白话译文【登录】

《古文观止》 > 刑赏忠厚之至论 > 《白话译文》 > 拼音版

唐(táng )尧(yáo )、虞(yú )舜(shùn )、夏(xià )禹(yǔ )、商(shāng )汤(tāng )、周(zhōu )文(wén )王(wáng )、周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )、周(zhōu )成(chéng )王(wáng )、周(zhōu )康(kāng )王(wáng )的(de )时(shí )候(hòu ),他(tā )们(men )是(shì )多(duō )么(me )地(dì )深(shēn )爱(ài )着(zhe )百(bǎi )姓(xìng )、深(shēn )切(qiē )地(dì )替(tì )百(bǎi )姓(xìng )担(dān )忧(yōu ),而(ér )且(qiě )用(yòng )君(jūn )子(zǐ )长(zhǎng )者(zhě )的(de )态(tài )度(dù )来(lái )对(duì )待(dài )天(tiān )下(xià )人(rén )。有(yǒu )人(rén )做(zuò )了(le )一(yī )件(jiàn )好(hǎo )事(shì ),奖(jiǎng )赏(shǎng )他(tā )之(zhī )余(yú ),又(yòu )用(yòng )歌(gē )曲(qǔ )赞(zàn )美(měi )他(tā ),为(wéi )他(tā )有(yǒu )一(yī )个(gè )好(hǎo )开(kāi )始(shǐ )而(ér )高(gāo )兴(xìng ),并(bìng )勉(miǎn )励(lì )他(tā )坚(jiān )持(chí )到(dào )底(dǐ );有(yǒu )人(rén )做(zuò )了(le )一(yī )件(jiàn )不(bú )好(hǎo )的(de )事(shì ),处(chù )罚(fá )他(tā )之(zhī )余(yú ),又(yòu )哀(āi )怜(lián )同(tóng )情(qíng )他(tā ),希(xī )望(wàng )他(tā )抛(pāo )弃(qì )错(cuò )误(wù )而(ér )开(kāi )始(shǐ )新(xīn )生(shēng )。欢(huān )喜(xǐ )和(hé )忧(yōu )伤(shāng )的(de )感(gǎn )情(qíng ),同(tóng )意(yì )和(hé )不(bú )同(tóng )意(yì )的(de )声(shēng )音(yīn ),见(jiàn )于(yú )虞(yú )、夏(xià )、商(shāng )、周(zhōu )的(de )历(lì )史(shǐ )书(shū )籍(jí )里(lǐ )。成(chéng )王(wáng )、康(kāng )王(wáng )死(sǐ )后(hòu ),穆(mù )王(wáng )继(jì )承(chéng )王(wáng )位(wèi ),周(zhōu )朝(cháo )的(de )王(wáng )道(dào )便(biàn )开(kāi )始(shǐ )衰(shuāi )落(luò )。然(rán )而(ér )穆(mù )王(wáng )还(hái )是(shì )吩(fēn )咐(fù )大(dà )臣(chén )吕(lǚ )侯(hóu ),告(gào )诫(jiè )他(tā )使(shǐ )用(yòng )“祥(xiáng )刑(xíng )”。他(tā )说(shuō )的(de )话(huà )忧(yōu )愁(chóu )却(què )不(bú )悲(bēi )伤(shāng ),威(wēi )严(yán )却(què )不(bú )愤(fèn )怒(nù ),慈(cí )爱(ài )而(ér )能(néng )决(jué )断(duàn ),有(yǒu )哀(āi )怜(lián )无(wú )罪(zuì )者(zhě )的(de )好(hǎo )心(xīn )肠(cháng )。因(yīn )此(cǐ ),孔(kǒng )子(zǐ )把(bǎ )这(zhè )篇(piān )《吕(lǚ )刑(xíng )》选(xuǎn )进(jìn )《尚(shàng )书(shū )》里(lǐ )。

