唐纪二十三【登录】

《资治通鉴》 > 《唐纪》·八十一卷 > 《唐纪二十三》 > 拼音版

起(qǐ )上(shàng )章(zhāng )困(kùn )敦(dūn )七(qī )月(yuè ),尽(jìn )旃(zhān )蒙(méng )大(dà )荒(huāng )落(luò )正(zhèng )月(yuè ),凡(fán )四(sì )年(nián )有(yǒu )奇(qí )。

则(zé )天(tiān )顺(shùn )圣(shèng )皇(huáng )后(hòu )下(xià )

久(jiǔ )视(shì )元(yuán )年(nián )庚(gēng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )零(líng )年(nián )

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),献(xiàn )俘(fú )于(yú )含(hán )枢(shū )殿(diàn )。太(tài )后(hòu )以(yǐ )楷(kǎi )固(gù )为(wéi )左(zuǒ )玉(yù )钤(qián )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、燕(yàn )国(guó )公(gōng ),赐(cì )姓(xìng )武(wǔ )氏(shì )。召(zhào )公(gōng )卿(qīng )合(hé )宴(yàn ),举(jǔ )觞(shāng )属(shǔ )仁(rén )杰(jié )曰(yuē ):“公(gōng )之(zhī )功(gōng )也(yě )。”将(jiāng )赏(shǎng )之(zhī ),对(duì )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )陛(bì )下(xià )威(wēi )灵(líng ),将(jiāng )帅(shuài )尽(jìn )力(lì ),臣(chén )何(hé )功(gōng )之(zhī )有(yǒu )!”固(gù )辞(cí )不(bú )受(shòu )。

闰(rùn )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),车(chē )驾(jià )还(hái )宫(gōng )。

己(jǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )锡(xī )为(wéi )凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。鸾(luán )台(tái )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )李(lǐ )峤(qiáo )罢(bà )为(wéi )成(chéng )均(jūn )祭(jì )酒(jiǔ )。锡(xī ),峤(qiáo )之(zhī )舅(jiù )也(yě ),故(gù )罢(bà )峤(qiáo )政(zhèng )事(shì )。

丁(dīng )酉(yǒu ),吐(tǔ )蕃(fān )将(jiāng )麹(qū )莽(mǎng )布(bù )支(zhī )寇(kòu )凉(liáng )州(zhōu ),围(wéi )昌(chāng )松(sōng ),陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )大(dà )使(shǐ )唐(táng )休(xiū )璟(jǐng )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )洪(hóng )源(yuán )谷(gǔ )。麹(qū )莽(mǎng )布(bù )支(zhī )兵(bīng )甲(jiǎ )鲜(xiān )华(huá ),休(xiū )璟(jǐng )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“诸(zhū )论(lùn )既(jì )死(sǐ ),麹(qū )莽(mǎng )布(bù )支(zhī )新(xīn )为(wéi )将(jiāng ),不(bú )习(xí )军(jūn )事(shì ),诸(zhū )贵(guì )臣(chén )子(zǐ )弟(dì )皆(jiē )从(cóng )之(zhī ),望(wàng )之(zhī )虽(suī )如(rú )精(jīng )锐(ruì ),实(shí )易(yì )与(yǔ )耳(ěr ),请(qǐng )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )破(pò )之(zhī )。”乃(nǎi )被(bèi )甲(jiǎ )先(xiān )陷(xiàn )陈(chén ),六(liù )战(zhàn )皆(jiē )捷(jié ),吐(tǔ )蕃(fān )大(dà )奔(bēn ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )级(jí ),获(huò )二(èr )裨(bì )将(jiāng )而(ér )还(hái )。

司(sī )府(fǔ )少(shǎo )卿(qīng )杨(yáng )元(yuán )亨(hēng ),尚(shàng )食(shí )奉(fèng )御(yù )杨(yáng )元(yuán )禧(xǐ ),皆(jiē )弘(hóng )武(wǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。元(yuán )禧(xǐ )尝(cháng )忤(wǔ )张(zhāng )易(yì )之(zhī ),易(yì )之(zhī )言(yán )于(yú )太(tài )后(hòu ):“元(yuán )禧(xǐ ),杨(yáng )素(sù )之(zhī )族(zú );素(sù )父(fù )子(zǐ ),隋(suí )之(zhī )逆(nì )臣(chén ),子(zǐ )孙(sūn )不(bú )应(yīng )供(gòng )奉(fèng )。”太(tài )后(hòu )从(cóng )之(zhī ),壬(rén )寅(yín ),制(zhì ):“杨(yáng )素(sù )及(jí )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )子(zǐ )孙(sūn )皆(jiē )不(bú )得(dé )任(rèn )京(jīng )官(guān )。”左(zuǒ )迁(qiān )元(yuán )亨(hēng )睦(mù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),元(yuán )禧(xǐ )贝(bèi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )大(dà )使(shǐ ),击(jī )吐(tǔ )蕃(fān )。

庚(gēng )申(shēn ),太(tài )后(hòu )欲(yù )造(zào )大(dà )像(xiàng ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )僧(sēng )尼(ní )日(rì )出(chū )一(yī )钱(qián )以(yǐ )助(zhù )其(qí )功(gōng )。狄(dí )仁(rén )杰(jié )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn ),其(qí )略(luè )曰(yuē ):“今(jīn )之(zhī )伽(gā )蓝(lán ),制(zhì )过(guò )宫(gōng )阙(què )。功(gōng )不(bú )使(shǐ )鬼(guǐ ),止(zhǐ )在(zài )役(yì )人(rén ),物(wù )不(bú )天(tiān )来(lái ),终(zhōng )须(xū )地(dì )出(chū ),不(bú )损(sǔn )百(bǎi )姓(xìng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )求(qiú )!”又(yòu )曰(yuē ):“游(yóu )僧(sēng )皆(jiē )托(tuō )佛(fó )法(fǎ ),诖(guà )误(wù )生(shēng )人(rén );里(lǐ )陌(mò )动(dòng )有(yǒu )经(jīng )坊(fāng ),阛(huán )阓(huì )亦(yì )立(lì )精(jīng )舍(shě )。化(huà )诱(yòu )所(suǒ )急(jí ),切(qiē )于(yú )官(guān )征(zhēng );法(fǎ )事(shì )所(suǒ )须(xū ),严(yán )于(yú )制(zhì )敕(chì )。”又(yòu )曰(yuē ):“梁(liáng )武(wǔ )、简(jiǎn )文(wén )舍(shě )施(shī )无(wú )限(xiàn ),及(jí )三(sān )淮(huái )沸(fèi )浪(làng ),五(wǔ )岭(lǐng )腾(téng )烟(yān ),列(liè )刹(shā )盈(yíng )衢(qú ),无(wú )救(jiù )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )祸(huò ),缁(zī )衣(yī )蔽(bì )路(lù ),岂(qǐ )有(yǒu )勤(qín )王(wáng )之(zhī )师(shī )!”又(yòu )曰(yuē ):“虽(suī )敛(liǎn )僧(sēng )钱(qián ),百(bǎi )未(wèi )支(zhī )一(yī )。尊(zūn )容(róng )既(jì )广(guǎng ),不(bú )可(kě )露(lù )居(jū ),覆(fù )以(yǐ )百(bǎi )层(céng ),尚(shàng )忧(yōu )未(wèi )遍(biàn ),自(zì )馀(yú )廊(láng )宇(yǔ ),不(bú )得(dé )全(quán )无(wú )。如(rú )来(lái )设(shè )教(jiāo ),以(yǐ )慈(cí )悲(bēi )为(wéi )主(zhǔ )。岂(qǐ )欲(yù )劳(láo )人(rén ),以(yǐ )存(cún )虚(xū )饰(shì )?”又(yòu )曰(yuē ):“比(bǐ )来(lái )水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )节(jiē ),当(dāng )今(jīn )边(biān )境(jìng )未(wèi )宁(níng ),若(ruò )费(fèi )官(guān )财(cái ),又(yòu )尽(jìn )人(rén )力(lì ),一(yī )隅(yú )有(yǒu )难(nán ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )救(jiù )之(zhī )!”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“公(gōng )教(jiāo )朕(zhèn )为(wéi )善(shàn ),何(hé )得(dé )相(xiàng )违(wéi )!”遂(suí )罢(bà )其(qí )役(yì )。

阿(ā )悉(xī )吉(jí )薄(báo )露(lù )叛(pàn ),遣(qiǎn )左(zuǒ )金(jīn )吾(wú )将(jiāng )军(jūn )田(tián )扬(yáng )名(míng )、殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )封(fēng )思(sī )业(yè )讨(tǎo )之(zhī )。军(jūn )至(zhì )碎(suì )叶(yè ),薄(báo )露(lù )夜(yè )于(yú )城(chéng )傍(bàng )剽(piāo )掠(luě )而(ér )去(qù ),思(sī )业(yè )将(jiāng )骑(qí )追(zhuī )之(zhī ),反(fǎn )为(wéi )所(suǒ )败(bài )。扬(yáng )名(míng )引(yǐn )西(xī )突(tū )厥(jué )斛(hú )瑟(sè )罗(luó )之(zhī )众(zhòng )攻(gōng )其(qí )城(chéng ),旬(xún )馀(yú ),不(bú )克(kè )。九(jiǔ )月(yuè ),薄(báo )露(lù )诈(zhà )降(jiàng ),思(sī )业(yè )诱(yòu )而(ér )斩(zhǎn )之(zhī ),遂(suí )俘(fú )其(qí )众(zhòng )。

太(tài )后(hòu )信(xìn )重(zhòng )内(nèi )史(shǐ )梁(liáng )文(wén )惠(huì )公(gōng )狄(dí )仁(rén )杰(jié ),群(qún )臣(chén )莫(mò )及(jí ),常(cháng )谓(wèi )之(zhī )国(guó )老(lǎo )而(ér )不(bú )名(míng )。仁(rén )杰(jié )好(hǎo )面(miàn )引(yǐn )廷(tíng )争(zhēng ),太(tài )后(hòu )每(měi )屈(qū )意(yì )从(cóng )之(zhī )。尝(cháng )从(cóng )太(tài )后(hòu )游(yóu )幸(xìng ),遇(yù )风(fēng )吹(chuī )仁(rén )杰(jié )巾(jīn )坠(zhuì ),而(ér )马(mǎ )惊(jīng )不(bú )能(néng )止(zhǐ ),太(tài )后(hòu )命(mìng )太(tài )子(zǐ )追(zhuī )执(zhí )其(qí )鞚(kòng )而(ér )系(xì )之(zhī )。仁(rén )杰(jié )屡(lǚ )以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),太(tài )后(hòu )不(bú )许(xǔ )。入(rù )见(jiàn ),常(cháng )止(zhǐ )其(qí )拜(bài ),曰(yuē ):“每(měi )见(jiàn )公(gōng )拜(bài ),朕(zhèn )亦(yì )身(shēn )痛(tòng )。”仍(réng )免(miǎn )其(qí )宿(xiǔ )直(zhí ),戒(jiè )其(qí )同(tóng )僚(liáo )曰(yuē ):“自(zì )非(fēi )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì ),勿(wù )以(yǐ )烦(fán )公(gōng )。”辛(xīn )丑(chǒu ),薨(hōng ),太(tài )后(hòu )泣(qì )曰(yuē ):“朝(cháo )堂(táng )空(kōng )矣(yǐ )!”自(zì )是(shì )朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )大(dà )事(shì ),众(zhòng )或(huò )不(bú )能(néng )决(jué ),太(tài )后(hòu )辄(zhé )叹(tàn )曰(yuē ):“天(tiān )夺(duó )吾(wú )国(guó )老(lǎo )何(hé )太(tài )早(zǎo )邪(xié )!”

太(tài )后(hòu )尝(cháng )问(wèn )仁(rén )杰(jié ):“朕(zhèn )欲(yù )得(dé )一(yī )佳(jiā )士(shì )用(yòng )之(zhī ),谁(shuí )可(kě )者(zhě )?”仁(rén )杰(jié )曰(yuē ):“未(wèi )审(shěn )陛(bì )下(xià )欲(yù )何(hé )所(suǒ )用(yòng )之(zhī )?”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“欲(yù )用(yòng )为(wéi )将(jiāng )相(xiàng )。”仁(rén )杰(jié )对(duì )曰(yuē ):“文(wén )学(xué )缊(wēn )藉(jiè ),则(zé )苏(sū )味(wèi )道(dào )、李(lǐ )峤(qiáo )固(gù )其(qí )选(xuǎn )矣(yǐ )。必(bì )欲(yù )取(qǔ )卓(zhuó )荦(luò )奇(qí )才(cái ),则(zé )有(yǒu )荆(jīng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī ),其(qí )人(rén )虽(suī )老(lǎo ),宰(zǎi )相(xiàng )才(cái )也(yě )。”太(tài )后(hòu )擢(zhuó )柬(jiǎn )之(zhī )为(wéi )洛(luò )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )。数(shù )日(rì ),又(yòu )问(wèn )仁(rén )杰(jié ),对(duì )曰(yuē ):“前(qián )荐(jiàn )柬(jiǎn )之(zhī ),尚(shàng )未(wèi )用(yòng )也(yě )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“已(yǐ )迁(qiān )矣(yǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )所(suǒ )荐(jiàn )者(zhě )可(kě )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),非(fēi )司(sī )马(mǎ )也(yě )。”乃(nǎi )迁(qiān )秋(qiū )官(guān )侍(shì )郎(láng );久(jiǔ )之(zhī ),卒(zú )用(yòng )为(wéi )相(xiàng )。仁(rén )杰(jié )又(yòu )尝(cháng )荐(jiàn )夏(xià )官(guān )侍(shì )郎(láng )姚(yáo )元(yuán )崇(chóng )、监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )曲(qǔ )阿(ā )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )、太(tài )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )敬(jìng )晖(huī )等(děng )数(shù )十(shí )人(rén ),率(lǜ )为(wéi )名(míng )臣(chén )。或(huò )谓(wèi )仁(rén )杰(jié )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )桃(táo )李(lǐ ),悉(xī )在(zài )公(gōng )门(mén )矣(yǐ )。”仁(rén )杰(jié )曰(yuē ):“荐(jiàn )贤(xián )为(wéi )国(guó ),非(fēi )为(wéi )私(sī )也(yě )。”

初(chū ),仁(rén )杰(jié )为(wéi )魏(wèi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),有(yǒu )惠(huì )政(zhèng ),百(bǎi )姓(xìng )为(wéi )之(zhī )立(lì )生(shēng )祠(cí )。后(hòu )其(qí )子(zǐ )景(jǐng )晖(huī )为(wéi )魏(wèi )州(zhōu )司(sī )功(gōng )参(cān )军(jūn ),贪(tān )暴(bào )为(wéi )人(rén )患(huàn ),人(rén )遂(suí )毁(huǐ )其(qí )像(xiàng )焉(yān )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),以(yǐ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )萧(xiāo )关(guān )道(dào )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),以(yǐ )备(bèi )突(tū )厥(jué )。

甲(jiǎ )寅(yín ),制(zhì )复(fù )以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )为(wéi )十(shí )一(yī )月(yuè ),一(yī )月(yuè )为(wéi )正(zhèng )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

