进学解【登录】

《古文观止》 > 卷八·唐文 > 《进学解》 > 拼音版

国(guó )子(zǐ )先(xiān )生(shēng )晨(chén )入(rù )太(tài )学(xué ),招(zhāo )诸(zhū )生(shēng )立(lì )馆(guǎn )下(xià ),诲(huì )之(zhī )曰(yuē ):“业(yè )精(jīng )于(yú )勤(qín ),荒(huāng )于(yú )嬉(xī );行(háng )成(chéng )于(yú )思(sī ),毁(huǐ )于(yú )随(suí )。方(fāng )今(jīn )圣(shèng )贤(xián )相(xiàng )逢(féng ),治(zhì )具(jù )毕(bì )张(zhāng )。拔(bá )去(qù )凶(xiōng )邪(xié ),登(dēng )崇(chóng )畯(jùn )良(liáng )。占(zhàn )小(xiǎo )善(shàn )者(zhě )率(lǜ )以(yǐ )录(lù ),名(míng )一(yī )艺(yì )者(zhě )无(wú )不(bú )庸(yōng )。爬(pá )罗(luó )剔(tī )抉(jué ),刮(guā )垢(gòu )磨(mó )光(guāng )。盖(gài )有(yǒu )幸(xìng )而(ér )获(huò )选(xuǎn ),孰(shú )云(yún )多(duō )而(ér )不(bú )扬(yáng )?诸(zhū )生(shēng )业(yè )患(huàn )不(bú )能(néng )精(jīng ),无(wú )患(huàn )有(yǒu )司(sī )之(zhī )不(bú )明(míng );行(háng )患(huàn )不(bú )能(néng )成(chéng ),无(wú )患(huàn )有(yǒu )司(sī )之(zhī )不(bú )公(gōng )。”

言(yán )未(wèi )既(jì ),有(yǒu )笑(xiào )于(yú )列(liè )者(zhě )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )欺(qī )余(yú )哉(zāi )!弟(dì )子(zǐ )事(shì )先(xiān )生(shēng ),于(yú )兹(zī )有(yǒu )年(nián )矣(yǐ )。先(xiān )生(shēng )口(kǒu )不(bú )绝(jué )吟(yín )于(yú )六(liù )艺(yì )之(zhī )文(wén ),手(shǒu )不(bú )停(tíng )披(pī )于(yú )百(bǎi )家(jiā )之(zhī )编(biān )。纪(jì )事(shì )者(zhě )必(bì )提(tí )其(qí )要(yào ),纂(zuǎn )言(yán )者(zhě )必(bì )钩(gōu )其(qí )玄(xuán )。贪(tān )多(duō )务(wù )得(dé ),细(xì )大(dà )不(bú )捐(juān )。焚(fén )膏(gāo )油(yóu )以(yǐ )继(jì )晷(guǐ ),恒(héng )兀(wū )兀(wū )以(yǐ )穷(qióng )年(nián )。先(xiān )生(shēng )之(zhī )业(yè ),可(kě )谓(wèi )勤(qín )矣(yǐ )。

觝(zhǐ )排(pái )异(yì )端(duān ),攘(rǎng )斥(chì )佛(fó )老(lǎo )。补(bǔ )苴(jū )罅(xià )漏(lòu ),张(zhāng )皇(huáng )幽(yōu )眇(miǎo )。寻(xún )坠(zhuì )绪(xù )之(zhī )茫(máng )茫(máng ),独(dú )旁(páng )搜(sōu )而(ér )远(yuǎn )绍(shào )。障(zhàng )百(bǎi )川(chuān )而(ér )东(dōng )之(zhī ),回(huí )狂(kuáng )澜(lán )于(yú )既(jì )倒(dǎo )。先(xiān )生(shēng )之(zhī )于(yú )儒(rú ),可(kě )谓(wèi )有(yǒu )劳(láo )矣(yǐ )。

