五行志中之上【登录】

《汉书》 > 志 > 《五行志中之上》 > 拼音版

经(jīng )曰(yuē ):“羞(xiū )用(yòng )五(wǔ )事(shì )。五(wǔ )事(shì ):一(yī )曰(yuē )貌(mào ),二(èr )曰(yuē )言(yán ),三(sān )曰(yuē )视(shì ),四(sì )曰(yuē )听(tīng ),五(wǔ )曰(yuē )思(sī )。貌(mào )曰(yuē )恭(gōng ),言(yán )曰(yuē )从(cóng ),视(shì )曰(yuē )明(míng ),听(tīng )曰(yuē )聪(cōng ),思(sī )曰(yuē )睿(ruì )。恭(gōng )作(zuò )肃(sù ),从(cóng )作(zuò )艾(ài ),明(míng )作(zuò )哲(zhé ),聪(cōng )作(zuò )谋(móu ),睿(ruì )作(zuò )圣(shèng )。休(xiū )征(zhēng ):曰(yuē )肃(sù ),时(shí )雨(yǔ )若(ruò );艾(ài ),时(shí )阳(yáng )若(ruò );哲(zhé ),时(shí )奥(ào )若(ruò );谋(móu ),时(shí )寒(hán )若(ruò );圣(shèng ),时(shí )风(fēng )若(ruò )。咎(jiù )征(zhēng );曰(yuē )狂(kuáng ),恒(héng )雨(yǔ )若(ruò );僭(jiàn ),恒(héng )阳(yáng )若(ruò );舒(shū ),恒(héng )奥(ào )若(ruò );急(jí ),恒(héng )寒(hán )若(ruò );F178,恒(héng )风(fēng )若(ruò )。”

传(chuán )曰(yuē ):“貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )肃(sù ),厥(jué )咎(jiù )狂(kuáng ),厥(jué )罚(fá )恒(héng )雨(yǔ ),厥(jué )极(jí )恶(è )。时(shí )则(zé )有(yǒu )服(fú )妖(yāo ),时(shí )则(zé )有(yǒu )龟(guī )孽(niè ),时(shí )则(zé )有(yǒu )鸡(jī )祸(huò ),时(shí )则(zé )有(yǒu )下(xià )体(tǐ )生(shēng )上(shàng )之(zhī )D058,时(shí )则(zé )有(yǒu )青(qīng )眚(shěng )青(qīng )祥(xiáng )。唯(wéi )金(jīn )沴(lì )木(mù )。”

说(shuō )曰(yuē ):凡(fán )草(cǎo )木(mù )之(zhī )类(lèi )谓(wèi )之(zhī )妖(yāo )。妖(yāo )犹(yóu )夭(yāo )胎(tāi ),言(yán )尚(shàng )微(wēi )。虫(chóng )豸(zhì )之(zhī )类(lèi )谓(wèi )之(zhī )孽(niè )。孽(niè )则(zé )牙(yá )孽(niè )矣(yǐ )。及(jí )六(liù )畜(chù )谓(wèi )之(zhī )祸(huò ),言(yán )其(qí )著(zhe )也(yě )。及(jí )人(rén ),谓(wèi )之(zhī )D058。D058,病(bìng )貌(mào ),言(yán )浸(jìn )深(shēn )也(yě )。甚(shèn )则(zé )异(yì )物(wù )生(shēng ),谓(wèi )之(zhī )眚(shěng );自(zì )外(wài )来(lái ),谓(wèi )之(zhī )祥(xiáng ),祥(xiáng )犹(yóu )祯(zhēn )也(yě )。气(qì )相(xiàng )伤(shāng ),谓(wèi )之(zhī )沴(lì )。沴(lì )犹(yóu )临(lín )莅(lì ),不(bú )和(hé )意(yì )也(yě )。每(měi )一(yī )事(shì )云(yún )“时(shí )则(zé )”以(yǐ )绝(jué )之(zhī ),言(yán )非(fēi )必(bì )俱(jù )至(zhì ),或(huò )有(yǒu )或(huò )亡(wáng ),或(huò )在(zài )前(qián )或(huò )在(zài )后(hòu )也(yě )。

孝(xiào )武(wǔ )时(shí ),夏(xià )侯(hóu )始(shǐ )昌(chāng )通(tōng )《五(wǔ )经(jīng )》,善(shàn )推(tuī )《五(wǔ )行(háng )传(chuán )》,以(yǐ )传(chuán )族(zú )子(zǐ )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng ),下(xià )及(jí )许(xǔ )商(shāng ),皆(jiē )以(yǐ )教(jiāo )所(suǒ )贤(xián )弟(dì )子(zǐ )。其(qí )传(chuán )与(yǔ )刘(liú )向(xiàng )同(tóng ),唯(wéi )刘(liú )歆(xīn )传(chuán )独(dú )异(yì )。貌(mào )之(zhī )不(bú )恭(gōng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )肃(sù )。肃(sù ),敬(jìng )也(yě )。内(nèi )曰(yuē )恭(gōng ),外(wài )曰(yuē )敬(jìng )。人(rén )君(jūn )行(háng )己(jǐ ),体(tǐ )貌(mào )不(bú )恭(gōng ),怠(dài )慢(màn )骄(jiāo )蹇(jiǎn ),则(zé )不(bú )能(néng )敬(jìng )万(wàn )事(shì ),失(shī )在(zài )狂(kuáng )易(yì ),故(gù )其(qí )咎(jiù )狂(kuáng )也(yě )。上(shàng )嫚(yuān )下(xià )暴(bào ),则(zé )阴(yīn )气(qì )胜(shèng ),故(gù )其(qí )罚(fá )常(cháng )雨(yǔ )也(yě )。水(shuǐ )伤(shāng )百(bǎi )谷(gǔ ),衣(yī )食(shí )不(bú )足(zú ),则(zé )奸(jiān )轨(guǐ )并(bìng )作(zuò ),故(gù )其(qí )极(jí )恶(è )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),民(mín )多(duō )被(bèi )刑(xíng ),或(huò )形(xíng )貌(mào )丑(chǒu )恶(è ),亦(yì )是(shì )也(yě )。风(fēng )俗(sú )狂(kuáng )慢(màn ),变(biàn )节(jiē )易(yì )度(dù ),则(zé )为(wéi )剽(piāo )轻(qīng )奇(qí )怪(guài )之(zhī )服(fú ),故(gù )有(yǒu )服(fú )妖(yāo )。水(shuǐ )类(lèi )动(dòng ),故(gù )有(yǒu )龟(guī )孽(niè )。于(yú )《易(yì )》,“巽(xùn )”为(wéi )鸡(jī ),鸡(jī )有(yǒu )冠(guàn )距(jù )文(wén )武(wǔ )之(zhī )貌(mào )。不(bú )为(wéi )威(wēi )仪(yí ),貌(mào )气(qì )毁(huǐ ),故(gù )有(yǒu )鸡(jī )祸(huò )。一(yī )曰(yuē ),水(shuǐ )岁(suì )鸡(jī )多(duō )死(sǐ )及(jí )为(wéi )怪(guài ),亦(yì )是(shì )也(yě )。上(shàng )失(shī )威(wēi )仪(yí ),则(zé )下(xià )有(yǒu )强(qiáng )臣(chén )害(hài )君(jūn )上(shàng )者(zhě ),故(gù )有(yǒu )下(xià )体(tǐ )生(shēng )于(yú )上(shàng )之(zhī )痾(kē )。木(mù )色(sè )青(qīng )、故(gù )有(yǒu )青(qīng )眚(shěng )青(qīng )祥(xiáng )。凡(fán )貌(mào )伤(shāng )者(zhě )病(bìng )木(mù )气(qì ),木(mù )气(qì )病(bìng )则(zé )金(jīn )沴(lì )之(zhī ),冲(chōng )气(qì )相(xiàng )通(tōng )也(yě )。于(yú )《易(yì )》,“震(zhèn )”在(zài )东(dōng )方(fāng ),为(wéi )春(chūn )为(wéi )木(mù )也(yě );“兑(duì )”在(zài )西(xī )方(fāng ),为(wéi )秋(qiū )为(wéi )金(jīn )也(yě );“离(lí )”在(zài )南(nán )方(fāng ),为(wéi )夏(xià )为(wéi )火(huǒ )也(yě );“坎(kǎn )”在(zài )北(běi )方(fāng ),为(wéi )冬(dōng )为(wéi )水(shuǐ )也(yě )。春(chūn )与(yǔ )秋(qiū ),日(rì )夜(yè )分(fèn ),寒(hán )暑(shǔ )平(píng ),是(shì )以(yǐ )金(jīn )木(mù )之(zhī )气(qì )易(yì )以(yǐ )相(xiàng )变(biàn ),故(gù )貌(mào )伤(shāng )则(zé )致(zhì )秋(qiū )阴(yīn )常(cháng )雨(yǔ ),言(yán )伤(shāng )则(zé )致(zhì )春(chūn )阳(yáng )常(cháng )旱(hàn )也(yě )。至(zhì )于(yú )冬(dōng )夏(xià ),日(rì )夜(yè )相(xiàng )反(fǎn ),寒(hán )暑(shǔ )殊(shū )绝(jué ),水(shuǐ )火(huǒ )之(zhī )气(qì )不(bú )得(dé )相(xiàng )并(bìng ),故(gù )视(shì )伤(shāng )常(cháng )奥(ào ),听(tīng )伤(shāng )常(cháng )寒(hán )者(zhě ),其(qí )气(qì )然(rán )也(yě )。逆(nì )之(zhī ),其(qí )极(jí )曰(yuē )恶(è );顺(shùn )之(zhī ),其(qí )福(fú )曰(yuē )攸(yōu )好(hǎo )德(dé )。刘(liú )韵(yùn )貌(mào )传(chuán )曰(yuē )有(yǒu )鳞(lín )虫(chóng )之(zhī )孽(niè ),羊(yáng )祸(huò ),鼻(bí )F0E2。说(shuō )以(yǐ )为(wéi )于(yú )天(tiān )文(wén )东(dōng )方(fāng )辰(chén )为(wéi )龙(lóng )星(xīng ),故(gù )为(wéi )鳞(lín )虫(chóng );于(yú )《易(yì )》,“兑(duì )”为(wéi )羊(yáng ),木(mù )为(wéi )金(jīn )所(suǒ )病(bìng ),故(gù )致(zhì )羊(yáng )祸(huò ),与(yǔ )常(cháng )雨(yǔ )同(tóng )应(yīng )。此(cǐ )说(shuō )非(fēi )是(shì )。春(chūn )与(yǔ )秋(qiū ),气(qì )阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )敌(dí ),木(mù )病(bìng )金(jīn )盛(shèng ),故(gù )能(néng )相(xiàng )并(bìng ),唯(wéi )此(cǐ )一(yī )事(shì )耳(ěr )。祸(huò )与(yǔ )妖(yāo )、F0E2、祥(xiáng )、眚(shěng )同(tóng )类(lèi ),不(bú )得(dé )独(dú )异(yì )。

史(shǐ )记(jì )成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián ),公(gōng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )周(zhōu ),单(dān )襄(xiāng )公(gōng )见(jiàn )晋(jìn )厉(lì )公(gōng )视(shì )远(yuǎn )步(bù )高(gāo ),告(gào )公(gōng )曰(yuē ):“晋(jìn )将(jiāng )有(yǒu )乱(luàn )。”鲁(lǔ )侯(hóu )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )天(tiān )道(dào )也(yě )?抑(yì )人(rén )故(gù )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“吾(wú )非(fēi )瞽(gǔ )史(shǐ ),焉(yān )知(zhī )天(tiān )道(dào )?吾(wú )见(jiàn )晋(jìn )君(jūn )之(zhī )容(róng ),殆(dài )必(bì )祸(huò )者(zhě )也(yě )。夫(fū )君(jūn )子(zǐ )目(mù )以(yǐ )定(dìng )体(tǐ ),足(zú )以(yǐ )从(cóng )之(zhī ),是(shì )以(yǐ )观(guān )其(qí )容(róng )而(ér )知(zhī )其(qí )心(xīn )矣(yǐ )。目(mù )以(yǐ )处(chù )谊(yì ),足(zú )以(yǐ )步(bù )目(mù )。晋(jìn )侯(hóu )视(shì )远(yuǎn )而(ér )足(zú )高(gāo ),目(mù )不(bú )在(zài )体(tǐ ),而(ér )足(zú )不(bú )步(bù )目(mù ),其(qí )心(xīn )必(bì )异(yì )矣(yǐ )。目(mù )、体(tǐ )不(bú )相(xiàng )从(cóng ),何(hé )以(yǐ )能(néng )久(jiǔ )?夫(fū )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),民(mín )之(zhī )大(dà )事(shì )也(yě ),于(yú )是(shì )乎(hū )观(guān )存(cún )亡(wáng )。故(gù )国(guó )将(jiāng )无(wú )咎(jiù ),其(qí )君(jūn )在(zài )会(huì ),步(bù )、言(yán )、视(shì )、听(tīng )必(bì )皆(jiē )无(wú )谪(zhé ),则(zé )可(kě )以(yǐ )知(zhī )德(dé )矣(yǐ )。视(shì )远(yuǎn ),曰(yuē )绝(jué )其(qí )谊(yì );足(zú )高(gāo ),曰(yuē )弃(qì )其(qí )德(dé );言(yán )爽(shuǎng ),曰(yuē )反(fǎn )其(qí )信(xìn );听(tīng )淫(yín ),曰(yuē )离(lí )其(qí )名(míng )。夫(fū )目(mù )以(yǐ )处(chù )谊(yì ),足(zú )以(yǐ )践(jiàn )德(dé ),口(kǒu )以(yǐ )庇(bì )信(xìn ),耳(ěr )以(yǐ )听(tīng )名(míng )者(zhě )也(yě ),故(gù )不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn )。偏(piān )丧(sàng )有(yǒu )咎(jiù );既(jì )丧(sàng ),则(zé )国(guó )从(cóng )之(zhī )。晋(jìn )侯(hóu )爽(shuǎng )二(èr ),吾(wú )是(shì )以(yǐ )云(yún )。”后(hòu )二(èr )年(nián ),晋(jìn )人(rén )杀(shā )厉(lì )公(gōng )。凡(fán )此(cǐ )属(shǔ ),皆(jiē )貌(mào )不(bú )恭(gōng )之(zhī )咎(jiù )云(yún )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》桓(huán )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián ),楚(chǔ )屈(qū )瑕(xiá )伐(fá )罗(luó ),斗(dòu )伯(bó )比(bǐ )送(sòng )之(zhī ),还(hái )谓(wèi )其(qí )驭(yù )曰(yuē ):“莫(mò )嚣(xiāo )必(bì )败(bài ),举(jǔ )止(zhǐ )高(gāo ),心(xīn )不(bú )固(gù )矣(yǐ )。”遽(jù )见(jiàn )楚(chǔ )子(zǐ )以(yǐ )告(gào )。楚(chǔ )子(zǐ )使(shǐ )赖(lài )人(rén )追(zhuī )之(zhī ),弗(fú )及(jí )。莫(mò )嚣(xiāo )行(háng ),遂(suí )无(wú )次(cì ),且(qiě )不(bú )设(shè )备(bèi )。及(jí )罗(luó ),罗(luó )人(rén )军(jūn )之(zhī ),大(dà )败(bài )。莫(mò )嚣(xiāo )缢(yì )死(sǐ )。

釐(lí )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián ),周(zhōu )使(shǐ )内(nèi )史(shǐ )过(guò )赐(cì )晋(jìn )惠(huì )公(gōng )命(mìng ),受(shòu )玉(yù ),惰(duò )。过(guò )归(guī )告(gào )王(wáng )曰(yuē ):“晋(jìn )侯(hóu )其(qí )无(wú )后(hòu )乎(hū )!王(wáng )赐(cì )之(zhī )命(mìng ),而(ér )惰(duò )于(yú )受(shòu )瑞(ruì ),先(xiān )自(zì )弃(qì )也(yě )已(yǐ ),其(qí )何(hé )继(jì )之(zhī )有(yǒu )!礼(lǐ ),国(guó )之(zhī )干(gàn )也(yě );敬(jìng ),礼(lǐ )之(zhī )舆(yú )也(yě )。不(bú )敬(jìng )则(zé )礼(lǐ )不(bú )行(háng ),礼(lǐ )不(bú )行(háng )则(zé )上(shàng )下(xià )昏(hūn ),何(hé )以(yǐ )长(zhǎng )世(shì )!”二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),晋(jìn )惠(huì )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )怀(huái )公(gōng )立(lì ),晋(jìn )人(rén )杀(shā )之(zhī ),更(gèng )立(lì )文(wén )公(gōng )。

成(chéng )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián ),晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )郤(qiè )绮(qǐ )乞(qǐ )师(shī )于(yú )鲁(lǔ ),将(jiāng )事(shì )不(bú )敬(jìng )。孟(mèng )献(xiàn )子(zǐ )曰(yuē ):“郤(qiè )氏(shì )其(qí )亡(wáng )乎(hū )!礼(lǐ ),身(shēn )之(zhī )干(gàn )也(yě );敬(jìng ),身(shēn )之(zhī )基(jī )也(yě )。郤(qiè )子(zǐ )无(wú )基(jī )。且(qiě )先(xiān )君(jūn )之(zhī )嗣(sì )卿(qīng )也(yě ),受(shòu )命(mìng )以(yǐ )求(qiú )师(shī ),将(jiāng )社(shè )稷(jì )是(shì )卫(wèi ),而(ér )惰(duò )弃(qì )君(jūn )命(mìng )也(yě ),不(bú )亡(wáng )何(hé )为(wéi )!”十(shí )七(qī )年(nián ),郤(qiè )氏(shì )亡(wáng )。

