儒增篇【登录】

《论衡》 > 卷八 > 《儒增篇》 > 拼音版

儒(rú )书(shū )称(chēng ):“尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )德(dé ),至(zhì )优(yōu )至(zhì )大(dà ),天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng ),一(yī )人(rén )不(bú )刑(xíng )。”又(yòu )言(yán ):“文(wén )、武(wǔ )之(zhī )隆(lóng ),遗(yí )在(zài )成(chéng )、康(kāng ),刑(xíng )错(cuò )不(bú )用(yòng )四(sì )十(shí )余(yú )年(nián )。”是(shì )欲(yù )称(chēng )尧(yáo )、舜(shùn ),褒(bāo )文(wén )、武(wǔ )也(yě )。夫(fū )为(wéi )言(yán )不(bú )益(yì ),则(zé )美(měi )不(bú )足(zú )称(chēng );为(wéi )文(wén )不(bú )渥(wò ),则(zé )事(shì )不(bú )足(zú )褒(bāo )。尧(yáo )、舜(shùn )虽(suī )优(yōu ),不(bú )能(néng )使(shǐ )一(yī )人(rén )不(bú )刑(xíng );文(wén )、武(wǔ )虽(suī )盛(shèng ),不(bú )能(néng )使(shǐ )刑(xíng )不(bú )用(yòng )。言(yán )其(qí )犯(fàn )刑(xíng )者(zhě )少(shǎo ),用(yòng )刑(xíng )希(xī )疏(shū ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )一(yī )人(rén )不(bú )刑(xíng ),刑(xíng )错(cuò )不(bú )用(yòng ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )能(néng )使(shǐ )一(yī )人(rén )不(bú )刑(xíng ),则(zé )能(néng )使(shǐ )一(yī )国(guó )不(bú )伐(fá );能(néng )使(shǐ )刑(xíng )错(cuò )不(bú )用(yòng ),则(zé )能(néng )使(shǐ )兵(bīng )寝(qǐn )不(bú )施(shī )。案(àn )尧(yáo )伐(fá )丹(dān )水(shuǐ ),舜(shùn )征(zhēng )有(yǒu )苗(miáo ),四(sì )子(zǐ )服(fú )罪(zuì ),刑(xíng )兵(bīng )设(shè )用(yòng )。成(chéng )王(wáng )之(zhī )时(shí ),四(sì )国(guó )篡(cuàn )畔(pàn ),淮(huái )夷(yí )、徐(xú )戎(róng ),并(bìng )为(wéi )患(huàn )害(hài )。夫(fū )刑(xíng )人(rén )用(yòng )刀(dāo ),伐(fá )人(rén )用(yòng )兵(bīng ),罪(zuì )人(rén )用(yòng )法(fǎ ),诛(zhū )人(rén )用(yòng )武(wǔ )。武(wǔ )、法(fǎ )不(bú )殊(shū ),兵(bīng )、刀(dāo )不(bú )异(yì )。巧(qiǎo )论(lùn )之(zhī )人(rén ),不(bú )能(néng )别(bié )也(yě )。夫(fū )德(dé )劣(liè )故(gù )用(yòng )兵(bīng ),犯(fàn )法(fǎ )故(gù )施(shī )刑(xíng )。刑(xíng )与(yǔ )兵(bīng ),犹(yóu )足(zú )与(yǔ )翼(yì )也(yě ),走(zǒu )用(yòng )足(zú ),飞(fēi )用(yòng )翼(yì )。形(xíng )体(tǐ )虽(suī )异(yì ),其(qí )行(háng )身(shēn )同(tóng )。刑(xíng )之(zhī )与(yǔ )兵(bīng ),全(quán )众(zhòng )禁(jìn )邪(xié ),其(qí )实(shí )一(yī )也(yě )。称(chēng )兵(bīng )之(zhī )用(yòng ),言(yán )刑(xíng )之(zhī )不(bú )施(shī ),是(shì )犹(yóu )人(rén )〔身(shēn )〕缺(quē )目(mù )完(wán ),以(yǐ )目(mù )完(wán )称(chēng )人(rén )体(tǐ )全(quán ),不(bú )可(kě )从(cóng )也(yě )。人(rén )桀(jié )於(yú )刺(cì )虎(hǔ ),怯(qiè )於(yú )击(jī )人(rén ),而(ér )以(yǐ )刺(cì )虎(hǔ )称(chēng )谓(wèi )之(zhī )勇(yǒng ),不(bú )可(kě )听(tīng )也(yě )。身(shēn )无(wú )败(bài )缺(quē ),勇(yǒng )无(wú )不(bú )进(jìn ),乃(nǎi )为(wéi )全(quán )耳(ěr )。今(jīn )称(chēng )“一(yī )人(rén )不(bú )刑(xíng ),”不(bú )言(yán )一(yī )兵(bīng )不(bú )用(yòng );褒(bāo )“刑(xíng )错(cuò )不(bú )用(yòng ),”不(bú )言(yán )一(yī )人(rén )不(bú )畔(pàn ):未(wèi )得(dé )为(wéi )优(yōu ),未(wèi )可(kě )谓(wèi )盛(shèng )也(yě )。

儒(rú )书(shū )称(chēng ):“楚(chǔ )养(yǎng )由(yóu )基(jī )善(shàn )射(shè ),射(shè )一(yī )杨(yáng )叶(yè ),百(bǎi )发(fā )能(néng )百(bǎi )中(zhōng )之(zhī )。”是(shì )称(chēng )其(qí )巧(qiǎo )於(yú )射(shè )也(yě )。夫(fū )言(yán )其(qí )时(shí )射(shè )一(yī )杨(yáng )叶(yè )中(zhōng )之(zhī ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )百(bǎi )发(fā )而(ér )百(bǎi )中(zhōng ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )一(yī )杨(yáng )叶(yè )射(shè )而(ér )中(zhōng )之(zhī ),中(zhōng )之(zhī )一(yī )再(zài ),行(háng )败(bài )穿(chuān )不(bú )可(kě )复(fù )射(shè )矣(yǐ )。如(rú )就(jiù )叶(yè )悬(xuán )於(yú )树(shù )而(ér )射(shè )之(zhī ),虽(suī )不(bú )欲(yù )射(shè )叶(yè ),杨(yáng )叶(yè )繁(fán )茂(mào ),自(zì )中(zhōng )之(zhī )矣(yǐ )。是(shì )必(bì )使(shǐ )上(shàng )取(qǔ )杨(yáng )叶(yè ),一(yī )一(yī )更(gèng )置(zhì )地(dì )而(ér )射(shè )之(zhī )也(yě )。射(shè )之(zhī )数(shù )十(shí )行(háng ),足(zú )以(yǐ )见(jiàn )巧(qiǎo );观(guān )其(qí )射(shè )之(zhī )者(zhě )亦(yì )皆(jiē )知(zhī )射(shè )工(gōng ),亦(yì )必(bì )不(bú )至(zhì )於(yú )百(bǎi ),明(míng )矣(yǐ )。言(yán )事(shì )者(zhě )好(hǎo )增(zēng )巧(qiǎo )美(měi ),数(shù )十(shí )中(zhōng )之(zhī ),则(zé )言(yán )其(qí )百(bǎi )中(zhōng )矣(yǐ )。百(bǎi )与(yǔ )千(qiān ),数(shù )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。实(shí )欲(yù )言(yán )“十(shí )”则(zé )言(yán )“百(bǎi )”,百(bǎi )则(zé )言(yán )“千(qiān )”矣(yǐ )。是(shì )与(yǔ )《书(shū )》言(yán )“协(xié )和(hé )万(wàn )邦(bāng )”,《诗(shī )》曰(yuē )“子(zǐ )孙(sūn )千(qiān )亿(yì )”,同(tóng )一(yī )意(yì )也(yě )。