丁(dīng )巳(sì ),纳(nà )言(yán )韦(wéi )巨(jù )源(yuán )罢(bà ),以(yǐ )文(wén )昌(chāng )右(yòu )丞(chéng )韦(wéi )安(ān )石(shí )为(wéi )鸾(luán )台(tái )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。安(ān )石(shí ),津(jīn )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。时(shí )武(wǔ )三(sān )思(sī )、张(zhāng )易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )用(yòng )事(shì ),安(ān )石(shí )数(shù )面(miàn )折(shé )之(zhī )。尝(cháng )侍(shì )宴(yàn )禁(jìn )中(zhōng ),易(yì )之(zhī )引(yǐn )蜀(shǔ )商(shāng )宋(sòng )霸(bà )子(zǐ )等(děng )数(shù )人(rén )在(zài )座(zuò )同(tóng )博(bó )。安(ān )石(shí )跪(guì )奏(zòu )曰(yuē ):“商(shāng )贾(jiǎ )贱(jiàn )类(lèi ),不(bú )应(yīng )得(dé )预(yù )此(cǐ )会(huì )。”顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )逐(zhú )出(chū )之(zhī ),座(zuò )中(zhōng )皆(jiē )失(shī )色(sè );太(tài )后(hòu )以(yǐ )其(qí )言(yán )直(zhí ),劳(láo )勉(miǎn )之(zhī ),同(tóng )列(liè )皆(jiē )叹(tàn )服(fú )。

丁(dīng )卯(mǎo ),太(tài )后(hòu )幸(xìng )新(xīn )安(ān );壬(rén )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),突(tū )厥(jué )掠(luě )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )监(jiān )马(mǎ )万(wàn )馀(yú )匹(pǐ )而(ér )去(qù )。

时(shí )屠(tú )禁(jìn )尚(shàng )未(wèi )解(jiě ),凤(fèng )阁(gé )舍(shě )人(rén )全(quán )节(jiē )崔(cuī )融(róng )上(shàng )言(yán ),以(yǐ )为(wéi ):“割(gē )烹(pēng )牺(xī )牲(shēng ),弋(yì )猎(liè )禽(qín )兽(shòu ),圣(shèng )人(rén )著(zhe )之(zhī )典(diǎn )礼(lǐ ),不(bú )可(kě )废(fèi )阙(què )。又(yòu ),江(jiāng )南(nán )食(shí )鱼(yú ),河(hé )西(xī )食(shí )肉(ròu ),一(yī )日(rì )不(bú )可(kě )无(wú );富(fù )者(zhě )未(wèi )革(gé ),贫(pín )者(zhě )难(nán )堪(kān ),况(kuàng )贫(pín )贱(jiàn )之(zhī )人(rén ),仰(yǎng )屠(tú )为(wéi )生(shēng ),日(rì )戮(lù )一(yī )人(rén ),终(zhōng )不(bú )能(néng )绝(jué ),但(dàn )资(zī )恐(kǒng )喝(hē ),徒(tú )长(zhǎng )奸(jiān )欺(qī )。为(wéi )政(zhèng )者(zhě )苟(gǒu )顺(shùn )月(yuè )令(lìng ),合(hé )礼(lǐ )经(jīng ),自(zì )然(rán )物(wù )遂(suí )其(qí )生(shēng ),人(rén )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。”戊(wù )午(wǔ ),复(fù )开(kāi )屠(tú )禁(jìn ),祠(cí )祭(jì )用(yòng )牲(shēng )牢(láo )如(rú )故(gù )。

长(zhǎng )安(ān )元(yuán )年(nián )辛(xīn )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )一(yī )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),以(yǐ )成(chéng )州(zhōu )言(yán )佛(fó )迹(jì )见(jiàn ),改(gǎi )元(yuán )大(dà )足(zú )。

二(èr )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),以(yǐ )鸾(luán )台(tái )侍(shì )郎(láng )柏(bǎi )人(rén )李(lǐ )怀(huái )远(yuǎn )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

三(sān )月(yuè ),凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )张(zhāng )锡(xī )坐(zuò )知(zhī )选(xuǎn )漏(lòu )泄(xiè )禁(jìn )中(zhōng )语(yǔ )、赃(zāng )满(mǎn )数(shù )万(wàn ),当(dāng )斩(zhǎn ),临(lín )刑(xíng )释(shì )之(zhī ),流(liú )循(xún )州(zhōu )。时(shí )苏(sū )味(wèi )道(dào )亦(yì )坐(zuò )事(shì )与(yǔ )锡(xī )俱(jù )下(xià )司(sī )刑(xíng )狱(yù ),锡(xī )乘(chéng )马(mǎ ),气(qì )色(sè )自(zì )若(ruò ),舍(shě )于(yú )三(sān )品(pǐn )院(yuàn ),帷(wéi )屏(píng )食(shí )饮(yǐn ),无(wú )异(yì )平(píng )居(jū )。味(wèi )道(dào )步(bù )至(zhì )系(xì )所(suǒ ),席(xí )地(dì )而(ér )卧(wò ),蔬(shū )食(shí )而(ér )已(yǐ )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),赦(shè )味(wèi )道(dào ),复(fù )其(qí )位(wèi )。

是(shì )月(yuè ),大(dà )雪(xuě ),苏(sū )味(wèi )道(dào )以(yǐ )为(wéi )瑞(ruì ),帅(shuài )百(bǎi )官(guān )入(rù )贺(hè )。殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )王(wáng )求(qiú )礼(lǐ )止(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“三(sān )月(yuè )雪(xuě )为(wéi )瑞(ruì )雪(xuě ),腊(là )月(yuè )雷(léi )为(wéi )瑞(ruì )雷(léi )乎(hū )?”味(wèi )道(dào )不(bú )从(cóng )。既(jì )入(rù ),求(qiú )礼(lǐ )独(dú )不(bú )贺(hè ),进(jìn )言(yán )曰(yuē ):“今(jīn )阳(yáng )和(hé )布(bù )气(qì ),草(cǎo )木(mù )发(fā )荣(róng ),而(ér )寒(hán )雪(xuě )为(wéi )灾(zāi ),岂(qǐ )得(dé )诬(wū )以(yǐ )为(wéi )瑞(ruì )!贺(hè )者(zhě )皆(jiē )谄(chǎn )谀(yú )之(zhī )士(shì )也(yě )。”太(tài )后(hòu )为(wéi )之(zhī )罢(bà )朝(cháo )。

时(shí )又(yòu )有(yǒu )献(xiàn )三(sān )足(zú )牛(niú )者(zhě ),宰(zǎi )相(xiàng )复(fù )贺(hè )。求(qiú )礼(lǐ )扬(yáng )言(yán )曰(yuē ):“凡(fán )物(wù )反(fǎn )常(cháng )皆(jiē )为(wéi )妖(yāo )。此(cǐ )鼎(dǐng )足(zú )非(fēi )其(qí )人(rén ),政(zhèng )教(jiāo )不(bú )行(háng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。”太(tài )后(hòu )为(wéi )之(zhī )愀(qiǎo )然(rán )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),太(tài )后(hòu )幸(xìng )三(sān )阳(yáng )宫(gōng )。

以(yǐ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )灵(líng )武(wǔ )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),以(yǐ )备(bèi )突(tū )厥(jué )。

天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )盐(yán )官(guān )顾(gù )琮(cóng )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),以(yǐ )夏(xià )官(guān )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )迥(jiǒng )秀(xiù )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

迥(jiǒng )秀(xiù )性(xìng )至(zhì )孝(xiào ),其(qí )母(mǔ )本(běn )微(wēi )贱(jiàn ),妻(qī )崔(cuī )氏(shì )常(cháng )叱(chì )媵(yìng )婢(bì ),母(mǔ )闻(wén )之(zhī )不(bú )悦(yuè ),迥(jiǒng )秀(xiù )即(jí )时(shí )出(chū )之(zhī )。或(huò )曰(yuē ):“贤(xián )室(shì )虽(suī )不(bú )避(bì )嫌(xián )疑(yí ),然(rán )过(guò )非(fēi )七(qī )出(chū ),何(hé )遽(jù )如(rú )是(shì )!”迥(jiǒng )秀(xiù )曰(yuē ):“娶(qǔ )妻(qī )本(běn )以(yǐ )养(yǎng )亲(qīn ),今(jīn )乃(nǎi )违(wéi )忤(wǔ )颜(yán )色(sè ),安(ān )敢(gǎn )留(liú )也(yě )!”竟(jìng )出(chū )之(zhī )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),太(tài )后(hòu )还(hái )宫(gōng )。

甲(jiǎ )申(shēn ),李(lǐ )怀(huái )远(yuǎn )罢(bà )为(wéi )秋(qiū )官(guān )尚(shàng )书(shū )。

八(bā )月(yuè ),突(tū )厥(jué )默(mò )啜(chuò )寇(kòu )边(biān ),命(mìng )安(ān )北(běi )大(dà )都(dōu )护(hù )相(xiàng )王(wáng )为(wéi )天(tiān )兵(bīng )道(dào )元(yuán )帅(shuài ),统(tǒng )诸(zhū )军(jūn )击(jī )之(zhī ),未(wèi )行(háng )而(ér )虏(lǔ )退(tuì )。

丙(bǐng )寅(yín ),武(wǔ )邑(yì )人(rén )苏(sū )安(ān )恒(héng )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )钦(qīn )先(xiān )圣(shèng )之(zhī )顾(gù )托(tuō ),受(shòu )嗣(sì )子(zǐ )之(zhī )推(tuī )让(ràng ),敬(jìng )天(tiān )顺(shùn )人(rén ),二(èr )十(shí )年(nián )矣(yǐ )。岂(qǐ )不(bú )闻(wén )帝(dì )舜(shùn )褰(qiān )裳(shang ),周(zhōu )公(gōng )复(fù )辟(pì )!舜(shùn )之(zhī )于(yú )禹(yǔ ),事(shì )只(zhī )族(zú )亲(qīn );旦(dàn )与(yǔ )成(chéng )王(wáng ),不(bú )离(lí )叔(shū )父(fù )。族(zú )亲(qīn )何(hé )如(rú )子(zǐ )之(zhī )爱(ài ),叔(shū )父(fù )何(hé )如(rú )母(mǔ )之(zhī )恩(ēn )?今(jīn )太(tài )子(zǐ )孝(xiào )敬(jìng )是(shì )崇(chóng ),春(chūn )秋(qiū )既(jì )壮(zhuàng ),若(ruò )使(shǐ )统(tǒng )临(lín )宸(chén )极(jí ),何(hé )异(yì )陛(bì )下(xià )之(zhī )身(shēn )!陛(bì )下(xià )年(nián )德(dé )既(jì )尊(zūn ),宝(bǎo )位(wèi )将(jiāng )倦(juàn ),机(jī )务(wù )繁(fán )重(zhòng ),浩(hào )荡(dàng )心(xīn )神(shén ),何(hé )不(bú )禅(chán )位(wèi )东(dōng )宫(gōng ),自(zì )怡(yí )圣(shèng )体(tǐ )!自(zì )昔(xī )理(lǐ )天(tiān )下(xià )者(zhě ),不(bú )见(jiàn )二(èr )姓(xìng )而(ér )俱(jù )王(wáng )也(yě ),当(dāng )今(jīn )梁(liáng )、定(dìng )、河(hé )内(nèi )、建(jiàn )昌(chāng )诸(zhū )王(wáng ),承(chéng )陛(bì )下(xià )之(zhī )廕(yìn )覆(fù ),并(bìng )得(dé )封(fēng )王(wáng )。臣(chén )谓(wèi )千(qiān )秋(qiū )万(wàn )岁(suì )之(zhī )后(hòu ),于(yú )事(shì )非(fēi )便(biàn )。臣(chén )请(qǐng )黜(chù )为(wéi )公(gōng )侯(hóu ),任(rèn )以(yǐ )闲(xián )简(jiǎn )。臣(chén )又(yòu )闻(wén )陛(bì )下(xià )有(yǒu )二(èr )十(shí )馀(yú )孙(sūn ),今(jīn )无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )之(zhī )封(fēng ),此(cǐ )非(fēi )长(zhǎng )久(jiǔ )之(zhī )计(jì )也(yě )。臣(chén )请(qǐng )分(fèn )土(tǔ )而(ér )王(wáng )之(zhī ),择(zé )立(lì )师(shī )傅(fù ),教(jiāo )其(qí )孝(xiào )敬(jìng )之(zhī )道(dào ),以(yǐ )夹(jiá )辅(fǔ )周(zhōu )室(shì ),屏(píng )籓(bān )皇(huáng )家(jiā ),斯(sī )为(wéi )美(měi )矣(yǐ )。”疏(shū )奏(zòu ),太(tài )后(hòu )召(zhào )见(jiàn ),赐(cì )食(shí ),慰(wèi )谕(yù )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

太(tài )后(hòu )春(chūn )秋(qiū )高(gāo ),政(zhèng )事(shì )多(duō )委(wěi )张(zhāng )易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì );邵(shào )王(wáng )重(zhòng )润(rùn )与(yǔ )其(qí )妹(mèi )永(yǒng )泰(tài )郡(jùn )主(zhǔ )、主(zhǔ )婿(xù )魏(wèi )王(wáng )武(wǔ )延(yán )基(jī )窃(qiè )议(yì )其(qí )事(shì )。易(yì )之(zhī )诉(sù )于(yú )太(tài )后(hòu ),九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),太(tài )后(hòu )皆(jiē )逼(bī )令(lìng )自(zì )杀(shā )。延(yán )基(jī ),承(chéng )嗣(sì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )相(xiàng )王(wáng )知(zhī )左(zuǒ )、右(yòu )羽(yǔ )林(lín )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )事(shì )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),太(tài )后(hòu )西(xī )入(rù )关(guān ),辛(xīn )酉(yǒu ),至(zhì )京(jīng )师(shī );赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),改(gǎi )含(hán )元(yuán )宫(gōng )为(wéi )大(dà )明(míng )宫(gōng )。

天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )安(ān )平(píng )崔(cuī )玄(xuán ),性(xìng )介(jiè )直(zhí ),未(wèi )尝(cháng )请(qǐng )谒(yè )。执(zhí )政(zhèng )恶(è )之(zhī ),改(gǎi )文(wén )昌(chāng )左(zuǒ )丞(chéng )。月(yuè )馀(yú ),太(tài )后(hòu )谓(wèi )玄(xuán )曰(yuē ):“自(zì )卿(qīng )改(gǎi )官(guān )以(yǐ )来(lái ),闻(wén )令(lìng )史(shǐ )设(shè )斋(zhāi )自(zì )庆(qìng )。此(cǐ )欲(yù )盛(shèng )为(wéi )奸(jiān )贪(tān )耳(ěr ),今(jīn )还(hái )卿(qīng )旧(jiù )任(rèn )。”乃(nǎi )复(fù )拜(bài )天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng ),仍(réng )赐(cì )彩(cǎi )七(qī )十(shí )段(duàn )。

以(yǐ )主(zhǔ )客(kè )郎(láng )中(zhōng )郭(guō )元(yuán )振(zhèn )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )、陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn )大(dà )使(shǐ )。

先(xiān )是(shì ),凉(liáng )州(zhōu )南(nán )北(běi )境(jìng )不(bú )过(guò )四(sì )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),突(tū )厥(jué )、吐(tǔ )蕃(fān )频(pín )岁(suì )奄(yǎn )至(zhì )城(chéng )下(xià ),百(bǎi )姓(xìng )苦(kǔ )之(zhī )。元(yuán )振(zhèn )始(shǐ )于(yú )南(nán )境(jìng )硖(xiá )口(kǒu )置(zhì )和(hé )戎(róng )城(chéng ),北(běi )境(jìng )碛(qì )中(zhōng )置(zhì )白(bái )亭(tíng )军(jūn ),控(kòng )其(qí )冲(chōng )要(yào ),拓(tuò )州(zhōu )境(jìng )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),自(zì )是(shì )寇(kòu )不(bú )复(fù )至(zhì )城(chéng )下(xià )。元(yuán )振(zhèn )又(yòu )令(lìng )甘(gān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )汉(hàn )通(tōng )开(kāi )置(zhì )屯(tún )田(tián ),尽(jìn )水(shuǐ )陆(lù )之(zhī )利(lì )。旧(jiù )凉(liáng )州(zhōu )粟(sù )麦(mài )斛(hú )至(zhì )数(shù )千(qiān ),及(jí )汉(hàn )通(tōng )收(shōu )率(lǜ )之(zhī )后(hòu ),一(yī )缣(jiān )籴(dí )数(shù )十(shí )斛(hú ),积(jī )军(jūn )粮(liáng )支(zhī )数(shù )十(shí )年(nián )。元(yuán )振(zhèn )善(shàn )于(yú )抚(fǔ )御(yù ),在(zài )凉(liáng )州(zhōu )五(wǔ )年(nián ),夷(yí )、夏(xià )畏(wèi )慕(mù ),令(lìng )行(háng )禁(jìn )止(zhǐ ),牛(niú )羊(yáng )被(bèi )野(yě ),路(lù )不(bú )拾(shí )遗(yí )。