成(chéng )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián ),诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )王(wáng ),遂(suí )从(cóng )刘(liú )康(kāng )公(gōng )伐(fá )秦(qín )。成(chéng )肃(sù )公(gōng )受(shòu )脤(shèn )于(yú )社(shè ),不(bú )敬(jìng )。刘(liú )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ),民(mín )受(shòu )天(tiān )地(dì )之(zhī )中(zhōng )以(yǐ )生(shēng ),所(suǒ )谓(wèi )命(mìng )也(yě )。是(shì )以(yǐ )有(yǒu )礼(lǐ )义(yì )动(dòng )作(zuò )威(wēi )仪(yí )之(zhī )则(zé ),以(yǐ )定(dìng )命(mìng )也(yě )。能(néng )者(zhě )养(yǎng )以(yǐ )之(zhī )福(fú ),不(bú )能(néng )者(zhě )败(bài )以(yǐ )取(qǔ )祸(huò ),是(shì )故(gù )君(jūn )子(zǐ )勤(qín )礼(lǐ ),小(xiǎo )人(rén )尽(jìn )力(lì )。勤(qín )礼(lǐ )莫(mò )如(rú )致(zhì )敬(jìng ),尽(jìn )力(lì )莫(mò )如(rú )惇(dūn )笃(dǔ )。敬(jìng )在(zài )养(yǎng )神(shén ),笃(dǔ )在(zài )守(shǒu )业(yè )。国(guó )之(zhī )大(dà )事(shì ),在(zài )祀(sì )与(yǔ )戎(róng )。祀(sì )有(yǒu )执(zhí )膰(pán ),戎(róng )有(yǒu )受(shòu )脤(shèn ),神(shén )之(zhī )大(dà )节(jiē )也(yě )。今(jīn )成(chéng )子(zǐ )惰(duò ),弃(qì )其(qí )命(mìng )矣(yǐ ),其(qí )不(bú )反(fǎn )乎(hū )!”五(wǔ )月(yuè ),成(chéng )肃(sù )公(gōng )卒(zú )。

成(chéng )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián ),卫(wèi )定(dìng )公(gōng )享(xiǎng )苦(kǔ )成(chéng )叔(shū ),甯(níng )惠(huì )子(zǐ )相(xiàng )。苦(kǔ )成(chéng )叔(shū )敖(áo ),甯(níng )曰(yuē ):“苦(kǔ )成(chéng )家(jiā )其(qí )亡(wáng )乎(hū )!古(gǔ )之(zhī )为(wéi )享(xiǎng )食(shí )也(yě ),以(yǐ )观(guān )威(wēi )仪(yí )省(shěng )祸(huò )福(fú )也(yě )。故(gù )《诗(shī )》曰(yuē ):‘兕(sì )觥(gōng )其(qí )觩(qiú ),旨(zhǐ )酒(jiǔ )思(sī )柔(róu ),匪(fěi )敖(áo )匪(fěi )傲(ào ),万(wàn )福(fú )来(lái )求(qiú )。’今(jīn )夫(fū )子(zǐ )傲(ào ),取(qǔ )祸(huò )之(zhī )道(dào )也(yě )。”后(hòu )三(sān )年(nián ),苦(kǔ )成(chéng )家(jiā )亡(wáng )。

襄(xiāng )公(gōng )七(qī )年(nián ),卫(wèi )孙(sūn )文(wén )子(zǐ )聘(pìn )于(yú )鲁(lǔ ),君(jūn )登(dēng )亦(yì )登(dēng )。叔(shū )孙(sūn )穆(mù )子(zǐ )相(xiàng ),趋(qū )进(jìn )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )会(huì ),寡(guǎ )君(jūn )未(wèi )尝(cháng )后(hòu )卫(wèi )君(jūn )。今(jīn )吾(wú )子(zǐ )不(bú )后(hòu )寡(guǎ )君(jūn ),寡(guǎ )君(jūn )未(wèi )知(zhī )所(suǒ )过(guò ),吾(wú )子(zǐ )其(qí )少(shǎo )安(ān )!孙(sūn )子(zǐ )亡(wáng )辞(cí ),亦(yì )亡(wáng )悛(quān )容(róng )。穆(mù )子(zǐ )曰(yuē ):“孙(sūn )子(zǐ )必(bì )亡(wáng ),为(wéi )臣(chén )而(ér )君(jūn ),过(guò )而(ér )不(bú )悛(quān ),亡(wáng )之(zhī )本(běn )也(yě )。”十(shí )四(sì )年(nián ),孙(sūn )子(zǐ )逐(zhú )其(qí )君(jūn )而(ér )外(wài )叛(pàn )。

襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),蔡(cài )景(jǐng )侯(hóu )归(guī )自(zì )晋(jìn ),入(rù )于(yú )郑(zhèng )。郑(zhèng )伯(bó )享(xiǎng )之(zhī ),不(bú )敬(jìng )。子(zǐ )产(chǎn )曰(yuē ):“蔡(cài )君(jūn )其(qí )不(bú )免(miǎn )乎(hū )!曰(yuē )其(qí )过(guò )此(cǐ )也(yě ),君(jūn )使(shǐ )子(zǐ )展(zhǎn )往(wǎng )劳(láo )于(yú )东(dōng )门(mén ),而(ér )敖(áo )。吾(wú )曰(yuē ):‘犹(yóu )将(jiāng )更(gèng )之(zhī )。’今(jīn )还(hái ),受(shòu )享(xiǎng )而(ér )惰(duò ),乃(nǎi )其(qí )心(xīn )也(yě )。君(jūn )小(xiǎo )国(guó ),事(shì )大(dà )国(guó ),而(ér )惰(duò )敖(áo )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )心(xīn ),将(jiāng )得(dé )死(sǐ )乎(hū )?君(jūn )若(ruò )不(bú )免(miǎn ),必(bì )由(yóu )其(qí )子(zǐ )。淫(yín )而(ér )不(bú )父(fù ),如(rú )是(shì )者(zhě )必(bì )有(yǒu )子(zǐ )祸(huò )。”三(sān )十(shí )年(nián ),为(wéi )世(shì )子(zǐ )般(bān )所(suǒ )杀(shā )。

襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),公(gōng )薨(hōng )。季(jì )武(wǔ )子(zǐ )将(jiāng )立(lì )公(gōng )子(zǐ )裯(dāo ),穆(mù )叔(shū )曰(yuē ):“是(shì )人(rén )也(yě ),居(jū )丧(sàng )而(ér )不(bú )哀(āi ),在(zài )戚(qī )而(ér )有(yǒu )嘉(jiā )容(róng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )度(dù )。不(bú )度(dù )之(zhī )人(rén ),鲜(xiān )不(bú )为(wéi )患(huàn )。若(ruò )果(guǒ )立(lì ),必(bì )为(wéi )季(jì )氏(shì )忧(yōu )。”武(wǔ )子(zǐ )弗(fú )听(tīng ),卒(zú )立(lì )之(zhī )。比(bǐ )及(jí )葬(zàng ),三(sān )易(yì )衰(shuāi ),衰(shuāi )衽(rèn )如(rú )故(gù )衰(shuāi )。是(shì )为(wéi )昭(zhāo )公(gōng )。立(lì )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),听(tīng )谗(chán )攻(gōng )季(jì )氏(shì )。兵(bīng )败(bài ),出(chū )奔(bēn ),死(sǐ )于(yú )外(wài )。

襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),卫(wèi )北(běi )宫(gōng )文(wén )子(zǐ )见(jiàn )楚(chǔ )令(lìng )尹(yǐn )围(wéi )之(zhī )仪(yí ),言(yán )于(yú )卫(wèi )侯(hóu )曰(yuē ):“令(lìng )尹(yǐn )似(sì )君(jūn )矣(yǐ ),将(jiāng )有(yǒu )它(tā )志(zhì );虽(suī )获(huò )其(qí )志(zhì ),弗(fú )能(néng )终(zhōng )也(yě )。”公(gōng )曰(yuē ):“子(zǐ )何(hé )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“《诗(shī )》云(yún )‘敬(jìng )慎(shèn )威(wēi )仪(yí ),惟(wéi )民(mín )之(zhī )则(zé )’,令(lìng )尹(yǐn )无(wú )威(wēi )仪(yí ),民(mín )无(wú )则(zé )焉(yān )。民(mín )所(suǒ )不(bú )则(zé ),以(yǐ )在(zài )民(mín )上(shàng ),不(bú )可(kě )以(yǐ )终(zhōng )。”

昭(zhāo )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )夏(xià ),周(zhōu )单(dān )子(zǐ )会(huì )于(yú )戚(qī ),视(shì )下(xià )言(yán )徐(xú )。晋(jìn )叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“单(dān )子(zǐ )其(qí )死(sǐ )乎(hū )!朝(cháo )有(yǒu )著(zhe )定(dìng ),会(huì )有(yǒu )表(biǎo ),衣(yī )有(yǒu )襘(guì ),带(dài )有(yǒu )结(jié )。会(huì )朝(cháo )之(zhī )言(yán )必(bì )闻(wén )于(yú )表(biǎo )著(zhe )之(zhī )位(wèi ),所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )事(shì )序(xù )也(yě );视(shì )不(bú )过(guò )结(jié )襘(guì )之(zhī )中(zhōng ),所(suǒ )以(yǐ )道(dào )容(róng )貌(mào )也(yě )。言(yán )以(yǐ )命(mìng )之(zhī ),空(kōng )貌(mào )以(yǐ )明(míng )之(zhī ),失(shī )则(zé )有(yǒu )阙(què )。今(jīn )单(dān )子(zǐ )为(wéi )王(wáng )官(guān )伯(bó ),而(ér )命(mìng )事(shì )于(yú )会(huì ),视(shì )不(bú )登(dēng )带(dài ),言(yán )不(bú )过(guò )步(bù ),貌(mào )不(bú )道(dào )容(róng )而(ér )言(yán )不(bú )昭(zhāo )矣(yǐ )。不(bú )道(dào )不(bú )恭(gōng ),不(bú )昭(zhāo )不(bú )从(cóng ),无(wú )守(shǒu )气(qì )矣(yǐ )。”十(shí )二(èr )月(yuè ),单(dān )成(chéng )公(gōng )卒(zú )。

昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )三(sān )月(yuè ),葬(zàng )蔡(cài )平(píng )公(gōng ),蔡(cài )太(tài )子(zǐ )朱(zhū )失(shī )位(wèi ),位(wèi )在(zài )卑(bēi )。鲁(lǔ )大(dà )夫(fū )送(sòng )葬(zàng )者(zhě )归(guī )告(gào )昭(zhāo )子(zǐ )。昭(zhāo )子(zǐ )叹(tàn )曰(yuē ):“蔡(cài )其(qí )亡(wáng )乎(hū )!若(ruò )不(bú )亡(wáng ),是(shì )君(jūn )也(yě )必(bì )不(bú )终(zhōng )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘不(bú )解(jiě )于(yú )位(wèi ),民(mín )之(zhī )攸(yōu )塈(xì )。’今(jīn )始(shǐ )即(jí )位(wèi )而(ér )适(shì )卑(bēi ),身(shēn )将(jiāng )从(cóng )之(zhī )。”十(shí )月(yuè ),蔡(cài )侯(hóu )朱(zhū )出(chū )奔(bēn )楚(chǔ )。

晋(jìn )魏(wèi )舒(shū )合(hé )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )大(dà )夫(fū )于(yú )翟(zhái )泉(quán ),将(jiāng )以(yǐ )城(chéng )成(chéng )周(zhōu )。魏(wèi )子(zǐ )莅(lì )政(zhèng ),卫(wèi )彪(biāo )傒(xī )曰(yuē ):“将(jiāng )建(jiàn )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )易(yì )位(wèi )以(yǐ )令(lìng ),非(fēi )谊(yì )也(yě )。大(dà )事(shì )奸(jiān )谊(yì ),必(bì )有(yǒu )大(dà )咎(jiù )。晋(jìn )不(bú )失(shī )诸(zhū )侯(hóu ),魏(wèi )子(zǐ )其(qí )不(bú )免(miǎn )乎(hū )!”是(shì )行(háng )也(yě ),魏(wèi )献(xiàn )子(zǐ )属(shǔ )役(yì )于(yú )韩(hán )简(jiǎn )子(zǐ ),而(ér )田(tián )于(yú )大(dà )陆(lù ),焚(fén )焉(yān )而(ér )死(sǐ )。

定(dìng )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián ),邾(zhū )隐(yǐn )公(gōng )朝(cháo )于(yú )鲁(lǔ ),执(zhí )玉(yù )高(gāo ),其(qí )容(róng )仰(yǎng )。公(gōng )受(shòu )玉(yù )卑(bēi ),其(qí )容(róng )俯(fǔ )。子(zǐ )赣(gàn )观(guān )焉(yān ),曰(yuē ):“以(yǐ )礼(lǐ )观(guān )之(zhī ),二(èr )君(jūn )者(zhě )皆(jiē )有(yǒu )死(sǐ )亡(wáng )焉(yān )。夫(fū )礼(lǐ ),死(sǐ )生(shēng )存(cún )亡(wáng )之(zhī )体(tǐ )也(yě )。将(jiāng )左(zuǒ )右(yòu )周(zhōu )施(shī ),进(jìn )退(tuì )俯(fǔ )仰(yǎng ),于(yú )是(shì )乎(hū )取(qǔ )之(zhī );朝(cháo )祀(sì )丧(sàng )戎(róng ),于(yú )是(shì )乎(hū )观(guān )之(zhī )。今(jīn )正(zhèng )月(yuè )相(xiàng )朝(cháo ),而(ér )皆(jiē )不(bú )度(dù ),心(xīn )已(yǐ )亡(wáng )矣(yǐ )。嘉(jiā )事(shì )不(bú )体(tǐ ),何(hé )以(yǐ )能(néng )久(jiǔ )?高(gāo )仰(yǎng ),骄(jiāo )也(yě );卑(bēi )俯(fǔ ),替(tì )也(yě )。骄(jiāo )近(jìn )乱(luàn ),替(tì )近(jìn )疾(jí )。君(jūn )为(wéi )主(zhǔ ),其(qí )先(xiān )亡(wáng )乎(hū )!”

庶(shù )征(zhēng )之(zhī )恒(héng )雨(yǔ ),刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )《春(chūn )秋(qiū )》大(dà )雨(yǔ )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )大(dà )水(shuǐ )。

隐(yǐn )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )“三(sān )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),大(dà )雨(yǔ ),震(zhèn )电(diàn );庚(gēng )辰(chén ),大(dà )雨(yǔ )雪(xuě )”。大(dà )雨(yǔ ),雨(yǔ )水(shuǐ )也(yě );震(zhèn ),雷(léi )也(yě )。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )三(sān )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),于(yú )历(lì )数(shù )春(chūn )分(fèn )后(hòu )一(yī )日(rì ),始(shǐ )震(zhèn )电(diàn )之(zhī )时(shí )也(yě ),当(dāng )雨(yǔ ),而(ér )不(bú )当(dāng )大(dà )雨(yǔ )。大(dà )雨(yǔ ),常(cháng )雨(yǔ )之(zhī )罚(fá )也(yě )。于(yú )始(shǐ )震(zhèn )电(diàn )八(bā )日(rì )之(zhī )间(jiān )而(ér )大(dà )雨(yǔ )雪(xuě ),常(cháng )寒(hán )之(zhī )罚(fá )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )周(zhōu )三(sān )月(yuè ),今(jīn )正(zhèng )月(yuè )也(yě ),当(dāng )雨(yǔ )水(shuǐ ),雪(xuě )杂(zá )雨(yǔ ),雷(léi )电(diàn )未(wèi )可(kě )以(yǐ )发(fā )也(yě )。既(jì )已(yǐ )发(fā )也(yě ),则(zé )雪(xuě )不(bú )当(dāng )复(fù )降(jiàng )。皆(jiē )失(shī )节(jiē ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )异(yì )。于(yú )《易(yì )》,雷(léi )以(yǐ )二(èr )月(yuè )出(chū ),其(qí )卦(guà )曰(yuē )“豫(yù )”,言(yán )万(wàn )物(wù )随(suí )雷(léi )出(chū )地(dì ),皆(jiē )逸(yì )豫(yù )也(yě )。以(yǐ )八(bā )月(yuè )入(rù ),其(qí )卦(guà )曰(yuē )“归(guī )妹(mèi )”,言(yán )雷(léi )复(fù )归(guī )。入(rù )地(dì )则(zé )孕(yùn )毓(yù )根(gēn )核(hé ),保(bǎo )藏(cáng )蛰(zhé )虫(chóng ),避(bì )盛(shèng )阴(yīn )之(zhī )害(hài );出(chū )地(dì )则(zé )养(yǎng )长(zhǎng )华(huá )实(shí ),发(fā )扬(yáng )隐(yǐn )伏(fú ),宣(xuān )盛(shèng )阳(yáng )之(zhī )德(dé )。入(rù )能(néng )除(chú )害(hài ),出(chū )能(néng )兴(xìng )利(lì ),人(rén )君(jūn )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。是(shì )时(shí ),隐(yǐn )以(yǐ )弟(dì )桓(huán )幼(yòu ),代(dài )而(ér )摄(shè )立(lì )。公(gōng )子(zǐ )翚(huī )见(jiàn )隐(yǐn )居(jū )位(wèi )已(yǐ )久(jiǔ ),劝(quàn )之(zhī )遂(suí )立(lì )。隐(yǐn )既(jì )不(bú )许(xǔ ),翚(huī )惧(jù )而(ér )易(yì )其(qí )辞(cí ),遂(suí )与(yǔ )桓(huán )共(gòng )杀(shā )隐(yǐn )。天(tiān )见(jiàn )其(qí )将(jiāng )然(rán ),故(gù )正(zhèng )月(yuè )大(dà )雨(yǔ )水(shuǐ )而(ér )雷(léi )电(diàn )。是(shì )阳(yáng )不(bú )闭(bì )阴(yīn ),出(chū )涉(shè )危(wēi )难(nán )而(ér )害(hài )万(wàn )物(wù )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),为(wéi )君(jūn )失(shī )时(shí ),贼(zéi )弟(dì )佞(nìng )臣(chén )将(jiāng )作(zuò )乱(luàn )矣(yǐ )。后(hòu )八(bā )日(rì )大(dà )雨(yǔ )雪(xuě ),阴(yīn )见(jiàn )间(jiān )隙(xì )而(ér )胜(shèng )阳(yáng ),篡(cuàn )杀(shā )之(zhī )祸(huò )将(jiāng )成(chéng )也(yě )。公(gōng )不(bú )寤(wù ),后(hòu )二(èr )年(nián )而(ér )杀(shā )。