儒(rú )书(shū )言(yán ):“卫(wèi )有(yǒu )忠(zhōng )臣(chén )弘(hóng )演(yǎn ),为(wéi )卫(wèi )哀(āi )公(gōng )使(shǐ ),未(wèi )还(hái ),狄(dí )人(rén )攻(gōng )哀(āi )公(gōng )而(ér )杀(shā )之(zhī ),尽(jìn )食(shí )其(qí )肉(ròu ),独(dú )舍(shě )其(qí )肝(gān )。弘(hóng )演(yǎn )使(shǐ )还(hái ),致(zhì )命(mìng )於(yú )肝(gān ),痛(tòng )哀(āi )公(gōng )之(zhī )死(sǐ ),身(shēn )肉(ròu )尽(jìn ),肝(gān )无(wú )所(suǒ )附(fù ),引(yǐn )刀(dāo )自(zì )刳(kū )其(qí )腹(fù ),尽(jìn )出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí ),乃(nǎi )内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān )而(ér )死(sǐ )。”言(yán )此(cǐ )者(zhě ),欲(yù )称(chēng )其(qí )忠(zhōng )矣(yǐ )。言(yán )其(qí )自(zì )刳(kū )内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān )而(ér )死(sǐ ),可(kě )也(yě );言(yán )尽(jìn )出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí )乃(nǎi )内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

人(rén )以(yǐ )刃(rèn )相(xiàng )刺(cì ),中(zhōng )五(wǔ )藏(cáng )辄(zhé )死(sǐ )。何(hé )则(zé )?五(wǔ )藏(cáng ),气(qì )之(zhī )主(zhǔ )也(yě ),犹(yóu )头(tóu ),脉(mò )之(zhī )凑(còu )也(yě )。头(tóu )一(yī )断(duàn ),手(shǒu )不(bú )能(néng )取(qǔ )他(tā )人(rén )之(zhī )头(tóu )著(zhe )之(zhī )於(yú )颈(jǐng ),奈(nài )何(hé )独(dú )能(néng )先(xiān )出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí ),乃(nǎi )内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān )?腹(fù )实(shí )出(chū ),辄(zhé )死(sǐ ),则(zé )手(shǒu )不(bú )能(néng )复(fù )把(bǎ )矣(yǐ )。如(rú )先(xiān )内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān ),乃(nǎi )出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí ),则(zé )文(wén )当(dāng )言(yán )“内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān ),出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí )。”今(jīn )先(xiān )言(yán )“尽(jìn )出(chū )其(qí )腹(fù )实(shí ),内(nèi )哀(āi )公(gōng )之(zhī )肝(gān ),”又(yòu )言(yán )“尽(jìn )”,增(zēng )其(qí )实(shí )也(yě )。

儒(rú )书(shū )言(yán ):“楚(chǔ )熊(xióng )渠(qú )子(zǐ )出(chū ),见(jiàn )寝(qǐn )石(shí ),以(yǐ )为(wéi )伏(fú )虎(hǔ ),将(jiāng )弓(gōng )射(shè )之(zhī ),矢(shǐ )没(méi )其(qí )卫(wèi )。”或(huò )曰(yuē ):养(yǎng )由(yóu )基(jī )见(jiàn )寝(qǐn )石(shí ),以(yǐ )为(wéi )兕(sì )也(yě ),射(shè )之(zhī ),矢(shǐ )饮(yǐn )羽(yǔ )。”或(huò )言(yán ):“李(lǐ )广(guǎng )”。便(biàn )是(shì )熊(xióng )渠(qú )、养(yǎng )由(yóu )基(jī )、李(lǐ )广(guǎng )主(zhǔ )名(míng )不(bú )审(shěn ),无(wú )实(shí )也(yě )。或(huò )以(yǐ )为(wéi )“虎(hǔ )”,或(huò )以(yǐ )为(wéi )“兕(sì )”,兕(sì )、虎(hǔ )俱(jù )猛(měng ),一(yī )实(shí )也(yě )。或(huò )言(yán )“没(méi )卫(wèi )”,或(huò )言(yán )饮(yǐn )羽(yǔ ),羽(yǔ )则(zé )卫(wèi ),言(yán )不(bú )同(tóng )耳(ěr ),要(yào )取(qǔ )以(yǐ )寝(qǐn )石(shí )似(sì )虎(hǔ )、兕(sì ),畏(wèi )惧(jù )加(jiā )精(jīng ),射(shè )之(zhī )入(rù )深(shēn )也(yě )。夫(fū )言(yán )以(yǐ )寝(qǐn )石(shí )为(wéi )虎(hǔ ),射(shè )之(zhī )矢(shǐ )入(rù ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )没(méi )卫(wèi ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )见(jiàn )似(sì )虎(hǔ )者(zhě ),意(yì )以(yǐ )为(wéi )是(shì ),张(zhāng )弓(gōng )射(shè )之(zhī ),盛(shèng )精(jīng )加(jiā )意(yì ),则(zé )其(qí )见(jiàn )真(zhēn )虎(hǔ ),与(yǔ )是(shì )无(wú )异(yì )。射(shè )似(sì )虎(hǔ )之(zhī )石(shí ),矢(shǐ )入(rù )没(méi )卫(wèi ),若(ruò )射(shè )真(zhēn )虎(hǔ )之(zhī )身(shēn ),矢(shǐ )洞(dòng )度(dù )乎(hū )?石(shí )之(zhī )质(zhì )难(nán )射(shè ),肉(ròu )易(yì )射(shè )也(yě )。以(yǐ )射(shè )难(nán )没(méi )卫(wèi )言(yán )之(zhī ),则(zé )其(qí )射(shè )易(yì )者(zhě )洞(dòng )不(bú )疑(yí )矣(yǐ )。善(shàn )射(shè )者(zhě )能(néng )射(shè )远(yuǎn )中(zhōng )微(wēi ),不(bú )失(shī )毫(háo )厘(lí ),安(ān )能(néng )使(shǐ )弓(gōng )弩(nǔ )更(gèng )多(duō )力(lì )乎(hū )?养(yǎng )由(yóu )基(jī )从(cóng )军(jūn ),射(shè )晋(jìn )侯(hóu )中(zhōng )其(qí )目(mù )。夫(fū )以(yǐ )匹(pǐ )夫(fū )射(shè )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),其(qí )加(jiā )精(jīng )倍(bèi )力(lì ),必(bì )与(yǔ )射(shè )寝(qǐn )石(shí )等(děng )。当(dāng )中(zhōng )晋(jìn )侯(hóu )之(zhī )目(mù )也(yě ),可(kě )复(fù )洞(dòng )达(dá )於(yú )项(xiàng )乎(hū )?如(rú )洞(dòng )达(dá )於(yú )项(xiàng ),晋(jìn )侯(hóu )宜(yí )死(sǐ )。