长(zhǎng )安(ān )二(èr )年(nián )壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )二(èr )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),初(chū )设(shè )武(wǔ )举(jǔ )。

突(tū )厥(jué )寇(kòu )盐(yán )、夏(xià )二(èr )州(zhōu )。三(sān )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),突(tū )厥(jué )破(pò )石(shí )岭(lǐng ),寇(kòu )并(bìng )州(zhōu )。以(yǐ )雍(yōng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )薛(xuē )季(jì )昶(chǎng )摄(shè )右(yòu )台(tái )大(dà )夫(fū ),充(chōng )山(shān )东(dōng )防(fáng )御(yù )军(jūn )大(dà )使(shǐ ),沧(cāng )、瀛(yíng )、幽(yōu )、易(yì )、恒(héng )、定(dìng )等(děng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )皆(jiē )受(shòu )季(jì )昶(chǎng )节(jiē )度(dù )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),以(yǐ )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )仁(rén )愿(yuàn )专(zhuān )知(zhī )幽(yōu )、平(píng )、妫(guī )、檀(tán )防(fáng )御(yù ),仍(réng )与(yǔ )季(jì )昶(chǎng )相(xiàng )知(zhī ),以(yǐ )拒(jù )突(tū )厥(jué )。

五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),苏(sū )安(ān )恒(héng )复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )天(tiān )下(xià )者(zhě ),神(shén )尧(yáo )、文(wén )武(wǔ )之(zhī )天(tiān )下(xià )也(yě )。陛(bì )下(xià )虽(suī )居(jū )正(zhèng )统(tǒng ),实(shí )因(yīn )唐(táng )氏(shì )旧(jiù )基(jī )。当(dāng )今(jīn )太(tài )子(zǐ )追(zhuī )回(huí ),年(nián )德(dé )俱(jù )盛(shèng ),陛(bì )下(xià )贪(tān )其(qí )宝(bǎo )位(wèi )而(ér )忘(wàng )母(mǔ )子(zǐ )深(shēn )恩(ēn ),将(jiāng )何(hé )圣(shèng )颜(yán )以(yǐ )见(jiàn )唐(táng )家(jiā )宗(zōng )庙(miào ),将(jiāng )何(hé )诰(gào )命(mìng )以(yǐ )谒(yè )大(dà )帝(dì )坟(fén )陵(líng )?陛(bì )下(xià )何(hé )故(gù )日(rì )夜(yè )积(jī )忧(yōu ),不(bú )知(zhī )钟(zhōng )鸣(míng )漏(lòu )尽(jìn )!臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )意(yì )人(rén )事(shì ),还(hái )归(guī )李(lǐ )家(jiā )。陛(bì )下(xià )虽(suī )安(ān )天(tiān )位(wèi ),殊(shū )不(bú )知(zhī )物(wù )极(jí )则(zé )反(fǎn ),器(qì )满(mǎn )则(zé )倾(qīng )。臣(chén )何(hé )惜(xī )一(yī )朝(cháo )之(zhī )命(mìng ),而(ér )不(bú )安(ān )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )哉(zāi )!”太(tài )后(hòu )亦(yì )不(bú )之(zhī )罪(zuì )。

乙(yǐ )未(wèi ),以(yǐ )相(xiàng )王(wáng )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )牧(mù ),充(chōng )安(ān )北(běi )道(dào )行(háng )军(jūn )元(yuán )帅(shuài ),以(yǐ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )之(zhī )副(fù )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),召(zhào )神(shén )都(dōu )留(liú )守(shǒu )韦(wéi )巨(jù )源(yuán )诣(yì )京(jīng )师(shī ),以(yǐ )副(fù )留(liú )守(shǒu )李(lǐ )峤(qiáo )代(dài )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),突(tū )厥(jué )寇(kòu )代(dài )州(zhōu )。

司(sī )仆(pú )卿(qīng )张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )兄(xiōng )弟(dì )贵(guì )盛(shèng ),势(shì )倾(qīng )朝(cháo )野(yě )。八(bā )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),太(tài )子(zǐ )、相(xiàng )王(wáng )、太(tài )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )封(fēng )昌(chāng )宗(zōng )为(wéi )王(wáng ),制(zhì )不(bú )许(xǔ );壬(rén )戌(xū ),又(yòu )请(qǐng ),乃(nǎi )赐(cì )爵(jué )鄴(yè )国(guó )公(gōng )。

敕(chì ):“自(zì )今(jīn )有(yǒu )告(gào )言(yán )扬(yáng )州(zhōu )及(jí )豫(yù )、博(bó )馀(yú )党(dǎng ),一(yī )无(wú )所(suǒ )问(wèn ),内(nèi )外(wài )官(guān )司(sī )无(wú )得(dé )为(wéi )理(lǐ )。”

九(jiǔ )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),不(bú )尽(jìn )如(rú )钩(gōu ),神(shén )都(dōu )见(jiàn )其(qí )既(jì )。

壬(rén )申(shēn ),突(tū )厥(jué )寇(kòu )忻(xīn )州(zhōu )。

己(jǐ )卯(mǎo ),吐(tǔ )蕃(fān )遣(qiǎn )其(qí )臣(chén )论(lùn )弥(mí )萨(sà )来(lái )求(qiú )和(hé )。

庚(gēng )辰(chén ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )宾(bīn )客(kè )武(wǔ )三(sān )思(sī )为(wéi )大(dà )谷(gǔ )道(dào )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),洛(luò )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )敬(jìng )晖(huī )为(wéi )副(fù );辛(xīn )巳(sì ),又(yòu )以(yǐ )相(xiàng )王(wáng )旦(dàn )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )道(dào )元(yuán )帅(shuài ),三(sān )思(sī )与(yǔ )武(wǔ )攸(yōu )宜(yí )、魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )之(zhī )副(fù );姚(yáo )元(yuán )崇(chóng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),司(sī )礼(lǐ )少(shǎo )卿(qīng )郑(zhèng )杲(gǎo )为(wéi )司(sī )马(mǎ );然(rán )竟(jìng )不(bú )行(háng )。

癸(guǐ )未(wèi ),宴(yàn )论(lùn )弥(mí )萨(sà )于(yú )麟(lín )德(dé )殿(diàn )。时(shí )凉(liáng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )唐(táng )体(tǐ )璟(jǐng )入(rù )朝(cháo ),亦(yì )预(yù )宴(yàn )。弥(mí )萨(sà )屡(lǚ )窥(kuī )之(zhī )。太(tài )后(hòu )问(wèn )其(qí )故(gù ),对(duì )曰(yuē ):“洪(hóng )源(yuán )之(zhī )战(zhàn ),此(cǐ )将(jiāng )军(jūn )猛(měng )厉(lì )无(wú )故(gù ),故(gù )欲(yù )识(shí )之(zhī )。”太(tài )后(hòu )擢(zhuó )休(xiū )璟(jǐng )为(wéi )右(yòu )武(wǔ )威(wēi )、金(jīn )吾(wú )二(èr )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。休(xiū )璟(jǐng )练(liàn )习(xí )边(biān )事(shì ),自(zì )碣(jié )石(shí )以(yǐ )西(xī )逾(yú )四(sì )镇(zhèn ),绵(mián )亘(gèn )万(wàn )里(lǐ ),山(shān )川(chuān )要(yào )害(hài ),皆(jiē )能(néng )记(jì )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )顾(gù )琮(cóng )薨(hōng )。

戊(wù )申(shēn ),吐(tǔ )蕃(fān )赞(zàn )普(pǔ )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )人(rén )寇(kòu )茂(mào )州(zhōu ),都(dōu )督(dū )陈(chén )大(dà )慈(cí )与(yǔ )之(zhī )四(sì )战(zhàn ),皆(jiē )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )千(qiān )馀(yú )级(jí )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )魏(wèi )靖(jìng )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“陛(bì )下(xià )既(jì )知(zhī )来(lái )俊(jùn )臣(chén )之(zhī )奸(jiān ),处(chù )以(yǐ )极(jí )法(fǎ ),乞(qǐ )详(xiáng )覆(fù )俊(jùn )臣(chén )等(děng )所(suǒ )推(tuī )十(shí )狱(yù ),伸(shēn )其(qí )枉(wǎng )滥(làn )。”太(tài )后(hòu )乃(nǎi )命(mìng )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )苏(sū )颋(tǐng )按(àn )覆(fù )俊(jùn )臣(chén )等(děng )旧(jiù )狱(yù ),由(yóu )是(shì )雪(xuě )免(miǎn )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。颋(tǐng ),夔(kuí )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

戊(wù )子(zǐ ),太(tài )后(hòu )祀(sì )南(nán )郊(jiāo ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )午(wǔ ),以(yǐ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )安(ān )东(dōng )道(dào )安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ ),羽(yǔ )林(lín )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )多(duō )祚(zuò )检(jiǎn )校(xiào )幽(yōu )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),右(yòu )羽(yǔ )林(lín )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )讷(nè )、左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )骆(luò )务(wù )整(zhěng )为(wéi )之(zhī )副(fù )。

戊(wù )申(shēn ),置(zhì )北(běi )庭(tíng )都(dōu )护(hù )府(fǔ )于(yú )庭(tíng )州(zhōu )。侍(shì )御(yù )史(shǐ )张(zhāng )循(xún )宪(xiàn )为(wéi )河(hé )东(dōng )采(cǎi )访(fǎng )使(shǐ ),有(yǒu )疑(yí )事(shì )不(bú )能(néng )决(jué ),病(bìng )之(zhī ),问(wèn )侍(shì )吏(lì )曰(yuē ):“此(cǐ )有(yǒu )佳(jiā )客(kè ),可(kě )与(yǔ )议(yì )事(shì )者(zhě )乎(hū )?”吏(lì )言(yán )前(qián )平(píng )乡(xiāng )尉(wèi )猗(yī )氏(shì )张(zhāng )嘉(jiā )贞(zhēn )有(yǒu )异(yì )才(cái ),循(xún )宪(xiàn )召(zhào )见(jiàn ),询(xún )以(yǐ )事(shì );嘉(jiā )贞(zhēn )为(wéi )条(tiáo )析(xī )理(lǐ )分(fèn ),莫(mò )不(bú )洗(xǐ )然(rán )。循(xún )宪(xiàn )因(yīn )请(qǐng )为(wéi )奏(zòu ),皆(jiē )意(yì )所(suǒ )未(wèi )及(jí )。循(xún )宪(xiàn )还(hái ),见(jiàn )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )善(shàn )其(qí )奏(zòu ),循(xún )宪(xiàn )具(jù )言(yán )嘉(jiā )贞(zhēn )所(suǒ )为(wéi ),且(qiě )请(qǐng )以(yǐ )己(jǐ )之(zhī )官(guān )授(shòu )之(zhī )。太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“朕(zhèn )宁(níng )无(wú )一(yī )官(guān )自(zì )进(jìn )贤(xián )邪(xié )!”因(yīn )召(zhào )嘉(jiā )贞(zhēn ),入(rù )见(jiàn )内(nèi )殿(diàn ),与(yǔ )语(yǔ ),大(dà )悦(yuè ),即(jí )拜(bài )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ );擢(zhuó )循(xún )宪(xiàn )司(sī )勋(xūn )郎(láng )中(zhōng ),赏(shǎng )其(qí )得(dé )人(rén )也(yě )。

长(zhǎng )安(ān )三(sān )年(nián )癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )三(sān )年(nián )

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),壬(rén )戌(xū )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),吐(tǔ )蕃(fān )遣(qiǎn )使(shǐ )献(xiàn )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )、金(jīn )二(èr )千(qiān )两(liǎng )以(yǐ )求(qiú )昏(hūn )。

闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),命(mìng )韦(wéi )安(ān )石(shí )留(liú )守(shǒu )神(shén )都(dōu )。

己(jǐ )卯(mǎo ),改(gǎi )文(wén )昌(chāng )台(tái )为(wéi )中(zhōng )台(tái )。以(yǐ )中(zhōng )台(tái )左(zuǒ )丞(chéng )李(lǐ )峤(qiáo )知(zhī )纳(nà )言(yán )事(shì )。

新(xīn )罗(luó )王(wáng )金(jīn )理(lǐ )洪(hóng )卒(zú ),遣(qiǎn )使(shǐ )立(lì )其(qí )弟(dì )崇(chóng )基(jī )为(wéi )王(wáng )。

六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),突(tū )厥(jué )默(mò )啜(chuò )遣(qiǎn )其(qí )臣(chén )莫(mò )贺(hè )干(gàn )来(lái ),请(qǐng )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )之(zhī )子(zǐ )。

宁(níng )州(zhōu )大(dà )水(shuǐ ),溺(nì )杀(shā )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )正(zhèng )谏(jiàn )大(dà )夫(fū )硃(zhū )敬(jìng )则(zé )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

戊(wù )申(shēn ),以(yǐ )并(bìng )州(zhōu )牧(mù )相(xiàng )王(wáng )旦(dàn )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )牧(mù )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )夏(xià )官(guān )尚(shàng )书(shū )、检(jiǎn )校(xiào )凉(liáng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )唐(táng )休(xiū )璟(jǐng )同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )。时(shí )突(tū )骑(qí )施(shī )酋(qiú )长(zhǎng )乌(wū )质(zhì )勒(lè )与(yǔ )西(xī )突(tū )厥(jué )诸(zhū )部(bù )相(xiàng )攻(gōng ),安(ān )西(xī )道(dào )绝(jué )。太(tài )后(hòu )命(mìng )休(xiū )璟(jǐng )与(yǔ )诸(zhū )宰(zǎi )相(xiàng )议(yì )其(qí )事(shì ),顷(qǐng )之(zhī ),奏(zòu )上(shàng ),太(tài )后(hòu )即(jí )依(yī )其(qí )议(yì )施(shī )行(háng )。后(hòu )十(shí )馀(yú )日(rì ),安(ān )西(xī )诸(zhū )州(zhōu )请(qǐng )兵(bīng )应(yīng )接(jiē ),程(chéng )期(qī )一(yī )如(rú )休(xiū )璟(jǐng )所(suǒ )画(huà ),太(tài )后(hòu )谓(wèi )休(xiū )璟(jǐng )曰(yuē ):“恨(hèn )用(yòng )卿(qīng )晚(wǎn )!”谓(wèi )诸(zhū )宰(zǎi )相(xiàng )曰(yuē ):“休(xiū )璟(jǐng )练(liàn )习(xí )边(biān )事(shì ),卿(qīng )曹(cáo )十(shí )不(bú )当(dāng )一(yī )。”

时(shí )西(xī )突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )斛(hú )瑟(sè )罗(luó )用(yòng )刑(xíng )残(cán )酷(kù ),诸(zhū )部(bù )不(bú )服(fú )。乌(wū )质(zhì )勒(lè )本(běn )隶(lì )斛(hú )瑟(sè )罗(luó ),号(hào )莫(mò )贺(hè )达(dá )干(gàn ),能(néng )抚(fǔ )其(qí )众(zhòng ),诸(zhū )部(bù )归(guī )之(zhī ),斛(hú )瑟(sè )罗(luó )不(bú )能(néng )制(zhì )。乌(wū )质(zhì )勒(lè )置(zhì )都(dōu )督(dū )二(èr )十(shí )员(yuán ),各(gè )将(jiāng )兵(bīng )七(qī )千(qiān )人(rén ),屯(tún )碎(suì )叶(yè )西(xī )北(běi );后(hòu )攻(gōng )陷(xiàn )碎(suì )叶(yè ),徙(xǐ )其(qí )牙(yá )帐(zhàng )居(jū )之(zhī )。斛(hú )瑟(sè )罗(luó )部(bù )众(zhòng )离(lí )散(sàn ),因(yīn )入(rù )朝(cháo ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )还(hái ),乌(wū )质(zhì )勒(lè )悉(xī )并(bìng )其(qí )地(dì )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),既(jì )。