昭(zhāo )帝(dì )始(shǐ )元(yuán )元(yuán )年(nián )七(qī )月(yuè ),大(dà )水(shuǐ )雨(yǔ ),自(zì )七(qī )月(yuè )至(zhì )十(shí )月(yuè )。成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )三(sān )年(nián )秋(qiū ),大(dà )雨(yǔ )三(sān )十(shí )余(yú )日(rì );四(sì )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )雨(yǔ )十(shí )余(yú )日(rì )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》愍(mǐn )公(gōng )二(èr )年(nián ),晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )帅(shuài )师(shī ),公(gōng )衣(yī )之(zhī )偏(piān )衣(yī ),佩(pèi )之(zhī )金(jīn )玦(jué )。狐(hú )突(tū )叹(tàn )曰(yuē ):“时(shí ),事(shì )之(zhī )征(zhēng )也(yě );衣(yī ),身(shēn )之(zhī )章(zhāng )也(yě );佩(pèi ),衷(zhōng )之(zhī )旗(qí )也(yě )。故(gù )敬(jìng )其(qí )事(shì ),则(zé )命(mìng )以(yǐ )始(shǐ );服(fú )其(qí )身(shēn ),则(zé )衣(yī )之(zhī )纯(chún );用(yòng )其(qí )衷(zhōng ),则(zé )佩(pèi )之(zhī )度(dù )。今(jīn )命(mìng )以(yǐ )时(shí )卒(zú ),閟(bì )其(qí )事(shì )也(yě );衣(yī )以(yǐ )癝(bǐng )服(fú ),远(yuǎn )其(qí )躬(gōng )也(yě );佩(pèi )以(yǐ )金(jīn )玦(jué ),弃(qì )其(qí )衷(zhōng )也(yě )。服(fú )以(yǐ )远(yuǎn )之(zhī ),时(shí )以(yǐ )閟(bì )之(zhī ),尨(máng )凉(liáng )冬(dōng )杀(shā ),金(jīn )寒(hán )玦(jué )离(lí ),胡(hú )可(kě )恃(shì )也(yě )!”梁(liáng )馀(yú )子(zǐ )养(yǎng )曰(yuē ):“帅(shuài )师(shī )者(zhě ),受(shòu )命(mìng )于(yú )庙(miào ),受(shòu )脤(shèn )于(yú )社(shè ),有(yǒu )常(cháng )服(fú )矣(yǐ )。弗(fú )获(huò )而(ér )尨(máng ),命(mìng )可(kě )知(zhī )也(yě )。死(sǐ )而(ér )不(bú )孝(xiào ),不(bú )如(rú )逃(táo )之(zhī )。”罕(hǎn )夷(yí )曰(yuē ):“尨(máng )奇(qí )无(wú )常(cháng ),金(jīn )玦(jué )不(bú )复(fù ),君(jūn )有(yǒu )心(xīn )矣(yǐ )。”后(hòu )四(sì )年(nián ),申(shēn )生(shēng )以(yǐ )谗(chán )自(zì )杀(shā )。近(jìn )服(fú )妖(yāo )也(yě )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》曰(yuē ),郑(zhèng )子(zǐ )臧(zāng )好(hǎo )聚(jù )鹬(yù )冠(guàn ),郑(zhèng )文(wén )公(gōng )恶(è )之(zhī ),使(shǐ )盗(dào )杀(shā )之(zhī ),刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )近(jìn )服(fú )妖(yāo )者(zhě )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),非(fēi )独(dú )为(wéi )子(zǐ )臧(zāng )之(zhī )身(shēn ),亦(yì )文(wén )公(gōng )之(zhī )戒(jiè )也(yě )。初(chū ),文(wén )公(gōng )不(bú )礼(lǐ )晋(jìn )文(wén ),又(yòu )犯(fàn )天(tiān )子(zǐ )命(mìng )而(ér )伐(fá )滑(huá ),不(bú )尊(zūn )尊(zūn )敬(jìng )上(shàng )。其(qí )后(hòu )晋(jìn )文(wén )伐(fá )郑(zhèng ),几(jǐ )亡(wáng )国(guó )。

昭(zhāo )帝(dì )时(shí ),昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )遣(qiǎn )中(zhōng )大(dà )夫(fū )之(zhī )长(zhǎng )安(ān ),多(duō )治(zhì )仄(zè )注(zhù )冠(guàn ),以(yǐ )赐(cì )大(dà )臣(chén ),又(yòu )以(yǐ )冠(guàn )奴(nú )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )近(jìn )服(fú )妖(yāo )也(yě )。时(shí )王(wáng )贺(hè )狂(kuáng )悖(bèi ),闻(wén )天(tiān )子(zǐ )不(bú )豫(yù ),弋(yì )猎(liè )驰(chí )骋(chěng )如(rú )故(gù ),与(yǔ )驺(zōu )奴(nú )、宰(zǎi )人(rén )游(yóu )居(jū )娱(yú )戏(xì ),骄(jiāo )嫚(yuān )不(bú )敬(jìng )。冠(guàn )者(zhě )尊(zūn )服(fú ),奴(nú )者(zhě )贱(jiàn )人(rén ),贺(hè )无(wú )故(gù )好(hǎo )作(zuò )非(fēi )常(cháng )之(zhī )冠(guàn ),暴(bào )尊(zūn )象(xiàng )也(yě )。以(yǐ )冠(guàn )奴(nú )者(zhě ),当(dāng )自(zì )至(zhì )尊(zūn )坠(zhuì )至(zhì )贱(jiàn )也(yě )。其(qí )后(hòu )帝(dì )崩(bēng ),无(wú )子(zǐ ),汉(hàn )大(dà )臣(chén )征(zhēng )贺(hè )为(wéi )嗣(sì )。即(jí )位(wèi ),狂(kuáng )乱(luàn )无(wú )道(dào ),缚(fù )戮(lù )谏(jiàn )者(zhě )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )等(děng )。于(yú )是(shì )大(dà )臣(chén )白(bái )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),废(fèi )贺(hè )为(wéi )庶(shù )人(rén )。贺(hè )为(wéi )王(wáng )时(shí ),又(yòu )见(jiàn )大(dà )白(bái )狗(gǒu )冠(guàn )方(fāng )山(shān )冠(guàn )而(ér )无(wú )尾(wěi ),此(cǐ )服(fú )妖(yāo ),亦(yì )犬(quǎn )祸(huò )也(yě )。贺(hè )以(yǐ )问(wèn )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )龚(gōng )遂(suí ),遂(suí )曰(yuē ):“此(cǐ )天(tiān )戒(jiè ),言(yán )在(zài )仄(zè )者(zhě )尽(jìn )冠(guàn )狗(gǒu )也(yě )。去(qù )之(zhī )则(zé )存(cún ),不(bú )去(qù )则(zé )亡(wáng )矣(yǐ )。”贺(hè )既(jì )废(fèi )数(shù )年(nián ),宣(xuān )帝(dì )封(fēng )之(zhī )为(wéi )列(liè )侯(hóu ),复(fù )有(yǒu )罪(zuì ),死(sǐ )不(bú )得(dé )置(zhì )后(hòu ),又(yòu )犬(quǎn )祸(huò )无(wú )尾(wěi )之(zhī )效(xiào )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“行(háng )不(bú )顺(shùn ),厥(jué )咎(jiù )人(rén )奴(nú )冠(guàn ),天(tiān )下(xià )乱(luàn ),辟(pì )无(wú )適(shì )巠(jīng ),妾(qiè )子(zǐ )拜(bài )。”又(yòu )曰(yuē ):“君(jūn )不(bú )正(zhèng ),臣(chén )欲(yù )篡(cuàn ),厥(jué )妖(yāo )狗(gǒu )冠(guàn )出(chū )朝(cháo )门(mén )。”

成(chéng )帝(dì )鸿(hóng )嘉(jiā )、永(yǒng )始(shǐ )之(zhī )间(jiān ),好(hǎo )为(wéi )微(wēi )行(háng )出(chū )游(yóu ),选(xuǎn )从(cóng )期(qī )门(mén )郎(láng )有(yǒu )材(cái )力(lì )者(zhě ),及(jí )私(sī )奴(nú )客(kè ),多(duō )至(zhì )十(shí )余(yú ),少(shǎo )五(wǔ )六(liù )人(rén ),皆(jiē )白(bái )衣(yī )袒(tǎn )帻(zé ),带(dài )持(chí )刀(dāo )剑(jiàn )。或(huò )乘(chéng )小(xiǎo )车(chē ),御(yù )者(zhě )在(zài )茵(yīn )上(shàng ),或(huò )皆(jiē )骑(qí ),出(chū )入(rù )市(shì )里(lǐ )郊(jiāo )野(yě ),远(yuǎn )至(zhì )旁(páng )县(xiàn )。时(shí ),大(dà )臣(chén )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )音(yīn )及(jí )刘(liú )同(tóng )等(děng )数(shù )以(yǐ )切(qiē )谏(jiàn )。谷(gǔ )永(yǒng )曰(yuē ):“《易(yì )》称(chēng )‘得(dé )臣(chén )无(wú )家(jiā )’,言(yán )王(wáng )者(zhě )臣(chén )天(tiān )下(xià ),无(wú )私(sī )家(jiā )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )弃(qì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )至(zhì )贵(guì ),乐(lè )家(jiā )人(rén )之(zhī )贱(jiàn )事(shì );厌(yàn )高(gāo )美(měi )之(zhī )尊(zūn )称(chēng ),好(hǎo )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )卑(bēi )字(zì );崇(chóng )聚(jù )票(piào )轻(qīng )无(wú )谊(yì )之(zhī )人(rén ),以(yǐ )为(wéi )私(sī )客(kè );置(zhì )私(sī )田(tián )于(yú )民(mín )间(jiān ),畜(chù )私(sī )奴(nú )车(chē )马(mǎ )于(yú )北(běi )宫(gōng );数(shù )去(qù )南(nán )面(miàn )之(zhī )尊(zūn ),离(lí )深(shēn )宫(gōng )之(zhī )固(gù ),挺(tǐng )身(shēn )独(dú )与(yǔ )小(xiǎo )人(rén )晨(chén )夜(yè )相(xiàng )随(suí ),乌(wū )集(jí )醉(zuì )饱(bǎo )吏(lì )民(mín )之(zhī )家(jiā ),乱(luàn )服(fú )共(gòng )坐(zuò ),混(hún )肴(yáo )亡(wáng )别(bié ),闵(mǐn )勉(miǎn )遁(dùn )乐(lè ),昼(zhòu )夜(yè )在(zài )路(lù )。典(diǎn )门(mén )户(hù )奉(fèng )宿(xiǔ )卫(wèi )之(zhī )臣(chén )执(zhí )干(gàn )戈(gē )守(shǒu )空(kōng )宫(gōng ),公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )寮(liáo )不(bú )知(zhī )陛(bì )下(xià )所(suǒ )在(zài ),积(jī )数(shù )年(nián )矣(yǐ )。昔(xī )虢(guó )公(gōng )为(wéi )无(wú )道(dào ),有(yǒu )神(shén )降(jiàng )曰(yuē )‘赐(cì )尔(ěr )土(tǔ )田(tián )’,言(yán )将(jiāng )以(yǐ )庶(shù )人(rén )受(shòu )土(tǔ )田(tián )也(yě )。诸(zhū )侯(hóu )梦(mèng )得(dé )土(tǔ )田(tián ),为(wéi )失(shī )国(guó )祥(xiáng ),而(ér )况(kuàng )王(wáng )者(zhě )畜(chù )私(sī )田(tián )财(cái )物(wù ),为(wéi )庶(shù )人(rén )之(zhī )事(shì )乎(hū )!”

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》曰(yuē ),周(zhōu )景(jǐng )王(wáng )时(shí )大(dà )夫(fū )宾(bīn )起(qǐ )见(jiàn )雄(xióng )鸡(jī )自(zì )断(duàn )其(qí )尾(wěi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )近(jìn )鸡(jī )祸(huò )也(yě )。是(shì )时(shí )王(wáng )有(yǒu )爱(ài )子(zǐ )子(zǐ )晁(cháo ),王(wáng )与(yǔ )宾(bīn )起(qǐ )阴(yīn )谋(móu )欲(yù )立(lì )之(zhī )。田(tián )于(yú )北(běi )山(shān ),将(jiāng )因(yīn )兵(bīng )众(zhòng )杀(shā )適(shì )子(zǐ )之(zhī )党(dǎng ),未(wèi )及(jí )而(ér )崩(bēng )。三(sān )子(zǐ )争(zhēng )国(guó ),王(wáng )室(shì )大(dà )乱(luàn )。其(qí )后(hòu ),宾(bīn )起(qǐ )诛(zhū )死(sǐ ),子(zǐ )晁(cháo )奔(bēn )楚(chǔ )而(ér )败(bài )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“有(yǒu )始(shǐ )无(wú )终(zhōng ),厥(jué )妖(yāo )雄(xióng )鸡(jī )自(zì )啮(niè )断(duàn )其(qí )尾(wěi )。”

宣(xuān )帝(dì )黄(huáng )龙(lóng )元(yuán )年(nián ),未(wèi )央(yāng )殿(diàn )辂(lù )軨(líng )中(zhōng )雌(cí )鸡(jī )化(huà )为(wéi )雄(xióng ),毛(máo )衣(yī )变(biàn )化(huà )而(ér )不(bú )鸣(míng ),不(bú )将(jiāng ),无(wú )距(jù )。元(yuán )帝(dì )初(chū )元(yuán )中(zhōng ),丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )史(shǐ )家(jiā )雌(cí )鸡(jī )伏(fú )子(zǐ ),渐(jiàn )化(huà )为(wéi )雄(xióng ),冠(guàn )距(jù )鸣(míng )将(jiāng )。永(yǒng )光(guāng )中(zhōng ),有(yǒu )献(xiàn )雄(xióng )鸡(jī )生(shēng )角(jiǎo )者(zhě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“鸡(jī )知(zhī )时(shí ),知(zhī )时(shí )者(zhě )当(dāng )死(sǐ )。”房(fáng )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )知(zhī )时(shí ),恐(kǒng )当(dāng )之(zhī )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )房(fáng )失(shī )鸡(jī )占(zhàn )。鸡(jī )者(zhě ),小(xiǎo )畜(chù ),主(zhǔ )司(sī )时(shí ),起(qǐ )居(jū )人(rén ),小(xiǎo )臣(chén )执(zhí )事(shì )为(wéi )政(zhèng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。言(yán )小(xiǎo )臣(chén )将(jiāng )秉(bǐng )君(jūn )威(wēi ),以(yǐ )害(hài )正(zhèng )事(shì ),犹(yóu )石(shí )显(xiǎn )也(yě )。竟(jìng )宁(níng )元(yuán )年(nián ),石(shí )显(xiǎn )伏(fú )辜(gū ),此(cǐ )其(qí )效(xiào )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),石(shí )显(xiǎn )何(hé )足(zú )以(yǐ )当(dāng )此(cǐ )?昔(xī )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )殷(yīn ),至(zhì )于(yú )牧(mù )野(yě ),誓(shì )师(shī )曰(yuē ):“古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán )曰(yuē )‘牝(pìn )鸡(jī )无(wú )晨(chén );牝(pìn )鸡(jī )之(zhī )晨(chén ),惟(wéi )家(jiā )之(zhī )索(suǒ )。’今(jīn )殷(yīn )王(wáng )纣(zhòu )惟(wéi )妇(fù )言(yán )用(yòng )。”繇(yáo )是(shì )论(lùn )之(zhī ),黄(huáng )龙(lóng )、初(chū )元(yuán )、永(yǒng )光(guāng )鸡(jī )变(biàn ),乃(nǎi )国(guó )家(jiā )之(zhī )占(zhàn ),妃(fēi )、后(hòu )象(xiàng )也(yě )。孝(xiào )元(yuán )王(wáng )皇(huáng )后(hòu )以(yǐ )甘(gān )露(lù )二(èr )年(nián )生(shēng )男(nán ),立(lì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。妃(fēi ),王(wáng )禁(jìn )女(nǚ )也(yě )。黄(huáng )龙(lóng )元(yuán )年(nián ),宣(xuān )帝(dì )崩(bēng ),太(tài )子(zǐ )立(lì ),是(shì )为(wéi )元(yuán )帝(dì )。王(wáng )妃(fēi )将(jiāng )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),故(gù )是(shì )岁(suì )未(wèi )央(yāng )殿(diàn )中(zhōng )雌(cí )鸡(jī )为(wéi )雄(xióng ),明(míng )其(qí )占(zhàn )在(zài )正(zhèng )宫(gōng )也(yě )。不(bú )鸣(míng )不(bú )将(jiāng )无(wú )距(jù ),贵(guì )始(shǐ )萌(méng )而(ér )尊(zūn )未(wèi )成(chéng )也(yě )。至(zhì )元(yuán )帝(dì )初(chū )元(yuán )元(yuán )年(nián ),将(jiāng )立(lì )王(wáng )皇(huáng )后(hòu ),先(xiān )以(yǐ )为(wéi )婕(jié )妤(yú )。三(sān )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo )制(zhì )书(shū )曰(yuē ):“其(qí )封(fēng )婕(jié )妤(yú )父(fù )丞(chéng )相(xiàng )少(shǎo )史(shǐ )王(wáng )禁(jìn )为(wéi )阳(yáng )平(píng )侯(hóu ),位(wèi )特(tè )进(jìn )。”丙(bǐng )午(wǔ ),立(lì )王(wáng )婕(jié )妤(yú )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。明(míng )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )子(zǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。故(gù )应(yīng )是(shì ),丞(chéng )相(xiàng )府(fǔ )史(shǐ )家(jiā )雌(cí )鸡(jī )为(wéi )雄(xióng ),其(qí )占(zhàn )即(jí )丞(chéng )相(xiàng )少(shǎo )史(shǐ )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。伏(fú )子(zǐ )者(zhě ),明(míng )已(yǐ )有(yǒu )子(zǐ )也(yě )。冠(guàn )距(jù )鸣(míng )将(jiāng )者(zhě ),尊(zūn )已(yǐ )成(chéng )也(yě )。永(yǒng )光(guāng )二(èr )年(nián ),阳(yáng )平(píng )顷(qǐng )侯(hóu )禁(jìn )薨(hōng ),子(zǐ )凤(fèng )嗣(sì )侯(hóu ),为(wéi )侍(shì )中(zhōng )卫(wèi )尉(wèi )。元(yuán )帝(dì )崩(bēng ),皇(huáng )太(tài )子(zǐ )立(lì ),是(shì )为(wéi )成(chéng )帝(dì )。尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),以(yǐ )后(hòu )弟(dì )凤(fèng )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì ),上(shàng )委(wěi )政(zhèng ),无(wú )所(suǒ )与(yǔ )。王(wáng )氏(shì )之(zhī )权(quán )自(zì )凤(fèng )起(qǐ ),故(gù )于(yú )凤(fèng )始(shǐ )受(shòu )爵(jué )位(wèi )时(shí ),雄(xióng )鸡(jī )有(yǒu )角(jiǎo ),明(míng )视(shì )作(zuò )威(wēi )颛(zhuān )君(jūn )害(hài )上(shàng )危(wēi )国(guó )者(zhě ),从(cóng )此(cǐ )人(rén )始(shǐ )也(yě )。其(qí )后(hòu )群(qún )弟(dì )世(shì )权(quán ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )莽(mǎng ),遂(suí )篡(cuàn )天(tiān )下(xià )。即(jí )位(wèi )五(wǔ )年(nián ),王(wáng )太(tài )后(hòu )乃(nǎi )崩(bēng ),此(cǐ )其(qí )效(xiào )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“贤(xián )者(zhě )居(jū )明(míng )夷(yí )之(zhī )世(shì ),知(zhī )时(shí )而(ér )伤(shāng ),或(huò )众(zhòng )在(zài )位(wèi ),厥(jué )妖(yāo )鸡(jī )生(shēng )角(jiǎo )。鸡(jī )生(shēng )角(jiǎo ),时(shí )主(zhǔ )独(dú )。”又(yòu )曰(yuē ):“妇(fù )人(rén )颛(zhuān )政(zhèng ),国(guó )不(bú )静(jìng );牝(pìn )鸡(jī )雄(xióng )鸣(míng ),主(zhǔ )不(bú )荣(róng )。故(gù )房(fáng )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )亦(yì )在(zài )占(zhàn )中(zhōng )矣(yǐ )。