沉(chén )浸(jìn )醲(nóng )郁(yù ),含(hán )英(yīng )咀(jǔ )华(huá ),作(zuò )为(wéi )文(wén )章(zhāng ),其(qí )书(shū )满(mǎn )家(jiā )。上(shàng )规(guī )姚(yáo )姒(sì ),浑(hún )浑(hún )无(wú )涯(yá );周(zhōu )诰(gào )、殷(yīn )《盘(pán )》,佶(jí )屈(qū )聱(áo )牙(yá );《春(chūn )秋(qiū )》谨(jǐn )严(yán ),《左(zuǒ )氏(shì )》浮(fú )夸(kuā );《易(yì )》奇(qí )而(ér )法(fǎ ),《诗(shī )》正(zhèng )而(ér )葩(pā );下(xià )逮(dǎi )《庄(zhuāng )》、《骚(sāo )》,太(tài )史(shǐ )所(suǒ )录(lù );子(zǐ )云(yún ),相(xiàng )如(rú ),同(tóng )工(gōng )异(yì )曲(qǔ )。先(xiān )生(shēng )之(zhī )于(yú )文(wén ),可(kě )谓(wèi )闳(hóng )其(qí )中(zhōng )而(ér )肆(sì )其(qí )外(wài )矣(yǐ )。

少(shǎo )始(shǐ )知(zhī )学(xué ),勇(yǒng )于(yú )敢(gǎn )为(wéi );长(zhǎng )通(tōng )于(yú )方(fāng ),左(zuǒ )右(yòu )具(jù )宜(yí )。先(xiān )生(shēng )之(zhī )于(yú )为(wéi )人(rén ),可(kě )谓(wèi )成(chéng )矣(yǐ )。

然(rán )而(ér )公(gōng )不(bú )见(jiàn )信(xìn )于(yú )人(rén ),私(sī )不(bú )见(jiàn )助(zhù )于(yú )友(yǒu )。跋(bá )前(qián )踬(zhì )后(hòu ),动(dòng )辄(zhé )得(dé )咎(jiù )。暂(zàn )为(wéi )御(yù )史(shǐ ),遂(suí )窜(cuàn )南(nán )夷(yí )。三(sān )年(nián )博(bó )士(shì ),冗(rǒng )不(bú )见(jiàn )治(zhì )。命(mìng )与(yǔ )仇(chóu )谋(móu ),取(qǔ )败(bài )几(jǐ )时(shí )。冬(dōng )暖(nuǎn )而(ér )儿(ér )号(hào )寒(hán ),年(nián )丰(fēng )而(ér )妻(qī )啼(tí )饥(jī )。头(tóu )童(tóng )齿(chǐ )豁(huō ),竟(jìng )死(sǐ )何(hé )裨(bì )。不(bú )知(zhī )虑(lǜ )此(cǐ ),而(ér )反(fǎn )教(jiāo )人(rén )为(wéi )?”

