuàng )等(děng )击(jī )破(pò )西(xī )羌(qiāng )。

五(wǔ )月(yuè ),更(gèng )造(zào )货(huò ):错(cuò )刀(dāo ),一(yī )直(zhí )五(wǔ )千(qiān );契(qì )刀(dāo ),一(yī )直(zhí )五(wǔ )百(bǎi );大(dà )钱(qián ),一(yī )直(zhí )五(wǔ )十(shí )。与(yǔ )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián )并(bìng )行(háng ),民(mín )多(duō )盗(dào )铸(zhù )者(zhě )。禁(jìn )列(liè )侯(hóu )以(yǐ )下(xià )不(bú )得(dé )挟(jiā )黄(huáng )金(jīn ),输(shū )御(yù )府(fǔ )受(shòu )直(zhí );然(rán )卒(zú )不(bú )与(yǔ )直(zhí )。

东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )翟(zhái )义(yì ),方(fāng )进(jìn )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),与(yǔ )姊(zǐ )子(zǐ )上(shàng )蔡(cài )陈(chén )丰(fēng )谋(móu )曰(yuē ):“新(xīn )都(dōu )侯(hóu )摄(shè )天(tiān )子(zǐ )位(wèi ),号(hào )令(lìng )天(tiān )下(xià ),故(gù )择(zé )宗(zōng )室(shì )幼(yòu )稚(zhì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )孺(rú )子(zǐ ),依(yī )托(tuō )周(zhōu )公(gōng )辅(fǔ )成(chéng )王(wáng )之(zhī )义(yì ),且(qiě )以(yǐ )观(guān )望(wàng ),必(bì )代(dài )汉(hàn )家(jiā ),其(qí )渐(jiàn )可(kě )见(jiàn )。方(fāng )今(jīn )宗(zōng )室(shì )衰(shuāi )弱(ruò ),外(wài )无(wú )强(qiáng )蕃(fān ),天(tiān )下(xià )倾(qīng )首(shǒu )服(fú )从(cóng ),莫(mò )能(néng )亢(kàng )扞(gǎn )国(guó )难(nán )。吾(wú )幸(xìng )得(dé )备(bèi )宰(zǎi )相(xiàng )子(zǐ ),身(shēn )守(shǒu )大(dà )郡(jùn ),父(fù )子(zǐ )受(shòu )汉(hàn )厚(hòu )恩(ēn ),义(yì )当(dāng )为(wéi )国(guó )讨(tǎo )贼(zéi ),以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )。欲(yù )举(jǔ )兵(bīng )西(xī ),诛(zhū )不(bú )当(dāng )摄(shè )者(zhě ),选(xuǎn )宗(zōng )室(shì )子(zǐ )孙(sūn )辅(fǔ )而(ér )立(lì )之(zhī )。设(shè )令(lìng )时(shí )命(mìng )不(bú )成(chéng ),死(sǐ )国(guó )埋(mái )名(míng ),犹(yóu )可(kě )以(yǐ )不(bú )惭(cán )于(yú )先(xiān )帝(dì )。今(jīn )欲(yù )发(fā )之(zhī ),汝(rǔ )肯(kěn )从(cóng )我(wǒ )乎(hū )?”丰(fēng )年(nián )十(shí )八(bā ),勇(yǒng )壮(zhuàng ),许(xǔ )诺(nuò )。义(yì )遂(suí )与(yǔ )东(dōng )郡(jùn )都(dōu )尉(wèi )刘(liú )宇(yǔ )、严(yán )乡(xiāng )侯(hóu )刘(liú )信(xìn )、信(xìn )弟(dì )武(wǔ )平(píng )侯(hóu )刘(liú )璜(huáng )结(jié )谋(móu ),以(yǐ )九(jiǔ )月(yuè )都(dōu )试(shì )日(rì )斩(zhǎn )观(guān )令(lìng ),因(yīn )勒(lè )其(qí )车(chē )骑(qí )、材(cái )官(guān )士(shì ),募(mù )郡(jùn )中(zhōng )勇(yǒng )敢(gǎn ),部(bù )署(shǔ )将(jiāng )帅(shuài )。信(xìn )子(zǐ )匡(kuāng )时(shí )为(wéi )东(dōng )平(píng )王(wáng ),乃(nǎi )并(bìng )东(dōng )平(píng )兵(bīng ),立(lì )信(xìn )为(wéi )天(tiān )子(zǐ );义(yì )自(zì )号(hào )大(dà )司(sī )马(mǎ )、柱(zhù )天(tiān )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。移(yí )檄(xí )郡(jùn )国(guó ),言(yán ):“莽(mǎng )鸩(zhèn )杀(shā )孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì ),摄(shè )天(tiān )子(zǐ )位(wèi ),欲(yù )绝(jué )汉(hàn )室(shì )。今(jīn )天(tiān )子(zǐ )已(yǐ )立(lì ),共(gòng )行(háng )天(tiān )罚(fá )!”郡(jùn )国(guó )皆(jiē )震(zhèn )。比(bǐ )至(zhì )山(shān )阳(yáng ),众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn )。