成(chéng )公(gōng )七(qī )年(nián )“正(zhèng )月(yuè ),鼷(xī )鼠(shǔ )食(shí )郊(jiāo )牛(niú )角(jiǎo );改(gǎi )卜(bo )牛(niú ),又(yòu )食(shí )其(qí )角(jiǎo )。”刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),近(jìn )青(qīng )祥(xiáng ),亦(yì )牛(niú )祸(huò )也(yě ),不(bú )敬(jìng )而(ér )C768F178之(zhī )所(suǒ )致(zhì )也(yě )。昔(xī )周(zhōu )公(gōng )制(zhì )礼(lǐ )乐(lè ),成(chéng )周(zhōu )道(dào ),故(gù )成(chéng )王(wáng )命(mìng )鲁(lǔ )郊(jiāo )祀(sì )天(tiān )地(dì ),以(yǐ )尊(zūn )周(zhōu )公(gōng )。至(zhì )成(chéng )公(gōng )时(shí ),三(sān )家(jiā )始(shǐ )颛(zhuān )政(zhèng ),鲁(lǔ )将(jiāng )从(cóng )此(cǐ )衰(shuāi )。天(tiān )愍(mǐn )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )德(dé ),痛(tòng )其(qí )将(jiāng )有(yǒu )败(bài )亡(wáng )之(zhī )祸(huò ),故(gù )于(yú )郊(jiāo )祭(jì )而(ér )见(jiàn )戒(jiè )云(yún )。鼠(shǔ ),小(xiǎo )虫(chóng ),性(xìng )盗(dào )窃(qiè );鼷(xī ),又(yòu )其(qí )小(xiǎo )者(zhě )也(yě )。牛(niú ),大(dà )畜(chù ),祭(jì )天(tiān )尊(zūn )物(wù )也(yě )。角(jiǎo ),兵(bīng )象(xiàng ),在(zài )上(shàng ),君(jūn )威(wēi )也(yě )。小(xiǎo )小(xiǎo )鼷(xī )鼠(shǔ ),食(shí )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )牛(niú )角(jiǎo ),象(xiàng )季(jì )氏(shì )乃(nǎi )陪(péi )臣(chén )盗(dào )窃(qiè )之(zhī )人(rén ),将(jiāng )执(zhí )国(guó )命(mìng )以(yǐ )伤(shāng )君(jūn )威(wēi )而(ér )害(hài )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )祀(sì )也(yě )。改(gǎi )卜(bo )牛(niú ),鼷(xī )鼠(shǔ )又(yòu )食(shí )其(qí )角(jiǎo ),天(tiān )重(zhòng )语(yǔ )之(zhī )也(yě )。成(chéng )公(gōng )怠(dài )慢(màn )昏(hūn )乱(luàn ),遂(suí )君(jūn )臣(chén )更(gèng )执(zhí )于(yú )晋(jìn )。至(zhì )于(yú )襄(xiāng )公(gōng ),晋(jìn )为(wéi )溴(xiù )梁(liáng )之(zhī )会(huì ),天(tiān )下(xià )大(dà )夫(fū )皆(jiē )夺(duó )君(jūn )政(zhèng )。其(qí )后(hòu )三(sān )家(jiā )逐(zhú )昭(zhāo )公(gōng ),卒(zú )死(sǐ )于(yú )外(wài ),几(jǐ )绝(jué )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )祀(sì )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi ),鼷(xī )鼠(shǔ )食(shí )郊(jiāo )牛(niú ),皆(jiē )养(yǎng )牲(shēng )不(bú )谨(jǐn )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“祭(jì )天(tiān )不(bú )慎(shèn ),厥(jué )妖(yāo )鼷(xī )鼠(shǔ )啮(niè )郊(jiāo )牛(niú )角(jiǎo )。”

定(dìng )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )“正(zhèng )月(yuè ),鼷(xī )鼠(shǔ )食(shí )郊(jiāo )牛(niú ),牛(niú )死(sǐ )”。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),定(dìng )公(gōng )知(zhī )季(jì )氏(shì )逐(zhú )昭(zhāo )公(gōng ),罪(zuì )恶(è )如(rú )彼(bǐ ),亲(qīn )用(yòng )孔(kǒng )子(zǐ )为(wéi )夹(jiá )谷(gǔ )之(zhī )会(huì ),齐(qí )人(rén )俫(lái )归(guī )郓(yùn )、讠(yán )雚(guàn )、龟(guī )阴(yīn )之(zhī )田(tián ),圣(shèng )德(dé )如(rú )此(cǐ ),反(fǎn )用(yòng )季(jì )桓(huán )子(zǐ ),淫(yín )于(yú )女(nǚ )乐(lè ),而(ér )退(tuì )孔(kǒng )子(zǐ ),无(wú )道(dào )甚(shèn )矣(yǐ )。《诗(shī )》曰(yuē ):“人(rén )而(ér )亡(wáng )仪(yí ),不(bú )死(sǐ )何(hé )为(wéi )!”是(shì )岁(suì )五(wǔ )月(yuè ),定(dìng )公(gōng )薨(hōng ),牛(niú )死(sǐ )之(zhī )应(yīng )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“子(zǐ )不(bú )子(zǐ ),鼠(shǔ )食(shí )其(qí )郊(jiāo )牛(niú )。”

哀(āi )公(gōng )元(yuán )年(nián )“正(zhèng )月(yuè ),鼷(xī )鼠(shǔ )食(shí )郊(jiāo )牛(niú )”。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),天(tiān )意(yì )汲(jí )汲(jí )于(yú )用(yòng )圣(shèng )人(rén ),逐(zhú )三(sān )家(jiā ),故(gù )复(fù )见(jiàn )戒(jiè )也(yě )。哀(āi )公(gōng )年(nián )少(shǎo ),不(bú )亲(qīn )见(jiàn )昭(zhāo )公(gōng )之(zhī )事(shì ),故(gù )见(jiàn )败(bài )亡(wáng )之(zhī )异(yì )。已(yǐ )而(ér )哀(āi )不(bú )寤(wù ),身(shēn )奔(bēn )于(yú )粤(yuè ),此(cǐ )其(qí )效(xiào )也(yě )。

昭(zhāo )帝(dì )元(yuán )凤(fèng )元(yuán )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),燕(yàn )有(yǒu )黄(huáng )鼠(shǔ )衔(xián )其(qí )尾(wěi )舞(wǔ )王(wáng )宫(gōng )端(duān )门(mén )中(zhōng ),王(wáng )往(wǎng )视(shì )之(zhī ),鼠(shǔ )舞(wǔ )如(rú )故(gù )。王(wáng )使(shǐ )吏(lì )以(yǐ )酒(jiǔ )脯(pú )祠(cí ),鼠(shǔ )舞(wǔ )不(bú )休(xiū ),一(yī )日(rì )一(yī )夜(yè )死(sǐ )。近(jìn )黄(huáng )祥(xiáng ),时(shí )燕(yàn )剌(là )王(wáng )旦(dàn )谋(móu )反(fǎn )将(jiāng )死(sǐ )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。其(qí )月(yuè ),发(fā )觉(jiào )伏(fú )辜(gū )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“诛(zhū )不(bú )原(yuán )情(qíng ),厥(jué )妖(yāo )鼠(shǔ )舞(wǔ )门(mén )。”

成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )四(sì )年(nián )九(jiǔ )月(yuè ),长(zhǎng )安(ān )城(chéng )南(nán )有(yǒu )鼠(shǔ )衔(xián )黄(huáng )蒿(hāo )、柏(bǎi )叶(yè ),上(shàng )民(mín )冢(zhǒng )柏(bǎi )及(jí )榆(yú )树(shù )上(shàng )为(wéi )巢(cháo ),桐(tóng )柏(bǎi )尤(yóu )多(duō )。巢(cháo )中(zhōng )无(wú )子(zǐ ),皆(jiē )有(yǒu )干(gàn )鼠(shǔ )矢(shǐ )数(shù )十(shí )。时(shí )议(yì )臣(chén )以(yǐ )为(wéi )恐(kǒng )有(yǒu )水(shuǐ )灾(zāi )。鼠(shǔ ),盗(dào )窃(qiè )小(xiǎo )虫(chóng ),夜(yè )出(chū )昼(zhòu )匿(nì );今(jīn )昼(zhòu )去(qù )穴(xué )而(ér )登(dēng )木(mù ),象(xiàng )贱(jiàn )人(rén )将(jiāng )居(jū )显(xiǎn )贵(guì )之(zhī )位(wèi )也(yě )。桐(tóng )柏(bǎi ),卫(wèi )思(sī )后(hòu )园(yuán )所(suǒ )在(zài )也(yě )。其(qí )后(hòu ),赵(zhào )皇(huáng )后(hòu )自(zì )微(wēi )贱(jiàn )登(dēng )至(zhì )尊(zūn ),与(yǔ )卫(wèi )后(hòu )同(tóng )类(lèi )。赵(zhào )后(hòu )终(zhōng )无(wú )子(zǐ )而(ér )为(wéi )害(hài )。明(míng )年(nián ),有(yǒu )鸢(yuān )焚(fén )巢(cháo ),杀(shā )子(zǐ )之(zhī )异(yì )也(yě )。天(tiān )象(xiàng )仍(réng )见(jiàn ),甚(shèn )可(kě )畏(wèi )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),皆(jiē )王(wáng )莽(mǎng )窃(qiè )位(wèi )之(zhī )象(xiàng )云(yún )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“臣(chén )私(sī )禄(lù )罔(wǎng )辟(pì ),厥(jué )妖(yāo )鼠(shǔ )巢(cháo )。”

文(wén )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián ),“大(dà )室(shì )屋(wū )坏(huài )”。近(jìn )金(jīn )沴(lì )木(mù ),木(mù )动(dòng )也(yě )。先(xiān )是(shì ),冬(dōng ),釐(lí )公(gōng )薨(hōng ),十(shí )六(liù )月(yuè )乃(nǎi )作(zuò )主(zhǔ )。后(hòu )六(liù )月(yuè ),又(yòu )吉(jí )禘(dì )于(yú )太(tài )庙(miào )而(ér )致(zhì )釐(lí )公(gōng ),《春(chūn )秋(qiū )》讥(jī )之(zhī )。经(jīng )曰(yuē ):“大(dà )事(shì )于(yú )太(tài )庙(miào ),跻(jī )釐(lí )公(gōng )。”《左(zuǒ )氏(shì )》说(shuō )曰(yuē ):太(tài )庙(miào ),周(zhōu )公(gōng )之(zhī )庙(miào ),飨(xiǎng )有(yǒu )礼(lǐ )义(yì )者(zhě )也(yě );祀(sì ),国(guó )之(zhī )大(dà )事(shì )也(yě )。恶(è )其(qí )乱(luàn )国(guó )之(zhī )大(dà )事(shì )于(yú )太(tài )庙(miào ),胡(hú )言(yán )大(dà )事(shì )也(yě )。跻(jī ),登(dēng )也(yě ),登(dēng )釐(lí )公(gōng )于(yú )愍(mǐn )公(gōng )上(shàng ),逆(nì )祀(sì )也(yě )。釐(lí )虽(suī )愍(mǐn )之(zhī )庶(shù )兄(xiōng ),尝(cháng )为(wéi )愍(mǐn )臣(chén ),臣(chén )子(zǐ )一(yī )例(lì ),不(bú )得(dé )在(zài )愍(mǐn )上(shàng ),又(yòu )未(wèi )三(sān )年(nián )而(ér )吉(jí )禘(dì ),前(qián )后(hòu )乱(luàn )贤(xián )父(fù )圣(shèng )祖(zǔ )之(zhī )大(dà )礼(lǐ ),内(nèi )为(wéi )貌(mào )不(bú )恭(gōng )而(ér )狂(kuáng ),外(wài )为(wéi )言(yán )不(bú )从(cóng )而(ér )僭(jiàn )。故(gù )是(shì )岁(suì )自(zì )十(shí )二(èr )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),至(zhì )于(yú )秋(qiū )七(qī )月(yuè )。后(hòu )年(nián ),若(ruò )是(shì )者(zhě )三(sān ),而(ér )太(tài )室(shì )屋(wū )坏(huài )矣(yǐ )。前(qián )堂(táng )曰(yuē )太(tài )庙(miào ),中(zhōng )央(yāng )曰(yuē )太(tài )室(shì );屋(wū ),其(qí )上(shàng )重(zhòng )层(céng )尊(zūn )高(gāo )者(zhě )也(yě ),象(xiàng )鲁(lǔ )自(zì )是(shì )陵(líng )夷(yí ),将(jiāng )堕(duò )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )祀(sì )也(yě )。《穀(yù )梁(liáng )》、《公(gōng )羊(yáng )经(jīng )》曰(yuē ),世(shì )室(shì ),鲁(lǔ )公(gōng )伯(bó )禽(qín )之(zhī )庙(miào )也(yě )。周(zhōu )公(gōng )称(chēng )太(tài )庙(miào ),鲁(lǔ )公(gōng )称(chēng )世(shì )室(shì )。大(dà )事(shì )者(zhě ),祫(xiá )祭(jì )也(yě )。跻(jī )釐(lí )公(gōng )者(zhě ),先(xiān )祢(mí )后(hòu )祖(zǔ )也(yě )。

景(jǐng )帝(dì )三(sān )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè ),吴(wú )二(èr )城(chéng )门(mén )自(zì )倾(qīng ),大(dà )船(chuán )自(zì )覆(fù )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),近(jìn )金(jīn )沴(lì )木(mù ),木(mù )动(dòng )也(yě )。先(xiān )是(shì ),吴(wú )大(dà )王(wáng )濞(bì )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )死(sǐ )于(yú )汉(hàn ),称(chēng )疾(jí )不(bú )朝(cháo ),阴(yīn )与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )戊(wù )谋(móu )为(wéi )逆(nì )乱(luàn )。城(chéng )犹(yóu )国(guó )也(yě ),其(qí )一(yī )门(mén )名(míng )曰(yuē )楚(chǔ )门(mén ),一(yī )门(mén )曰(yuē )鱼(yú )门(mén )。吴(wú )地(dì )以(yǐ )船(chuán )为(wéi )家(jiā ),以(yǐ )鱼(yú )为(wéi )食(shí )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),与(yǔ )楚(chǔ )所(suǒ )谋(móu ),倾(qīng )国(guó )覆(fù )家(jiā )。吴(wú )王(wáng )不(bú )寤(wù ),正(zhèng )月(yuè ),与(yǔ )楚(chǔ )俱(jù )起(qǐ )兵(bīng ),身(shēn )死(sǐ )国(guó )亡(wáng )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“上(shàng )下(xià )咸(xián )誖(bèi ),厥(jué )妖(yāo )城(chéng )门(mén )坏(huài )。”

宣(xuān )帝(dì )时(shí ),大(dà )司(sī )马(mǎ )霍(huò )禹(yǔ )所(suǒ )居(jū )第(dì )门(mén )自(zì )坏(huài )。时(shí ),禹(yǔ )内(nèi )不(bú )顺(shùn ),外(wài )不(bú )敬(jìng ),见(jiàn )戒(jiè )不(bú )改(gǎi ),卒(zú )受(shòu )灭(miè )亡(wáng )之(zhī )诛(zhū )。

哀(āi )帝(dì )时(shí ),大(dà )司(sī )马(mǎ )董(dǒng )贤(xián )第(dì )门(mén )自(zì )坏(huài )。时(shí ),贤(xián )以(yǐ )私(sī )爱(ài )居(jū )大(dà )位(wèi ),赏(shǎng )赐(cì )无(wú )度(dù ),骄(jiāo )嫚(yuān )不(bú )敬(jìng ),大(dà )失(shī )臣(chén )道(dào ),见(jiàn )戒(jiè )不(bú )改(gǎi )。后(hòu )贤(xián )夫(fū )妻(qī )自(zì )杀(shā ),家(jiā )徙(xǐ )合(hé )浦(pǔ )。

传(chuán )曰(yuē ):“言(yán )之(zhī )不(bú )从(cóng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )艾(ài ),厥(jué )咎(jiù )僭(jiàn ),厥(jué )罚(fá )恒(héng )阳(yáng ),厥(jué )极(jí )忧(yōu )。时(shí )则(zé )有(yǒu )诗(shī )妖(yāo ),时(shí )则(zé )有(yǒu )介(jiè )虫(chóng )之(zhī )孽(niè ),时(shí )则(zé )有(yǒu )犬(quǎn )祸(huò )。时(shí )则(zé )有(yǒu )口(kǒu )舌(shé )之(zhī )F0E2,时(shí )则(zé )有(yǒu )白(bái )眚(shěng )白(bái )祥(xiáng )。惟(wéi )木(mù )沴(lì )金(jīn )。”

