魏纪十【登录】

《资治通鉴》 > 《魏纪》·十卷 > 《魏纪十》 > 拼音版

起(qǐ )玄(xuán )黓(yì )敦(dūn )牂(zāng ),尽(jìn )瘀(yū )逢(féng )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

元(yuán )皇(huáng )帝(dì )下(xià )景(jǐng )元(yuán )三(sān )年(nián )(壬(rén )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )二(èr )六(liù )二(èr )年(nián ))

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )酉(yǒu ),吴(wú )主(zhǔ )立(lì )皇(huáng )后(hòu )硃(zhū )氏(shì ),硃(zhū )公(gōng )主(zhǔ )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。戊(wù )子(zǐ ),立(lì )子(zǐ )л为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

汉(hàn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )维(wéi )将(jiāng )出(chū )军(jūn ),右(yòu )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )廖(liào )化(huà )曰(yuē ):“兵(bīng )不(bú )戢(jí ),必(bì )自(zì )焚(fén ),伯(bó )约(yuē )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。智(zhì )不(bú )出(chū )敌(dí )而(ér )力(lì )少(shǎo )于(yú )寇(kòu ),用(yòng )之(zhī )无(wú )厌(yàn ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )存(cún )!”冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),维(wéi )入(rù )寇(kòu )洮(táo )阳(yáng ),邓(dèng )艾(ài )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )侯(hóu )和(hé ),破(pò )之(zhī ),维(wéi )退(tuì )住(zhù )沓(tà )中(zhōng )。初(chū ),维(wéi )以(yǐ )羁(jī )旅(lǚ )依(yī )汉(hàn ),身(shēn )受(shòu )重(zhòng )任(rèn ),兴(xìng )兵(bīng )累(lèi )年(nián ),功(gōng )绩(jì )不(bú )立(lì )。黄(huáng )皓(hào )用(yòng )事(shì )于(yú )中(zhōng ),与(yǔ )右(yòu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )阎(yán )宇(yǔ )亲(qīn )善(shàn ),阴(yīn )欲(yù )废(fèi )维(wéi )树(shù )宇(yǔ )。维(wéi )知(zhī )之(zhī ),言(yán )于(yú )汉(hàn )主(zhǔ )曰(yuē ):“皓(hào )奸(jiān )巧(qiǎo )专(zhuān )恣(zì ),将(jiāng )败(bài )国(guó )家(jiā ),请(qǐng )杀(shā )之(zhī )!”汉(hàn )主(zhǔ )曰(yuē ):“皓(hào )趋(qū )走(zǒu )小(xiǎo )臣(chén )耳(ěr ),往(wǎng )董(dǒng )允(yǔn )每(měi )切(qiē )齿(chǐ ),吾(wú )常(cháng )恨(hèn )之(zhī ),君(jūn )何(hé )足(zú )介(jiè )意(yì )!”维(wéi )见(jiàn )皓(hào )枝(zhī )附(fù )叶(yè )连(lián ),惧(jù )于(yú )失(shī )言(yán ),逊(xùn )辞(cí )而(ér )出(chū ),汉(hàn )主(zhǔ )敕(chì )皓(hào )诣(yì )维(wéi )陈(chén )谢(xiè )。维(wéi )由(yóu )是(shì )自(zì )疑(yí )惧(jù ),返(fǎn )自(zì )洮(táo )阳(yáng ),因(yīn )求(qiú )种(zhǒng )麦(mài )沓(tà )中(zhōng ),不(bú )敢(gǎn )归(guī )成(chéng )都(dōu )。

吴(wú )主(zhǔ )以(yǐ )濮(pú )阳(yáng )兴(xìng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),廷(tíng )尉(wèi )丁(dīng )密(mì )、光(guāng )禄(lù )勋(xūn )孟(mèng )宗(zōng )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。初(chū ),兴(xìng )为(wéi )会(huì )稽(jī )太(tài )守(shǒu ),吴(wú )主(zhǔ )在(zài )会(huì )稽(jī ),兴(xìng )遇(yù )之(zhī )厚(hòu );左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )布(bù )尝(cháng )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )督(dū )将(jiāng ),故(gù )吴(wú )主(zhǔ )即(jí )位(wèi ),二(èr )人(rén )皆(jiē )贵(guì )宠(chǒng )用(yòng )事(shì );布(bù )典(diǎn )宫(gōng )省(shěng ),兴(xìng )关(guān )军(jūn )国(guó ),以(yǐ )佞(nìng )巧(qiǎo )更(gèng )相(xiàng )表(biǎo )里(lǐ ),吴(wú )人(rén )失(shī )望(wàng )。吴(wú )主(zhǔ )喜(xǐ )读(dú )书(shū ),欲(yù )与(yǔ )博(bó )士(shì )祭(jì )酒(jiǔ )韦(wéi )昭(zhāo )、博(bó )士(shì )盛(shèng )冲(chōng )讲(jiǎng )论(lùn ),张(zhāng )布(bù )以(yǐ )昭(zhāo )、冲(chōng )切(qiē )直(zhí ),恐(kǒng )其(qí )入(rù )侍(shì ),言(yán )己(jǐ )阴(yīn )过(guò ),固(gù )谏(jiàn )止(zhǐ )之(zhī )。吴(wú )主(zhǔ )曰(yuē ):“孤(gū )之(zhī )涉(shè )学(xué ),群(qún )书(shū )略(luè )遍(biàn ),但(dàn )欲(yù )与(yǔ )昭(zhāo )等(děng )讲(jiǎng )习(xí )旧(jiù )闻(wén ),亦(yì )何(hé )所(suǒ )损(sǔn )!君(jūn )特(tè )当(dāng )恐(kǒng )昭(zhāo )等(děng )道(dào )臣(chén )下(xià )奸(jiān )慝(tè ),故(gù )不(bú )欲(yù )令(lìng )入(rù )耳(ěr )。如(rú )此(cǐ )之(zhī )事(shì ),孤(gū )已(yǐ )自(zì )备(bèi )之(zhī ),不(bú )须(xū )昭(zhāo )等(děng )然(rán )后(hòu )乃(nǎi )解(jiě )也(yě )。”布(bù )惶(huáng )恐(kǒng )陈(chén )谢(xiè ),且(qiě )言(yán )惧(jù )妨(fáng )政(zhèng )事(shì )。吴(wú )主(zhǔ )曰(yuē ):“王(wáng )务(wù )、学(xué )业(yè ),其(qí )流(liú )各(gè )异(yì ),不(bú )相(xiàng )妨(fáng )也(yě )。此(cǐ )无(wú )所(suǒ )为(wéi )非(fēi ),而(ér )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )不(bú )宜(yí ),是(shì )以(yǐ )孤(gū )有(yǒu )所(suǒ )及(jí )耳(ěr )。不(bú )图(tú )君(jūn )今(jīn )日(rì )在(zài )事(shì )更(gèng )行(háng )此(cǐ )于(yú )孤(gū )也(yě ),良(liáng )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )!”布(bù )拜(bài )表(biǎo )叩(kòu )头(tóu )。吴(wú )主(zhǔ )曰(yuē ):“聊(liáo )相(xiàng )开(kāi )悟(wù )耳(ěr ),何(hé )至(zhì )叩(kòu )头(tóu )乎(hū )!如(rú )君(jūn )之(zhī )忠(zhōng )诚(chéng ),远(yuǎn )近(jìn )所(suǒ )知(zhī ),吾(wú )今(jīn )日(rì )之(zhī )巍(wēi )巍(wēi ),皆(jiē )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):‘靡(mí )不(bú )有(yǒu )初(chū ),鲜(xiān )克(kè )有(yǒu )终(zhōng )。’终(zhōng )之(zhī )实(shí )难(nán ),君(jūn )其(qí )终(zhōng )之(zhī )!”然(rán )吴(wú )主(zhǔ )恐(kǒng )布(bù )疑(yí )惧(jù ),卒(zú )如(rú )布(bù )意(yì ),废(fèi )其(qí )讲(jiǎng )业(yè ),不(bú )复(fù )使(shǐ )昭(zhāo )等(děng )入(rù )。

谯(qiáo )郡(jùn )嵇(jī )康(kāng ),文(wén )辞(cí )壮(zhuàng )丽(lì ),好(hǎo )言(yán )老(lǎo )、庄(zhuāng )而(ér )尚(shàng )奇(qí )任(rèn )侠(xiá ),与(yǔ )陈(chén )留(liú )阮(ruǎn )籍(jí )、籍(jí )兄(xiōng )子(zǐ )咸(xián )、河(hé )内(nèi )山(shān )涛(tāo )、河(hé )南(nán )向(xiàng )秀(xiù )、琅(láng )邪(xié )王(wáng )戎(róng )、沛(pèi )人(rén )刘(liú )伶(líng )特(tè )相(xiàng )友(yǒu )善(shàn ),号(hào )竹(zhú )林(lín )七(qī )贤(xián )。皆(jiē )崇(chóng )尚(shàng )虚(xū )无(wú ),轻(qīng )蔑(miè )礼(lǐ )法(fǎ ),纵(zòng )酒(jiǔ )昏(hūn )酣(hān ),遗(yí )落(luò )世(shì )事(shì )。

阮(ruǎn )籍(jí )为(wéi )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi ),其(qí )母(mǔ )卒(zú ),籍(jí )方(fāng )与(yǔ )人(rén )围(wéi )棋(qí ),对(duì )者(zhě )求(qiú )止(zhǐ ),籍(jí )留(liú )与(yǔ )决(jué )赌(dǔ )。既(jì )而(ér )饮(yǐn )酒(jiǔ )二(èr )斗(dòu ),举(jǔ )声(shēng )一(yī )号(hào ),吐(tǔ )血(xuè )数(shù )升(shēng ),毁(huǐ )瘠(jí )骨(gǔ )立(lì )。居(jū )丧(sàng ),饮(yǐn )酒(jiǔ )无(wú )异(yì )平(píng )日(rì )。司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )何(hé )曾(céng )恶(è )之(zhī ),面(miàn )质(zhì )籍(jí )于(yú )司(sī )马(mǎ )昭(zhāo )座(zuò )曰(yuē ):“卿(qīng )纵(zòng )情(qíng )、背(bèi )礼(lǐ )、败(bài )俗(sú )之(zhī )人(rén ),今(jīn )忠(zhōng )贤(xián )执(zhí )政(zhèng )、综(zōng )核(hé )名(míng )实(shí ),若(ruò )卿(qīng )之(zhī )曹(cáo ),不(bú )可(kě )长(zhǎng )也(yě )!”因(yīn )谓(wèi )昭(zhāo )曰(yuē ):“公(gōng )方(fāng )以(yǐ )孝(xiào )治(zhì )天(tiān )下(xià ),而(ér )听(tīng )阮(ruǎn )籍(jí )以(yǐ )重(zhòng )哀(āi )饮(yǐn )酒(jiǔ )食(shí )肉(ròu )于(yú )公(gōng )座(zuò ),何(hé )以(yǐ )训(xùn )人(rén )!宜(yí )摈(bìn )之(zhī )四(sì )裔(yì ),无(wú )令(lìng )污(wū )染(rǎn )华(huá )夏(xià )。”昭(zhāo )爱(ài )籍(jí )才(cái ),常(cháng )拥(yōng )护(hù )之(zhī )。曾(céng ),夔(kuí )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。阮(ruǎn )咸(xián )素(sù )幸(xìng )姑(gū )婢(bì );姑(gū )将(jiāng )婢(bì )去(qù ),咸(xián )方(fāng )对(duì )客(kè ),遽(jù )借(jiè )客(kè )马(mǎ )而(ér )追(zhuī )之(zhī ),累(lèi )骑(qí )而(ér )还(hái )。刘(liú )伶(líng )嗜(shì )酒(jiǔ ),常(cháng )乘(chéng )鹿(lù )车(chē ),携(xié )一(yī )壶(hú )酒(jiǔ ),使(shǐ )人(rén )荷(hé )锸(chā )随(suí )之(zhī ),曰(yuē ):“死(sǐ )便(biàn )埋(mái )我(wǒ )。”当(dāng )时(shí )士(shì )大(dà )夫(fū )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )贤(xián ),争(zhēng )慕(mù )效(xiào )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )放(fàng )达(dá )。钟(zhōng )会(huì )方(fāng )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )司(sī )马(mǎ )昭(zhāo ),闻(wén )嵇(jī )康(kāng )名(míng )而(ér )造(zào )之(zhī ),康(kāng )箕(jī )踞(jù )而(ér )锻(duàn ),不(bú )为(wéi )之(zhī )礼(lǐ )。会(huì )将(jiāng )去(qù ),康(kāng )曰(yuē ):“何(hé )所(suǒ )闻(wén )而(ér )来(lái ),何(hé )所(suǒ )见(jiàn )而(ér )去(qù )?”会(huì )曰(yuē ):“闻(wén )所(suǒ )闻(wén )而(ér )来(lái ),见(jiàn )所(suǒ )见(jiàn )而(ér )去(qù )!”遂(suí )深(shēn )衔(xián )之(zhī )。山(shān )涛(tāo )为(wéi )吏(lì )部(bù )郎(láng ),举(jǔ )康(kāng )自(zì )代(dài )。康(kāng )与(yǔ )涛(tāo )书(shū ),自(zì )说(shuō )不(bú )堪(kān )流(liú )俗(sú ),而(ér )非(fēi )薄(báo )汤(tāng )、武(wǔ )。昭(zhāo )闻(wén )而(ér )怒(nù )之(zhī )。康(kāng )与(yǔ )东(dōng )平(píng )吕(lǚ )安(ān )亲(qīn )善(shàn ),安(ān )兄(xiōng )巽(xùn )诬(wū )安(ān )不(bú )孝(xiào ),康(kāng )为(wéi )证(zhèng )其(qí )不(bú )然(rán )。会(huì )因(yīn )谮(zèn )“康(kāng )尝(cháng )欲(yù )助(zhù )毌(guàn )丘(qiū )俭(jiǎn ),且(qiě )安(ān )、康(kāng )有(yǒu )盛(shèng )名(míng )于(yú )世(shì ),而(ér )言(yán )论(lùn )放(fàng )荡(dàng ),害(hài )时(shí )乱(luàn )教(jiāo ),宜(yí )因(yīn )此(cǐ )除(chú )之(zhī )。”昭(zhāo )遂(suí )杀(shā )安(ān )及(jí )康(kāng )。康(kāng )尝(cháng )诣(yì )隐(yǐn )者(zhě )汲(jí )郡(jùn )孙(sūn )登(dēng ),登(dēng )曰(yuē ):“子(zǐ )才(cái )多(duō )识(shí )寡(guǎ ),难(nán )乎(hū )免(miǎn )于(yú )今(jīn )之(zhī )世(shì )矣(yǐ )!”