车(chē )张(zhāng )十(shí )石(shí )之(zhī )弩(nǔ ),恐(kǒng )不(bú )能(néng )入(rù )〔石(shí )〕一(yī )寸(cùn ),〔矢(shǐ )〕摧(cuī )为(wéi )三(sān ),况(kuàng )以(yǐ )一(yī )人(rén )之(zhī )力(lì ),引(yǐn )微(wēi )弱(ruò )之(zhī )弓(gōng ),虽(suī )加(jiā )精(jīng )诚(chéng ),安(ān )能(néng )没(méi )卫(wèi )?人(rén )之(zhī )精(jīng )乃(nǎi )气(qì )也(yě ),气(qì )乃(nǎi )力(lì )也(yě )。有(yǒu )水(shuǐ )火(huǒ )之(zhī )难(nán ),惶(huáng )惑(huò )恐(kǒng )惧(jù ),举(jǔ )徙(xǐ )器(qì )物(wù ),精(jīng )诚(chéng )至(zhì )矣(yǐ ),素(sù )举(jǔ )一(yī )石(shí )者(zhě ),倍(bèi )举(jǔ )二(èr )石(shí )。然(rán )则(zé ),见(jiàn )伏(fú )石(shí )射(shè )之(zhī ),精(jīng )诚(chéng )倍(bèi )故(gù ),不(bú )过(guò )入(rù )一(yī )寸(cùn ),如(rú )何(hé )谓(wèi )之(zhī )没(méi )卫(wèi )乎(hū )?如(rú )有(yǒu )好(hǎo )用(yòng )剑(jiàn )者(zhě ),见(jiàn )寝(qǐn )石(shí ),惧(jù )而(ér )斫(zhuó )之(zhī ),可(kě )复(fù )谓(wèi )能(néng )断(duàn )石(shí )乎(hū )?以(yǐ )勇(yǒng )夫(fū )空(kōng )拳(quán )而(ér )暴(bào )虎(hǔ )者(zhě ),卒(zú )然(rán )见(jiàn )寝(qǐn )石(shí ),以(yǐ )手(shǒu )椎(zhuī )之(zhī ),能(néng )令(lìng )石(shí )有(yǒu )迹(jì )乎(hū )?巧(qiǎo )人(rén )之(zhī )精(jīng ),与(yǔ )拙(zhuō )人(rén )等(děng );古(gǔ )人(rén )之(zhī )诚(chéng )与(yǔ )今(jīn )人(rén )同(tóng )。使(shǐ )当(dāng )今(jīn )射(shè )工(gōng ),射(shè )禽(qín )兽(shòu )於(yú )野(yě ),其(qí )欲(yù )得(dé )之(zhī ),不(bú )余(yú )精(jīng )力(lì )乎(hū )?及(jí )其(qí )中(zhōng )兽(shòu ),不(bú )过(guò )数(shù )寸(cùn )。跌(diē )误(wù )中(zhōng )石(shí ),不(bú )能(néng )内(nèi )锋(fēng ),箭(jiàn )摧(cuī )折(shé )矣(yǐ )。夫(fū )如(rú )是(shì ),儒(rú )书(shū )之(zhī )言(yán )楚(chǔ )熊(xióng )渠(qú )子(zǐ )、养(yǎng )由(yóu )基(jī )、李(lǐ )广(guǎng )射(shè )寝(qǐn )石(shí ),矢(shǐ )没(méi )卫(wèi )饮(yǐn )羽(yǔ )者(zhě ),皆(jiē )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

儒(rú )书(shū )称(chēng ):“鲁(lǔ )般(bān )、墨(mò )子(zǐ )之(zhī )巧(qiǎo ),刻(kè )木(mù )为(wéi )鸢(yuān ),飞(fēi )之(zhī )三(sān )日(rì )而(ér )不(bú )集(jí )”。夫(fū )言(yán )其(qí )以(yǐ )木(mù )为(wéi )鸢(yuān )飞(fēi )之(zhī ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )三(sān )日(rì )不(bú )集(jí ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )刻(kè )木(mù )为(wéi )鸢(yuān )以(yǐ )象(xiàng )鸢(yuān )形(xíng ),安(ān )能(néng )飞(fēi )而(ér )不(bú )集(jí )乎(hū )?既(jì )能(néng )飞(fēi )翔(xiáng ),安(ān )能(néng )至(zhì )於(yú )三(sān )日(rì )?如(rú )审(shěn )有(yǒu )机(jī )关(guān ),一(yī )飞(fēi )遂(suí )翔(xiáng ),不(bú )可(kě )复(fù )下(xià ),则(zé )当(dāng )言(yán )遂(suí )飞(fēi ),不(bú )当(dāng )言(yán )三(sān )日(rì )。犹(yóu )世(shì )传(chuán )言(yán )曰(yuē ):“鲁(lǔ )般(bān )巧(qiǎo ),亡(wáng )其(qí )母(mǔ )也(yě )。”言(yán )巧(qiǎo )工(gōng )为(wéi )母(mǔ )作(zuò )木(mù )车(chē )马(mǎ )、木(mù )人(rén )御(yù )者(zhě ),机(jī )关(guān )备(bèi )具(jù ),载(zǎi )母(mǔ )其(qí )上(shàng ),一(yī )驱(qū )不(bú )还(hái ),遂(suí )失(shī )其(qí )母(mǔ )。如(rú )木(mù )鸢(yuān )机(jī )关(guān )备(bèi )具(jù ),与(yǔ )木(mù )车(chē )马(mǎ )等(děng ),则(zé )遂(suí )飞(fēi )不(bú )集(jí )。机(jī )关(guān )为(wéi )须(xū )臾(yú )间(jiān ),不(bú )能(néng )远(yuǎn )过(guò )三(sān )日(rì ),则(zé )木(mù )车(chē )等(děng )亦(yì )宜(yí )三(sān )日(rì )止(zhǐ )於(yú )道(dào )路(lù ),无(wú )为(wéi )径(jìng )去(qù )以(yǐ )失(shī )其(qí )母(mǔ )。二(èr )者(zhě )必(bì )失(shī )实(shí )者(zhě )矣(yǐ )。