初(chū ),左(zuǒ )台(tái )大(dà )夫(fū )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )洛(luò )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ ),洛(luò )阳(yáng )令(lìng )张(zhāng )昌(chāng )仪(yí )恃(shì )诸(zhū )兄(xiōng )之(zhī )势(shì ),每(měi )牙(yá ),直(zhí )上(shàng )长(zhǎng )史(shǐ )听(tīng )事(shì );元(yuán )忠(zhōng )到(dào )官(guān ),叱(chì )下(xià )之(zhī )。张(zhāng )易(yì )之(zhī )奴(nú )暴(bào )乱(luàn )都(dōu )市(shì ),元(yuán )忠(zhōng )杖(zhàng )杀(shā )之(zhī )。及(jí )为(wéi )相(xiàng ),太(tài )后(hòu )召(zhào )易(yì )之(zhī )弟(dì )岐(qí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )昌(chāng )期(qī ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ ),对(duì )仗(zhàng ),问(wèn )宰(zǎi )相(xiàng )曰(yuē ):“谁(shuí )堪(kān )雍(yōng )州(zhōu )者(zhě )?”元(yuán )忠(zhōng )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )之(zhī )朝(cháo )臣(chén )无(wú )以(yǐ )易(yì )薛(xuē )季(jì )昶(chǎng )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“季(jì )昶(chǎng )久(jiǔ )任(rèn )京(jīng )府(fǔ ),朕(zhèn )欲(yù )别(bié )除(chú )一(yī )官(guān );昌(chāng )期(qī )何(hé )如(rú )?”诸(zhū )相(xiàng )皆(jiē )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )得(dé )人(rén )矣(yǐ )。”元(yuán )忠(zhōng )独(dú )曰(yuē ):“昌(chāng )期(qī )不(bú )堪(kān )!”太(tài )后(hòu )问(wèn )其(qí )故(gù ),元(yuán )忠(zhōng )曰(yuē ):“昌(chāng )期(qī )少(shǎo )年(nián ),不(bú )闲(xián )吏(lì )事(shì ),向(xiàng )在(zài )岐(qí )州(zhōu ),户(hù )口(kǒu )逃(táo )亡(wáng )且(qiě )尽(jìn )。雍(yōng )州(zhōu )帝(dì )京(jīng ),事(shì )务(wù )繁(fán )剧(jù ),不(bú )若(ruò )季(jì )昶(chǎng )强(qiáng )干(gàn )习(xí )事(shì )。”太(tài )后(hòu )默(mò )然(rán )而(ér )止(zhǐ )。元(yuán )忠(zhōng )又(yòu )尝(cháng )面(miàn )奏(zòu ):“臣(chén )自(zì )先(xiān )帝(dì )以(yǐ )来(lái ),蒙(méng )被(bèi )恩(ēn )渥(wò ),今(jīn )承(chéng )乏(fá )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )能(néng )尽(jìn )忠(zhōng )死(sǐ )节(jiē ),使(shǐ )小(xiǎo )人(rén )在(zài )侧(cè ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě )!”太(tài )后(hòu )不(bú )悦(yuè ),由(yóu )是(shì )诸(zhū )张(zhāng )深(shēn )怨(yuàn )之(zhī )。

司(sī )礼(lǐ )丞(chéng )高(gāo )戬(jiǎn ),太(tài )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )爱(ài )也(yě )。会(huì )太(tài )后(hòu )不(bú )豫(yù ),张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )恐(kǒng )太(tài )后(hòu )一(yī )日(rì )晏(yàn )驾(jià ),为(wéi )元(yuán )忠(zhōng )所(suǒ )诛(zhū ),乃(nǎi )谮(zèn )元(yuán )忠(zhōng )与(yǔ )戬(jiǎn )私(sī )议(yì )云(yún )“太(tài )后(hòu )老(lǎo )矣(yǐ ),不(bú )若(ruò )挟(jiā )太(tài )子(zǐ )为(wéi )久(jiǔ )长(zhǎng )。”太(tài )后(hòu )怒(nù ),下(xià )元(yuán )忠(zhōng )、戬(jiǎn )狱(yù ),将(jiāng )使(shǐ )与(yǔ )昌(chāng )宗(zōng )廷(tíng )辨(biàn )之(zhī )。昌(chāng )宗(zōng )密(mì )引(yǐn )凤(fèng )阁(gé )舍(shě )人(rén )张(zhāng )说(shuō ),赂(lù )以(yǐ )美(měi )官(guān ),使(shǐ )证(zhèng )元(yuán )忠(zhōng ),说(shuō )许(xǔ )之(zhī )。明(míng )日(rì ),太(tài )后(hòu )召(zhào )太(tài )子(zǐ )、相(xiàng )王(wáng )及(jí )诸(zhū )宰(zǎi )相(xiàng ),使(shǐ )元(yuán )忠(zhōng )与(yǔ )昌(chāng )宗(zōng )参(cān )对(duì ),往(wǎng )复(fù )不(bú )决(jué )。昌(chāng )宗(zōng )曰(yuē ):“张(zhāng )说(shuō )闻(wén )元(yuán )忠(zhōng )言(yán ),请(qǐng )召(zhào )问(wèn )之(zhī )。”

太(tài )后(hòu )召(zhào )说(shuō )。说(shuō )将(jiāng )入(rù ),凤(fèng )阁(gé )舍(shě )人(rén )南(nán )和(hé )宋(sòng )璟(jǐng )谓(wèi )说(shuō )曰(yuē ):“名(míng )义(yì )至(zhì )重(zhòng ),鬼(guǐ )神(shén )难(nán )欺(qī ),不(bú )可(kě )党(dǎng )邪(xié )陷(xiàn )正(zhèng )以(yǐ )求(qiú )苟(gǒu )免(miǎn )。若(ruò )获(huò )罪(zuì )流(liú )窜(cuàn ),其(qí )荣(róng )多(duō )矣(yǐ )。若(ruò )事(shì )有(yǒu )不(bú )测(cè ),璟(jǐng )当(dāng )叩(kòu )阁(gé )力(lì )争(zhēng ),与(yǔ )子(zǐ )同(tóng )死(sǐ )。努(nǔ )力(lì )为(wéi )之(zhī ),万(wàn )代(dài )瞻(zhān )仰(yǎng ),在(zài )此(cǐ )举(jǔ )也(yě )!”殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )济(jì )源(yuán )张(zhāng )廷(tíng )珪(guī )曰(yuē ):“朝(cháo )闻(wén )道(dào ),夕(xī )死(sǐ )可(kě )矣(yǐ )!”左(zuǒ )史(shǐ )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )曰(yuē ):“无(wú )污(wū )青(qīng )史(shǐ ),为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )累(lèi )!”

及(jí )入(rù ),太(tài )后(hòu )问(wèn )之(zhī ),说(shuō )未(wèi )对(duì )。元(yuán )忠(zhōng )惧(jù ),谓(wèi )说(shuō )曰(yuē ):“张(zhāng )说(shuō )欲(yù )与(yǔ )昌(chāng )宗(zōng )共(gòng )罗(luó )织(zhī )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )邪(xié )!”说(shuō )叱(chì )之(zhī )曰(yuē ):“元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),何(hé )乃(nǎi )效(xiào )委(wěi )巷(xiàng )小(xiǎo )人(rén )之(zhī )言(yán )!”昌(chāng )宗(zōng )从(cóng )旁(páng )迫(pò )趣(qù )说(shuō ),使(shǐ )速(sù )言(yán )。说(shuō )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )视(shì )之(zhī ),在(zài )陛(bì )下(xià )前(qián ),犹(yóu )逼(bī )臣(chén )如(rú )是(shì ),况(kuàng )在(zài )外(wài )乎(hū )!臣(chén )今(jīn )对(duì )广(guǎng )朝(cháo ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )实(shí )对(duì )。臣(chén )实(shí )不(bú )闻(wén )元(yuán )忠(zhōng )有(yǒu )是(shì )言(yán ),但(dàn )昌(chāng )宗(zōng )逼(bī )臣(chén )使(shǐ )诬(wū )证(zhèng )之(zhī )耳(ěr )!”易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )遽(jù )呼(hū )曰(yuē ):“张(zhāng )说(shuō )与(yǔ )魏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )同(tóng )反(fǎn )!”太(tài )后(hòu )问(wèn )其(qí )状(zhuàng )。对(duì )曰(yuē ):“说(shuō )尝(cháng )谓(wèi )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )伊(yī )、周(zhōu );伊(yī )尹(yǐn )放(fàng )太(tài )甲(jiǎ ),周(zhōu )公(gōng )摄(shè )王(wáng )位(wèi ),非(fēi )欲(yù )反(fǎn )而(ér )何(hé )?”说(shuō )曰(yuē ):“易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )小(xiǎo )人(rén ),徒(tú )闻(wén )伊(yī )、周(zhōu )之(zhī )语(yǔ ),安(ān )知(zhī )伊(yī )、周(zhōu )之(zhī )道(dào )!日(rì )者(zhě )元(yuán )忠(zhōng )初(chū )衣(yī )紫(zǐ ),臣(chén )以(yǐ )郎(láng )官(guān )往(wǎng )贺(hè ),元(yuán )忠(zhōng )语(yǔ )客(kè )曰(yuē ):‘无(wú )功(gōng )受(shòu )庞(páng ),不(bú )胜(shèng )惭(cán )惧(jù )。’臣(chén )实(shí )言(yán )曰(yuē ):‘明(míng )公(gōng )居(jū )伊(yī )、周(zhōu )之(zhī )任(rèn ),何(hé )愧(kuì )三(sān )品(pǐn )!’彼(bǐ )伊(yī )尹(yǐn )、周(zhōu )公(gōng )皆(jiē )为(wéi )臣(chén )至(zhì )忠(zhōng ),古(gǔ )今(jīn )慕(mù )仰(yǎng )。陛(bì )下(xià )用(yòng )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )使(shǐ )学(xué )伊(yī )、周(zhōu ),当(dāng )使(shǐ )学(xué )谁(shuí )邪(xié )?且(qiě )臣(chén )岂(qǐ )不(bú )知(zhī )今(jīn )日(rì )附(fù )昌(chāng )宗(zōng )立(lì )取(qǔ )台(tái )衡(héng ),附(fù )元(yuán )忠(zhōng )立(lì )致(zhì )族(zú )灭(miè )!但(dàn )臣(chén )畏(wèi )元(yuán )忠(zhōng )冤(yuān )魂(hún ),不(bú )敢(gǎn )诬(wū )之(zhī )耳(ěr )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“张(zhāng )说(shuō )反(fǎn )覆(fù )小(xiǎo )人(rén ),宜(yí )并(bìng )系(xì )治(zhì )之(zhī )。”他(tā )日(rì ),更(gèng )引(yǐn )问(wèn ),说(shuō )对(duì )如(rú )前(qián )。太(tài )后(hòu )怒(nù ),命(mìng )宰(zǎi )相(xiàng )与(yǔ )河(hé )内(nèi )王(wáng )武(wǔ )懿(yì )宗(zōng )共(gòng )鞫(jū )之(zhī ),说(shuō )所(suǒ )执(zhí )如(rú )初(chū )。

硃(zhū )敬(jìng )则(zé )抗(kàng )疏(shū )理(lǐ )之(zhī )曰(yuē ):“元(yuán )忠(zhōng )素(sù )称(chēng )忠(zhōng )正(zhèng ),张(zhāng )说(shuō )所(suǒ )坐(zuò )无(wú )名(míng ),若(ruò )令(lìng )抵(dǐ )罪(zuì ),失(shī )天(tiān )下(xià )望(wàng )。”苏(sū )安(ān )恒(héng )亦(yì )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“陛(bì )下(xià )革(gé )命(mìng )之(zhī )初(chū ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )纳(nà )谏(jiàn )之(zhī )主(zhǔ );暮(mù )年(nián )以(yǐ )来(lái ),人(rén )以(yǐ )为(wéi )受(shòu )佞(nìng )之(zhī )主(zhǔ )。自(zì )元(yuán )忠(zhōng )下(xià )狱(yù ),里(lǐ )巷(xiàng )恟(xiōng )恟(xiōng ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )陛(bì )下(xià )委(wěi )信(xìn )奸(jiān )宄(guǐ ),斥(chì )逐(zhú )贤(xián )良(liáng )。忠(zhōng )臣(chén )烈(liè )士(shì ),皆(jiē )抚(fǔ )髀(bì )于(yú )私(sī )室(shì )而(ér )钳(qián )口(kǒu )于(yú )公(gōng )朝(cháo ),畏(wèi )迕(wǔ )易(yì )之(zhī )等(děng )意(yì ),徒(tú )取(qǔ )死(sǐ )而(ér )无(wú )益(yì )。方(fāng )今(jīn )赋(fù )役(yì )烦(fán )重(zhòng ),百(bǎi )姓(xìng )凋(diāo )弊(bì ),重(zhòng )以(yǐ )谗(chán )慝(tè )专(zhuān )恣(zì ),刑(xíng )赏(shǎng )失(shī )中(zhōng ),窃(qiè )恐(kǒng )人(rén )心(xīn )不(bú )安(ān ),别(bié )生(shēng )它(tā )变(biàn ),争(zhēng )锋(fēng )于(yú )硃(zhū )雀(què )门(mén )内(nèi ),问(wèn )鼎(dǐng )于(yú )大(dà )明(míng )殿(diàn )前(qián ),陛(bì )下(xià )将(jiāng )何(hé )以(yǐ )谢(xiè )之(zhī ),何(hé )以(yǐ )御(yù )之(zhī )?”易(yì )之(zhī )等(děng )见(jiàn )其(qí )疏(shū ),大(dà )怒(nù ),欲(yù )杀(shā )之(zhī ),赖(lài )硃(zhū )敬(jìng )则(zé )及(jí )凤(fèng )阁(gé )舍(shě )人(rén )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )、著(zhe )作(zuò )郎(láng )陆(lù )泽(zé )魏(wèi )知(zhī )古(gǔ )保(bǎo )救(jiù )得(dé )免(miǎn )。

丁(dīng )酉(yǒu ),贬(biǎn )元(yuán )忠(zhōng )为(wéi )高(gāo )要(yào )尉(wèi ),戬(jiǎn )、说(shuō )皆(jiē )流(liú )岭(lǐng )表(biǎo )。元(yuán )忠(zhōng )辞(cí )日(rì ),言(yán )于(yú )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“臣(chén )老(lǎo )矣(yǐ ),今(jīn )向(xiàng )岭(lǐng )南(nán ),十(shí )死(sǐ )一(yī )生(shēng )。陛(bì )下(xià )他(tā )日(rì )必(bì )有(yǒu )思(sī )臣(chén )之(zhī )时(shí )。”太(tài )后(hòu )问(wèn )其(qí )故(gù ),时(shí )易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )皆(jiē )侍(shì )侧(cè ),元(yuán )忠(zhōng )指(zhǐ )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )二(èr )小(xiǎo )儿(ér ),终(zhōng )为(wéi )乱(luàn )阶(jiē )。”易(yì )之(zhī )等(děng )下(xià )殿(diàn ),叩(kòu )膺(yīng )自(zì )掷(zhì )称(chēng )冤(yuān )。太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“元(yuán )忠(zhōng )去(qù )矣(yǐ )!”