莽(mǎng )闻(wén )之(zhī ),惶(huáng )惧(jù )不(bú )能(néng )食(shí )。太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“人(rén )心(xīn )不(bú )相(xiàng )远(yuǎn )也(yě )。我(wǒ )虽(suī )妇(fù )人(rén ),亦(yì )知(zhī )莽(mǎng )必(bì )以(yǐ )是(shì )自(zì )危(wēi )。”莽(mǎng )乃(nǎi )拜(bài )其(qí )党(dǎng )、亲(qīn ):轻(qīng )车(chē )将(jiāng )军(jūn )、成(chéng )武(wǔ )侯(hóu )孙(sūn )建(jiàn )为(wéi )奋(fèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),光(guāng )禄(lù )勋(xūn )、成(chéng )都(dōu )侯(hóu )王(wáng )邑(yì )为(wéi )虎(hǔ )牙(yá )将(jiāng )军(jūn ),明(míng )义(yì )侯(hóu )王(wáng )骏(jùn )为(wéi )强(qiáng )弩(nǔ )将(jiāng )军(jūn ),春(chūn )王(wáng )城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )况(kuàng )为(wéi )震(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),宗(zōng )伯(bó )、忠(zhōng )孝(xiào )侯(hóu )刘(liú )宏(hóng )为(wéi )奋(fèn )冲(chōng )将(jiāng )军(jūn ),中(zhōng )少(shǎo )府(fǔ )、建(jiàn )威(wēi )侯(hóu )王(wáng )昌(chāng )为(wéi )中(zhōng )坚(jiān )将(jiāng )军(jūn ),中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、震(zhèn )羌(qiāng )侯(hóu )窦(dòu )况(kuàng )为(wéi )奋(fèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),凡(fán )七(qī )人(rén ),自(zì )择(zé )除(chú )关(guān )西(xī )人(rén )为(wéi )校(xiào )尉(wèi )、军(jūn )吏(lì ),将(jiāng )关(guān )东(dōng )甲(jiǎ )卒(zú ),发(fā )奔(bēn )命(mìng )以(yǐ )击(jī )义(yì )焉(yān )。复(fù )以(yǐ )太(tài )仆(pú )武(wǔ )让(ràng )为(wéi )积(jī )弩(nǔ )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )函(hán )谷(gǔ )关(guān );将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )蒙(méng )乡(xiāng )侯(hóu )逯(lù )并(bìng )为(wéi )横(héng )懋(mào )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )武(wǔ )关(guān );羲(xī )和(hé )、红(hóng )休(xiū )侯(hóu )刘(liú )秀(xiù )为(wéi )扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )宛(wǎn )。