先(xiān )生(shēng )曰(yuē ):“吁(yù ),子(zǐ )来(lái )前(qián )!夫(fū )大(dà )木(mù )为(wéi )杗(máng ),细(xì )木(mù )为(wéi )桷(jué ),欂(bó )栌(lú )、侏(zhū )儒(rú ),椳(wēi )、闑(niè )、扂(diàn )、楔(xiē ),各(gè )得(dé )其(qí )宜(yí ),施(shī )以(yǐ )成(chéng )室(shì )者(zhě ),匠(jiàng )氏(shì )之(zhī )工(gōng )也(yě )。玉(yù )札(zhá )、丹(dān )砂(shā ),赤(chì )箭(jiàn )、青(qīng )芝(zhī ),牛(niú )溲(sōu )、马(mǎ )勃(bó ),败(bài )鼓(gǔ )之(zhī )皮(pí ),俱(jù )收(shōu )并(bìng )蓄(xù ),待(dài )用(yòng )无(wú )遗(yí )者(zhě ),医(yī )师(shī )之(zhī )良(liáng )也(yě )。登(dēng )明(míng )选(xuǎn )公(gōng ),杂(zá )进(jìn )巧(qiǎo )拙(zhuō ),纡(yū )馀(yú )为(wéi )妍(yán ),卓(zhuó )荦(luò )为(wéi )杰(jié ),校(xiào )短(duǎn )量(liàng )长(zhǎng ),惟(wéi )器(qì )是(shì )适(shì )者(zhě ),宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )方(fāng )也(yě )。昔(xī )者(zhě )孟(mèng )轲(kē )好(hǎo )辩(biàn ),孔(kǒng )道(dào )以(yǐ )明(míng ),辙(zhé )环(huán )天(tiān )下(xià ),卒(zú )老(lǎo )于(yú )行(háng )。荀(xún )卿(qīng )守(shǒu )正(zhèng ),大(dà )论(lùn )是(shì )弘(hóng ),逃(táo )谗(chán )于(yú )楚(chǔ ),废(fèi )死(sǐ )兰(lán )陵(líng )。是(shì )二(èr )儒(rú )者(zhě ),吐(tǔ )辞(cí )为(wéi )经(jīng ),举(jǔ )足(zú )为(wéi )法(fǎ ),绝(jué )类(lèi )离(lí )伦(lún ),优(yōu )入(rù )圣(shèng )域(yù ),其(qí )遇(yù )于(yú )世(shì )何(hé )如(rú )也(yě )?今(jīn )先(xiān )生(shēng )学(xué )虽(suī )勤(qín )而(ér )不(bú )繇(yáo )其(qí )统(tǒng ),言(yán )虽(suī )多(duō )而(ér )不(bú )要(yào )其(qí )中(zhōng ),文(wén )虽(suī )奇(qí )而(ér )不(bú )济(jì )于(yú )用(yòng ),行(háng )虽(suī )修(xiū )而(ér )不(bú )显(xiǎn )于(yú )众(zhòng )。犹(yóu )且(qiě )月(yuè )费(fèi )俸(fèng )钱(qián ),岁(suì )靡(mí )廪(lǐn )粟(sù );子(zǐ )不(bú )知(zhī )耕(gēng ),妇(fù )不(bú )知(zhī )织(zhī );乘(chéng )马(mǎ )从(cóng )徒(tú ),安(ān )坐(zuò )而(ér )食(shí )。踵(zhǒng )常(cháng )途(tú )之(zhī )役(yì )役(yì ),窥(kuī )陈(chén )编(biān )以(yǐ )盗(dào )窃(qiè )。然(rán )而(ér )圣(shèng )主(zhǔ )不(bú )加(jiā )诛(zhū ),宰(zǎi )臣(chén )不(bú )见(jiàn )斥(chì ),兹(zī )非(fēi )其(qí )幸(xìng )欤(yú )?动(dòng )而(ér )得(dé )谤(bàng ),名(míng )亦(yì )随(suí )之(zhī )。投(tóu )闲(xián )置(zhì )散(sàn ),乃(nǎi )分(fèn )之(zhī )宜(yí )。若(ruò )夫(fū )商(shāng )财(cái )贿(huì )之(zhī )有(yǒu )亡(wáng ),计(jì )班(bān )资(zī )之(zhī )崇(chóng )庳(bì ),忘(wàng )己(jǐ )量(liàng )之(zhī )所(suǒ )称(chēng ),指(zhǐ )前(qián )人(rén )之(zhī )瑕(xiá )疵(cī ),是(shì )所(suǒ )谓(wèi )诘(jié )匠(jiàng )氏(shì )之(zhī )不(bú )以(yǐ )杙(yì )为(wéi )楹(yíng ),而(ér )訾(zī )医(yī )师(shī )以(yǐ )昌(chāng )阳(yáng )引(yǐn )年(nián ),欲(yù )进(jìn )其(qí )豨(xī )苓(líng )也(yě )。

阅读:25506

打赏捐助〔Donate〕>>>

《进学解》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库