殿(diàn )中(zhōng )侍(shì )御(yù )史(shǐ )景(jǐng )城(chéng )王(wáng )晙(jùn )复(fù )奏(zòu )申(shēn )理(lǐ )元(yuán )忠(zhōng ),宋(sòng )璟(jǐng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“魏(wèi )公(gōng )幸(xìng )已(yǐ )得(dé )全(quán ),今(jīn )子(zǐ )复(fù )冒(mào )威(wēi )怒(nù ),得(dé )无(wú )狼(láng )狈(bèi )乎(hū )!”晙(jùn )曰(yuē ):“魏(wèi )公(gōng )以(yǐ )忠(zhōng )获(huò )罪(zuì ),晙(jùn )为(wéi )义(yì )所(suǒ )激(jī ),颠(diān )沛(pèi )无(wú )恨(hèn )。”璟(jǐng )叹(tàn )曰(yuē ):“璟(jǐng )不(bú )能(néng )申(shēn )魏(wèi )公(gōng )之(zhī )枉(wǎng ),深(shēn )负(fù )朝(cháo )廷(tíng )矣(yǐ )!”

太(tài )子(zǐ )仆(pú )崔(cuī )贞(zhēn )慎(shèn )等(děng )八(bā )人(rén )饯(jiàn )元(yuán )忠(zhōng )于(yú )郊(jiāo )外(wài ),易(yì )之(zhī )诈(zhà )为(wéi )告(gào )密(mì )人(rén )柴(chái )明(míng )状(zhuàng ),称(chēng )贞(zhēn )慎(shèn )等(děng )与(yǔ )元(yuán )忠(zhōng )谋(móu )反(fǎn )。太(tài )后(hòu )使(shǐ )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )丹(dān )徒(tú )马(mǎ )怀(huái )素(sù )鞫(jū )之(zhī ),谓(wèi )怀(huái )素(sù )曰(yuē ):“兹(zī )事(shì )皆(jiē )实(shí ),略(luè )问(wèn ),速(sù )以(yǐ )闻(wén )。”顷(qǐng )之(zhī ),中(zhōng )使(shǐ )督(dū )趣(qù )者(zhě )数(shù )四(sì ),曰(yuē ):“反(fǎn )状(zhuàng )皎(jiǎo )然(rán ),何(hé )稽(jī )留(liú )如(rú )此(cǐ )?”怀(huái )素(sù )请(qǐng )柴(chái )明(míng )对(duì )质(zhì ),太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“我(wǒ )自(zì )不(bú )知(zhī )柴(chái )明(míng )处(chù ),但(dàn )据(jù )状(zhuàng )鞫(jū )之(zhī ),安(ān )用(yòng )告(gào )者(zhě )?”怀(huái )素(sù )据(jù )实(shí )以(yǐ )闻(wén ),太(tài )后(hòu )怒(nù )曰(yuē ):“卿(qīng )欲(yù )纵(zòng )反(fǎn )者(zhě )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )敢(gǎn )纵(zòng )反(fǎn )者(zhě )。元(yuán )忠(zhōng )以(yǐ )宰(zǎi )相(xiàng )谪(zhé )官(guān ),贞(zhēn )慎(shèn )等(děng )以(yǐ )亲(qīn )故(gù )追(zhuī )送(sòng ),若(ruò )诬(wū )以(yǐ )为(wéi )反(fǎn ),臣(chén )实(shí )不(bú )敢(gǎn )。昔(xī )栾(luán )布(bù )奏(zòu )事(shì )彭(péng )越(yuè )头(tóu )下(xià ),汉(hàn )祖(zǔ )不(bú )以(yǐ )为(wéi )罪(zuì ),况(kuàng )元(yuán )忠(zhōng )之(zhī )刑(xíng )未(wèi )如(rú )彭(péng )越(yuè ),而(ér )陛(bì )下(xià )欲(yù )诛(zhū )其(qí )送(sòng )者(zhě )乎(hū )!且(qiě )陛(bì )下(xià )操(cāo )生(shēng )杀(shā )之(zhī )柄(bǐng ),欲(yù )加(jiā )之(zhī )罪(zuì ),取(qǔ )决(jué )圣(shèng )衷(zhōng )可(kě )矣(yǐ );若(ruò )命(mìng )臣(chén )推(tuī )鞫(jū ),臣(chén )敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )实(shí )闻(wén )!”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“汝(rǔ )欲(yù )全(quán )不(bú )罪(zuì )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )智(zhì )识(shí )愚(yú )浅(qiǎn ),实(shí )不(bú )见(jiàn )其(qí )罪(zuì )!”太(tài )后(hòu )意(yì )解(jiě )。贞(zhēn )慎(shèn )等(děng )由(yóu )是(shì )获(huò )免(miǎn )。

太(tài )后(hòu )尝(cháng )命(mìng )朝(cháo )贵(guì )宴(yàn )集(jí ),易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )皆(jiē )位(wèi )在(zài )宋(sòng )璟(jǐng )上(shàng )。易(yì )之(zhī )素(sù )惮(dàn )璟(jǐng ),欲(yù )悦(yuè )其(qí )意(yì ),虚(xū )位(wèi )揖(yī )之(zhī )曰(yuē ):“公(gōng )方(fāng )今(jīn )第(dì )一(yī )人(rén ),何(hé )乃(nǎi )下(xià )坐(zuò )?”璟(jǐng )曰(yuē ):“才(cái )劣(liè )位(wèi )卑(bēi ),张(zhāng )卿(qīng )以(yǐ )为(wéi )第(dì )一(yī ),何(hé )也(yě )?”天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )郑(zhèng )杲(gǎo )谓(wèi )璟(jǐng )曰(yuē ):“中(zhōng )丞(chéng )奈(nài )何(hé )卿(qīng )五(wǔ )郎(láng )?”璟(jǐng )曰(yuē ):“以(yǐ )官(guān )言(yán )之(zhī ),正(zhèng )当(dāng )为(wéi )卿(qīng )。足(zú )下(xià )非(fēi )张(zhāng )卿(qīng )家(jiā )奴(nú ),何(hé )郎(láng )之(zhī )有(yǒu )!”举(jǔ )坐(zuò )悚(sǒng )惕(tì )。时(shí )自(zì )武(wǔ )三(sān )思(sī )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )谨(jǐn )事(shì )易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì ),璟(jǐng )独(dú )不(bú )为(wéi )之(zhī )礼(lǐ )。诸(zhū )张(zhāng )积(jī )怒(nù ),常(cháng )欲(yù )中(zhōng )伤(shāng )之(zhī );太(tài )后(hòu )知(zhī )之(zhī ),故(gù )得(dé )免(miǎn )。

丁(dīng )未(wèi ),以(yǐ )左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )攸(yōu )宜(yí )充(chōng )西(xī )京(jīng )留(liú )守(shǒu )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),车(chē )驾(jià )发(fā )西(xī )京(jīng );乙(yǐ )酉(yǒu ),至(zhì )神(shén )都(dōu )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),突(tū )厥(jué )遣(qiǎn )使(shǐ )谢(xiè )许(xǔ )昏(hūn )。丙(bǐng )申(shēn ),宴(yàn )于(yú )宿(xiǔ )羽(yǔ )台(tái ),太(tài )子(zǐ )预(yù )焉(yān )。宫(gōng )尹(yǐn )崔(cuī )神(shén )庆(qìng )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“今(jīn )五(wǔ )品(pǐn )以(yǐ )上(shàng )所(suǒ )以(yǐ )佩(pèi )龟(guī )者(zhě ),为(wéi )别(bié )敕(chì )征(zhēng )召(zhào ),恐(kǒng )有(yǒu )诈(zhà )妄(wàng ),内(nèi )出(chū )龟(guī )合(hé ),然(rán )后(hòu )应(yīng )命(mìng )。况(kuàng )太(tài )子(zǐ )国(guó )本(běn ),古(gǔ )来(lái )征(zhēng )召(zhào )皆(jiē )用(yòng )玉(yù )契(qì )。此(cǐ )诚(chéng )重(zhòng )慎(shèn )之(zhī )极(jí )也(yě )。昨(zuó )缘(yuán )突(tū )厥(jué )使(shǐ )见(jiàn ),太(tài )子(zǐ )应(yīng )预(yù )朝(cháo )参(cān ),直(zhí )有(yǒu )文(wén )符(fú )下(xià )宫(gōng ),曾(céng )不(bú )降(jiàng )敕(chì )处(chù )分(fèn ),臣(chén )愚(yú )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )非(fēi )朔(shuò )望(wàng )朝(cháo )参(cān )、应(yīng )别(bié )召(zhào )者(zhě ),望(wàng )降(jiàng )墨(mò )敕(chì )及(jí )玉(yù )契(qì )。”太(tài )后(hòu )甚(shèn )然(rán )之(zhī )。

始(shǐ )安(ān )獠(liáo )欧(ōu )阳(yáng )倩(qiàn )拥(yōng )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),攻(gōng )陷(xiàn )州(zhōu )县(xiàn ),朝(cháo )廷(tíng )思(sī )得(dé )良(liáng )吏(lì )以(yǐ )镇(zhèn )之(zhī )。硃(zhū )敬(jìng )则(zé )称(chēng )司(sī )封(fēng )郎(láng )中(zhōng )裴(péi )怀(huái )古(gǔ )有(yǒu )文(wén )武(wǔ )才(cái );制(zhì )以(yǐ )怀(huái )古(gǔ )为(wéi )桂(guì )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),仍(réng )充(chōng )招(zhāo )慰(wèi )讨(tǎo )击(jī )使(shǐ )。怀(huái )古(gǔ )才(cái )及(jí )岭(lǐng )上(shàng ),飞(fēi )书(shū )示(shì )以(yǐ )祸(huò )福(fú ),倩(qiàn )等(děng )迎(yíng )降(jiàng ),且(qiě )言(yán )“为(wéi )吏(lì )所(suǒ )侵(qīn )逼(bī ),故(gù )举(jǔ )兵(bīng )自(zì )救(jiù )耳(ěr )。”怀(huái )古(gǔ )轻(qīng )骑(qí )赴(fù )之(zhī )。左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“夷(yí )獠(liáo )无(wú )信(xìn ),不(bú )可(kě )忽(hū )也(yě )。”怀(huái )古(gǔ )曰(yuē ):“吾(wú )仗(zhàng )忠(zhōng )信(xìn ),可(kě )通(tōng )神(shén )明(míng ),而(ér )况(kuàng )人(rén )乎(hū )!”遂(suí )诣(yì )其(qí )营(yíng ),贼(zéi )众(zhòng )大(dà )喜(xǐ ),归(guī )所(suǒ )掠(luě )货(huò )财(cái );诸(zhū )洞(dòng )酋(qiú )长(zhǎng )素(sù )持(chí )两(liǎng )端(duān )者(zhě ),皆(jiē )来(lái )款(kuǎn )附(fù ),岭(lǐng )外(wài )悉(xī )定(dìng )。

是(shì )岁(suì ),分(fèn )命(mìng )使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )六(liù )条(tiáo )察(chá )州(zhōu )县(xiàn )。

吐(tǔ )蕃(fān )南(nán )境(jìng )诸(zhū )部(bù )皆(jiē )叛(pàn ),赞(zàn )普(pǔ )器(qì )弩(nǔ )悉(xī )弄(nòng )自(zì )将(jiāng )击(jī )之(zhī ),卒(zú )于(yú )军(jūn )中(zhōng )。诸(zhū )子(zǐ )争(zhēng )立(lì ),久(jiǔ )之(zhī ),国(guó )人(rén )立(lì )其(qí )子(zǐ )弃(qì )隶(lì )蹜(sù )赞(zàn )为(wéi )赞(zàn )普(pǔ ),生(shēng )七(qī )年(nián )矣(yǐ )。

长(zhǎng )安(ān )四(sì )年(nián )甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )四(sì )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),册(cè )拜(bài )右(yòu )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )怀(huái )道(dào )为(wéi )西(xī )突(tū )厥(jué )十(shí )姓(xìng )可(kě )汗(hàn )。怀(huái )道(dào ),斛(hú )瑟(sè )罗(luó )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

丁(dīng )未(wèi ),毁(huǐ )三(sān )阳(yáng )宫(gōng ),以(yǐ )其(qí )材(cái )作(zuò )兴(xìng )泰(tài )宫(gōng )于(yú )万(wàn )安(ān )山(shān )。二(èr )宫(gōng )皆(jiē )武(wǔ )三(sān )思(sī )建(jiàn )议(yì )为(wéi )之(zhī ),请(qǐng )太(tài )后(hòu )每(měi )岁(suì )临(lín )幸(xìng ),功(gōng )费(fèi )甚(shèn )广(guǎng ),百(bǎi )姓(xìng )苦(kǔ )之(zhī )。左(zuǒ )拾(shí )遗(yí )卢(lú )藏(cáng )用(yòng )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )臣(chén )多(duō )以(yǐ )顺(shùn )意(yì )为(wéi )忠(zhōng ),朝(cháo )廷(tíng )具(jù )僚(liáo )皆(jiē )以(yǐ )犯(fàn )忤(wǔ )为(wéi )戒(jiè ),致(zhì )陛(bì )下(xià )不(bú )知(zhī )百(bǎi )姓(xìng )失(shī )业(yè ),伤(shāng )陛(bì )下(xià )之(zhī )仁(rén )。陛(bì )下(xià )诚(chéng )能(néng )以(yǐ )劳(láo )人(rén )为(wéi )辞(cí ),发(fā )制(zhì )罢(bà )之(zhī ),则(zé )天(tiān )下(xià )皆(jiē )知(zhī )陛(bì )下(xià )苦(kǔ )己(jǐ )而(ér )爱(ài )人(rén )也(yě )。”不(bú )从(cóng )。藏(cáng )用(yòng ),承(chéng )庆(qìng )之(zhī )弟(dì )孙(sūn )也(yě )。

壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )为(wéi )凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

夏(xià )官(guān )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )李(lǐ )迥(jiǒng )秀(xiù )颇(pō )受(shòu )贿(huì )赂(lù ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )马(mǎ )怀(huái )素(sù )劾(hé )奏(zòu )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),迥(jiǒng )秀(xiù )贬(biǎn )庐(lú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

壬(rén )申(shēn ),正(zhèng )谏(jiàn )大(dà )夫(fū )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )硃(zhū )敬(jìng )则(zé )以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )致(zhì )仕(shì )。敬(jìng )则(zé )为(wéi )相(xiàng ),以(yǐ )用(yòng )人(rén )为(wéi )先(xiān ),自(zì )馀(yú )细(xì )务(wù )不(bú )之(zhī )视(shì )。

太(tài )后(hòu )尝(cháng )与(yǔ )宰(zǎi )相(xiàng )议(yì )及(jí )刺(cì )史(shǐ )、县(xiàn )令(lìng )。三(sān )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),李(lǐ )峤(qiáo )、唐(táng )休(xiū )璟(jǐng )等(děng )奏(zòu ):“窃(qiè )见(jiàn )朝(cháo )廷(tíng )物(wù )议(yì ),远(yuǎn )近(jìn )人(rén )情(qíng ),莫(mò )不(bú )重(zhòng )内(nèi )官(guān ),轻(qīng )外(wài )职(zhí ),每(měi )除(chú )授(shòu )牧(mù )伯(bó ),皆(jiē )再(zài )三(sān )披(pī )诉(sù )。比(bǐ )来(lái )所(suǒ )遣(qiǎn )外(wài )任(rèn ),多(duō )是(shì )贬(biǎn )累(lèi )之(zhī )人(rén );风(fēng )俗(sú )不(bú )澄(chéng ),实(shí )由(yóu )于(yú )此(cǐ )。望(wàng )于(yú )台(tái )、阁(gé )、寺(sì )、监(jiān )妙(miào )简(jiǎn )贤(xián )良(liáng ),分(fèn )典(diǎn )大(dà )州(zhōu ),共(gòng )康(kāng )庶(shù )绩(jì )。臣(chén )等(děng )请(qǐng )辍(chuò )近(jìn )侍(shì ),率(lǜ )先(xiān )具(jù )僚(liáo )。”太(tài )后(hòu )命(mìng )书(shū )名(míng )探(tàn )之(zhī ),得(dé )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )及(jí )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )杨(yáng )再(zài )思(sī )等(děng )二(èr )十(shí )人(rén )。癸(guǐ )巳(sì ),制(zhì )各(gè )以(yǐ )本(běn )官(guān )检(jiǎn )校(xiào )刺(cì )史(shǐ ),嗣(sì )立(lì )为(wéi )汴(biàn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。其(qí )后(hòu )政(zhèng )迹(jì )可(kě )称(chēng )者(zhě ),唯(wéi )常(cháng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )谦(qiān )光(guāng )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )鍠(huáng )而(ér )已(yǐ )。