三(sān )辅(fǔ )闻(wén )翟(zhái )义(yì )起(qǐ ),自(zì )茂(mào )陵(líng )以(yǐ )西(xī )至(zhì )汧(qiān )二(èr )十(shí )三(sān )县(xiàn ),盗(dào )贼(zéi )并(bìng )发(fā )。槐(huái )里(lǐ )男(nán )子(zǐ )赵(zhào )明(míng )、霍(huò )鸿(hóng )等(děng )自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn ),攻(gōng )烧(shāo )官(guān )寺(sì ),杀(shā )右(yòu )辅(fǔ )都(dōu )尉(wèi )及(jí )斄(tái )令(lìng ),相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē ):“诸(zhū )将(jiāng )精(jīng )兵(bīng )悉(xī )东(dōng ),京(jīng )师(shī )空(kōng ),可(kě )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān )。”众(zhòng )稍(shāo )多(duō ),至(zhì )十(shí )馀(yú )万(wàn ),火(huǒ )见(jiàn )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )前(qián )殿(diàn )。莽(mǎng )复(fù )拜(bài )卫(wèi )尉(wèi )王(wáng )级(jí )为(wéi )虎(hǔ )贲(bēn )将(jiāng )军(jūn ),大(dà )鸿(hóng )胪(lú )、望(wàng )乡(xiāng )侯(hóu )阎(yán )迁(qiān )为(wéi )折(shé )冲(chōng )将(jiāng )军(jūn ),西(xī )击(jī )明(míng )等(děng )。以(yǐ )常(cháng )乡(xiāng )侯(hóu )王(wáng )恽(yùn )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )平(píng )乐(lè )馆(guǎn );骑(qí )都(dōu )尉(wèi )王(wáng )晏(yàn )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),屯(tún )城(chéng )北(běi );城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )赵(zhào )恢(huī )为(wéi )城(chéng )门(mén )将(jiāng )军(jūn );皆(jiē )勒(lè )兵(bīng )自(zì )备(bèi )。以(yǐ )太(tài )保(bǎo )、后(hòu )备(bèi )、承(chéng )阳(yáng )侯(hóu )甄(zhēn )邯(hán )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),受(shòu )钺(yuè )高(gāo )庙(miào ),领(lǐng )天(tiān )下(xià )兵(bīng ),左(zuǒ )杖(zhàng )节(jiē ),右(yòu )把(bǎ )钺(yuè ),屯(tún )城(chéng )外(wài )。王(wáng )舜(shùn )、甄(zhēn )丰(fēng )昼(zhòu )夜(yè )循(xún )行(háng )殿(diàn )中(zhōng )。莽(mǎng )日(rì )抱(bào )孺(rú )子(zǐ )祷(dǎo )郊(jiāo )庙(miào ),会(huì )群(qún )臣(chén ),而(ér )称(chēng )曰(yuē ):“昔(xī )成(chéng )王(wáng )幼(yòu ),周(zhōu )公(gōng )摄(shè )政(zhèng ),而(ér )管(guǎn )、蔡(cài )挟(jiā )禄(lù )父(fù )以(yǐ )畔(pàn )。今(jīn )翟(zhái )义(yì )亦(yì )挟(jiā )刘(liú )信(xìn )而(ér )作(zuò )乱(luàn )。自(zì )古(gǔ )大(dà )圣(shèng )犹(yóu )惧(jù )此(cǐ ),况(kuàng )臣(chén )莽(mǎng )之(zhī )斗(dòu )筲(shāo )!”群(qún )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):“不(bú )遭(zāo )此(cǐ )变(biàn ),不(bú )章(zhāng )圣(shèng )德(dé )!”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),莽(mǎng )依(yī )《周(zhōu )书(shū )》作(zuò )《大(dà )诰(gào )》曰(yuē ):“粤(yuè )其(qí )闻(wén )日(rì ),宗(zōng )室(shì )之(zhī )俊(jùn )有(yǒu )四(sì )百(bǎi )人(rén ),民(mín )献(xiàn )仪(yí )九(jiǔ )万(wàn )夫(fū ),予(yǔ )敬(jìng )以(yǐ )终(zhōng )于(yú )此(cǐ )谋(móu )继(jì )嗣(sì )图(tú )功(gōng )。”遣(qiǎn )大(dà )夫(fū )桓(huán )谭(tán )等(děng )班(bān )行(háng )谕(yù )告(gào )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )当(dāng )反(fǎn )位(wèi )孺(rú )子(zǐ )之(zhī )意(yì )。

诸(zhū )将(jiāng )东(dōng )至(zhì )陈(chén )留(liú )、菑(zī ),与(yǔ )翟(zhái )义(yì )会(huì )战(zhàn ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )刘(liú )璜(huáng )首(shǒu )。莽(mǎng )大(dà )喜(xǐ ),复(fù )下(xià )诏(zhào )先(xiān )封(fēng )车(chē )骑(qí )都(dōu )尉(wèi )孙(sūn )贤(xián )等(děng )五(wǔ )十(shí )五(wǔ )人(rén )皆(jiē )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),即(jí )军(jūn )中(zhōng )拜(bài )授(shòu )。因(yīn )大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。于(yú )是(shì )吏(lì )士(shì )精(jīng )锐(ruì )遂(suí )攻(gōng )围(wéi )义(yì )于(yú )圉(yǔ )城(chéng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),大(dà )破(pò )之(zhī ),义(yì )与(yǔ )刘(liú )信(xìn )弃(qì )军(jūn )亡(wáng ),至(zhì )固(gù )始(shǐ )界(jiè )中(zhōng ),捕(bǔ )得(dé )义(yì ),尸(shī )磔(zhé )陈(chén )都(dōu )市(shì );卒(zú )不(bú )得(dé )信(xìn )。

孝(xiào )平(píng )皇(huáng )帝(dì )下(xià )初(chū )始(shǐ )元(yuán )年(nián )(戊(wù )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),地(dì )震(zhèn )。大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。