书(shū )说(shuō ):孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )能(néng )容(róng )於(yú )世(shì ),周(zhōu )流(liú )游(yóu )说(shuō )七(qī )十(shí )余(yú )国(guó ),未(wèi )尝(cháng )得(dé )安(ān )。夫(fū )言(yán )周(zhōu )流(liú )不(bú )遇(yù ),可(kě )也(yě );言(yán )干(gàn )七(qī )十(shí )国(guó ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

案(àn )《论(lùn )语(yǔ )》之(zhī )篇(piān )、诸(zhū )子(zǐ )之(zhī )书(shū ),孔(kǒng )子(zǐ )自(zì )卫(wèi )反(fǎn )鲁(lǔ ),在(zài )陈(chén )绝(jué )粮(liáng ),削(xuē )迹(jì )於(yú )卫(wèi ),忘(wàng )味(wèi )於(yú )齐(qí ),伐(fá )树(shù )於(yú )宋(sòng ),并(bìng )费(fèi )与(yǔ )顿(dùn )牟(móu ),至(zhì )不(bú )能(néng )十(shí )国(guó )。传(chuán )言(yán )七(qī )十(shí )国(guó ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。或(huò )时(shí )干(gàn )十(shí )数(shù )国(guó )也(yě ),七(qī )十(shí )之(zhī )说(shuō ),文(wén )书(shū )传(chuán )之(zhī ),因(yīn )言(yán )干(gàn )七(qī )十(shí )国(guó )矣(yǐ )。

《论(lùn )语(yǔ )》曰(yuē ):“孔(kǒng )子(zǐ )问(wèn )公(gōng )叔(shū )文(wén )子(zǐ )於(yú )公(gōng )明(míng )贾(jiǎ )曰(yuē ):‘信(xìn )乎(hū ),夫(fū )子(zǐ )不(bú )言(yán )、不(bú )笑(xiào )、不(bú )取(qǔ )乎(hū )?’公(gōng )明(míng )贾(jiǎ )对(duì )曰(yuē ):‘以(yǐ )告(gào )者(zhě ),过(guò )也(yě )。夫(fū )子(zǐ )时(shí )然(rán )後(hòu )言(yán ),人(rén )不(bú )厌(yàn )其(qí )言(yán )也(yě );乐(lè )然(rán )後(hòu )笑(xiào ),人(rén )不(bú )厌(yàn )其(qí )笑(xiào )也(yě );义(yì )然(rán )後(hòu )取(qǔ ),人(rén )不(bú )厌(yàn )其(qí )取(qǔ )也(yě )。’子(zǐ )曰(yuē ):‘岂(qǐ )其(qí )然(rán )乎(hū )!岂(qǐ )其(qí )然(rán )乎(hū )!’”夫(fū )公(gōng )叔(shū )文(wén )子(zǐ )实(shí )时(shí )言(yán )、时(shí )笑(xiào )、义(yì )取(qǔ ),人(rén )传(chuán )说(shuō )称(chēng )之(zhī );言(yán )其(qí )不(bú )言(yán )、不(bú )笑(xiào )、不(bú )取(qǔ )也(yě ),俗(sú )言(yán )竟(jìng )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

书(shū )言(yán ):秦(qín )缪(miù )公(gōng )伐(fá )郑(zhèng ),过(guò )晋(jìn )不(bú )假(jiǎ )途(tú ),晋(jìn )襄(xiāng )公(gōng )率(lǜ )羌(qiāng )戎(róng )要(yào )击(jī )於(yú )崤(xiáo )塞(sāi )之(zhī )下(xià ),匹(pǐ )马(mǎ )只(zhī )轮(lún )无(wú )反(fǎn )者(zhě )。时(shí )秦(qín )遣(qiǎn )三(sān )大(dà )夫(fū )孟(mèng )明(míng )视(shì )、西(xī )乞(qǐ )术(shù )、白(bái )乙(yǐ )丙(bǐng )皆(jiē )得(dé )复(fù )还(hái )。夫(fū )三(sān )大(dà )夫(fū )复(fù )还(hái ),车(chē )马(mǎ )必(bì )有(yǒu )归(guī )者(zhě );文(wén )言(yán )匹(pǐ )马(mǎ )只(zhī )轮(lún )无(wú )反(fǎn )者(zhě ),增(zēng )其(qí )实(shí )也(yě )。

书(shū )称(chēng ):“齐(qí )之(zhī )孟(mèng )尝(cháng ),魏(wèi )之(zhī )信(xìn )陵(líng ),赵(zhào )之(zhī )平(píng )原(yuán ),楚(chǔ )之(zhī )春(chūn )申(shēn )君(jūn ),待(dài )士(shì )下(xià )客(kè ),招(zhāo )会(huì )四(sì )方(fāng ),各(gè )三(sān )千(qiān )人(rén )。”欲(yù )言(yán )下(xià )士(shì )之(zhī )至(zhì ),趋(qū )之(zhī )者(zhě )众(zhòng )也(yě )。夫(fū )言(yán )士(shì )多(duō ),可(kě )也(yě );言(yán )其(qí )三(sān )千(qiān ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

四(sì )君(jūn )虽(suī )好(hǎo )士(shì ),士(shì )至(zhì )虽(suī )众(zhòng ),不(bú )过(guò )各(gè )千(qiān )余(yú )人(rén )。书(shū )则(zé )言(yán )三(sān )千(qiān )矣(yǐ )。夫(fū )言(yán )众(zhòng )必(bì )言(yán )千(qiān )数(shù ),言(yán )少(shǎo )则(zé )言(yán )无(wú )一(yī )。世(shì )俗(sú )之(zhī )情(qíng ),言(yán )事(shì )之(zhī )失(shī )也(yě )。