丁(dīng )亥(hài ),徙(xǐ )平(píng )恩(ēn )王(wáng )重(zhòng )福(fú )为(wéi )谯(qiáo )王(wáng )。

以(yǐ )夏(xià )官(guān )侍(shì )郎(láng )宗(zōng )楚(chǔ )客(kè )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )苏(sū )味(wèi )道(dào )谒(yè )归(guī )葬(zàng )其(qí )父(fù ),制(zhì )州(zhōu )县(xiàn )供(gòng )葬(zàng )事(shì )。味(wèi )道(dào )因(yīn )之(zhī )侵(qīn )毁(huǐ )乡(xiāng )人(rén )墓(mù )田(tián ),役(yì )使(shǐ )过(guò )度(dù )。监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )萧(xiāo )至(zhì )忠(zhōng )劾(hé )奏(zòu )之(zhī ),左(zuǒ )迁(qiān )坊(fāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。至(zhì )忠(zhōng ),引(yǐn )之(zhī )玄(xuán )孙(sūn )也(yě )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )韦(wéi )安(ān )石(shí )知(zhī )纳(nà )言(yán ),李(lǐ )峤(qiáo )知(zhī )内(nèi )史(shǐ )事(shì )。

太(tài )后(hòu )幸(xìng )兴(xìng )泰(tài )宫(gōng )。

太(tài )后(hòu )复(fù )税(shuì )天(tiān )下(xià )僧(sēng )尼(ní ),作(zuò )大(dà )像(xiàng )于(yú )白(bái )司(sī )马(mǎ )阪(bǎn ),令(lìng )春(chūn )官(guān )尚(shàng )书(shū )武(wǔ )攸(yōu )宁(níng )检(jiǎn )校(xiào ),糜(mí )费(fèi )巨(jù )亿(yì )。李(lǐ )峤(qiáo )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“天(tiān )下(xià )编(biān )户(hù ),贫(pín )弱(ruò )者(zhě )众(zhòng )。造(zào )像(xiàng )钱(qián )见(jiàn )有(yǒu )一(yī )十(shí )七(qī )万(wàn )馀(yú )缗(mín ),若(ruò )将(jiāng )散(sàn )施(shī ),人(rén )与(yǔ )一(yī )千(qiān ),济(jì )得(dé )一(yī )十(shí )七(qī )万(wàn )馀(yú )户(hù )。拯(zhěng )饥(jī )寒(hán )之(zhī )弊(bì ),省(shěng )劳(láo )役(yì )之(zhī )勤(qín ),顺(shùn )诸(zhū )佛(fó )慈(cí )悲(bēi )之(zhī )心(xīn ),沾(zhān )圣(shèng )君(jūn )亭(tíng )育(yù )之(zhī )意(yì ),人(rén )神(shén )胥(xū )悦(yuè ),功(gōng )德(dé )无(wú )穷(qióng )。方(fāng )作(zuò )过(guò )后(hòu )因(yīn )缘(yuán ),岂(qǐ )如(rú )见(jiàn )在(zài )果(guǒ )报(bào )!”监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )张(zhāng )廷(tíng )珪(guī )上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )时(shí )政(zhèng )论(lùn )之(zhī ),则(zé )宜(yí )先(xiān )边(biān )境(jìng ),蓄(xù )府(fǔ )库(kù ),养(yǎng )人(rén )力(lì );以(yǐ )释(shì )教(jiāo )论(lùn )之(zhī ),则(zé )宜(yí )救(jiù )苦(kǔ )厄(è ),灭(miè )诸(zhū )相(xiàng ),崇(chóng )无(wú )为(wéi )。伏(fú )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )察(chá )臣(chén )之(zhī )愚(yú ),行(háng )佛(fó )之(zhī )意(yì ),务(wù )以(yǐ )理(lǐ )为(wéi )上(shàng ),不(bú )以(yǐ )人(rén )废(fèi )言(yán )。”太(tài )后(hòu )为(wéi )之(zhī )罢(bà )役(yì ),仍(réng )召(zhào )见(jiàn )廷(tíng )珪(guī ),深(shēn )赏(shǎng )慰(wèi )之(zhī )。

凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )姚(yáo )元(yuán )崇(chóng )以(yǐ )母(mǔ )老(lǎo )固(gù )请(qǐng )归(guī )侍(shì );六(liù )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )元(yuán )崇(chóng )行(háng )相(xiàng )王(wáng )府(fǔ )长(zhǎng )史(shǐ ),秩(zhì )位(wèi )并(bìng )同(tóng )三(sān )品(pǐn )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )崔(cuī )玄(xuán )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

召(zhào )凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )、检(jiǎn )校(xiào )汴(biàn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )赴(fù )兴(xìng )泰(tài )宫(gōng )。

丁(dīng )丑(chǒu ),以(yǐ )李(lǐ )峤(qiáo )同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )。峤(qiáo )自(zì )请(qǐng )解(jiě )内(nèi )史(shǐ )。

壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )相(xiàng )王(wáng )府(fǔ )长(zhǎng )史(shǐ )姚(yáo )元(yuán )崇(chóng )兼(jiān )知(zhī )夏(xià )官(guān )尚(shàng )书(shū )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),以(yǐ )神(shén )都(dōu )副(fù )留(liú )守(shǒu )杨(yáng )再(zài )思(sī )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )。

再(zài )思(sī )为(wéi )相(xiàng ),专(zhuān )以(yǐ )谄(chǎn )媚(mèi )取(qǔ )容(róng )。司(sī )礼(lǐ )少(shǎo )卿(qīng )张(zhāng )同(tóng )休(xiū ),易(yì )之(zhī )兄(xiōng )也(yě ),尝(cháng )召(zhào )公(gōng )卿(qīng )宴(yàn )集(jí ),酒(jiǔ )酣(hān ),戏(xì )再(zài )思(sī )曰(yuē ):“杨(yáng )内(nèi )史(shǐ )面(miàn )似(sì )高(gāo )丽(lì )。”再(zài )思(sī )欣(xīn )然(rán ),即(jí )剪(jiǎn )纸(zhǐ )帖(tiē )巾(jīn ),反(fǎn )披(pī )紫(zǐ )袍(páo ),为(wéi )高(gāo )丽(lì )舞(wǔ ),举(jǔ )坐(zuò )大(dà )笑(xiào )。时(shí )人(rén )或(huò )誉(yù )张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )之(zhī )美(měi )曰(yuē ):“六(liù )郎(láng )面(miàn )似(sì )莲(lián )花(huā )。”再(zài )思(sī )独(dú )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。”昌(chāng )宗(zōng )问(wèn )其(qí )故(gù ),再(zài )思(sī )曰(yuē ):“乃(nǎi )莲(lián )花(huā )似(sì )六(liù )郎(láng )耳(ěr )。”

甲(jiǎ )午(wǔ ),太(tài )后(hòu )还(hái )宫(gōng )。

乙(yǐ )未(wèi ),司(sī )礼(lǐ )少(shǎo )卿(qīng )张(zhāng )同(tóng )休(xiū )、汴(biàn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )昌(chāng )期(qī )、尚(shàng )方(fāng )少(shǎo )监(jiān )张(zhāng )昌(chāng )仪(yí )皆(jiē )坐(zuò )赃(zāng )下(xià )狱(yù ),命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )台(tái )共(gòng )鞫(jū )之(zhī );丙(bǐng )申(shēn ),敕(chì ),张(zhāng )易(yì )之(zhī )、张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )作(zuò )威(wēi )作(zuò )福(fú ),亦(yì )命(mìng )同(tóng )鞫(jū )。辛(xīn )丑(chǒu ),司(sī )刑(xíng )正(zhèng )贾(jiǎ )敬(jìng )言(yán )奏(zòu ):“张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )强(qiáng )市(shì )人(rén )田(tián ),应(yīng )征(zhēng )铜(tóng )二(èr )十(shí )斤(jīn )。”制(zhì )“可(kě )”。乙(yǐ )巳(sì ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )李(lǐ )承(chéng )嘉(jiā )、中(zhōng )丞(chéng )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )奏(zòu ):“张(zhāng )同(tóng )休(xiū )兄(xiōng )弟(dì )赃(zāng )共(gòng )四(sì )千(qiān )馀(yú )缗(mín ),张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )法(fǎ )应(yīng )免(miǎn )官(guān )。”昌(chāng )宗(zōng )奏(zòu ):“臣(chén )有(yǒu )功(gōng )于(yú )国(guó ),所(suǒ )犯(fàn )不(bú )至(zhì )免(miǎn )官(guān )。”太(tài )后(hòu )问(wèn )诸(zhū )宰(zǎi )相(xiàng ):“昌(chāng )宗(zōng )有(yǒu )功(gōng )乎(hū )?”杨(yáng )再(zài )思(sī )曰(yuē ):“昌(chāng )宗(zōng )合(hé )神(shén )丹(dān ),圣(shèng )躬(gōng )服(fú )之(zhī )有(yǒu )验(yàn ),此(cǐ )莫(mò )大(dà )之(zhī )功(gōng )。”太(tài )后(hòu )悦(yuè ),赦(shè )昌(chāng )宗(zōng )罪(zuì ),复(fù )其(qí )官(guān )。左(zuǒ )补(bǔ )阙(què )戴(dài )令(lìng )言(yán )作(zuò )《两(liǎng )脚(jiǎo )狐(hú )赋(fù )》,以(yǐ )讥(jī )再(zài )思(sī ),再(zài )思(sī )出(chū )令(lìng )言(yán )为(wéi )长(zhǎng )社(shè )令(lìng )。

丙(bǐng )午(wǔ ),夏(xià )官(guān )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )宗(zōng )楚(chǔ )客(kè )有(yǒu )罪(zuì ),左(zuǒ )迁(qiān )原(yuán )州(zhōu )都(dōu )督(dū ),充(chōng )灵(líng )武(wǔ )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),张(zhāng )同(tóng )休(xiū )贬(biǎn )岐(qí )山(shān )丞(chéng ),张(zhāng )昌(chāng )仪(yí )贬(biǎn )博(bó )望(wàng )丞(chéng )。

鸾(luán )台(tái )侍(shì )郎(láng )、知(zhī )纳(nà )言(yán )事(shì )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )韦(wéi )安(ān )石(shí )举(jǔ )奏(zòu )张(zhāng )易(yì )之(zhī )等(děng )罪(zuì ),敕(chì )付(fù )安(ān )石(shí )及(jí )右(yòu )庶(shù )子(zǐ )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )唐(táng )休(xiū )璟(jǐng )鞫(jū )之(zhī ),未(wèi )竟(jìng )而(ér )事(shì )变(biàn )。八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),以(yǐ )安(ān )石(shí )兼(jiān )检(jiǎn )校(xiào )扬(yáng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ ),庚(gēng )申(shēn ),以(yǐ )休(xiū )璟(jǐng )兼(jiān )幽(yōu )营(yíng )都(dōu )督(dū )、安(ān )东(dōng )都(dōu )护(hù )。休(xiū )璟(jǐng )将(jiāng )行(háng ),密(mì )言(yán )于(yú )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“二(èr )张(zhāng )恃(shì )宠(chǒng )不(bú )臣(chén ),必(bì )将(jiāng )之(zhī )乱(luàn )。殿(diàn )下(xià )宜(yí )备(bèi )之(zhī )。”相(xiàng )王(wáng )府(fǔ )长(zhǎng )史(shǐ )兼(jiān )知(zhī )夏(xià )官(guān )尚(shàng )书(shū )事(shì )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )姚(yáo )元(yuán )崇(chóng )上(shàng )言(yán ):“臣(chén )事(shì )相(xiàng )王(wáng ),不(bú )宜(yí )典(diǎn )兵(bīng )马(mǎ )。臣(chén )不(bú )敢(gǎn )爱(ài )死(sǐ ),恐(kǒng )不(bú )益(yì )于(yú )王(wáng )。”辛(xīn )酉(yǒu ),改(gǎi )春(chūn )官(guān )尚(shàng )书(shū ),馀(yú )如(rú )故(gù )。元(yuán )崇(chóng )字(zì )元(yuán )之(zhī ),时(shí )突(tū )厥(jué )叱(chì )列(liè )元(yuán )崇(chóng )反(fǎn ),太(tài )后(hòu )命(mìng )元(yuán )崇(chóng )以(yǐ )字(zì )行(háng )。

突(tū )厥(jué )默(mò )啜(chuò )既(jì )和(hé )亲(qīn ),戊(wù )寅(yín ),始(shǐ )遣(qiǎn )淮(huái )阳(yáng )王(wáng )武(wǔ )延(yán )秀(xiù )还(hái )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),以(yǐ )姚(yáo )元(yuán )之(zhī )充(chōng )灵(líng )武(wǔ )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn );辛(xīn )酉(yǒu ),以(yǐ )元(yuán )之(zhī )为(wéi )灵(líng )武(wǔ )道(dào )安(ān )抚(fǔ )大(dà )使(shǐ )。

元(yuán )之(zhī )将(jiāng )行(háng ),太(tài )后(hòu )令(lìng )举(jǔ )外(wài )司(sī )堪(kān )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )者(zhě )。对(duì )曰(yuē ):“张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī )沉(chén )厚(hòu )有(yǒu )谋(móu ),能(néng )断(duàn )大(dà )事(shì ),且(qiě )其(qí )人(rén )已(yǐ )老(lǎo )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )急(jí )用(yòng )之(zhī )。”冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),以(yǐ )秋(qiū )官(guān )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),时(shí )年(nián )且(qiě )八(bā )十(shí )矣(yǐ )。

乙(yǐ )亥(hài ),以(yǐ )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )检(jiǎn )校(xiào )魏(wèi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),馀(yú )如(rú )故(gù )。

壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )怀(huái )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )河(hé )南(nán )房(fáng )融(róng )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

太(tài )后(hòu )命(mìng )宰(zǎi )相(xiàng )各(gè )举(jǔ )堪(kān )为(wéi )员(yuán )外(wài )郎(láng )者(zhě ),韦(wéi )嗣(sì )立(lì )荐(jiàn )广(guǎng )武(wǔ )令(lìng )岑(cén )羲(xī )曰(yuē ):“但(dàn )恨(hèn )其(qí )伯(bó )父(fù )长(zhǎng )倩(qiàn )为(wéi )累(lèi )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“苟(gǒu )或(huò )有(yǒu )才(cái ),此(cǐ )何(hé )所(suǒ )累(lèi )!”遂(suí )拜(bài )天(tiān )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )。由(yóu )是(shì )诸(zhū )缘(yuán )坐(zuò )者(zhě )始(shǐ )得(dé )进(jìn )用(yòng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),以(yǐ )天(tiān )官(guān )侍(shì )郎(láng )韦(wéi )承(chéng )庆(qìng )为(wéi )凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),成(chéng )均(jūn )祭(jì )酒(jiǔ )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn )李(lǐ )峤(qiáo )罢(bà )为(wéi )地(dì )官(guān )尚(shàng )书(shū )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),敕(chì )大(dà )足(zú )已(yǐ )来(lái )新(xīn )置(zhì )官(guān )并(bìng )停(tíng )。