王(wáng )邑(yì )等(děng )还(hái )京(jīng )师(shī ),西(xī )与(yǔ )王(wáng )级(jí )等(děng )合(hé )击(jī )赵(zhào )明(míng )、霍(huò )鸿(hóng )。二(èr )月(yuè ),明(míng )等(děng )殄(tiǎn )灭(miè ),诸(zhū )县(xiàn )息(xī )平(píng )。还(hái )师(shī )振(zhèn )旅(lǚ ),莽(mǎng )乃(nǎi )置(zhì )酒(jiǔ )白(bái )虎(hǔ )殿(diàn ),劳(láo )飨(xiǎng )将(jiāng )帅(shuài )。诏(zhào )陈(chén )崇(chóng )治(zhì )校(xiào )军(jūn )功(gōng ),第(dì )其(qí )高(gāo )下(xià ),依(yī )周(zhōu )制(zhì )爵(jué )五(wǔ )等(děng ),以(yǐ )封(fēng )功(gōng )臣(chén )为(wéi )侯(hóu )、伯(bó )、子(zǐ )、男(nán ),凡(fán )三(sān )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )五(wǔ )人(rén ),曰(yuē )“皆(jiē )以(yǐ )奋(fèn )怒(nù ),东(dōng )指(zhǐ )西(xī )击(jī ),羌(qiāng )寇(kòu )、蛮(mán )盗(dào ),反(fǎn )虏(lǔ )、逆(nì )贼(zéi ),不(bú )得(dé )旋(xuán )踵(zhǒng ),应(yīng )时(shí )殄(tiǎn )灭(miè ),天(tiān )下(xià )咸(xián )服(fú )”之(zhī )功(gōng )封(fēng )云(yún )。其(qí )当(dāng )赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )者(zhě ),更(gèng )名(míng )曰(yuē )附(fù )城(chéng ),又(yòu )数(shù )百(bǎi )人(rén )。莽(mǎng )发(fā )翟(zhái )义(yì )父(fù )方(fāng )进(jìn )及(jí )先(xiān )祖(zǔ )冢(zhǒng )在(zài )汝(rǔ )南(nán )者(zhě ),烧(shāo )其(qí )棺(guān )柩(jiù );夷(yí )灭(miè )三(sān )族(zú ),诛(zhū )及(jí )种(zhǒng )嗣(sì ),至(zhì )皆(jiē )同(tóng )坑(kēng ),以(yǐ )棘(jí )五(wǔ )毒(dú )并(bìng )葬(zàng )之(zhī )。又(yòu )取(qǔ )义(yì )及(jí )赵(zhào )明(míng )、霍(huò )鸿(hóng )党(dǎng )众(zhòng )之(zhī )尸(shī ),聚(jù )之(zhī )通(tōng )路(lù )之(zhī )旁(páng ),濮(pú )阳(yáng )、无(wú )盐(yán )、圉(yǔ )、槐(huái )里(lǐ )、盩(zhōu )厔(zhì )凡(fán )五(wǔ )所(suǒ ),建(jiàn )表(biǎo )木(mù )于(yú )其(qí )上(shàng ),书(shū )曰(yuē ):“反(fǎn )虏(lǔ )逆(nì )贼(zéi )鳣(zhān )鲵(ní )。”义(yì )等(děng )既(jì )败(bài ),莽(mǎng )于(yú )是(shì )自(zì )谓(wèi )威(wēi )德(dé )日(rì )盛(shèng ),大(dà )获(huò )天(tiān )人(rén )之(zhī )助(zhù ),遂(suí )谋(móu )即(jí )真(zhēn )之(zhī )事(shì )矣(yǐ )。

群(qún )臣(chén )复(fù )奏(zòu )进(jìn )摄(shè )皇(huáng )帝(dì )子(zǐ )安(ān )、临(lín )爵(jué )为(wéi )公(gōng ),封(fēng )兄(xiōng )子(zǐ )光(guāng )为(wéi )衍(yǎn )功(gōng )侯(hóu );是(shì )时(shí )莽(mǎng )还(hái )归(guī )新(xīn )都(dōu )国(guó ),群(qún )臣(chén )复(fù )白(bái )以(yǐ )封(fēng )莽(mǎng )孙(sūn )宗(zōng )为(wéi )新(xīn )都(dōu )侯(hóu )。

九(jiǔ )月(yuè ),莽(mǎng )母(mǔ )功(gōng )显(xiǎn )君(jūn )死(sǐ )。莽(mǎng )自(zì )以(yǐ )居(jū )摄(shè )践(jiàn )阼(zuò ),奉(fèng )汉(hàn )大(dà )宗(zōng )之(zhī )后(hòu ),为(wéi )功(gōng )显(xiǎn )君(jūn )缌(sī )缞(shuāi )弁(biàn )而(ér )加(jiā )麻(má )环(huán )绖(dié ),如(rú )天(tiān )子(zǐ )吊(diào )诸(zhū )侯(hóu )服(fú )。凡(fán )壹(yī )吊(diào )再(zài )会(huì );而(ér )令(lìng )新(xīn )都(dōu )侯(hóu )宗(zōng )为(wéi )主(zhǔ ),服(fú )丧(sàng )三(sān )年(nián )云(yún )。