传(chuán )记(jì )言(yán ):“高(gāo )子(zǐ )羔(gāo )之(zhī )丧(sàng )亲(qīn ),泣(qì )血(xuè )三(sān )年(nián )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )齿(chǐ )。君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )难(nán )。”难(nán )为(wéi )故(gù )也(yě )。夫(fū )不(bú )以(yǐ )为(wéi )非(fēi )实(shí )而(ér )以(yǐ )为(wéi )难(nán ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )言(yán )误(wù )矣(yǐ )。高(gāo )子(zǐ )泣(qì )血(xuè ),殆(dài )必(bì )有(yǒu )之(zhī )。何(hé )则(zé )?荆(jīng )和(hé )献(xiàn )宝(bǎo )於(yú )楚(chǔ ),楚(chǔ )刖(yuè )其(qí )足(zú ),痛(tòng )宝(bǎo )不(bú )进(jìn ),己(jǐ )情(qíng )不(bú )达(dá ),泣(qì )涕(tì ),涕(tì )尽(jìn )因(yīn )续(xù )以(yǐ )血(xuè )。今(jīn )高(gāo )子(zǐ )痛(tòng )亲(qīn ),哀(āi )极(jí )涕(tì )竭(jié )血(xuè )随(suí )而(ér )出(chū ),实(shí )也(yě )。而(ér )云(yún )三(sān )年(nián )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )齿(chǐ ),是(shì )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

言(yán )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )齿(chǐ ),欲(yù )言(yán )其(qí )不(bú )言(yán )、不(bú )笑(xiào )也(yě )。孝(xiào )子(zǐ )丧(sàng )亲(qīn )不(bú )笑(xiào ),可(kě )也(yě ),安(ān )得(dé )不(bú )言(yán )?言(yán )安(ān )得(dé )不(bú )见(jiàn )齿(chǐ )?孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“言(yán )不(bú )文(wén )。”或(huò )时(shí )不(bú )言(yán ),传(chuán )则(zé )言(yán )其(qí )不(bú )见(jiàn )齿(chǐ );或(huò )时(shí )传(chuán )则(zé )言(yán )其(qí )不(bú )见(jiàn )齿(chǐ )三(sān )年(nián )矣(yǐ )。高(gāo )宗(zōng )谅(liàng )阴(yīn ),三(sān )年(nián )不(bú )言(yán )。尊(zūn )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )言(yán ),而(ér )其(qí )文(wén )言(yán )不(bú )言(yán ),犹(yóu )疑(yí )於(yú )增(zēng ),况(kuàng )高(gāo )子(zǐ )位(wèi )贱(jiàn ),而(ér )曰(yuē )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )齿(chǐ ),是(shì )必(bì )增(zēng )益(yì )之(zhī )也(yě )。

儒(rú )书(shū )言(yán ):禽(qín )息(xī )荐(jiàn )百(bǎi )里(lǐ )奚(xī ),缪(miù )公(gōng )未(wèi )听(tīng ),禽(qín )息(xī )出(chū ),当(dāng )门(mén )仆(pú )头(tóu )碎(suì )首(shǒu )而(ér )死(sǐ )。缪(miù )公(gōng )痛(tòng )之(zhī ),乃(nǎi )用(yòng )百(bǎi )里(lǐ )奚(xī )。此(cǐ )言(yán )贤(xián )者(zhě )荐(jiàn )善(shàn ),不(bú )爱(ài )其(qí )死(sǐ ),仆(pú )头(tóu )碎(suì )首(shǒu )而(ér )死(sǐ ),以(yǐ )达(dá )其(qí )友(yǒu )也(yě )。世(shì )士(shì )相(xiàng )激(jī ),文(wén )书(shū )传(chuán )称(chēng )之(zhī ),莫(mò )谓(wèi )不(bú )然(rán )。夫(fū )仆(pú )头(tóu )以(yǐ )荐(jiàn )善(shàn ),古(gǔ )今(jīn )有(yǒu )之(zhī )。禽(qín )息(xī )仆(pú )头(tóu ),盖(gài )其(qí )实(shí )也(yě );言(yán )碎(suì )首(shǒu )而(ér )死(sǐ ),是(shì )增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )人(rén )之(zhī )扣(kòu )头(tóu ),痛(tòng )者(zhě )血(xuè )流(liú ),虽(suī )忿(fèn )恨(hèn )惶(huáng )恐(kǒng ),无(wú )碎(suì )首(shǒu )者(zhě )。非(fēi )首(shǒu )不(bú )可(kě )碎(suì ),人(rén )力(lì )不(bú )能(néng )自(zì )碎(suì )也(yě )。执(zhí )刃(rèn )刎(wěn )颈(jǐng ),树(shù )锋(fēng )刺(cì )胸(xiōng ),锋(fēng )刃(rèn )之(zhī )助(zhù ),故(gù )手(shǒu )足(zú )得(dé )成(chéng )势(shì )也(yě )。言(yán )禽(qín )息(xī )举(jǔ )椎(zhuī )自(zì )击(jī ),首(shǒu )碎(suì ),不(bú )足(zú )怪(guài )也(yě );仆(pú )头(tóu )碎(suì )首(shǒu ),力(lì )不(bú )能(néng )自(zì )将(jiāng )也(yě )。有(yǒu )扣(kòu )头(tóu )而(ér )死(sǐ )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )使(shǐ )头(tóu )破(pò )首(shǒu )碎(suì )者(zhě )也(yě )。此(cǐ )时(shí )或(huò )扣(kòu )头(tóu )荐(jiàn )百(bǎi )里(lǐ )奚(xī ),世(shì )空(kōng )言(yán )其(qí )死(sǐ );若(ruò )或(huò )扣(kòu )头(tóu )而(ér )死(sǐ ),世(shì )空(kōng )言(yán )其(qí )首(shǒu )碎(suì )也(yě )。