司(sī )马(mǎ )昭(zhāo )患(huàn )姜(jiāng )维(wéi )数(shù )为(wéi )寇(kòu ),官(guān )骑(qí )路(lù )遗(yí )求(qiú )为(wéi )刺(cì )客(kè )入(rù )蜀(shǔ ),从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )荀(xún )勖(xù )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )为(wéi )天(tiān )下(xià )宰(zǎi ),宜(yí )杖(zhàng )正(zhèng )义(yì )以(yǐ )伐(fá )违(wéi )贰(èr ),而(ér )以(yǐ )刺(cì )客(kè )除(chú )贼(zéi ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )刑(xíng )于(yú )四(sì )海(hǎi )也(yě )。”昭(zhāo )善(shàn )之(zhī )。勖(xù ),爽(shuǎng )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。

昭(zhāo )欲(yù )大(dà )举(jǔ )伐(fá )汉(hàn ),朝(cháo )臣(chén )多(duō )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),独(dú )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )钟(zhōng )会(huì )劝(quàn )之(zhī )。昭(zhāo )谕(yù )众(zhòng )曰(yuē ):“自(zì )定(dìng )寿(shòu )春(chūn )已(yǐ )来(lái ),息(xī )役(yì )六(liù )年(nián ),治(zhì )兵(bīng )缮(shàn )甲(jiǎ ),以(yǐ )拟(nǐ )二(èr )虏(lǔ )。今(jīn )吴(wú )地(dì )广(guǎng )大(dà )而(ér )下(xià )湿(shī ),攻(gōng )之(zhī )用(yòng )功(gōng )差(chà )难(nán ),不(bú )如(rú )先(xiān )定(dìng )巴(bā )蜀(shǔ ),三(sān )年(nián )之(zhī )后(hòu ),因(yīn )顺(shùn )流(liú )之(zhī )势(shì ),水(shuǐ )陆(lù )并(bìng )进(jìn ),此(cǐ )灭(miè )虢(guó )取(qǔ )虞(yú )之(zhī )势(shì )也(yě )。计(jì )蜀(shǔ )战(zhàn )士(shì )九(jiǔ )万(wàn ),居(jū )守(shǒu )成(chéng )都(dōu )及(jí )备(bèi )他(tā )境(jìng )不(bú )下(xià )四(sì )万(wàn ),然(rán )则(zé )馀(yú )众(zhòng )不(bú )过(guò )五(wǔ )万(wàn )。今(jīn )绊(bàn )姜(jiāng )维(wéi )于(yú )沓(tà )中(zhōng ),使(shǐ )不(bú )得(dé )东(dōng )顾(gù ),直(zhí )指(zhǐ )骆(luò )谷(gǔ ),出(chū )其(qí )空(kōng )虚(xū )之(zhī )地(dì )以(yǐ )袭(xí )汉(hàn )中(zhōng ),以(yǐ )刘(liú )禅(chán )之(zhī )暗(àn ),而(ér )边(biān )城(chéng )外(wài )破(pò ),士(shì )女(nǚ )内(nèi )震(zhèn ),其(qí )亡(wáng )可(kě )知(zhī )也(yě )。”乃(nǎi )以(yǐ )钟(zhōng )会(huì )为(wéi )镇(zhèn )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )关(guān )中(zhōng )。征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )艾(ài )以(yǐ )为(wéi )蜀(shǔ )未(wèi )有(yǒu )衅(xìn ),屡(lǚ )陈(chén )异(yì )议(yì );昭(zhāo )使(shǐ )主(zhǔ )簿(bù )师(shī )纂(zuǎn )为(wéi )艾(ài )司(sī )马(mǎ )以(yǐ )谕(yù )之(zhī ),艾(ài )乃(nǎi )奉(fèng )命(mìng )。

姜(jiāng )维(wéi )表(biǎo )汉(hàn )主(zhǔ ):“闻(wén )钟(zhōng )会(huì )治(zhì )兵(bīng )关(guān )中(zhōng ),欲(yù )规(guī )进(jìn )取(qǔ ),宜(yí )并(bìng )遣(qiǎn )左(zuǒ )右(yòu )车(chē )骑(qí )张(zhāng )翼(yì )、廖(liào )化(huà ),督(dū )诸(zhū )军(jūn )分(fèn )护(hù )阳(yáng )安(ān )关(guān )口(kǒu )及(jí )阴(yīn )平(píng )之(zhī )桥(qiáo )头(tóu ),以(yǐ )防(fáng )未(wèi )然(rán )。”黄(huáng )皓(hào )信(xìn )巫(wū )鬼(guǐ ),谓(wèi )敌(dí )终(zhōng )不(bú )自(zì )致(zhì ),启(qǐ )汉(hàn )主(zhǔ )寝(qǐn )其(qí )事(shì ),群(qún )臣(chén )莫(mò )知(zhī )。

元(yuán )皇(huáng )帝(dì )下(xià )景(jǐng )元(yuán )四(sì )年(nián )(癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )二(èr )六(liù )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),复(fù )命(mìng )司(sī )马(mǎ )昭(zhāo )进(jìn )爵(jué )位(wèi )如(rú )前(qián ),又(yòu )辞(cí )不(bú )受(shòu )。

吴(wú )交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu )孙(sūn )谞(xū )贪(tān )暴(bào ),为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )患(huàn );会(huì )吴(wú )主(zhǔ )遣(qiǎn )察(chá )战(zhàn )邓(dèng )荀(xún )至(zhì )交(jiāo )趾(zhǐ ),荀(xún )擅(shàn )调(diào )孔(kǒng )爵(jué )三(sān )十(shí )头(tóu )送(sòng )建(jiàn )业(yè ),民(mín )惮(dàn )远(yuǎn )役(yì ),因(yīn )谋(móu )作(zuò )乱(luàn )。夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),郡(jùn )吏(lì )吕(lǚ )兴(xìng )等(děng )杀(shā )讠(yán )胥(xū )及(jí )荀(xún ),遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )请(qǐng )太(tài )守(shǒu )及(jí )兵(bīng ),九(jiǔ )真(zhēn )、日(rì )南(nán )皆(jiē )应(yīng )之(zhī )。

诏(zhào )诸(zhū )军(jūn )大(dà )举(jǔ )伐(fá )汉(hàn ),遣(qiǎn )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )艾(ài )督(dū )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )自(zì )狄(dí )道(dào )趣(qù )甘(gān )松(sōng )、沓(tà )中(zhōng ),以(yǐ )连(lián )缀(zhuì )姜(jiāng )维(wéi );雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )诸(zhū )葛(gě )绪(xù )督(dū )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )自(zì )祁(qí )山(shān )趣(qù )武(wǔ )街(jiē )桥(qiáo )头(tóu ),绝(jué )维(wéi )归(guī )路(lù );钟(zhōng )会(huì )统(tǒng )十(shí )馀(yú )万(wàn )众(zhòng )分(fèn )从(cóng )斜(xié )谷(gǔ )、骆(luò )谷(gǔ )、子(zǐ )午(wǔ )谷(gǔ )趣(qù )汉(hàn )中(zhōng )。以(yǐ )廷(tíng )尉(wèi )卫(wèi )瓘(guàn )持(chí )节(jiē )监(jiān )艾(ài )、会(huì )军(jūn )事(shì ),行(háng )镇(zhèn )西(xī )军(jūn )司(sī )。瓘(guàn ),觊(jì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

会(huì )过(guò )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )雄(xióng )之(zhī )孙(sūn )戎(róng ),问(wèn )“计(jì )将(jiāng )安(ān )出(chū )?”戎(róng )曰(yuē ):“道(dào )家(jiā )有(yǒu )言(yán ),‘为(wéi )而(ér )不(bú )恃(shì )。’非(fēi )成(chéng )功(gōng )难(nán ),保(bǎo )之(zhī )难(nán )也(yě )。”或(huò )以(yǐ )问(wèn )参(cān )相(xiàng )国(guó )军(jūn )事(shì )平(píng )原(yuán )刘(liú )寔(shí )曰(yuē ):“钟(zhōng )、邓(dèng )其(qí )平(píng )蜀(shǔ )乎(hū )?”寔(shí )曰(yuē ):“破(pò )蜀(shǔ )必(bì )矣(yǐ ),而(ér )皆(jiē )不(bú )还(hái )。”客(kè )问(wèn )其(qí )故(gù ),寔(shí )笑(xiào )而(ér )不(bú )答(dá )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),军(jūn )发(fā )洛(luò )阳(yáng ),大(dà )赉(lài )将(jiāng )士(shì ),陈(chén )师(shī )誓(shì )众(zhòng )。将(jiāng )军(jūn )邓(dèng )敦(dūn )谓(wèi )蜀(shǔ )未(wèi )可(kě )讨(tǎo ),司(sī )马(mǎ )昭(zhāo )斩(zhǎn )以(yǐ )徇(xùn )。

汉(hàn )人(rén )闻(wén )魏(wèi )兵(bīng )且(qiě )至(zhì ),乃(nǎi )遣(qiǎn )廖(liào )化(huà )将(jiāng )兵(bīng )诣(yì )沓(tà )中(zhōng ),为(wéi )姜(jiāng )维(wéi )继(jì )援(yuán ),张(zhāng )翼(yì )、董(dǒng )厥(jué )等(děng )诣(yì )阳(yáng )安(ān )关(guān )口(kǒu ),为(wéi )诸(zhū )围(wéi )外(wài )助(zhù )。大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )炎(yán )兴(xìng )。敕(chì )诸(zhū )围(wéi )皆(jiē )不(bú )得(dé )战(zhàn ),退(tuì )保(bǎo )汉(hàn )、乐(lè )二(èr )城(chéng ),城(chéng )中(zhōng )各(gè )有(yǒu )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )。翼(yì )、厥(jué )北(běi )至(zhì )阴(yīn )平(píng ),闻(wén )诸(zhū )葛(gě )绪(xù )将(jiāng )向(xiàng )建(jiàn )威(wēi ),留(liú )住(zhù )月(yuè )馀(yú )待(dài )之(zhī )。钟(zhōng )会(huì )率(lǜ )诸(zhū )军(jūn )平(píng )行(háng )至(zhì )汉(hàn )中(zhōng )。九(jiǔ )月(yuè ),钟(zhōng )会(huì )使(shǐ )前(qián )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )辅(fǔ )统(tǒng )万(wàn )人(rén )围(wéi )王(wáng )含(hán )于(yú )乐(lè )城(chéng ),护(hù )军(jūn )荀(xún )恺(kǎi )围(wéi )蒋(jiǎng )斌(bīn )于(yú )汉(hàn )城(chéng )。会(huì )径(jìng )过(guò )西(xī )趣(qù )阳(yáng )安(ān )口(kǒu ),遣(qiǎn )人(rén )祭(jì )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )墓(mù )。

初(chū ),汉(hàn )武(wǔ )兴(xìng )督(dū )蒋(jiǎng )舒(shū )在(zài )事(shì )无(wú )称(chēng ),汉(hàn )朝(cháo )令(lìng )人(rén )代(dài )之(zhī ),使(shǐ )助(zhù )将(jiāng )军(jūn )傅(fù )佥(qiān )守(shǒu )关(guān )口(kǒu ),舒(shū )由(yóu )是(shì )恨(hèn )。钟(zhōng )会(huì )使(shǐ )护(hù )军(jūn )胡(hú )烈(liè )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),攻(gōng )关(guān )口(kǒu )。舒(shū )诡(guǐ )谓(wèi )佥(qiān )曰(yuē ):“今(jīn )贼(zéi )至(zhì )不(bú )击(jī )而(ér )闭(bì )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),非(fēi )良(liáng )图(tú )也(yě )。”佥(qiān )曰(yuē ):“受(shòu )命(mìng )保(bǎo )城(chéng ),惟(wéi )全(quán )为(wéi )功(gōng );今(jīn )违(wéi )命(mìng )出(chū )战(zhàn ),若(ruò )丧(sàng )师(shī )负(fù )国(guó ),死(sǐ )无(wú )益(yì )矣(yǐ )。”舒(shū )曰(yuē ):“子(zǐ )以(yǐ )保(bǎo )城(chéng )获(huò )全(quán )为(wéi )功(gōng ),我(wǒ )以(yǐ )出(chū )战(zhàn )克(kè )敌(dí )为(wéi )功(gōng ),请(qǐng )各(gè )行(háng )其(qí )志(zhì )。”遂(suí )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )出(chū )。佥(qiān )谓(wèi )其(qí )战(zhàn )也(yě ),不(bú )设(shè )备(bèi )。舒(shū )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )迎(yíng )降(jiàng )胡(hú )烈(liè ),烈(liè )乘(chéng )虚(xū )袭(xí )城(chéng ),佥(qiān )格(gé )斗(dòu )而(ér )死(sǐ ),佥(qiān ),肜(róng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。钟(zhōng )会(huì )闻(wén )关(guān )口(kǒu )已(yǐ )下(xià ),长(zhǎng )驱(qū )而(ér )前(qián ),大(dà )得(dé )库(kù )藏(cáng )积(jī )谷(gǔ )。

邓(dèng )艾(ài )遣(qiǎn )天(tiān )水(shuǐ )太(tài )守(shǒu )王(wáng )颀(qí )直(zhí )攻(gōng )姜(jiāng )维(wéi )营(yíng ),陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu )牵(qiān )弘(hóng )邀(yāo )其(qí )前(qián ),金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )欣(xīn )趣(qù )甘(gān )松(sōng )。维(wéi )闻(wén )钟(zhōng )会(huì )诸(zhū )军(jūn )已(yǐ )入(rù )汉(hàn )中(zhōng ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。欣(xīn )等(děng )追(zhuī )蹑(niè )于(yú )强(qiáng )川(chuān )口(kǒu ),大(dà )战(zhàn ),维(wéi )败(bài )走(zǒu )。闻(wén )诸(zhū )葛(gě )绪(xù )已(yǐ )塞(sāi )道(dào )屯(tún )桥(qiáo )头(tóu ),乃(nǎi )从(cóng )孔(kǒng )函(hán )谷(gǔ )入(rù )北(běi )道(dào ),欲(yù )出(chū )绪(xù )后(hòu );绪(xù )闻(wén )之(zhī ),却(què )还(hái )三(sān )十(shí )里(lǐ )。维(wéi )入(rù )北(běi )道(dào )三(sān )十(shí )馀(yú )里(lǐ ),闻(wén )绪(xù )军(jūn )却(què ),寻(xún )还(hái ),从(cóng )桥(qiáo )头(tóu )还(hái ),绪(xù )趣(qù )截(jié )维(wéi ),较(jiào )一(yī )日(rì )不(bú )及(jí )。维(wéi )遂(suí )还(hái )至(zhì )阴(yīn )平(píng ),合(hé )集(jí )士(shì )众(zhòng ),欲(yù )赴(fù )关(guān )城(chéng );未(wèi )到(dào ),闻(wén )其(qí )已(yǐ )破(pò ),退(tuì )趣(qù )白(bái )水(shuǐ ),遇(yù )廖(liào )化(huà )、张(zhāng )翼(yì )、董(dǒng )厥(jué )等(děng ),合(hé )兵(bīng )守(shǒu )剑(jiàn )阁(gé )以(yǐ )拒(jù )会(huì )。