古(gǔ )书(shū )上(shàng )说(shuō ),“奖(jiǎng )赏(shǎng )时(shí )如(rú )有(yǒu )可(kě )疑(yí )者(zhě )应(yīng )该(gāi )照(zhào )样(yàng )留(liú )在(zài )应(yīng )赏(shǎng )之(zhī )列(liè ),为(wéi )的(de )是(shì )推(tuī )广(guǎng )恩(ēn )泽(zé );处(chù )罚(fá )时(shí )遇(yù )有(yǒu )可(kě )疑(yí )者(zhě )则(zé )从(cóng )应(yīng )罚(fá )之(zhī )列(liè )除(chú )去(qù ),”为(wéi )的(de )是(shì )谨(jǐn )慎(shèn )地(dì )使(shǐ )用(yòng )刑(xíng )法(fǎ )。尧(yáo )当(dāng )政(zhèng )时(shí ),皋(gāo )陶(táo )是(shì )掌(zhǎng )管(guǎn )刑(xíng )法(fǎ )的(de )官(guān )。要(yào )处(chù )死(sǐ )一(yī )个(gè )人(rén ),皋(gāo )陶(táo )三(sān )次(cì )说(shuō )当(dāng )杀(shā ),尧(yáo )帝(dì )却(què )一(yī )连(lián )三(sān )次(cì )说(shuō )应(yīng )当(dāng )宽(kuān )恕(shù )。所(suǒ )以(yǐ )天(tiān )下(xià )人(rén )都(dōu )害(hài )怕(pà )皋(gāo )陶(táo )执(zhí )法(fǎ )坚(jiān )决(jué ),而(ér )赞(zàn )美(měi )帝(dì )尧(yáo )用(yòng )刑(xíng )宽(kuān )大(dà )。四(sì )岳(yuè )建(jiàn )议(yì ):“鲧(gǔn )可(kě )以(yǐ )任(rèn )用(yòng )。”尧(yáo )说(shuō )“不(bú )可(kě )!鲧(gǔn )违(wéi )抗(kàng )命(mìng )令(lìng ),毁(huǐ )谤(bàng )同(tóng )族(zú )。”过(guò )后(hòu ),他(tā )还(hái )是(shì )说(shuō )“试(shì )用(yòng )一(yī )下(xià )吧(ba )。”为(wéi )什(shí )么(me )尧(yáo )不(bú )听(tīng )从(cóng )皋(gāo )陶(táo )处(chù )死(sǐ )犯(fàn )人(rén )的(de )主(zhǔ )张(zhāng ),却(què )听(tīng )从(cóng )四(sì )岳(yuè )任(rèn )用(yòng )鲧(gǔn )的(de )建(jiàn )议(yì )呢(ne )?那(nà )么(me )圣(shèng )人(rén )的(de )心(xīn )意(yì ),从(cóng )这(zhè )里(lǐ )可(kě )以(yǐ )看(kàn )出(chū )来(lái )了(le )。