儒(rú )书(shū )言(yán ):荆(jīng )轲(kē )为(wéi )燕(yàn )太(tài )子(zǐ )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),操(cāo )匕(bǐ )首(shǒu )之(zhī )剑(jiàn ),刺(cì )之(zhī )不(bú )得(dé )。秦(qín )王(wáng )拔(bá )剑(jiàn )击(jī )之(zhī )。轲(kē )以(yǐ )匕(bǐ )首(shǒu )掷(zhì )秦(qín )王(wáng )不(bú )中(zhōng ),中(zhōng )铜(tóng )柱(zhù ),入(rù )尺(chǐ )。欲(yù )言(yán )匕(bǐ )首(shǒu )之(zhī )利(lì ),荆(jīng )轲(kē )势(shì )盛(shèng ),投(tóu )锐(ruì )利(lì )之(zhī )刃(rèn ),陷(xiàn )坚(jiān )强(qiáng )之(zhī )柱(zhù ),称(chēng )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )勇(yǒng ),故(gù )增(zēng )益(yì )其(qí )事(shì )也(yě )。夫(fū )言(yán )入(rù )铜(tóng )柱(zhù ),实(shí )也(yě );言(yán )其(qí )入(rù )尺(chǐ ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

夫(fū )铜(tóng )虽(suī )不(bú )若(ruò )匕(bǐ )首(shǒu )坚(jiān )刚(gāng ),入(rù )之(zhī )不(bú )过(guò )数(shù )寸(cùn ),殆(dài )不(bú )能(néng )入(rù )尺(chǐ )。以(yǐ )入(rù )尺(chǐ )言(yán )之(zhī ),设(shè )中(zhōng )秦(qín )王(wáng ),匕(bǐ )首(shǒu )洞(dòng )过(guò )乎(hū )?车(chē )张(zhāng )十(shí )石(shí )之(zhī )弩(nǔ ),射(shè )垣(yuán )木(mù )之(zhī )表(biǎo ),尚(shàng )不(bú )能(néng )入(rù )尺(chǐ )。以(yǐ )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )手(shǒu )力(lì ),投(tóu )轻(qīng )小(xiǎo )之(zhī )匕(bǐ )首(shǒu ),身(shēn )被(bèi )龙(lóng )渊(yuān )之(zhī )剑(jiàn )刃(rèn ),入(rù )坚(jiān )刚(gāng )之(zhī )铜(tóng )柱(zhù ),是(shì )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )力(lì )劲(jìn )於(yú )十(shí )石(shí )之(zhī )弩(nǔ ),铜(tóng )柱(zhù )之(zhī )坚(jiān )不(bú )若(ruò )木(mù )表(biǎo )之(zhī )刚(gāng )也(yě )。世(shì )称(chēng )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )勇(yǒng ),不(bú )言(yán )其(qí )多(duō )力(lì )。多(duō )力(lì )之(zhī )人(rén ),莫(mò )若(ruò )孟(mèng )贲(bēn )。使(shǐ )孟(mèng )贲(bēn )挝(wō )铜(tóng )柱(zhù ),能(néng )〔洞(dòng )〕出(chū )一(yī )尺(chǐ )乎(hū )?此(cǐ )亦(yì )或(huò )时(shí )匕(bǐ )首(shǒu )利(lì )若(ruò )干(gàn )将(jiāng )、莫(mò )邪(xié ),所(suǒ )刺(cì )无(wú )前(qián ),所(suǒ )击(jī )无(wú )下(xià ),故(gù )有(yǒu )入(rù )尺(chǐ )之(zhī )效(xiào )。夫(fū )称(chēng )干(gàn )将(jiāng )、莫(mò )邪(xié ),亦(yì )过(guò )其(qí )实(shí )。刺(cì )击(jī )无(wú )前(qián )下(xià ),亦(yì )入(rù )铜(tóng )柱(zhù )尺(chǐ )之(zhī )类(lèi )也(yě )。

儒(rú )书(shū )言(yán ):“董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )读(dú )《春(chūn )秋(qiū )》,专(zhuān )精(jīng )一(yī )思(sī ),志(zhì )不(bú )在(zài )他(tā ),三(sān )年(nián )不(bú )窥(kuī )园(yuán )菜(cài )。”夫(fū )言(yán )不(bú )窥(kuī )园(yuán )菜(cài ),实(shí )也(yě );言(yán )三(sān )年(nián ),增(zēng )之(zhī )也(yě )。

仲(zhòng )舒(shū )虽(suī )精(jīng ),亦(yì )时(shí )解(jiě )休(xiū ),解(jiě )休(xiū )之(zhī )间(jiān ),犹(yóu )宜(yí )游(yóu )於(yú )门(mén )庭(tíng )之(zhī )侧(cè );则(zé )能(néng )至(zhì )门(mén )庭(tíng ),何(hé )嫌(xián )不(bú )窥(kuī )园(yuán )菜(cài )?闻(wén )用(yòng )精(jīng )者(zhě ),察(chá )物(wù )不(bú )见(jiàn ),存(cún )道(dào )以(yǐ )亡(wáng )身(shēn );不(bú )闻(wén )不(bú )至(zhì )门(mén )庭(tíng ),坐(zuò )思(sī )三(sān )年(nián ),不(bú )及(jí )窥(kuī )园(yuán )也(yě )。《尚(shàng )书(shū )毋(wú )佚(yì )》曰(yuē )“君(jūn )子(zǐ )所(suǒ )其(qí )毋(wú )逸(yì ),先(xiān )知(zhī )稼(jià )穑(sè )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),乃(nǎi )佚(yì )”。者(zhě )也(yě )。人(rén )之(zhī )筋(jīn )骨(gǔ ),非(fēi )木(mù )非(fēi )石(shí ),不(bú )能(néng )不(bú )解(jiě )。故(gù )张(zhāng )而(ér )不(bú )弛(chí ),文(wén )王(wáng )不(bú )为(wéi );弛(chí )而(ér )不(bú )张(zhāng ),文(wén )王(wáng )不(bú )行(háng );一(yī )弛(chí )一(yī )张(zhāng ),文(wén )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )常(cháng )。圣(shèng )人(rén )材(cái )优(yōu ),尚(shàng )有(yǒu )弛(chí )张(zhāng )之(zhī )时(shí )。仲(zhòng )舒(shū )材(cái )力(lì )劣(liè )於(yú )圣(shèng ),安(ān )能(néng )用(yòng )精(jīng )三(sān )年(nián )不(bú )休(xiū )?