“言(yán )之(zhī )不(bú )从(cóng )”,从(cóng ),顺(shùn )也(yě )。“是(shì )谓(wèi )不(bú )乂(ài )”,乂(ài ),治(zhì )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē );“君(jūn )子(zǐ )居(jū )其(qí )室(shì ),出(chū )其(qí )言(yán )不(bú )善(shàn ),则(zé )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )外(wài )违(wéi )之(zhī ),况(kuàng )其(qí )迩(ěr )者(zhě )乎(hū )!”《诗(shī )》云(yún ):“如(rú )蜩(tiáo )如(rú )螗(táng ),如(rú )沸(fèi )如(rú )羹(gēng )。”言(yán )上(shàng )号(hào )令(lìng )不(bú )顺(shùn )民(mín )心(xīn ),虚(xū )哗(huá )愦(kuì )乱(luàn ),则(zé )不(bú )能(néng )治(zhì )海(hǎi )内(nèi ),失(shī )在(zài )过(guò )差(chà ),故(gù )其(qí )咎(jiù )僭(jiàn ),僭(jiàn ),差(chà )也(yě )。刑(xíng )罚(fá )妄(wàng )加(jiā ),群(qún )阴(yīn )不(bú )附(fù ),则(zé )阳(yáng )气(qì )胜(shèng ),故(gù )其(qí )罚(fá )常(cháng )阳(yáng )也(yě )。旱(hàn )伤(shāng )百(bǎi )谷(gǔ ),则(zé )有(yǒu )寇(kòu )难(nán ),上(shàng )下(xià )俱(jù )忧(yōu ),故(gù )其(qí )极(jí )忧(yōu )也(yě )。君(jūn )炕(kàng )阳(yáng )而(ér )暴(bào )虐(nuè ),臣(chén )畏(wèi )刑(xíng )而(ér )柑(gān )口(kǒu ),则(zé )怨(yuàn )谤(bàng )之(zhī )气(qì )发(fā )于(yú )歌(gē )谣(yáo ),故(gù )有(yǒu )诗(shī )妖(yāo )。介(jiè )虫(chóng )孽(niè )者(zhě ),谓(wèi )小(xiǎo )虫(chóng )有(yǒu )甲(jiǎ )飞(fēi )扬(yáng )之(zhī )类(lèi ),阳(yáng )气(qì )所(suǒ )生(shēng )也(yě ),于(yú )《春(chūn )秋(qiū )》为(wéi )螽(zhōng ),今(jīn )谓(wèi )之(zhī )蝗(huáng ),皆(jiē )其(qí )类(lèi )也(yě )。于(yú )《易(yì )》,“兑(duì )”为(wéi )口(kǒu ),犬(quǎn )以(yǐ )吠(fèi )守(shǒu ),而(ér )不(bú )可(kě )信(xìn ),言(yán )气(qì )毁(huǐ )故(gù )有(yǒu )犬(quǎn )祸(huò )。一(yī )曰(yuē ),旱(hàn )岁(suì )犬(quǎn )多(duō )狂(kuáng )死(sǐ )及(jí )为(wéi )怪(guài ),亦(yì )是(shì )也(yě )。及(jí )人(rén ),则(zé )多(duō )病(bìng )口(kǒu )喉(hóu )咳(ké )者(zhě ),故(gù )有(yǒu )口(kǒu )舌(shé )疴(kē )。金(jīn )色(sè )白(bái ),故(gù )有(yǒu )白(bái )眚(shěng )白(bái )祥(xiáng )。凡(fán )言(yán )伤(shāng )者(zhě ),病(bìng )金(jīn )气(qì );金(jīn )气(qì )病(bìng ),则(zé )木(mù )沴(lì )之(zhī )。其(qí )极(jí )忧(yōu )者(zhě ),顺(shùn )之(zhī ),其(qí )福(fú )曰(yuē )康(kāng )宁(níng )。刘(liú )歆(xīn )言(yán )传(chuán )曰(yuē )时(shí )有(yǒu )毛(máo )虫(chóng )之(zhī )孽(niè ),说(shuō )以(yǐ )为(wéi )于(yú )天(tiān )文(wén )西(xī )方(fāng )参(cān )为(wéi )虎(hǔ )星(xīng ),故(gù )为(wéi )毛(máo )虫(chóng )。

史(shǐ )记(jì )周(zhōu )单(dān )襄(xiāng )公(gōng )与(yǔ )晋(jìn )锜(yǐ )、郤(qiè )犨(chōu )、郤(qiè )至(zhì )、齐(qí )国(guó )佐(zuǒ )语(yǔ ),告(gào )鲁(lǔ )成(chéng )公(gōng )曰(yuē ):“晋(jìn )将(jiāng )有(yǒu )乱(luàn ),三(sān )郤(qiè )其(qí )当(dāng )之(zhī )乎(hū )!夫(fū )郤(qiè )氏(shì ),晋(jìn )之(zhī )宠(chǒng )人(rén )也(yě ),三(sān )卿(qīng )而(ér )五(wǔ )大(dà )夫(fū ),可(kě )以(yǐ )戒(jiè )惧(jù )矣(yǐ )。高(gāo )位(wèi )实(shí )疾(jí )颠(diān ),厚(hòu )味(wèi )实(shí )腊(là )毒(dú )。今(jīn )郤(qiè )伯(bó )之(zhī )语(yǔ )犯(fàn ),叔(shū )迂(yū ),季(jì )伐(fá )。犯(fàn )则(zé )陵(líng )人(rén ),迂(yū )则(zé )诬(wū )人(rén ),伐(fá )则(zé )掩(yǎn )人(rén )。有(yǒu )是(shì )宠(chǒng )也(yě ),而(ér )益(yì )之(zhī )以(yǐ )三(sān )怨(yuàn ),其(qí )谁(shuí )能(néng )忍(rěn )之(zhī )!虽(suī )齐(qí )国(guó )之(zhī )亦(yì )将(jiāng )与(yǔ )焉(yān )。立(lì )于(yú )淫(yín )乱(luàn )之(zhī )国(guó ),而(ér )好(hǎo )尽(jìn )言(yán )以(yǐ )招(zhāo )人(rén )过(guò ),怨(yuàn )之(zhī )本(běn )也(yě )。唯(wéi )善(shàn )人(rén )能(néng )受(shòu )尽(jìn )言(yán ),齐(qí )其(qí )有(yǒu )乎(hū )?”十(shí )七(qī )年(nián ),晋(jìn )杀(shā )三(sān )郤(qiè )。十(shí )八(bā )年(nián ),齐(qí )杀(shā )国(guó )佐(zuǒ )。凡(fán )此(cǐ )属(shǔ ),皆(jiē )言(yán )不(bú )从(cóng )之(zhī )咎(jiù )云(yún )。

晋(jìn )穆(mù )侯(hóu )以(yǐ )条(tiáo )之(zhī )役(yì )生(shēng )太(tài )子(zǐ ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )仇(chóu );其(qí )弟(dì )以(yǐ )千(qiān )畮(mǔ )之(zhī )战(zhàn )生(shēng ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )成(chéng )师(shī )。师(shī )服(fú )曰(yuē ):“异(yì )哉(zāi ),君(jūn )之(zhī )名(míng )子(zǐ )也(yě )!夫(fū )名(míng )以(yǐ )制(zhì )谊(yì ),谊(yì )以(yǐ )出(chū )礼(lǐ ),礼(lǐ )以(yǐ )体(tǐ )政(zhèng ),政(zhèng )以(yǐ )正(zhèng )民(mín ),是(shì )以(yǐ )政(zhèng )成(chéng )而(ér )民(mín )听(tīng );易(yì )则(zé )生(shēng )乱(luàn )。嘉(jiā )耦(ǒu )曰(yuē )妃(fēi ),怨(yuàn )耦(ǒu )曰(yuē )仇(chóu ),古(gǔ )之(zhī )命(mìng )也(yě )。今(jīn )君(jūn )名(míng )太(tài )子(zǐ )曰(yuē )仇(chóu ),弟(dì )曰(yuē )成(chéng )师(shī ),始(shǐ )兆(zhào )乱(luàn )矣(yǐ ),兄(xiōng )其(qí )替(tì )乎(hū )!”及(jí )仇(chóu )嗣(sì )立(lì ),是(shì )为(wéi )文(wén )侯(hóu )。文(wén )侯(hóu )卒(zú ),子(zǐ )昭(zhāo )侯(hóu )立(lì ),封(fēng )成(chéng )师(shī )于(yú )曲(qǔ )沃(wò ),号(hào )桓(huán )叔(shū )。后(hòu )晋(jìn )人(rén )杀(shā )昭(zhāo )侯(hóu )而(ér )纳(nà )桓(huán )叔(shū ),不(bú )克(kè )。复(fù )立(lì )昭(zhāo )侯(hóu )子(zǐ )孝(xiào )侯(hóu ),桓(huán )权(quán )子(zǐ )严(yán )伯(bó )杀(shā )之(zhī )。晋(jìn )人(rén )立(lì )其(qí )弟(dì )鄂(è )侯(hóu )。鄂(è )侯(hóu )生(shēng )哀(āi )侯(hóu ),严(yán )伯(bó )子(zǐ )武(wǔ )公(gōng )复(fù )杀(shā )哀(āi )侯(hóu )及(jí )其(qí )弟(dì ),灭(miè )之(zhī ),而(ér )代(dài )有(yǒu )晋(jìn )国(guó )。

宣(xuān )公(gōng )六(liù )年(nián ),郑(zhèng )公(gōng )子(zǐ )曼(màn )满(mǎn )与(yǔ )王(wáng )子(zǐ )伯(bó )廖(liào )语(yǔ ),欲(yù )为(wéi )卿(qīng )。伯(bó )廖(liào )告(gào )人(rén )曰(yuē ):“无(wú )德(dé )而(ér )贪(tān ),其(qí )在(zài )《周(zhōu )易(yì )》‘丰(fēng )’之(zhī )‘离(lí )’,弗(fú )过(guò )之(zhī )矣(yǐ )。”间(jiān )一(yī )岁(suì ),郑(zhèng )人(rén )杀(shā )之(zhī )。

襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),齐(qí )高(gāo )子(zǐ )容(róng )与(yǔ )宋(sòng )司(sī )徒(tú )见(jiàn )晋(jìn )知(zhī )伯(bó ),汝(rǔ )齐(qí )相(xiàng )礼(lǐ )。宾(bīn )出(chū ),汝(rǔ )齐(qí )语(yǔ )知(zhī )伯(bó )曰(yuē ):“二(èr )子(zǐ )皆(jiē )将(jiāng )不(bú )免(miǎn )!子(zǐ )容(róng )专(zhuān ),司(sī )徒(tú )侈(chǐ ),皆(jiē )亡(wáng )家(jiā )之(zhī )主(zhǔ )也(yě )。专(zhuān )则(zé )速(sù )及(jí ),侈(chǐ )将(jiāng )以(yǐ )其(qí )力(lì )敝(bì ),专(zhuān )则(zé )人(rén )实(shí )敝(bì )之(zhī ),将(jiāng )及(jí )矣(yǐ )。”九(jiǔ )月(yuè ),高(gāo )子(zǐ )出(chū )奔(bēn )燕(yàn )。

襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),鲁(lǔ )穆(mù )叔(shū )会(huì )晋(jìn )归(guī ),告(gào )孟(mèng )孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“赵(zhào )孟(mèng )将(jiāng )死(sǐ )矣(yǐ )!其(qí )语(yǔ )偷(tōu ),不(bú )似(sì )民(mín )主(zhǔ );且(qiě )年(nián )未(wèi )盈(yíng )五(wǔ )十(shí ),而(ér )谆(zhūn )谆(zhūn )焉(yān )如(rú )八(bā )九(jiǔ )十(shí )者(zhě ),弗(fú )能(néng )久(jiǔ )矣(yǐ )。若(ruò )赵(zhào )孟(mèng )死(sǐ ),为(wéi )政(zhèng )者(zhě )其(qí )韩(hán )子(zǐ )乎(hū )?吾(wú )子(zǐ )盍(hé )与(yǔ )季(jì )孙(sūn )言(yán )之(zhī )?可(kě )以(yǐ )树(shù )善(shàn ),君(jūn )子(zǐ )也(yě )。”孝(xiào )伯(bó )曰(yuē ):“民(mín )生(shēng )几(jǐ )何(hé ),谁(shuí )能(néng )毋(wú )偷(tōu )!朝(cháo )不(bú )及(jí )夕(xī ),将(jiāng )焉(yān )用(yòng )树(shù )!”穆(mù )叔(shū )告(gào )人(rén )曰(yuē ):“孟(mèng )孙(sūn )将(jiāng )死(sǐ )矣(yǐ )!吾(wú )语(yǔ )诸(zhū )赵(zhào )孟(mèng )之(zhī )偷(tōu )也(yě ),而(ér )又(yòu )甚(shèn )焉(yān )。”九(jiǔ )月(yuè ),孟(mèng )孝(xiào )伯(bó )卒(zú )。

昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián ),周(zhōu )使(shǐ )刘(liú )定(dìng )公(gōng )劳(láo )晋(jìn )赵(zhào )孟(mèng ),因(yīn )曰(yuē ):“子(zǐ )弁(biàn )冕(miǎn )以(yǐ )临(lín )诸(zhū )侯(hóu ),盍(hé )亦(yì )远(yuǎn )绩(jì )禹(yǔ )功(gōng ),而(ér )大(dà )庇(bì )民(mín )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“老(lǎo )夫(fū )罪(zuì )戾(lì )是(shì )惧(jù ),焉(yān )能(néng )恤(xù )远(yuǎn )?吾(wú )侪(chái )偷(tōu )食(shí ),朝(cháo )不(bú )谋(móu )夕(xī ),何(hé )其(qí )长(zhǎng )也(yě )?”齐(qí )子(zǐ )归(guī ),以(yǐ )语(yǔ )王(wáng )曰(yuē ):“谚(yàn )所(suǒ )谓(wèi )老(lǎo )将(jiāng )和(hé )而(ér )耄(mào )及(jí )之(zhī )者(zhě ),其(qí )赵(zhào )孟(mèng )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )!为(wéi )晋(jìn )王(wáng )卿(qīng )以(yǐ )主(zhǔ )诸(zhū )侯(hóu ),而(ér )侪(chái )于(yú )隶(lì )人(rén ),朝(cháo )不(bú )谋(móu )夕(xī ),弃(qì )神(shén )人(rén )矣(yǐ )。神(shén )怒(nù )民(mín )畔(pàn ),何(hé )以(yǐ )能(néng )久(jiǔ )?赵(zhào )孟(mèng )不(bú )复(fù )年(nián )矣(yǐ )!”是(shì )岁(suì ),秦(qín )景(jǐng )公(gōng )弟(dì )后(hòu )子(zǐ )奔(bēn )晋(jìn ),赵(zhào )孟(mèng )问(wèn ):“秦(qín )君(jūn )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“无(wú )道(dào )。”赵(zhào )孟(mèng )曰(yuē ):“亡(wáng )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“何(hé )为(wéi )?一(yī )世(shì )无(wú )道(dào ),国(guó )未(wèi )艾(ài )也(yě )。国(guó )于(yú )天(tiān )地(dì ),有(yǒu )与(yǔ )立(lì )焉(yān )。不(bú )数(shù )世(shì )淫(yín ),弗(fú )能(néng )敝(bì )也(yě )。”赵(zhào )孟(mèng )曰(yuē ):“夭(yāo )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“有(yǒu )焉(yān )。”赵(zhào )孟(mèng )曰(yuē ):“其(qí )几(jǐ )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“钅(jīn )咸(xián )闻(wén )国(guó )无(wú )道(dào )而(ér )年(nián )谷(gǔ )和(hé )孰(shú ),天(tiān )赞(zàn )之(zhī )也(yě ),鲜(xiān )不(bú )五(wǔ )稔(rěn )。”赵(zhào )孟(mèng )视(shì )廕(yìn ),曰(yuē ):“朝(cháo )夕(xī )不(bú )相(xiàng )及(jí ),谁(shuí )能(néng )待(dài )五(wǔ )?”后(hòu )子(zǐ )出(chū )而(ér )告(gào )人(rén )曰(yuē ):“赵(zhào )孟(mèng )将(jiāng )死(sǐ )矣(yǐ )!主(zhǔ )民(mín )玩(wán )岁(suì )而(ér )惕(tì )日(rì ),其(qí )与(yǔ )几(jǐ )何(hé )?”冬(dōng ),赵(zhào )孟(mèng )卒(zú )。昭(zhāo )五(wǔ )年(nián ),秦(qín )景(jǐng )公(gōng )卒(zú )。

昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián ),楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )围(wéi )会(huì )盟(méng ),设(shè )服(fú )离(lí )卫(wèi )。鲁(lǔ )叔(shū )孙(sūn )穆(mù )子(zǐ )曰(yuē ):“楚(chǔ )公(gōng )子(zǐ )美(měi )矣(yǐ )君(jūn )哉(zāi )!”伯(bó )州(zhōu )犁(lí )曰(yuē ):“此(cǐ )行(háng )也(yě ),辞(cí )也(yě )假(jiǎ )之(zhī )寡(guǎ )君(jūn )。”郑(zhèng )行(háng )人(rén )子(zǐ )羽(yǔ )曰(yuē ):“假(jiǎ )不(bú )反(fǎn )矣(yǐ )。”伯(bó )州(zhōu )犁(lí )曰(yuē ):“子(zǐ )姑(gū )忧(yōu )予(yǔ )子(zǐ )晢(zhé )之(zhī )欲(yù )背(bèi )诞(dàn )也(yě )。”子(zǐ )羽(yǔ )曰(yuē ):“假(jiǎ )而(ér )不(bú )反(fǎn ),子(zǐ )其(qí )无(wú )忧(yōu )乎(hū )?”齐(qí )国(guó )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )代(dài )二(èr )子(zǐ )闵(mǐn )矣(yǐ )。”陈(chén )公(gōng )子(zǐ )招(zhāo )曰(yuē ):“不(bú )忧(yōu )何(hé )成(chéng )?二(èr )子(zǐ )乐(lè )矣(yǐ )!”卫(wèi )齐(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“苟(gǒu )或(huò )知(zhī )之(zhī ),虽(suī )忧(yōu )不(bú )害(hài )。”退(tuì )会(huì ),子(zǐ )羽(yǔ )告(gào )人(rén )曰(yuē ):“齐(qí )、卫(wèi )、陈(chén )大(dà )夫(fū )其(qí )不(bú )免(miǎn )乎(hū )!国(guó )子(zǐ )代(dài )人(rén )忧(yōu ),子(zǐ )招(zhāo )乐(lè )忧(yōu ),齐(qí )子(zǐ )虽(suī )忧(yōu )费(fèi )害(hài )。夫(fū )弗(fú )及(jí )而(ér )忧(yōu ),与(yǔ )可(kě )忧(yōu )而(ér )乐(lè ),与(yǔ )忧(yōu )而(ér )弗(fú )害(hài ),皆(jiē )取(qǔ )忧(yōu )之(zhī )道(dào )也(yě )。《太(tài )誓(shì )》曰(yuē ):‘民(mín )之(zhī )所(suǒ )欲(yù ),天(tiān )必(bì )从(cóng )之(zhī )。’三(sān )大(dà )夫(fū )兆(zhào )忧(yōu )矣(yǐ ),能(néng )无(wú )至(zhì )乎(hū )?言(yán )以(yǐ )知(zhī )物(wù ),其(qí )是(shì )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。”

昭(zhāo )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )籍(jí )谈(tán )如(rú )周(zhōu )葬(zàng )穆(mù )后(hòu )。既(jì )除(chú )丧(sàng )而(ér )燕(yàn ),王(wáng )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )有(yǒu )以(yǐ )填(tián )抚(fǔ )王(wáng )室(shì ),晋(jìn )独(dú )无(wú )有(yǒu ),何(hé )也(yě )?”籍(jí )谈(tán )对(duì )曰(yuē ):“诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )封(fēng )也(yě ),皆(jiē )受(shòu )明(míng )器(qì )于(yú )王(wáng )室(shì ),故(gù )能(néng )荐(jiàn )彝(yí )器(qì )。晋(jìn )居(jū )深(shēn )山(shān ),戎(róng )翟(zhái )之(zhī )与(yǔ )邻(lín ),拜(bài )戎(róng )不(bú )暇(xiá ),其(qí )何(hé )以(yǐ )献(xiàn )器(qì )?”王(wáng )曰(yuē ):“叔(shū )氏(shì )其(qí )忘(wàng )诸(zhū )乎(hū )!叔(shū )父(fù )唐(táng )叔(shū ),成(chéng )王(wáng )之(zhī )母(mǔ )弟(dì ),其(qí )反(fǎn )亡(wáng )分(fèn )乎(hū )?昔(xī )而(ér )高(gāo )祖(zǔ )司(sī )晋(jìn )之(zhī )典(diǎn )籍(jí ),以(yǐ )为(wéi )大(dà )正(zhèng ),故(gù )曰(yuē )籍(jí )氏(shì )。女(nǚ ),司(sī )典(diǎn )之(zhī )后(hòu )也(yě ),何(hé )故(gù )忘(wàng )之(zhī )?”籍(jí )谈(tán )不(bú )能(néng )对(duì )。宾(bīn )出(chū ),王(wáng )曰(yuē ):“籍(jí )父(fù )其(qí )无(wú )后(hòu )乎(hū )!数(shù )典(diǎn )而(ér )忘(wàng )其(qí )祖(zǔ )。”籍(jí )谈(tán )归(guī ),以(yǐ )语(yǔ )叔(shū )向(xiàng )。叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“王(wáng )其(qí )不(bú )终(zhōng )乎(hū )!吾(wú )闻(wén )所(suǒ )乐(lè )必(bì )卒(zú )焉(yān )。今(jīn )王(wáng )乐(lè )忧(yōu ),若(ruò )卒(zú )以(yǐ )忧(yōu ),不(bú )可(kě )谓(wèi )终(zhōng )。王(wáng )一(yī )岁(suì )而(ér )有(yǒu )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng )二(èr )焉(yān ),于(yú )是(shì )乎(hū )以(yǐ )丧(sàng )宾(bīn )燕(yàn ),又(yòu )求(qiú )彝(yí )器(qì ),乐(lè )忧(yōu )甚(shèn )矣(yǐ )。三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),虽(suī )贵(guì )遂(suí )服(fú ),礼(lǐ )也(yě )。王(wáng )虽(suī )弗(fú )遂(suí ),燕(yàn )乐(lè )已(yǐ )早(zǎo )。礼(lǐ ),王(wáng )之(zhī )大(dà )经(jīng )也(yě );一(yī )动(dòng )而(ér )失(shī )二(èr )礼(lǐ ),无(wú )大(dà )经(jīng )矣(yǐ )。言(yán )以(yǐ )考(kǎo )典(diǎn ),典(diǎn )以(yǐ )志(zhì )经(jīng )。忘(wàng )经(jīng )而(ér )多(duō )言(yán )举(jǔ )典(diǎn ),将(jiāng )安(ān )用(yòng )之(zhī )!”

哀(āi )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián ),孔(kǒng )丘(qiū )卒(zú ),公(gōng )诔(lěi )之(zhī )曰(yuē ):“旻(mín )天(tiān )不(bú )吊(diào ),不(bú )慭(yìn )遗(yí )一(yī )老(lǎo ),俾(bǐ )屏(píng )予(yǔ )一(yī )人(rén )。”子(zǐ )赣(gàn )曰(yuē ):“君(jūn )其(qí )不(bú )殁(mò )于(yú )鲁(lǔ )乎(hū )?夫(fū )子(zǐ )之(zhī )言(yán )曰(yuē ):‘礼(lǐ )失(shī )则(zé )昏(hūn ),名(míng )失(shī )则(zé )愆(qiān )。’失(shī )志(zhì )为(wéi )昏(hūn ),失(shī )所(suǒ )为(wéi )愆(qiān )。生(shēng )弗(fú )能(néng )用(yòng ),死(sǐ )而(ér )诔(lěi )之(zhī ),非(fēi )礼(lǐ )也(yě );称(chēng )‘予(yǔ )一(yī )人(rén )’,非(fēi )名(míng )也(yě )。君(jūn )两(liǎng )失(shī )之(zhī )。”二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),公(gōng )孙(sūn )于(yú )邾(zhū ),遂(suí )死(sǐ )于(yú )越(yuè )。

庶(shù )征(zhēng )之(zhī )恒(héng )阳(yáng ),刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )《春(chūn )秋(qiū )》大(dà )旱(hàn )也(yě )。其(qí )夏(xià )旱(hàn )雩(yú )祀(sì ),谓(wèi )之(zhī )大(dà )雩(yú )。不(bú )伤(shāng )二(èr )谷(gǔ ),谓(wèi )之(zhī )不(bú )雨(yǔ )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“欲(yù )德(dé )不(bú )用(yòng )兹(zī )谓(wèi )张(zhāng ),厥(jué )灾(zāi )荒(huāng )。荒(huāng ),旱(hàn )也(yě ),其(qí )旱(hàn )阴(yīn )云(yún )不(bú )雨(yǔ ),变(biàn )而(ér )赤(chì ),因(yīn )而(ér )除(chú )。师(shī )出(chū )过(guò )时(shí )兹(zī )谓(wèi )广(guǎng ),其(qí )旱(hàn )不(bú )生(shēng )。上(shàng )下(xià )皆(jiē )蔽(bì )兹(zī )谓(wèi )隔(gé ),其(qí )旱(hàn )天(tiān )赤(chì )三(sān )月(yuè ),时(shí )有(yǒu )雹(báo )杀(shā )飞(fēi )禽(qín )。上(shàng )缘(yuán )求(qiú )妃(fēi )兹(zī )谓(wèi )僭(jiàn ),其(qí )旱(hàn )三(sān )月(yuè )大(dà )温(wēn )亡(wáng )云(yún )。居(jū )高(gāo )台(tái )府(fǔ ),兹(zī )谓(wèi )犯(fàn )阴(yīn )侵(qīn )阳(yáng ),其(qí )旱(hàn )万(wàn )物(wù )根(gēn )死(sǐ ),数(shù )有(yǒu )火(huǒ )灾(zāi )。庶(shù )位(wèi )逾(yú )节(jiē )兹(zī )谓(wèi )僭(jiàn ),其(qí )旱(hàn )泽(zé )物(wù )枯(kū ),为(wéi )火(huǒ )所(suǒ )伤(shāng )。”

釐(lí )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )“夏(xià ),大(dà )旱(hàn )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),齐(qí )桓(huán )既(jì )死(sǐ ),诸(zhū )侯(hóu )从(cóng )楚(chǔ ),釐(lí )尤(yóu )得(dé )楚(chǔ )心(xīn )。楚(chǔ )来(lái )献(xiàn )捷(jié ),释(shì )宋(sòng )之(zhī )执(zhí )。外(wài )倚(yǐ )强(qiáng )楚(chǔ ),炕(kàng )阳(yáng )失(shī )众(zhòng ),又(yòu )作(zuò )南(nán )门(mén ),劳(láo )民(mín )兴(xìng )役(yì )。诸(zhū )雩(yú )旱(hàn )不(bú )雨(yǔ ),略(luè )皆(jiē )同(tóng )说(shuō )。

宣(xuān )公(gōng )七(qī )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )旱(hàn )”。是(shì )夏(xià ),宣(xuān )与(yǔ )齐(qí )侯(hóu )伐(fá )莱(lái )。

襄(xiāng )公(gōng )五(wǔ )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )雩(yú )”。先(xiān )是(shì ),宋(sòng )鱼(yú )石(shí )奔(bēn )楚(chǔ ),楚(chǔ )伐(fá )宋(sòng ),取(qǔ )彭(péng )城(chéng )以(yǐ )封(fēng )鱼(yú )石(shí )。郑(zhèng )畔(pàn )于(yú )中(zhōng )国(guó )而(ér )附(fù )楚(chǔ ),襄(xiāng )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )共(gòng )围(wéi )彭(péng )城(chéng ),城(chéng )郑(zhèng )虎(hǔ )牢(láo )以(yǐ )御(yù )楚(chǔ )。是(shì )岁(suì )郑(zhèng )伯(bó )使(shǐ )公(gōng )子(zǐ )发(fā )来(lái )聘(pìn ),使(shǐ )大(dà )夫(fū )会(huì )吴(wú )于(yú )善(shàn )道(dào )。外(wài )结(jié )二(èr )国(guó ),内(nèi )得(dé )郑(zhèng )聘(pìn ),有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )动(dòng )众(zhòng )之(zhī )应(yīng )。

八(bā )年(nián )“九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。时(shí )作(zuò )三(sān )军(jūn ),季(jì )氏(shì )盛(shèng )。

二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )“八(bā )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。先(xiān )是(shì ),比(bǐ )年(nián )晋(jìn )使(shǐ )荀(xún )吴(wú )、齐(qí )使(shǐ )庆(qìng )封(fēng )来(lái )聘(pìn ),是(shì )夏(xià )邾(zhū )子(zǐ )来(lái )朝(cháo )。襄(xiāng )有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )自(zì )大(dà )之(zhī )应(yīng )。

昭(zhāo )公(gōng )三(sān )年(nián )“八(bā )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi ),昭(zhāo )公(gōng )即(jí )位(wèi )年(nián )十(shí )九(jiǔ )矣(yǐ ),犹(yóu )有(yǒu )童(tóng )心(xīn ),居(jū )丧(sàng )不(bú )哀(āi ),炕(kàng )阳(yáng )失(shī )众(zhòng )。

六(liù )年(nián )“九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。先(xiān )是(shì ),莒(jǔ )牟(móu )夷(yí )以(yǐ )二(èr )邑(yì )来(lái )奔(bēn ),莒(jǔ )怒(nù )伐(fá )鲁(lǔ ),叔(shū )弓(gōng )帅(shuài )师(shī ),距(jù )而(ér )败(bài )之(zhī ),昭(zhāo )得(dé )入(rù )晋(jìn )。外(wài )和(hé )大(dà )国(guó ),内(nèi )获(huò )二(èr )邑(yì ),取(qǔ )胜(shèng )邻(lín )国(guó ),有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )动(dòng )众(zhòng )之(zhī )应(yīng )。

十(shí )六(liù )年(nián )“九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。先(xiān )是(shì ),昭(zhāo )公(gōng )母(mǔ )夫(fū )人(rén )归(guī )氏(shì )薨(hōng ),昭(zhāo )不(bú )戚(qī ),又(yòu )大(dà )搜(sōu )于(yú )比(bǐ )蒲(pú )。晋(jìn )叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“鲁(lǔ )有(yǒu )大(dà )丧(sàng )而(ér )不(bú )废(fèi )搜(sōu )。国(guó )不(bú )恤(xù )丧(sàng ),不(bú )忌(jì )君(jūn )也(yě );君(jūn )亡(wáng )戚(qī )容(róng ),不(bú )顾(gù )亲(qīn )也(yě )。殆(dài )其(qí )失(shī )国(guó )”。与(yǔ )三(sān )年(nián )同(tóng )占(zhàn )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )“八(bā )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi ),《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )邾(zhū )师(shī )城(chéng )翼(yì ),还(hái )经(jīng )鲁(lǔ )地(dì ),鲁(lǔ )袭(xí )取(qǔ )邾(zhū )师(shī ),获(huò )其(qí )三(sān )大(dà )夫(fū )。邾(zhū )人(rén )诉(sù )于(yú )晋(jìn ),晋(jìn )人(rén )执(zhí )我(wǒ )行(háng )人(rén )叔(shū )孙(sūn )婼(chuò ),是(shì )春(chūn )乃(nǎi )归(guī )之(zhī )。

二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )“七(qī )月(yuè )上(shàng )辛(xīn )大(dà )雩(yú ),季(jì )辛(xīn )又(yòu )雩(yú )”,旱(hàn )甚(shèn )也(yě )。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )时(shí )后(hòu )氏(shì )与(yǔ )季(jì )氏(shì )有(yǒu )隙(xì )。又(yòu )季(jì )氏(shì )之(zhī )族(zú )有(yǒu )淫(yín )妻(qī )为(wéi )谗(chán ),使(shǐ )季(jì )平(píng )子(zǐ )与(yǔ )族(zú )人(rén )相(xiàng )恶(è ),皆(jiē )共(gòng )DADA平(píng )子(zǐ )。子(zǐ )家(jiā )驹(jū )谏(jiàn )曰(yuē ):“谗(chán )人(rén )以(yǐ )君(jūn )徼(jiǎo )幸(xìng ),不(bú )可(kě )。”昭(zhāo )公(gōng )遂(suí )代(dài )季(jì )氏(shì ),为(wéi )所(suǒ )败(bài ),出(chū )奔(bēn )齐(qí )。

定(dìng )公(gōng )七(qī )年(nián )“九(jiǔ )月(yuè ),大(dà )雩(yú )”。先(xiān )是(shì ),定(dìng )公(gōng )自(zì )将(jiāng )侵(qīn )郑(zhèng ),归(guī )而(ér )城(chéng )中(zhōng )城(chéng )。二(èr )大(dà )夫(fū )帅(shuài )师(shī )围(wéi )郓(yùn )。

严(yán )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )“冬(dōng ),不(bú )雨(yǔ )”。是(shì )岁(suì ),一(yī )年(nián )而(ér )三(sān )筑(zhù )台(tái ),奢(shē )侈(chǐ )不(bú )恤(xù )民(mín )。

釐(lí )公(gōng )二(èr )年(nián )“冬(dōng )十(shí )月(yuè )不(bú )雨(yǔ )”,三(sān )年(nián )“春(chūn )正(zhèng )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),夏(xià )四(sì )月(yuè )不(bú )雨(yǔ )”,“六(liù )月(yuè )雨(yǔ )”。先(xiān )是(shì )者(zhě ),严(yán )公(gōng )夫(fū )人(rén )与(yǔ )公(gōng )子(zǐ )庆(qìng )父(fù )淫(yín )。而(ér )杀(shā )二(èr )君(jūn )。国(guó )人(rén )攻(gōng )之(zhī ),夫(fū )人(rén )逊(xùn )于(yú )邾(zhū ),庆(qìng )父(fù )奔(bēn )莒(jǔ )。釐(lí )公(gōng )即(jí )位(wèi ),南(nán )败(bài )邾(zhū ),东(dōng )败(bài )营(yíng ),获(huò )其(qí )大(dà )夫(fū )。有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )。

文(wén )公(gōng )二(èr )年(nián ),“自(zì )十(shí )有(yǒu )二(èr )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),至(zhì )于(yú )秋(qiū )七(qī )月(yuè )”。文(wén )公(gōng )即(jí )位(wèi ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )叔(shū )服(fú )会(huì )葬(zàng ),毛(máo )伯(bó )赐(cì )命(mìng )。又(yòu )会(huì )晋(jìn )侯(hóu )于(yú )戚(qī )。公(gōng )子(zǐ )遂(suí )如(rú )齐(qí )纳(nà )币(bì )。又(yòu )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )盟(méng )。上(shàng )得(dé )天(tiān )子(zǐ ),外(wài )得(dé )诸(zhū )侯(hóu ),沛(pèi )然(rán )自(zì )大(dà )。跻(jī )釐(lí )公(gōng )主(zhǔ )。大(dà )夫(fū )始(shǐ )颛(zhuān )事(shì )。

十(shí )年(nián ),“自(zì )正(zhèng )月(yuè )不(bú )雨(yǔ )。至(zhì )于(yú )秋(qiū )七(qī )月(yuè )”。先(xiān )是(shì ),公(gōng )子(zǐ )遂(suí )会(huì )四(sì )国(guó )而(ér )救(jiù )郑(zhèng )。楚(chǔ )使(shǐ )越(yuè )椒(jiāo )来(lái )聘(pìn )。秦(qín )人(rén )归(guī )禭(suì )。有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )之(zhī )应(yīng )。