安(ān )国(guó )元(yuán )侯(hóu )高(gāo )柔(róu )卒(zú )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),汉(hàn )人(rén )告(gào )急(jí )于(yú )吴(wú )。甲(jiǎ )申(shēn ),吴(wú )主(zhǔ )使(shǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )丁(dīng )奉(fèng )督(dū )诸(zhū )军(jūn )向(xiàng )寿(shòu )春(chūn );将(jiāng )军(jūn )留(liú )平(píng )就(jiù )施(shī )绩(jì )于(yú )南(nán )郡(jùn ),议(yì )兵(bīng )所(suǒ )向(xiàng );将(jiāng )军(jūn )丁(dīng )封(fēng )、孙(sūn )异(yì )如(rú )沔(miǎn )中(zhōng ),以(yǐ )救(jiù )汉(hàn )。

诏(zhào )以(yǐ )征(zhēng )蜀(shǔ )诸(zhū )将(jiāng )献(xiàn )捷(jié )交(jiāo )至(zhì ),复(fù )命(mìng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )昭(zhāo )进(jìn )位(wèi ),爵(jué )赐(cì )一(yī )如(rú )前(qián )诏(zhào ),昭(zhāo )乃(nǎi )受(shòu )命(mìng )。

昭(zhāo )辟(pì )任(rèn )城(chéng )魏(wèi )舒(shū )为(wéi )相(xiàng )国(guó )参(cān )军(jūn )。初(chū ),舒(shū )少(shǎo )时(shí )迟(chí )钝(dùn )质(zhì )朴(pǔ ),不(bú )为(wéi )乡(xiāng )亲(qīn )所(suǒ )重(zhòng ),从(cóng )叔(shū )父(fù )事(shì )部(bù )郎(láng )衡(héng ),有(yǒu )名(míng )当(dāng )世(shì ),亦(yì )不(bú )知(zhī )之(zhī ),使(shǐ )守(shǒu )水(shuǐ )碓(duì ),每(měi )叹(tàn )曰(yuē );“舒(shū )堪(kān )数(shù )百(bǎi )户(hù )长(zhǎng ),我(wǒ )愿(yuàn )毕(bì )矣(yǐ )!”舒(shū )亦(yì )不(bú )以(yǐ )介(jiè )意(yì ),不(bú )为(wéi )皎(jiǎo )厉(lì )之(zhī )事(shì )。唯(wéi )太(tài )原(yuán )王(wáng )乂(ài )谓(wèi )舒(shū )曰(yuē ):“卿(qīng )终(zhōng )当(dāng )为(wéi )台(tái )辅(fǔ )。”常(cháng )振(zhèn )其(qí )匮(kuì )乏(fá ),舒(shū )受(shòu )而(ér )不(bú )辞(cí )。年(nián )四(sì )十(shí )馀(yú ),郡(jùn )举(jǔ )上(shàng )计(jì )掾(yuàn ),察(chá )孝(xiào )廉(lián )。宗(zōng )党(dǎng )以(yǐ )舒(shū )无(wú )学(xué )业(yè ),劝(quàn )令(lìng )不(bú )就(jiù ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )高(gāo )。舒(shū )曰(yuē ):“若(ruò )试(shì )而(ér )不(bú )中(zhōng ),其(qí )负(fù )在(zài )我(wǒ ),安(ān )可(kě )虚(xū )窃(qiè )不(bú )就(jiù )之(zhī )高(gāo )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )荣(róng )乎(hū )!”于(yú )是(shì )自(zì )课(kè ),百(bǎi )日(rì )习(xí )一(yī )经(jīng ),因(yīn )而(ér )对(duì )策(cè )升(shēng )第(dì ),累(lèi )迁(qiān )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )钟(zhōng )毓(yù )长(zhǎng )史(shǐ )。毓(yù )每(měi )与(yǔ )参(cān )佐(zuǒ )射(shè ),舒(shū )常(cháng )为(wéi )画(huà )筹(chóu )而(ér )已(yǐ );后(hòu )遇(yù )朋(péng )人(rén )不(bú )足(zú ),以(yǐ )舒(shū )满(mǎn )数(shù ),舒(shū )容(róng )范(fàn )闲(xián )雅(yǎ ),发(fā )无(wú )不(bú )中(zhōng ),举(jǔ )坐(zuò )愕(è )然(rán ),莫(mò )有(yǒu )敌(dí )者(zhě )。毓(yù )叹(tàn )而(ér )谢(xiè )曰(yuē ):“吾(wú )之(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )尽(jìn )卿(qīng )才(cái ),有(yǒu )如(rú )此(cǐ )射(shè )矣(yǐ ),岂(qǐ )一(yī )事(shì )哉(zāi )!”及(jí )为(wéi )相(xiàng )国(guó )参(cān )军(jūn ),府(fǔ )朝(cháo )碎(suì )务(wù ),未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )是(shì )非(fēi );至(zhì )于(yú )废(fèi )兴(xìng )大(dà )事(shì ),众(zhòng )人(rén )莫(mò )能(néng )断(duàn )者(zhě ),舒(shū )徐(xú )为(wéi )筹(chóu )之(zhī ),多(duō )出(chū )众(zhòng )议(yì )之(zhī )表(biǎo )。昭(zhāo )深(shēn )器(qì )重(zhòng )之(zhī )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )卞(biàn )氏(shì ),昭(zhāo )烈(liè )将(jiāng )军(jūn )秉(bǐng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

邓(dèng )艾(ài )进(jìn )至(zhì )阴(yīn )平(píng ),简(jiǎn )选(xuǎn )精(jīng )锐(ruì ),欲(yù )与(yǔ )诸(zhū )葛(gě )绪(xù )自(zì )江(jiāng )油(yóu )趣(qù )成(chéng )都(dōu )。绪(xù )以(yǐ )本(běn )受(shòu )节(jiē )度(dù )邀(yāo )姜(jiāng )维(wéi ),西(xī )行(háng )非(fēi )本(běn )诏(zhào ),遂(suí )引(yǐn )军(jūn )向(xiàng )白(bái )水(shuǐ ),与(yǔ )钟(zhōng )会(huì )合(hé )。会(huì )欲(yù )专(zhuān )军(jūn )势(shì ),密(mì )白(bái )绪(xù )畏(wèi )懦(nuò )不(bú )进(jìn ),槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )还(hái ),军(jūn )悉(xī )属(shǔ )会(huì )。

姜(jiāng )维(wéi )列(liè )营(yíng )守(shǒu )险(xiǎn ),会(huì )攻(gōng )之(zhī ),不(bú )能(néng )克(kè );粮(liáng )道(dào )险(xiǎn )远(yuǎn ),军(jūn )食(shí )乏(fá ),欲(yù )引(yǐn )还(hái )。邓(dèng )艾(ài )上(shàng )言(yán ):“贼(zéi )已(yǐ )摧(cuī )折(shé ),宜(yí )遂(suí )乘(chéng )之(zhī )。若(ruò )从(cóng )阴(yīn )平(píng )由(yóu )邪(xié )径(jìng )经(jīng )汉(hàn )德(dé )阳(yáng )亭(tíng )趣(qù )涪(fú ),出(chū )剑(jiàn )阁(gé )西(xī )百(bǎi )里(lǐ ),去(qù )成(chéng )都(dōu )三(sān )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),奇(qí )兵(bīng )冲(chōng )其(qí )腹(fù )心(xīn ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),剑(jiàn )阁(gé )之(zhī )守(shǒu )必(bì )还(hái )赴(fù )涪(fú ),则(zé )会(huì )方(fāng )轨(guǐ )而(ér )进(jìn ),剑(jiàn )阁(gé )之(zhī )军(jūn )不(bú )还(hái ),则(zé )应(yīng )涪(fú )之(zhī )兵(bīng )寡(guǎ )矣(yǐ )。”遂(suí )自(zì )阴(yīn )平(píng )行(háng )无(wú )人(rén )之(zhī )地(dì )七(qī )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),凿(záo )山(shān )通(tōng )道(dào ),造(zào )作(zuò )桥(qiáo )阁(gé )。山(shān )高(gāo )谷(gǔ )深(shēn ),至(zhì )为(wéi )艰(jiān )险(xiǎn ),又(yòu )粮(liáng )运(yùn )将(jiāng )匮(kuì ),濒(bīn )于(yú )危(wēi )殆(dài )。艾(ài )以(yǐ )氈(zhān )自(zì )裹(guǒ ),推(tuī )转(zhuǎn )而(ér )下(xià )。将(jiāng )士(shì )皆(jiē )攀(pān )木(mù )缘(yuán )崖(yá ),鱼(yú )贯(guàn )而(ér )进(jìn )。先(xiān )登(dēng )至(zhì )江(jiāng )油(yóu ),蜀(shǔ )守(shǒu )将(jiāng )马(mǎ )邈(miǎo )降(jiàng )。诸(zhū )葛(gě )瞻(zhān )督(dū )诸(zhū )军(jūn )拒(jù )艾(ài ),至(zhì )涪(fú ),停(tíng )住(zhù )不(bú )进(jìn )。尚(shàng )书(shū )郎(láng )黄(huáng )崇(chóng ),权(quán )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),屡(lǚ )劝(quàn )瞻(zhān )宜(yí )速(sù )行(háng )据(jù )险(xiǎn ),无(wú )令(lìng )敌(dí )得(dé )入(rù )平(píng )地(dì ),瞻(zhān )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )纳(nà );崇(chóng )再(zài )三(sān )言(yán )之(zhī ),至(zhì )于(yú )流(liú )涕(tì ),瞻(zhān )不(bú )能(néng )从(cóng )。艾(ài )遂(suí )长(zhǎng )驱(qū )而(ér )前(qián ),击(jī )破(pò )瞻(zhān )前(qián )锋(fēng ),瞻(zhān )退(tuì )往(wǎng )绵(mián )竹(zhú )。艾(ài )以(yǐ )书(shū )诱(yòu )瞻(zhān )曰(yuē ):“若(ruò )降(jiàng )者(zhě ),必(bì )表(biǎo )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng )。”瞻(zhān )怒(nù ),斩(zhǎn )艾(ài )使(shǐ ),列(liè )阵(zhèn )以(yǐ )待(dài )艾(ài )。艾(ài )遣(qiǎn )子(zǐ )惠(huì )唐(táng )亭(tíng )候(hòu )忠(zhōng )等(děng )出(chū )其(qí )右(yòu ),司(sī )马(mǎ )师(shī )纂(zuǎn )等(děng )出(chū )其(qí )左(zuǒ )。忠(zhōng )、纂(zuǎn )战(zhàn )不(bú )利(lì ),并(bìng )引(yǐn )还(hái ),曰(yuē ):“贼(zéi )未(wèi )可(kě )击(jī )!”艾(ài )怒(nù )曰(yuē ):“存(cún )亡(wáng )之(zhī )分(fèn ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ ),何(hé )不(bú )可(kě )之(zhī )有(yǒu )!”叱(chì )忠(zhōng )、纂(zuǎn )等(děng ),将(jiāng )斩(zhǎn )之(zhī )。忠(zhōng )、纂(zuǎn )驰(chí )还(hái )更(gèng )战(zhàn ),大(dà )破(pò ),斩(zhǎn )瞻(zhān )及(jí )黄(huáng )崇(chóng )。瞻(zhān )子(zǐ )尚(shàng )叹(tàn )曰(yuē ):“父(fù )子(zǐ )荷(hé )国(guó )重(zhòng )恩(ēn ),不(bú )早(zǎo )斩(zhǎn )黄(huáng )皓(hào ),使(shǐ )败(bài )国(guó )殄(tiǎn )民(mín ),用(yòng )生(shēng )何(hé )为(wéi )!”策(cè )马(mǎ )冒(mào )阵(zhèn )而(ér )死(sǐ )。

汉(hàn )人(rén )不(bú )意(yì )魏(wèi )兵(bīng )卒(zú )至(zhì ),不(bú )为(wéi )城(chéng )守(shǒu )调(diào )度(dù );闻(wén )艾(ài )已(yǐ )入(rù )平(píng )土(tǔ ),百(bǎi )姓(xìng )扰(rǎo )扰(rǎo ),皆(jiē )迸(bèng )山(shān )野(yě ),不(bú )可(kě )禁(jìn )制(zhì )。汉(hàn )主(zhǔ )使(shǐ )群(qún )臣(chén )会(huì )议(yì ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )蜀(shǔ )之(zhī )与(yǔ )吴(wú ),本(běn )为(wéi )与(yǔ )国(guó ),宜(yí )可(kě )奔(bēn )吴(wú );或(huò )以(yǐ )为(wéi )南(nán )中(zhōng )七(qī )郡(jùn ),阻(zǔ )险(xiǎn )斗(dòu )绝(jué ),易(yì )以(yǐ )自(zì )守(shǒu ),宜(yí )可(kě )奔(bēn )南(nán )。光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )谯(qiáo )周(zhōu )以(yǐ )为(wéi ):“自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),无(wú )寄(jì )他(tā )国(guó )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )者(zhě ),今(jīn )若(ruò )入(rù )吴(wú )国(guó ),亦(yì )当(dāng )臣(chén )服(fú )。且(qiě )治(zhì )政(zhèng )不(bú )殊(shū ),则(zé )大(dà )能(néng )吞(tūn )小(xiǎo ),此(cǐ )数(shù )之(zhī )自(zì )然(rán )也(yě )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),则(zé )魏(wèi )能(néng )并(bìng )吴(wú ),吴(wú )不(bú )能(néng )并(bìng )魏(wèi )明(míng )矣(yǐ )。等(děng )为(wéi )称(chēng )臣(chén ),为(wéi )小(xiǎo )孰(shú )与(yǔ )为(wéi )大(dà )!再(zài )辱(rǔ )之(zhī )耻(chǐ )何(hé )与(yǔ )一(yī )辱(rǔ )!且(qiě )若(ruò )欲(yù )奔(bēn )南(nán ),则(zé )当(dāng )早(zǎo )为(wéi )之(zhī )计(jì ),然(rán )后(hòu )可(kě )果(guǒ )。今(jīn )大(dà )敌(dí )已(yǐ )近(jìn ),祸(huò )败(bài )将(jiāng )及(jí ),群(qún )小(xiǎo )之(zhī )心(xīn ),无(wú )一(yī )可(kě )保(bǎo ),恐(kǒng )发(fā )足(zú )之(zhī )日(rì ),其(qí )变(biàn )不(bú )测(cè ),何(hé )至(zhì )南(nán )之(zhī )有(yǒu )乎(hū )!”或(huò )曰(yuē ):“今(jīn )艾(ài )已(yǐ )不(bú )远(yuǎn ),恐(kǒng )不(bú )受(shòu )降(jiàng ),如(rú )之(zhī )何(hé )?”周(zhōu )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )东(dōng )吴(wú )未(wèi )宾(bīn ),事(shì )势(shì )不(bú )得(dé )不(bú )受(shòu ),受(shòu )之(zhī )不(bú )得(dé )不(bú )礼(lǐ )。若(ruò )陛(bì )下(xià )降(jiàng )魏(wèi ),魏(wèi )不(bú )裂(liè )土(tǔ )以(yǐ )封(fēng )陛(bì )下(xià )者(zhě ),周(zhōu )请(qǐng )身(shēn )诣(yì )京(jīng )都(dōu ),以(yǐ )古(gǔ )义(yì )争(zhēng )之(zhī )。”众(zhòng )人(rén )皆(jiē )从(cóng )周(zhōu )议(yì )。汉(hàn )主(zhǔ )犹(yóu )欲(yù )入(rù )南(nán ),狐(hú )疑(yí )未(wèi )决(jué )。周(zhōu )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“南(nán )方(fāng )远(yuǎn )夷(yí )之(zhī )地(dì ),平(píng )常(cháng )无(wú )所(suǒ )供(gòng )为(wéi ),犹(yóu )数(shù )反(fǎn )叛(pàn ),自(zì )丞(chéng )相(xiàng )亮(liàng )以(yǐ )兵(bīng )威(wēi )逼(bī )之(zhī ),穷(qióng )乃(nǎi )率(lǜ )从(cóng )。今(jīn )若(ruò )至(zhì )南(nán ),外(wài )当(dāng )拒(jù )敌(dí ),内(nèi )供(gòng )服(fú )御(yù ),费(fèi )用(yòng )张(zhāng )广(guǎng ),他(tā )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),耗(hào )损(sǔn )诸(zhū )夷(yí ),其(qí )叛(pàn )必(bì )矣(yǐ )!”汉(hàn )主(zhǔ )乃(nǎi )遣(qiǎn )侍(shì )中(zhōng )张(zhāng )绍(shào )等(děng )奉(fèng )玺(xǐ )绶(shòu )以(yǐ )降(jiàng )于(yú )艾(ài )。北(běi )地(dì )王(wáng )谌(chén )怒(nù )曰(yuē ):“若(ruò )理(lǐ )穷(qióng )力(lì )屈(qū ),祸(huò )败(bài )将(jiāng )及(jí ),便(biàn )当(dāng )父(fù )子(zǐ )君(jūn )臣(chén )背(bèi )城(chéng )一(yī )战(zhàn ),同(tóng )死(sǐ )社(shè )稷(jì ),以(yǐ )见(jiàn )先(xiān )帝(dì )可(kě )也(yě ),奈(nài )何(hé )降(jiàng )乎(hū )!”汉(hàn )主(zhǔ )不(bú )听(tīng )。是(shì )日(rì ),谌(chén )哭(kū )于(yú )昭(zhāo )烈(liè )之(zhī )庙(miào ),先(xiān )杀(shā )妻(qī )子(zǐ ),而(ér )后(hòu )自(zì )杀(shā )。