司(sī )威(wēi )陈(chén )崇(chóng )奏(zòu )莽(mǎng )兄(xiōng )子(zǐ )衍(yǎn )功(gōng )侯(hóu )光(guāng )私(sī )报(bào )执(zhí )金(jīn )吾(wú )窦(dòu )况(kuàng ),令(lìng )杀(shā )人(rén );况(kuàng )为(wéi )收(shōu )系(xì ),致(zhì )其(qí )法(fǎ )。莽(mǎng )大(dà )怒(nù ),切(qiē )责(zé )光(guāng )。光(guāng )母(mǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )自(zì )视(shì )孰(shú )与(yǔ )长(zhǎng )孙(sūn )、中(zhōng )孙(sūn )!”长(zhǎng )孙(sūn )、中(zhōng )孙(sūn )者(zhě ),宇(yǔ )及(jí )获(huò )之(zhī )字(zì )也(yě )。遂(suí )母(mǔ )子(zǐ )自(zì )杀(shā ),及(jí )况(kuàng )皆(jiē )死(sǐ )。初(chū ),莽(mǎng )以(yǐ )事(shì )母(mǔ )、养(yǎng )嫂(sǎo )、抚(fǔ )兄(xiōng )子(zǐ )为(wéi )名(míng ),及(jí )后(hòu )悖(bèi )虐(nuè ),复(fù )以(yǐ )示(shì )公(gōng )义(yì )焉(yān )。令(lìng )光(guāng )子(zǐ )嘉(jiā )嗣(sì )爵(jué )为(wéi )侯(hóu )。

是(shì )岁(suì ),广(guǎng )饶(ráo )侯(hóu )刘(liú )京(jīng )言(yán )齐(qí )郡(jùn )新(xīn )井(jǐng ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )千(qiān )人(rén )扈(hù )云(yún )言(yán )巴(bā )郡(jùn )石(shí )牛(niú ),太(tài )保(bǎo )属(shǔ )臧(zāng )鸿(hóng )言(yán )扶(fú )风(fēng )雍(yōng )石(shí );莽(mǎng )皆(jiē )迎(yíng )受(shòu )。十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),莽(mǎng )奏(zòu )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )遇(yù )汉(hàn )十(shí )二(èr )世(shì )三(sān )七(qī )之(zhī )厄(è ),承(chéng )天(tiān )威(wēi )命(mìng ),诏(zhào )臣(chén )莽(mǎng )居(jū )摄(shè )。广(guǎng )饶(ráo )侯(hóu )刘(liú )京(jīng )上(shàng )书(shū )言(yán ):‘七(qī )月(yuè )中(zhōng ),齐(qí )郡(jùn )临(lín )淄(zī )县(xiàn )昌(chāng )兴(xìng )亭(tíng )长(zhǎng )辛(xīn )当(dāng )一(yī )暮(mù )数(shù )梦(mèng ),曰(yuē ):“吾(wú ),天(tiān )公(gōng )使(shǐ )也(yě )。天(tiān )公(gōng )使(shǐ )我(wǒ )告(gào )亭(tíng )长(zhǎng )曰(yuē ):‘摄(shè )皇(huáng )帝(dì )当(dāng )为(wéi )真(zhēn )。’即(jí )不(bú )信(xìn )我(wǒ ),此(cǐ )亭(tíng )中(zhōng )当(dāng )有(yǒu )新(xīn )井(jǐng )。”亭(tíng )长(zhǎng )晨(chén )起(qǐ )视(shì )亭(tíng )中(zhōng ),诚(chéng )有(yǒu )新(xīn )井(jǐng ),入(rù )地(dì )且(qiě )百(bǎi )尺(chǐ )。’十(shí )一(yī )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),直(zhí )建(jiàn )冬(dōng )至(zhì ),巴(bā )郡(jùn )石(shí )牛(niú ),戊(wù )午(wǔ ),雍(yōng )石(shí )文(wén ),皆(jiē )到(dào )于(yú )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )之(zhī )前(qián )殿(diàn )。臣(chén )与(yǔ )太(tài )保(bǎo )安(ān )阳(yáng )侯(hóu )舜(shùn )等(děng )视(shì ),天(tiān )风(fēng )起(qǐ ),尘(chén )冥(míng ),风(fēng )止(zhǐ ),得(dé )铜(tóng )符(fú )帛(bó )图(tú )于(yú )石(shí )前(qián ),文(wén )曰(yuē ):‘天(tiān )告(gào )帝(dì )符(fú ),献(xiàn )者(zhě )封(fēng )侯(hóu ),’骑(qí )都(dōu )尉(wèi )崔(cuī )发(fā )等(děng )视(shì )说(shuō )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘畏(wèi )天(tiān )命(mìng ),畏(wèi )大(dà )人(rén ),畏(wèi )圣(shèng )人(rén )之(zhī )言(yán ),’臣(chén )莽(mǎng )敢(gǎn )不(bú )承(chéng )用(yòng )!臣(chén )请(qǐng )共(gòng )事(shì )神(shén )祗(zhī )、宗(zōng )庙(miào ),奏(zòu )言(yán )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )、孝(xiào )平(píng )皇(huáng )后(hòu ),皆(jiē )称(chēng )‘假(jiǎ )皇(huáng )帝(dì )’;其(qí )号(hào )令(lìng )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )奏(zòu )言(yán )事(shì ),毋(wú )言(yán )‘摄(shè )’;以(yǐ )居(jū )摄(shè )三(sān )年(nián )为(wéi )始(shǐ )初(chū );漏(lòu )刻(kè )以(yǐ )百(bǎi )二(èr )十(shí )为(wéi )度(dù );用(yòng )应(yīng )天(tiān )命(mìng )。臣(chén )莽(mǎng )夙(sù )夜(yè )养(yǎng )育(yù )隆(lóng )就(jiù )孺(rú )子(zǐ ),令(lìng )与(yǔ )周(zhōu )之(zhī )成(chéng )王(wáng )比(bǐ )德(dé ),宣(xuān )明(míng )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )威(wēi )德(dé )于(yú )万(wàn )方(fāng ),期(qī )于(yú )富(fù )而(ér )教(jiāo )之(zhī )。孺(rú )子(zǐ )加(jiā )元(yuán )服(fú ),复(fù )子(zǐ )明(míng )辟(pì ),如(rú )周(zhōu )公(gōng )故(gù )事(shì )。”奏(zòu )可(kě )。众(zhòng )庶(shù )知(zhī )其(qí )奉(fèng )符(fú )命(mìng ),指(zhǐ )意(yì )群(qún )臣(chén )博(bó )议(yì )别(bié )奏(zòu ),以(yǐ )示(shì )即(jí )真(zhēn )之(zhī )渐(jiàn )矣(yǐ )。