儒(rú )书(shū )言(yán ):夏(xià )之(zhī )方(fāng )盛(shèng )也(yě ),远(yuǎn )方(fāng )图(tú )物(wù ),贡(gòng )金(jīn )九(jiǔ )牧(mù ),铸(zhù )鼎(dǐng )象(xiàng )物(wù ),而(ér )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),故(gù )入(rù )山(shān )泽(zé )不(bú )逢(féng )恶(è )物(wù ),用(yòng )辟(pì )神(shén )奸(jiān ),故(gù )能(néng )叶(yè )於(yú )上(shàng )下(xià ),以(yǐ )承(chéng )天(tiān )休(xiū )。

夫(fū )金(jīn )之(zhī )性(xìng ),物(wù )也(yě ),用(yòng )远(yuǎn )方(fāng )贡(gòng )之(zhī )为(wéi )美(měi ),铸(zhù )以(yǐ )为(wéi )鼎(dǐng ),用(yòng )象(xiàng )百(bǎi )物(wù )之(zhī )奇(qí ),安(ān )能(néng )入(rù )山(shān )泽(zé )不(bú )逢(féng )恶(è )物(wù ),辟(pì )除(chú )神(shén )奸(jiān )乎(hū )?周(zhōu )时(shí )天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng ),越(yuè )裳(shang )献(xiàn )白(bái )雉(zhì ),倭(wō )人(rén )贡(gòng )鬯(chàng )草(cǎo )。食(shí )白(bái )雉(zhì ),服(fú )鬯(chàng )草(cǎo ),不(bú )能(néng )除(chú )凶(xiōng );金(jīn )鼎(dǐng )之(zhī )器(qì ),安(ān )能(néng )辟(pì )奸(jiān )?且(qiě )九(jiǔ )鼎(dǐng )之(zhī )来(lái ),德(dé )盛(shèng )之(zhī )瑞(ruì )也(yě )。服(fú )瑞(ruì )应(yīng )之(zhī )物(wù ),不(bú )能(néng )致(zhì )福(fú )。男(nán )子(zǐ )服(fú )玉(yù ),女(nǚ )子(zǐ )服(fú )珠(zhū )。珠(zhū )玉(yù )於(yú )人(rén ),无(wú )能(néng )辟(pì )除(chú )。宝(bǎo )奇(qí )之(zhī )物(wù ),使(shǐ )为(wéi )兰(lán )服(fú ),作(zuò )牙(yá )身(shēn ),或(huò )言(yán )有(yǒu )益(yì )者(zhě ),九(jiǔ )鼎(dǐng )之(zhī )语(yǔ )也(yě )。夫(fū )九(jiǔ )鼎(dǐng )无(wú )能(néng )辟(pì )除(chú ),传(chuán )言(yán )能(néng )辟(pì )神(shén )奸(jiān ),是(shì )则(zé )书(shū )增(zēng )其(qí )文(wén )也(yě )。

世(shì )俗(sú )传(chuán )言(yán ):“周(zhōu )鼎(dǐng )不(bú )爨(cuàn )自(zì )沸(fèi );不(bú )投(tóu )物(wù ),物(wù )自(zì )出(chū )。”此(cǐ )则(zé )世(shì )俗(sú )增(zēng )其(qí )言(yán )也(yě ),儒(rú )书(shū )增(zēng )其(qí )文(wén )也(yě ),是(shì )使(shǐ )九(jiǔ )鼎(dǐng )以(yǐ )无(wú )怪(guài )空(kōng )为(wéi )神(shén )也(yě )。且(qiě )夫(fū )谓(wèi )周(zhōu )之(zhī )鼎(dǐng )神(shén )者(zhě ),何(hé )用(yòng )审(shěn )之(zhī )?周(zhōu )鼎(dǐng )之(zhī )金(jīn ),远(yuǎn )方(fāng )所(suǒ )贡(gòng ),禹(yǔ )得(dé )铸(zhù )以(yǐ )为(wéi )鼎(dǐng )也(yě )。其(qí )为(wéi )鼎(dǐng )也(yě ),有(yǒu )百(bǎi )物(wù )之(zhī )象(xiàng )。如(rú )为(wéi )远(yuǎn )方(fāng )贡(gòng )之(zhī )为(wéi )神(shén )乎(hū ),远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )物(wù )安(ān )能(néng )神(shén )?如(rú )以(yǐ )为(wéi )禹(yǔ )铸(zhù )之(zhī )为(wéi )神(shén )乎(hū ),禹(yǔ )圣(shèng )不(bú )能(néng )神(shén ),圣(shèng )人(rén )身(shēn )不(bú )能(néng )神(shén ),铸(zhù )器(qì )安(ān )能(néng )神(shén )?如(rú )以(yǐ )金(jīn )之(zhī )物(wù )为(wéi )神(shén )乎(hū ),则(zé )夫(fū )金(jīn )者(zhě )石(shí )之(zhī )类(lèi )也(yě ),石(shí )不(bú )能(néng )神(shén ),金(jīn )安(ān )能(néng )神(shén )?以(yǐ )有(yǒu )百(bǎi )物(wù )之(zhī )象(xiàng )为(wéi )神(shén )乎(hū ),夫(fū )百(bǎi )物(wù )之(zhī )象(xiàng )犹(yóu )雷(léi )樽(zūn )也(yě ),雷(léi )樽(zūn )刻(kè )画(huà )云(yún )雷(léi )之(zhī )形(xíng ),云(yún )雷(léi )在(zài )天(tiān ),神(shén )於(yú )百(bǎi )物(wù ),云(yún )雷(léi )之(zhī )象(xiàng )不(bú )能(néng )神(shén ),百(bǎi )物(wù )之(zhī )象(xiàng )安(ān )能(néng )神(shén )也(yě )?

传(chuán )言(yán ):秦(qín )灭(miè )周(zhōu ),周(zhōu )之(zhī )九(jiǔ )鼎(dǐng )入(rù )於(yú )秦(qín )。