张(zhāng )绍(shào )等(děng )见(jiàn )邓(dèng )艾(ài )于(yú )雒(luò ),艾(ài )大(dà )喜(xǐ ),报(bào )书(shū )褒(bāo )纳(nà )。汉(hàn )主(zhǔ )遣(qiǎn )太(tài )仆(pú )蒋(jiǎng )显(xiǎn )别(bié )敕(chì )姜(jiāng )维(wéi )使(shǐ )降(jiàng )钟(zhōng )会(huì ),又(yòu )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )郎(láng )李(lǐ )虎(hǔ )送(sòng )士(shì )民(mín )簿(bù )于(yú )艾(ài ),户(hù )二(èr )十(shí )八(bā )万(wàn ),口(kǒu )九(jiǔ )十(shí )四(sì )万(wàn ),甲(jiǎ )士(shì )十(shí )万(wàn )二(èr )千(qiān ),吏(lì )四(sì )万(wàn )人(rén )。艾(ài )至(zhì )成(chéng )都(dōu )城(chéng )北(běi ),汉(hàn )主(zhǔ )率(lǜ )太(tài )子(zǐ )诸(zhū )王(wáng )及(jí )群(qún )臣(chén )六(liù )十(shí )馀(yú )人(rén ),面(miàn )缚(fù )舆(yú )榇(chèn )诣(yì )军(jūn )门(mén )。艾(ài )持(chí )节(jiē )解(jiě )缚(fù )焚(fén )榇(chèn ),延(yán )请(qǐng )相(xiàng )见(jiàn );检(jiǎn )御(yù )将(jiāng )士(shì ),无(wú )得(dé )虏(lǔ )略(luè ),绥(suí )纳(nà )降(jiàng )附(fù ),使(shǐ )复(fù )旧(jiù )业(yè );辄(zhé )依(yī )邓(dèng )禹(yǔ )故(gù )事(shì ),承(chéng )制(zhì )拜(bài )汉(hàn )主(zhǔ )禅(chán )行(háng )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),太(tài )子(zǐ )奉(fèng )车(chē )、诸(zhū )王(wáng )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi ),汉(hàn )群(qún )司(sī )各(gè )随(suí )高(gāo )下(xià )拜(bài )为(wéi )王(wáng )官(guān ),或(huò )领(lǐng )艾(ài )官(guān )属(shǔ );以(yǐ )师(shī )纂(zuǎn )领(lǐng )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),陇(lǒng )西(xī )太(tài )守(shǒu )牵(qiān )弘(hóng )等(děng )领(lǐng )蜀(shǔ )中(zhōng )诸(zhū )郡(jùn )。艾(ài )闻(wén )黄(huáng )皓(hào )奸(jiān )险(xiǎn ),收(shōu )闭(bì ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),皓(hào )赂(lù )艾(ài )左(zuǒ )右(yòu ),卒(zú )以(yǐ )得(dé )免(miǎn )。

姜(jiāng )维(wéi )等(děng )闻(wén )诸(zhū )葛(gě )瞻(zhān )败(bài ),未(wèi )知(zhī )汉(hàn )主(zhǔ )所(suǒ )向(xiàng ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )东(dōng )入(rù )于(yú )巴(bā )。钟(zhōng )会(huì )进(jìn )军(jūn )至(zhì )涪(fú ),遣(qiǎn )胡(hú )烈(liè )等(děng )追(zhuī )维(wéi )。维(wéi )至(zhì )郪(qī ),得(dé )汉(hàn )主(zhǔ )敕(chì )命(mìng ),乃(nǎi )令(lìng )兵(bīng )悉(xī )放(fàng )仗(zhàng ),送(sòng )节(jiē )传(chuán )于(yú )胡(hú )烈(liè ),自(zì )从(cóng )东(dōng )道(dào )与(yǔ )廖(liào )化(huà )、张(zhāng )翼(yì )、董(dǒng )厥(jué )等(děng )同(tóng )诣(yì )会(huì )降(jiàng )。将(jiāng )士(shì )咸(xián )怒(nù ),拔(bá )刀(dāo )斫(zhuó )石(shí )。于(yú )是(shì )诸(zhū )郡(jùn )县(xiàn )围(wéi )守(shǒu )皆(jiē )被(bèi )汉(hàn )主(zhǔ )敕(chì )罢(bà )兵(bīng )降(jiàng )。锺(zhōng )会(huì )厚(hòu )待(dài )姜(jiāng )维(wéi )等(děng ),皆(jiē )权(quán )还(hái )其(qí )印(yìn )绶(shòu )节(jiē )盖(gài )。吴(wú )人(rén )闻(wén )蜀(shǔ )已(yǐ )亡(wáng ),乃(nǎi )罢(bà )丁(dīng )奉(fèng )等(děng )兵(bīng )。吴(wú )中(zhōng )书(shū )丞(chéng )吴(wú )郡(jùn )华(huá )覈(hé )诣(yì )宫(gōng )门(mén )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“伏(fú )闻(wén )成(chéng )都(dōu )不(bú )守(shǒu ),臣(chén )主(zhǔ )播(bō )越(yuè ),社(shè )稷(jì )倾(qīng )覆(fù ),失(shī )委(wěi )附(fù )之(zhī )土(tǔ ),弃(qì )贡(gòng )献(xiàn )之(zhī )国(guó ),臣(chén )以(yǐ )草(cǎo )芥(jiè ),窃(qiè )怀(huái )不(bú )宁(níng )。陛(bì )下(xià )圣(shèng )仁(rén ),恩(ēn )泽(zé )远(yuǎn )抚(fǔ ),卒(zú )闻(wén )如(rú )此(cǐ ),必(bì )垂(chuí )哀(āi )悼(dào )。臣(chén )不(bú )胜(shèng )忡(chōng )怅(chàng )之(zhī )情(qíng ),谨(jǐn )拜(bài )表(biǎo )以(yǐ )闻(wén )!”

魏(wèi )之(zhī )伐(fá )蜀(shǔ )也(yě ),吴(wú )人(rén )或(huò )谓(wèi )襄(xiāng )阳(yáng )张(zhāng )悌(tì )曰(yuē ):“司(sī )马(mǎ )氏(shì )得(dé )政(zhèng )以(yǐ )来(lái ),大(dà )难(nán )屡(lǚ )作(zuò ),百(bǎi )姓(xìng )未(wèi )服(fú ),今(jīn )又(yòu )劳(láo )力(lì )远(yuǎn )征(zhēng ),败(bài )于(yú )不(bú )暇(xiá ),何(hé )以(yǐ )能(néng )克(kè )!”悌(tì )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。曹(cáo )操(cāo )虽(suī )功(gōng )盖(gài )中(zhōng )夏(xià ),民(mín )畏(wèi )其(qí )威(wēi )而(ér )不(bú )怀(huái )其(qí )德(dé )也(yě )。丕(pī )、睿(ruì )承(chéng )之(zhī ),刑(xíng )繁(fán )役(yì )重(zhòng ),东(dōng )西(xī )驱(qū )驰(chí ),无(wú )有(yǒu )宁(níng )岁(suì )。司(sī )马(mǎ )懿(yì )父(fù )子(zǐ )累(lèi )有(yǒu )大(dà )功(gōng ),除(chú )其(qí )烦(fán )苛(kē )而(ér )布(bù )其(qí )平(píng )惠(huì ),为(wéi )之(zhī )谋(móu )主(zhǔ )而(ér )救(jiù )其(qí )疾(jí )苦(kǔ ),民(mín )心(xīn )归(guī )之(zhī )亦(yì )已(yǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )。故(gù )淮(huái )南(nán )三(sān )叛(pàn ),而(ér )腹(fù )心(xīn )不(bú )扰(rǎo );曹(cáo )髦(máo )之(zhī )死(sǐ ),四(sì )方(fāng )不(bú )动(dòng )。任(rèn )贤(xián )使(shǐ )能(néng ),各(gè )尽(jìn )其(qí )心(xīn ),其(qí )本(běn )根(gēn )固(gù )矣(yǐ ),奸(jiān )计(jì )立(lì )矣(yǐ )。今(jīn )蜀(shǔ )阉(yān )宦(huàn )专(zhuān )朝(cháo ),国(guó )无(wú )政(zhèng )令(lìng ),而(ér )玩(wán )戎(róng )黩(dú )武(wǔ ),民(mín )劳(láo )卒(zú )敝(bì ),竞(jìng )于(yú )外(wài )利(lì ),不(bú )修(xiū )守(shǒu )备(bèi )。彼(bǐ )强(qiáng )弱(ruò )不(bú )同(tóng ),智(zhì )算(suàn )亦(yì )胜(shèng ),因(yīn )危(wēi )而(ér )伐(fá ),殆(dài )无(wú )不(bú )克(kè )。噫(yī )!彼(bǐ )之(zhī )得(dé )志(zhì ),我(wǒ )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。”吴(wú )人(rén )笑(xiào )其(qí )言(yán ),至(zhì )是(shì )乃(nǎi )服(fú )。

吴(wú )人(rén )以(yǐ )武(wǔ )陵(líng )五(wǔ )溪(xī )夷(yí )与(yǔ )蜀(shǔ )接(jiē )界(jiè ),蜀(shǔ )亡(wáng ),惧(jù )其(qí )叛(pàn )乱(luàn ),乃(nǎi )以(yǐ )越(yuè )骑(qí )校(xiào )尉(wèi )钟(zhōng )离(lí )牧(mù )领(lǐng )武(wǔ )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。魏(wèi )已(yǐ )遣(qiǎn )汉(hàn )葭(jiā )县(xiàn )长(zhǎng )郭(guō )纯(chún )试(shì )守(shǒu )武(wǔ )陵(líng )太(tài )守(shǒu ),率(lǜ )涪(fú )陵(líng )民(mín )入(rù )迁(qiān )陵(líng )界(jiè ),屯(tún )于(yú )赤(chì )沙(shā ),诱(yòu )动(dòng )诸(zhū )夷(yí )进(jìn )攻(gōng )酉(yǒu )阳(yáng ),郡(jùn )中(zhōng )震(zhèn )惧(jù )。牧(mù )问(wèn )朝(cháo )吏(lì )曰(yuē ):“西(xī )蜀(shǔ )倾(qīng )覆(fù ),边(biān )境(jìng )见(jiàn )侵(qīn ),何(hé )以(yǐ )御(yù )之(zhī )?”皆(jiē )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )二(èr )县(xiàn )山(shān )险(xiǎn ),诸(zhū )夷(yí )阻(zǔ )兵(bīng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )军(jūn )惊(jīng )扰(rǎo ),惊(jīng )扰(rǎo )则(zé )诸(zhū )夷(yí )盘(pán )结(jié );宜(yí )以(yǐ )渐(jiàn )安(ān ),可(kě )遣(qiǎn )恩(ēn )信(xìn )吏(lì )宣(xuān )教(jiāo )慰(wèi )劳(láo )。”牧(mù )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。外(wài )境(jìng )内(nèi )侵(qīn ),诳(kuáng )诱(yòu )人(rén )民(mín ),当(dāng )及(jí )其(qí )根(gēn )柢(dǐ )未(wèi )深(shēn )而(ér )扑(pū )取(qǔ )之(zhī ),此(cǐ )救(jiù )火(huǒ )贵(guì )速(sù )之(zhī )势(shì )也(yě )。”敕(chì )外(wài )趣(qù )严(yán )。抚(fǔ )夷(yí )将(jiāng )军(jūn )高(gāo )尚(shàng )谓(wèi )牧(mù )曰(yuē ):“昔(xī )渊(yuān )太(tài )常(cháng )督(dū )兵(bīng )五(wǔ )万(wàn ),然(rán )后(hòu )讨(tǎo )五(wǔ )溪(xī )夷(yí )。是(shì )时(shí )刘(liú )氏(shì )连(lián )和(hé ),诸(zhū )夷(yí )率(lǜ )化(huà )。今(jīn )既(jì )无(wú )往(wǎng )日(rì )之(zhī )援(yuán ),而(ér )郭(guō )纯(chún )已(yǐ )据(jù )迁(qiān )陵(líng ),而(ér )明(míng )府(fǔ )欲(yù )以(yǐ )三(sān )千(qiān )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),尚(shàng )未(wèi )见(jiàn )其(qí )利(lì )也(yě )。”牧(mù )曰(yuē ):“非(fēi )常(cháng )之(zhī )事(shì ),何(hé )得(dé )循(xún )旧(jiù )!”即(jí )率(lǜ )所(suǒ )领(lǐng )晨(chén )夜(yè )进(jìn )道(dào ),缘(yuán )山(shān )险(xiǎn )行(háng )垂(chuí )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),斩(zhǎn )恶(è )民(mín )怀(huái )异(yì )心(xīn )者(zhě )魁(kuí )帅(shuài )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),及(jí )其(qí )支(zhī )党(dǎng )凡(fán )千(qiān )馀(yú )级(jí )。纯(chún )等(děng )散(sàn )走(zǒu ),五(wǔ )溪(xī )皆(jiē )平(píng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )司(sī )徒(tú )郑(zhèng )冲(chōng )为(wéi )太(tài )保(bǎo )。