期(qī )门(mén )郎(láng )张(zhāng )充(chōng )等(děng )六(liù )人(rén )谋(móu )共(gòng )劫(jié )莽(mǎng ),立(lì )楚(chǔ )王(wáng )。发(fā )觉(jiào ),诛(zhū )死(sǐ )。

梓(zǐ )潼(tóng )人(rén )哀(āi )章(zhāng )学(xué )问(wèn )长(zhǎng )安(ān ),素(sù )无(wú )行(háng ),好(hǎo )为(wéi )大(dà )言(yán ),见(jiàn )莽(mǎng )居(jū )摄(shè ),即(jí )作(zuò )铜(tóng )匮(kuì ),为(wéi )两(liǎng )检(jiǎn ),署(shǔ )其(qí )一(yī )曰(yuē )“天(tiān )帝(dì )行(háng )玺(xǐ )金(jīn )匮(kuì )图(tú )”,其(qí )一(yī )署(shǔ )曰(yuē )“赤(chì )帝(dì )玺(xǐ )某(mǒu )传(chuán )予(yǔ )黄(huáng )帝(dì )金(jīn )策(cè )书(shū )”。某(mǒu )者(zhě ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )名(míng )也(yě )。书(shū )言(yán )王(wáng )莽(mǎng )为(wéi )真(zhēn )天(tiān )子(zǐ ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )如(rú )天(tiān )命(mìng )。图(tú )书(shū )皆(jiē )书(shū )莽(mǎng )大(dà )臣(chén )八(bā )人(rén ),又(yòu )取(qǔ )令(lìng )名(míng )王(wáng )兴(xìng )、王(wáng )盛(shèng ),章(zhāng )因(yīn )自(zì )窜(cuàn )姓(xìng )名(míng ),凡(fán )十(shí )一(yī )人(rén ),皆(jiē )署(shǔ )官(guān )爵(jué ),为(wéi )辅(fǔ )佐(zuǒ )。章(zhāng )闻(wén )齐(qí )井(jǐng )、石(shí )牛(niú )事(shì )下(xià ),即(jí )日(rì )昏(hūn )时(shí ),衣(yī )黄(huáng )衣(yī ),持(chí )匮(kuì )至(zhì )高(gāo )庙(miào ),以(yǐ )付(fù )仆(pú )射(shè )。仆(pú )射(shè )以(yǐ )闻(wén )。戊(wù )辰(chén ),莽(mǎng )至(zhì )高(gāo )庙(miào )拜(bài )受(shòu )金(jīn )匮(kuì )神(shén )禅(chán ),御(yù )王(wáng )冠(guàn ),谒(yè )太(tài )后(hòu ),还(hái )坐(zuò )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )前(qián )殿(diàn ),下(xià )书(shū )曰(yuē ):“予(yǔ )以(yǐ )不(bú )德(dé ),托(tuō )于(yú )皇(huáng )初(chū )祖(zǔ )考(kǎo )黄(huáng )帝(dì )之(zhī )后(hòu ),皇(huáng )始(shǐ )祖(zǔ )考(kǎo )虞(yú )帝(dì )之(zhī )苗(miáo )裔(yì ),而(ér )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )末(mò )属(shǔ )。皇(huáng )天(tiān )上(shàng )帝(dì )隆(lóng )显(xiǎn )大(dà )佑(yòu ),成(chéng )命(mìng )统(tǒng )序(xù ),符(fú )契(qì )、图(tú )文(wén )、金(jīn )匮(kuì )策(cè )书(shū ),神(shén )明(míng )诏(zhào )告(gào ),属(shǔ )予(yǔ )以(yǐ )天(tiān )下(xià )兆(zhào )民(mín )。赤(chì )帝(dì )汉(hàn )氏(shì )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )灵(líng ),承(chéng )天(tiān )命(mìng ),传(chuán )国(guó )金(jīn )策(cè )之(zhī )书(shū ),予(yǔ )甚(shèn )礻(shì )氐(dī )畏(wèi ),敢(gǎn )不(bú )钦(qīn )受(shòu )!以(yǐ )戊(wù )辰(chén )直(zhí )定(dìng ),御(yù )王(wáng )冠(guàn ),即(jí )真(zhēn )天(tiān )子(zǐ )位(wèi ),定(dìng )有(yǒu )天(tiān )下(xià )之(zhī )号(hào )曰(yuē )新(xīn )。其(qí )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),易(yì )服(fú )色(sè ),变(biàn )牺(xī )牲(shēng ),殊(shū )徽(huī )帜(zhì ),异(yì )器(qì )制(zhì )。以(yǐ )十(shí )二(èr )月(yuè )朔(shuò )癸(guǐ )酉(yǒu )为(wéi )始(shǐ )建(jiàn )国(guó )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè )之(zhī )朔(shuò );以(yǐ )鸡(jī )鸣(míng )为(wéi )时(shí )。服(fú )色(sè )配(pèi )德(dé )上(shàng )黄(huáng ),牺(xī )牲(shēng )应(yīng )正(zhèng )用(yòng )白(bái ),使(shǐ )节(jiē )之(zhī )旄(máo )幡(fān )皆(jiē )纯(chún )黄(huáng ),其(qí )署(shǔ )曰(yuē )‘新(xīn )使(shǐ )五(wǔ )威(wēi )节(jiē )’,以(yǐ )承(chéng )皇(huáng )天(tiān )上(shàng )帝(dì )威(wēi )命(mìng )也(yě )。”