丙(bǐng )辰(chén ),凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )罢(bà )为(wéi )成(chéng )均(jūn )祭(jì )酒(jiǔ ),检(jiǎn )校(xiào )魏(wèi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù );以(yǐ )兄(xiōng )承(chéng )庆(qìng )入(rù )相(xiàng )故(gù )也(yě )。

太(tài )后(hòu )寝(qǐn )疾(jí ),居(jū )长(zhǎng )生(shēng )院(yuàn ),宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )得(dé )见(jiàn )者(zhě )累(lèi )月(yuè ),惟(wéi )张(zhāng )易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )侍(shì )侧(cè )。疾(jí )少(shǎo )间(jiān ),崔(cuī )玄(xuán )奏(zòu )言(yán ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ )、相(xiàng )王(wáng ),仁(rén )明(míng )孝(xiào )友(yǒu ),足(zú )侍(shì )汤(tāng )药(yào )。宫(gōng )禁(jìn )事(shì )重(zhòng ),伏(fú )愿(yuàn )不(bú )令(lìng )异(yì )姓(xìng )出(chū )入(rù )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“德(dé )卿(qīng )厚(hòu )意(yì )。”易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )见(jiàn )太(tài )后(hòu )疾(jí )笃(dǔ ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )己(jǐ ),引(yǐn )用(yòng )党(dǎng )援(yuán ),阴(yīn )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。屡(lǚ )有(yǒu )人(rén )为(wéi )飞(fēi )书(shū )及(jí )榜(bǎng )其(qí )事(shì )于(yú )通(tōng )衢(qú ),云(yún )“易(yì )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )谋(móu )反(fǎn )”,太(tài )后(hòu )皆(jiē )不(bú )问(wèn )。

辛(xīn )未(wèi ),许(xǔ )州(zhōu )人(rén )杨(yáng )元(yuán )嗣(sì ),告(gào )“昌(chāng )宗(zōng )尝(cháng )召(zhào )术(shù )士(shì )李(lǐ )弘(hóng )泰(tài )占(zhàn )相(xiàng ),弘(hóng )泰(tài )言(yán )昌(chāng )宗(zōng )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )相(xiàng ),劝(quàn )于(yú )定(dìng )州(zhōu )造(zào )佛(fó )寺(sì ),则(zé )天(tiān )下(xià )归(guī )心(xīn )。”太(tài )后(hòu )命(mìng )韦(wéi )承(chéng )麇(jūn )庆(qìng )及(jí )司(sī )刑(xíng )卿(qīng )崔(cuī )神(shén )庆(qìng )、御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )宋(sòng )璟(jǐng )鞫(jū )之(zhī )。神(shén )庆(qìng ),神(shén )基(jī )之(zhī )弟(dì )也(yě )。承(chéng )庆(qìng )、神(shén )庆(qìng )奏(zòu )言(yán ):“昌(chāng )宗(zōng )款(kuǎn )称(chēng )‘弘(hóng )泰(tài )之(zhī )语(yǔ ),寻(xún )已(yǐ )奏(zòu )闻(wén )”,准(zhǔn )法(fǎ )首(shǒu )原(yuán );弘(hóng )泰(tài )妖(yāo )言(yán ),请(qǐng )收(shōu )行(háng )法(fǎ )。”璟(jǐng )与(yǔ )大(dà )理(lǐ )丞(chéng )封(fēng )全(quán )祯(zhēn )奏(zòu ):“昌(chāng )宗(zōng )庞(páng )荣(róng )如(rú )是(shì ),复(fù )召(zhào )术(shù )士(shì )占(zhàn )相(xiàng ),志(zhì )欲(yù )何(hé )求(qiú )!弘(hóng )泰(tài )称(chēng )筮(shì )得(dé )纯(chún )《乾(qián )》,天(tiān )子(zǐ )之(zhī )卦(guà )。昌(chāng )宗(zōng )倘(tǎng )以(yǐ )弘(hóng )泰(tài )为(wéi )妖(yāo )妄(wàng ),何(hé )不(bú )即(jí )执(zhí )送(sòng )有(yǒu )司(sī )!虽(suī )云(yún )奏(zòu )闻(wén ),终(zhōng )是(shì )包(bāo )藏(cáng )祸(huò )心(xīn ),法(fǎ )当(dāng )处(chù )斩(zhǎn )破(pò )家(jiā )。请(qǐng )收(shōu )付(fù )狱(yù ),穷(qióng )理(lǐ )其(qí )罪(zuì )!”太(tài )后(hòu )久(jiǔ )之(zhī )不(bú )应(yīng ),璟(jǐng )又(yòu )曰(yuē ):“傥(tǎng )不(bú )即(jí )收(shōu )系(xì ),恐(kǒng )其(qí )摇(yáo )动(dòng )众(zhòng )心(xīn )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“卿(qīng )且(qiě )停(tíng )推(tuī ),俟(sì )更(gèng )检(jiǎn )详(xiáng )文(wén )状(zhuàng )。”璟(jǐng )退(tuì ),左(zuǒ )拾(shí )遗(yí )江(jiāng )都(dōu )李(lǐ )邕(yōng )进(jìn )曰(yuē ):“向(xiàng )观(guān )宋(sòng )璟(jǐng )所(suǒ )奏(zòu ),志(zhì )安(ān )社(shè )稷(jì ),非(fēi )为(wéi )身(shēn )谋(móu ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )可(kě )其(qí )奏(zòu )。”太(tài )后(hòu )不(bú )听(tīng )。寻(xún )敕(chì )璟(jǐng )扬(yáng )州(zhōu )推(tuī )按(àn ),又(yòu )敕(chì )璟(jǐng )按(àn )幽(yōu )州(zhōu )都(dōu )督(dū )屈(qū )突(tū )仲(zhòng )翔(xiáng )赃(zāng )污(wū ),又(yòu )敕(chì )璟(jǐng )副(fù )李(lǐ )峤(qiáo )安(ān )抚(fǔ )陇(lǒng )、蜀(shǔ );璟(jǐng )皆(jiē )不(bú )肯(kěn )行(háng ),奏(zòu )曰(yuē ):“故(gù )事(shì ),州(zhōu )县(xiàn )官(guān )有(yǒu )罪(zuì ),品(pǐn )高(gāo )则(zé )侍(shì )御(yù )史(shǐ )、卑(bēi )则(zé )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )按(àn )之(zhī ),中(zhōng )丞(chéng )非(fēi )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì ),不(bú )当(dāng )出(chū )使(shǐ )。今(jīn )陇(lǒng )、蜀(shǔ )无(wú )变(biàn ),不(bú )识(shí )陛(bì )下(xià )遣(qiǎn )臣(chén )出(chū )外(wài )何(hé )也(yě )?臣(chén )皆(jiē )不(bú )敢(gǎn )奉(fèng )制(zhì )。”

司(sī )刑(xíng )少(shǎo )卿(qīng )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“昌(chāng )宗(zōng )无(wú )功(gōng )荷(hé )宠(chǒng ),而(ér )包(bāo )藏(cáng )祸(huò )心(xīn ),自(zì )招(zhāo )其(qí )咎(jiù ),此(cǐ )乃(nǎi )皇(huáng )天(tiān )降(jiàng )怒(nù );陛(bì )下(xià )不(bú )忍(rěn )加(jiā )诛(zhū ),则(zé )违(wéi )天(tiān )不(bú )祥(xiáng )。且(qiě )昌(chāng )宗(zōng )既(jì )云(yún )奏(zòu )讫(qì ),则(zé )不(bú )当(dāng )更(gèng )与(yǔ )弘(hóng )泰(tài )往(wǎng )还(hái ),使(shǐ )之(zhī )求(qiú )福(fú )禳(ráng )灾(zāi ),是(shì )则(zé )初(chū )无(wú )悔(huǐ )心(xīn );所(suǒ )以(yǐ )奏(zòu )者(zhě ),拟(nǐ )事(shì )发(fā )则(zé )云(yún )先(xiān )已(yǐ )奏(zòu )陈(chén ),不(bú )发(fā )则(zé )俟(sì )时(shí )为(wéi )逆(nì )。此(cǐ )乃(nǎi )奸(jiān )臣(chén )诡(guǐ )计(jì ),若(ruò )云(yún )可(kě )舍(shě ),谁(shuí )为(wéi )可(kě )刑(xíng )!况(kuàng )事(shì )已(yǐ )再(zài )发(fā ),陛(bì )下(xià )皆(jiē )释(shì )不(bú )问(wèn ),使(shǐ )昌(chāng )宗(zōng )益(yì )自(zì )负(fù )得(dé )计(jì ),天(tiān )下(xià )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )命(mìng )不(bú )死(sǐ ),此(cǐ )乃(nǎi )陛(bì )下(xià )养(yǎng )成(chéng )其(qí )乱(luàn )也(yě )。苟(gǒu )逆(nì )臣(chén )不(bú )诛(zhū ),社(shè )稷(jì )亡(wáng )矣(yǐ )。请(qǐng )付(fù )鸾(luán )台(tái )凤(fèng )阁(gé )三(sān )司(sī ),考(kǎo )竟(jìng )其(qí )罪(zuì )!”疏(shū )奏(zòu ),不(bú )报(bào )。

崔(cuī )玄(xuán )亦(yì )屡(lǚ )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),太(tài )后(hòu )令(lìng )法(fǎ )司(sī )议(yì )其(qí )罪(zuì )。玄(xuán )弟(dì )司(sī )刑(xíng )少(shǎo )卿(qīng )昪(biàn ),处(chù )以(yǐ )大(dà )辟(pì )。宋(sòng )璟(jǐng )复(fù )奏(zòu )收(shōu )昌(chāng )宗(zōng )下(xià )狱(yù )。太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“昌(chāng )宗(zōng )已(yǐ )自(zì )奏(zòu )闻(wén )。”对(duì )曰(yuē ):“昌(chāng )宗(zōng )为(wéi )飞(fēi )书(shū )所(suǒ )逼(bī ),穷(qióng )而(ér )自(zì )陈(chén ),势(shì )非(fēi )得(dé )已(yǐ )。且(qiě )谋(móu )反(fǎn )大(dà )逆(nì ),无(wú )容(róng )首(shǒu )免(miǎn )。若(ruò )昌(chāng )宗(zōng )不(bú )伏(fú )大(dà )刑(xíng ),安(ān )用(yòng )国(guó )法(fǎ )!”太(tài )后(hòu )温(wēn )言(yán )解(jiě )之(zhī )。璟(jǐng )声(shēng )色(sè )逾(yú )厉(lì )曰(yuē ):“昌(chāng )宗(zōng )分(fèn )外(wài )承(chéng )恩(ēn ),臣(chén )知(zhī )言(yán )出(chū )祸(huò )从(cóng ),然(rán )义(yì )激(jī )于(yú )心(xīn ),虽(suī )死(sǐ )不(bú )恨(hèn )!”太(tài )后(hòu )不(bú )悦(yuè ),杨(yáng )再(zài )思(sī )恐(kǒng )其(qí )忤(wǔ )旨(zhǐ ),遽(jù )宣(xuān )敕(chì )令(lìng )出(chū ),璟(jǐng )曰(yuē ):“圣(shèng )主(zhǔ )在(zài )此(cǐ ),不(bú )烦(fán )宰(zǎi )相(xiàng )擅(shàn )宣(xuān )敕(chì )命(mìng )!”太(tài )后(hòu )乃(nǎi )可(kě )其(qí )奏(zòu ),遣(qiǎn )昌(chāng )宗(zōng )诣(yì )台(tái ),璟(jǐng )庭(tíng )立(lì )而(ér )按(àn )之(zhī );事(shì )未(wèi )毕(bì ),太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )中(zhōng )使(shǐ )召(zhào )昌(chāng )守(shǒu )特(tè )敕(chì )赦(shè )之(zhī )。璟(jǐng )叹(tàn )曰(yuē ):“不(bú )先(xiān )击(jī )小(xiǎo )子(zǐ )脑(nǎo )裂(liè ),负(fù )此(cǐ )恨(hèn )矣(yǐ )!”太(tài )后(hòu )乃(nǎi )使(shǐ )昌(chāng )宗(zōng )诣(yì )璟(jǐng )谢(xiè ),璟(jǐng )拒(jù )不(bú )见(jiàn )。

左(zuǒ )台(tái )中(zhōng )丞(chéng )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )、右(yòu )台(tái )中(zhōng )丞(chéng )东(dōng )光(guāng )袁(yuán )恕(shù )己(jǐ )共(gòng )荐(jiàn )詹(zhān )事(shì )司(sī )直(zhí )阳(yáng )峤(qiáo )为(wéi )御(yù )史(shǐ )。杨(yáng )再(zài )思(sī )曰(yuē ):“峤(qiáo )不(bú )乐(lè )搏(bó )击(jī )之(zhī )任(rèn )如(rú )何(hé )?”彦(yàn )范(fàn )曰(yuē ):“为(wéi )官(guān )择(zé )人(rén ),岂(qǐ )必(bì )待(dài )其(qí )所(suǒ )欲(yù )!所(suǒ )不(bú )欲(yù )者(zhě ),尤(yóu )须(xū )与(yǔ )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )长(zhǎng )难(nán )进(jìn )之(zhī )风(fēng ),抑(yì )躁(zào )求(qiú )之(zhī )路(lù )。”乃(nǎi )擢(zhuó )为(wéi )右(yòu )台(tái )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。峤(qiáo ),休(xiū )之(zhī )之(zhī )玄(xuán )孙(sūn )也(yě )。

先(xiān )是(shì )李(lǐ )峤(qiáo )、崔(cuī )玄(xuán )奏(zòu ):“往(wǎng )属(shǔ )革(gé )命(mìng )之(zhī )时(shí ),人(rén )多(duō )逆(nì )节(jiē ),遂(suí )致(zhì )刻(kè )薄(báo )之(zhī )吏(lì ),恣(zì )行(háng )酷(kù )法(fǎ )。其(qí )周(zhōu )兴(xìng )等(děng )所(suǒ )劾(hé )破(pò )家(jiā )者(zhě ),并(bìng )请(qǐng )雪(xuě )免(miǎn )。”司(sī )刑(xíng )少(shǎo )卿(qīng )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )又(yòu )奏(zòu )陈(chén )之(zhī ),表(biǎo )疏(shū )前(qián )后(hòu )十(shí )上(shàng ),太(tài )后(hòu )乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。

中(zhōng )宗(zōng )大(dà )和(hé )大(dà )圣(shèng )大(dà )昭(zhāo )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )

神(shén )龙(lóng )元(yuán )年(nián )乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )七(qī )零(líng )五(wǔ )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ )朔(shuò ),赦(shè )天(tiān )下(xià ),改(gǎi )元(yuán )。自(zì )文(wén )明(míng )以(yǐ )来(lái )得(dé )罪(zuì )者(zhě ),非(fēi )扬(yáng )、豫(yù )、博(bó )三(sān )州(zhōu )及(jí )诸(zhū )反(fǎn )逆(nì )魁(kuí )首(shǒu ),咸(xián )赦(shè )除(chú )之(zhī )。