壬(rén )子(zǐ ),分(fèn )益(yì )州(zhōu )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),特(tè )赦(shè )益(yì )州(zhōu )士(shì )民(mín ),复(fù )除(chú )租(zū )税(shuì )之(zhī )半(bàn )五(wǔ )年(nián )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )邓(dèng )艾(ài )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),增(zēng )邑(yì )二(èr )万(wàn )户(hù );锺(zhōng )会(huì )为(wéi )司(sī )徒(tú ),增(zēng )邑(yì )万(wàn )户(hù )。

皇(huáng )太(tài )后(hòu )郭(guō )氏(shì )殂(cú )。

邓(dèng )艾(ài )在(zài )成(chéng )都(dōu ),颇(pō )自(zì )矜(jīn )伐(fá ),谓(wèi )蜀(shǔ )士(shì )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )赖(lài )遭(zāo )艾(ài ),故(gù )得(dé )有(yǒu )今(jīn )日(rì )耳(ěr )。如(rú )遇(yù )吴(wú )汉(hàn )之(zhī )徒(tú ),已(yǐ )殄(tiǎn )灭(miè )矣(yǐ )。”艾(ài )以(yǐ )书(shū )言(yán )于(yú )晋(jìn )公(gōng )昭(zhāo )曰(yuē ):“兵(bīng )有(yǒu )先(xiān )声(shēng )而(ér )后(hòu )实(shí )者(zhě ),今(jīn )因(yīn )平(píng )蜀(shǔ )之(zhī )势(shì )以(yǐ )乘(chéng )吴(wú ),吴(wú )人(rén )震(zhèn )恐(kǒng ),席(xí )卷(juàn )之(zhī )时(shí )也(yě )。然(rán )大(dà )举(jǔ )之(zhī )后(hòu ),将(jiāng )士(shì )疲(pí )劳(láo ),不(bú )可(kě )使(shǐ )用(yòng ),且(qiě )徐(xú )缓(huǎn )之(zhī )。留(liú )陇(lǒng )右(yòu )兵(bīng )二(èr )万(wàn )人(rén )、蜀(shǔ )兵(bīng )二(èr )万(wàn )人(rén ),煮(zhǔ )盐(yán )兴(xìng )冶(yě ),为(wéi )军(jūn )农(nóng )要(yào )用(yòng ),并(bìng )作(zuò )舟(zhōu )船(chuán ),豫(yù )为(wéi )顺(shùn )流(liú )之(zhī )事(shì )。然(rán )后(hòu )发(fā )使(shǐ )告(gào )以(yǐ )利(lì )害(hài ),吴(wú )必(bì )归(guī )化(huà ),可(kě )不(bú )征(zhēng )而(ér )定(dìng )也(yě )。今(jīn )宜(yí )厚(hòu )刘(liú )禅(chán )以(yǐ )致(zhì )孙(sūn )休(xiū ),封(fēng )禅(chán )为(wéi )扶(fú )风(fēng )王(wáng ),锡(xī )其(qí )资(zī )财(cái ),供(gòng )其(qí )左(zuǒ )右(yòu ),郡(jùn )有(yǒu )董(dǒng )卓(zhuó )坞(wù ),为(wéi )之(zhī )宫(gōng )舍(shě ),爵(jué )其(qí )子(zǐ )为(wéi )公(gōng )侯(hóu ),食(shí )郡(jùn )内(nèi )县(xiàn ),以(yǐ )显(xiǎn )归(guī )命(mìng )之(zhī )宠(chǒng );开(kāi )广(guǎng )陵(líng )、城(chéng )阳(yáng )以(yǐ )待(dài )吴(wú )人(rén ),则(zé )畏(wèi )威(wēi )怀(huái )德(dé ),望(wàng )风(fēng )而(ér )从(cóng )矣(yǐ )!”昭(zhāo )使(shǐ )监(jiān )军(jūn )卫(wèi )瓘(guàn )谕(yù )艾(ài ):“事(shì )当(dāng )须(xū )报(bào ),不(bú )宜(yí )辄(zhé )行(háng )。”艾(ài )重(zhòng )言(yán )曰(yuē ):“衔(xián )命(mìng )征(zhēng )行(háng ),奉(fèng )指(zhǐ )授(shòu )之(zhī )策(cè ),元(yuán )恶(è )既(jì )服(fú ),至(zhì )于(yú )承(chéng )制(zhì )拜(bài )假(jiǎ ),以(yǐ )安(ān )初(chū )附(fù ),谓(wèi )合(hé )权(quán )宜(yí )。今(jīn )蜀(shǔ )举(jǔ )众(zhòng )归(guī )命(mìng ),地(dì )尽(jìn )南(nán )海(hǎi ),东(dōng )接(jiē )吴(wú )、会(huì ),宜(yí )早(zǎo )镇(zhèn )定(dìng )。若(ruò )待(dài )国(guó )命(mìng ),往(wǎng )复(fù )道(dào )途(tú ),延(yán )引(yǐn )日(rì )月(yuè )。《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),‘大(dà )夫(fū )出(chū )疆(jiāng ),有(yǒu )可(kě )以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )、利(lì )国(guó )家(jiā ),专(zhuān )之(zhī )可(kě )也(yě )。’今(jīn )吴(wú )未(wèi )宾(bīn ),势(shì )与(yǔ )蜀(shǔ )连(lián ),不(bú )可(kě )拘(jū )常(cháng ),以(yǐ )失(shī )事(shì )机(jī )。《兵(bīng )法(fǎ )》:‘进(jìn )不(bú )求(qiú )名(míng ),退(tuì )不(bú )避(bì )罪(zuì )。’艾(ài )虽(suī )无(wú )古(gǔ )人(rén )之(zhī )节(jiē ),终(zhōng )不(bú )自(zì )嫌(xián )以(yǐ )损(sǔn )国(guó )家(jiā )计(jì )也(yě )!”

钟(zhōng )会(huì )内(nèi )有(yǒu )异(yì )志(zhì ),姜(jiāng )维(wéi )知(zhī )之(zhī ),欲(yù )构(gòu )成(chéng )扰(rǎo )乱(luàn ),乃(nǎi )说(shuō )会(huì )曰(yuē ):“闻(wén )君(jūn )自(zì )淮(huái )南(nán )已(yǐ )来(lái ),算(suàn )无(wú )遗(yí )策(cè ),晋(jìn )道(dào )克(kè )昌(chāng ),皆(jiē )君(jūn )之(zhī )力(lì )。今(jīn )复(fù )定(dìng )蜀(shǔ ),威(wēi )德(dé )振(zhèn )世(shì ),民(mín )高(gāo )其(qí )功(gōng ),主(zhǔ )畏(wèi )其(qí )谋(móu ),欲(yù )以(yǐ )此(cǐ )安(ān )归(guī )乎(hū )!何(hé )不(bú )法(fǎ )陶(táo )硃(zhū )公(gōng )泛(fàn )舟(zhōu )绝(jué )迹(jì ),全(quán )功(gōng )保(bǎo )身(shēn )邪(xié )!”会(huì )曰(yuē ):“君(jūn )言(yán )远(yuǎn )矣(yǐ ),我(wǒ )不(bú )能(néng )行(háng )。且(qiě )为(wéi )今(jīn )之(zhī )道(dào ),或(huò )未(wèi )尽(jìn )于(yú )此(cǐ )也(yě )。”维(wéi )曰(yuē ):“其(qí )他(tā )则(zé )君(jūn )智(zhì )力(lì )之(zhī )所(suǒ )能(néng ),无(wú )烦(fán )于(yú )老(lǎo )夫(fū )矣(yǐ )。”由(yóu )是(shì )情(qíng )好(hǎo )欢(huān )甚(shèn ),出(chū )则(zé )同(tóng )舆(yú ),坐(zuò )则(zé )同(tóng )席(xí ),会(huì )因(yīn )邓(dèng )艾(ài )承(chéng )制(zhì )专(zhuān )事(shì ),乃(nǎi )与(yǔ )卫(wèi )瓘(guàn )密(mì )白(bái )艾(ài )有(yǒu )反(fǎn )状(zhuàng )。会(huì )善(shàn )效(xiào )人(rén )书(shū ),于(yú )剑(jiàn )阁(gé )要(yào )艾(ài )章(zhāng )表(biǎo )、白(bái )事(shì ),皆(jiē )易(yì )其(qí )言(yán ),令(lìng )辞(cí )指(zhǐ )悖(bèi )傲(ào ),多(duō )自(zì )矜(jīn )伐(fá );又(yòu )毁(huǐ )晋(jìn )公(gōng )昭(zhāo )报(bào )书(shū ),手(shǒu )作(zuò )以(yǐ )疑(yí )之(zhī )。

元(yuán )皇(huáng )帝(dì )下(xià )咸(xián )熙(xī )元(yuán )年(nián )(甲(jiǎ )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )二(èr )六(liù )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),诏(zhào )以(yǐ )槛(kǎn )车(chē )征(zhēng )邓(dèng )艾(ài )。晋(jìn )公(gōng )昭(zhāo )恐(kǒng )艾(ài )不(bú )从(cóng )命(mìng ),敕(chì )钟(zhōng )会(huì )进(jìn )军(jūn )成(chéng )都(dōu ),又(yòu )遣(qiǎn )贾(jiǎ )充(chōng )将(jiāng )兵(bīng )入(rù )斜(xié )谷(gǔ )。昭(zhāo )自(zì )将(jiāng )大(dà )军(jūn )从(cóng )帝(dì )幸(xìng )长(zhǎng )安(ān ),以(yǐ )诸(zhū )王(wáng )公(gōng )皆(jiē )在(zài )鄴(yè ),乃(nǎi )以(yǐ )山(shān )涛(tāo )为(wéi )行(háng )军(jūn )司(sī )马(mǎ ),镇(zhèn )鄴(yè )。

初(chū ),钟(zhōng )会(huì )以(yǐ )才(cái )能(néng )见(jiàn )任(rèn ),昭(zhāo )夫(fū )人(rén )王(wáng )氏(shì )言(yán )于(yú )昭(zhāo )曰(yuē ):“会(huì )见(jiàn )利(lì )忘(wàng )义(yì ),好(hǎo )为(wéi )事(shì )端(duān ),宠(chǒng )过(guò )必(bì )乱(luàn ),不(bú )可(kě )大(dà )任(rèn )。”及(jí )会(huì )将(jiāng )伐(fá )汉(hàn ),西(xī )曹(cáo )属(shǔ )邵(shào )悌(tì )言(yán )于(yú )晋(jìn )公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )遣(qiǎn )钟(zhōng )会(huì )率(lǜ )十(shí )万(wàn )馀(yú )众(zhòng )伐(fá )蜀(shǔ ),愚(yú )谓(wèi )令(lìng )单(dān )身(shēn )无(wú )任(rèn ),不(bú )若(ruò )使(shǐ )馀(yú )人(rén )行(háng )也(yě )。”晋(jìn )公(gōng )笑(xiào )曰(yuē ):“我(wǒ )宁(níng )不(bú )知(zhī )此(cǐ )邪(xié )!蜀(shǔ )数(shù )为(wéi )边(biān )寇(kòu ),师(shī )老(lǎo )民(mín )疲(pí ),我(wǒ )今(jīn )伐(fá )之(zhī ),如(rú )指(zhǐ )掌(zhǎng )耳(ěr ),而(ér )众(zhòng )方(fāng )蜀(shǔ )不(bú )可(kě )伐(fá )。夫(fū )人(rén )心(xīn )豫(yù )怯(qiè )则(zé )智(zhì )勇(yǒng )并(bìng )竭(jié ),智(zhì )勇(yǒng )并(bìng )竭(jié )而(ér )强(qiáng )使(shǐ )之(zhī ),适(shì )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )敌(dí )禽(qín )耳(ěr )。惟(wéi )钟(zhōng )会(huì )与(yǔ )人(rén )意(yì )同(tóng ),今(jīn )遣(qiǎn )会(huì )伐(fá )蜀(shǔ ),蜀(shǔ )必(bì )可(kě )灭(miè )。灭(miè )蜀(shǔ )之(zhī )后(hòu ),就(jiù )如(rú )卿(qīng )虑(lǜ ),何(hé )忧(yōu )其(qí )不(bú )能(néng )办(bàn )邪(xié )?夫(fū )蜀(shǔ )已(yǐ )破(pò )亡(wáng ),遗(yí )民(mín )震(zhèn )恐(kǒng ),不(bú )足(zú )与(yǔ )共(gòng )图(tú )事(shì );中(zhōng )国(guó )将(jiāng )士(shì )各(gè )自(zì )思(sī )归(guī ),不(bú )肯(kěn )与(yǔ )同(tóng )也(yě )。会(huì )若(ruò )作(zuò )恶(è ),只(zhī )自(zì )灭(miè )族(zú )耳(ěr )。卿(qīng )不(bú )须(xū )忧(yōu )此(cǐ ),慎(shèn )勿(wù )使(shǐ )人(rén )闻(wén )也(yě )!”及(jí )晋(jìn )公(gōng )将(jiāng )之(zhī )长(zhǎng )安(ān ),悌(tì )复(fù )曰(yuē ):“钟(zhōng )会(huì )所(suǒ )统(tǒng )兵(bīng )五(wǔ )六(liù )倍(bèi )于(yú )邓(dèng )艾(ài ),但(dàn )可(kě )敕(chì )会(huì )取(qǔ )艾(ài ),不(bú )须(xū )自(zì )行(háng )。”晋(jìn )公(gōng )曰(yuē ):“卿(qīng )忘(wàng )前(qián )言(yán )邪(xié ),而(ér )云(yún )不(bú )须(xū )行(háng )乎(hū )?虽(suī )然(rán ),所(suǒ )言(yán )不(bú )可(kě )宣(xuān )也(yě )。我(wǒ )要(yào )自(zì )当(dāng )以(yǐ )信(xìn )意(yì )待(dài )人(rén ),但(dàn )人(rén )不(bú )当(dāng )负(fù )我(wǒ )耳(ěr ),我(wǒ )岂(qǐ )可(kě )先(xiān )人(rén )生(shēng )心(xīn )哉(zāi )!近(jìn )日(rì )贾(jiǎ )护(hù )军(jūn )问(wèn )我(wǒ ):‘颇(pō )疑(yí )钟(zhōng )会(huì )不(bú )?’还(hái )答(dá )言(yán ):‘如(rú )今(jīn )遣(qiǎn )卿(qīng )行(háng ),宁(níng )可(kě )复(fù )疑(yí )卿(qīng )邪(xié )?’贾(jiǎ )亦(yì )无(wú )以(yǐ )易(yì )我(wǒ )语(yǔ )也(yě )。我(wǒ )到(dào )长(zhǎng )安(ān ),则(zé )自(zì )了(le )矣(yǐ )。”