十(shí )三(sān )年(nián ),“自(zì )正(zhèng )月(yuè )不(bú )雨(yǔ ),至(zhì )于(yú )秋(qiū )七(qī )月(yuè )”。先(xiān )是(shì ),曹(cáo )伯(bó )、杞(qǐ )伯(bó )、滕(téng )子(zǐ )来(lái )朝(cháo ),郕(chéng )伯(bó )来(lái )奔(bēn ),秦(qín )伯(bó )使(shǐ )遂(suí )来(lái )聘(pìn ),季(jì )孙(sūn )行(háng )父(fù )城(chéng )诸(zhū )及(jí )郓(yùn )。二(èr )年(nián )之(zhī )间(jiān ),五(wǔ )国(guó )趋(qū )之(zhī ),内(nèi )城(chéng )二(èr )邑(yì )。炕(kàng )阳(yáng )失(shī )众(zhòng )。一(yī )曰(yuē ),不(bú )雨(yǔ )而(ér )五(wǔ )谷(gǔ )皆(jiē )孰(shú ),异(yì )也(yě )。文(wén )公(gōng )时(shí ),大(dà )夫(fū )始(shǐ )颛(zhuān )盟(méng )会(huì ),公(gōng )孙(sūn )敖(áo )会(huì )晋(jìn )侯(hóu ),又(yòu )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )盟(méng )于(yú )垂(chuí )陇(lǒng )。故(gù )不(bú )雨(yǔ )而(ér )生(shēng )者(zhě ),阴(yīn )不(bú )出(chū )气(qì )而(ér )私(sī )自(zì )行(háng ),以(yǐ )象(xiàng )施(shī )不(bú )由(yóu )上(shàng )出(chū ),臣(chén )下(xià )作(zuò )福(fú )而(ér )私(sī )自(zì )成(chéng )。一(yī )曰(yuē ),不(bú )雨(yǔ )近(jìn )常(cháng )阴(yīn )之(zhī )罚(fá ),君(jūn )弱(ruò )也(yě )。

惠(huì )帝(dì )五(wǔ )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn ),江(jiāng )河(hé )水(shuǐ )少(shǎo ),溪(xī )谷(gǔ )绝(jué )。先(xiān )是(shì ),发(fā )民(mín )男(nán )女(nǚ )十(shí )四(sì )万(wàn )六(liù )千(qiān )人(rén )城(chéng )长(zhǎng )安(ān ),是(shì )岁(suì )城(chéng )乃(nǎi )成(chéng )。

文(wén )帝(dì )三(sān )年(nián )秋(qiū ),天(tiān )下(xià )旱(hàn )。是(shì )岁(suì )夏(xià ),匈(xiōng )奴(nú )右(yòu )贤(xián )王(wáng )寇(kòu )侵(qīn )上(shàng )郡(jùn ),诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )灌(guàn )婴(yīng )发(fā )车(chē )骑(qí )士(shì )八(bā )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )诣(yì )高(gāo )奴(nú ),击(jī )右(yòu )贤(xián )王(wáng )走(zǒu )出(chū )塞(sāi )。其(qí )秋(qiū ),济(jì )北(běi )王(wáng )兴(xìng )居(jū )反(fǎn ),使(shǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )讨(tǎo )之(zhī ),皆(jiē )伏(fú )诛(zhū )。

后(hòu )六(liù )年(nián )春(chūn ),天(tiān )下(xià )大(dà )旱(hàn )。先(xiān )是(shì ),发(fā )车(chē )骑(qí )材(cái )官(guān )屯(tún )广(guǎng )昌(chāng )。是(shì )岁(suì )二(èr )月(yuè ),复(fù )发(fā )材(cái )官(guān )屯(tún )陇(lǒng )西(xī )。后(hòu )匈(xiōng )奴(nú )大(dà )入(rù )上(shàng )郡(jùn )、云(yún )中(zhōng ),烽(fēng )火(huǒ )通(tōng )长(zhǎng )安(ān ),三(sān )将(jiāng )军(jūn )屯(tún )边(biān ),又(yòu )三(sān )将(jiāng )军(jūn )屯(tún )京(jīng )师(shī )。

景(jǐng )帝(dì )中(zhōng )三(sān )年(nián )秋(qiū ),大(dà )旱(hàn )。

武(wǔ )帝(dì )元(yuán )光(guāng )六(liù )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。是(shì )岁(suì ),四(sì )将(jiāng )军(jūn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú )。

元(yuán )朔(shuò )五(wǔ )年(nián )春(chūn ),大(dà )旱(hàn )。是(shì )岁(suì ),六(liù )将(jiāng )军(jūn )众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú )。

元(yuán )狩(shòu )三(sān )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。是(shì )岁(suì ),发(fā )天(tiān )下(xià )故(gù )吏(lì )伐(fá )棘(jí )上(shàng )林(lín ),穿(chuān )昆(kūn )明(míng )池(chí )。

天(tiān )汉(hàn )元(yuán )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn );其(qí )三(sān )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。先(xiān )是(shì ),贰(èr )师(shī )将(jiāng )军(jūn )征(zhēng )大(dà )宛(wǎn )还(hái )。天(tiān )汉(hàn )元(yuán )年(nián ),发(fā )適(shì )民(mín )。二(èr )年(nián )夏(xià ),三(sān )将(jiāng )军(jūn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),李(lǐ )陵(líng )没(méi )不(bú )还(hái )。

征(zhēng )和(hé )元(yuán )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。是(shì )岁(suì ),发(fā )三(sān )辅(fǔ )骑(qí )士(shì )闭(bì )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )门(mén ),大(dà )搜(sōu ),始(shǐ )治(zhì )巫(wū )蛊(gǔ )。明(míng )年(nián ),卫(wèi )皇(huáng )后(hòu )、太(tài )子(zǐ )败(bài )。

昭(zhāo )帝(dì )始(shǐ )元(yuán )六(liù )年(nián ),大(dà )旱(hàn )。先(xiān )是(shì ),大(dà )鸿(hóng )胪(lú )田(tián )广(guǎng )明(míng )征(zhēng )益(yì )州(zhōu ),暴(bào )师(shī )连(lián )年(nián )。

宣(xuān )帝(dì )本(běn )始(shǐ )三(sān )年(nián )夏(xià ),大(dà )旱(hàn ),东(dōng )西(xī )数(shù )千(qiān )里(lǐ )。先(xiān )是(shì ),五(wǔ )将(jiāng )军(jūn )众(zhòng )二(èr )十(shí )万(wàn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú )。

神(shén )爵(jué )元(yuán )年(nián )秋(qiū ),大(dà )旱(hàn )。是(shì )岁(suì ),后(hòu )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )充(chōng )国(guó )征(zhēng )西(xī )羌(qiāng )。

成(chéng )帝(dì )永(yǒng )给(gěi )三(sān )年(nián )、四(sì )年(nián )夏(xià )、大(dà )旱(hàn )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )时(shí )童(tóng )谣(yáo )曰(yuē ):“丙(bǐng )子(zǐ )之(zhī )晨(chén ),龙(lóng )尾(wěi )伏(fú )辰(chén ),袀(jūn )服(fú )振(zhèn )振(zhèn ),取(qǔ )虢(guó )之(zhī )旂(qí )。鹑(chún )之(zhī )贲(bēn )贲(bēn ),天(tiān )策(cè )焞(tuī )焞(tuī ),火(huǒ )中(zhōng )成(chéng )军(jūn ),虢(guó )公(gōng )其(qí )奔(bēn )。”是(shì )时(shí ),虢(guó )为(wéi )小(xiǎo )国(guó ),介(jiè )夏(xià )阳(yáng )之(zhī )厄(è ),怙(hù )虞(yú )国(guó )之(zhī )助(zhù ),亢(kàng )衡(héng )于(yú )晋(jìn ),有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )之(zhī )节(jiē ),失(shī )臣(chén )下(xià )之(zhī )心(xīn )。晋(jìn )献(xiàn )伐(fá )之(zhī ),问(wèn )于(yú )卜(bo )偃(yǎn )曰(yuē ):“吾(wú )其(qí )济(jì )乎(hū )?”偃(yǎn )以(yǐ )童(tóng )谣(yáo )对(duì )曰(yuē ):“克(kè )之(zhī )。十(shí )月(yuè )朔(shuò )丙(bǐng )子(zǐ )旦(dàn ),日(rì )在(zài )尾(wěi ),月(yuè )在(zài )策(cè ),鹑(chún )火(huǒ )中(zhōng ),必(bì )此(cǐ )时(shí )也(yě )。”冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè )丙(bǐng )子(zǐ )朔(shuò ),晋(jìn )师(shī )灭(miè )虢(guó ),虢(guó )公(gōng )丑(chǒu )奔(bēn )周(zhōu )。周(zhōu )十(shí )二(èr )月(yuè ),夏(xià )十(shí )月(yuè )也(yě )。言(yán )天(tiān )者(zhě )以(yǐ )夏(xià )正(zhèng )。

史(shǐ )记(jì )晋(jìn )惠(huì )公(gōng )时(shí )童(tóng )谣(yáo )曰(yuē ):“恭(gōng )太(tài )子(zǐ )更(gèng )葬(zàng )兮(xī ),后(hòu )十(shí )四(sì )年(nián ),晋(jìn )亦(yì )不(bú )昌(chāng ),昌(chāng )乃(nǎi )在(zài )其(qí )兄(xiōng )。”是(shì )时(shí ),惠(huì )公(gōng )赖(lài )秦(qín )力(lì )得(dé )立(lì ),立(lì )而(ér )背(bèi )秦(qín ),内(nèi )杀(shā )二(èr )大(dà )夫(fū ),国(guó )人(rén )不(bú )说(shuō )。及(jí )更(gèng )葬(zàng )其(qí )兄(xiōng )恭(gōng )太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )而(ér )不(bú )敬(jìng ),故(gù )诗(shī )妖(yāo )作(zuò )也(yě )。后(hòu )与(yǔ )秦(qín )战(zhàn ),为(wéi )秦(qín )所(suǒ )获(huò ),立(lì )十(shí )四(sì )年(nián )而(ér )死(sǐ )。晋(jìn )人(rén )绝(jué )之(zhī ),更(gèng )立(lì )其(qí )兄(xiōng )重(zhòng )耳(ěr ),是(shì )为(wéi )文(wén )公(gōng ),遂(suí )伯(bó )诸(zhū )侯(hóu )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》文(wén )、成(chéng )之(zhī )世(shì )童(tóng )谣(yáo )曰(yuē ):“雊(gòu )之(zhī )鹆(yù )之(zhī ),公(gōng )出(chū )辱(rǔ )之(zhī )。雊(gòu )鹆(yù )之(zhī )羽(yǔ ),公(gōng )在(zài )外(wài )野(yě ),往(wǎng )馈(kuì )之(zhī )马(mǎ )。雊(gòu )鹆(yù )跌(diē )跌(diē ),公(gōng )在(zài )乾(qián )侯(hóu ),征(zhēng )褰(qiān )与(yǔ )襦(rú )。雊(gòu )鹆(yù )来(lái )巢(cháo )。远(yuǎn ),哉(zāi )摇(yáo )摇(yáo ),裯(dāo )父(fù )丧(sàng )劳(láo ),宋(sòng )父(fù )以(yǐ )骄(jiāo ),雊(gòu )鹆(yù )雊(gòu )鹆(yù ),往(wǎng )歌(gē )来(lái )哭(kū )。”至(zhì )昭(zhāo )公(gōng )时(shí ),有(yǒu )雊(gòu )鹆(yù )来(lái )巢(cháo )。公(gōng )攻(gōng )季(jì )氏(shì ),败(bài ),出(chū )奔(bēn )齐(qí ),居(jū )外(wài )野(yě ),次(cì )乾(qián )侯(hóu )。八(bā )年(nián ),死(sǐ )于(yú )外(wài ),归(guī )葬(zàng )鲁(lǔ )。昭(zhāo )公(gōng )名(míng )裯(dāo )。公(gōng )子(zǐ )宋(sòng )立(lì ),是(shì )为(wéi )定(dìng )公(gōng )。

元(yuán )帝(dì )时(shí )童(tóng )谣(yáo )曰(yuē ):“井(jǐng )水(shuǐ )溢(yì ),灭(miè )灶(zào )烟(yān ),灌(guàn )玉(yù )堂(táng ),流(liú )金(jīn )门(mén )。”至(zhì )成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )二(èr )年(nián )三(sān )月(yuè )戊(wù )子(zǐ ),北(běi )宫(gōng )中(zhōng )井(jǐng )泉(quán )稍(shāo )上(shàng ),溢(yì )出(chū )南(nán )流(liú ),象(xiàng )春(chūn )秋(qiū )时(shí )先(xiān )有(yǒu )雊(gòu )鹆(yù )之(zhī )谣(yáo ),而(ér )后(hòu )有(yǒu )来(lái )巢(cháo )之(zhī )验(yàn )。井(jǐng )水(shuǐ ),阴(yīn )也(yě );灶(zào )烟(yān ),阳(yáng )也(yě );玉(yù )堂(táng )、金(jīn )门(mén ),至(zhì )尊(zūn )之(zhī )居(jū ),象(xiàng )阴(yīn )盛(shèng )而(ér )灭(miè )阳(yáng ),窃(qiè )有(yǒu )宫(gōng )室(shì )之(zhī )应(yīng )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )生(shēng )于(yú )元(yuán )帝(dì )初(chū )元(yuán )四(sì )年(nián ),至(zhì )成(chéng )帝(dì )封(fēng )侯(hóu ),为(wéi )三(sān )公(gōng )辅(fǔ )政(zhèng ),因(yīn )以(yǐ )篡(cuàn )位(wèi )。

成(chéng )帝(dì )时(shí )童(tóng )谣(yáo )曰(yuē ):“燕(yàn )燕(yàn )尾(wěi )涎(xián )涎(xián ),张(zhāng )公(gōng )子(zǐ ),时(shí )相(xiàng )见(jiàn )。木(mù )门(mén )仓(cāng )琅(láng )根(gēn ),燕(yàn )飞(fēi )来(lái ),啄(zhuó )皇(huáng )孙(sūn ),皇(huáng )孙(sūn )死(sǐ ),燕(yàn )啄(zhuó )矢(shǐ )。”其(qí )后(hòu )帝(dì )为(wéi )微(wēi )行(háng )出(chū )游(yóu ),常(cháng )与(yǔ )富(fù )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )放(fàng )俱(jù )称(chēng )富(fù )平(píng )侯(hóu )家(jiā )人(rén ),过(guò )阳(yáng )阿(ā )主(zhǔ )作(zuò )乐(lè ),见(jiàn )舞(wǔ )者(zhě )赵(zhào )飞(fēi )燕(yàn )而(ér )幸(xìng )之(zhī ),故(gù )曰(yuē )“燕(yàn )燕(yàn )尾(wěi )涎(xián )涎(xián )”,美(měi )好(hǎo )貌(mào )也(yě )。“张(zhāng )公(gōng )子(zǐ )”,谓(wèi )富(fù )平(píng )侯(hóu )也(yě )。“木(mù )门(mén )仓(cāng )琅(láng )根(gēn )”,谓(wèi )宫(gōng )门(mén )铜(tóng )锾(huán ),言(yán )将(jiāng )尊(zūn )贵(guì )也(yě )。后(hòu )遂(suí )立(lì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。弟(dì )昭(zhāo )仪(yí )贼(zéi )害(hài )后(hòu )宫(gōng )皇(huáng )子(zǐ ),卒(zú )皆(jiē )伏(fú )辜(gū ),所(suǒ )谓(wèi )“燕(yàn )飞(fēi )来(lái ),啄(zhuó )皇(huáng )孙(sūn ),皇(huáng )孙(sūn )死(sǐ ),燕(yàn )啄(zhuó )矢(shǐ )”者(zhě )也(yě )。

成(chéng )帝(dì )时(shí )歌(gē )谣(yáo )又(yòu )曰(yuē ):“邪(xié )径(jìng )败(bài )良(liáng )田(tián ),谗(chán )口(kǒu )乱(luàn )善(shàn )人(rén )。桂(guì )树(shù )华(huá )不(bú )实(shí ),黄(huáng )爵(jué )巢(cháo )其(qí )颠(diān )。故(gù )为(wéi )人(rén )所(suǒ )羡(xiàn ),今(jīn )为(wéi )人(rén )所(suǒ )怜(lián )。”桂(guì ),赤(chì )色(sè ),汉(hàn )家(jiā )象(xiàng )。华(huá )不(bú )实(shí ),无(wú )继(jì )嗣(sì )也(yě )。王(wáng )莽(mǎng )自(zì )谓(wèi )黄(huáng )象(xiàng ),黄(huáng )爵(jué )巢(cháo )其(qí )颠(diān )也(yě )。

严(yán )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián ),冬(dōng ),多(duō )麋(mí )”。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )毛(máo )虫(chóng )之(zhī )孽(niè )为(wéi )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )麋(mí )色(sè )青(qīng ),近(jìn )青(qīng )祥(xiáng )也(yě )。麋(mí )之(zhī )为(wéi )言(yán )迷(mí )也(yě ),盖(gài )牝(pìn )兽(shòu )之(zhī )淫(yín )者(zhě )也(yě )。是(shì )时(shí ),严(yán )公(gōng )将(jiāng )取(qǔ )齐(qí )之(zhī )淫(yín )女(nǚ ),其(qí )象(xiàng )先(xiān )见(jiàn )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),勿(wù )取(qǔ )齐(qí )女(nǚ ),淫(yín )而(ér )迷(mí )国(guó )。严(yán )不(bú )寤(wù ),遂(suí )取(qǔ )之(zhī )。夫(fū )人(rén )既(jì )入(rù ),淫(yín )于(yú )二(èr )叔(shū ),终(zhōng )皆(jiē )诛(zhū )死(sǐ ),几(jǐ )亡(wáng )社(shè )稷(jì )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )指(zhǐ )略(luè )同(tóng )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“废(fèi )正(zhèng )作(zuò )淫(yín ),大(dà )不(bú )明(míng ),国(guó )多(duō )麋(mí )。”又(yòu )曰(yuē ):“‘震(zhèn )’遂(suí )泥(ní ),厥(jué )咎(jiù )国(guó )多(duō )麋(mí )。”