《尚(shàng )书(shū )》说(shuō ):“罪(zuì )行(háng )轻(qīng )重(zhòng )有(yǒu )可(kě )疑(yí )时(shí ),宁(níng )可(kě )从(cóng )轻(qīng )处(chù )置(zhì );功(gōng )劳(láo )大(dà )小(xiǎo )有(yǒu )疑(yí )处(chù ),宁(níng )可(kě )从(cóng )重(zhòng )奖(jiǎng )赏(shǎng )。与(yǔ )其(qí )错(cuò )杀(shā )无(wú )辜(gū )的(de )人(rén ),宁(níng )可(kě )犯(fàn )执(zhí )法(fǎ )失(shī )误(wù )的(de )过(guò )失(shī )。”唉(āi )!这(zhè )句(jù )话(huà )完(wán )全(quán )表(biǎo )现(xiàn )出(chū )忠(zhōng )厚(hòu )之(zhī )意(yì )。可(kě )以(yǐ )赏(shǎng )也(yě )可(kě )以(yǐ )不(bú )赏(shǎng )时(shí ),赏(shǎng )就(jiù )过(guò )于(yú )仁(rén )慈(cí )了(le );可(kě )以(yǐ )罚(fá )也(yě )可(kě )以(yǐ )不(bú )罚(fá )时(shí ),罚(fá )就(jiù )超(chāo )出(chū )义(yì )法(fǎ )了(le )。过(guò )于(yú )仁(rén )慈(cí ),还(hái )不(bú )失(shī )为(wéi )一(yī )个(gè )君(jūn )子(zǐ );超(chāo )出(chū )义(yì )法(fǎ ),就(jiù )流(liú )为(wéi )残(cán )忍(rěn )了(le )。所(suǒ )以(yǐ ),仁(rén )慈(cí )可(kě )以(yǐ )超(chāo )过(guò ),义(yì )法(fǎ )是(shì )不(bú )可(kě )超(chāo )过(guò )的(de )。古(gǔ )人(rén )奖(jiǎng )赏(shǎng )不(bú )用(yòng )爵(jué )位(wèi )和(hé )俸(fèng )禄(lù ),刑(xíng )罚(fá )不(bú )用(yòng )刀(dāo )锯(jù )。用(yòng )爵(jué )位(wèi )、俸(fèng )禄(lù )行(háng )赏(shǎng ),只(zhī )对(duì )能(néng )得(dé )到(dào )爵(jué )位(wèi )、俸(fèng )禄(lù )的(de )人(rén )起(qǐ )作(zuò )用(yòng ),不(bú )能(néng )影(yǐng )响(xiǎng )不(bú )能(néng )得(dé )到(dào )爵(jué )位(wèi )和(hé )俸(fèng )禄(lù )的(de )人(rén )。用(yòng )刀(dāo )锯(jù )作(zuò )刑(xíng )具(jù ),只(zhī )对(duì )受(shòu )这(zhè )种(zhǒng )刑(xíng )的(de )人(rén )起(qǐ )作(zuò )用(yòng ),对(duì )不(bú )受(shòu )这(zhè )种(zhǒng )刑(xíng )的(de )人(rén )不(bú )起(qǐ )作(zuò )用(yòng )。古(gǔ )代(dài )君(jūn )主(zhǔ )知(zhī )道(dào )天(tiān )下(xià )的(de )善(shàn )行(háng )是(shì )赏(shǎng )不(bú )完(wán )的(de ),不(bú )能(néng )都(dōu )用(yòng )爵(jué )位(wèi )俸(fèng )禄(lù )来(lái )奖(jiǎng )赏(shǎng );也(yě )知(zhī )道(dào )天(tiān )下(xià )的(de )罪(zuì )恶(è )是(shì )罚(fá )不(bú )完(wán )的(de ),不(bú )能(néng )都(dōu )用(yòng )刀(dāo )锯(jù )来(lái )制(zhì )裁(cái )。所(suǒ )以(yǐ )当(dāng )赏(shǎng )罚(fá )有(yǒu )疑(yí )问(wèn )时(shí ),就(jiù )以(yǐ )仁(rén )爱(ài )之(zhī )心(xīn )对(duì )待(dài )。用(yòng )君(jūn )子(zǐ )长(zhǎng )者(zhě )的(de )宽(kuān )厚(hòu )仁(rén )慈(cí )对(duì )待(dài )天(tiān )下(xià )人(rén ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )人(rén )都(dōu )相(xiàng )继(jì )回(huí )到(dào )君(jūn )子(zǐ )长(zhǎng )者(zhě )的(de )忠(zhōng )厚(hòu )仁(rén )爱(ài )之(zhī )道(dào )上(shàng )来(lái ),所(suǒ )以(yǐ )说(shuō )这(zhè )就(jiù )是(shì )赏(shǎng )罚(fá )忠(zhōng )厚(hòu )到(dào )了(le )极(jí )点(diǎn )啊(ā )!

《诗(shī )经(jīng )》说(shuō ):“君(jūn )子(zǐ )如(rú )果(guǒ )高(gāo )兴(xìng )纳(nà )谏(jiàn ),祸(huò )乱(luàn )就(jiù )会(huì )快(kuài )速(sù )止(zhǐ )息(xī );君(jūn )子(zǐ )如(rú )果(guǒ )怒(nù )斥(chì )谗(chán )言(yán ),祸(huò )乱(luàn )也(yě )会(huì )快(kuài )速(sù )止(zhǐ )息(xī )。”君(jūn )子(zǐ )止(zhǐ )息(xī )祸(huò )乱(luàn ),难(nán )道(dào )有(yǒu )异(yì )术(shù )吗(ma )?他(tā )不(bú )过(guò )是(shì )适(shì )时(shí )地(dì )控(kòng )制(zhì )自(zì )己(jǐ )的(de )喜(xǐ )怒(nù ),不(bú )偏(piān )离(lí )仁(rén )慈(cí )宽(kuān )大(dà )的(de )原(yuán )则(zé )罢(bà )了(le )。《春(chūn )秋(qiū )》的(de )大(dà )义(yì )是(shì ),立(lì )法(fǎ )贵(guì )严(yán ),责(zé )人(rén )贵(guì )宽(kuān )。根(gēn )据(jù )它(tā )的(de )褒(bāo )贬(biǎn )原(yuán )则(zé )来(lái )制(zhì )定(dìng )赏(shǎng )罚(fá )制(zhì )度(dù ),这(zhè )也(yě )是(shì )忠(zhōng )厚(hòu )之(zhī )至(zhì )啊(ā )!

阅读:25586

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库