莽(mǎng )将(jiāng )即(jí )真(zhēn ),先(xiān )奉(fèng )诸(zhū )符(fú )瑞(ruì )以(yǐ )白(bái )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )大(dà )惊(jīng )。是(shì )时(shí )以(yǐ )孺(rú )子(zǐ )未(wèi )立(lì ),玺(xǐ )臧(zāng )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )。及(jí )莽(mǎng )即(jí )位(wèi ),请(qǐng )玺(xǐ ),太(tài )后(hòu )不(bú )肯(kěn )授(shòu )莽(mǎng )。莽(mǎng )使(shǐ )安(ān )阳(yáng )侯(hóu )舜(shùn )谕(yù )指(zhǐ ),舜(shùn )素(sù )谨(jǐn )敕(chì ),太(tài )后(hòu )雅(yǎ )爱(ài )信(xìn )之(zhī )。舜(shùn )既(jì )见(jiàn )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )知(zhī )其(qí )为(wéi )莽(mǎng )求(qiú )玺(xǐ ),怒(nù )骂(mà )之(zhī )曰(yuē ):“而(ér )属(shǔ )父(fù )子(zǐ )宗(zōng )族(zú ),蒙(méng )汉(hàn )家(jiā )力(lì ),富(fù )贵(guì )累(lèi )世(shì ),既(jì )无(wú )以(yǐ )报(bào ),受(shòu )人(rén )孤(gū )寄(jì ),乘(chéng )便(biàn )利(lì )时(shí )夺(duó )取(qǔ )其(qí )国(guó ),不(bú )复(fù )顾(gù )恩(ēn )义(yì )。人(rén )如(rú )此(cǐ )者(zhě ),狗(gǒu )猪(zhū )不(bú )食(shí )其(qí )馀(yú ),天(tiān )下(xià )岂(qǐ )有(yǒu )而(ér )兄(xiōng )弟(dì )邪(xié )!且(qiě )若(ruò )自(zì )以(yǐ )金(jīn )匮(kuì )符(fú )命(mìng )为(wéi )新(xīn )皇(huáng )帝(dì ),变(biàn )更(gèng )正(zhèng )朔(shuò )、服(fú )制(zhì ),亦(yì )当(dāng )自(zì )更(gèng )作(zuò )玺(xǐ ),传(chuán )之(zhī )万(wàn )世(shì ),何(hé )用(yòng )此(cǐ )亡(wáng )国(guó )不(bú )祥(xiáng )玺(xǐ )为(wéi ),而(ér )欲(yù )求(qiú )之(zhī ):我(wǒ )汉(hàn )家(jiā )老(lǎo )寡(guǎ )妇(fù ),旦(dàn )暮(mù )且(qiě )死(sǐ ),欲(yù )与(yǔ )此(cǐ )玺(xǐ )俱(jù )葬(zàng ),终(zhōng )不(bú )可(kě )得(dé )!”太(tài )后(hòu )因(yīn )涕(tì )泣(qì )而(ér )言(yán ),旁(páng )侧(cè )长(zhǎng )御(yù )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )垂(chuí )涕(tì )。舜(shùn )亦(yì )悲(bēi )不(bú )能(néng )自(zì )止(zhǐ ),良(liáng )久(jiǔ ),乃(nǎi )仰(yǎng )谓(wèi )太(tài )后(hòu ):“臣(chén )等(děng )已(yǐ )无(wú )可(kě )言(yán )者(zhě )。莽(mǎng )必(bì )欲(yù )得(dé )传(chuán )国(guó )玺(xǐ ),太(tài )后(hòu )宁(níng )能(néng )终(zhōng )不(bú )与(yǔ )邪(xié )?”太(tài )后(hòu )闻(wén )舜(shùn )语(yǔ )切(qiē ),恐(kǒng )莽(mǎng )欲(yù )胁(xié )之(zhī ),乃(nǎi )出(chū )汉(hàn )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )投(tóu )之(zhī )地(dì ),以(yǐ )授(shòu )舜(shùn )曰(yuē ):“我(wǒ )老(lǎo )已(yǐ )死(sǐ ),如(rú )而(ér )兄(xiōng )弟(dì )今(jīn )族(zú )灭(miè )也(yě )!”舜(shùn )既(jì )得(dé )传(chuán )国(guó )玺(xǐ ),奏(zòu )之(zhī );莽(mǎng )大(dà )说(shuō ),乃(nǎi )为(wéi )太(tài )后(hòu )置(zhì )酒(jiǔ )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )渐(jiàn )台(tái ),大(dà )纵(zòng )众(zhòng )乐(lè )。莽(mǎng )又(yòu )欲(yù )改(gǎi )太(tài )后(hòu )汉(hàn )家(jiā )旧(jiù )号(hào ),易(yì )其(qí )玺(xǐ )绶(shòu ),恐(kǒng )不(bú )见(jiàn )听(tīng );而(ér )莽(mǎng )疏(shū )属(shǔ )王(wáng )谏(jiàn )欲(yù )谄(chǎn )莽(mǎng ),上(shàng )书(shū )言(yán ):“皇(huáng )天(tiān )废(fèi )去(qù )汉(hàn )而(ér )命(mìng )立(lì )新(xīn )室(shì ),太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )不(bú )宜(yí )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),当(dāng )随(suí )汉(hàn )废(fèi ),以(yǐ )奉(fèng )天(tiān )命(mìng )。”莽(mǎng )以(yǐ )其(qí )书(shū )白(bái )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“此(cǐ )言(yán )是(shì )也(yě )!”莽(mǎng )因(yīn )曰(yuē ):“此(cǐ )悖(bèi )德(dé )之(zhī )臣(chén )也(yě ),罪(zuì )当(dāng )诛(zhū )!”于(yú )是(shì )冠(guàn )军(jūn )张(zhāng )永(yǒng )献(xiàn )符(fú )命(mìng )铜(tóng )璧(bì )文(wén ),言(yán )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu )当(dāng )为(wéi )新(xīn )室(shì )文(wén )母(mǔ )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu );莽(mǎng )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。于(yú )是(shì )鸩(zhèn )杀(shā )王(wáng )谏(jiàn )而(ér )封(fēng )张(zhāng )永(yǒng )为(wéi )贡(gòng )符(fú )子(zǐ )。