昭(zhāo )帝(dì )时(shí ),昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )闻(wén )人(rén )声(shēng )曰(yuē )“熊(xióng )”,视(shì )而(ér )见(jiàn )大(dà )熊(xióng )。左(zuǒ )右(yòu )莫(mò )见(jiàn ),以(yǐ )问(wèn )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )龚(gōng )遂(suí ),遂(suí )曰(yuē ):“熊(xióng ),山(shān )野(yě )之(zhī )兽(shòu ),而(ér )来(lái )入(rù )宫(gōng )室(shì ),王(wáng )独(dú )见(jiàn )之(zhī ),此(cǐ )天(tiān )戒(jiè )大(dà )王(wáng ),恐(kǒng )宫(gōng )室(shì )将(jiāng )空(kōng ),危(wēi )亡(wáng )象(xiàng )也(yě )。”贺(hè )不(bú )改(gǎi )寤(wù ),后(hòu )卒(zú )失(shī )国(guó )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》襄(xiāng )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),宋(sòng )国(guó )人(rén )逐(zhú )狾(zhì )狗(gǒu ),狾(zhì )狗(gǒu )入(rù )于(yú )华(huá )臣(chén )氏(shì ),国(guó )人(rén )从(cóng )之(zhī )。臣(chén )惧(jù ),遂(suí )奔(bēn )陈(chén )。先(xiān )是(shì ),臣(chén )兄(xiōng )阅(yuè )为(wéi )宋(sòng )卿(qīng ),阅(yuè )卒(zú ),臣(chén )使(shǐ )贼(zéi )杀(shā )阅(yuè )家(jiā )宰(zǎi ),遂(suí )就(jiù )其(qí )妻(qī ),宋(sòng )平(píng )公(gōng )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )唯(wéi )其(qí )宗(zōng )室(shì )是(shì )暴(bào ),大(dà )乱(luàn )宋(sòng )国(guó )之(zhī )政(zhèng )。”欲(yù )逐(zhú )之(zhī )。左(zuǒ )师(shī )向(xiàng )戌(xū )曰(yuē ):“大(dà )臣(chén )不(bú )顺(shùn ),国(guó )之(zhī )耻(chǐ )也(yě ),不(bú )如(rú )盖(gài )之(zhī )。”公(gōng )乃(nǎi )止(zhǐ )。华(huá )臣(chén )炕(kàng )暴(bào )失(shī )义(yì ),内(nèi )不(bú )自(zì )安(ān ),故(gù )犬(quǎn )祸(huò )至(zhì ),以(yǐ )奔(bēn )亡(wáng )也(yě )。

高(gāo )后(hòu )八(bā )年(nián )三(sān )月(yuè ),祓(fú )霸(bà )上(shàng ),还(hái )过(guò )枳(zhǐ )道(dào ),见(jiàn )物(wù )如(rú )仓(cāng )狗(gǒu ),橶(jí )高(gāo )后(hòu )掖(yè ),忽(hū )而(ér )不(bú )见(jiàn )。卜(bo )之(zhī ),赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì )作(zuò )崇(chóng )。遂(suí )病(bìng )掖(yè )伤(shāng )而(ér )崩(bēng )。先(xiān )是(shì ),高(gāo )后(hòu )鸩(zhèn )杀(shā )如(rú )意(yì ),支(zhī ),搉(huō )其(qí )眼(yǎn ),以(yǐ )为(wéi )人(rén )彘(zhì )。

文(wén )帝(dì )后(hòu )五(wǔ )年(nián )六(liù )月(yuè ),齐(qí )雍(yōng )城(chéng )门(mén )外(wài )有(yǒu )狗(gǒu )生(shēng )角(jiǎo )。先(xiān )是(shì ),帝(dì )兄(xiōng )齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )亡(wáng )后(hòu ),帝(dì )分(fèn )齐(qí )地(dì ),立(lì )其(qí )庶(shù )子(zǐ )七(qī )人(rén )皆(jiē )为(wéi )王(wáng )。兄(xiōng )弟(dì )并(bìng )强(qiáng ),有(yǒu )炕(kàng )阳(yáng )心(xīn ),故(gù )犬(quǎn )祸(huò )见(jiàn )也(yě )。犬(quǎn )守(shǒu )御(yù ),角(jiǎo )兵(bīng )象(xiàng ),在(zài )前(qián )而(ér )上(shàng )乡(xiāng )者(zhě )也(yě )。犬(quǎn )不(bú )当(dāng )主(zhǔ )角(jiǎo ),犹(yóu )诸(zhū )侯(hóu )不(bú )当(dāng )举(jǔ )兵(bīng )乡(xiāng )京(jīng )师(shī )也(yě )。天(tiān )之(zhī )戒(jiè )人(rén )蚤(zǎo )矣(yǐ ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )寤(wù )。后(hòu )六(liù )年(nián ),吴(wú )、楚(chǔ )畔(pàn ),济(jì )南(nán )、胶(jiāo )西(xī )、胶(jiāo )东(dōng )三(sān )国(guó )应(yīng )之(zhī ),举(jǔ )兵(bīng )至(zhì )齐(qí )。齐(qí )王(wáng )犹(yóu )与(yǔ )城(chéng )守(shǒu ),三(sān )国(guó )围(wéi )之(zhī )。会(huì )汉(hàn )破(pò )吴(wú )、楚(chǔ ),因(yīn )诛(zhū )四(sì )王(wáng )。故(gù )天(tiān )狗(gǒu )下(xià )梁(liáng )而(ér )吴(wú )、楚(chǔ )攻(gōng )梁(liáng ),狗(gǒu )生(shēng )角(jiǎo )于(yú )齐(qí )而(ér )三(sān )国(guó )围(wéi )齐(qí )。汉(hàn )卒(zú )破(pò )吴(wú )、楚(chǔ )于(yú )梁(liáng ),诛(zhū )四(sì )王(wáng )于(yú )齐(qí )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“执(zhí )政(zhèng )失(shī ),下(xià )将(jiāng )害(hài )之(zhī ),厥(jué )妖(yāo )狗(gǒu )生(shēng )角(jiǎo )。君(jūn )子(zǐ )苟(gǒu )免(miǎn ),小(xiǎo )人(rén )陷(xiàn )之(zhī ),厥(jué )妖(yāo )狗(gǒu )生(shēng )角(jiǎo )。”

景(jǐng )帝(dì )三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè ),邯(hán )郸(dān )狗(gǒu )与(yǔ )彘(zhì )交(jiāo )。悖(bèi )乱(luàn )之(zhī )气(qì ),近(jìn )犬(quǎn )豕(shǐ )之(zhī )祸(huò )也(yě )。是(shì )时(shí ),赵(zhào )王(wáng )遂(suí )悖(bèi )乱(luàn ),与(yǔ )吴(wú )、楚(chǔ )谋(móu )为(wéi )逆(nì ),遣(qiǎn )使(shǐ )匈(xiōng )奴(nú )求(qiú )助(zhù )兵(bīng ),卒(zú )伏(fú )其(qí )辜(gū )。犬(quǎn ),兵(bīng )革(gé )失(shī )众(zhòng )之(zhī )占(zhàn );豕(shǐ ),北(běi )方(fāng )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )象(xiàng )。逆(nì )言(yán )失(shī )听(tīng ),交(jiāo )于(yú )异(yì )类(lèi ),以(yǐ )生(shēng )害(hài )也(yě )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“夫(fū )妇(fù )不(bú )严(yán ),厥(jué )妖(yāo )狗(gǒu )与(yǔ )豕(shǐ )交(jiāo )。兹(zī )谓(wèi )反(fǎn )德(dé ),国(guó )有(yǒu )兵(bīng )革(gé )。”

成(chéng )帝(dì )河(hé )平(píng )元(yuán )年(nián ),长(zhǎng )安(ān )男(nán )子(zǐ )石(shí )良(liáng )、刘(liú )音(yīn )相(xiàng )与(yǔ )同(tóng )居(jū ),有(yǒu )如(rú )人(rén )状(zhuàng )在(zài )其(qí )室(shì )中(zhōng ),击(jī )之(zhī ),为(wéi )狗(gǒu ),走(zǒu )出(chū )。去(qù )后(hòu ),有(yǒu )数(shù )人(rén )被(bèi )甲(jiǎ )持(chí )兵(bīng )弩(nǔ )至(zhì )良(liáng )家(jiā ),良(liáng )等(děng )格(gé )击(jī ),或(huò )死(sǐ )或(huò )伤(shāng ),皆(jiē )狗(gǒu )也(yě )。自(zì )二(èr )月(yuè )至(zhì )六(liù )月(yuè )乃(nǎi )止(zhǐ )。

鸿(hóng )嘉(jiā )中(zhōng ),狗(gǒu )与(yǔ )彘(zhì )交(jiāo )。

《左(zuǒ )氏(shì )》昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )十(shí )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),王(wáng )子(zǐ )晁(cháo )以(yǐ )成(chéng )周(zhōu )之(zhī )宝(bǎo )圭(guī )湛(zhàn )于(yú )河(hé ),几(jǐ )以(yǐ )获(huò )神(shén )助(zhù )。甲(jiǎ )戌(xū ),津(jīn )人(rén )得(dé )之(zhī )河(hé )上(shàng ),阴(yīn )不(bú )佞(nìng )取(qǔ )将(jiāng )卖(mài )之(zhī ),则(zé )为(wéi )石(shí )。是(shì )时(shí ),王(wáng )子(zǐ )晁(cháo )篡(cuàn )天(tiān )子(zǐ )位(wèi ),万(wàn )民(mín )不(bú )乡(xiāng ),号(hào )令(lìng )不(bú )从(cóng ),故(gù )有(yǒu )玉(yù )变(biàn ),近(jìn )白(bái )祥(xiáng )也(yě )。癸(guǐ )酉(yǒu )入(rù )而(ér )甲(jiǎ )戌(xū )出(chū ),神(shén )不(bú )享(xiǎng )之(zhī )验(yàn )云(yún )。玉(yù )化(huà )为(wéi )石(shí ),贵(guì )将(jiāng )为(wéi )贱(jiàn )也(yě )。后(hòu )二(èr )年(nián ),子(zǐ )晁(cháo )奔(bēn )楚(chǔ )而(ér )死(sǐ )。

史(shǐ )记(jì )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),郑(zhèng )客(kè )从(cóng )关(guān )东(dōng )来(lái ),至(zhì )华(huá )阴(yīn ),望(wàng )见(jiàn )素(sù )车(chē )白(bái )马(mǎ )从(cóng )华(huá )山(shān )上(shàng )下(xià ),知(zhī )其(qí )非(fēi )人(rén ),道(dào )住(zhù )止(zhǐ )而(ér )待(dài )之(zhī )。遂(suí )至(zhì ),持(chí )璧(bì )与(yǔ )客(kè )曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )遗(yí )镐(gǎo )池(chí )君(jūn )。”因(yīn )言(yán )“今(jīn )年(nián )祖(zǔ )龙(lóng )死(sǐ )”。忽(hū )不(bú )见(jiàn ),郑(zhèng )客(kè )奉(fèng )璧(bì ),即(jí )始(shǐ )皇(huáng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )过(guò )江(jiāng )所(suǒ )湛(zhàn )璧(bì )也(yě )。与(yǔ )周(zhōu )子(zǐ )晁(cháo )同(tóng )应(yīng )。是(shì )岁(suì ),石(shí )陨(yǔn )于(yú )东(dōng )郡(jùn ),民(mín )或(huò )刻(kè )其(qí )石(shí )曰(yuē ):“始(shǐ )皇(huáng )死(sǐ )而(ér )地(dì )分(fèn )”。此(cǐ )皆(jiē )白(bái )祥(xiáng ),炕(kàng )阳(yáng )暴(bào )虐(nuè ),号(hào )令(lìng )不(bú )从(cóng ),孤(gū )阳(yáng )独(dú )治(zhì ),群(qún )阴(yīn )不(bú )附(fù )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),石(shí ),阴(yīn )类(lèi )也(yě ),阴(yīn )持(chí )高(gāo )节(jiē ),臣(chén )将(jiāng )危(wēi )君(jūn ),赵(zhào )高(gāo )、李(lǐ )斯(sī )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。始(shǐ )皇(huáng )不(bú )畏(wèi )戒(jiè )自(zì )省(shěng ),反(fǎn )夷(yí )灭(miè )其(qí )旁(páng )民(mín ),而(ér )燔(fán )烧(shāo )其(qí )石(shí )。是(shì )岁(suì )始(shǐ )皇(huáng )死(sǐ ),后(hòu )三(sān )年(nián )而(ér )秦(qín )灭(miè )。

孝(xiào )昭(zhāo )元(yuán )凤(fèng )三(sān )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),泰(tài )山(shān )莱(lái )芜(wú )山(shān )南(nán )匈(xiōng )匈(xiōng )有(yǒu )数(shù )千(qiān )人(rén )声(shēng )。民(mín )视(shì )之(zhī ),有(yǒu )大(dà )石(shí )自(zì )立(lì ),高(gāo )丈(zhàng )五(wǔ )尺(chǐ ),大(dà )四(sì )十(shí )八(bā )围(wéi ),入(rù )地(dì )深(shēn )八(bā )尺(chǐ ),三(sān )石(shí )为(wéi )足(zú )。石(shí )立(lì )处(chù ),有(yǒu )白(bái )乌(wū )数(shù )千(qiān )集(jí )其(qí )旁(páng )。眭(suī )孟(mèng )以(yǐ )为(wéi ),石(shí )阴(yīn )类(lèi ),下(xià )民(mín )象(xiàng ),泰(tài )山(shān )岱(dài )宗(zōng )之(zhī )岳(yuè ),王(wáng )者(zhě )易(yì )姓(xìng )告(gào )代(dài )之(zhī )处(chù ),当(dāng )有(yǒu )庶(shù )人(rén )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )者(zhě )。孟(mèng )坐(zuò )伏(fú )诛(zhū )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“‘《复(fù )》,崩(bēng )来(lái )无(wú )咎(jiù )。’自(zì )上(shàng )下(xià )者(zhě )为(wéi )崩(bēng ),厥(jué )应(yīng )泰(tài )山(shān )之(zhī )石(shí )颠(diān )而(ér )下(xià ),圣(shèng )人(rén )受(shòu )命(mìng )人(rén )君(jūn )虏(lǔ )。”又(yòu )曰(yuē ):“石(shí )立(lì )如(rú )人(rén ),庶(shù )士(shì )为(wéi )天(tiān )下(xià )雄(xióng )。立(lì )于(yú )山(shān ),同(tóng )姓(xìng );平(píng )地(dì ),异(yì )姓(xìng )。立(lì )于(yú )水(shuǐ ),圣(shèng )人(rén );于(yú )泽(zé ),小(xiǎo )人(rén )。”

天(tiān )汉(hàn )元(yuán )年(nián )三(sān )月(yuè ),天(tiān )雨(yǔ )白(bái )毛(máo );三(sān )年(nián )八(bā )月(yuè ),天(tiān )雨(yǔ )白(bái )氂(lí )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“前(qián )乐(lè )后(hòu )忧(yōu ),厥(jué )妖(yāo )天(tiān )雨(yǔ )羽(yǔ )。”又(yòu )曰(yuē ):“邪(xié )人(rén )进(jìn ),贤(xián )人(rén )逃(táo ),天(tiān )雨(yǔ )毛(máo )。”

史(shǐ )记(jì )周(zhōu )威(wēi )烈(liè )王(wáng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),九(jiǔ )鼎(dǐng )震(zhèn )。金(jīn )震(zhèn ),木(mù )动(dòng )之(zhī )也(yě )。是(shì )时(shí ),周(zhōu )室(shì )衰(shuāi )微(wēi ),刑(xíng )重(zhòng )而(ér )虐(nuè ),号(hào )令(lìng )不(bú )从(cóng ),以(yǐ )乱(luàn )金(jīn )气(qì ),鼎(dǐng )者(zhě ),宗(zōng )庙(miào )之(zhī )宝(bǎo )器(qì )也(yě )。宗(zōng )庙(miào )将(jiāng )废(fèi ),宝(bǎo )鼎(dǐng )将(jiāng )迁(qiān ),故(gù )震(zhèn )动(dòng )也(yě )。是(shì )岁(suì ),晋(jìn )三(sān )卿(qīng )韩(hán )、魏(wèi )、赵(zhào )篡(cuàn )晋(jìn )君(jūn )而(ér )分(fèn )其(qí )地(dì ),威(wēi )烈(liè )王(wáng )命(mìng )以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。天(tiān )子(zǐ )不(bú )恤(xù )同(tóng )姓(xìng ),而(ér )爵(jué )其(qí )贼(zéi )臣(chén ),天(tiān )下(xià )不(bú )附(fù )矣(yǐ )。后(hòu )三(sān )世(shì ),周(zhōu )致(zhì )德(dé )祚(zuò )于(yú )秦(qín )。其(qí )后(hòu )秦(qín )遂(suí )灭(miè )周(zhōu ),而(ér )取(qǔ )九(jiǔ )鼎(dǐng )。九(jiǔ )鼎(dǐng )之(zhī )震(zhèn ),木(mù )沴(lì )金(jīn ),失(shī )众(zhòng )甚(shèn )。

成(chéng )帝(dì )元(yuán )延(yán )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),长(zhǎng )安(ān )章(zhāng )城(chéng )门(mén )门(mén )牡(mǔ )自(zì )亡(wáng ),函(hán )谷(gǔ )关(guān )次(cì )门(mén )牡(mǔ )亦(yì )自(zì )亡(wáng )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“饥(jī )而(ér )不(bú )损(sǔn )兹(zī )谓(wèi )泰(tài ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ ),厥(jué )咎(jiù )牡(mǔ )亡(wáng )。”《妖(yāo )辞(cí )》曰(yuē ):“关(guān )动(dòng )牡(mǔ )飞(fēi ),辟(pì )为(wéi )亡(wáng )道(dào )臣(chén )为(wéi )非(fēi ),厥(jué )咎(jiù )乱(luàn )臣(chén )谋(móu )篡(cuàn )。”故(gù )谷(gǔ )永(yǒng )对(duì )曰(yuē ):“章(zhāng )城(chéng )门(mén )通(tōng )路(lù )寝(qǐn )之(zhī )路(lù ),函(hán )谷(gǔ )关(guān )距(jù )山(shān )东(dōng )之(zhī )险(xiǎn ),城(chéng )门(mén )关(guān )守(shǒu )国(guó )之(zhī )固(gù ),固(gù )将(jiāng )去(qù )焉(yān ),故(gù )牡(mǔ )飞(fēi )也(yě )。”

阅读:25960

打赏捐助〔Donate〕>>>

《五行志中之上》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库