钟(zhōng )会(huì )遣(qiǎn )卫(wèi )瓘(guàn )先(xiān )至(zhì )成(chéng )都(dōu )收(shōu )邓(dèng )艾(ài ),会(huì )以(yǐ )瓘(guàn )兵(bīng )少(shǎo ),欲(yù )令(lìng )艾(ài )杀(shā )瓘(guàn ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )艾(ài )罪(zuì )。瓘(guàn )知(zhī )其(qí )意(yì ),然(rán )不(bú )可(kě )得(dé )距(jù ),乃(nǎi )夜(yè )至(zhì )成(chéng )都(dōu ),檄(xí )艾(ài )所(suǒ )统(tǒng )诸(zhū )将(jiāng ),称(chēng ):“奉(fèng )诏(zhào )收(shōu )艾(ài ),其(qí )馀(yú )一(yī )无(wú )所(suǒ )问(wèn );若(ruò )来(lái )赴(fù )官(guān )军(jūn ),爵(jué )赏(shǎng )如(rú )先(xiān );敢(gǎn )有(yǒu )不(bú )出(chū ),诛(zhū )及(jí )三(sān )族(zú )!”比(bǐ )至(zhì )鸡(jī )鸣(míng ),悉(xī )来(lái )赴(fù )瓘(guàn ),唯(wéi )艾(ài )帐(zhàng )内(nèi )在(zài )焉(yān )。平(píng )旦(dàn ),开(kāi )门(mén ),瓘(guàn )乘(chéng )使(shǐ )者(zhě )车(chē ),径(jìng )入(rù )至(zhì )艾(ài )所(suǒ )居(jū );艾(ài )尚(shàng )卧(wò )未(wèi )起(qǐ ),遂(suí )执(zhí )艾(ài )父(fù )子(zǐ ),置(zhì )艾(ài )于(yú )槛(kǎn )车(chē )。诸(zhū )将(jiāng )图(tú )欲(yù )劫(jié )艾(ài ),整(zhěng )仗(zhàng )趣(qù )瓘(guàn )营(yíng );瓘(guàn )轻(qīng )出(chū )迎(yíng )之(zhī ),伪(wěi )作(zuò )表(biǎo )草(cǎo ),将(jiāng )申(shēn )明(míng )艾(ài )事(shì ),诸(zhū )将(jiāng )信(xìn )之(zhī )而(ér )止(zhǐ )。

丙(bǐng )子(zǐ ),会(huì )至(zhì )成(chéng )都(dōu ),送(sòng )艾(ài )赴(fù )京(jīng )师(shī )。会(huì )所(suǒ )惮(dàn )惟(wéi )艾(ài ),艾(ài )父(fù )子(zǐ )既(jì )禽(qín ),会(huì )独(dú )统(tǒng )大(dà )众(zhòng ),威(wēi )震(zhèn )西(xī )土(tǔ ),遂(suí )决(jué )意(yì )谋(móu )反(fǎn )。会(huì )欲(yù )使(shǐ )姜(jiāng )维(wéi )将(jiāng )五(wǔ )万(wàn )人(rén )出(chū )斜(xié )谷(gǔ )为(wéi )前(qián )驱(qū ),会(huì )自(zì )将(jiāng )大(dà )众(zhòng )随(suí )其(qí )后(hòu ),既(jì )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),令(lìng )骑(qí )士(shì )从(cóng )陆(lù )道(dào ),步(bù )兵(bīng )从(cóng )水(shuǐ )道(dào ),顺(shùn )流(liú )浮(fú )渭(wèi )入(rù )河(hé ),以(yǐ )为(wéi )五(wǔ )日(rì )可(kě )到(dào )孟(mèng )津(jīn ),与(yǔ )骑(qí )兵(bīng )会(huì )洛(luò )阳(yáng ),一(yī )旦(dàn )天(tiān )下(xià )可(kě )定(dìng )也(yě )。会(huì )得(dé )晋(jìn )公(gōng )书(shū )云(yún ):“恐(kǒng )邓(dèng )艾(ài )或(huò )不(bú )就(jiù )征(zhēng ),今(jīn )遣(qiǎn )中(zhōng )护(hù )军(jūn )贾(jiǎ )充(chōng )将(jiāng )步(bù )骑(qí )万(wàn )人(rén )径(jìng )入(rù )斜(xié )谷(gǔ ),屯(tún )乐(lè )城(chéng ),吾(wú )自(zì )将(jiāng )十(shí )万(wàn )屯(tún )长(zhǎng )安(ān ),相(xiàng )见(jiàn )在(zài )近(jìn )。”会(huì )得(dé )书(shū )惊(jīng ),呼(hū )所(suǒ )亲(qīn )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“但(dàn )取(qǔ )邓(dèng )艾(ài ),相(xiàng )国(guó )知(zhī )我(wǒ )独(dú )办(bàn )之(zhī );今(jīn )来(lái )大(dà )重(zhòng ),必(bì )觉(jiào )我(wǒ )异(yì )矣(yǐ ),便(biàn )当(dāng )速(sù )发(fā )。事(shì )成(chéng ),可(kě )得(dé )天(tiān )下(xià );不(bú )成(chéng ),退(tuì )保(bǎo )蜀(shǔ )、汉(hàn ),不(bú )失(shī )作(zuò )刘(liú )备(bèi )也(yě )!”

丁(dīng )丑(chǒu ),会(huì )番(fān )请(qǐng )护(hù )军(jūn )、郡(jùn )守(shǒu )、牙(yá )门(mén )骑(qí )督(dū )以(yǐ )上(shàng )及(jí )蜀(shǔ )之(zhī )故(gù )官(guān ),为(wéi )太(tài )后(hòu )发(fā )哀(āi )于(yú )蜀(shǔ )朝(cháo )堂(táng ),矫(jiǎo )太(tài )后(hòu )遗(yí )诏(zhào ),使(shǐ )会(huì )起(qǐ )兵(bīng )废(fèi )司(sī )马(mǎ )昭(zhāo ),皆(jiē )班(bān )示(shì )坐(zuò )上(shàng )人(rén ),使(shǐ )下(xià )议(yì )讫(qì ),书(shū )版(bǎn )署(shǔ )置(zhì ),更(gèng )使(shǐ )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn )代(dài )领(lǐng )诸(zhū )军(jūn );所(suǒ )请(qǐng )群(qún )官(guān ),番(fān )闭(bì )著(zhe )益(yì )州(zhōu )诸(zhū )曹(cáo )屋(wū )中(zhōng ),城(chéng )门(mén )宫(gōng )门(mén )皆(jiē )闭(bì ),严(yán )兵(bīng )围(wéi )守(shǒu )。卫(wèi )瓘(guàn )诈(zhà )称(chēng )疾(jí )笃(dǔ ),出(chū )就(jiù )外(wài )廨(xiè )。会(huì )信(xìn )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )复(fù )惮(dàn )。

姜(jiāng )维(wéi )欲(yù )使(shǐ )会(huì )尽(jìn )杀(shā )北(běi )来(lái )诸(zhū )将(jiāng ),己(jǐ )因(yīn )杀(shā )会(huì ),尽(jìn )坑(kēng )魏(wèi )兵(bīng ),复(fù )立(lì )汉(hàn )主(zhǔ ),密(mì )书(shū )与(yǔ )刘(liú )禅(chán )曰(yuē ):“愿(yuàn )陛(bì )下(xià )忍(rěn )数(shù )日(rì )之(zhī )辱(rǔ ),臣(chén )欲(yù )使(shǐ )社(shè )稷(jì )危(wēi )而(ér )复(fù )安(ān ),日(rì )月(yuè )幽(yōu )而(ér )复(fù )明(míng )。”会(huì )欲(yù )从(cóng )维(wéi )言(yán )诛(zhū )诸(zhū )将(jiāng ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué )。

会(huì )帐(zhàng )下(xià )督(dū )丘(qiū )建(jiàn )本(běn )属(shǔ )胡(hú )烈(liè ),会(huì )爱(ài )信(xìn )之(zhī )。建(jiàn )愍(mǐn )烈(liè )独(dú )坐(zuò ),启(qǐ )会(huì ),使(shǐ )听(tīng )内(nèi )一(yī )亲(qīn )兵(bīng )出(chū )取(qǔ )饮(yǐn )食(shí ),诸(zhū )牙(yá )门(mén )随(suí )例(lì )各(gè )内(nèi )一(yī )人(rén )。烈(liè )绐(dài )语(yǔ )亲(qīn )兵(bīng )及(jí )疏(shū )与(yǔ )其(qí )子(zǐ )渊(yuān )曰(yuē ):“丘(qiū )建(jiàn )密(mì )说(shuō )消(xiāo )息(xī ),会(huì )已(yǐ )作(zuò )大(dà )坑(kēng ),白(bái )棓(bàng )数(shù )千(qiān ),欲(yù )悉(xī )呼(hū )外(wài )兵(bīng )入(rù ),人(rén )赐(cì )白(bái )臽(xiàn ),拜(bài )散(sàn )将(jiāng ),以(yǐ )次(cì )棓(bàng )杀(shā ),内(nèi )坑(kēng )中(zhōng )。”诸(zhū )牙(yá )门(mén )亲(qīn )兵(bīng )亦(yì )咸(xián )说(shuō )此(cǐ )语(yǔ ),一(yī )夜(yè ),转(zhuǎn )相(xiàng )告(gào ),皆(jiē )遍(biàn )。己(jǐ )卯(mǎo ),日(rì )中(zhōng ),胡(hú )渊(yuān )率(lǜ )其(qí )父(fù )兵(bīng )雷(léi )鼓(gǔ )出(chū )门(mén ),诸(zhū )军(jūn )不(bú )期(qī )皆(jiē )鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )出(chū ),曾(céng )无(wú )督(dū )促(cù )之(zhī )者(zhě ),而(ér )争(zhēng )先(xiān )赴(fù )城(chéng )。时(shí )会(huì )方(fāng )给(gěi )姜(jiāng )维(wéi )铠(kǎi )仗(zhàng ),白(bái )外(wài )有(yǒu )匈(xiōng )匈(xiōng )声(shēng ),似(sì )失(shī )火(huǒ )者(zhě ),有(yǒu )顷(qǐng ),白(bái )兵(bīng )走(zǒu )向(xiàng )城(chéng )。会(huì )惊(jīng ),谓(wèi )维(wéi )曰(yuē ):“兵(bīng )来(lái )似(sì )欲(yù )作(zuò )恶(è ),当(dāng )云(yún )何(hé )?”维(wéi )曰(yuē ):“但(dàn )当(dāng )击(jī )之(zhī )耳(ěr )!”会(huì )遣(qiǎn )兵(bīng )悉(xī )杀(shā )所(suǒ )闭(bì )诸(zhū )牙(yá )门(mén )郡(jùn )守(shǒu ),内(nèi )人(rén )共(gòng )举(jǔ )机(jī )以(yǐ )拄(zhǔ )门(mén ),兵(bīng )斫(zhuó )门(mén ),不(bú )能(néng )破(pò )。斯(sī )须(xū ),城(chéng )外(wài )倚(yǐ )梯(tī )登(dēng )城(chéng ),或(huò )烧(shāo )城(chéng )屋(wū ),蚁(yǐ )附(fù )乱(luàn )进(jìn ),矢(shǐ )下(xià )如(rú )雨(yǔ ),牙(yá )门(mén )郡(jùn )守(shǒu )各(gè )缘(yuán )屋(wū )出(chū ),与(yǔ )其(qí )军(jūn )士(shì )相(xiàng )得(dé )。姜(jiāng )维(wéi )率(lǜ )会(huì )左(zuǒ )右(yòu )战(zhàn ),手(shǒu )杀(shā )五(wǔ )六(liù )人(rén ),众(zhòng )格(gé )斩(zhǎn )维(wéi ),争(zhēng )前(qián )杀(shā )会(huì )。会(huì )将(jiāng )士(shì )死(sǐ )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),杀(shā )汉(hàn )太(tài )子(zǐ )璿(xuán )及(jí )姜(jiāng )维(wéi )妻(qī )子(zǐ ),军(jūn )众(zhòng )钞(chāo )略(luè ),死(sǐ )丧(sàng )狼(láng )藉(jiè )。卫(wèi )瓘(guàn )部(bù )分(fèn )诸(zhū )将(jiāng ),数(shù )日(rì )乃(nǎi )定(dìng )。

邓(dèng )艾(ài )本(běn )营(yíng )将(jiāng )士(shì )追(zhuī )出(chū )艾(ài )于(yú )槛(kǎn )车(chē ),迎(yíng )还(hái )。卫(wèi )瓘(guàn )自(zì )以(yǐ )与(yǔ )会(huì )共(gòng )陷(xiàn )艾(ài ),恐(kǒng )其(qí )为(wéi )变(biàn ),乃(nǎi )遣(qiǎn )护(hù )军(jūn )田(tián )续(xù )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )袭(xí )艾(ài ),遇(yù )于(yú )绵(mián )竹(zhú )西(xī ),斩(zhǎn )艾(ài )父(fù )子(zǐ )。艾(ài )之(zhī )入(rù )江(jiāng )油(yóu )也(yě ),田(tián )续(xù )不(bú )进(jìn ),艾(ài )欲(yù )斩(zhǎn )续(xù ),既(jì )而(ér )舍(shě )之(zhī )。及(jí )瓘(guàn )遣(qiǎn )续(xù ),谓(wèi )曰(yuē ):“可(kě )以(yǐ )报(bào )江(jiāng )油(yóu )之(zhī )辱(rǔ )矣(yǐ )。”镇(zhèn )西(xī )长(zhǎng )史(shǐ )杜(dù )预(yù )言(yán )于(yú )众(zhòng )曰(yuē ):“伯(bó )玉(yù )其(qí )不(bú )免(miǎn )乎(hū )?身(shēn )为(wéi )名(míng )士(shì ),位(wèi )望(wàng )已(yǐ )高(gāo ),既(jì )无(wú )德(dé )音(yīn ),又(yòu )不(bú )御(yù )下(xià )以(yǐ )正(zhèng ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )堪(kān )其(qí )责(zé )乎(hū )!”瓘(guàn )闻(wén )之(zhī ),不(bú )候(hòu )驾(jià )而(ér )谢(xiè )预(yù )。预(yù ),恕(shù )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。邓(dèng )艾(ài )馀(yú )子(zǐ )在(zài )洛(luò )阳(yáng )者(zhě )悉(xī )伏(fú )诛(zhū )。徙(xǐ )其(qí )妻(qī )及(jí )孙(sūn )于(yú )西(xī )城(chéng )。