班(bān )彪(biāo )赞(zàn )曰(yuē ):三(sān )代(dài )以(yǐ )来(lái ),王(wáng )公(gōng )失(shī )世(shì ),稀(xī )不(bú )以(yǐ )女(nǚ )宠(chǒng )。及(jí )王(wáng )莽(mǎng )之(zhī )兴(xìng ),由(yóu )孝(xiào )元(yuán )后(hòu )历(lì )汉(hàn )四(sì )世(shì )为(wéi )天(tiān )下(xià )母(mǔ ),飨(xiǎng )国(guó )六(liù )十(shí )馀(yú )载(zǎi ),群(qún )弟(dì )世(shì )权(quán ),更(gèng )持(chí )国(guó )柄(bǐng );五(wǔ )将(jiāng )、十(shí )侯(hóu ),卒(zú )成(chéng )新(xīn )都(dōu )。位(wèi )号(hào )已(yǐ )移(yí )于(yú )天(tiān )下(xià ),而(ér )元(yuán )后(hòu )卷(juàn )卷(juàn )犹(yóu )握(wò )一(yī )玺(xǐ ),不(bú )欲(yù )以(yǐ )授(shòu )莽(mǎng ),妇(fù )人(rén )之(zhī )仁(rén ),悲(bēi )矣(yǐ )!

阅读:24604

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪二十八》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库