太(tài )后(hòu )疾(jí )甚(shèn ),麟(lín )台(tái )监(jiān )张(zhāng )易(yì )之(zhī )、春(chūn )官(guān )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )昌(chāng )宗(zōng )居(jū )中(zhōng )用(yòng )事(shì ),张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī )、崔(cuī )玄(xuán )与(yǔ )中(zhōng )台(tái )右(yòu )丞(chéng )敬(jìng )晖(huī )、司(sī )刑(xíng )少(shǎo )卿(qīng )桓(huán )彦(yàn )范(fàn )、相(xiàng )王(wáng )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )袁(yuán )恕(shù )己(jǐ )谋(móu )诛(zhū )之(zhī )。柬(jiǎn )之(zhī )谓(wèi )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )多(duō )祚(zuò )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )今(jīn )日(rì )富(fù )贵(guì ),谁(shuí )所(suǒ )致(zhì )也(yě )?”多(duō )祚(zuò )泣(qì )曰(yuē ):“大(dà )帝(dì )也(yě )。”柬(jiǎn )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )大(dà )帝(dì )之(zhī )子(zǐ )为(wéi )二(èr )竖(shù )所(suǒ )危(wēi ),将(jiāng )军(jūn )不(bú )思(sī )报(bào )大(dà )帝(dì )之(zhī )德(dé )乎(hū )?”多(duō )祚(zuò )曰(yuē ):“苟(gǒu )利(lì )国(guó )家(jiā ),惟(wéi )相(xiàng )公(gōng )处(chù )分(fèn ),不(bú )敢(gǎn )顾(gù )身(shēn )及(jí )妻(qī )子(zǐ )!”因(yīn )指(zhǐ )天(tiān )地(dì )以(yǐ )自(zì )誓(shì )。遂(suí )与(yǔ )定(dìng )谋(móu )。

初(chū ),柬(jiǎn )之(zhī )与(yǔ )荆(jīng )府(fǔ )长(zhǎng )史(shǐ )閺(wén )乡(xiāng )杨(yáng )元(yuán )琰(yǎn )相(xiàng )代(dài ),同(tóng )泛(fàn )江(jiāng ),至(zhì )中(zhōng )流(liú ),语(yǔ )及(jí )太(tài )后(hòu )革(gé )命(mìng )事(shì ),元(yuán )琰(yǎn )慨(kǎi )然(rán )有(yǒu )匡(kuāng )复(fù )之(zhī )志(zhì )。及(jí )柬(jiǎn )之(zhī )为(wéi )相(xiàng ),引(yǐn )元(yuán )琰(yǎn )为(wéi )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )将(jiāng )军(jūn ),谓(wèi )曰(yuē ):“君(jūn )颇(pō )记(jì )江(jiāng )中(zhōng )之(zhī )言(yán )乎(hū )?今(jīn )日(rì )非(fēi )轻(qīng )授(shòu )也(yě )。”柬(jiǎn )之(zhī )又(yòu )用(yòng )彦(yàn )范(fàn )、晖(huī )及(jí )右(yòu )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )湛(zhàn )皆(jiē )为(wéi )左(zuǒ )、右(yòu )羽(yǔ )林(lín )将(jiāng )军(jūn ),委(wěi )以(yǐ )禁(jìn )兵(bīng )。易(yì )之(zhī )等(děng )疑(yí )惧(jù ),乃(nǎi )更(gèng )以(yǐ )其(qí )党(dǎng )武(wǔ )攸(yōu )宜(yí )为(wéi )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),易(yì )之(zhī )等(děng )乃(nǎi )安(ān )。

俄(é )而(ér )姚(yáo )元(yuán )之(zhī )自(zì )灵(líng )武(wǔ )至(zhì )都(dōu ),柬(jiǎn )之(zhī )、彦(yàn )范(fàn )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“事(shì )济(jì )矣(yǐ )!”遂(suí )以(yǐ )其(qí )谋(móu )告(gào )之(zhī )。彦(yàn )范(fàn )以(yǐ )事(shì )白(bái )其(qí )母(mǔ ),母(mǔ )曰(yuē ):“忠(zhōng )孝(xiào )不(bú )两(liǎng )全(quán ),先(xiān )国(guó )后(hòu )家(jiā )可(kě )也(yě )。”时(shí )太(tài )子(zǐ )于(yú )北(běi )门(mén )起(qǐ )居(jū ),彦(yàn )范(fàn )、晖(huī )谒(yè )见(jiàn ),密(mì )陈(chén )其(qí )策(cè ),太(tài )子(zǐ )许(xǔ )之(zhī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),柬(jiǎn )之(zhī )、玄(xuán )、彦(yàn )范(fàn )与(yǔ )左(zuǒ )威(wēi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )思(sī )行(háng )等(děng ),帅(shuài )左(zuǒ )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )兵(bīng )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén )至(zhì )玄(xuán )武(wǔ )门(mén ),遣(qiǎn )多(duō )祚(zuò )、湛(zhàn )及(jí )内(nèi )直(zhí )郎(láng )、驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )安(ān )阳(yáng )王(wáng )同(tóng )皎(jiǎo )诣(yì )东(dōng )宫(gōng )迎(yíng )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )疑(yí ),不(bú )出(chū ),同(tóng )皎(jiǎo )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )以(yǐ )神(shén )器(qì )付(fù )殿(diàn )下(xià ),横(héng )遭(zāo )幽(yōu )废(fèi ),人(rén )神(shén )同(tóng )愤(fèn ),二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )矣(yǐ )!今(jīn )天(tiān )诱(yòu )其(qí )衷(zhōng ),北(běi )门(mén )、南(nán )牙(yá ),同(tóng )心(xīn )协(xié )力(lì ),以(yǐ )今(jīn )日(rì )诛(zhū )凶(xiōng )竖(shù ),复(fù )李(lǐ )氏(shì )社(shè )稷(jì ),愿(yuàn )殿(diàn )下(xià )暂(zàn )至(zhì )玄(xuán )武(wǔ )门(mén ),以(yǐ )副(fù )众(zhòng )望(wàng )。”太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“凶(xiōng )竖(shù )诚(chéng )当(dāng )夷(yí )灭(miè ),然(rán )上(shàng )体(tǐ )不(bú )安(ān ),得(dé )无(wú )惊(jīng )怛(dá )!诸(zhū )公(gōng )更(gèng )为(wéi )后(hòu )图(tú )。”李(lǐ )湛(zhàn )曰(yuē ):“诸(zhū )将(jiāng )相(xiàng )不(bú )顾(gù )家(jiā )族(zú )以(yǐ )徇(xùn )社(shè )稷(jì ),殿(diàn )下(xià )奈(nài )何(hé )欲(yù )纳(nà )之(zhī )鼎(dǐng )镬(huò )乎(hū )!请(qǐng )殿(diàn )下(xià )自(zì )出(chū )止(zhǐ )之(zhī )。”太(tài )子(zǐ )乃(nǎi )出(chū )。

同(tóng )皎(jiǎo )扶(fú )抱(bào )太(tài )子(zǐ )上(shàng )马(mǎ ),从(cóng )至(zhì )玄(xuán )武(wǔ )门(mén ),斩(zhǎn )关(guān )而(ér )入(rù )。太(tài )后(hòu )在(zài )迎(yíng )仙(xiān )宫(gōng ),柬(jiǎn )之(zhī )等(děng )斩(zhǎn )易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )于(yú )庑(wǔ )下(xià ),进(jìn )至(zhì )太(tài )后(hòu )所(suǒ )寝(qǐn )长(zhǎng )生(shēng )殿(diàn ),环(huán )绕(rào )侍(shì )卫(wèi )。太(tài )后(hòu )惊(jīng )起(qǐ ),问(wèn )曰(yuē ):“乱(luàn )者(zhě )谁(shuí )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“张(zhāng )易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )谋(móu )反(fǎn ),臣(chén )等(děng )奉(fèng )太(tài )子(zǐ )令(lìng )诛(zhū )之(zhī ),恐(kǒng )有(yǒu )漏(lòu )泄(xiè ),故(gù )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )闻(wén )。称(chēng )兵(bīng )宫(gōng )禁(jìn ),罪(zuì )当(dāng )万(wàn )死(sǐ )!”太(tài )后(hòu )见(jiàn )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“乃(nǎi )汝(rǔ )邪(xié )?小(xiǎo )子(zǐ )既(jì )诛(zhū ),可(kě )还(hái )东(dōng )宫(gōng )!”彦(yàn )范(fàn )进(jìn )曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )安(ān )得(dé )更(gèng )归(guī )!昔(xī )天(tiān )皇(huáng )以(yǐ )爱(ài )子(zǐ )托(tuō )陛(bì )下(xià ),今(jīn )年(nián )齿(chǐ )已(yǐ )长(zhǎng ),久(jiǔ )居(jū )东(dōng )宫(gōng ),天(tiān )意(yì )人(rén )心(xīn ),久(jiǔ )思(sī )李(lǐ )氏(shì )。群(qún )臣(chén )不(bú )忘(wàng )太(tài )宗(zōng )、天(tiān )皇(huáng )之(zhī )德(dé ),故(gù )奉(fèng )太(tài )子(zǐ )诛(zhū )贼(zéi )臣(chén )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )传(chuán )位(wèi )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )人(rén )之(zhī )望(wàng )!”李(lǐ )湛(zhàn ),义(yì )府(fǔ )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。太(tài )后(hòu )见(jiàn )之(zhī ),谓(wèi )曰(yuē ):“汝(rǔ )亦(yì )为(wéi )诛(zhū )易(yì )之(zhī )将(jiāng )军(jūn )邪(xié )?我(wǒ )于(yú )汝(rǔ )父(fù )子(zǐ )不(bú )薄(báo ),乃(nǎi )有(yǒu )今(jīn )日(rì )!”湛(zhàn )惭(cán )不(bú )能(néng )对(duì )。又(yòu )谓(wèi )崔(cuī )玄(xuán )曰(yuē ):“他(tā )人(rén )皆(jiē )因(yīn )人(rén )以(yǐ )进(jìn ),惟(wéi )卿(qīng )朕(zhèn )所(suǒ )自(zì )擢(zhuó ),亦(yì )在(zài )此(cǐ )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )所(suǒ )以(yǐ )报(bào )陛(bì )下(xià )之(zhī )大(dà )德(dé )。”

于(yú )是(shì )收(shōu )张(zhāng )昌(chāng )期(qī )、同(tóng )休(xiū )、昌(chāng )仪(yí )等(děng ),皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī ),与(yǔ )易(yì )之(zhī )、昌(chāng )宗(zōng )枭(xiāo )首(shǒu )天(tiān )津(jīn )南(nán )。是(shì )日(rì ),袁(yuán )恕(shù )己(jǐ )从(cóng )相(xiàng )王(wáng )统(tǒng )南(nán )牙(yá )兵(bīng )以(yǐ )备(bèi )非(fēi )常(cháng ),收(shōu )韦(wéi )承(chéng )庆(qìng )、房(fáng )融(róng )及(jí )司(sī )礼(lǐ )卿(qīng )崔(cuī )神(shén )庆(qìng )系(xì )狱(yù ),皆(jiē )易(yì )之(zhī )之(zhī )党(dǎng )也(yě )。初(chū ),昌(chāng )仪(yí )新(xīn )作(zuò )第(dì ),甚(shèn )美(měi ),逾(yú )于(yú )王(wáng )主(zhǔ )。或(huò )夜(yè )书(shū )其(qí )门(mén )曰(yuē ):“一(yī )日(rì )丝(sī )能(néng )作(zuò )几(jǐ )日(rì )络(luò )?”灭(miè )去(qù ),复(fù )书(shū )之(zhī ),如(rú )是(shì )六(liù )七(qī )。昌(chāng )仪(yí )取(qǔ )笔(bǐ )注(zhù )其(qí )下(xià )曰(yuē ):“一(yī )日(rì )亦(yì )足(zú )。”乃(nǎi )止(zhǐ )。

甲(jiǎ )辰(chén ),制(zhì )太(tài )子(zǐ )监(jiān )国(guó ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。以(yǐ )袁(yuán )恕(shù )己(jǐ )为(wéi )凤(fèng )阁(gé )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì ),分(fèn )遣(qiǎn )十(shí )使(shǐ )赍(jī )玺(xǐ )书(shū )宣(xuān )慰(wèi )诸(zhū )州(zhōu )。乙(yǐ )巳(sì ),太(tài )后(hòu )传(chuán )位(wèi )于(yú )太(tài )子(zǐ )。

丙(bǐng )午(wǔ ),中(zhōng )宗(zōng )即(jí )位(wèi )。赦(shè )天(tiān )下(xià ),惟(wéi )张(zhāng )易(yì )之(zhī )党(dǎng )不(bú )原(yuán );其(qí )为(wéi )周(zhōu )兴(xìng )等(děng )所(suǒ )枉(wǎng )者(zhě ),咸(xián )令(lìng )清(qīng )雪(xuě ),子(zǐ )女(nǚ )配(pèi )没(méi )者(zhě )皆(jiē )免(miǎn )之(zhī )。相(xiàng )王(wáng )加(jiā )号(hào )安(ān )国(guó )相(xiàng )王(wáng ),拜(bài )太(tài )尉(wèi )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn ),太(tài )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )加(jiā )号(hào )镇(zhèn )国(guó )太(tài )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )。皇(huáng )族(zú )先(xiān )配(pèi )没(méi )者(zhě ),子(zǐ )孙(sūn )皆(jiē )复(fù )属(shǔ )籍(jí ),仍(réng )量(liàng )叙(xù )官(guān )爵(jué )。

丁(dīng )未(wèi ),太(tài )后(hòu )徙(xǐ )居(jū )上(shàng )阳(yáng )宫(gōng ),李(lǐ )湛(zhàn )留(liú )宿(xiǔ )卫(wèi )。戊(wù )申(shēn ),帝(dì )帅(shuài )百(bǎi )官(guān )诣(yì )上(shàng )阳(yáng )宫(gōng ),上(shàng )太(tài )后(hòu )尊(zūn )号(hào )曰(yuē )则(zé )天(tiān )大(dà )圣(shèng )皇(huáng )帝(dì )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī )为(wéi )夏(xià )官(guān )尚(shàng )书(shū )、同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn ),崔(cuī )玄(xuán )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),袁(yuán )恕(shù )己(jǐ )同(tóng )凤(fèng )阁(gé )鸾(luán )台(tái )三(sān )品(pǐn ),敬(jìng )晖(huī )、桓(huán )彦(yàn )范(fàn )皆(jiē )为(wéi )纳(nà )言(yán );并(bìng )赐(cì )爵(jué )郡(jùn )公(gōng )。李(lǐ )多(duō )祚(zuò )赐(cì )爵(jué )辽(liáo )阳(yáng )郡(jùn )王(wáng ),王(wáng )同(tóng )皎(jiǎo )为(wéi )右(yòu )千(qiān )牛(niú )将(jiāng )军(jūn )、琅(láng )邪(xié )郡(jùn )公(gōng ),李(lǐ )湛(zhàn )为(wéi )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、赵(zhào )国(guó )公(gōng );自(zì )馀(yú )官(guān )赏(shǎng )有(yǒu )差(chà )。

张(zhāng )柬(jiǎn )之(zhī )等(děng )之(zhī )讨(tǎo )张(zhāng )易(yì )之(zhī )也(yě ),殿(diàn )中(zhōng )监(jiān )田(tián )归(guī )道(dào )将(jiāng )千(qiān )骑(qí )宿(xiǔ )玄(xuán )武(wǔ )门(mén ),敬(jìng )晖(huī )遣(qiǎn )使(shǐ )就(jiù )索(suǒ )千(qiān )骑(qí ),归(guī )道(dào )先(xiān )不(bú )预(yù )谋(móu ),拒(jù )而(ér )不(bú )与(yǔ )。事(shì )宁(níng ),晖(huī )欲(yù )诛(zhū )之(zhī ),归(guī )道(dào )以(yǐ )理(lǐ )自(zì )陈(chén ),乃(nǎi )免(miǎn )归(guī )私(sī )第(dì );帝(dì )嘉(jiā )其(qí )忠(zhōng )壮(zhuàng ),召(zhào )拜(bài )太(tài )仆(pú )少(shǎo )卿(qīng )。

阅读:26425

打赏捐助〔Donate〕>>>

《唐纪二十三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库