钟(zhōng )会(huì )兄(xiōng )毓(yù )尝(cháng )密(mì )言(yán )于(yú )晋(jìn )公(gōng )曰(yuē ):“会(huì )挟(jiā )术(shù )难(nán )保(bǎo ),不(bú )可(kě )专(zhuān )任(rèn )。”及(jí )会(huì )反(fǎn ),毓(yù )已(yǐ )卒(zú ),晋(jìn )公(gōng )思(sī )钟(zhōng )繇(yáo )之(zhī )勋(xūn )与(yǔ )毓(yù )之(zhī )贤(xián ),特(tè )原(yuán )毓(yù )子(zǐ )峻(jùn )、迪(dí ),官(guān )爵(jué )如(rú )故(gù )。会(huì )功(gōng )曹(cáo )向(xiàng )雄(xióng )收(shōu )葬(zàng )会(huì )尸(shī ),晋(jìn )公(gōng )召(zhào )而(ér )责(zé )之(zhī )曰(yuē ):“往(wǎng )者(zhě )王(wáng )经(jīng )之(zhī )死(sǐ ),卿(qīng )哭(kū )于(yú )东(dōng )市(shì )而(ér )我(wǒ )不(bú )问(wèn );钟(zhōng )会(huì )躬(gōng )为(wéi )叛(pàn )逆(nì ),又(yòu )辄(zhé )收(shōu )葬(zàng ),若(ruò )复(fù )相(xiàng )容(róng ),当(dāng )如(rú )王(wáng )法(fǎ )何(hé )!”雄(xióng )曰(yuē ):“昔(xī )先(xiān )王(wáng )掩(yǎn )骼(gé )埋(mái )胔(zì ),仁(rén )流(liú )朽(xiǔ )骨(gǔ ),当(dāng )时(shí )岂(qǐ )先(xiān )卜(bo )其(qí )功(gōng )罪(zuì )而(ér )后(hòu )收(shōu )葬(zàng )哉(zāi )!今(jīn )王(wáng )诛(zhū )既(jì )加(jiā ),于(yú )法(fǎ )已(yǐ )备(bèi );雄(xióng )感(gǎn )义(yì )收(shōu )葬(zàng ),教(jiāo )亦(yì )无(wú )阙(què )。法(fǎ )立(lì )于(yú )上(shàng ),教(jiāo )弘(hóng )于(yú )下(xià ),以(yǐ )此(cǐ )训(xùn )物(wù ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )?何(hé )必(bì )使(shǐ )雄(xióng )背(bèi )死(sǐ )违(wéi )生(shēng ),以(yǐ )立(lì )于(yú )世(shì )!明(míng )公(gōng )雠(chóu )怼(duì )枯(kū )骨(gǔ ),捐(juān )之(zhī )中(zhōng )野(yě ),岂(qǐ )仁(rén )贤(xián )之(zhī )度(dù )哉(zāi )!”晋(jìn )公(gōng )悦(yuè ),与(yǔ )宴(yàn )谈(tán )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),车(chē )驾(jià )还(hái )洛(luò )阳(yáng )。

庚(gēng )申(shēn ),葬(zàng )明(míng )元(yuán )皇(huáng )后(hòu )。

初(chū ),刘(liú )禅(chán )使(shǐ )巴(bā )东(dōng )太(tài )守(shǒu )襄(xiāng )阳(yáng )罗(luó )宪(xiàn )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )千(qiān )人(rén )守(shǒu )永(yǒng )安(ān ),闻(wén )成(chéng )都(dōu )败(bài ),吏(lì )民(mín )惊(jīng )扰(rǎo ),宪(xiàn )斩(zhǎn )称(chēng )成(chéng )都(dōu )乱(luàn )者(zhě )一(yī )人(rén ),百(bǎi )姓(xìng )乃(nǎi )定(dìng )。及(jí )得(dé )禅(chán )手(shǒu )敕(chì ),乃(nǎi )帅(shuài )所(suǒ )统(tǒng )临(lín )于(yú )都(dōu )亭(tíng )三(sān )日(rì )。吴(wú )闻(wén )蜀(shǔ )败(bài ),起(qǐ )兵(bīng )西(xī )上(shàng ),外(wài )托(tuō )救(jiù )援(yuán ),内(nèi )欲(yù )袭(xí )宪(xiàn )。宪(xiàn )曰(yuē ):“本(běn )朝(cháo )倾(qīng )覆(fù ),吴(wú )为(wéi )脣(chún )齿(chǐ ),不(bú )恤(xù )我(wǒ )难(nán )而(ér )背(bèi )盟(méng )徼(jiǎo )利(lì ),不(bú )义(yì )甚(shèn )矣(yǐ )。且(qiě )汉(hàn )已(yǐ )亡(wáng ),吴(wú )何(hé )得(dé )久(jiǔ )?我(wǒ )宁(níng )能(néng )为(wéi )吴(wú )降(jiàng )虏(lǔ )乎(hū )!”保(bǎo )城(chéng )缮(shàn )甲(jiǎ ),告(gào )誓(shì )将(jiāng )士(shì ),厉(lì )以(yǐ )节(jiē )义(yì ),莫(mò )不(bú )愤(fèn )激(jī )。吴(wú )人(rén )闻(wén )钟(zhōng )、邓(dèng )败(bài ),百(bǎi )城(chéng )无(wú )主(zhǔ ),有(yǒu )兼(jiān )蜀(shǔ )之(zhī )志(zhì ),而(ér )巴(bā )东(dōng )固(gù )守(shǒu ),兵(bīng )不(bú )得(dé )过(guò ),乃(nǎi )使(shǐ )抚(fǔ )军(jūn )步(bù )协(xié )率(lǜ )众(zhòng )而(ér )西(xī )。宪(xiàn )力(lì )弱(ruò )不(bú )能(néng )御(yù ),遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )杨(yáng )宗(zōng )突(tū )围(wéi )北(běi )出(chū ),告(gào )急(jí )于(yú )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )陈(chén )骞(qiān ),又(yòu )送(sòng )文(wén )武(wǔ )印(yìn )绶(shòu )、任(rèn )子(zǐ )诣(yì )晋(jìn )公(gōng )。协(xié )攻(gōng )永(yǒng )安(ān ),宪(xiàn )与(yǔ )战(zhàn ),大(dà )破(pò )之(zhī )。吴(wú )主(zhǔ )怒(nù ),复(fù )遣(qiǎn )镇(zhèn )军(jūn )陆(lù )抗(kàng )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )人(rén )增(zēng )宪(xiàn )之(zhī )围(wéi )。

三(sān )月(yuè ),丁(dīng )丑(chǒu ),以(yǐ )司(sī )空(kōng )王(wáng )祥(xiáng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),征(zhēng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )何(hé )曾(céng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),左(zuǒ )仆(pú )射(shè )荀(xún )顗(yǐ )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

己(jǐ )卯(mǎo ),进(jìn )晋(jìn )公(gōng )爵(jué )为(wéi )王(wáng ),增(zēng )封(fēng )十(shí )郡(jùn )。王(wáng )祥(xiáng )、何(hé )曾(céng )、荀(xún )顗(yǐ )共(gòng )诣(yì )晋(jìn )王(wáng ),顗(yǐ )谓(wèi )祥(xiáng )曰(yuē ):“相(xiàng )王(wáng )尊(zūn )重(zhòng ),何(hé )侯(hóu )与(yǔ )一(yī )朝(cháo )之(zhī )臣(chén )皆(jiē )已(yǐ )尽(jìn )敬(jìng ),今(jīn )日(rì )便(biàn )当(dāng )相(xiàng )率(lǜ )而(ér )拜(bài ),无(wú )所(suǒ )疑(yí )也(yě )。”祥(xiáng )曰(yuē ):“相(xiàng )国(guó )虽(suī )尊(zūn ),要(yào )是(shì )魏(wèi )之(zhī )宰(zǎi )相(xiàng ),吾(wú )等(děng )魏(wèi )之(zhī )三(sān )公(gōng ),王(wáng )、公(gōng )相(xiàng )去(qù )一(yī )阶(jiē )而(ér )已(yǐ ),安(ān )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )三(sān )公(gōng )可(kě )辄(zhé )拜(bài )人(rén )者(zhě )!损(sǔn )魏(wèi )朝(cháo )之(zhī )望(wàng ),亏(kuī )晋(jìn )王(wáng )之(zhī )德(dé ),君(jūn )子(zǐ )爱(ài )人(rén )以(yǐ )礼(lǐ ),我(wǒ )不(bú )为(wéi )也(yě )。”及(jí )入(rù ),顗(yǐ )遂(suí )拜(bài ),而(ér )祥(xiáng )独(dú )长(zhǎng )揖(yī )。王(wáng )谓(wèi )祥(xiáng )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )然(rán )后(hòu )知(zhī )君(jūn )见(jiàn )顾(gù )之(zhī )重(zhòng )也(yě )!”

刘(liú )禅(chán )举(jǔ )家(jiā )东(dōng )迁(qiān )洛(luò )阳(yáng ),时(shí )扰(rǎo )攘(rǎng )仓(cāng )卒(zú ),禅(chán )之(zhī )大(dà )臣(chén )无(wú )从(cóng )行(háng )者(zhě ),惟(wéi )秘(mì )书(shū )令(lìng )郤(qiè )正(zhèng )及(jí )殿(diàn )中(zhōng )督(dū )汝(rǔ )南(nán )张(zhāng )通(tōng )舍(shě )妻(qī )子(zǐ )单(dān )身(shēn )随(suí )禅(chán ),禅(chán )赖(lài )正(zhèng )相(xiàng )导(dǎo )宜(yí )适(shì ),举(jǔ )动(dòng )无(wú )阙(què ),乃(nǎi )慨(kǎi )然(rán )叹(tàn )息(xī ),恨(hèn )知(zhī )正(zhèng )之(zhī )晚(wǎn )。

初(chū ),汉(hàn )建(jiàn )棕(zōng )太(tài )守(shǒu )霍(huò )弋(yì )都(dōu )督(dū )南(nán )中(zhōng ),闻(wén )魏(wèi )兵(bīng )至(zhì ),欲(yù )赴(fù )成(chéng )都(dōu ),刘(liú )禅(chán )以(yǐ )备(bèi )敌(dí )既(jì )定(dìng ),不(bú )听(tīng )。成(chéng )都(dōu )不(bú )守(shǒu ),弋(yì )素(sù )服(fú )大(dà )临(lín )三(sān )日(rì )。诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )劝(quàn )弋(yì )宜(yí )速(sù )降(jiàng ),弋(yì )曰(yuē ):“今(jīn )道(dào )路(lù )隔(gé )塞(sāi ),未(wèi )详(xiáng )主(zhǔ )之(zhī )安(ān )危(wēi ),去(qù )就(jiù )大(dà )故(gù ),不(bú )可(kě )苟(gǒu )也(yě )。若(ruò )魏(wèi )以(yǐ )礼(lǐ )遇(yù )主(zhǔ )上(shàng ),则(zé )保(bǎo )境(jìng )而(ér )降(jiàng )不(bú )晚(wǎn )也(yě )。若(ruò )万(wàn )一(yī )危(wēi )辱(rǔ ),吾(wú )将(jiāng )以(yǐ )死(sǐ )拒(jù )之(zhī ),何(hé )论(lùn )迟(chí )速(sù )邪(xié )!”得(dé )禅(chán )东(dōng )迁(qiān )之(zhī )问(wèn ),始(shǐ )率(lǜ )六(liù )郡(jùn )将(jiāng )守(shǒu )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )人(rén )生(shēng )在(zài )三(sān ),事(shì )之(zhī )如(rú )一(yī ),惟(wéi )难(nán )所(suǒ )在(zài ),则(zé )致(zhì )其(qí )命(mìng )。今(jīn )臣(chén )国(guó )败(bài )主(zhǔ )附(fù ),守(shǒu )死(sǐ )无(wú )所(suǒ ),是(shì )以(yǐ )委(wěi )质(zhì ),不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )贰(èr )。”晋(jìn )王(wáng )善(shàn )之(zhī ),拜(bài )南(nán )中(zhōng )都(dōu )尉(wèi ),委(wěi )以(yǐ )本(běn )任(rèn )。

丁(dīng )亥(hài ),封(fēng )刘(liú )禅(chán )为(wéi )安(ān )乐(lè )公(gōng ),子(zǐ )孙(sūn )及(jí )群(qún )臣(chén )封(fēng )侯(hóu )者(zhě )五(wǔ )十(shí )馀(yú )人(rén )。晋(jìn )王(wáng )与(yǔ )禅(chán )宴(yàn ),为(wéi )之(zhī )作(zuò )故(gù )蜀(shǔ )伎(jì ),旁(páng )人(rén )皆(jiē )为(wéi )之(zhī )感(gǎn )怆(chuàng ),而(ér )禅(chán )喜(xǐ )笑(xiào )自(zì )若(ruò )。王(wáng )谓(wèi )贾(jiǎ )充(chōng )曰(yuē ):“人(rén )之(zhī )无(wú )情(qíng ),乃(nǎi )至(zhì )于(yú )是(shì )!虽(suī )使(shǐ )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )在(zài ),不(bú )能(néng )辅(fǔ )之(zhī )久(jiǔ )全(quán ),况(kuàng )姜(jiāng )维(wéi )邪(xié )!”他(tā )日(rì ),王(wáng )问(wèn )禅(chán )曰(yuē ):“颇(pō )思(sī )蜀(shǔ )否(fǒu )?”禅(chán )曰(yuē ):“此(cǐ )间(jiān )乐(lè ),不(bú )思(sī )蜀(shǔ )也(yě )。”郤(qiè )正(zhèng )闻(wén )之(zhī ),谓(wèi )禅(chán )曰(yuē ):“若(ruò )正(zhèng )后(hòu )问(wèn ),宜(yí )泣(qì )而(ér )答(dá ):‘先(xiān )人(rén )坟(fén )墓(mù ),远(yuǎn )在(zài )岷(mín )、蜀(shǔ ),乃(nǎi )心(xīn )西(xī )悲(bēi ),无(wú )日(rì )不(bú )思(sī )。”因(yīn )闭(bì )其(qí )目(mù )。”会(huì )王(wáng )复(fù )问(wèn ),祥(xiáng )对(duì )如(rú )前(qián ),王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )乃(nǎi )似(sì )郤(qiè )正(zhèng )语(yǔ )邪(xié )!”禅(chán )惊(jīng )视(shì )曰(yuē ):“诚(chéng )如(rú )尊(zūn )命(mìng )。”左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )笑(xiào )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),新(xīn )附(fù )督(dū )王(wáng )稚(zhì )浮(fú )海(hǎi )入(rù )吴(wú )句(jù )章(zhāng ),略(luè )其(qí )长(zhǎng )吏(lì )及(jí )男(nán )女(nǚ )二(èr )百(bǎi )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái )。