案(àn )本(běn )事(shì ),周(zhōu )赧(nǎn )王(wáng )之(zhī )时(shí ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )攻(gōng )王(wáng )赧(nǎn ),王(wáng )赧(nǎn )惶(huáng )惧(jù )奔(bēn )秦(qín ),顿(dùn )首(shǒu )受(shòu )罪(zuì ),尽(jìn )献(xiàn )其(qí )邑(yì )三(sān )十(shí )六(liù )、口(kǒu )三(sān )万(wàn )。秦(qín )受(shòu )其(qí )献(xiàn )还(hái )王(wáng )赧(nǎn )。王(wáng )赧(nǎn )卒(zú ),秦(qín )王(wáng )取(qǔ )九(jiǔ )鼎(dǐng )宝(bǎo )器(qì )矣(yǐ )。若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),九(jiǔ )鼎(dǐng )在(zài )秦(qín )也(yě )。始(shǐ )皇(huáng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),北(běi )游(yóu )至(zhì )琅(láng )邪(xié ),还(hái )过(guò )彭(péng )城(chéng ),齐(qí )戒(jiè )祷(dǎo )祠(cí ),欲(yù )出(chū )周(zhōu )鼎(dǐng ),使(shǐ )千(qiān )人(rén )没(méi )泗(sì )水(shuǐ )之(zhī )中(zhōng ),求(qiú )弗(fú )能(néng )得(dé )。案(àn )时(shí ),昭(zhāo )王(wáng )之(zhī )後(hòu )三(sān )世(shì )得(dé )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì ),秦(qín )无(wú )危(wēi )乱(luàn )之(zhī )祸(huò ),鼎(dǐng )宜(yí )不(bú )亡(wáng ),亡(wáng )时(shí )殆(dài )在(zài )周(zhōu )。传(chuán )言(yán )王(wáng )赧(nǎn )奔(bēn )秦(qín ),秦(qín )取(qǔ )九(jiǔ )鼎(dǐng ),或(huò )时(shí )误(wù )也(yě )。传(chuán )又(yòu )言(yán ):“宋(sòng )太(tài )丘(qiū )社(shè )亡(wáng ),鼎(dǐng )没(méi )水(shuǐ )中(zhōng )彭(péng )城(chéng )下(xià ),其(qí )後(hòu )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )并(bìng )天(tiān )下(xià )。”若(ruò )此(cǐ )者(zhě ),鼎(dǐng )未(wèi )入(rù )秦(qín )也(yě )。其(qí )亡(wáng ),从(cóng )周(zhōu )去(qù )矣(yǐ ),未(wèi )为(wéi )神(shén )也(yě )。

春(chūn )秋(qiū )之(zhī )时(shí ),五(wǔ )石(shí )陨(yǔn )於(yú )宋(sòng )。五(wǔ )石(shí )者(zhě )星(xīng )也(yě ),星(xīng )之(zhī )去(qù )天(tiān ),犹(yóu )鼎(dǐng )之(zhī )亡(wáng )於(yú )地(dì )也(yě )。星(xīng )去(qù )天(tiān )不(bú )为(wéi )神(shén ),鼎(dǐng )亡(wáng )於(yú )地(dì )何(hé )能(néng )神(shén )?春(chūn )秋(qiū )之(zhī )时(shí ),三(sān )山(shān )亡(wáng ),犹(yóu )太(tài )丘(qiū )社(shè )之(zhī )去(qù )宋(sòng ),五(wǔ )星(xīng )之(zhī )去(qù )天(tiān )。三(sān )山(shān )亡(wáng ),五(wǔ )石(shí )陨(yǔn ),太(tài )丘(qiū )社(shè )去(qù ),皆(jiē )自(zì )有(yǒu )为(wéi )。然(rán )鼎(dǐng )亡(wáng ),亡(wáng )亦(yì )有(yǒu )应(yīng )也(yě )。未(wèi )可(kě )以(yǐ )亡(wáng )之(zhī )故(gù ),乃(nǎi )谓(wèi )之(zhī )神(shén )。如(rú )鼎(dǐng )与(yǔ )秦(qín )三(sān )山(shān )同(tóng )乎(hū ),亡(wáng )不(bú )能(néng )神(shén )。如(rú )有(yǒu )知(zhī )欲(yù )辟(pì )危(wēi )乱(luàn )之(zhī )祸(huò )乎(hū ),则(zé )更(gèng )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )时(shí )矣(yǐ )。衰(shuāi )乱(luàn )无(wú )道(dào ),莫(mò )过(guò )桀(jié )、纣(zhòu ),桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )时(shí ),鼎(dǐng )不(bú )亡(wáng )去(qù )。周(zhōu )之(zhī )衰(shuāi )乱(luàn ),未(wèi )若(ruò )桀(jié )、纣(zhòu )。留(liú )无(wú )道(dào )之(zhī )桀(jié )、纣(zhòu ),去(qù )衰(shuāi )末(mò )之(zhī )周(zhōu ),非(fēi )止(zhǐ )去(qù )之(zhī )宜(yí )神(shén )有(yǒu )知(zhī )之(zhī )验(yàn )也(yě )。或(huò )时(shí )周(zhōu )亡(wáng )之(zhī )时(shí ),将(jiāng )军(jūn )摎(jiū )人(rén )众(zhòng )见(jiàn )鼎(dǐng )盗(dào )取(qǔ ),奸(jiān )人(rén )铸(zhù )烁(shuò )以(yǐ )为(wéi )他(tā )器(qì ),始(shǐ )皇(huáng )求(qiú )不(bú )得(dé )也(yě )。後(hòu )因(yīn )言(yán )有(yǒu )神(shén )名(míng ),则(zé )空(kōng )生(shēng )没(méi )於(yú )泗(sì )水(shuǐ )之(zhī )语(yǔ )矣(yǐ )。

孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )时(shí ),赵(zhào )人(rén )新(xīn )垣(yuán )平(píng )上(shàng )言(yán ):“周(zhōu )鼎(dǐng )亡(wáng )在(zài )泗(sì )水(shuǐ )中(zhōng )。今(jīn )河(hé )溢(yì ),通(tōng )於(yú )泗(sì )水(shuǐ )。臣(chén )望(wàng )东(dōng )北(běi ),汾(fén )阴(yīn )直(zhí )有(yǒu )金(jīn )气(qì ),意(yì )周(zhōu )鼎(dǐng )出(chū )乎(hū )!兆(zhào )见(jiàn )弗(fú )迎(yíng )则(zé )不(bú )至(zhì )。”於(yú )是(shì )文(wén )帝(dì )使(shǐ )使(shǐ )治(zhì )庙(miào )汾(fén )阴(yīn ),南(nán )临(lín )河(hé ),欲(yù )祠(cí )出(chū )周(zhōu )鼎(dǐng )。人(rén )有(yǒu )上(shàng )书(shū )告(gào )新(xīn )垣(yuán )平(píng )所(suǒ )言(yán )神(shén )器(qì )事(shì )皆(jiē )诈(zhà )也(yě ),於(yú )是(shì )下(xià )平(píng )事(shì )於(yú )吏(lì )。吏(lì )治(zhì ),诛(zhū )新(xīn )垣(yuán )平(píng )。夫(fū )言(yán )鼎(dǐng )在(zài )泗(sì )水(shuǐ )中(zhōng ),犹(yóu )新(xīn )垣(yuán )平(píng )诈(zhà )言(yán )鼎(dǐng )有(yǒu )神(shén )气(qì )见(jiàn )也(yě )。

阅读:27056

打赏捐助〔Donate〕>>>

《儒增篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库