五(wǔ )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),晋(jìn )王(wáng )奏(zòu )复(fù )五(wǔ )等(děng )爵(jué ),封(fēng )骑(qí )督(dū )以(yǐ )上(shàng )六(liù )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。

甲(jiǎ )戌(xū ),改(gǎi )元(yuán )。

癸(guǐ )未(wèi ),追(zhuī )命(mìng )舞(wǔ )阳(yáng )主(zhǔ )理(lǐ )侯(hóu )懿(yì )为(wéi )晋(jìn )宣(xuān )王(wáng ),忠(zhōng )武(wǔ )侯(hóu )师(shī )为(wéi )景(jǐng )王(wáng )。

罗(luó )宪(xiàn )被(bèi )攻(gōng )凡(fán )六(liù )月(yuè ),救(jiù )援(yuán )不(bú )到(dào ),城(chéng )中(zhōng )疾(jí )病(bìng )太(tài )半(bàn )。或(huò )说(shuō )宪(xiàn )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),宪(xiàn )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )城(chéng )主(zhǔ ),百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )仰(yǎng )。危(wēi )不(bú )能(néng )安(ān ),急(jí )而(ér )弃(qì )之(zhī ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )为(wéi )也(yě ),毕(bì )命(mìng )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ )!”陈(chén )骞(qiān )言(yán )于(yú )晋(jìn )王(wáng ),遣(qiǎn )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )胡(hú )烈(liè )将(jiāng )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )攻(gōng )西(xī )陵(líng )以(yǐ )救(jiù )宪(xiàn )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),吴(wú )师(shī )退(tuì )。晋(jìn )王(wáng )使(shǐ )宪(xiàn )因(yīn )仍(réng )旧(jiù )任(rèn ),加(jiā )陵(líng )江(jiāng )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )万(wàn )年(nián )亭(tíng )侯(hóu )。

晋(jìn )王(wáng )奏(zòu )使(shǐ )司(sī )空(kōng )荀(xún )顗(yǐ )定(dìng )礼(lǐ )仪(yí ),中(zhōng )护(hù )军(jūn )贾(jiǎ )充(chōng )正(zhèng )法(fǎ )律(lǜ ),尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )裴(péi )秀(xiù )议(yì )官(guān )制(zhì ),太(tài )保(bǎo )郑(zhèng )冲(chōng )总(zǒng )而(ér )裁(cái )焉(yān )。

吴(wú )分(fèn )交(jiāo )州(zhōu )置(zhì )广(guǎng )州(zhōu )。

吴(wú )主(zhǔ )寝(qǐn )疾(jí ),口(kǒu )不(bú )能(néng )言(yán ),乃(nǎi )手(shǒu )书(shū )呼(hū )丞(chéng )相(xiàng )濮(pú )阳(yáng )兴(xìng )入(rù ),令(lìng )子(zǐ )л出(chū )拜(bài )之(zhī )。休(xiū )把(bǎ )兴(xìng )臂(bì ),把(bǎ )л以(yǐ )托(tuō )之(zhī )。癸(guǐ )未(wèi ),吴(wú )主(zhǔ )殂(cú ),谥(shì )曰(yuē )景(jǐng )帝(dì )。群(qún )臣(chén )尊(zūn )硃(zhū )皇(huáng )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。

吴(wú )人(rén )以(yǐ )蜀(shǔ )初(chū )亡(wáng ),交(jiāo )趾(zhǐ )携(xié )叛(pàn ),国(guó )内(nèi )恐(kǒng )惧(jù ),欲(yù )得(dé )长(zhǎng )君(jūn )。左(zuǒ )典(diǎn )军(jūn )万(wàn )尝(cháng )为(wéi )乌(wū )程(chéng )令(lìng ),与(yǔ )乌(wū )程(chéng )侯(hóu )皓(hào )相(xiàng )善(shàn ),称(chēng )“皓(hào )才(cái )识(shí )明(míng )断(duàn ),长(zhǎng )沙(shā )桓(huán )王(wáng )之(zhī )俦(chóu )也(yě );又(yòu )加(jiā )之(zhī )好(hǎo )学(xué ),奉(fèng )遵(zūn )法(fǎ )度(dù )。”屡(lǚ )言(yán )之(zhī )于(yú )丞(chéng )相(xiàng )兴(xìng )、左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )布(bù ),兴(xìng )、布(bù )说(shuō )硃(zhū )太(tài )后(hòu ),欲(yù )以(yǐ )皓(hào )为(wéi )嗣(sì )。硃(zhū )后(hòu )曰(yuē ):“我(wǒ )寡(guǎ )妇(fù )人(rén ),安(ān )知(zhī )社(shè )稷(jì )之(zhī )虑(lǜ ),苟(gǒu )吴(wú )国(guó )无(wú )陨(yǔn ),宗(zōng )庙(miào )有(yǒu )赖(lài ),可(kě )矣(yǐ )。”于(yú )是(shì )遂(suí )迎(yíng )立(lì )皓(hào ),改(gǎi )元(yuán )元(yuán )兴(xìng ),大(dà )赦(shè )。

八(bā )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),命(mìng )中(zhōng )抚(fǔ )军(jūn )司(sī )马(mǎ )炎(yán )副(fù )贰(èr )相(xiàng )国(guó )事(shì )。

初(chū ),钟(zhōng )会(huì )之(zhī )伐(fá )汉(hàn )也(yě ),辛(xīn )宪(xiàn )英(yīng )谓(wèi )其(qí )夫(fū )之(zhī )从(cóng )子(zǐ )羊(yáng )祜(hù )曰(yuē ):“会(huì )在(zài )事(shì )纵(zòng )恣(zì ),非(fēi )持(chí )久(jiǔ )处(chù )下(xià )之(zhī )道(dào ),吾(wú )畏(wèi )其(qí )有(yǒu )他(tā )志(zhì )也(yě )。”会(huì )请(qǐng )其(qí )子(zǐ )郎(láng )中(zhōng )琇(xiù )为(wéi )参(cān )军(jūn ),宪(xiàn )英(yīng )忧(yōu )曰(yuē ):“他(tā )日(rì )吾(wú )为(wéi )国(guó )忧(yōu ),今(jīn )日(rì )难(nán )至(zhì )吾(wú )家(jiā )矣(yǐ )。”琇(xiù )固(gù )请(qǐng )于(yú )晋(jìn )王(wáng ),王(wáng )不(bú )听(tīng )。宪(xiàn )英(yīng )谓(wèi )琇(xiù )曰(yuē ):“行(háng )矣(yǐ ),戒(jiè )之(zhī ),军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )间(jiān ),可(kě )以(yǐ )济(jì )者(zhě ),其(qí )惟(wéi )仁(rén )恕(shù )乎(hū )!”琇(xiù )竟(jìng )以(yǐ )全(quán )归(guī )。癸(guǐ )巳(sì ),诏(zhào )以(yǐ )琇(xiù )尝(cháng )谏(jiàn )会(huì )反(fǎn ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),以(yǐ )司(sī )马(mǎ )炎(yán )为(wéi )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

辛(xīn )未(wèi ),诏(zhào )以(yǐ )吕(lǚ )兴(xìng )为(wéi )安(ān )南(nán )将(jiāng )军(jūn ),都(dōu )督(dū )交(jiāo )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),以(yǐ )南(nán )中(zhōng )监(jiān )军(jūn )霍(huò )弋(yì )遥(yáo )领(lǐng )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),得(dé )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )选(xuǎn )用(yòng )长(zhǎng )吏(lì )。弋(yì )表(biǎo )遣(qiǎn )建(jiàn )宁(níng )爨(cuàn )谷(gǔ )为(wéi )交(jiāo )趾(zhǐ )太(tài )守(shǒu ),率(lǜ )牙(yá )门(mén )董(dǒng )元(yuán )、毛(máo )炅(guì )、孟(mèng )幹(gàn )、孟(mèng )通(tōng )、爨(cuàn )能(néng )、李(lǐ )松(sōng )、王(wáng )素(sù )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )助(zhù )兴(xìng )。未(wèi )至(zhì ),兴(xìng )为(wéi )其(qí )功(gōng )曹(cáo )李(lǐ )统(tǒng )所(suǒ )杀(shā )。

吴(wú )主(zhǔ )贬(biǎn )硃(zhū )太(tài )后(hòu )为(wéi )景(jǐng )皇(huáng )后(hòu ),追(zhuī )谥(shì )父(fù )和(hé )曰(yuē )文(wén )皇(huáng )帝(dì ),尊(zūn )母(mǔ )何(hé )氏(shì )为(wéi )太(tài )后(hòu )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào )以(yǐ )寿(shòu )春(chūn )所(suǒ )获(huò )吴(wú )相(xiàng )国(guó )参(cān )军(jūn )事(shì )徐(xú )绍(shào )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),水(shuǐ )曹(cáo )掾(yuàn )孙(sūn )彧(yù )为(wéi )给(gěi )事(shì )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng ),以(yǐ )使(shǐ )于(yú )吴(wú ),其(qí )家(jiā )人(rén )在(zài )此(cǐ )者(zhě )悉(xī )听(tīng )自(zì )随(suí ),不(bú )必(bì )使(shǐ )还(hái ),以(yǐ )开(kāi )广(guǎng )大(dà )信(xìn )。晋(jìn )王(wáng )因(yīn )政(zhèng )书(shū )吴(wú )主(zhǔ ),谕(yù )以(yǐ )祸(huò )福(fú )。

初(chū ),晋(jìn )王(wáng )娶(qǔ )王(wáng )肃(sù )之(zhī )女(nǚ ),生(shēng )炎(yán )及(jí )攸(yōu ),以(yǐ )攸(yōu )继(jì )景(jǐng )王(wáng )后(hòu )。攸(yōu )性(xìng )孝(xiào )友(yǒu ),多(duō )材(cái )艺(yì ),清(qīng )和(hé )平(píng )允(yǔn ),名(míng )闻(wén )过(guò )于(yú )炎(yán )。晋(jìn )王(wáng )爱(ài )之(zhī ),常(cháng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )者(zhě ),景(jǐng )王(wáng )之(zhī )天(tiān )下(xià )也(yě ),吾(wú )摄(shè )居(jū )相(xiàng )位(wèi ),百(bǎi )年(nián )之(zhī )后(hòu ),大(dà )业(yè )宜(yí )归(guī )攸(yōu )。”炎(yán )立(lì )发(fā )委(wěi )地(dì ),手(shǒu )垂(chuí )过(guò )膝(xī ),尝(cháng )从(cóng )容(róng )问(wèn )裴(péi )秀(xiù )曰(yuē ):“人(rén )有(yǒu )相(xiàng )否(fǒu )?”因(yīn )以(yǐ )异(yì )相(xiàng )示(shì )之(zhī )。秀(xiù )由(yóu )是(shì )归(guī )心(xīn )。羊(yáng )琇(xiù )与(yǔ )炎(yán )善(shàn ),为(wéi )炎(yán )画(huà )策(cè ),察(chá )时(shí )政(zhèng )所(suǒ )宜(yí )损(sǔn )益(yì ),皆(jiē )令(lìng )炎(yán )豫(yù )记(jì )之(zhī ),以(yǐ )备(bèi )晋(jìn )王(wáng )访(fǎng )问(wèn )。晋(jìn )王(wáng )欲(yù )以(yǐ )攸(yōu )为(wéi )世(shì )子(zǐ ),山(shān )涛(tāo )曰(yuē ):“废(fèi )长(zhǎng )立(lì )少(shǎo ),违(wéi )礼(lǐ )不(bú )祥(xiáng )。”贾(jiǎ )充(chōng )曰(yuē ):“中(zhōng )抚(fǔ )军(jūn )有(yǒu )君(jūn )人(rén )之(zhī )德(dé ),不(bú )可(kě )易(yì )也(yě )。”何(hé )曾(céng )、裴(péi )秀(xiù )曰(yuē ):“中(zhōng )抚(fǔ )军(jūn )聪(cōng )明(míng )神(shén )武(wǔ ),有(yǒu )超(chāo )世(shì )之(zhī )才(cái ),人(rén )望(wàng )既(jì )茂(mào ),天(tiān )表(biǎo )如(rú )此(cǐ ),固(gù )非(fēi )人(rén )臣(chén )之(zhī )相(xiàng )也(yě )。”晋(jìn )王(wáng )由(yóu )是(shì )意(yì )定(dìng ),丙(bǐng )午(wǔ ),立(lì )炎(yán )为(wéi )世(shì )子(zǐ )。

吴(wú )主(zhǔ )封(fēng )太(tài )子(zǐ )及(jí )其(qí )三(sān )弟(dì )皆(jiē )为(wéi )王(wáng ),立(lì )妃(fēi )滕(téng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。

初(chū ),吴(wú )主(zhǔ )之(zhī )立(lì ),发(fā )优(yōu )诏(zhào ),恤(xù )士(shì )民(mín ),开(kāi )仓(cāng )廪(lǐn ),振(zhèn )贫(pín )乏(fá ),科(kē )出(chū )宫(gōng )女(nǚ )以(yǐ )配(pèi )无(wú )妻(qī )者(zhě ),禽(qín )兽(shòu )养(yǎng )于(yú )苑(yuàn )中(zhōng )者(zhě )皆(jiē )放(fàng )之(zhī )。当(dāng )时(shí )翕(xī )然(rán )称(chēng )为(wéi )明(míng )主(zhǔ )。及(jí )既(jì )得(dé )志(zhì ),粗(cū )暴(bào )矣(yǐ )盈(yíng ),多(duō )忌(jì )讳(huì ),好(hǎo )酒(jiǔ )色(sè ),大(dà )小(xiǎo )失(shī )望(wàng ),濮(pú )阳(yáng )兴(xìng )、张(zhāng )布(bù )窃(qiè )悔(huǐ )之(zhī )。或(huò )谮(zèn )诸(zhū )吴(wú )主(zhǔ ),十(shí )一(yī )月(yuè ),朔(shuò ),兴(xìng )、布(bù )入(rù )朝(cháo ),吴(wú )主(zhǔ )执(zhí )之(zhī ),徙(xǐ )于(yú )广(guǎng )州(zhōu ),道(dào )杀(shā )之(zhī ),夷(yí )三(sān )族(zú )。以(yǐ )后(hòu )父(fù )滕(téng )牧(mù )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。牧(mù ),胤(yìn )之(zhī )族(zú )人(rén )也(yě )。

是(shì )岁(suì ),罢(bà )屯(tún )田(tián )官(guān )。

阅读:25162

打赏捐助〔Donate〕>>>

《魏纪十》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库